Skip to main content

Full text of "Acta Gregorii Papae XVI"

See other formats 


poe 
Cte Sey 


eee 
Mars 


oie 
eh 


ap RAIN os, 
Caer ayaa ie 


Oyen pets, 
2x 
Poort e 


a 


Z BG 
Es Styetn 
PLT eo 
fri pe 


aes Aad 
Sop ER SST 
eee 


NER SRN EEN EIEN 


Ve 
6 EA FE A FER SG 
= AY 
yy p > py 
9) TE co 9 &) SPL ; ZG 
x is BO d : ery L 0- 07 u 
2 . > 
« : 


eS 

(Ep ORS 
Bio? 
ee 


rs Z \ Ze S) BEB) ALE 
CN iF pes 
COE 
ey ‘C 
ee Ley 


—) 

a, 
ee O g 
ee 


RR 
eee 


2 


fy RR z ~‘ L77; x 
pe ILS ONS DB 

oy Fy Fa ne) LR Reece of ae 
ON ees 
SE) OOD LOR NASA E 
SOON, = es SRS 


cx CA 


yk y 

» TSS) x ta" ~s 
: G~ 
BION 

- ese 


ee) ies 
: CON res. ON CARS Se 
i) Bee G 


= 


ES i BS : a TSS 7 a : tus ae : . 2 ~~, 
Z } aD 7 e ) nee NS A rn y DK; } !- x = 2 CL : 


Cg: p— (= 
aa 


en 


SOE Nee Oe ay 
TG oo. ae aa 


8 
TEES \, 3 eye y 
©) CL ; : : j 
a - } Ee = 
S ~ . G Oy \ 
(e) 


=, 
DAKE 
F a £ f CB3) is G 


ted 
4 oe. 
Zot (Oy ES 


Z 
PC 
Z 


ao 
SL 


BA, fw 


Se eas 2 Ft BAT Ss EG e 4 w LorSav< 
ie “a AG HE) ede CES ee) LNA EES). é 
ONG AA, OK SERIO 
a Zi 
AN 


RE) Ae & f a 
; DNS y AAC 


\. = a NS > 
) SER) A LRN NAG LOR aS 
Ss AY)" — x YJ TS > AS ‘~j —~ cr 


Nae a aoe CZ, 
By Bas Man oy es Bik f ; ’ 
“(Si Rx \ ef 
a a YN NS > Hp 
« : 4 - A 6 ae = OS : ee = - s = 5 
ge ON POLE OS PQs Ce: ce 
" 3) se 


~ Wags OPO 2 : OF Sf 3 ek 

Hoe C ‘s 3 Le : (Es) TONE : SL Se, CS c ie e DA 

> PTS a. ; ; oe oa aa 5 
oc sues 


auc EK ~~» G 3 
Oe ETON a 
~~ ae A ae 5 Zt 


WC = 


ERE BSS) CRAG SENS) eee os 
Asay, ec yy —— Vs ~ eo 


CON ea cae LG ue aS 


ae 
AGNES 


ao Oe Gs Que eae 
‘s Se as * ws) aN po SS , Zac : i “e < £2 =e SSs& Be at, AA wes fie 
Af, BSN SO Be) Zl 5055) ICTR i ) RLF Ro) (ASR Se” ( d 7 LID ONG). 

er Fae Seve eh Rey ae 


Sra as 
Pe a: are 


Pelee me 
, bis" Get ha 
> HY Se ag 


ACTA 
GREGOR PAPAE XVie 


VOLUME N III. 


ok 
ee 


ACTA 
See ORI] PAPAE AVI. 


? 


SCILICET 


~ CONSTITUTIONES, BULLAE, LITTERAE APOSTOLICAE, EPISTOLAE 


AUSPICE 


EMO AC RMO S. R. E. CARDINALI 


VINCENTIO ENN EE 


RECENSITA ET DIGESTA 


CURA AC STUDIO 


ANTONIT MARIAE BERNASCONI 


IN SACRA THEOLOGIA ET UTROQUE IURE DOCTORIS 
CATHEDRALIS ECCLESIAE SABINENSIS CANONICI POENITENTIARII, MISSIONARII APOSTOLICI 
IN LYCEO SEMINARII DIOECESANI PHILOSOPHIAE IURISQUE CANONICI PROFESSORIS 


—— 


VOLUMEN III. 


PARS PRIMA CANONICA 


ORDINE CHRONOLOGICO DISPOSITA 


ROMAE 
EX TYPOGRAPHIA POLYGLOTTA 


S. GC. DE PROPAGANDA FIDE 


MCMII, 


26670 


ACTA PONTIFICIA 
GREGORII PAPAE XVI. 


IUXTA TEMPORIS SERIEM DISPOSITA. 


i: 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Periclitantium puellarum gynaeceum ab admi- 
nistratione commissarii camerae apostolicae 
aufertur, illudque iterum pontificii aerarii 
praefecto perpetuo committitur, cum pote- 
state designandi puellas in id gynaeceum 
cooptandas, et reddituum administrationem 
regendi resque oeconomicas moderandi '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Multiplices inter atque gravissimas apostolici 
ministeril curas, quibus continenter distinemur 
ac pene obruimur, in eam profecto singulari 
paterni animi Nostri studio intendimus, ut am- 
plissima et maxima christianae caritatis et pie- 
tatis opera, quibus alma haec Urbs mirandum 
in modum emicat atque refulget, prospere fe- 
liciterque vigeant et floreant, ac maiora semper 
in dies incrementa suscipiant. Et quoniam ex 
tot tantisque catholicae religionis et beneficen- 
tiae ‘monumentis atque trophaeis, quae Urbem 
ipsam summopere exornant, puellarum gynae- 
cea, vulgo conservatorii, innocentiae perfugium, 
pudicitiae praesidium, egestati adiumentum, vir- 
tuti domicilium vel maxime praebent, omni certe 
vigilantia illorum commodo atque incolumitati 
consulere vehementer optamus, diligenterque 
perspicimus, ne quid detrimenti tam praeclara 
instituta capiant, ex quibus summa in christia- 
nam et civilem rempublicam bona redundant, 
Multa vero inter et varia huius Urbis gynaecea, 
in quibus puellae ad pietatem, religionem , 
honestatem mature fingi atque ad muliebres 


artes institui solent, illud certe periclitantium 
puellarum, vulgo Pericolanti, ad portam Se- 
ptimianam situm, peculiarem locum tenere vi- 
detur. Etenim gynaeceum ipsum a rec. mem. 
Pio VI praedecessore Nostro excitatum, eo sane 
providentissimo consilio fuit constitutum, ut 
miserae praesertim puellae, quae in discrimine 
versantur, ac parentes publicae pontificiae men- 
sae seu camerae apostolicae servitio in minoris 
gradus muneribus iam addictos amittunt, ab in- 
commodis, periculis, insidiis ereptae, ibi in tuto 
collocentur, atque ad pudorem, modestiam, ve- 
recundiam, religionem rite imbutae, proprias- 
que artes edoctae, virtutis semitam amplecti ac 
rectam honestamque vitam agere addiscant. 
Quod gynecaeum vel ab ipsis primordiis in 
reddituum ac rei familiaris seu oeconomiae 
administratione pontificii aerarii praefecto seu 
thesaurario, in morum vero disciplina antistiti 
cardinalis in Urbe vicarii vicesgerenti commis- 
sum, eorum semper regimini adeo subiectum 
fuisse constat, ut fel. mem. Pius VII decessor 
Noster, ubi illius gynaecei administrationem a 
praeposito negotiis publicae pontificiae mensae 
sell commissario camerae apostolicae geri co- 
gnoverit, administrationem ipsam ab eodem 
pontificii aerarii praefecto seu thesaurario ite- 
rum suscipi ac penes eum esse debere decre- 
verit. Atque ita se res habuit donec rec. me. 
Leo XII, praedecessor pariter Noster, his saluta- 
ribus institutis maiora bona comparare magno- 
pere exoptans, omnia fere mulierum gynaecea 
in unum quodammodo coalescere voluit, et 
spectatissimorum hominum consilium seu con- 
gregationem instituit, quibus bonorum admi- 
nistrationem atque educationis curam deman- 
davit. Cum autem fel. rec. Pius VIII antecessor 
Noster, rebus omnibus maturo examine per- 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


Acta Grecori XVI. Vol. III, 


2 ' ACTA GREGORIL PP. XVI. 


pensis, per similes apostolicas literas, die vige- 
sima octava augusti anno millesimo octingen- 
tesimo vigesimo nono datas, quarum initium 
« Inter praeclara », gravissimis sane de causis, 
huiusmodi puellarum, gynaecea ad pristinum 
statum revocanda esse existimavit, hinc evenit, 
ut unumquodque gynaeceum proprios praesides 
et curatores iterum habuerit, quibus cuiusque 
gynaecei regimen, ut antea, commissum fuit 
atque concreditum. 

Contigit vero ut in iisdem apostolicis literis 
periclitantium puellarum gynaecei administratio 
non iam pontificii aerarii praefecto seu  the- 
saurario, sed publicae pontificiae mensae prae- 
posito, seu camerae apostolicae commissario 
fuerit demandata, quo munere in praesentia 
dilectus filius Angelus Maria Vannini summa 
cum laude perfungitur, vir quidem egregius 
animi ingeniique dotibus ornatus, ac vitae in- 
tegritate, morum gravitate, religionis, pietatis 
et doctrinae laude summopere spectatus, ac de 
Nobis deque hac Apostolica Sede egregie me- 
ritus. Jamvero cum alterum s. Pauli Anacho- 
retae ad Quatuor Fontes gynaeceum, ad illas 
praecipue honesti generis puellas parentibus 
orbas tutandas destinatum, quarum patres ca- 
merae apostolicae operam in maioris momenti 
muneribus obeundis praestitere, ab eodem pon- 
tificii aerarii praefecto seu thesaurario admini- 
stretur, idcirco Nobis visum est periclitantium 
quoque puellarum gynaecei administrationem, 
iterum ab ipso suscipi, quo magis magisque 
utriusque gynaecei rationibus, commodis, uti- 
litatibus consuli possit, cum praesertim ambo 
ista gynaecea pontificii aerarii sumptibus alan- 
tur atque regantur. Itaque periclitantium puel- 
larum gynaeceum ad pristinae institutionis nor- 
mam revocare volentes, hisce literis, Motu—Pro- 
prio, certa scientia, matura deliberatione Nostra 
deque apostolicae potestatis plenitudine, com- 
memoratis literis rec. mem. Pii VIII praede- 
cessoris Nostri, die vigesima octava augusti 
anno millesimo octingentesimo vigesimo nono 
datis, hac in re, expresse derogantes, pericli- 
tantium puellarum gynaeceum ad portam Se- 
ptimianam situm, ab administratione commis- 
sarii apostolicae camerae, auctoritate Nostra 
apostolica, omnino auferimus, illudque denuo, 
pontificii aerarii praefecto seu in tempore the- 
saurario, perpetuum in modum, eadem aucto- 
ritate Nostra, committimus atque subiicimus, 
ac propterea penes ipsum thesaurarium ius 
esse volumus tum alumnas in gynaeceum coo- 
ptandas designandi, tum redditaum administra- 
tionem regendi resque oeconomicas moderandi. 
Eiusdem autem gynaecei moderatorem in mo- 
rum disciplina gubernanda atque in pietatis et 
religionis exercitiis psragendis, antistitem in 
Urbe pro tempore vicesgerentem perpetuo esse 


debere volumus atque mandamus, quemadmo- , 
dum semper extitit. 

Haec volumus, statuimus, praecipimus ac 
iubemus decernentes quoque has praesentes li- 
teras firmas, validas et efficaces existere ac fore, 
suosque plenarios ét integros effectus sortiri et 
obtinere, ac illis ad quos spectat, et pro tem- 
pore spectabit, hoc futurisque temporibus ple- 
nissime suffragari. 

Non obstantibus praedictis rec. mem. Pii VIII 
praedecessoris Nostri literis, aliisque apostolicis 
ac in universalibus provincialibusque et synoda- 
libus conciliis editis generalibus vel specialibus 
constilutionibus et ordinationibus apostolicis nec 
non eiusdem gynaecei, aliisque quibusvis etiam 
juramento, confirmatione apostolica vel quavis 
firmitate alia approbatis, statutis et consuetu- 
dinibus, privilegiis quoque indultis et literis 
apostolicis in contrarium praemissorum quo- 
modolibet concessis, confirmatis et innovatis} 
quibus omnibus et singulis, illarum tenores prae- 
sentibus pro plene et sufficienter expressis ac 
de verbo ad verbum insertis habentes, illis alias 
in suo robore permansuris ad praemissorum ef- 
fectum, hac vice dumtaxat, specialiter et expresse 
derogamus, ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo- piscatoris die decima quinta ianuarii 
millesimo octingentesimo quadragesimo, pon- 
tificatus Nostri anno nono. 


Il. 
INDULTUM 


Fit concessio indumentorum magis insignium 
favore canonicorum Apuanae ecclesiae ca- 
thedralis }. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Cum Nobis nihil gratius sit nihilque iucundius 
ecclesiarum praesertim cathedraliam dignitati 
ac splendori consulere, et viros, sacro ministerio 
addictos, ad pietatis, religionis divinique cultus 
amorem excitare atque inflammare; tum alacri 
libentique animo honorifica insignia illis eccle- 
slasticis viris deferimus, qui conspicuis in tem- 
plis levantes manus eorum in sancta, et dili- 
gentes decorem domus Dei, virtutum ornatu 
fulgere summopere student. 

Exponendum Nobis curavit ven. frater Mi- 
chael Orlandi hodiernus Apuan. ecclesiae epi- 
scopus, eius in votis esse, canonicorum colle- 
gium cathedralis templi Apuan. facultate do- 
nari, qua illius templi canonici focale seu col- 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO McccCXL. 3 


lare violacei coloris, et aureum numisma Dei- 
parae Virginis in Coelum evectae imaginem 
referens, eorum vestis fissurae adstrictum, ge- 
stare possint, ut illius templi decus augeatur, 
atque ipsi maiore studio et alacritate tanquam 
lucernae ardentes in domo domini fulgere co- 
nentur. Nos igitur ipsius venerabilis fratris de- 
sideriis quam libentissime annuentes, et omnes 
quibus hae literae favent, peculiari beneficentia 
prosequi volentes et a quibusvis excommunica- 
tionis et interdicti ecclesiasticis censuris, senten- 
tiis et poenis quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius tan- 
tum rei gratia absolventes et absolutos fore cen- 
sentes, hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, 
singulis quibusque Apuan. cathedralis templi 
canonicis, qui modo sunt quique in posterum 
erunt, perpetuum in modum facultatem faci- 
mus atque impertimur, ut ipsi ubique collare 
violacei coloris, ac parvum aureum numisma, 
eorum vestis fissurae adstrictum, Deiparae Vir- 
ginis in Coelum evectae, cui cathedralis tem- 
plum dicatum, imaginem referens, gestare li- 
bere et licite possint. Haec concedimus atque 
indulgemus, decernentes has praesentes literas 
firmas, validas et efficaces existere ac fore, suos- 
que plenarios et .integros effectus sortiri et ob- 
tinere, ac illis ad quos spectat et pro tempore 
spectabit, in omnibus et per omnia plenis- 
sime sulfragari et ab eis respective inviolabiliter 
observari; sicque in praemissis per quoscum- 
que iudices ordinarios et delegatos etiam cau- 
sarum palatii Nostri apostolici auditores iudi- 
cari et definiri debere, ac irritum et inane si 
secus super his a quoquam, quavis auctoritate, 
scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Benedicti XIV praede- 
cessoris Nostri super divisione materiarum, aliis- 
que apostolicis atque in universalibus provin- 
cialibusque et synodalibus conciliis editis gene- 
ralibus vel specialibus constitutionibus et ordi- 
nationibus apostolicis, nec non cathedralis illius 
templi et canonicorum collegii etiam iuramento 
atque confirmatione apostolica vel quavis fir- 
mitate alia roboratis statutis et consuetudinibus, 
caeterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die septima februarii mille- 
simo octingentesimo quadragesimo, pontificatus 
Nostri anno decimo, 


If. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Regiam ecclesiam s. Aloysii Gallorum Urbis, 
a parochialium ecclesiarum numero penitus 
aufert, et animarum curam, ecclesiae s. Ma- 
riae Magdalenae Clericorum Ministrantium 
Infirmis perpetuo committit '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ad supremum apostolicae dignitatis fasti- 
gium, nullis certe Nostris promeritis, sed inef- 
fabili divinae providentiae consilio evecti, dum 
omni cura et vigilantia universi dominici gregis 
bono quibusque rebus prospicere summopere 
contendimus, ut omnes christifideles sempiter- 
nam assequantur salutern, potiori quodam stu- 
dio dilectissimi illius gregis commoda procu- 
rare vel maxime optamus, qui hac in Nostra 
alma Urbe Nobis ante oculos continenter ver- 
satur. Et cum ex recta paroeciarum procura- 
tione spiritualis animarum salus magnopere 
pendeat, tum ea omnia quam libentissime per- 
agere solemus, quae ad ipsius Urbis paroecias 
prospere feliciterque moderandas pertinere posse 
cognoscimus. Itaque, si iustis de causis aliquam 
in paroeciis ipsis immutationem agendam esse 
animadvertimus, omni quidem alacritate operi 
manum admovere haud dubitamus, prout ma- 
gis in Domino expedire censemus. Siquidem a 
dilecto filio Nostro Iosepho S. R. E. presbytero 
cardinali della Porta—Rodiani, Nostro in alma 
Urbe vicario in spiritualibus generali, accepi- 
mus dilectum filium clarissimum virum comi- 
tem Septimium de la Tour—Maubourg carissimi 
in Christo filii Nostri Gallorum regis christia- 
nissimi apud Nos et hance Apostolicam Sedem 
oratorem, vulgo Ambasciadore, impense cupere 
animarum curam a regia ecclesia s. Aloysii Gal- 
lorum, hac in Urbe sita, Gallicae nationis, pe- 
nitus amoveri, ut in eadem ecclesia commodius 
atque facilius divina officia celebrari possint, 
quae parochialibus muniis impediri solent; Nos, 
spectatissimi viri desideriis annuere cupientes, 
ipsi dilecto filio Nostro cardinali in Urbe vi- 
cario potestatem fecimus, ut cum ipso Gallorum 
oratore collatis consiliis, rem conficiendam cu- 
raret. Et quoniam ipsi pro singulari eorum 
pendentia opportunum esse existimarunt ido- 
neos eligere viros, qui eorum nomine de hoc 
negotio perficiendo conventum, a Nobis postea 
probandum, inirent, eius rei ergo dilectus filius 
Fredericus de Falloux—Coudray antistes Noster 
domesticus ab ipso oratore, a cardinali autem 
vicario dilectus filius Josephus canonicus Ca- 
nali, ab actis seu secretarius tribunalis etusdem 


1 Ex opere cui titulus « 1’ Eglise Nationale de St. Louis des Francais d Rome » pag. 335, auctore r. p. d. D? Ar- 


mailhacq eiusdem ecclesiae rectore etc, 


4 ACTA GREGORII PP. XVI. 


in Urbe vicarii designati fuere, qui ambo huius- 
modi munere provide, sapienter scienterque fun- 
gentes, inter se statuerunt regiam ecclesiam 
sancti Aloysii Gallorum huius Urbis de paro- 
chialium ecclesiarum numero esse delendam, 
animarum curam eidem ecclesiae commissam 
in aliam seu in alias ecclesias transferendam, 
et parochi censum, non amplius a commemo- 
rata ecclesia, sed a pontificio aerario esse per- 
solvendum. Praeterea, constituerunt spiritualem 
iurisdictionem, quae a parocho s. Aloysii Gal- 
lorum in singulos quosque tam in aedibus Gal- 
licae legationis, quam academiae illius natio- 
nis, vel degentes, vel utrique quavis ratione 
addictos, exercebatur, parocho illi intra cuius 
limites ipsi morantur, omnino esse deferendam, 
cum praesertim idem dilectus filius Septimius 
de la Tour—Maubourg huiusmodi privilegio a 
rec. me. Romanis Pontificibus decessoribus No- 
stris concesso et confirmato renunciaverit. In- 
super opportunum esse noverunt ecclesiasticos 
aliosque omnes intra domum regiae ecclesiae 


sancti Aloysii Gallorum habitantes, ab omni 


cuiusque spirituali iurisdictione exemptos esse, 
atque hance iurisdictionem intra eiusdem eccle- 
siae et domus limites tantum earum modera- 
tori seu superiori esse conferendam, quin tamen 
presbyteris ibi morantibus vel sacris operari, 
vel sacramentales christifidelium confessiones 


excipere, vel sacras ad populum conciones ha- 


bere absque cardinalis in Urbe vicarii venia 
liceat. Denique, sanxerunt tabularium, libros 
aliaque omnia scripta, quae paroeciam sancti 
Aloysii Gallorum respiciunt, novo parocho tra- 
denda, facto primum indice, ac testimonio re- 
licto, ex quo ea omnia tradita atque accepta 
esse constet. Rebus ita communi consensu com- 
positis, ac diligentissima Nobis relatione ab eo- 
dem dilecto filio Nostro Iosepho S. R. E. pre- 
sbytero cardinali della Porta—Rodiani facta, 
cum suprema Nostra auctoritate opus sit ut 
haec omnia ad optatum exitum perducantur, 
ac nova instituatur paroecia, alacri libentique 
apimo hac super re post maturam deliberatio- 


nem, voluntatem Nostram patefacere non du- 


bitamus, Itaque, Motu—Proprio, certa scientia 
deque Nostrae apostolicae potestatis plenitu- 


dine, regiam s. Aloysii Gallorum ecclesiam de 


parochialium huius Urbis ecclesiarum numero 
tollimus atque auferimus, atque animarum cu- 
ram et spiritualem parochi iurisdictionem com- 
memoratae regiae ecclesiae huc usque concre- 
ditam, eclesize s. Mariae Magdalenae Clerico- 
rum Regularium Ministrantium Infirmis huius 
Urbis, eiusque religiosae familiae alumnis de 
catholica Ecclesia, de civili societate , deque 
hac Apostolica Sede tot sane nominibus egregie 
meritis, perpetuum in modum committimus et 
demandamus, ac propterea eamdem s, Mariae 
Magdalenae ecclesiam alias inter huiusce Urbis 
parochiales ecclesias habendam esse yolumus, 


eamque omnibus et singulis quibusque iuribus, 
honoribus, privilegiis, indultis quovis nomine 
designandis, quibus aliae huius Urbis paro- 
chiales ecclesiae pollent, uti ac frui debere de- 
cernimus. Facultatem tamen facimus dilecto 
filio Nostro cardinali in Urbe vicario novos 
statuendi paroeciae limites, prout ipse maiori 
locorum atque incolarum commoditati oppor- 
tunius esse existimaverit; parocho autem eius- 
dem religiosi ordinis annuam sexaginta scuta- 
torum romanae monetae summam, a pontificio 
Nostro aerario quotannis pensitandam, attribui- 
mus. Quapropter regiam s, Aloysii Gallorum 
ecclesiam ab onere persolvendi ipsi parocho 
quodvis emolumentum, omnino exemptum esse 
declaramus. Volumus autem, ut omnes cuius- 
que gradus, sexus et conditionis, qui Gallicae 
legationis et academiae illius nationis aedes in- 
colunt, vel illis addicti sunt, spirituali in po- 
sterum illius paroeciae iurisdictioni, intra cuius 
limites morantur, subditi plane sint, atque id- 
circo, similibus apostolicis literis f. r. Pii VII, 
praedecessoris Nostri, die vigesima octava martii 
anni millesimi octingentesimi vigesimi datis, at- 
que aliis rec. mem. Leonis XII, item decessoris 
Nostri super nova paroeciarum almae Urbis or- 
dinatione kalendis novembris anno millesimo 
octingentesimo vigesimo quarto sub plumbo edi- 
tis, de huiusmodi exemptione expresse deroga- 
mus. Concedimus vero atque indulgemus, ut 
ecclesiastici viri omnesque alii intra domum re- 
giae ecclesiae s. Aloysii Gallorum morantes, qui 
adhuc spirituali illius paroeciae iurisdictioni sub- 
erant, ab omni alia parochiali iurisdictione li- 
beri sint, ac moderatori eiusdem ecclesiae et 
domus, intra tamen utriusque limites tantum, 
facultatem impertimur sacramenta ipsis mini- 
strandi, aliaque peragendi quae parochi propria 
sunt. Prohibemus vero atque vetamus presby- 
teros inibi degentes neque sacrum _ peragere, 
neque sacramentales christifidelium confessiones 
excipere, illorum etiam qui inibi habitant, ne- 
que sacras ad populum conciones habere, abs- 
que cardinalis in Urbe vicarii facultate: iube- 
mus demum tabularium, libros aliaque omnia 
scripta ad paroeciam s. Aloysii Gallorum per- 
tinentia, novo parocho s. Mariae Magdalenae 
Clericorum Regularium Ministrantium Infirmis 
diligenter tradi, confecto primum indice, atque 
relicto testimonio, ex quo omnia accepta esse 
pateat. Haec volumus, statuimus, concedimus, 
indulgemus, praecipimus et mandamus decer- 
nentes has praesentes literas, firmas, validas et 
efficaces esse et fore, suosque plenarios et in- 
tegros effectus sortiri et obtinere, ac iis ad 
quod spectat, et spectabit in posterum hoc fu- 
turisque temporibus, plenissime suffragari; sic- 
que in praemissis, per quoscumque iudices or- 
dinarios et delegatos, etiam causarum palatii 
apostolici auditores, ac S. R. E. cardinales, sub- 
lata eis et ecorum cuilibet quavis aliter iudicandi 


> 


ANNO MDCCCXL. 5 


ac interpretandi facultate et auctoritate, irritum- 
que et inane quidquid secus, super his a quo- 
quam quavis auctoritate, scienter vel ignoranter 
contigerit attentari. 

Non obstantibus cancellariae apostolicae re- 
gula de iure quaesito non tollendo, nec non 
commemoratis apostolicis literis rec. me. Pii VII 
et Leonis XII praedecessorum Nostrorum, et 
eiusdem religiosi ordinis Clericorum Regula- 
rium Ministrantium infirmis, ac regiae ecclesiae 
s. Aloysit Gallorum, et illius domus, ac s. Ma- 
riae Magdalenae ecclesiae etiam iuramento, con- 
firmatione apostolica, vel quavis firmitate alia 
roboratis, statutis et consuetudinibus, privilegiis 
quoque, indultis et literis apostolicis in contra- 
rium praemissorum gquomodolibet concessis, 
confirmatis et innovatis, quibus omnibus et 
singulis illorum tenores, praesentibus pro plene 
ac sufficienter expressis, ac de verbo ad verbum 
insertis habentes, illis alias in suo robore per- 
mansuris, ad praemissorum effectum, hac vice 
dumtaxat, specialiter et expresse derogamus, 
aliisque etiam speciali et individua mentione, 
ac derogatione dignis, in contrarium facientibus 
quibuscum que. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die septima februarii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo, pontificatus Nostri 
anno decimo. 


BY, 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Ad avertenda religionis pericula ab insula 
Mauritia, ad eam mittit vicarii apostolici 
munere et facultatibus praeditum Bernar- 
dum Collier, congregationis Anglo—Bene- 
dictinae '. 


Dilecto filio, 
Bernardo Collier presbytero 
congregationis Anglo-Benedictinae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Pastorale officium Nobis ex alto commissum 
nihil Nos magis sollicitat, quam _ christifide- 
libus, ut in viam mandatorum Dei dirigantur, 
atque ad aeternam animarum suarum assequen- 
dam salutem opportunis praesidiis adiuventur, 
omni quo cum Deo possumus studio providere. 

Cum itaque ex gravissimis testimoniis acce- 
perimus, talem nunc esse catholicae religionis 
statum in insula Oceani Indici, quae Mauritia 
_dicitur, ut fides catholica ibi in permagnum 
discrimen adducatur, nisi haec Apostolica Sedes 


opportunum et efficax remedivm afferat, de ve- 
nerabilium fratrum Nostrorum S. R. E. cardi- 
nalium negotiis Propagandae Fidei praeposito- 
rum consilio, te, pietatis, doctrinae, morum in- 
tegritatis ac prudentiae laude praestantem, et 
rerum ad illam insulam spectantium peritia 
praeditum, in vicarium apostolicum comme- 
moratae insulae eligendum esse duximus, quam- 
plurimum in Domino confisi, quod ea quae tibi 
committenda censuerimus, cumulate sis exple- 
turus. 

Quocirca te, quem per similes apostolicas li- 
teras, hoc ipso die editas, episcopum Melevita- 
num sub archiepiscopo Carthaginensi designa- 
vimus, in vicarium apostolicum eiusdem in- 
sulae Oceani Indici, quae Mauritia dicitur, ad 
Nostrum et Sedis Apostolicae beneplacitum, 
hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, eligi- 
mus, constituimus et deputamus cum omnibus 
et singulis facultatibus, quae huius propriae 
sunt muneris, salva tamen semper in praemissis 
ipsius congregationis auctoritate. 

Mandamus praeterea omnibus et singulis ad 
quos spectat ac spectabit in posterum, ut tibi 
in praemissis prompti pareant et obediant, tua- 
que salubria monita et mandata humiliter su- 
scipiant et efficaciter adimplere curent, alio- 
quin sententiam seu poenam quam rite tuleris 
seu statueris in rebelles, ratam habebimus, et 
faciemus, auctorante Domino, usque ad satis- 
factionem condignam inviolabiliter observari. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima quarta februarii millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


VS 
EPISTOLA 


Gratulatur praesidi novi institutt catholici in 
Anglia eo consilio invecti, ut catholici in 
fide serventur, et libri edantur ad vyindi- 
candam Ecclesiam ab haereticorum calu- 
mniis 7, 


Dilecto filio 
Comiti Ioanni de Shrewsbury 
praesidi instituti catholici 
Magnae Britanniae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum amaritudine repleremur ob mala quo- 
tidie magis magisque in Christi Ecclesiam in- 
gruentia, ea sane, dilecte fili, laetitiae causa 


1 Ex Iure Pont. de P. F. 


2 Ex eodem Iure Pont. de P, F, 


6 ; ° 


permoti sumus, ut moerore illo, quo conficie- 
bamur, non parum levati, abundantiorem animo 
iucunditatem perceperimus. Accepimus enim, 
te aliisque praeclaris piisque viris curantibus, 
catholicum institutum, duobus ab hine annis 
inductum in Anglia fuisse, eo praesertim con- 
silio, ut divinae Nostrae fidei asseclae  sarti 
tectique serventur, atque immaculati Agni 
sponsa ab heterodoxorum calumniis per libros 
in lucem editos vindicetur. Quae guidem cum 
in maximum cedant Anglorum emolumentum, 
facile perspicis, dilecte fili, cur eo inde Nos 
gaudio perfusi simus, haeredes divinitus con- 
stituti et nominis et cathedrae illius Magni, 
qui Britanniam primus, idololatriae tenebris in- 
volutam, catholicae fidei face illustravit: scilicet 
in spem erigimur periucundam futurum, ut di- 
vinae lumen veritatis eadem denuo, qua olim, 
claritate Britannorum mentibus affulgeat. Nihil 
porro yehementius exoptamus, quam ut An- 
glorum gentem, tot tantisque dotibus exorna- 
tam, paterna iterum exultatione complectamur, 
deperditasque iamdiu oves in electum Christi 
gregem recipiamus. Quamobrem, dilecte fili, 
non possumus quin te universosque, quorum 
piae societati praefectus es, vehementer excite- 
mus ad fervidas Nobiscum preces misericordia- 
rum Patri offerendas, ut caliginem illam teter- 
rimam, quae tot infeliclum in errore versan- 
tium adhuc occupat mentes, propitius depellat, 
filiosque Ecclesiae ab eadem longe aberrantes 
ad desertae matris sinum clementer reducat. 
Interea tibi tuisque omnibus ad catholicum 
institutum quomodocumque pertinentibus apo- 
stolicam benedictionem peramanter impertimur. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub an- 
nulo piscatoris die decima nona februarii mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo, 


VI. 
INDULTUM 


Canonicis ecclesiae cathedralis Mutinensis fa- 
cultas tribuitur gestandi tibialia violacei co- 
loris '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam 


Honortfica insignia iis profecto ecclesiasticis 
viris libenter concedimus, qui conspicuis in 
templis, divino ministerio addictis, in hymnis 
et canticis laudes Deo celebrant, ut ipsi magis 
magisque virtutum omnium splendore fulgeant, 
ac templorum decus augeatur. Hac sane mente 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Nostris similibus apostolicis literis, die decima 
sexta augusti anno millesimo octingentesimo 
trigesimo nono datis, dignitatibus cathedralis 
ecclesiae Mutinensis facultatem tribuimus, ge- 
standi focale seu collare, floccum in pileo et 
tibialia violacei coloris, canonicis vero focale 
et floccum in pileo tantum eiusdem coloris. 
Cum autem in praesentia ven. frater Aloysius 
Reggianini, hodiernus Mutinensium antistes, 
Nobis exponendum curayerit, eius in votis esse 
canonicos quoque illius cathedralis templi ti- 
bialia violacei coloris posse gestare, Nos eius- 
dem ven. fratris desideriis libenter annuendum 
censuimus. 

Quocirca omnes et singulos, quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti, aliisque ecclesiasticis 
censuris, sententiis et poenis, quovis modo et 
quacumque de causa latis, si quas forte incur- 
rerint, huius tantum rei gratia absolventes et 
absolutos fore censentes, hisce literis, auctori- 
tate Nostra apostolica, perpetuum in modum 
concedimus atque indulgemus, ut omnes cano- 
nici cathedralis templi Mutinensis, qui modo 
sunt quique in posterum erunt, non solum fo- 
cale et floccum in pileo violacei coloris, verum 
etiam tibialia eiusdem coloris libere ac licite 
gestare possint et valeant. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, ac 
illis in omnibus et per omnia plenissime suf- 
fragari,; sicque in praemissis per quoscumque 
iudices ordinarios et delegatos, etiam causarum 
palatii Nostri apostolici auditores ac Sanctae 
Romanae Ecclesiae cardinales, sublata eis et 
eorum cuilibet quavis aliter iudicandi et inter- 
pretandi facultate et auctoritate, iudicari et de- 
finirl debere, ac irritum et inane si secus su- 
per his a quoquam quavis auctoritate scienter 
vel ignoranter contigerit attentari. 

Non‘obstantibus, quoties opus fuerit, fel. rec. 
Bened. XIV praedecessoris Nostri super divi- 
sione materiarum, et commemoratis Nostris 
apostolicis literis, aliisque apostolicis, ac in 
universalibus provincialibusque et synodalibus 
conciliis editis generalibus vel specialibus con- 
stitutionibus et ordinationibus, atque illius ca- 
thedralis templi et canonicorum collegii etiam 
iuramento, confirmatione apostolica aut quavis 
firmitate alia roboratis statutis et consuetudini- 
bus, ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima quarta februar. millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


1 Ex Archivio Cancellariae Episcopalis Mutinensis, 


ANNO MDCGCXL. ' te 


VII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Paroecia s. Aegidii de Piscinale iterum insti- 
tuitur, et presbyter Iosephus Core, cidem 
veluti parochus praeficiendus, a lege con- 
cursus solvitur ', 


Venerabili fratri 
episcopo Civitatis Castelli 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Exponendum Nobis curasti paroeciam s. Ae- 
gidii de Piscinale, istius tuae dioecesis, a defuncto 
episcopo Mondelli tuo decessore extinctam seu 
suppressam fuisse, eamque cum paroecia s. Ma- 
riae di Pagiale coniunctam, et partim cum alia 
paroecia s. Felicis di Pietralunga, attributis ex- 
tinctae reditibus scutatorum tercentum triginta- 
quatuor parochiali templo s. Mariae, et scuta- 
torum centum octoginta paroeciae s. Felicis. 
Cum autem ex huiusmodi re non leve in spi- 
ritualem animarum salutem damnum redundet, 
iccirco tuis esse in votis, commemoratam s. Ae- 
gidii de Piscinale paroeciam iterum reviviscere 
atque in pristinum statum restitui. Addis prae- 
terea dilectum filium presbyterum Josephum 
Core, vitae integritate, morum gravitate specta- 
tum, summopere de parochiali ipsa ecclesia 
s. Aegidii meritum esse, propterea quod illam 
dote auxit, ac templum et parochiales ac co- 
lonicas aedes proprio aere instauravit. Itaque 
cuperes ipsum presbyterum absque concursu 
eidem paroeciae parochum praefici. Enixis igitur 
precibus a Nobis postulasti, ut pro spirituali 
ilius populi utilitate, tuis desideriis benigne 
annuere velimus. Nos vero de venn. fratrum 
Nostrorum S. R. E. cardinalium conc. Trident. 
interpretum consilio, tibi, ven. frater, hisce li- 
teris, auctoritate Nostra apostolica, omnes et 
singulas facultates necessarias atque opportunas 
tribuimus atque largimur, quibus memoratam 
s. Aegidii de Piscinale paroeciam iterum insti- 


tuere atque ad primaevum statum revocare li- 
bere ac licite possis et valeas. 

Insuper eumdem dilectum filium presbyterum 
Tosephum Core, peculiari benevolentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti, aliisque ecclesiasticis censuris, sen- 
tentiis et poenis quovis modo et quacumque 
de causa latis, si quas forte incurrerit, huius tan- 
tum rei gratia absolventes et absolutum fore 
censentes, de ipsorum venn. fratrum Nostrorum 
S. R. E. cardinalium consilio, tibi, ven. frater, 
eas partes imponimus atque mandamus, ut, ea- 
dem auctoritate Nostra apostolica, pro hac vice 
dumtaxat, a publico experimento seu concursu 
expedias, eique, dummodo in examine curam 
te sive tuo vicario generali ac tribus examina- 
toribus synodalibus idoneus fuerit repertus, ser- 
vatis iis quae servari opus est, enunciatam 
s. Aegidii paroeciam pro tuo arbitrio atque 
certa scientia libere et licite conferas. 

Haec concedimus et indulgemus, volumus et 
mandamus non obstantibus, quoties opus fuerit, 
Nostra et cancellariae apostolicae regula de iure 
quaesito non tollendo, ac fel. rec. Bened. XIV 
praedecessoris Nostri super divisione materia- 
rum, aliisque apostolicis atque in universalibus 
provincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus et 
ordinationibus apostolicis, aliisque etiam spe- 
ciali et individua mentione dignis in contrarium 
facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima septima martii mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo. 


« 


VIII. 
LITTERAE APOST ILICAE 


Constitutiones, statuta et regulae fratrum con- 
gregationis Sacratissimorum Cordium Iesu 
et Mariae, nec non et Adorationis Perpe- 
tuae SS. Sacramenti Altaris adprobantur '. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 
2 Ex Statutis eiusdem Congregationis. 


DECRETUM 


Fratres Congregationis SS. Cordium Jesu et Mariae, 
quorum Regulae iam anno 1819, ab Apostolica Sede 
adprobatae fuerant, in subsequentibus capitulis gene- 
ralibus, et praesertim in ultimo, quod mense octobris 
anni 1838 celebratum fuit, eiusdem Instituti bono ex- 
pedire duxerunt, si Constitutiones ipsae, prout plurium 
annorum experientia suaserit, reformarentur. Quapro- 
pter SS, Dominum Nostrum Gregorium PP. XVI de- 
precati, ut Statuta et Regulas, ab ipsis reformatas, au- 

‘ctoritate sua confirmaret, Beatissimus Pater supplices 
eorum preces remisit S, Congregationi negotiis et con- 
sultationibus Episcoporum et Regularium praepositae, 
quae in particulari conventu nonnullorum eminentissi- 


morum patrum S. R. E. cardinalium, easdem Regulas 
discutiendas proposuit. Universa igitur rei ratione sedulo 
perpensa, eminentissimi patres rescripserunt Constitu- 
tiones et Regulas, in suprascriptis foliis expressas, ap- 
probari et confirmari posse, si Sanctitati suae placuerit. 

Et facta de praemissis relatione Sanctissimo Domino 
in audientia habita die 22 augusti 1839, ab infrascripto 
d. cardinali praefecto eiusdem S. Congregationis, San- 
ctitas sua suprascriptas Constitutiones et Regulas plene 
confirmavit, et apostolicas litteras in forma Brevis ex- 


‘pediri mandavit, non obstantibus prioribus Constitu- 


tionibus, a Sancta Sede adprobatis, aliisque contrariis 
quibuscumque, Romae. 


L. 48 S. 
C, card. Parrizi, praef. 
F. archiep. Tharsensis, secretar. 


8 ACTA GREGORIL PP. XVI. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad futuram rei memoriam. 


Romano. Pontifici nihil certe gratius nihilque 
optabilius contingere potest, quam eorum votis 
annuere, atque utilitati et commodis prospicere, 
qui in Dei gloriam amplificandam ac sempi- 
ternam hominum salutem procurandam omni 
studio et contentione incumbere summopere 
laetantur. 

Exponendum Nobis curarunt dilecti filii fra- 
tres congregationis Sacratissimorum Cordium 
Tesu et Mariae, atque Adorationis Sanctissimi 
Eucharistiae Sacramenti, a recolendae memoriae 
Pio VII praedecessore Nostro, suis apostolicis 
literis decimo quinto calendas decembris anno 
millesimo octingentesimo. decimo septimo sub 
plumbo datis, iam approbatae, eos, experientia 
duce, probe novisse regulas eiusdem congrega- 
tionis, iam inde ab anno millesimo octingen- 
tesimo decimo nono, huius Apostolicae Sedis 
auctoritate, approbatas, reformandas esse, ut 
maiori instituti ipsius bono consulatur. Itaque 
in sequentibus comitiis seu capitulis generalibus, 
ac praesertim ultimo, quod mense octobris anno 
millesimo octingentesimo trigesimo octavo ha- 
buere, constitutiones ipsae reformatae fuere, 
prout instituti bonum postulare videbatur. Sup- 
plici ergo cum prece a Nobis efflagitarunt ut, 
suprema Nostra auctoritate, constitutiones ita 
immutatas confirmare velimus. Nos vero hu- 
iusmodi totam rem congregationi negotiis et 
consultationibus Episcoporum et Regularium 
praepositae , examinandam commisimus; quae 
in particulari Conventu nonnullorum venn. fra- 
trum Nostrorum S. R. E. cardinalium regulas 
easdem discutiendas proposuit, atque universa 
rel ratione naviter scienterque perpensa, iidem 
venerabiles fratres Nostri regulas et constitutio- 
nes commemoratae congrezationis, approbandas 
et confirmandas esse existimarunt, quemadmo- 
dum ipsius congregationis negotiis et consulta- 
tionibus Episcoporam et Regularium praepo- 
sitae, cardinalis praefectus die vigesima secunda 
augusti superiori anno ad Nos detulit. Iam vero 
Nos haud ignorantes quae et quanta bona ex hac 
congregatione Sacratissimorum Cordium Iesu et 
Mariae et Adorationis Sacramenti augusti in chri- 
stianam aeque ac in civilem rempublicam redun- 
dent, piis eiusdem congregationis fratrum de- 
sideriis alacri libentique animo annuentes, eos- 
que et alios omnes, quibus hae literae favent, 
peculiari beneficentia prosequi volentes, et a 
quibusvis excommunicationis et interdicti aliis- 
que ecclesiasticis sententiis, censuris ac poenis 
quovis modo vel quavis de causa latis, si quas 
forte incurrerint, huius tamen rei gratia absol- 
ventes ac absolutos fore censentes, hinge literis, 
constitutiones et regulas ipsius congregationis 
Sacratissimorum Cordium Tesu et Mariae atque 


Adorationis Sanctissimi Altaris Sacramenti, im- 
mutatas seu reformatas, prout supra habita 
mentio est, iuxta earumdem constitutionum et 
regularum exemplar quod in Nostra secretaria 
Brevium, et penes secretarium congregationis 
Episcoporum et Regularium asservari manda- 
vimus, auctoritate Nostra apostolica, approba- 
mus, sancimus et confirmamus, illisqu2 invio- 
labile Nostrae potestatis robur adiicimus, ac ab 
illis ad quos pertinet diligentissime servari prae- 
cipimus, et singulos quosque defectus, qui in 
eas condendas forsan irrepserint, eadem aucto- 
ritate Nostra supplemus et sanamus. 

Haec concedimus, indulgemus, statuimus, 
praecipimus et mandamus, decernentes has 
praesentes literas firmas, validas et efficaces esse 
et fore, suosque plenarios et integros effectus 
sortiri et obtinere, iisque ad quos spectat et in po- 
sterum spectabit plenissime suffragari, atque ab 
omnibus inviolabiliter observari; sicque in prae- 
missis per quoscumque iudices ordinarios et ex- 
traordinarios et S.R.E. cardinales iudicari ac de- 
finiri debere, irritumque et inane quidquid secus 
super his a quoquam, quavis auctoritate, scien- 
ter vel ignoranter contigerit; non obstantibus 
praedictis apostolicis literis Pii VII, praedec. No- 
stri, ac prioribus eius congregationis constitutio- 
nibus i iam ab Apostolica Sede approbatis, aliisque 
apostolicis sanctionibus, dictaeque congregationis 
et iuramento, confirmatione apostolica vel qua- 
vis firmitate alia roboratis, statutis, privilegiis, 
indultis; quibus omnibus illorum tenores prae- 
sentibus pro plene ac sufficienter expressis ac 
insertishabentes, hac vice tantum expresse de- 
rogamus, altisque et speciali - et individua men- 
tione et derogatione dignis in contrarium facien- 
buscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrurn sub 
annulo piscatoris die vigesima quarta martil 
millesimo octingentesimo quadragesimo, pon- 
tibus qui tificatus Nostri anno. decimo. 


PRAESCRIPTA TERTII CAPITULI GENERALIS FRATRUM 
CONGREGATIONIS SACRATISSIMORUM CORDIUM IESU 
ET MARIAE NEC NON ET ADORATIONIS PERPETUAE 
SANCTISSIME SACRAMENTI ALTARIS, MENSE OCTO- 
BRIS, ANNO MILLESIMO OCTINGENTESIMO TRIGE- 
SIMO OCTAVO. 


Quoniam quidem multigenera incommoda, 
quibus regulam etiamnunc vigentem obnoxiam 
esse diuturna nimis experientia docuit, plurima 
tum addendi, tum etiam mutandi necessitatem 
intulerant ; 

Quoniam vero congregationis nostrae socio- 
rum maxime interest universam officiorum suo- 


rum expositionem uno quasi contuitu perspicere 
posse ; 


ANNO 


Capitulum generale quae sequuntur decrevit: 

Art. I. Conferentur in unum codicem sub 
titulo: Regula fratrum congregationis Sacra- 
tissimorum Cordium TIesu et Mariae, et Ado- 
rationis perpetuae Sanctissimi Sacramenti Alta- 
ris, universa ad fratres spectantia; scilicet: ca- 
pita et articuli prioris regulae, quaecunque non 
antiquata sunt; unmaque omnia praescripta ab 
hoc tertio capitulo generali. 

Art. 2. Supradicti codicis exemplar Romam 
mittetur, ut regula nostrae societatis, tum de- 
mum completa, Sanctae Sedis Apostolicae sanc- 
tione firmetur. 

Art. 3. Eiusdem exemplaria sex, eorum om- 
nium qui capitulo huic generali interfuerunt 
subscriptione et congregationis sigillo munita 


in totidem domibus deponentur, videlicet: Pic- . 


tavii, Mimati, Cadurci, Lavallii, Caesaroduni, 
Rothomiagi. 

Art. 4. Capitulum generale, illustrissimum 
ac reverendissimum patrem superiorem nostrum 
generalem rogat, velit ad omnes congregationis 
domos exemplaria alia mittere, quae ipsius et 
consiliariorum subscriptione muniantur. 

Art. 5. Capitulum generale officium praeter- 
misisse credat, nisi significet, universae congre- 
gationis nomine, quantum sui desiderium om- 
nibus reliquerit reyerendissimus pater idemque 
venerabilis fundator istius societatis, Petrus— 
Maria—losephus Coudrin, eaque illius memo- 
riam debita venerationis et grati animi testifi- 
catione consecret. 

Art. 6. Capitulum generale, fratrum omnium 
mentis apprime conscium, non habet quid- 
quam antiquius, quam ut summae reverentiae 
observantiaeque sensus proferat, quibus se unus- 
quisque addictum ac obstrictum profitetur il- 
lustrissimo ac reverendissimo patri idemque 
superiori nostro generali domino Raphaeli-Pe- 
tro—Dominico—Marcellino Bonamie, archiepi- 
scopo Chalcedonensi. 

Art. 7. Insuper, capitulum generale, eumdem 
illustrissimum ac reverendissimum patrem su- 
periorem generalem rogat, non recuset ad uni- 
versam congregationem literas scribere, per quas 
omnibus innotescat finis capitulo huic generali 
feliciter impositus. 

Quod factum statutumque in capitulo gene- 
rali fratrum in aedibus domus principalis con- 
gregato, die decima mensis octobris, anno Do- 
mini millesimo octingentesimo trigesimo octavo. 


Sequitur regula, qualis recognita, emendata, 
statuta atque decreta est in praesenti capitulo 
generali, 


Acra Grecorit XVI. Vol, JI, 


MDCCCXL, | 9 
REGULA 
FRATRUM ET SORORUM 
CONGREGA TIONIS 


SACRATISSIMORUM CORDIUM IESU ET MARIAE, 


ET ADORATIONIS PERPETUAE 
SANCTISSIMI SACRAMENTI ALTARIS. 


PROOEMIUM 


DE FINE INSTITUTI NOSTRI. 


Art. 1. Instituti nostri finis hic est: 1°. Qua- 
druplicem Jesu Christi Domini nostri aetatem 
imitari: infantiam scilicet, vitam absconditam, 
vitam evangelicam, et vitam crucifixam; 2°, De- 
votionem in sacratissima corda Iesu et Mariae 
propagare. 

2. Ad repraesentandam Iesu Christi D. N. in- 
fantiam, fratres scholas aperiunt gratuitas, eru- 
diendorum gratia puerorum pauperum. Gy- 
mnasia insuper habent; dumque in ea aliquot 
pueros inopes gratuito admittunt, pro faculta- 
tibus uniuscuiusque domus, nonnisi offictum 
suum persolvere arbitrantur. 

Sorores pariter scholas gratuitas aperiunt, 
puellarum pauperum erudiendarum causa: alias 
insuper apud se erudiendas alendasque, pacta 
mercede, admittunt; puellas denique aliquot, 
pro facultatibus uniuscuiusque domus, gratuito 
educare officii loco habent, eas videlicet qua- 
rum familiae adversa fortuna utuntur. 

Praeterea, iuniores clerici ad obeunda munia 
ecclesiastica specialibus fratrum congregationis 
nostrae curis praeparantur. 

3. Quicumque societate nostra coniuncti sunt, 
vitam D. N. Iesu Christi absconditam imitari 
conantur, reparando, adoratione perpetua san- 
ctissimi Sacramenti, iniurias sacratissimis Iesu 
et Mariae cordibus illatas per innumera pecca- 
torum facinora. 

4. Fratres D. N. Iesu. Christi vitam evange- 
licam repraesentant, christianae fidei praedica- 
tione et missionum exercitio. 

5. Tenetur unusquisque nostrum, quantum 
in se est, Salvatoris nostri Iesu Christi vitam 
crucifixam imitari, studiosa simul et prudenti 
christianae mortificationis exercitatione, maxime 
autem sensuum repressione. 

6. Animo tandem proponimus, omni ope 
atque opera incumbere ad veram et legitimam 
devotionem erga sacratissimum cor Jesu et dul- 
cissimum cor Mariae propagandam, prout ab 
Apostolica Sede probata atque statuta est. 

7. Congregatio nostra speciali patrocinio gau- 
det sancti Iosephi, beatissimae Virginis Mariae 
sponsi; sanctoscue Pacomium, Augustinum, 
Bernardum et Dominicum protectores praeci- 
puos veneratur. 


10 ACTA GREGORII PP. XVI. 


8. Regula sancti Benedicti regulae nostrae 
pro fundamento est, fratres vitam communem 
et regularem degunt sub obedientia superioris 
generalis totius congregationis, necnon et su- 
periorum specialium, prout infra explicabitur. 
Vota simplicia emittunt, paupertatis, castitatis 
et obedientiae, Perpetua ea sunt. 

g. Sorores item yota simplicia perpetua pau- 
pertatis, castitatis et obedientiae emittunt: vi- 
tam communem et regularem degunt sub obe- 
dientia superioris generalis totius congregatio- 
nis et superiorissae generalis sororum; necnon 
et superioris ac superiorissae specialium cuius- 
que domus, prout infra declarabitur. 


PRIMA PARS 


REGULA FRATRUM 


CONGREGATIONIS 
SACRATISSIMORUM CORDIUM IESU ET MARIAE, 


ET ADORATIONIS PERPETUAE 
SANCTISSIMI SACRAMENTI ALTARIS. 


SECTIO PRIMA 


CAPUT TI. 
EX QUIBUS PERSONIS CONGREGATIO CONSTET. 


ia & 
De diversis classibus 
in quas distribuitur tota congregatio. 


1. Universa congregatio-in tres classes dis- 
tributa manet. Prima quidem sacerdotum est, 
quibus solis, post votorum professionem, re- 
verendorum patrum appellatio competit: se- 
cunda fratrum choro addictorum; tertia fratrum 
conversorum est. 

2. Sunt praeterea professi qui nondum ad 
aliquam classem pertinent, utpote quorum ordo 
fixus ratusque non sit: eos dicimus qui sacer- 
dotii ineundi probabiliter capaces, ad hune di- 
gnitatis gradum non sunt etiamnum evecti. 
Qui quidem si decursu temporis sacerdotes 
fiant, ad primam classem pertinebunt. Si vero, 
iudicio superiorum, ad id officii satis habiles 
fieri non posse videantur, ad secundam classem 
iam tum pertinent, fratrum scilicet choro ad- 
dictorum. 

3. Ii omnes, quos, articulis praecedentibus, 
supra memoravimus, congregationi nostrae, re- 
ligione votorum obstricti vivunt. 

4. Quilibet novitius, fratribus conversis ex- 
ceptis , religionis vota tanquam_ scholasticus 


emittit, nisi prius in classem fratrum choro ad- 
dictorum iam fuerit collocatus. 

5. Quilibet frater, choro addictus, sive eo 
titulo vota emiserit, sive postea in ea classe , 
ut supra dictum est, fuerit collocatus, nullo 
ungquam tempore sacerdotio initiari potest. 
Poterit tamen superior generalis, pro perso- 
nae et domuum rationibus, assentiente maiori 
consilii parte, nec non moderatore loci in quo 
frater degit, in id annuere, dummodo et de 
ipsius scientia et de aliis qualitatibus, facto 
rite ad plures annos experimento, rite consti- 
terit, et haec eiusdem in sacerdotium erectio 
in evidens congregationis commodum cessura 
certo dignoscatur. 

6. Nemo, nisi sacerdos, neque activi neque 
passivi suffragii ius habet; nullo proinde in 
casu, qui sacerdos non sit, suffragium ferre 
potest, neque ad officium deligi, cui ius suffra- 
gationis delatum sit. Fratres tamen, choro ad- 
dicti, si quando ex peculiari privilegio sacer- 
dotio aucti sint, annuente superiore generali cum 
maiori consilii parte, poterunt admitti ad vo- 
cem dumtaxat activam in peculiaribus domus 
capitulis, in quibus caeteris domus patribus 
locus datus est. 

7. Omnes in locis regularibus locum capiant 
hoc ordine: 

p. superior ; 

p. prior; 

p- Magister novitiorum ; 

p- procurator ; 

caeteri patres consiliarii, secundum voto- 
rum professionis cuiusque antiquitatem ; 

sacerdotes professi, secundum votorum 
professionis cuiusque antiquitatem ; 

reliqui fratres, tum scholastici, tum choro 
addicti, secundum votorum professionis 
cuiusque antiquitatem ; 

ad ultimum , fratres conversi post fratres 
scholasticos ac fratres choro addictos, 
tum professos, tum noyitios, eodem 
ordine locum capiant. 


§ Il. 


De functionibus 
ad quas fratres cuiusque classis destinantur. 


8. Sacerdotes professi peculiariter destinan- 
tur ad missiones obeundas, ad iuventutem in 
seminariis et gymnasiis edocendam, ad alia 
sacri ministerii officia et varia societatis no- 
strae munera administranda, secundum pro- 
priam cuiusque facultatem et superiorum vo- 
luntatem. 

Eos hortamur, quibus per occupationes licet, 
ut canonicis horis assistant. 

g. Scholastici studiis operantur, usquedum 
in primam vel secundam classem collocati fue- 
rint. 


ANNO MDCCCXL,. Ee 


10, Fratrum choro addictorum, functiones 
ordinariae eae sunt: recitatio quotidiana canonici 
officii, adoratio perpetua sanctissimi Sacramenti, 
scholarumque gratuitarum administratio: eo au- 


tem tempore quo a praedictis officiis vacant, . 


ad labores manuales pro cuiusque facultate et 
viribus adhibendi sunt. 

asi qui tamen inter fratres choro addictos 
inveniantur, vel sacris ordinibus insigniti, vel 
ad artes scientiasve utiles idonei, eos p. supe- 
rior immunes faciat laborum, qui ab eorum 
vel dignitate vel studio alieni forent ; nullo 
autem pacto otiosos vivere permittat. 

11. Fratres conversi, tum professi, tum no- 
vitii, ad operam’ manualem adhibentur, ad- 
orationis quoque perpetuae opus participant. 
Vivunt sub immediata patris procuratoris auc- 
toritate, qui, sive per se, sive per alium sa- 
cerdotem, ecorum exercitlis spiritualibus prae- 
est, labores ordinat, atque in id maxime in- 
cumbere debet, ut eosdem religionis christia- 
nae praeceptis vitaegue monasticae disciplinis 
imbuat. 


GAPUT: Il. 


DE REVERENDISSIMO PATRE SUPERIORE GENERALI 
TOTIUS CONGREGATIONIS 


ot. 
De superiore generali et de vicario generali. 


12. Fratres gubernantur a superiore generali 
totius congregationis. 

13. Superior generalis semper eligitur ad to- 
tum viae tenorem. 

14. Superior generalis, statim ac fuerit elec- 
tus, designabit unum vicarium generalem, qui, 
post eius decessum a vita, ius habeat univer- 
sam congregationem gubernandi, interea dum 
alius superior generalis electus fuerit. Ea autem 
Vicarii generalis nominatio fieri debet per sche- 
dulam sigillatam, quae in loco tuto ac dili- 
genter obserato reponatur: teneturque superior 
generalis locum in quo schedula asservatur om- 
nibus consiliariis suis notum facere, ne frustra 
quaeratur quum ea opus fuerit. 

15. Superiore generali vita functo, conve- 
niunt eius consiliarii ante viginti quatuor ho- 
rarum lapsum, unaque omnes, accepta sche- 
dula, convocant patres fratresque professos, 
quotquot in domo primaria morantur: tum 
schedulam sigillatam coram aperiunt, nomen- 
que eius qui vicarius generalis designatus est 
declarant. 

16. Statim sub haec, universas congregatio- 

/ nis domos de superioris generalis obitu deque 
vicarii generalis nominatione admonent, per 
communem epistolam ipsorum omnium_ sub- 
scriptione et congregationis sigillo munitam. 


Eadem illa epistola iubentur universi patres, 
tum ii qui sectionibus circumscribuntur, tum 
ji qui extra sectiones habitant, suflragia dare 
vel transmittere pro electione eorum qui capi- 
tulo generali electionis interfuturi sunt, sicut 
infra explicabitur. 

Praescribitur insuper omnibus capituli gene- 
ralis consessoribus, ut in domum primariam 
tempore statuto conveniant. 

Prohibentur vero consiliarii, quibus illius 
epistolae scribendae cura incumbit, ne hac oc- 
casione, ad suam ipsorum de candidatis opi- 
nionem aliquo verbo instillandam, utantur. 

17. Si superior generalis de vita decedat, non 
designato vicario, tunc p. prior domus prima- 
riae, vel eius loco p. magister novitiorum eius- 
dem domus, vel, si uterque desit, pater voto- 
rum professione antiquissimus inter consiliarios 
superioris defuncti, extra p. procuratorem, gu- 
bernio totius congregationis praeerit, donec no- 
vus superior generalis fuerit electus. 

Res eodem modo sancita censeatur, si vi- 
carius designatus graviter aegrotet, vel moriatur, 
vel quavis alia non praevisa circumstantia im- 
pediatur quominus officii sui partes expleat. 

18. Si vicarius generalis non incolat domum 
primariam eo tempore quo eius nominatio de- 
claratur, eum consiliarii defuncti superioris, 
intra viginti quatuor horarum lapsum, ea de 
re certiorem faciant per literas ipsorum om- 
nium nomine communiter scriptas; iubeantque, 
in nomine sanctae obedientiae, ut munus illud 
subeat, et ad domum primariam intra decur- 
sum trium dierum proficiscatur, nisi gravissima 
aliqua circumstantia obstet. 

1g. Si superior generalis extra domum pri- 
mariam vita functus fuerit, superior domus in 
qua diem supremum obiit, vel, si extra socie- 
tatis domicilia decesserit superior illius loci vi- 
cinior, de eius obitu consiliarios domus pri- 
mariae quamprimum certiores faciet. 


§ Il. 
De iis 
qui possunt eligi in superiorem generalem. 


20. li soli in superiorem generalem eligi pos- 
sunt: 1°. Vicarius generalis qui a superiore 
defuncto designatus fuerat; 2°. Patres omnes 
qui annorum quadraginta aetatem compleve- 
runt, ac decem annos a professione votorum 
peregerunt. Quaelibet alia electio irrita iure 
decernitur et est. 


§ Ill. 


De iis 
per quos superior generalis eligitur. 


21. Ius habent electionem superioris gene- 
ralis participandi: 1°. Vicarius generalis a su- 


12 ACTA GREGORII PP. XVI. 


periore generali defuncto vel a capitulo generali 
designatus; 2°. Omnes consiliarii domus pri- 
mariae; 3°. Ii omnes qui, iuxta articulos pa- 
ragraphorum 2 et 3 capituli tertii praesentis re- 
gulae, ius habent interesse capitulo generali. 
Quum enim superioris generalis electio res ma- 
ximi momenti censeatur, sancitum est eam per- 
fici debere in capitulo generali, per eos quibus 
eidem assistendi ius competit. 

22. Quando capitulum generale superioris 
generalis eligendi causa celebratur, delegatorum 
nominatio in Europa absolvenda erit intra duos 
illos menses qui proxime ab obitu superioris 
generalis fluxerunt: extra Europam autem ab- 
solvatur apto tempore, ita ut delegati ad do- 
mum primariam pervenire possint , ante qua- 
tuor menses ab obitu superioris generalis ela- 
psos; nungquam enim novi superioris generalis 
electionem ultra quatuor menses producere 
licet. 

Ubi igitur quatuor menses ab obitu supe- 
rioris generalis fluxerunt, novi superioris electio 
in domo primaria instituitur. Universi patres 
fratresque professi spiritualia exercitia adoriun- 
tur, quae quidem per tres dies integros perdu- 
rent. Si qui electores non adfuerint primae ses- 
sioni quae quarta die mane habetur, admitti 
poterunt ad sessiones quae deinceps habebuntur, 
neque ullum ipsis ius erit reclamandi adversus 
habitas, ipsis absentibus, sessiones. 


§ IV. 


De dispositionibus praeparatoriis 
ad superioris generalis electionem. 


23. Quarta igitur die mane celebrabitur missa 
de Spiritu Sancto, cui praemittetur hymnus Veni 
creator. Omnes patres fratresque professi ibi- 
dem assistent. Completa missa, quicumque 
iuxta regulam, superioris generalis electionem 
participaturi sunt, genu flexo coram altari, his 
verbis singulatim iurent: Zuro, Deo teste, me N. 
ex conscientiae praescripto suffragaturum, uni- 
ceque ad Dei gloriam et maximum congrega- 
tionis bonum spectaturum: sic me Deus adiuyet 
et sancta eius evangelia. 

Quae dum unusquisque pronuntiat, manus 
habet extensas super librum evangeliorum, ad 
diem 24 augusti, in festo s. Bartholomaei apo- 
stoli, e regione apertum. 

24. Inde ingrediuntur electores comitium , 
quod ea de causa institutum est; nec iam inde 
conventum solvere possunt, quin superiorem 
generalem elegerint. Vicarius generalis praeest 
huic electioni. Ipso absente, vel ex legitima causa 
praepedito, praeerit prior domus primariae: in 
eius locum, ubi opus sit, supplet magister no- 
vitiorum ; qui pariter si desit, pater ex consi- 
liariis defuncti superioris generalis antiquior 
professione votorum succedit, 


25. Ut res expeditior fiat, praeparandus fuit 
catalogus, patrum omnium, qui ad electionem 
sunt habiles, nomina complectens. Ideo, asser- 
vari debet in domo primaria codex, in quem 
conferantur patrum fratrumque professorum 
omnium nomina, unaque dies natalis et tem- 
pus professionis eorumdem. 

26. Catalogus eorum qui ad electionem ha- 
biles sunt nomina complectens, statim ab obitu 
superioris generalis, ad omnes congregationis 
domos quamprimum transmittendus fuit. Qua- 
tuor etiam eiusdem catalogi exemplaria singu- 
lis elcctoribus tradentur, quum primum ad 
domum primariam pervenerint. 


8 V. 
De electione superioris generalis. 


27. Ubi, electoribus in comitio congregatis, 
ad scrutinium venitur, quilibet elector avellit 
ex uno quatuor codicum nomen illius quem 
in superiorem generalem eligit, complicatumque 
in urnam demittit, reliquum vero catalogum in 
capsulam apte comparatam reponit. 

28. Suffragia coram omnibus promulgat pater 
praeses capituli a duobus scrutatoribus adiutus, 
quos iam ante ad id officii patres electores de- 
signaverunt. 

Quicumque maioritatem absolutam, hoc est, 
unum vel plura ultra dimidiam suffragiorum 
partem habuerit, superior generalis declaretur. 
Vicarius generalis, si eodem suffragiorum nu- 
mero cum aliis patribus adsciscatur, privilegio 
fruitur, quo caeteris praeferendus erit, et rite 
ipse electus edicatur et sit. 

29. Si primum illud scrutinium absoluta 
maioritas secuta sit, illico, post recensita suf- 
fragia, omnes schedulae quae in urnam fuerant 
demissae, simulque ii catalogi a quibus sche- 
dulae avulsae erant, comburantur. 

30. Si vero primum scrutinium absoluta ma- 
ioritas non secuta sit, quilibet elector ab alio 
catalogo avellit nomen illius quem in superio- 
rem generalem eligit, et iterum, modo supra- 
dicto, fit scrutinium. Si in secundo scrutinio 
maioritatem absolutam nemo assequatur, ad 
tertium eodem modo progrediendum érit. 

31. Si pariter absque electione tertium scru- 
tinium contigerit, quartum habeatur, in quo 
tamen pro iis dumtaxat suffragium ferri poterit, 
qui in tertio suffragium habuerunt ad officium 
superioris generalis. 

32. Si et quartum hoc scrutinium optato 
electionis effectu caruerit, quintum et ultimum 
habebitur in quo pro uno ex iis tribus qui ma- 
iori suffragiorum numero in quarto honorati 
sunt, conferri suffragium datum est. 

33. Cui maior pars in quinto hoc scrutinio 
favere adinveniatur, is superior generalis esse 
decernitur, et illico in id munus adscitus pa- 


ANNO MDCCCXL. 13 


lam renuntietur. Si paria suffragia recensean- 
tur, ille qui est antiquior professione, et inter 
professione pares provectior aetate, electus edi- 
catur. 

Schedulae et catalogi, quibus ad scrutinia 
electores usi sunt, comburantur. 

34. Quoniam difficultatibus omnibus occur- 
rere interest, si candidati duo pluresve ae- 
quata suffragia sortiti, eadem die diversis in 
domibus vota professi essent, unde quisnam 
professione votorum sit antiquior sciri non pos- 
set; qui aetate antecedit, superior generalis de- 
nuntietur. 

35. Peracta electione, quicumque capituli 
generalis consortes fuerunt, una cum patribus 
fratribusque professis qui domum_ primariam 
incolunt, in ecclesiam se conferant, gratias Deo 
persoluturi; hymnique Te Deum etc. solemni 
cantu omnia absolvantur. 

36. Ante electorum discessum scrutatores rei 
gestae acta scripto referent, quae omnium elec- 
torum praesentium subscriptione communientur. 
Acta illa eorum tantummodo nomina contine- 
bunt qui in unoquogue scrutinio suffragia ob- 
tinuerunt; praeferent simul, quot suffragia sin- 


guli confecerint. 
4 


§ VI. 


Quomodo superior generalis 
in possessionem veniat. 


37. Si superior generalis, eo tempore quo 
eius electio perfecta est, in domo primaria 
non praesto sit, illum ea de re certiorem fa- 
ciant, ante viginti quatuor horarum lapsum, 
literae corum omnium, qui capituli generalis 
consortes fuerunt chirographo subscriptae : qui- 
bus literis iubeatur, in nomine sanctae obe- 
dientiae, excepto alicuius gravissimae circum- 
stantiae casu, munus istud suscipere, et, ante 
dies octo elapsos, ad domum primariam iter 
intendere. 

Si superior recens electus in Europa habitet, 
eas ipsi literas unaque actorum electionis exem- 
plar, electorum omnium chirographo subscrip- 
tum, deferat consessor aliquis capituli generalis, 
qui ad id officii capituli eiusdem suffragiorum 
maioritate relativa deligetur. 

Si extra Europam moratur, satis crit ad eum 
literas et acta supradicta mittere. 

38. Superior generalis , die et hora a se 
praefinitis in pOssessionem veniendi, ad eccle- 
siam se conferet, solemni agmine comitantibus 
patribus fratribusque professis, quotquot in 
domo primaria praesto sunt. Tum, flexis co- 
ram altari genibus, hymnum Veni creator in- 
cipiet, quem patres fratresque praesentes cantu 
absolvent. Hymno completo, orationem conve- 
nientem cantabit. 


Inde vicarius generalis, vel, eo absente, pater 
prior domus primariae superiorem generalem 
deducet ad locum ipsi in ecclesia addictum; 
et continuo cantabitur hymnus Ye Deum etc. 
Patres interea fratresque professi coram supe- 
riore vicissim genuflectant, quibus ille singulis 
benedicat. 

Superior generalis, nisi eo ritu, sive per se, 
sive per alium quemcumque volet, in posses- 
sionem venerit, congregationis administratio- 
nem capessere non potest. Res gerit interea vi- 
carius superioris defuncti, vel, si ille absit, 
p-. prior domus primariae, vel, eo impedito, 
magister novitiorum eiusdem domus, vel tan- 
dem pater votorum professione antiquissimus 
inter superioris defuncti consiliarios, 


§ VII. 


Officia et praerogatiyae 
superioris generalis. 


3g. Reverendissimus pater superior gene- 
ralis domum primariam ut plurimum incolere 
tenetur. 

Patres omnes fratresque genuflectant quoties 
ab ipso alicuius rei veniam rogabunt. 

40. Apud domos singulas, dummodo loci 
natura non obstet, sit sedes superiori generali 
reservata, tum in choro, tum in capituli et 
consilii locis: eam, dum abest superior gene- 
ralis, nec ipse superior localis occupet. 

41. Ut congregationis negotia expeditiora 
fiant, superior generalis unum saltem scribam 
habeat. 

42. Si longulam profectionem aggrediatur , 
patrem unum sibi comitem adiungat, fra- 
tremque insuper unum ducat, cuius opera uti 
possit. 

Superior generalis subvenire quantum in 
se est tenetur iis domibus, quarum reditus sum- 
ptibus non suppetunt. 

44. Superior generalis in domo primaria 
codicem habeat, in quem referatur nominatio 
eorum omnium quos ad munus aliquod, sive 
in domo primaria, sive in domibus aliis, desi- 
gnavit. 

45. Superior generalis quotannis mittat ad 
omnes congregationis domos catalogum eorum 
qui hoc ipso anno vota emiserunt numerum 
praeferentem, unaque professionis tempus, eo- 
rumdem nomina et praenomina, quo nomine 
tandem et in quo ordine unusquisque vota pro- 
nuntiaverit. Si quis professus intra anni curri- 
culum de vita decesserit, eius obitus dies ibi- 
dem indicetur. 

46. Quandoquidem necesse est ut universis 
societatis nostrae consortibus vel renovare vel 
confirmare interiorem vocationis suae spiritum 
vacet; omnium autem plurimum interest, ut 
superior generalis eos quibus praefectus est, ma- 


14 ACTA GREGORII PP. XVI. 


xime vero quotquot munera administrant, ap- 
prime pernoscere possit, eos ad domum pri- 
mariam quandoque arcessere tenetur. 


§ VIII. 
De consilio superioris generalis. 


47: Superiori generali, quo facilius officti 
sui partes expleat, consilium additur, quod ex 
patribus quingue constet: videlicet, p. priore, 
p. magistro novitiorum, p. procuratore, et aliis 
duobus. 

Si vero novitiorum domus a domo primaria 
distet, ita ut p. magister novitiorum consilio 
interesse vulgo nequeat, suo quidem iure non 
destituitur, sed superior generalis consiliarium 
alterum designat; quo posito, ex patribus sex 
consilium constabit. 

48. Si deinceps, negotiorum ratione habita, 
hunc consiliariorum numerum non satis esse 
superiori generali visum fuerit, ius ille habeat, 
assentiente capitulo generali, plures consiliarios 
instituere. 

49. Consiliarii superioris generalis eliguntur 
in congregatione generali. Deinceps in congre- 
gatione quinquennali de iis eligendis agitur. 
Confirmari libere possunt in munere: ius erit 
superiori generali, auditis consiliariis, eos sub- 
stituere usque ad congregationem qui interea 
temporis teneant munus loco defunctorum vel 
dimittentium officium: eos autem removere, nisi 
re cum aliis consiliariis perpensa, liberum non 
est superiori generali. 

50. Nemo consanguineus affinisve super.ori 
generali ad secundum usque gradum inclusive, 
in priorem magistrumque novitiorum, aut in 
procuratorem, aut etiam in consiliarium domus 
primariae deligi possit. 

51. Superior generalis neminem sibi consan- 
guineum aut affinem intra secundum gradum, 
ad officium visitatoris nominare possit, nisi 
assentiente, per secreta suffragia, maiore consilii 
sui numero. Ita porro nec in consilio propinqui 
superioris generalis admittendi sunt. 

52. Patres duo, qui inter se consanguinei 
affinesve ad secundum usque gradum forent, 
consilil eiusdem domus, sive primariae, sive 
secundariae, participes simul esse nequeant. 

53. P. procurator, si ab officio removeatur, 
praesente consilio, rationes edat; quibus, ex ta- 
bularum cognitione, expensis atque confectis, 
tabulas tradet ei qui in eius locum suffectus 
est: pecunias item caeteraque eiusmodi, resque 
omnes quas in manibus ut procurator habuit, 
superiori generali, vel, eo annuente, novo pro- 
curatori transmittet. Haec autem omnia in acta 
consilii referantur. 

54. Si p. procurator administrationis suae 
tempore intereat, eius tabulas superior gene- 
ralis ipse consilii recognitioni submittit; eaque, 


nonnisi confectis rationibus, novo procuratori 
traduntur. Fit praeterea recensio, tum pecuniae 
caeterorumque eiusmodi, tum aliarum rerum, 
quas procurator defunctus in manibus habuit: 
quaecumque autem gesta sunt, in acta consilii 
referuntur. 

55. P. procurator tertio quoque mense. su- 
periori generali rationes edat: eidem, tertio 
quoque mense, aut etiam maturius, si ius- 
Serit, pecunias dinumeret, caeteraque eiusmodi~ 
tradat, quae in manibus ut procurator habere 
potest. 

56. Quaecumque res in deliberationem apud 
consilium venerit, per tacita suffragia finem 
habeat; ipse vero rmus p. superior generalis 
palam suffragetur. Tunc, si forte suffragia ae- 
quata cesserint, ca sententia vincet pro qua 
stabit superior generalis. 

Eodem privilegio gaudeat Pp. prior aliusve 
consilii praeses, quoties superior generalis non 
praesto fuerit. 

57. Superior generalis bis in mense consilium 
congregabit. Quilibet consiliarius ius habet ea 
proponendi quae ad societatis commodum op- 
portuna arbitratur: hoc pacto proposita res in 
deliberationem deducitur. 

58. Superior generalis nihil quidquam, abs- 
que consilii assensu, decernere potest, quando 
res gravis negotiumve magni momenti agitur, 
tum in spirituali, tum in temporali ordine: 
ut puta, si domum novam fratrum instituere 
cogitet ; si missiones intra vel extra Europam 
ordinandas censeat; si regulae articuli anci- 
pitis significationem, interea dum capitulum 
generale convenerit, statuere Oporteat ; si qua 
missionibus externis praescripta, quae apud re- 
gulam desiderarentur, interim promulgare opus 
Sit, Ste. 

59. Superiori generali, quandocumque res 
gravis agitur, si consilii maior numerus non 
consenserit, ultra progredi non licet: nulla item 
consilii deliberatio in actum evadere potest, 
quin superior generalis rem assensu suo com- 
probaverit. 

60. Quando vero urgebit necessitas, reique ad 
consilium referendae facultas non aderit, supe- 
riori generali liceat omnia quantumvis gravia, 
suo arbitratu statuere; ea autem, ut primum 
Ee cum consilio. communicet. 

. Sit in domo primaria codex in quo cu- 
eat sessionis dies indicetur ; eodem referan- 
tur quaecunque censuit consilium. Si de re 
magni momenti pronuntiatum est, acta delibe- 
rationis consiliariorum chirographo semper sub- 
scribantur. Is autem codex apud domum pri- 
mariam atque in manibus superioris generalis 
semper remaneat. 

62. P. prior, secundae auctoritatis iure post 
superiorem generalem, domum primariam ad- 
ministrat ; imo, universam congregationem re- 
git, si superior generalis aberit aut aegrotabit, 


ANNO 


aut vita functus erit; dummodo, in hoc ultimo 
casu, defunctus superior vicarium generalem 
non nominaverit, aut vicarius designatus non 
praesto sit, 

Nulla p. priori licet ferre praescripta , nisi 
ea sint ad tempus. Quaecumque autem prae- 
scripserit , superioris generalis voluntati per- 
mittere tenetur, intra dies octo, postquam ille 
peregre rediit, aut convaluit, aut in possessio- 
nem venit. 

_ Si p. prior absit aut aegrotet, aut e vita de- 
cesserit, eodem iure congregationem admini- 
strabit p. magister novitiorum, vel, eo deficiente, 
pater professione votorum antiquissimus inter 
consiliarios domus principalis, p. procuratore 
excepto. 

Quisquis loco superioris generalis congre- 
gationem regit, consilii assensum requirere 
tenetur, pro modo et circumstantiis supra in- 
dicatis, 


§ IX. 
De abdicatione superioris generalis. 


63. Ut superior generalis officio abdicare se 
possit, tenetur capitulum generale convocare, 
nisi eo tempore collectum sit; et bis tertia suf- 
fragiorum pars in superioris abdicationem con- 
sentiat necesse est. 

64. Si superioris generalis abdicatio, modo 
supradicto, rata facta fuerit, nominatio ab ipso 
facta vicarii generalis iure nulla et invalida erit: 
at capitulum generale suffragiis tacitis, per ma- 
ioritatem absolutam, vicarium illico designabit, 
qui congregationis administrationem capessat ; 
inde, ad electionem novi superioris iuxta mo- 
dum praescriptum venietur.. 

65. Dum ea vicarii generalis electio agitur, 
Si mec primo nec secundo scrutinio maioritas 
absoluta confecta fuerit, tertium fit scruti- 
nium; sed tune electores suffragari non pos- 
sunt, nisi duobus iis patribus qui in secundo 
scrutinio maiorem suffragiorum numerum ob- 
tinuerant. 

66. Si candidati tres aut amplius, maiorem 
prae aliis suffragiorum numerum, sed parem 
inter se, in secundo scrutinio collegerint, ne- 
mini, nisi candidatis supradictis, in tertio et 
ultimo scrutinio electores suffragari queant. 

67. Si candidatus unus maioritatem suffra- 
giorum relativam in secundo scrutinio confe- 
cerit, illi autem qui eum proxime sequuntur 


aequata inter se sutfragia habeant, electores in’ 


tertio et ultimo scrutinio, ei tantum candidato 
suffragentur qui 1am maioritatem relativam ob- 
tinuit, vel iis qui proxime ab illo aequata inter 
se suffragia habent. 

' 68. Si in tertio illo et ultimo scrutinio , 
candidati duo pluresve parem suffragiorum nu- 
merum consecuti sint, votorum professione inter 


MDCCCXL. 15 


eos antiquissimus, vicarius generalis declaretur. 
Si eadem die vota emiserint, is qui actate 
antecedit vicarius generalis renuntietur. 

6g. Vicarius generalis, sive a superiore, sive 
a capitulo generali nominatus sit, privilegia 
eadem obtinet. 


CAPONE Int 


DE CAPITULO GENERALI. 


Soe 


Quo tempore 
capitulum generale convocandum sit. 


70. Capitulum generale totius congregatio- 
nis vicem repraesentat, deque omnibus ad ipsam 
pertinentibus , supremo iudicio statuendi ius 
habet. 

71. Quinto quoque anno, cum tardissime, 
in domo primaria congregationis, celebretur ca- 
pitulum generale, quod iam nunc indictum 
maneat in calendas septembris quinti cuiusque 
anni, videlicet: 1843, 1848, 1853, etc., eodem 
semper ordine. 

Capitulum generale ad diem usque quin- 
tam decimam octobris produci potest, si con- 
gregationis negotia eam prorogationem postu- 
lent. 

72. Licet superiori generali, gravissimas ob 
causas, utputa turbulentas res, capituli generalis 
convocationem differre, vel ut illud in domo 
altera congregetur iubere; sed ea lege, ut maior 
consilii numerus in eamdem cum ipso senten- 
tiam, tacitis suffragiis, venerit. 

Quod si ea capituli generalis vel dilatio vel 
mutatio succedat, superior generalis universas 
congregationis domos opportune, quantum li- 
cebit, rei huius admonere tenetur. 

73. Licet superiori generali ante annum quin- 
tum capitulum generale convocare, quandocun- 
que necessarium arbitratur. Quamvis autem ea 
capituli extraordinaria convocatio facta sit, ma- 
net tamen lex quae eiusdem capituli congrega- 
tionem quinguennalem praecipit: ideoque, ca- 
pitulum generale statuto tempore semper cele- 
bretur, licet intra quinquennium praeter solitum 
congregatum fuerit. 

Si tamen praedictae convocationis tempus, 
tempori convocationis iuxta regulam  solitae 
nimis vicinum foret, utputa, si convocatio ex- 
traordinaria biennio ante convocationem solitam 
facta fuisset, tunc capitulum per regulam in- 
dictum differretur, hac tantum vice, in tertium 
a capitulo extraordinario annum, calendis sep- 
tembris; ac deinceps legitima series redinte- 
granda foret. 

Unde consequitur, si capitulum generale ex- 
traordinarium, exempli gratia, anno 1841 con- 
vocetur, capitulum generale ordinarium, quod 


16 


alias 
anno 


anno 1843 celebrandum esset, nonnisi 
1844, calendis septembris, inchoandum 
esse; sequens vero capitulum in annum 1848, 
iuxta regulae placitum, indictum manere. 

74. Quoties capituli ordinarii celebratio capi- 
tuli extraordinarii interventu differetur, ea de 
re admoneantur omnes congregationis domus, 
ut patres fratresque omnes temporis quo inci- 
piet capitulum generale certiores fiant. 

75. Reverendissimus pater superior generalis 
supplicationes ad Deum decernere curabit, quae 
in omnibus societatis domibus per omne capi- 
tuli tempus fiant, ut a sancto Spiritu lumen 
cocleste impetrari possit. 


§ Il. 


Quinam capituli generalis consessores sint. 


76. Capitulum generale constat: 


I. ex vicario generali a superiore vel a ca- 
pitulo designato ; 

2. ex omnibus superioris generalis consi- 
liariis ; 

3. ex certo tum superiorum localium, tum 
delegatorum numero, sicut in articulis se- 
quentibus iam iam explicabitur. 


77. Quinto quoque anno, capitulum generale 
universas societatis domos in plures sectiones 
describit ; ita tamen ut singulae sectiones domos 
quingue saltem complectantur. 

Unicuique sectioni domus centralis ab eodem 
capitulo generali assignatur. 

78. Capitulum generale hoc anno 1838 con- 
gregatum, domos congregationis in sectiones 
describendas, domumue centralem cuique sec- 
tioni assignandam, reverendissimo patri supe- 
riori generali et eiusdem consilio, hac vice sim- 
plici, permittit. 


79. Si nova domus, medio duobus capituiis | 


tempore, instituta fuerit, eam superior generalis, 
cum assensu maioritatis consilii, alicui sectioni 
adscribere potest, dum capitulum generale ea 
de re statuerit. 

80. Iure consessor est capituli generalis, su- 
perior unus localis, in singulis sectionibus ; ille 
scilicet, qui in officio constitutus eo tempore 
quo capitulum generale indicitur, diutissime 
superioris munus sustinuit, sive in eadem domo, 
sive in pluribus, sive aliqua intermissione, sive 
nulla, 

Si superiores duo in eadem sectione per tem- 
pus aequale superioris munus sustinuerint, ille 
qui votorum professione antiquior est, at si ea- 
dem die vota emiserint, ille qui aetate ante- 
cedit, capituli generalis particeps fiat. 

81. Si superior ille Jocalis, qui ius habet, 
sicut dictum est, capitulum generale partici- 
pandi, ad conventum se con‘erre nequiverit, 
tum vero capituli sit particeps superior alius 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


eiusdem sectionis qui proxime a primo reliquos 
antecellit, sive superioratus antiquitate , sive 
votorum professione, sive aetatis provectu , 
dummodo a patribus sectionis suae non fuerit 
delegatus. 

Si enim secundus ille superior a patribus sec- 
tionis suae delegatus fuerit, ipsi suabrogetur ter- 
tius superior, qui, modo supra dicto, secundum 
proxime sequitur; ita ut singulae sectiones su- 
periorem unum capituli generalis iure partici- 
pem semper habeant. 

82. Iure consessor est capituli generalis su- 
perior uniuscuiusque domus extra Europam 
sitae, quando ea domus nulla sectione circum- 
scribitur. Praedictus superior capituli generalis 
Operationes participandi ius habet, quocunque 
modo et quacungue de causa illud congrega- 
tum sit. 

83. Iure consessor est capituli generalis pa- 
ter provincialis missionum externarum. Si vero 
ad conventum se conferre nequeat, patrem ali- 
quem missionarium, quemcumque voluerit, de- 
signandi ius habet, qui partes eius suscipiat, 
et capitulo generali interesse possit. 

84. Prasterea, cuiusque sectionis patribus ius 
est, aliquot ad capitulum generale delegatos e 
suo numero designare. Singuli autem delegati 
in sectione propria nominandi sunt, ea ratione, 

pro quinque sacerdotibus professis, unus 
designetur. 

85. In posterum, postquam societatis no- 
strae sacerdotes multiplicati fuerint, delegato- 
rum nominatio non pro ratione numeri supra- 
dicti fiet; at capitula generalia plures quam in 
praesenti patres ad unius delegati nominationem 
exigent. 

86. Delegati in unum tantum capitulum no- 
minantur: novo igitur indicto capitulo, qua- 
cuaque de causa, nova delegatorum nominatio 
facienda est. 

Si tamen capitulum, superioris generalis eli- 
gendi gratia convocatum fuisset, superior vero 
designatus munus iilud se suscipere negavisset, 
tunc quidem iidem delegati, una cum aliis ca- 
pituli consessoribus , alium illico superiorem 
generalem, pro iure in se collato, eligerent ; eo 
quod videlicet electio perfecta esse non censenda 
est, quando superior generalis munus delatum 
non suscepit. 

Nec etiam delegatorum aliorum nomi- 
natione opus sit, si, post indictum coeptumye 
capitulum, superior generalis vita functus sit. 
At continuo sessiones capituli manent suspen- 
sae; patres fratresque omnes quicunque in 
deine primaria praesto sunt, trium dierum 
exercitia spiritualia auspicantur ; quarta autem 
die, fit novi superioris electio, ut antea dige- 
stum est; neque capituli sessiones redintegran- 
dae sunt, nisi facta et perfecta electione. | 

Si superior recens electus non praesto sit, 
capitulum generale ea tantum negotia inter 


ANNO 


expectandum expediat, quae graviter instare, 
et nonnisi ad privatum aliquod commodum 
spectare constabit; praescripta autem aut or- 
dinationem aliquam statuere omnino non va- 
leat. ; 

88. Quotiescumque capitulum generale su- 
perioris eligendi causa indictum est, superior 
generalis recens electus, si in possessionem ve- 
nerit ante conventus dimissionem, cum prae- 
dicto capitulo de congregationis rebus legitime 
agere potest. 


§ Ill. 


De. tempore et modo 
electionis delegatorum. 


89. Delegatorum nominatio, quoties superio- 
ris generalis electio agitur, tempore fiat prae- 
stituto. Eamdem, si capituli quinquennalis causa 
facienda est, duobus ante coeptum capitulum 
mensibus ‘absolutam in Europa esse oportet; 
extra Europam autem, tempore congruo perfi- 
ciatur, ut delegati in domo primaria praesto 
esse possint, quando ex regulae praescripto ca- 
pitulum generale inchoandum erit. 

Si capitulum generale praeter solitum indic- 
tum est, delegatorum nominatio eo tempore fiat 
quod in litteris, per quas conventus vocatur, 
praefixum est. 

go. Quum del2gatos nominandi tempus ad- 


erit, singularum domuum cuiusque sectionis | 


superiores, ad domum centralem suae sectionis, 
si possint, se conferant: si cui vero aliter vi- 
sum fuerit, at certe aliquem e domo sua pa- 
trem mittat, dummodo nulla magni momenti 
res obstiterit. Caeteri patres schedulas sigillatas 
mittant. 

gt. Unaquaeque schedula tot nomina conti- 
neat, quot in ea sectione delegati nominandi sunt; 
ita ut nempe, si una sectio patres quinque aut 
plus eo, necdum autem decem haberet, unus 
tantum delegatus designandus foret; si patres 
decem aut plus eo, necdum autem quindecim 
contineret, delegati duo designandi forent; si 
denique patres quindecim aut plus eo, necdum 
autem viginti complecteretur, trium delegato- 
rum nomina in schedulis inscribenda essent, etc. 

g2. Ut primum schedulae patrum suffragia 
inscriptae ad domum centralem pervenerint, 
illius domus. superior quotquot praesto sunt 
patres congreget. Coacto coetu, schedulae pa- 
trum absentium suffragia praeferentes in urnam 
demittantur, et suam unusquisque patrum prae- 
sentium eodem deponat. Tum scrutatores duo 
suffragiorum pluralitate designentur, quibuscum 
domus centralis superior coram coetu schedu- 
las aperiat. Quicunque autem suffragiorum ma- 
ioritatem relativam confecerint, delegati decla- 
rentur.’ 


Acta Grecoru XVI. Vol. III, 


MDCCCXL. 7, 


Si duo pluresye parem suffragiorum nume- 


'rum habeant, ille qui votorum professione an- 


tiquissimus est, aut si eadem die vota emiserint, 
ille qui aetate antecellit, iure delegatus habeatur. 

g3. Absoluta electione, rei gestae instru- 
mentum conficiatur, quod domus centralis 
superior, et quotquot patres praesto sunt, chi- 
rographo suo subscribant. Plura item eius in- 
strumenti exemplaria, eorumdem chirographo 
subscripta conscribi oportet, quorum unum in 
archivo domus centralis servetur, aliud ad do- 
mum primariam illico mittatur, caetera autem 
delegatis singulis aut dentur aut mittantur. 

g4. Si quis pater ab ea sectione in qua cen- 
sus est, aut a domo aliqua, quae nulla sectione 
circumscripta, ius tamen habeat delegatos no- 
minandi, cum superiorum permissu, aliquan- 
tisper abest, simulque nominationis faciendae 
tempus incidit; ille tamen suffragium mittat, 
vel ad domum suae sectionis centralem, vel ad 
domum propriam, si delegatos nominandi iure 
illa gaudeat, perinde ac si solitum commora- 
tionis locum in praesentia incoleret. 

95. Domus principalis in nulla sectione cen- 
senda est. Omnes patres eius domus incolae 
delegatos e suo numero pro ratione supradicta 
designabunt. 

96. Si qua domus extra Europam sita, ob 
longinguitatem nimiam, in nulla sectione censa 
erit, patres eius domus incolae delegatos e 
suo numero pro ratione antea sancita nomi- 
nabunt. 

Peropter capitulum generale patres omnes in 
externis missionibus obeundis occupatos, iuris 
eiusdem cum caeteris patribus participes facere, 
delegatos scilicet ad conventus solemnes e suo 
numero designandi; ius vero illud, utpote rem 
factu difficilem et missionum successui noxiam, 
praedictis patribus, invitissimo quamquam ani- 
mo, neutiquam concedere cogitur. 

g7. Superior generalis in capitulum generale, 
tum ordinarium, tum extraordinarium, patres 
alios accire potest, quorum optio ad eum per- 
tineat; ea tamen lege ut eorum numerus quin- 
tam partem non excedat patrum omnium qui, 
iuxta regulae praescripta, quae modo digessi- 
mus, capituli generalis iure consortes sunt. 

Si capituli generalis tempore, superior gene- 
ralis mortuus fuerit, aut officio se abdicaverit, 
iidem, una cum aliis patribus, capituli opera- 
tiones participant, et ad electionem novi supe- 
rioris suffragantur. 

g8. Patres omnes quibus in capitulo generali 
considendi ius competit, ibidem praesto esse, 
in virtute sanctae obedientiae tenentur, tempore 
apud regulam praefixo, aut si capitulum extra- 
ordinarium sit, eo tempore quod statuunt lit- 
terae per quas coetus convocatur. Quicumque 
non venerit, absentiae causas litteris superiori 
generali vel ei qui superioris vices gerit prae- 
missis, exponere teneatur. 


18 


gg. Patres vero, qui, vel officii iure, vel alio- 
rum patrum electione, capituli generalis parti- 
cipes esse possent, at quibus eodem se conferre, 
propter domiciliorum longinquitatem, vix li- 
ceret, nisi impensas ingentes agerent, gravissi- 
mave subirent incommoda, capituli generalis 
adeundi legitime immunes sunt. 

100. Patribus, qui sive muneris praerogativa, 
sive patrum electione, sive superioris generalis 
electione, capituli consessores censentur, quique 
ob urgentes causas, eidem interesse nequirent, 
patrem alium subrogare, qui partes suas in 
capitulo suscipiat, omnino non licet , excepto 
tantum p. provinciali missionum externarum, 
sicut supra dictum est. 


§ 
De capituli generalis incoeptione. 


ror. Capitulum quinguennale ordinarium , 
praestituta per regulam die, capitulum vero ex- 
traordinarium, die in litteris convocationis de- 
signata, incipiat, dammodo ad minimum quarta 
vocalium pars advenerit. 

102. Capitulo generali semper praesidet su- 
perior generalis: eo absente vel aegrotante, prae- 
sidet p. prior domus principalis, vel eius loco 
p. magister novitiorum, vel tandem pater vo- 
torum professione antiquissimus, inter superioris 
generalis consiliarios. 

Quilibet autem capituli praeses, hoc modo 
subrogatus, omnium superioris generalis privi- 
legiorum, quandiu capitulum generale durabit, 
potietur. 

103. Patres in capitulo generali locum ca- 
piant hoc ordine: 

r. r. p. superior generalis totius congre- 
gationis ; 

p- prior domus primariae; 

p- Magister novitiorum domus primariae ; 

p. procurator domus primariae ; 

patres caeteri superioris generalis consilia- 
rii, secundum cuiusque votorum profes- 
sionis tempus 5 

patres superiores locales, qui officii iure 
in capitulo sedent ; 

tum demum reliqui patres, quicunque ca- 
pituli generalis, vel patrum electione, 
vel superioris generalis optione partici- 
pes sunt, secundum cuiusgue votorum 
professionis tempus. 

104. Patres capituli generalis sessionibus in- 
tersint superpelliceo induti. 


§ Vv. 


De operationibus quibusdam praeyviis. 


105. Capitulum generale scrutatores et se- 
cretarios habet: alios praeterea patres designat 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


ad diversos capituli generalis usus. Hos omnes 
capitulum generale e suo numero. deligit. 

106. Scrutatores duo, iam a prima sessione, 
suffragiis tacitis nominandi sunt. His suffragia 
colligendi cura incumbit. 

107. Secretarii tres, eodem modo, iam a 
prima sessione, nominantur, quorum eae partes 
sunt; acta sessionum capituli generalis scripto 
tradere, articulos a capitulo generali sancitos 
in codices referre, quaestionesque, priusquam 
in deliberationem veniant, scriptura expositas 
patribus tradere, ut rem secum in antecessu 
meditari possint. 

108. Idem pater non sit simul scrutator et 
secretarius. 

109. Patres quibus, ut infra explicabitur, tum 
litteras patrum fratrumve professorum exami- 
nandi, tum rationes superioris generalis ac su- 
periorum localium excutiendi, procuratio danda 
est, iam a prima sessione, suffragiis tacitis et 
ipsi nominentur. 

110. Insuper, capitulum generale, quoties 
operae pretium esse censuerit, patres quosdam 
designabit, quibus quaestiones difficiles expen- 
dendi procuratio dabitur, antequam eae in de- 
liberationem veniant. 

111. Cuilibet patri fratrique professo ius est, 
unas ad capitulum generale sigillatas litteras 
mittere, quibus quaecumque ad societatis com- 
modum valere arbitratur significet: eae autem 
litterae nonnisi coram capitulo generali aperien- 
dae sunt: inde patribus traduntur, qui eas exami- 
nandi negotium subiere, sicut antea dictum est. 

Nullas capitulum generale litteras admittit, 
nisi eas quae, auctoris chirographo subscriptae, 
iam inde a prima sessione oblatae sunt. 

112. Capitulum generale illico statuit, lit- 
terae-ne praedictae frequente conventu legendae 
sint, an pro nimio earum numero, ad patres 
remittendae, qui eas examinandi procurationem 
susceperunt, quique quam celerrime de eis ad 
capitulum referre tenentur. 

113, Si litterae ad patres praedictos illectae 
remissae sint, eorum relatio ea omnia sum- 
matim ac breviter complectatur, quae littera- 
rum auctores animadverterunt. Interim, singulis 
capituli consessoribus semper licet eas litteras 
pervolvere ; easdem vero, tum describere , 
tum secum auferre extra locum ubi repositae 
sunt, patrum cognitioni submittendae, omnino 
prohibetur. 

114. Omnes istae litterae illico comburantur, 
ubi capitu‘um generale de cognitorum relatione 
statuerit. 

115. Quilibet superior localis capitulo ge- 
nerali afferat mittatve tabulas praeferentes: 


I. nomina patrum fratrumgue professorum 
aut novitiorum, gui domum quam ille 
administrat incolunt, unaque indicatio- 
nem officii quod unusquisque exercet ; 


ANNO MDCCCXL. 1g 


2. rationem accepti et expensi a capitulo 
proxime celebrato usque ad hoc tempus; 

3. indicem, cum facultatum praesentium do- 
mus propriae, tum pecuniae vel sibi vel 
a se debitae; 

4. animadversiones quas scholis gratuitis , 
seminariis, gymnasiis, missionibus, etc., 
conducibiles arbitratur. Admoneat item, 
si quid in spirituali aut in temporali 
ordine disciplinae instauratione indigere 
videbitur. 


Haec autem omnia iuxta exemplar singulis 
domibus a superiore generali missum compo- 
nenda sunt. 

Superior ipse generalis easdem tabulas, pro 
iis quae ad domum principalem peunen eX- 
hibere teneatur. 


§ VI. 


Quomodo quaestiones 
in capitulo agitandae sint. 


116. Quoties in capitulo quaestiones agitan- 
tur, res ordinetur hoc modo: singulae quae- 
stiones quae in deliberationem venturae sunt, 
patribus in antecessum, quoad fieri poterit, pro- 
ponentur. Eas secretarii describere curabunt, et 
earumdem duo triave apographa capituli con- 
sessoribus tradent: ut autem patribus res se- 
cum meditari vacet, quaestio agitanda in po- 
sterum diem differetur. 

Quaestio quaelibet capituli generalis ratiha- 
bitioni submittenda, a secretariis ut plurimum 
proponitur. 

117. Singulis capituli generalis consessoribus 
certissimum ius est ea proponendi quae ad so- 
cietatis utilitatem valere existimant. Ne autem 
iuris illius usus perturbationem pariat, quicun- 
que articulum aliquem proponere voluerit, al- 
terutrum secretarium plerumque adeat, qui 
articulum sibi traditum, praesignificato auc- 
toris nomine, patrum ratihabitioni submittere 
tenetur. 

118. Ubi res in deliberationem venit, pri- 
mus dicat ille a quo articulus proponitur; se- 
cundus dicat pater votorum professione recen- 
tissimus, inter eos quibus praedictum articulum 
Oppugnare placet; tertius dicat pater votorum 
professione recentissimus inter eos qui eumdem 
articulum tuentur: atque ita alterno ordine 
quaestio agitetur, usque dum capituli generalis 
maior numerus rem dilucidatam satis declaret. 
Tum, deliberationi a superiore generali facto 
fine, audiatur iterum, si ita censuerit, is a quo 
articulus propositus est, ut quae sibi suffra- 
gantur argumenta summatim recenseat. Reve- 
rendissimus pater superior generalis postremus 
verba facit. Statim sub haec, ad scrutinii de- 
cisionem descenditur. 


Si quem articulum in capitulo propositum 
nemo oppugnaverit , deliberationi fine statim 
facto, superior generalis dicat, si ita censuerit, 
quid de praedicto articulo sibi videatur; tum, 
ut ad scrutinii iudicium veniatur iubeat. 

119. Scrutinium in capitulo generali tacitis 
suffragiis semper fiat. 


§ VII. 


De praerogativis rmi patris superioris gener. 
in capitulo generali. 


120. Superior generalis suo arbitratu iubere 
potest, ut quaestio quaelibet, quae discuti coe- 
pta est, suspensa maneat et in alium diem 
differatur; ita tamen ut de dilata quaestione 
praesens capitulum statuere possit. 

121. Superior generalis duplici suffragio frui- 
tur, illudque uti caeteri secreto emittit in ca- 
pitulo. Quod si paria sint suffragia, ius eidem 
est, ubi ita expedire censuerit, rem definire, 
suamque sententiam palam proferre. 

122. Quoties superior generalis articulo apud 
capitulum proposito intercedit, quater quinta 
suffragiorum parte opus est, ut articulus ille 
ratus habeatur. 

123. Capituli generalis consessores altum sibi 
silentium imperent de iis omnibus quae agi- 
tantur, donec ultimae sessioni finis fuerit im- 
positus: meminerint praeterea, sibi per legem 
charitatis, non licere de eorum opinionibus, 
qui secum capituli fuerunt participes, ullo 
tempore colloqui, quoties malum aliquod inde 
Oriri possit. 


§ VII. 
De capituli generalis auctoritate. 


124. Capitulo generali de iis omnibus quae 
ad congregationis commodum pertinent, su- 
premo iudicio statuendi ius competit; quae se- 
quuntur exceptis. 

125. Capitulum generale superiores locales 
nominare non potest; superioris unius generalis 
hoc iuris est: at iisdem munus abrogandi ius 
habet. 

126. Capitulo generali non licet domum pri- 
mariam alio transferre, nisi superior generalis 
consenserit. 

Superiori item generali ius non est eamdem 
alio transmovere, nisi ex consensu capituli 
generalis. 

127. Si quae domus fratrum reditus super- 
abundantes habeant, eos ad sororum usus 
transferendi ius, nisi capitulo generali non com- 
petit. 

128. Capitulorum generalium erit regulas 
peculiares ordinare singulis patrum fratrumque 
officiis accommodatas, eorum maxime qui in 


20 : ACTA GREGORII PP. XVI. 


seminariis, in gymmasiis, aut in missionibus 
laborant. 

129. Quaecumque in his constitutionibus 
provisa non sunt a capitulis generalibus ordi- 
nabuntur. Universa autem capitulorum gene- 
ralium decreta de statu, gubernatione et re- 
gulis congregationis, Sanctae Sedis Apostolicae 
iudicio permittentur, canonica approbatione 
sancienda; nullam alioqui vim auctoritatemve 
habeant. 

130, Priusquam capitulum generale solvatur, 
ea quae statuit praescripta sextuplici apographo 
describentur; omniumque capituli consessorum 
chirographo subscripta in diversis sex domibus 
deponentur. Alia item eorumdem praescripto- 
rum apographa, superioris generalis tantum et 
consiliariorum chirographo munita, ad reliquas 
domos mittentur. 

131. Singulis capitulis generalibus , voto- 
rum renovatio patrum fratrumque professo- 
rum omnium, qui in domo principali versan- 
tur, finem faciat. Haec autem sit renovationis 
formula: 

« Ego N. secundum constitutiones, regulas 
et statuta Sanctae Sedis Apostolicae auctoritate 
sancita ac confirmata, renovo in manibus tuis, 
reverendissime pater, vota perpetua paupertatis, 
castitatis et obedientiae, tanquam frater congre- 
gationis sacratissimorum Cordium Iesu et Ma- 
riae, in quorum servitio et vivere et mori in- 
tendo. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus 
sancti. Amen >. 

Si superior genéralis praesto non sit, dum 
vota renovantur, loco horumce verborum: Jn 
manibus tuis, reverendissime pater, dicatur: In 
manibus reverendissimi patris nostri superioris 
generalis. 


CAPUT IV. 


DE SUPERIORIBUS LOCALIBUS. 


Sei 


De p. superiore, de p. priore, de p. magistro 
novitiorum, et de p. procuratore domus lo- 
calis. 


132, Congregationis domus a singulis supe- 
rioribus localibus gubernantur, quos superior 
generalis in triennium nominat. Eosdem tamen, 
assentiente maiori consilii numero, ante trien- 
nium reyocare potest, quandocunque id con- 
gregationis interesse haud dubie credit. 

133, Superiori generali solutum semper est 
facultatem ad domum administrandam cuilibet 
superiori ultra triennium prolatare; at, inter- 
ea, dum voluntatem suam palam fecerit, supe- 
rioris localis auctoritas, vel expleto triennio, 
permanere censenda est. 


134. P. priorem, p. magistrum novitiorum, 
p: procuratorem cuiusque domus superior ge- 
neralis, auditis consiliariis, nominat: bao 
assentiente maiore eiusdem consilii numero, de 
gradu dimovere aut in aliam domum mittere 
potest; at in eorum locum alios quamprimum 
substituere tenetur. 

135. Si p. prior, vel p. magister novitio- 
rum, vel p. procurator cuiusvis domus secun- 
dariae, de vita decesserit graviterque aegrotet, 
aut aliam ob causam, superioris localis iudi- 
cio, ad munus sustinendum inhabilis evaserit, 
huic successorem aliquem ad tempus desi- 
gnare poterit superior localis , donec superior 
generalis, qui eius rei certior quamprimum 
faciendus est, in praedictum munus aliquem 
subrogaverit. 

136. Si superior localis domo absit aut ae- 


‘grotet, cius partes suscipit p. prior, vel, eo im- 


pedito, p. magister novitiorum, vel demum 
consiliarius quartus, p. procuratore excepto. Res 
eodem modo ordinanda est, si obierit superior 
localis, donec superior generalis in eius locum 
aliquem suffecerit. 

137. Tertio quoque mense, p. procurator 
superiori locali, actus sui rationem reddat: ei- 
dem pecuniam omnem dinumeret, vel tertio 
quoque mense, vel saepius, si praedictus su- 
perior iusserit. 


§ I. 
De consilio superioris localis. 


138. Prout rerum status ferre poterit, su- 
periori cuilibet locali adiungetur consilium , 
quod ex p. priore, p. magistro novitiorum, 
p. procuratore, et alio insuper patre constabit. 
Postremi huius patris optio, superiori locali per- 
mittitur. 

In domibus quae novitios ad votorum pro- 
fessionem admittendi iure non gaudent, consi- 
lium superioris constat ex p. priore, ex p. pro- 
curatore, ex uno consiliario a superiore gene- 
rali designato, tandem ex alio consiliario quem 
superior localis arbitratu suo deligit. 

Absente, vel aegroto, vel vita functo supe- 
riore, consiliarius ille, qui a superiore generali 
designatus est, vices eius supplet, si p. prior 
et ipse desit. Quartus vero consiliarius nonnisi 
quarto loco subrogandus est. 

139. Nemo superiori locali consanguineus aut 
affinis ad secundum usque gradum inclusive, 
neque prior, neque magister novitiorum, neque 
procurator, neque etiam consiliarius, in domo 
cui praeest supradictus superior, ullo unquam 
pacto esse potest. 

140. Superior localis rem nullam alicuius 
momenti agere potest, nisi consenserit maior 
consilii pars, ipso superiore in numerum in- 
ducto, Eius tamen suffragii auctoritas semper 


ANNO MDCCCXL. ; ; 21 


praevalet , si forte consiliariorum animi in 
contrarias sententias aequaliter discesserint , 
nec unquam consilii sententiae astringi pot- 
est, nisi quum universi consiliarii ab illo dis- 
sentiunt. 

Consilium bis in mense congregare tenetur. 

141. Consilio coacto, singuli consessores ius 
habent ea proponendi, quae ad domus utilitatem 
valere arbitrantur. Nulli tamen exigere licet ut 
ea quae proponit in deliberationem veniant, si 
modo ille in hac sententia singularis erit. At 
enim, quandocumque consiliarii duo de quae- 
stione aliqua in consilio agitanda consenserint, 
ea in deliberationem veniat oportebit, dummodo 
consilium ex tribus minimum consessoribus 
praeter superiorem constet. 

142. Singulae congregationis domus codi- 
cem habeant in quo cuiusque consilii sessionis 
dies indicabitur: eodem referentur quaecunque 
consilium ‘censuit. Si de re magni momenti 
pronuntiatum est, acta deliberationis chirogra- 
pho consiliariorum subscribentur. Is autem co- 
dex domi semper servetur, atque in superioris 
manibus remaneat. 


§ Ill. 
De officiis superiorum localium. 


143. Superior quilibet localis, semel mini- 
mum in hebdomada, sive per se, sive per sa- 
cerdotem alium professum, fratribus universis, 
peculiariter vero fratribus conversis, caput ali- 
quod doctrinae christianae, vel etiam regulae, 
catechistica forma, quam apertissime explicabit: 
atque ad id maxime incumbet, ut propria si- 
mul christianis et religiosis viris officia accu- 
ratissime doceantur. 

144. Pater superior ius habet litteras omnes 
aperiendi, patribus fratribusque, tum profes- 
sis, tum novitiis, inscriptas; iis tantum ex- 
ceptis quae a superiore generali, vel ab eius 
vicem gerente conscriptae sunt. (Vid. artic. 
Pee Oe). 

145. Patribus fratribusve non opus est su- 
perioris localis licentia, ut ad rmum p. supe- 
riorem generalem vel ad eius vices gerentem 
scribant, quotiescumque ipsis videbitur. 

Superior localis eiusmodi litteras, quando- 
cunque sibi commissae sunt, ad superiorem 
generalem illectas transmittere, in virtute san- 
ctae obedientiae, tenetur. 

146. Litteras superiori generali inscriptas 
his verbis: Soli superiori generali, nemo 
alius praeter ipsum, quocunque nomine, ape- 
rire potest. 

147. Meminerint p. superiores, si quid lit- 
terae, tum ad fratres, tum a fratribus scriptae 
‘contineant, quod conscientiam attingat, vel ad 
familiaram personarumye existimationem aut 
arcanum pertineat, vel aliquem laedere, imo 


deridendum propinare possit, id sibi secreti 
naturalis loco habendum, nec unquam, nisi 
urgeat indubitata necessitas, patefaciendum esse. 

148. Pater superior semel saltem in mense 


-invisat eos homines qui apud se in conducti- 


tiis conclavibus habitant. | 

149. Eidem fratri, quoad fieri poterit, ne- 
gocium det, alumnos, quos erudiendos alen- 
dosque apud se accepit, comitandi, quando- 
cunque cum exteris sermonem habituri sunt. 

150, Sancitum est ne p. superior iis elee- 
mosynis, quae missarum celebrandarum gratia 
collata sunt uti possit, nisi missis celebratis. 
Superior generalis, ubi id necessitas postulet , 
facultates in eam rem tribuere poterit, dum- 
modo ad pia onera accurate impleri tuto pro- 
spiciatur; nec in discrimen deducatur praesti- 
tuta sacrorum celebratio, de quo conscientia 
eiusdem onerata plane sit. 

151, Vetitum est item, ne missas in perpe- 
tuum longumve tempus solvendas, aut alias 
eiusmodi obligationes acceptet, nisi praevio su- 
perioris generalis consensu. 

152. Quum cuilibet domui obligatio incum- 
bit missas vel in perpetuum vel in longum 
tempus solvendi, domus illius superior prae- 
dictam obligationem describere tenetur, tum in 
codice ad id destinato, tum in tabula chiro- 
grapho suo subscripta, quae in sacrario ap- 
pensa maneat. In visitatione, si habeatur annis 
singulis, vel coram religioso in id causae per 
superiorem generalem destinato, ea quae par 
est religione ac diligentia, libri quibus Missae 
recensentur, aliaque de impletis oneribus mo- 
numenta proferantur ac rite examinentur. Cre- 
brius etiam intra annum id iubere liberum est 
superiori qui id expedire dignoverit. Curandum 
quippe omnino est, ne quid a testantium vo- 
luntate absonum admittatur. Serventur idcirco 
persancte quae per summos Pontifices et sa- 
cras congregationes providentissime sancita sunt: 
de ea re in capitulis quoque rationes red- 
dantur. 

153. In singulis congregationis domibus, at- 
que etiam in domo primaria, erit codex, pa- 
trum fratrumque omnium professorum, qui eam 
domum incolunt, nomina complectens. Una- 
quaeque codicis huius pagina patris fratrisve 
unius titulum praeferet. Ibidem indicabuntur 
patris fratrisve praedicti nomen et praenomen, 
quo nomine et quanam in classe vota emiserit, 
eiusdem aetas ac locus natalis, parentum no- 
men et domicilium, quo tempore vota pronun- 
tiaverit et in hanc domum adyenerit, quaenam 
munera a professione votorum exercuerirt quae- 
nam exerceat in praesentia. : 

Si ille a domo discesserit, notabitur quanam 
die et utrum cum licentia an sine licentia sit 
profectus, et quam domum aditurus sit: item, 
si vita defunctus fuerit, eius obitus dies ibidem 


| indicabitur. 


22 ACTA GREGORII PP. XVI. 


Si qua domus novitios ad professionem vo- 
torum admittendi ius habeat, domus huius su- 
perior in praedicto codice describet professorum 
recentium nomina. Hic autem codex in domus 
archivo repositus semper maneat. 

154. Sit praeterea in singulis domibus codex 
alius, in quo cuiusque novitii momen ac prae- 
nomen, unaque religiosum agnomen describen- 
tur. Adnotabitur insuper quanam die novitia- 
tum ingressus, et cuinam classi destinatus sit: 
his denique addetur novitii aetas, locus natalis, 
parentumque nomen et domicilium. 

155. Superior quilibet localis quotannis ad 
superiorem generalem, calendis septembris, ta- 
bulas mittat praeferentes : 

1. Nomina patrum fratrumque professorum 
aut novitiorum, qui domum quam ille 
administrat incolunt, unaque indicatio- 
nem officii quod unusquisque exercet, mu- 
tationumque quae eo anno factae, in 
acta referri iuxta praecedentes articulos 
debuerunt ; 

2. Animadversiones quas scholarum gratui- 
tarum, seminariorum, gymnasiorum, mis- 
sionumque utilitati, disciplinaeve instau- 
rationi, tum in spirituali, tum in tem- 
porali ordine , accommodatas arbitra- 
bitur ; 

3, Propriam de quolibet fratre, cum professo, 
tum novitio, sed rationibus stabilitam, 
sententiam 5 

4. Rationes accepti et expensi, ab hac die, 
qua, anno proxime elapso, confectae sunt ; 
unaque indicem pecuniae tum sibi, tum 
a se debitae; 

5. Testimonium de impletis, a mense sep- 
tembris anni superioris ad integrum men- 
sem augusti, oneribus legatisque piis iuxta 
praescriptas a fundatoribus leges. 

Haec omnia iuxta exemplar, singulis superio- 
ribus a superiore generali missum, componenda 
erunt. 

Superior localis rationes habeat paratas ca- 
lendis septembris; easque, nulla interposita 
mora, neque alio expectato monitu mittere, 
summo iure teneatur. Summa excurrens quae- 
libet, si qua fuerit, in aerarium commune re- 
ponatur, quod quidem semper in superioris 
generalis manibus erit. 

156. Pecunia, quae expensis tabulis accepti 
et persoluti extabit in domibus, indicabitur 
quotannis superiori generali, qui vel eam in 
congregationis utilitatem et praesertim in ino- 
pum domuum subsidium impendendam omnino 
curabit, vel apud superiores domuum relinguet 
in arca custodienda, duabus clavibus diversi 
operis clausa, quae a praeposito et a curatore 
domus teneatur, ut in aedis cultum aliasque in 
causas adhibeatur. 


g IV. 


De quibusdam regulis a singulis 
cum superioribus tum sacerdotibus observandis. 


157. Nunquam obliviscantur congregationis 
nostrae sacerdotes, quanta habeant officia sol- 
venda rmis episcopis, guos Spiritus sanctus 
posuit regere Ecclesiam Dei. Act. 20, 28. 

158. Ubi societatis nostrae sacerdos in dioe- 
cesim missus est, perspecta quamprimum ha- 
beat statuta ordinationesque illius dioeceseos 
proprias, censuras, casus reservatos caeteraque 
praescripta ad sacrum ministerium spectantia, 
quaecunque ab ordinariis locorum constituta 
sunt. 

159. Nullus sacerdos feminarum confessiones 
audiat, nisi in loco et in sede, ad canonicas 
regulas conformatis. 

160. Nullus unquam pater fraterve negotiis 
saecularibus, ut puta litibus, testamentis, mer- 
caturae, matrimoniis, etc. se immisceat. 

161. Universos congregationis sacerdotes im- 
pense adhortamur, ut scripturae sacrae stu- 
dio semihoram, ut minimum, quotidie im- 
pendant, quandocunque ipsis per occupationes 
vacabit. 

162. Superior generalis ad omnes societatis 
domos quaestionum theologicarum seriem quot- 
annis mittet, quibus singulis scripto respondere 
universi sacerdotes tenebuntur. Illae autem re- 
sponsiones tempore statuto mittentur superiori 
generali, qui quos voluerit sacerdotes iis exa- 
minandis praeficiet. 


CAPUT V. 


DE R. PATRIBUS VISITATORIBUS. 

163, Quotannis superior generalis patres vi- 
sitatores mittit in eas domos quas ipse hoc anno 
non visitavit. 

164. Pater visitator visitationi suae, quae 
non potest ultra dies octo completos produci, 
initium faciet modo infra scripto: congrega- 
tis primum patribus ac fratribus, dicetur vel 
cantabitur hymnus Veni creator, etc. Inde pa- 
ter visitator plena voce recitabit superioris ge- 
neralis litteras, quibus eam ipsi provinciam 
dedit, ut domum visitaret. Tum perfecto re- 
gulae capite, quod ad visitatores pertinet, pa- 
ter visitator fratres hortabitur de religiosis of- 
ficiis sedulo observandis, etc.; memoriam ipsis 
renovabit obligationis, qua singuli tenentur vi- 
sitatoris quaesitis respondendi, eique abusus 
qui in domum irrepsissent significandi; at si- 
mul admonebit qualia sint charitatis praecepta, 
et quanta religione, hoc maxime tempore ob- 
servanda, 


ANNO MDCCCXL. 23 


165. P. visitator unumquemque patrem aut 
fratrem semel sine arbitris accersere tenetur; 
at eosdem plus una vice accersendi ius habeat, 
si operae pretium esse censuerit. Tum ex sin- 
gulis ea quaeret quaecunque necessaria pruden- 
ter iudicabit. Caveat interea, ne fidem temere 
praebeat relationibus his, quae nullis probatio- 
nibus nituntur; ideoque curet diligenter ut eo- 
rum animum ac indolem praenoscat quos in- 
terrogaturus est. 

166. Quicunque calumniae apud p. visitato- 
rem scienter adhibitae convictus foret, a supe- 
riore generali pro culpae gravitate ac calumniae 
immanitate esset puniendus. 

167. P. visitator diligentissime requirat an 
regularis observatio vigeat; an quicunque mu- 
nera sustinent officio studiose fungantur; an 
patres fratresque sibi invicem bono esse exem- 
plo invigilent; an obedientiam colant, veram- 
que inter.se charitatem ex animo foveant; an 
sacellum, sacrarium ac confessariorum sedes 
regulis canonicis consentanea sint; uno verbo, 
ea Omnia ipsi exploranda sunt, quae vel ad 
legitimum domus ordinem vel ad cultus divini 

ecus pertinent. 

168. Si novitiatum, aut seminarium, gy- 
mnasiumve domus praedicta contineat, P- visi- 
tator sedulo inquiret, ea—ne recte superior ad- 
ministret, ommique. cura incumbat ad_ novi- 
tios disciplina religiosa, seminarii alumnos 
ecclesiastica informandos; omnes autem pie- 
tatis spiritu ac doctrinis unicuique propriis im- 
buendos. 

169. Superior localis codices accepti et ex- 
pensi rationem praeferentes p. visitatori exhibere 
tenetur: archivum etiam eidem permittat, si 
modo postulaverit. 

170 P. visitator, ut quemque interrogat, ita 
responsiones adnotet. Tum, priusquam a-domo 
discesserit , rel gestae instrumentum conficiat, 
quod, una cum adnotationibus, ad superiorem 
generalem illico mittat, nisi ea ipse sit alla- 
turus. Qui acta huiusmodi, et quae ad eam 
spectent, monumenta, paginas, apographa re- 
tineant, neque apud eos apud quos custodiri 
debent, deponant, puniantur a superiore locali. 

Prohibentur itidem in virtute sanctae obe- 
dientiae visitatores, ne visitationum personalium 
acta occultasque de sodalium personis relatio- 
nes, et quae fortassis quispiam de se ipse ex- 
posuit, scripta, aliaque secreto communicata, 
tabulasque de iis conscriptas retinere audeant, 
sed ea illico, vel penes superiorem, vel in ta- 
bulariis, prout cautum lege erit, omnino de- 
ponant. Inobedientes passiva etiam voce inter- 
dicantur a superiore generali. 

171. Vetitum est item ne p. visitator, quae 
per visitationem comperit, alicu: palam fa- 
ciat, praeterquam superiori generali, maxime 
vero, ne cuiusquam fratris famam in discrimen 
adducat. 


172. Patres visitatores nulla, tempore visi- 
tationis, statuere possunt: superioris gereralis 
solius est iubere, pro iis quae p. visitator ad 
eum retulit. 

173. Quando domus aliqua tantum distat 
a domo principali, ut superior generalis intra 
duos menses rescribere non possit, p. visitatori 
ius est, si modo necessitas urgeat, praescripta 
quaedam temporaria constituere; ea autem 
scripto tradita superiori generali, intra decur- 
sum viginti quatuor horarum mittenda sunt, et 
ad eius arbitrium conferenda. 


SECTIO SECUNDA 


REGULAE FRATRUM 


REGULAE SPECIALES ET STATUTA 


CAPUT I. 


DE NOVITIIS ET NOVITIATU. 


gc, 


De postulantibus. 


174. Facultas ad eos admittendos, qui postu- 
lant, se in congregationem cooptari, superiori 
generali adtributa est, qui alios ac praesertim 
provinciarum moderatores in eum finem dele- 
gabit. Superiores locales, quos ut plurimum 
adire solent qui in societatem contendunt, de 
iis accurate cognoscent, et ad illos referent qui 
admissionibus praepositi sunt. Testimonia ac 
monumenta in eam causam afferenda, dili- 
genter ipsi atque ad veritatem omnique par- 
tium studio adempto perpendant, memores in- 
columitatem progressusque societatis inde cum 
primis pendere. 

175. Qui in societatem macainnarer’ in iis 
duntaxat domibus inter sodales cooptentur, quae 
tironibus excipiendis probandisque adsignatae 
rite sunt. 

176. Liberum erit superioribus localibus, ubi 
pro personarum ac locorum expedire censuerint, 
in domibus interea temporis excipere postulan- 


| tes; de quibus tamen illico eos certiores facient 


qui admittendi facultate pollent: inde enim ac- 
curatius ac verius cognoscere de ipsis poterunt, 
domestica ex consuetudine, donec responsa de 
ipsis advenerint. 

177. Quicunque ingressum postulat tanquam 
primae classi, videlicet sacerdotum, in posterum 


24. ACTA GREGORII PP. XVI. 


admittendus oportet ut, vel studia literaria ab- 
solverit, vel ea actate, natura ingenioque sit ut 
metuendum non esse videatur ne quae novi- 
tiatus tempore habetur studiorum intermissio, 
progressibus eiusdem sit obfutura. 

178. Superioribus localibus datum non est 
detinere ultra tres menses eos qui ingressum 
in societatem postulant, nisi superioris gene- 
ralis vel illius qui ab eodem admittendis so- 
dalibus praefectus est, vel moderatoris domus 
tirocinii voluntas longiorem adhuc moram ef- 
flagitaret. 

179. Superioribus localibus plerumque non 
licebit, tum novitios conversos, tum postulantes 
quoscumque, sive ad domum principalem, sive 
ad domos alias, quae novitiatus iure gaudent, 
mittere, nisi prius cum superiore generali, vel 
cum superiore novitiatus, notas omnes quibus 
opus erit, literis communicaverint, atque eius 
assensum impetraverint. 

180. Novitios conversos ac postulantes quos- 
cumque, quando ad domos, ubi novitiatum 
incoepturi sunt, iter ingredientur, pares esse, ut 
plurimum, oportebit, impensis, vel in itinere, 
vel in novitiatu, vel etiam in reditu, si casus 
incidet, suscipiendis. 

181. Ubi postulans aliquis non conversus ad 
novitiatus domum pervenit, sive ille statim a 
saeculo novitiatum adierit, sive in alia congre- 
gationis domo aliquandiu commoratus, a supe- 
riore domus illius missus sit, admittatur in 
aedium partem, solis postulantibus reservatam 
atque a novitiis omnino secretam ; ibique die- 
bus octo minimum subsistat. 

182. Totum hoc tempus tribuendum erit 
excutiendae exonerandaeque conscientiae, voca- 
tionique penitus examinandae, sacerdotis ex- 
perti ductu huic officio praepositi. 

Exacto probationis sufficientis tempore, in 
novitiatum postulans admittetur; sin ad socie- 
tatem minus aptus videbitur, ut discedat ro- 
gandus erit. 


§ Il. 


De postulantium admissione in novitiatum. 


183, Attendant animo superiores, ut qui- 
cunque in novitiatum admittentur, salubri sint 
corpore, eamque sortiti sint indolem, quae vitae 
religiosae consuetudinem ducere valeat ; caveant 
simul ne qua in ipsis eorumve familia sit la- 
bes, unde societatis honos in discrimen venire 
possit. 

184. Eorum praeterea facultatem ac doctri- 
nam experiantur, dato aliquod ad scribendum 
argumento, vel facta per interrogationes singu- 
lorum eruditionis periclitatione, pro uniuscu- 
iusque peritia, atque habita ratione classis ad 
quam destinantur. 


185. Curent denique ut postulantibus bene 
persuasum sit, eos omnes qUi societati nostrae 
nomen dare cupiunt, ita affectos esse oportere, 
ut, iuxta consilium evangelicum, patrem, et 
matrem, et agros, et patriam relinquere parati 
sint, eoque proficisci, quocumque obedientia 
sancta vocabit, licet in ultimum orbem aman- 
dandi forent. 

186. Si postulans aes alienum aliasve obli- 
gationes in materia gravi contraxerit, in novi- 
tiatum non est admittendus, nisi ea ex toto 
dissolverit, vel iis par sit dissolvendis. Ante- 
quam admittatur, illum ea de re interrogare 
tenetur superior. Postulantis autem responsio, 
scripto excepta, ipsius ac superioris chirographo 
subscribetur ; si vero nomen subscribere nesciet, 
superior ac testes duo instrumento chirographum 
apponent. 

187. Si quis societati imposuisset, negando 
se ulla gravi obligatione teneri; atque ita in 
novitiatum admissus, vota tandem religiosa 
pronuntiasset ; ea votorum professio, utpote 
eiusmodi erroris consectaria, nulla atque inva- 
lida censeretur, statimque a fraude deprehensa, 
deceptor e congregatione dimitteretur. 

188. Qui in alia congregatione aliquandiu 
commoratus est, inter novitios nostros difficil- 
lime admittatur; si vero vota perpetua in alia 
congregatione emiserit, nullo unguam nomine 
erit admittendus; nisi tamen, destructo, cui 
nomen dederat, instituto, eius socil nunc etiam 
dispersi maneant. 

189. Statim ac postulans in novitiatum ad- 
missus est, omnem illico pecuniam, quam in 
praesentia habet, p. superiori tradere tenetur. 
Si quam item summam, toto novitiatus tem- 
pore, accipiet, hanc etiam superiori in manus 
dari oportebit. Tradet insuper universam supel- 
lectilem, quae apud superiorem deposita ma- 
nebit; at superior, rerum earum quibus novi- 
tius opus habebit, usum ipsi concedet. 

190. P. superior in codice inscribat quanta 
pecunia et qualis supellex apud se deposita sit. 
Si vero novitius in proposito non permanserit, 
vel sie domo dimittatur, abeunti reddentur et 
pecumia deposita et supellex, qualis erit, de- 
ductis tamen prius de pecunia vel de supel- 
lectile impensis, quas pro mensa et habitatione 
fecit, quasque antea cum eo scriptura pacisci 
oportuit. Neque novitius in rationes inducere 
poterit, compensationis nomine, labores occu- 
pationesve quae ipsi in societate imposita fuis- 
sent. 

191. Pactio praedicta scripto tradita, supe- 
rioris ac novitii chirographo subscribenda sem- 
per est. Si novitius nomen subscribere nesciet, 
superior ac testes duo pactioni chirographum 
apponent, 


ANNO MDCCCXtL. 25 


§ Il. 
De novitiorum officiis. 


192. Vetitum est inter novitiatum  studia 
quaelibet scholaria instituere, vel instituta per- 
sequi. Hoc enim tempus omne impendendum 
est semetipsum penitus pernoscendo, cupiditates 
impugnando atque coercendo, animum ad vitam 
interiorem moresque religiosos informando, sese 
denique comparando ad gratias promerendas, 
quibus opus erit ad propriam immolationem 
per vota religiosa digne atque utiliter absol- 
vendam. 

193. Nemo novitius neque ad tonsuram ad- 
mittendus, neque ad ordines sive minores, sive 
maiores promovendus erit; nisi ob gravissi- 
mam aliquam atque urgentem causam revo 
p- superiori generali aliter visum fuerit, assen- 
tiente maiore consilii numero. 

194. Monendi sunt novitii, in ipso novitia- 
tus ingressu, sibi iam, non licere ullas, absque 
superioris licentia, mittere literas, easque om- 
nes apertas superiori tradendas esse}; lis exce- 
ptis quae ad revmhum p. superiorem generalem 
destinantur. 

195. Si quis tamen novitius ad confessarium 
quo in saeculo usus est, de rebus ad conscien- 
tiam pertinentibus scribere expetiverit, eam ipsi 
veniam concedat superior, at tantum vice du- 
plici. Literae eiusmodi a p. superiore legendae 
non sunt; eas obsignatas novitius superiori tra- 
dere poterit; confessarioque rescribente, eius li- 
terae et ipsae obsignatae novitio dabuntur. 

196. Nec opus est admonere si quas literas 
ad novitium aliquem superior generalis mittat, 
eas a superiore novitiatus, neque retinendas ne- 
que resignandas unquam esse. 

197. Novitii ad colloguia cum exteris, nun- 
quam ingrediantur, nisi specialem a p. magi- 
stro novitiorum licentiam impetraverint. 

198. Adhortamur impense novitios ut inti- 
mum animi statum, orationis modum, tenta- 
tiones, etc. P. magistro novitiorum, vel cuilibet 
patrum ad id designatorum, bis terve in mense 
patefaciant. 

199. Meminerint fratres conversi p. procu- 
ratorem sibi pro magistro novitiorum esse. 


8 IV. 
De praecipuis noyitiorum exercitationibus. 


200. Exercitationes novitiorum praecipuae 
erunt: oratio, meditatio, lectio spiritualis, psal- 
modia quotidiana in choro officii canonici ac 
officiorum parvorum SS. Cordium Iesu et Ma- 
_riae. 

201. Sicommunem cum professis ecclesiam 
habeant, Adoratione perpetua sancti Sacramenti 
diu noctuque una cum ipsis fungentur. Si vero 


Acta Grecoru XVI. Vol. JI, 


ecclesia propria separatim utantur}; ac satis 
multi in novitiatu habitent, per novitios solos 
diu noctuque Adoratio fiet ; sin minor sit eorum 
numerus, ea saltem aliqua diei parte curanda 
erit. 

202. Collationibus (colloquiis) spiritualibus 
frequenter operam dabunt. P. ipse magister no- 
vitiorum, aliusve sacerdos, ipsis quidem primo 
explanabit caput aliquod vitae christianae aut 
vitae religiosae: at ea absoluta expositione, tem- 
pus reliquum collationis spiritualis novitiis hac 
de materia interrogandis tribuendum erit. 

203. Exercendi erunt praeterea novitii, tum 
in aliquot Scripturae sacrae partium studio, 
quas p. magister novitiorum indicabit, tum in 
cantu ac caeremoniis ecclesiasticis, tum in locis 
Oratorum atque asceticorum scriptorum insi- 
gniter piis, memoriae mandandis, dein coram 
omnibus pronuntiandis, ut se unusquisque ad 
recitationem et ad praedicationem informet. 

204. Caeterum, constituetur ordinatio pecu- 
liaris, cui superioris generalis ac consiliariorum 
maioris numeri consensu approbatae novitio- 
rum domus adstringentur. Ordinatio praedicta 
in cunctis domibus, quoad licebit, futura con- 
similis, quae et quanto tempore exercitia ob- 
eunda sint, statuet; adeo ut novitii in perfec- 
tionis christianae ac religiosae viis plus plusque 
progrediantur. 


Sy. 
Quanto tempore novitii probandi sint. 


205. Novitii per annum unum et sex menses 
probandi erunt: superior. vero generalis, pro- 
pter causas gravissimas, sex ipsis menses re- 
mittere poterit. 

206. Ut autem menses illos sex remittere 
queat, consulendi erunt patres, qui ad novitios 
recipiendos suffragii iure utuntur, vel consiliarii 
tantum, si novitius erit e conversis, ut infra 
notabitur ; oportebitque ut bis tertia pars suf- 
fragantium consentiat cum superiore generali, 
cuius suffragium pro duobus semper est. 

207. Licet superiori generali, quotiescunque 
voluerit, novitios e singulis congregationis do- 
mibus, ad novitiatum domus principalis, do- 
musve cuiuslibet secundariae, quae admittendi 
ad votorum professionem iure fruatur, quan- 
docunque accersere. 

208. Novitii qui modo supradicto, ad aliam 
novitiatus domum accersiti forent, ibidem ad 
votorum professionem possent admitti, peracto 
novitiatus tempore, nec ideo eorum probatio 
diuturnior futura esset. 

209. Novitium quemlibet missum faciendi 
ius habent : 

I. rus p. superior generalis in universa 

congregatione ; 


26 ACTA GREGORII PP. XVI. 


2. Singuli superiores domorum ubi vota pro- 
nuntiare licet, in sua quisque domo; 

3. Superior quilibet localis, in domo quam 
administrat, si novitivs ille erit e con- 
versis ; ea tamen lege ut, tum superiori 
generali, tum superiori locali, maior con- 
siliariorum numerus assenserit. 

210. Novitius a domo non abscedat, toto 
probationis tempore: serventur proinde accu- 
ratissime apostolica de non interrumpendo ti- 
rocinio decreta, et sacrarum congregationum 
placita. 

Ex Apostolicae Sedis indulgentia, facultates 
superiori generaJi adtributae denuntiantur, ut 
si quando necessitas postularet, novitiorum ex 
tirocinio absentiam in brevissimum quo possit 
tempus, et cautissime, omnique scandali dis- 
crimine adempto, permiltat, ea in primis lege, 
ut nusquam socius frater ab ipso secedat. 

211. Si quis novitius, patefacto ab socie- 
tate desciscendi proposito, vel una hora ab- 
fuerit, eius novitiatus, iuxta leges canonicas, 
interruptus censendus est, atque ex toto redin- 
tegrandus. 


§ VI. 


De admissione novitiorum ad yotorum 
professionem., 


212. Votorum professio in domo principali 
tantum, aut in domibus secundariis a capitulo 
generali designatis, fieri potest. 

213. Si qua societatis domicilia, medio ca- 
pitulorum duorum tempore in regione extera 
constituta erunt, superior generalis unum ex 
iis, ubi vota emittantur, designare poterit. 

214. Ubi aderit tempus ad votoruni profes- 
sionem admittendi novitium aliquem non con- 
versum, p. superior sacerdotum professorum 
capitulum congregabit, eisque novitium pro- 
ponet. Capituli huius praeparatorii initium fiet, 
recitando statuta ordinationesque capitulorum 
generalium, ad novitiorum officia et ad eorum- 
dem cooptationis modum pertinentia, ut suffra- 
gaturi persuasum penitus habeant, quanti sint 
momenti quas peragunt partes. 

Mox p. superior consessum interrogabit, num 
aliquid habeant quod vel a novitio, vel in no- 
vitium faciat; quibus auditis, omnes admo- 
nebit ut, secuturo triduo, Spiritus Sancti lumen 
efflagitent, ac conscientiam in consilium adhi- 
beant. 

215. Praeterito triduo, p. superior iterum 
capitulum congregabit, interrogabitque num sa- 
cerdotes praesentes aliquid habeant, quod vel 
a novitio, vel in novitium faciat. Auditis au- 
tem quae proferentur, novitii cooptatio fiet suf- 
fragiis tacitis ; tradentur itaque singulis patri- 
bus globuli duo, niger unus, alter candidus. 


P. superior palam suffragabitur, eo quod eius 
suffragium pro duobus sit. ‘ 

216. Si forte superior generalis -praesto fuerit 
in domo secundaria, quae novitios ad votorum 
professionem admittendi iure fruatur, eo tem- 
pore quo novitius aliquis patrum acceptation1 
offeretur ; praesidebit ille uni et alteri capitulo, 
palamque feret suffragium, quod quidem pro 
duobus erit. Superior vero localis unius tantum 
suffragii ius habebit, illudque secreto feret eo- 
dem quo caeteri patres modo; quamvis alias, 
ut dictum est, suffragii duplicis iure fruatur. 

217. Si novitius erit e conversis, superior 
generalis praesidebit consilio domus secunda- 
riae, ubi in transitu aderit omnibusque gaude- 


bit praerogativis supra expositis ; supertor vero 


localis, in re tali, unius tantum suffragii ius 
habebit eodem quo caeteri consiliarii modo. 

218. Non patefaciat superior suam de no- 
vitio proposito sententiam, antequam suffragia 
perrogaverit, pe patrum sententiis vim aliquam 
admoveat ; res tantum simpliciter exponat, 
quae vel a novitio, vel in novitium facere pos- 
sunt. 

219. Ut novitius quilibet ad votorum pro- 
fessionem admittatur, necesse est ut bis tertiam 
suffragiorum partem confecerit. 

220. Quando novitius ad votorum profes- 
sionem proponitur, patres omnes qui tunc in 
ea domo vel etiam in ea urbe versantur, sive 
ibidem habitent, sive obiter, cum  superioris 
permissu, subsideant, suffragandi ius habent ad 
novitil cooptationem, dummodo capitulo prae- 
paratorio interfuerint. 

221. Novitius quilibet conversus, menses sal- 
tem illos tres qui professionis diem proxime an- 
tecedunt, in ea domo ubi vota emissurus est, 
agere tenetur: curabunt ideo superiores ut, sive 
ad domum primariam, sive ad domum vici- 
niorem ubi vota profiteri licet, apto tempore 
mittantur, ut, peracto novitiatu, ad votorum 
professionem illico proponi possint. 

222: Conversorum in societatem cooptatio 
ab patrum suffragiis minime pendet: eos ad 
votorum professionem admittit solus superior, 
cum consilii assensu. 

223. In domo primaria, ut novitius aliquis 
e conversis ad professionem admittatur, prae- 
ter superioris generalis consensum, opus est ut 
consiliarii tres quatuorve, prout consilium ex 
consiliariis quinque vel ex consiliariis sex con- 
stabit, superiori generali assentiant. 

In domibus secundariis, quibus hoc iuris 
competit, praeter p. superioris consensum, opus 
est ut consiliarii tres in ipsius sententiam con- 
cedant. 

224. Hoc autem modo res ordinanda erit : 
peracta novitii conversi probatione, p. superior 
domus ubi vota peragenda sunt, consilium vo- 
cat, consiliariisque novitium proponit. Tum, 
coram consilio introducuntur, singulatim con- 


ANNO MDCCCXL. 27 


globatimve, conversi omnes professi, qui in 
demo hac versantur, interroganturque, num 
quidpiam de novitio proposito significandum 
habeant. Quibus egressis, consiliariisque au- 
ditis, p. superior admonet ut, triduo secuturo, 
Spiritus Sancti lumen efflagitent. 

Lapso triduo, p. superior consilium iterum 
vocat: et postquam consiliarii quae de re sen- 
tiant protulerunt, fit novitii cooptatio in so- 
cietatem suffragiis tacitis: p. superior in suf- 
fragiorum pari numero suam sententiam pu- 
blice patefaciet, qua omne dubium arceatur. 
Secreti lege obstricti edicuntur qui iis in co- 
mitiis adsint. 

225. Animadvertendum est opus semper esse 
superioris generalis, vel, quoties praesto non 
est, superioris localis consensu, ut novitius qui- 
libet ad votorum professionem cooptetur. 

226. Si novitius aliquis ad votorum profes- 
sionem admissus, vota intra duos menses non 
emiserit, ea deinceps emittere non possit, nisi 
iterum iuxta formulas statutas fuerit cooptatus. 

227. Verumtamen superiori semper liceat, 
quandocumqu? adsunt causae graves, capitu- 
lum consiliumve iterum advocare, novitiumque 
praedictum patrum suttragiis submittere, ut sta- 
tuatur utrum tandem ad votorum professionem 
admittendus sit. 

228. Quivis novitius, si ad votorum profes- 
sionem propositus, repulsam sive a capitulo 
aut a consilio passus fuerit, intra dies quinde- 
cim, cum tardissime, dimittendus est. 

Licet tamen superiori, iustis de causis, ac 
consentiente maiori consiliariorum numero, iu- 
bere ut novitius ille sex adhuc menses in domo 
sustineatur ; quibus exactis, scrutinii iudicium 
denuo subeat, tandemque ad votorum profes- 
sionem, si visum ita fuerit, admittatur. 

229. Nullus novitius, si iuxta constitutas 
formulas ad votorum professionem in domo 
aliqua propositus, repulsam passus fuerit, in 
alterius domus novitiatum admittendus un- 
quam est. 

230. Nullus novitius, quem p. superior as- 
sentiente consilio, ab domo dimisisset, in aliam 
domum absque superioris generalis permissu 
admitti posset. 

231. Novitii, rite cooptati, triduum illud 
quod professionis diem proxime antecedit, in 
sacro secessu exigent. Interea, qualibet inter- 
missa occupatione, quae sursum sunt sapere, 
reique quam peracturi sunt momentum per- 
pendere satagent. 

232. Singularum domuum superiores intra 
dies octo ad superiorem generalem mittere te- 
nentur, iuxta suprascriptas regulas, nomen e¢o- 
rum quos tum ad novitiatum, tum ad profes- 
sionem admiserunt ; item eorum qui ad voto- 
rum professionem propositi, repulsam tulerunt, 
nomen, aetatem, genus, locum natalem, una 
cum parentum nomine, genere atque domicilio. 


His addent quaecunque operae pretium esse exi- 
stimabunt. 

233. In domibus quae ad votorum professio- 
nem admittendi iure fruuntur, sit codex spe- 
cialis, in quem referentur acta capitulorum ac 
consiliorum, in quibus sive propositi, sive coop- 
tati sunt novitii ; item, instrumentum profes- 
sionis cuiusque novitii. Acta illa instrumenta- 
que singula, p. superioris patrumque praesen- 
tium chirographo subscribenda sunt. 

234. Tertio quoque mense, p. magister no- 
vitiorum vel tradat vel mittat superiori domus 
in qua novitii vota professuri sunt, indicem, 
quaecumque novitios singulos contingunt, prae- 
ferentem. P. procurator, similem, quod ad no- 
vitios conversos attinet, indicem mittat; ne pa- 
tres capituli consiliive consessores, aliquem mi- 
nus notum cooptandi discrimen adeant. 

235. Si qui infideles ad fidem conversi, in 
aliquam novitiatus domum recepti erunt, licet 
vel a missionum superioribus missi sint, per 
annos duos minimum, aut per annos quatuor 
ut maxime, probandi semper erunt. 


§ VII. 


De domibus ad quas recens professi mittendi 
sunt. 


236. Ubi per rerum statum licebit, quem- 
que recens professum, studiis scilicet destina- 
tum, mittent illico superiores in unum gymna- 
siorum aut seminariorum societatis peculiarium, 
quae quidem solis his professis habitata, omni 
usu cum alienis, atque etiam cum caeteris con- 
gregationis domibus, novitiatus more, interdi- 
cenda ecrunt; curandumque erit, ut eumdem 
ibi spiritum, eamdem vitae rationem, eadem 
summatim exercitia, quibus per novitiatum as- 
sueverunt, prout novum istud vitae genus feret, 
reperiant. 

237. Si quis, sacerdotio insignitus, ad novi- 
tiatum admissus fuerit, votis emissis, in unum 
gymnasiorum seminariorumve supradictorum 
mittatur, nisi tamen intercedant gravissimae 
superioris iudicio causae, annum integrum ibi- 
dem commoraturus}; nec nisi elapso hoc anno, 
ad alias congregationis domos transire possit. 


CARUTAaE 


Ef EORUM EXSOLUTIONE, 


cee 


De votis generatim. 


DE VOTIS 


238. Fratres congregationis sacratissimorum 
Cordium Jesu et Mariae vota profitentur per- 
petua, at simplicia, paupertatis, castitatis ac 
obedientiae. : 


28 ACTA GREGORII PP. 


239. Votorum autem emittendorum formula 
haec est: 

« Ego, N. iuxta constitutiones, regulas et sta- 
tuta sanctae Sedis Apostolicae auctoritate san- 
cita ac confirmata, voveo in perpetuum in ma- 
nibus tuis, reverendissime pater, paupertatem, 
castitatem et obedientiam, tanquam frater con- 
gregationis sacratissimorum Cordium Jesu et 
Mariae, in quorum servitio et vivere et mori 
intendo. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus 
sancti. Amen. » 

Si praesto non sit superior generalis, loco 
horum verborum: in manibus tuis, reveren- 
dissime pater, ea substituenda sunt: in ma- 
nibus ‘reverendissimi patris nostri superioris 
generals. 

240. Castitatis votum expositione non indi- 
get: verumtamen, summopere interest fratribus 
esse persuasum, quam perfecte haec sibi virtus 
excolenda sit, quantoque studio enitendum, ut 
angelicam puritatem mentis simul ac corporis 
a Deo et Domino nostro consequantur. 

241. Obedientiae voto, tenentur professi ea 
facere quae superior iusserit, seque abstinere 
ab iis omnibus quae vetuerit, ideoque, voti 
illius observandi perfectius causa, nihil alicu- 
ius momenti agant, nisi impetrata prius li- 
centia. : 

242. Paupertatis voto, tenentur professi nulla 
re uti pro sua, nisi superior concesserit. 


§ Il. 


De voto paupertatis speciatim. 


243. Peculiaribus gravibusque ex causis, ha- 
bitaque temporum in primis locorumque ra- 
tione, permissum est professis retinere ea bona 
quae possidebant antequam nomen darent so- 
cietati ; iterumque licet ipsis, assentiente supe- 
riore generali, vel etiam, si necessitas urgeat, 
superiore locali, haereditates adire donationes- 
que accipere: at iisdem prorsus interdictum 
est, ne ullos plane reditus percipiant, neve ullum 
fundum, ullamve pecuniam quocunque modo 
abalienent, nisi impetrato superioris generalis 
explicato permissu, cum maioris consilii partis 
assension?, 

Licet professis quidquid sibi de manu ad 
manum dabitur accipere; sed ea lege, ut sem- 
per ac necessario teneantur ea omnia superiori 
tradere. Uno verbo, professus non potest, ut 
paupertatis votam persolvat, quidquam dare, 
commodare, aut quacunque re omnino uti quo- 
quo modo, nisi prius superior generalis aut su- 
perior localis concesserint. 

244. Professi singuli, post vota emissa, se 
pauperum more vivere quandiu. sunt in societate 
profitentur. Quaecunque igitur ad eos _pertine- 
bant ante professionem, item quaecunque dein- 
ceps postea eisdem obvenient, cuncta a congre- 


XVI. 


gationis ministris, nutu superiorum administra- 
buntur, fructibus omnibus inde deductis, in 
bonum societatis cedentibus. Neque licebit pro- 
fessis aliquid vel minimum sive inter vivos, 
sive causa mortis, disponere de bonis propriis 
absque expressa superiorum licentia: quibus 
annuentibus, poterunt haereditates adire, et do- 
nationes recipere, aliaque id genus rite per- 
agere: iisdemque professis a congregatione di- 
missis vel legitime abeuntibus reddentur quae 
supersunt bona eorum nomen praeferentia, non 
tamen fructus, usque ad diem quo ipsi a so- 
cietate recesserunt, percepti. Hinc, quandiu 
in societate sunt, bona illa nequeunt absque 
ipsorum consensu distrahi vel oneribus gra- 
vari. 

245. Ubi novitius aliquis vota nuncupavit, 
pecunia omnis, tum ea quam nunc habet, tum 
ea quae ipsi postea, haereditatis, donationis, 
testamentive iure, aut quovis alio modo, su- 
pervenire poterit in aerarium commune dimit- 
tenda est: supellex itidem quam in praesentia 
possidet, eave quae ipsi deinceps obvenerit, in 
communem apothecam reponenda est. 

246. Quum professos nullius rei dominium 
attingat, omnia inter omnes communia erunt: 
ita ut, quoad rerum natura patietur, illorum 
usu exclusorie non potiantur. 

247. Singuli professi eorum omnium usu 
fruentur quibus ad cuiusque studia munerave 
opus erit: neque licebit fratribus quidquam 
sibi assumere, quod alteri utendum permissum 
fuerit, nisi ex superioris consensu. 

248. Quoties professi ab aliqua domo demi- 
grant, nihil praeter viaticum-ac supellectilem 
propriam, illudque cum superioris localis per- 
missu, auferre possunt. 

249. Superioribus itidem localibus, quoties 
ab aliqua domo demigrant, nihil praeter via- 
ticum ac supellectilem propriam auferre licet ; 
eamque licentiam, a superiore qui in eorum 
locum sutfectus est, vel ab eo patre qui in 
transitu domum administrat, petere tenentur. 

250. Fundi, quorum professus aliquis domi- 
nium nominale retinuerit, non necessario ad- 
ministrandi sunt a superiore domus quam in- 
colit professus ille; at superior generalis unum 
inter viciniores superiores, vel etiam superio- 
rem praedictum designabit, qui ea bona pro- 
curandi provinciam stiscipiat. Quisquis autem 
designatus fuerit, procurationis suae rationes 
superiori generali quotannis reddet. 

251. Nullus fundus, sive ad domus fratrum 
congregationis, seu ad professum aliquem per- 
tineat, abalienari potest, absque superioris ge- 
neralis licentia, scripto expressa, ac consilii ma- 
ioris numeri assensu. 

Hoc autem ius superiori generali cum con- 
silii maiore numero permissum, licentiam  vi- 
delicet praedictam concedendi, vel etiam arbi- 
tratu suo fundos supradictos abalienandi, a 


ANNO MDCCCXL, 29 


capitulis generalibus coarctari poterit, si operae 
pretium esse censuerint: at praesens congrega- 
tionis status omnino iubet ut eiusmodi facultas 
superiori generali eiusque consilio concredita 
atque permissa maneat. 

252. Nulla emptio permutatiove domus aut 
cuiusvis fundi, nulla aedificatio cuius impensa 
francos argenteos mille superet, fieri potest, 
nisi revmus p. superior generalis hanc licentiam 
scriptura dederit. 

Attamen, si murus aliave aedificiorum pars 
ruinam fecissent, vel essent proxime factura, 
neque in eis reaedificandis procrastinare lice- 
ret, quominus gravia incommoda occurrerent ; 
tunc superior localis ut opus institueretur iu- 
bere posset; at illico superiorem generalem 
de operis properati causis certiorem facere te- 
neretur. 

Superior generalis, quod ad praescriptionem 
hance attinet, facu!tates ampliores concedere 
poterit superioribus domuum quae a domo 
‘primaria nimio distant intervallo. Quae hoc 
aliisque articulis de fundorum emptione, ven- 
ditione, permutatione, ac de contractibus ex 
superioris generalis auctoritate peragendis ad- 
notantur, ex pontificio permissu, eidem datum 
est legitime decernere, re prius diligenter accu- 
rateque perpensa, acceptoque per secreta suf- 
fragia placito consiliariorum societatis. 

253. Emptio nulla permutatiove domus aut 
cuiusvis fundi, nulla aedificatio, quarum im- 
-pensa francorum argenteorum mille, aut his 
minor esset, a superiore locali fieri potest, nisi 
assenserit consilii proprii maior numerus. 

254. Inter societatis domos, sit, quoad licebit, 
rerum omnium, praeterquam locorum, aequa- 
litas ; paramentorum scilicet ac linteorum sa- 
crorum, vestium, supellectilium, etc., ut qui 
unam viderit, singulas vidisse, existimet. 

Dona vero ecclesiis domibusve data huic legi 
obnoxia non sunt. 

255. Domus primaria, quae etiam domus 
matricis appellatione signatur, utpote quae su- 
perioris generalis consueta commoratio sit, non 
affectet in paramentis, linteis sacris, aut rebus 
quibuscunque, quidquam exquisitius ditiusve, 
quam caeterae domus; memineritque superior 
generalis se facultatum congregationis non do- 
minum esse, at administratorem ac sequestrum; 
neque sibi in suos domusve primariae usus trans- 
movendi ius esse. 

256. Ad exercendam plenius paupertatem, 
tantis laudibus a Domino nostro Iesu Christo 
commendatam, meminerint domuum modera- 
tores easdem nullius rei dominium, sed dun- 
taxat rerum necessariarum usum et fructum 
habere: omnium quippe bonorum dominium 
est penes societatem, corpusque societatis, salvo 
‘singulorum fratrum iure super ipsorum bonis, 
quandiu iidem in societate sunt, iuxta ea quae 
articulis 243 et 244 comstituta sunt. 


257. Si qui professi, iustis de causis conce- 
denteque superiore, extra societatis domicilia 
aliquandiu morabuntur, meminerint votorum 
quibus tenentur, ac impensas necessarias tan- 
tum, mec unquam supervacaneas faciant. Me- 
minerint praeterea exemplum pietatis, mode- 
stiae religiosae, recollectionis, atque animi a 
saeculo alieni, a se ubique esse praebendum. 
Sibi igitur eo magis invigilent, quo, fratrum 
exemplis destituti, mundanae contagioni pro- 
ximius obnoxii sunt. 

Statim ut redierint, impensarum rationes su- 
periori reddent, eique reliquam pecuniam in 
manibus dabunt. 


GAPUT III. 
DE REGULA ET PERMISSIONIBUS. 


258. Regulae societatis obligationem ad pec- 
catum mortale aut veniale non inducunt, ex- 
ceptis praescriptionibus, quae ad votorum sub- 
stantiam pertinent: meminerint attamen fratres 
ex frequenti regularum neglectu, contemptum 
aliquem necessario invalescere, quem quidem 
tandem gravis etiam peccati caussam esse per- 
dolemus. 

25g. Permissiones quaedam a solis superio- 
ribus concedi poterunt: reliquae vero, si supe- 
rior praesto non sit, ordine petantur infra po- 
sito: a p. priore, a p. magistro novitiorum, a 
p. procuratore, ab aliis patribus consiliariis, de- 
nique, a fratre votorum professione antiquissi- 
mo, inter eos qui aderunt, quando aliquis per- 
missione indigebit, ut singulae fratrum actiones 
sancta obedientia consecrentur. 

260. Facultas in urbem aut alioversum ex- 
eundi a superiore tantum concedi potest. 

261. Fratres egredi domo non debent nisi 
quando et cum quo socio visum fuerit supe- 
riori: perpendet ipse, pro fratrum copia ac pro 
loci conditione, num aliquando nonnullis in 
domibus, ob exiguum fratrum ibidem degen- 
tium numerum, derogare huic legi fere ex ne- 
cessitate debeat ; perraro autem, et duntaxat 
quando fratres desint, in id consilii progredia- 
tur: nunquam tamen perennis ac generalis ca 
concessio sit. 

262. Fratres patresque neminem invisant, ne- 
que foris habitantem, neque Donatum, neque 
apud nos in conductitiis aedibus manentem, 
nisi p. superior explicate ac distincte conces- 
serit. 

263. Quoties frater paterve aliquis quovis 
alio fratre convento opus habebit, in eius cu- 
biculum non introeat; sed ad ostium stans bre- 
viter ac submissa voce quid velit expediat. Si 
introeundi erit necessitas, specialem a superiore 
licentiam obtineat. 


30 


264. Ubi non urgebit necessitas inopinata, 
cibum extra societatis domicilia sumendi facul- 
tas, non nisi a superiore, atque etiam difficil- 
lime, concedi potest. 

265. Non licet professis ad aliquem scribere, 
sine superioris permissu : quas conscripserint 
literas, ipsi apertas in manibus dare tenentur: 
exceptis tamen, sicut supra dictum est, li- 
teris, quae ad superiorem generalem mittendae 
sunt. 

266. Ubi professus aut novitius aliquis in 
unum domiciliorum societatis advenit, literas 
ac fasciculos, si quae secum feret, quovis no- 
mine inscripta, soli superiori in manibus tradat. 

Literae tamen resque omnes a superiore ge- 
nerali missae, ei immediatae tradendae sunt cui 
destinantur. 

267. Professi alumnis edocendis operantes, 
vel apud eosdem quovis modo occupati, p. su- 
perioris voluntati obsequantur, in studiis edu- 
cationeque alumnorum ordinandis, atque in va- 
riis scholis administrandis. . 

268. Fratres, quocunque munere fungantur, 
sibl in animum non inducant quidquam no- 
tabile immutare aut moliri, nisi cum expresso 
superioris permissu ; meminerintque non esse 
se muneris concrediti dominos. 

269. Recogitent singuli fratres, nefas esse de 
habita per superiores procuratione, ac de ipso- 
rum agendi gubernandique ratione, curiosius et 
animo perperam in eos comparato inquirere ; 
probe gnari, ab eo quo obtemperandi eisdem 
affici debent studio et a recta disciplina abhor- 
rere, qui eos carpere auserint. 

270. Privatae amicitiae in omne tempus 
prohibentur. Infractio haec in hebdomadario 
capitulo maioris culpae nomine declaranda est; 
superioribusque incumbit officium eos yuoquo 
modo disiungendi, quos eiusmodi amicitiis vin- 
ctos noverint. 

271. Fratres nutu et signis nunquam inter 
se colloquantur, nedum risu gestuve fastidioso 
alios laedant: quod quidem multo acrius urit, 
quam si verbum aliquod duriusculum animi 
impetu erupisset. Haec in hebdomadario capi- 
tulo maioris culpae nomine declaranda sunt; 
ac superior quilibet charitatis inter fratres im- 
minutae reus erit, si in eiusmodi culpas insi- 
gniter non animadverterit. 

272. Tempus illud quod animi relaxationi 
conceditur pro exercitio communi habendum 
est, cul fratres omnes una interesse tenentur, nisi 
secus permissum fuerit. Neque aliquis, tunc 
temporis, quando in horto aut alibi deambu- 
latur, absque licentia solus deambulet. 

273. Ut frater aliquis suam invisat familiam, 
opus erit ipsius superioris generalis licentia, 
quam illa non nisi necessarias ob causas con- 
cedat. Eis tamen qui aegrotant, vel qui gra- 
viter aegrotare periclitantur, ut ad suos exeant 
concedere poterit superior localis ; at, ante dies 


ACTA GREGORII PP. 


me 


XVI. 


octo elapsos, ea de re superiorem generalem mo- 
nere tenebitur. 

274. Superior quilibet localis concedere po- 
test ut frater in aliam societatis domum se 
conferat, dummodo ultra dies octo non abfu- 
turus sit. 

Si vero ille necesse habuerit diutius in prae- 
dicta domo commorari, vel etiam extra con- 
gregationis domicilia aliquantisper hospitari, 
rei huius facultatem a solo superiore generali, 
nisi necessitas urgeat, accipere poterit. 

275. Fratres, dum iter facient, in societatis 
domiciliis semper diversari tenebuntur, si quae 
ibi sint. 

276. Fratres, quoties in aliam domum demi- 
grabunt, obedientiae literas, sive a superiore 
generali, sive a superiore locali datas, secum 
ferre nunquam praetermittant. 


CAPUT IV. 


DE CAPITULO CULPARUM ET DE CORRECTIONIBUS. 


aE 
De capitulo culparum. 


277. Semel in hebdomade habebitur culpa- 
rum capitulum ; ibique fratres, in humilitatis 
spiritu, coram omnibus fatebuntur ea quae con- 
tra regulam deliquerunt, ac satisfactionem a 
superiore vel ab eius vices gerente impositam 
suscipient. 

278. Hortamur fratres, ut, quando ille qui 
culpam dicit exteriorem, aliquam infractionem 
fateri oblitus erit, eam superiori ex charitate 
secreto patefaciant; qui deinceps, si ita expe- 
dire censuerit, corrigat amanter fratrem in ca- 
pitulo, quin vel remote modum exponat quo 
certior de ea re factus est. 

Animadvertendum eas infractiones, quae fo- 
rent interiores, vel offensionem habiturae, non 
esse in capitulo culparum patefaciendas. 

279. Nemini, praeter quam p. superior, 
p. priori ac p. magistro novitiorum, culpa- 
rum capitulo professoruin praesidendi ius com- 
petit. 

280. Quandoquidem novitiatum a domo pro- 
fessa seiunctum esse oportet, culparum capitu- 
lum apud novitios separatim fiat, praesidente 
p. superiore, vel p. magistro novitiorum, vel 
tandem p. submagistro novitiorum. 

281. Novitii conversi, in cunctis congrega- 
tionis domibus, capitulum culparum separatim 
habeant, cui praesideat p. superior, vel p. pro- 
curator, vel pater vices p. procuratoris gerens. 

282. Capitulum culparum apud professos fiat 
hoc modo. Primum quidem patres culpam di- 
cent, antequam caeteri fratres introducantur. 
Completis patrum culpis, admittentur fratres 
tum sacerdotio destinati, tum choro addicti, 


ANNO MDCCCXL. 31 


qui et ipsi culpas dicent. Postea introducentur 
fratres conversi qui culpas dicent ultimo loco. 

283, Capituli culparum initium a_ precibus 
apud caeremoniarum librum, ea de causa de- 
scriptis, semper ducendum est. Quae cum ge- 
nibus flexis completae erunt, signo a p. supe- 
riore dato, fratres surgent. Inde p. superior 
sedebit, signoque iterum dato, fratres omnes, 
p. superiorem corporis inclinatione venerati, et 
ipsi sedebunt. 

Mox superior singulatim quos volet advoca- 
bit, dicens: frater N., dic culpam. Tum vero 
frater ille media in aula, flexis genibus, hu- 
militer dicet culpam, susceptisque monitis ac 
satisfactione a p. superiore imposita, in locum 
se recipiat. 

284. P. superior, postquam audierit culpas, 
ea docebit quae universe ad societatis commo- 
dum spectant, hortabiturque ad pleniorem re- 
gulae observationem, etc. Nec quisquam interea 
superiorem admonendo, proponendo, reclaman- 
dove interpellat. Si vero p. superiori visum 
fuerit ab aliquo fratrum sententiam rogare, fra- 
ter ille surgat, stansque in loco, quid sentiat 
aperiat simpliciter, iterumque sedeat. 

285. Ubi p. superior finem capitulo impo- 
nere volet, signum dabit solitum ; quo audito, 
omnes genua flectent; dictaque antiphona Sub 
tuum, etc., cum versiculo atque oratione pro- 
pria, p. superior stans, fratribus benedicet ; ite- 
rumque genuflectens, orationes apud caeremo- 
niarum librum, pro capituli fine descriptas, 
complebit. 

286. Frater correctionem genuflexus et taci- 
tus audiat, nec de se ipso defendendo cogitet, 
memor Christi, qui accusatus siluit. 

287. Liberum est superiori, ubi satius id 
eidem visum fuerit, fratri permittere ut excu- 
sationem afferat: tunc porro ipse illam parce 
proferet ac velut coactus: qui autem pro suo 
arbitratu excusationem attulerit, poenam susti- 
nebit a superiore designandam. Vetantur fratres 
veniam postulare ad excusationem edendam. 

288. Superior hac praesertim in actione vi- 
scera induat charitatis, et ex prudentiae legi- 
bus adloquatur: meminerit quippe habendam 
esse rationem dispositionum personarum, et 
universalis particularisque earum aedificationis 
ad maiorem Dei gloriam. 

289. Antiquas regulae infractiones, quae diu 
e fratrum memoria exciderunt, praeterire silen- 
tio expedit ; nec proinde in publicam fratris 
correctionem proferendae eaedem sunt, nisi le- 
gitima et utilior ratio aliter postulare quando- 
que videatur. 

290. Perpendant fratres ad maiorem in spiritu 
profectum: et praecipue ad humilitatis virtu- 
tem assequendam conducere, si omnes sui 
errores, et quae perperam ipsi patrarint, ma- 
nifestentur praepositis a fratre quolibet, qui 
extra confessionem ea cognoverit. Liberum id- 


circo est fratribus efflagitare ipsos in sui con- 
temptum, ut velint caeteri propalam defectus 
eorumdem denuntiare, nulla sibi habita ratione. 

291. Culparum capitulum ad semihoram du- 
rabit, nec ultra horae dodrantem producetur. 

292. Fratres, quaecunque in culparum capi- 
tulo fiunt dicunturve, altissimo tegere silentio 
tenentur. 


§ Il. 


De correctionibus. 


293. Si quis professus ex una societatis domo 
absque obedientia demigraverit, his poenis sit 
obnoxius, quas superior domus in quam se re- 
cepit, cum consiliariorum assensu, indixerit. 

294. Si quando, quod quidem Deus avertat, 
professus aliquis a societate transfugisset; post 
haec autem, poenitentia ductus, inter nostrates 
restitul oraret; revmi p. superioris generalis 
foret, una cum consiliariis, decernere quidquid 
ad Dei gloriam, ad societatis commodum, fra- 
trisque praedicti salutem, magis interesse vi- 
deretur. 

295. Si revius p. superior generalis iudica- 
verit fratris alicuius vitam ita improbam esse, 
ut is in societate perferri nequeat, quin inde 
gravissima oriantur incommoda ; invocato Spi- 
ritus sancti auxilio, consiliariorum sententiam 
rogabit; et dummodo tres de consiliariis quin- 
que, aut quatuor de consiliarlis sex, ad supe- 
rioris generalis sententiam accesserint, praedi- 
ctus frater e societate dimittendus erit. 

296. Quando professus ille, cuius vita adeo 
improba est, ut in societate remanere nequeat, 
quin inde oriantur gravissima incommoda, do- 
mum secundariam aliquam incolat; si forte 
revmus p. superior generalis eodem venerit, in- 
vocato Spiritus Sancti auxilio, consiliariorum 
superioris localis sententiam rogabit ; quorum 
tribus in eius sententiam euntibus, praedictum 
fratrem e societate dimittere poterit. 

Si vero superioris localis consiliarii hoc ipso 
tempore praesto non forent, revihus p. superior 
generalis patres aliquot aliunde arcessere tene- 
retur, ita ut, cum patribus quatuor habito con- 
silio, ac eorum tribus ad eius sententiam ac- 
cedentibus, fratrem nocentem dimittere posset. 

297. Si quis professus gravem culpam ad- 
miserit, quae tamen dimissionem subitariam 
non imperet, corripiendus primum erit palam 
secretove, pro culpae genere; ita tamen ut, 
iuxta legem evangelicam, clementi atque pa- 
terno animo officium hoc praestetur. 

298. Correptione hac vel monitione semel 
atque iterum adhibita, si frater supradictus vi- 
vendi rationem non immutaverit, eum p. su- 
perior coram capitulo coarguet. Poterit item 
iubere, ut, certo tempore, ultimo loco inter 
fratres sedeat, eumque communione euchari- 


32 ACTA GREGORII PP. 


stica, et sacrorum ordinum exercitio, si iis in- 
signitus erit, prohibere: significabit tandem, 
nisi ad bonam frugem se recipiat, postquam 
semel tantum admonitus erit, secessionem ipsi 
plenam a fratribus denuntiandam esse. 

299. Si quarta haec monitio incassum ces- 
serit, poterit superior imperare ut frater con- 
tumax, in ecclesia quogue seorsim a caeteris 
se sistat: commendabit orationibus fratrum 
emendationem eiusdem. Sacra insuper commu- 
nione, et si sacerdos sit, celebratione missac 
interdicatur : nec cuipiam fas sit eum adloqui, 
nisi superior diserte concesserit. 

300. Quae si secus ceciderint, nec ullus con- 
versionis fructus appareat ; manente fratre su- 
pradicto in domo principali, eum superior ge- 
neralis, dummodo tres de consiliariis quinque, 
aut quatuor de consiliariis sex, ad eius sen- 
tentiam accesserint, e congregatione dimittere 
poterit. 

301. Fratre autem illo domum principalem 
non habitante, superior localis de iis quae acta 
sunt ad superiorem generalem referat, atque 
elus responsum expectet; vel etiam fratrem 
viatico sufficienti instructum ad domum prin- 
cipalem mittat. 

302. Generaliter, quotiescunque superior lo- 
calis iudicaverit fratris alicuius vitam adeo im- 
probam esse, ut in domo iam ultra ferri non 
possit, quin gravissima pertimescenda sint in- 
commoda; eum in domum principalem mit- 
tere potest, assentiente maiore consiliariorum 
numero, praebitoque viatico quod satis sit. 


CAPUT V. 


DE PIIS EXERCITIIS, DE IETUNIIS 
AC MORTIFICATIONE, 


ey E 
De adoratione caeterisque ptis exercitiis. 


303, Adoratio perpetua Sanctissimi Sacra- 
menti inter praecipua congregationis nostrae 
officia, ac praecellentissima nostrum omnium 
exercitia numeranda est. 

304. Qui Donati vocantur, adorationem per- 
petuam, cum professis ac novitiis una partici- 
pare possunt. i 

305. Ubi domus aliqua habitatores triginta 
sex, scilicet, professos, novitios donatosve ha- 
buerit, fiat ibi diu noctuque Sanctissimi Sacra- 
menti adoratio perpetua. 

In domibus, quae supradictum numerum non 
expleverunt, professi novitiique singuli per se- 
mihoram, serie continua, quantum pro numero 
ac occupationibus licebit, Sanctissimum Sacra- 
mentum adorabunt. 

306. Professi singuli cuiuslibet gradus quoti- 
die per horam orationi mentali operam dabunt. 


XVI. 


307. Patres fratresque singuli, per dies 
quinque, in sacro secessu, piis exercitiis, sive 
communiter, sive privatim, quotanmis opera- 
buntur. 

308. Diebus singulis culparum capitulo non 
impeditis, fiet libri pii lectio communis, ea hora 
quae maxime opportuna videbitur. 

309. Quotidie vesperi, in singulis congre- 
gationis domibus, cantetur antiphona Salve 
Regina: mane item cantetur vel recitetur sub 
missam communem. Vespere autem peracto 
cantu, recitentur actus Fidei, Spei, Charitatis 
ac Contritionis; semel Ave Maria; semel Ave 
Ioseph: tum demum oratio: Cor Jesu puri- 
tatis, etc. 

310. Preces communes semper absolvet se- 
quens clausula: Vivat cor Iesu sacratissimum 
per infinita saecula saeculorum. Amen, ut fra- 
tres lucrari possint indulgentiam in perpetuum 
concessam a summo pontifice Pio VII, felicis 
et gloriosae recordationis. 

311. Quotannis, die vigesima prima novem- 
bris, fratres votorum professionem innovabunt 
in singulis congregationis domibus iuxta for- 
mulam iam ante relatam. 

312. Fratres impensissime hortamur ad vo- 
torum professionem in pectore intimo frequen- 
ter innovandam: maxime vero, ubi quis sanc- 
tissimum missae sacrificium oblaturus, vel sa- 
cratissimam Eucharistiam suscepturus est; quo- 
ties tentatio premit, aut obligatio aliqua urget 
quam natura aversatur. 

313. Fratres singuli sacris ordinibus non 
insigniti, conversis tamen exceptis, recitent 
quotidie parva SS. Cordium Iesu et Mariae 
officia. 

314. Conversi, parvorum officiorum loco, 
coronam Beatae Mariae Virginis, tertiam nempe 
rosarii partem, communiter privatimve recitare 
tenentur. 

315. Fratres sacris ordinibus insigniti, bre- 
viarium Romanum, cum proprio festorum con- 
gregationis a Sancta Sede Apostolica approbato, 
recitabunt. 

316. Ubi in domo aliqua fratres quindecim 
choro addicti habitabunt, quotidie horis con- 
gruis, officium canonicum in choro, psalmo- 
diae tono, recitandum erit, unaque parva SS. 
Cordium Jesu et Mariae officia. 

317. Nunquam vero tenebuntur officium par- 
vum Beatae Mariae Virginis, officium defuncto- 
rum, psalmos poenitentiales gradualesve reci- 
tare. Horum enim loco, perpetua noctu diuque 
adoratio numeranda est. Die tamen commemo- 
rationis omnium fidelium defunctorum, offi- 
cium defunctorum recitandum erit. 

318. Omnes congregationis domus ritum 
ac caeremonias Romanas, in missa caeterisque 
officit partibus, sequentur; excepto tamen 
officio publico, sicubi loci ordinarius interces- 
serit, 


ANNO MDCCCXi.. 


319. Festa SS. Cordis Iesu, SS. Cordis Ma- 
riae ac Patrocinii s. Joseph, in cunctis socie- 
tatis domibus ritu solemni celebrentur ; quan- 
doquidem praezipua festa instituti nostri propria 
sunt. 


98 


De confessione et communione. 


320. Tenentur fratres singulis saltem heb- 
domadibus, quoad facere poterunt, peccata con- 
fiteri. Superiori praecipua cura sit, praescripti 
huius observationi invigilare. 

321. Fratres vulgo confiteantur apud con- 
fessarios cuiusque domus ordinarios. Liceat ta- 
men aliquoties confessarium extraneum adire. 

322. Fratres sacerdotio non insigniti sacram 
Eucharistiam recipiant: qualibet die dominica 
ac feria sexta, in festis de praecepto, in festis 
SS. Cordium Iesu et Mariae, in festis s. Ioseph, 
s. Annae, s. loachim, s. Joannis Evangelistae, 
s. Magdalenae, s. Michaélis Archangeli, s. Io- 
annis Francisci Regis, s. Augustini, s. Bene- 
dicti, s. Pacomii, Bernardi, s. Dominici, 
s. Caprasii, s. Coletae, s. Isidori confessoris in 
Aegypto; s. Francisci Xaverii, s. Aloysii Gon- 
zagae, s. Francisci Salesii, s. loannae Franci- 
scae de Chantal; tandem, in festis duplicibus 
Domini Nostri Iesu Christi et beatissimae Virgi- 
“nis Mariae Quicunque saepius sacratissimum 
Domini corpus sumere expetiverint, a confessa- 
rio et a superior? assensum petere teneantur. 

323. Infirmi hebdomadibus singulis sacram 
Eucharistiam recipiant, modo natura morbi non 
obstet. 

324. Patres societatis nostrae, infirmos in 
forma viatici communicaturi, ad ritus ac prae- 
scripta cuiusque dioeceseos sese conformare cu- 
rabunt, nisi specialem ab episcopis permissio- 
nem impetraverint. 

325. Non praetermittant sacerdotes quotidie 
sacris operari, nisi prudens confessarius ali- 
quem legitime impeditum iudicaverit. Potest 
tamen p. superior, qui id expedire in Domino 
existimet , ipsos aliquando a sacro faciendo 
arcere. 

326. Etiam atque etiam hortamur patres 
fratresque singulos, ut intimum animi statum, 
orationis modum, tentationes, etc. p. superiori, 
vel cuilibet patrum ad id designatorum, bis 
terve in mense patefaciant. 


§ Ill. 


De ieiuniis et mortificatione. 


327. Quum congregationis nostrae socii Sal- 
vatorem Iesum, qui religiosorum ac christia- 
norum ouiniam exemplar. perfectissimum est, 
per omnia aemulari tenentur: animadvertent 


Acta Grecoru XVI. Vol. JI, 


33 
assidue sibi abstinendum esse ab omnibus quae 
leviorem animum ac hominem, familiarius ac 
par sit agentem, sive cum exteris, sive etiam 
inter se, manifest:nt. 

Cavebunt praeterea diligentissime ne solutos 
risus et inconditos, qui virum gravem dede- 
ceant, edere conspiciantur. Item ut ea quae 
par est gravitate et modestia praefulgeant. 
Nemo alium etiam ioco tangat, nisi in signum 
charitatis amplexando, cum quis aut abit aut 
redit peregre. Fratres qui deliquerunt, se id 
egisse fateantur in capitulo culparum, poenas- 
que dabunt quibus coercendos ipsos esse supe- 
rior censuerit. 

328. Fratres silentium altius teneant, a pre- 
cibus vespertinis ad preces matutinas completas, 
inter cibi sumptionem ac in dormitoriis. Qui 
silentium altius ruperit, poenitentia in ipsum 
graviori superior animadvertat, interdicta in 
primis recreatione. 

329. Praeterea, silentium ubique praescrip- 
tum est in domibus, excepto tantum relaxatio- 
nis tempore, quod pro locorum natura atque 
habitatorum opportunitate statutum est. 

330. Fratres, quicunque vigesimum primum 
aetatis annum compleverunt, praeter ieiunii 
dies ab Ecclesia statutas, ielunium servabunt: 
prima feria sexta quae occurrit in mensibus 
singulis, vigiliis festorum sequentium: SS. Cor- 
dis Iesu, SS. Cordis Mariae, s. loseph, s. Be- 
nedicti, s. Pacomii, s. Augustini, s. Ioannis 
Francisci Regis, s. Dominici, s. Bernardi, Pu- 
rificationis, Annuntiationis, Nativitatis, Prae- 
sentationis, Conceptionis immaculatae Beatae 
Mariae Virginis, ac tandem Reginae pacis, quod 
quidem festum die nona iul. celebratur, con- 
cessis indulgentiis a summo pontifice Pio VII, 
felicis et gloriosae recordationis. Diebus lisdem, 
carnibus etiam abstinetur. 

331. Inter supradicta ieiunia, quaecunque 
tum in tempus paschale, tum in festum sacra- 
tissimi Cordis Jesu, tum in festa quaelibet 
ex Ecclesiae praecepto ferianda incurrunt, exi- 
muntur. 

332. Uno e praedictis ieiuniis, ietunium ec- 
clesiasticum proxime praecedente sequenteve, 
ieiunium a regula praescriptum non fiet. 

333. Si ieiunia duo continentia obvenerint, 
ieiunium posterius tollendum erit. 

334. Prohibitum est ne fratres absque su- 
perioris permissione mortificationem ullam ad- 
hibeant, nisi confessarius ita iusserit. 


34 ACTA GREGORII PP. XVI. 


CAPUT VI. 


DE FRATRUM LECTO, VESTITU ET CIBO. 


Sia: 


De lecto et vestitu. 


335. Fratres universi, nisi valetudine sint 
infirmiores, in calcita straminea et pulvino stra- 
mineo cubabunt. 

336. Professi omnes indusiis utentur laneis. 


337. Vetitum omnino est ne vestimenta la- | 


nea, quae ad cutem gerere usitatum, postquam 
jis aliquis usus fuerit, alteri unquam eodem 
modo utenda transmittantur. 

338. Statutum est professorum omnium, con- 
versis exceptis, eum vestitum futurum esse, vi- 
delicet : tunicam talarem cum suo palliolo (gal- 
lice, pélerine) utrumque coloris albi, scapula- 
rium SS. Cordium Iesu et Mariae, funiculum 
laneum, pallium talare, tibialiaque, coloris iti- 
dem albi, ac petasum ecclesiasticum. 

Tunicae talaris palliolum in cubitos, quatuor 
unciis minus, descendat, quod quidem globulis 
duobus digito tantum distantibus, infra fauces 
vinctum, utrinque orbiculatim recedat, SS. Corda 
scapulario insuta aperiendi causa. 

Scapularium ad genua usque defluens, paris 
ex utraque parte longitudinis, in quadrum 
desinat ; ac decem unciis, vel aliquanto plus, 
in latum pateat. SS. Iesu et Mariae Corda 
in scapulario acu picta, et ad crucis flam- 
marumve apicem tribus unciis alta, corona 
spinea triplici virgula intexta redimiantur. Eius- 
modi coronae circuitus uncias quindecim am- 
plectatur. 

Pallium talare album, ea sit amplitudine quae 
corpori prorsus involvendo sufficiat, collare au- 
tem (gallice, col) aut palliolum (gallice, péle- 
rine) non habeat. 

Hoc vestitu professi supradicti utentur, ubi 
per rerum statum licebit: neque tamen vesti- 
tus ille prius erit in Gallia usurpandus, quam 
capitulum generale temporis opportunitatem 
declaraverit. 

33g. Simul ac vestitus albus usurpabitur, quo 
colore quave forma conversorum vestes futurae 
sint statuetur. 

340. Interim fratres professi, scapularium 
maius SS. Cordium Iesu et Mariae, novitii yero 
scapularium minus sub vestimento gestabunt. 

341. Interea dum vestitum religiosum usur- 
pare liceat, quicunque sacris ordinibus initiati 
sunt, tunicam talarem consuetam, petasum ec- 
clesiasticum, funiculum laneum loco cinguli, ac 
biretum, intra parietes illud quidem, gerant. 
In choro utentur bireto ac superpelliceo ma- 
nicato, sine ullo ornatu, ubicumque locorum 
ordinarii non contradixerint. Tempore vero hie- 
mali, epitogium nigri coloris tunica super ta- 
lari induent. 


342. Conversi, donec vestem religiosam ha- 
beant, vestitu consimili, qualis a rmo p. supe- 
riore generali constituendus est, utantur. 


§ Il. 
De cibo. 


343. Quum nostra vitae ratio plurimis ob- 
noxia sit laboribus, quodcumque cibi genus 
fratribus permittitur; ita tamen ut, pauper- 
tatis ac mortificationis observandae gratia, ci- 
bis indigenis vescantur, nec iis exquisitis aut 
plurimis. 

344. Magnopere curandum erit, ut potus 
cibusque bonae sint notae, ac singulorum statui 
congruentes. Superioribus peculiariter incumbit 
statuti huius observationi invigilare. 

345. Triplex tantum refectio fratribus vulgo 
conceditur, videlicet ientaculum, prandium et 
coena: at superiores quartam insuper refectio- 
nem iunioribus, fessisve, aut in multo labore 
se exercentibus, indulgebunt. 

346. Fratres, quandiu in societatis domici- 
liis morantur, nungquam cibum capiant extra 
coenaculum commune, nisi superior secus con- 
cesserit. Tempore prandii ac coenae, fiat libri 
alicuius utilis recitatio. 

In singulis domibus communi mensa tum 
sacerdotes, tum fratres caeteri, imo et conversi 
recumbent suo quisque loco. 


CAPUT VII. 


DE VALETUDINARIO ET INFIRMORUM CURA. 


ae 
De superiorum officiis erga infirmos. 


347. Valetudinarium in loco salubri _po- 
nendum est. Huius conclavia satis ampla coe- 
loque patenti exposita esse oportet. Neque 
superiores invigilare omittant, ut in eis sin- 
gula mundissima sint, confirmandaeque vale- 
tudini aptissima. Ipsorum erit praescribere sin- 
gillatim quaecumque ad eam rem conferre exi- 
stimabunt. 

348. In valetudinario suus cuique lectus sit, 
non iam stramineus, at bene instructus culci- 
tis, stragulis ac sipariis, quantum pro temporis 
ac morbi ratione opus erit. 

349. Quoties aliqua domus numerosa fami- 
lia habitabitur, designandus erit sacerdos unus, 
qui pro valetudinario peculiariter vigilandi pro- 


vinciam suscipiat. 


ANNO 


350. Fratres ii in infirmarios eligendi sunt, 
qui pietatem multam, charitatem, mansuetudi- 
nem, patientiam, prudentia atque peritia cumu- 
labunt, adeo ut munus illud magnum aeque 
ac arduum, ut par est, sustineant. 

351. Quandiu valetudinarium aegrum ali- 
quem habebit, ibidem cubabit infirmariorum 
unus: neque quisquam, extra infirmarios ac 
fratres eorumdem adiutores, infirmos unquam 
invisat, nisi p. superior concesserit. 

352. Confessario autem certissimum ius est, 
imo o‘ficium sanctissimum, aegros quorum con- 
scientiae arbiter est in valetudinario visitare , 
quotiescunque suam ipsis praesentiam utilem 
fore arbitratur. 

353. Magnopere curent superiores ut ius in- 
firmis destinatum bonum sit, ut cibi sint sa- 
lubres, eorum valetudini accommodati, ac vi- 
rium reparationi idonei. 

Uno verbo, nullum alimentorum genus in- 
firmis negetur, quotiescumque iis opus reapse 
habebunt. 

354. Adhibere liceat omnia remedia quae 
aegrorum sanationi levamentove afferendo ne- 
cessaria aut etiam utilia iudicabuntur. 

355. Superiores aegros frequenter visitent, 
et diligentissime exquirant, nihilne ipsis desit, 
ac utrum in eos cura omnis et charitas debita 
conferantur; caveantque ne, indiligenter offi- 
cium hoe praestando, aut impensae plus satis 
parcendo, infirmorum sanationi levamentove 
officiant. 

356. Curabunt superiores ut aegroti in va- 
letudinarium admissi, quum primum licebit, 
confiteantur, nisi eorum invaletudo sit levis, nec 
in exitum aliquem periculosum evasura. 

357. Si quis graviter aegrotet, diligentissime 
invigilent superiores, ut sacramentis mature 
muniatur: malorum alioqui e praetermisso 
tam gravi officio secuturorum, se coram Deo 
atque universa congregatione, reos fore sciant. 

358. Si superior ipse graviter aegrotet, ac 
periculi imprudens, ‘sese sacramentis praemu- 
nire non cogitet, eum admonere teneatur vel 
p- prior, vel, eius loco, p. magister novitio- 
rum, vel, tandem, ubi illi praesto non sunt, 
pater votorum professione antiquissimus inter 
supradicti superioris consiliarios; nec quis- 
quam eos officii huius immunes facere queat. 
Sed et peculiare onus sit illi qui eidem est a 
confessionibus. 

359. Ubicumque locorum natura sinet, va- 
letudinarium prope ecclesiam disponendum erit, 
adeo ut ecclesiae meniano interiori contiguum, 
aegrotis qui in sacram aedem se conferre ne- 
quibunt, solatium illud praebeat, rei divinae 
scilicet precibusque communibus perfacile as- 
sistendi. 


MDGCCXL. 35 


§ Il. 


De infirmariorum ac aegrotorum officiis. 


360. Vetitum omnino est ne quod reme- 
dium alicuius momenti aegrotis infirmarii ad- 
hibeant, nisi illud medicus diserte praescri- 
pserit. 

361. Quicunque leviori invaletudine affecti 


se in valetudinario continere necesse non ha- 


bent, nullam unquam medicinam a medico aut 
ab infirmario petent, superioris iniussu. 

362. Hortamur infirmos ut valetudinem ad- 
versam sanctificare contendant, medici praescri- 
pta ac infirmarii monita in obedientiae spiritu 
perficiendo, 

363. Ut immunitas ieiuniorum tum ab Ec- 
clesia tum ab regula praescriptorum fratri in- 
firmo concedatur, medico consulto opus erit ; 
nec cuiquam ab hac medici sententia refugere 
licebit, nisi secus concesserit p. superior. 

364. Ut frater aliquis, infirma quidem va- 
letudine, nec tamen valetudinario lectove assi- 
due detentus, ieiuniorum aut abstinentiae tum 
in Quadragesima, tum etiam reliquo tempore, 
ab Ecclesia praescriptorum immunis declaretur, 
praeter medici sententiam, p. superioris permis- 
sione opus. erit. 

365. P. superioris permissione opus erit, ut 
frater aliquis aegrotans, in lecto ad infirmos 
destinato non cubet; item, ut ex valetudinario 
demigret, vitaeque communi reddatur. 

366. Fratribus qui in valetudinarium veniunt 
levioris aegrotationis causa, vel qui ex morbo 
convalescentes curis ac levamento etiamnum in- 
digent, locus sit proprius, nullo usu pervio ad 
fratres alios gravioribus, licet non contagiosis, 
morbis laborantes. 

367. Quamvis autem superiores bonam in 
aegros voluntatem curamque sedulam collocent, 
si quis forte aegrotus re aliqua defecerit, re- 
cordetur se voti religione teneri ad aemulan- 
dum Domini nostri ac Salvatoris Iesu Christi 
paupertatem, neque sibi, divitam more, gau- 
dium in hoc saeculo esse quaerendum. 


CAPUT VIII. 


DE PRECIBUS PRO VIVIS AC DEFUNCTIS. 


Se, 


De precibus quotannis in congregatione 
pro vivis ac defunctis fieri solitis. 


368. Sacerdotes singuli pro bono spirituali 
universae congregationis missam celebrabunt 
bis in anno, videlicet: in festis SS. Cordis Iesu 
et SS. Cordis Mariae, 


36 ACTA GREGORIL PP. XVI. 


Diebus iisdem, fratres singuli, quicunque non 
erunt legitime impediti, sacram Eucharistiam 
pro eadem intentione suscipient. 

369. Quotannis, postridie festi SS, Cordis Iesu, 
singuli sacerdotes pro universis societatis no- 
strae fratribus ac sororibus viventibus missam 
celebrabunt. Fratres pro intentione eadem sa- 
cram Eucharistiam suscipient. 

370. Quotannis, postridie festi SS. Cordis 
Mariae, in singulis domibis missa una celebra- 
bitur pro fratrum ac sororum parentibus viven- 
tibus, nec non pro benefactoribus congregationis 
viventibus. Fratres pro eadem intentione sacram 
Eucharistiam sucipient. 

371. Quotannis, postridie commemorationis 
omnium fidelium defunctorum, sacerdotes sin- 
guli pro fratribus ac sororibus universis defun- 
ctis missam celebrabunt. Fratres pro eadem in- 
tentione sacram Eucharistiam suscipient. 

372. Die qualibet alia mensis novembris, in 
domibus singulis celebrabitur missa una pro 
fratrum ac sororum parentibus defunctis, fra- 
tres pro eadem intentione sacram Eucharistiam 
suscipient, 

373. Hoc eodem mense novembri, in do- 
mibus singulis missa una celebrabitur pro uni- 
versis societatis benefactoribus defunctis. Fra- 
tres pro eadem intentione sacram Eucharistiam 
suscipient. 


§ Il. 


De precibus 
quae pro singulis professis aut novitiis defunctis 
solyendae sunt. 


374. Vita functo rmo p. superiore generali 
totius congregationis, in singulis domibus, iam 
ab comperto eius obitu, missa pro felici animue 
illius requie, ritu solemni, celebrabitur: die au- 
tem octava, ac trigesima, necnon die anniver- 
saria per annos quatuor, missa eodem ritu ce- 
lebrabitur. In domibus singulis, missa commu- 
nis per dies sex pro defuncto superiore gene- 
rali oferetur. Praeterea sacerdotes omnes, eo 
excepto qui missam communem celebraverit , 
missam pro eodem superiore generali sexies 
offerent: fratres vero sacram Eucharistiam pro 
eadem intentione sexies suscipient. Patres fra- 
tresque uMmiversi, conversis exceptis, officium 
defunctorum integrum recitabunt; cuius loco 
conversi coronam Beatae Mariae bis persol- 
vent. 

375. Ubi aliquis pater, qui superioris localis 
munus gesserit, vita functus est, in singulis 
domibus quarum praefecturam tenuit, statim 
a comperto eius obitu, missa una ritu solemni 
celebrabitur; altera item ritu solemni die an- 
niversaria persolvetur. In domibus supradictis 
sacerdotes singuli missas quatuor pro defuncto 
superiore oiferent; fratres vero sacram Eucha- 


ristiam pro eadem intentione quater suscipient. 
Patres fratresque universi, conversis exceptis , 
officium defunctorum integrum recitabunt; cu- 
ius loco conversi Beatae Mariae Virginis coro- 
nam bis persolvent. 

In reliquis domibus, pro eiusdem felici re- 
quie Missa quater offeretur: fratres vero sa- 
cram Eucharistiam pro eadem intentione bis 
suscipient. 

376. Ubi pater aliquis, qui superioris munus 
non gessit, vita functus erit, in domo ubi de- 
cesserit, missa pro eo vicies oferetur: fratres 
singuli eiusdem domus pro eadem intentione 
sacram Eucharistiam bis suscipient. In reli- 
quis autem domibus singulis missa ter pro 
patre defuncto offeretur; ac fratres quatuor, 
superioris arbitrio designandi, semel quisque 
pro intentione eadem sacram Eucharistiam su- 
scipient. 

377. Mortuo fratre aliquo non sacerdote, in 
domo ubi decesserit, missa pro eius felici re- 
quie decies offeretur. Fratres singuli eiusdem 
domus pro eadem intentione sacram Euchari- 
stiam semel suscipient. In reliquis vero domi- 
bis singulis missa una pro eodem offeretur 5 ac 
fratres duo, superioris arbitratu designandi, pro 
eadem intentione sacram Eucharistiam semel 
quisque suscipient. 

378. Fratre novitio vita functo, missa pro 
eo quinquies offeretur in domo ubi decesse- 
rit; singuli autem eiusdem domus fratres, 
tum professi, tum novitii, pro eadem inten- 
tione sacram Eucharistiam semel atque iterum 
suscipient. 

379. Si quis frater professus, dum cum obe- 
dientia peregre est, mortuus fuerit, domus eius 
loci vicinior in quo decessit, missas ac caete- 
ras preces, quarum subsidium in propria domo, 
ibidem extinctus, repetiisset, exsolvere tene- 
bitur. Eiusdem domus superior mortem hance 
cunctis domibus renuntiabit, ac in tabulas suas 
referet. 


§ Ill. 


De precibus 
pro defunctis sororibus solvendis. 


380. Mortua superiorissa sororum generali, 
in universis congregationis domibus, missa una 
pro illius felici requie ritu solemni celebrabi- 
tur, simul ac eius obitus renuntiatus fuerit. 
Missa insuper eodem ritu proque eadem in- 
tentione, die octava ac die trigesima celebranda 
erit, necnon et die anniversaria, per duos annos 
proximos. 

In singulis domibus missa communis per 
triduaum pro defuncta superiorissa generali of- 
feretur; patres omnes, eo excepto qui missam 
conventualem celebraverit, ter pro intentione 
eadem missam celebrabunt; fratresque singuli 


ANNO MDCCGCXL. 37 


sacram Eucharistia.n ter suscipient. Praeterea, 
patres fratresque universi, conversis exceptis, 
officium defunctorum integrum recitabunt; cu- 
ius loco conversi Beatae Mariae Virginis coro- 
nam bis persolvent. ; 

381. Ubi soror aliqua, quae superiosissae 
localis munus gessit, a vita cesserit, apud 
singulas fratrum domos, sororum domibus , 
quarum illa superiorissa fuit, respondentes , 
missa una rita solemni, statim ab comperto 
eius obitu, pro eiusdem felici requie celebra- 
bitur; altera item, die anniversaria, ritu eodem 
persolvetur. 

Singuli earumdem domuum sacerdotes mis- 
sam pro eadem intentione bis offerent, fra- 
tresque singuli sacram Eucharistiam bis susci- 
pient. Patres fratresque universi, conversis ex- 
ceptis, officium defunctorum integrum recita- 
bunt; cuius loco conversi Beatae Mariae coro- 
nam bis persolvent. In caeteris vero domibus 
missa pro felici illius requie bis celebrabitur, 
fratresque singuli sacram Eucharistiam semel 
suscipient. 

382. Sorore aliqua vita functa, apud fratrum 
domum, domui sororum in qua decessit respon- 
dentem, missa pro felici eius requie decies of- 
feretur; singuli eiusdem domus fratres pro in- 
tentione eadem sacram Eucharistiam semel su- 
scipient. 

In reliquis domibus missa una pro supra- 
dicta sorore offeretur; ac fratres duo, superio- 
ris arbitratu designandi, sacram Eucharistiam 
suscipient. 

383. Mortua sorore aliqua novitia, apud 
frattum domum domui sororum, in qua de- 
cessit, respondentem, missa pro eius felici re- 
quie quinquies oferetur; singuli autem eius- 
dem domus fratres, cum professi, tum novitii, 
sacram Eucharistiam semel atque iterum su- 
scipient. 


§ IV. 
Varia praescripta. 


384. Ubi quis frater moritur, universae con- 
gregationis domus ea de re certiores faciendae 
sunt: singulique superiores, statim ab comperto 
eiusmodi nuntio, eum cum omnibus domus 
propriae fratribus participare tenentur. 

385. Si quando rmus pater superior gene- 
ralis iudicaverit fratrem sororemve aliquam op- 
time de societate esse meritos, iubere po- 
terit ut vita functis peculiaria sufragia, prae- 
ter statutas preces, in universis domibus sol- 
vantur. 

386. Ubi vir aliquis eorum qui dicuntur 
Donati, mulierve earum quae apud sorores 
dicuntur Donatae, vitam finierint, loci supe- 
rior quot missae quaeve preces solvendae sint 
statuet. 


387. Vacuum erit capitulis generalibus mis- 
sas ac preces pro defunctis fratribus sororibus- 
que solvendas, circumstantiarum ratione ha- 
bita, alio modo deinceps ordinare. 


CAPUT AX. 


DE DOMIBUS 
APUD HAERETICOS AUL INFIDELES 
Et MISSLONIBUS. 


8’. 


Praescripta generalia. 


CONSTITOUTIS, 


388. Si quae domus societatis nostrae, cum 
apud haereticos infidelesve, tum apud catho- 
licos principibus haereticis infidelibusve regna- 
tos, constituentur, iisdem quibus aliae domus 
regulis obligentur, iis tamen adhibitis tempe- 
ramentis, quae temporum ac locorum natura 
suadebit, maxime quod ad vestitum religiosum 
attinet. 

389. Quaecunque missiones ad gentes exte- 
ras a Sancta Sede Apostolica societati nostrae 
concredentur, eas omnes in speciale Beatae Ma- 
riae Virginis, s. Michaelis Archangeli ac s. Io- 
seph, praesidium et tutelam committimus. 

390. Congregationis nostrae socios, qui ad 
orientales missiones aliasve quaslibet extra Eu- 
ropam mittendi sunt, adhortamur, ne oblivi- 
scantur unquam votorum ac conditionis reli- 
giosae quam sunt secuti. 

Praeficietur singulis missionibus superior , 
cuius sub obedientia caeteri omnes erunt. Su- 
periori igitur proprio summa fide obediant ; 
atque ad eius nutum quocumque proficisci pa- 
rati sint: eidem praeterea quam saepissime uti 
res in missione sibi concredita gerantur, ordine 
exponant. Caeterum ad regulas pro missionibus 
singulis, a Sancta Sede Apostolica sancitas, sese 
per omnia conforment. 

391. Singuli missionarii quotannis ad rmum 
p. superiorem generalem, semel ut minimum, 
scribere tenentur; omnia prout in missionibus 
propriis gesta sunt, ipsi narraturi. Quapropter 
navium opportunitatibus utentur, neque quan- 
tum licuerit, omittent suas navibus diversis 
credere literas; ut, una forte amissa, aliae ad 
locum perveniant. 

392. Nullo unguam praetextu liceat socie- 
tatis nostrae sacerdotem solum aliquo mittere, 
sedem ibi positurum, ubi nullus societatis eius- 
dem sacerdos habitet. Duo simul, ut mini- 
mum, semper sint sacerdotes; nec unquam, 
quoad licuerit, sacerdos solus vel excursiones 
quotidianas obeat. 

393. Fratres item sacerdotio non insignitos, 
nullo unguam nomine liceat solos aliquo mit- 


38 : ACTA GREGORII PP. XVI. 


tere, vel in eis locis relinquere, ubi nullus ha- 
bitet societatis nostrae sacerdos: nisi tamen ideo 
mittantur ut, locis obiter exploratis, mox ad 
missionariorum domicilia reveniant. 

394. Superiores patrum fratrumque missio- 
nibus operantium meminerint, missionarios 
omnes, quod ad sacri ministerii functiones at- 
tinet, a superiore ecclesiastico necessario pen- 
dere, sive episcopo titulario, seu vicario apo- 
stolico, etc., sed et ab eiusdem delegatis. Cum 
eo igitur ad felicem missionis exitum conspirare 
satagant. 

395. Superiores patrum fratrumque missio- 
nibus operantium, eos semper a quaestuosis 
negotiationibus, quantumvis probabili obtentu 
faciendis, prohibere tenentur: eiusmodi siqui- 
dem negotiationes ipsis interdicimus. 

Intelligent sane omnes, quodvis negotiationis 
genus, non tantum Ecclesiae praescriptis mo- 
rique religioso alienissimum: verum etiam 
missionum utilitatibus et evangelii profectui 
perniciosissimum fore. Quicumque igitur supe- 
rior eilusmodi rem tantisper toleraverit, secutu- 
rorum inde necessario malorum coram Deo 
reus esto. 


§ Il. 


! 
De superiore provinciali missionum, 


396. Quotiescumque missio aliqua plures 
insulas plurave loca dissita complectetur, pa- 
trum missionariorum unus designabitur, qui 
provincialis titulo, universis congregationis so- 
ciis in missione hac adhibitis praeerit. Huic 
omnes obedire, quod ad vitae religiosae officia 
pertinet, tenebuntur. 

397. P. provincialem nominat rmus p. supe- 
rior generalis; eumdem, ubi ex aequo et bono 
duxerit, assentiente maiore consiliariorum nu- 
mero, a munere removere potest. 

398. Rus p. superior generalis, eodem quo 
p. provincialem tempore, provincialis vicarium 
designabit; vel etiam in ipsum provincialem 
sibi vicarium nominandi ius conferet. Si vero 
huiusmodi ius contulerit, p- provincialis de vi- 
cario a se electo superiorem generalem quam- 
primum certiorem faciat. 

399. Consilium p. provinciali additum ex p. 
vicario aliisque tribus missionariis constabit. 
Hos omnes consiliarios nominat rmus p. superior 
generalis, nisi istud iuris p. provinciali conce- 
dere aliquando velit. 

400. Ubi magni momenti res agitur, Pp. pro- 
vinciali non licet quidquam statuere, nisi as- 
senserit maior consiliariorum numerus. At sen- 
tentiis in duas partes ex aequo descendentibus, 
ea sententia vincet, in quam ibit Pp. provincia- 
lis. Eodem privilegio fruetur p. vicarius, quando 
p- provincialis praesto non erit, 

401. Si p. provincialis iudicet necessitatem 


adesse, assentiatque consiliarioram maior nu- 
merus, potest patrem vicarium, quem nomi- 
naverit ipse, a munere revocare: si vero, vi- 
carius a superiore generali fuerit designatus , 
illum p. provincialis, assentiente maiore con- 
siliariorum numero, a munere intercludere ad 
tempus poterit. Nec licet p. vicario huic con- 
silio interesse, ubi deliberatur utrum ipse a 
munere removendus aut intercludendus sit. 

402. Quando consilium iudicavit vicarii a 
munere revocandi intercludendive necessitatem 
adesse, vel quando ille a vita cessit, p. provin- 
cialis provicarium ad tempus designare tenetur, 
intereadum superior generalis, quem admoneri 
quamprimum oportet, supremo iudicio rem 
statuerit. 

403. Ubi p. provincialis peregre est, eius 
auctoritate fruitur p. vicarius , donec ille ad 
consuetum commorationis locum remigraverit: 
at enim reduci rerum actarum rationem reddere 
tenetur. 

404. P. provinciali vita functo, vel a par- 
tibus peragendis, improvisa aliqua circum- 
stantia prohibito, eius auctoritas penes p. vi- 
carium sit; donec superior generalis, quem ad- 
moneri quamprimum oportet, rem summo iu- 
dicio statuerit. 

405. Quum autem malo huic occurrendum 
sit, ne scilicet missiones superiore forsitan or- 
batae maneant, pater vicarius sibi provicarium, 
inter expectandum, designet, quem penes sit 
ad administrandum missiones eadem auctoritas, 
si p. vicarius peregre erit, vel morietur, inter- 
eadum rmus p. superior aS rem supremo 
iudicio statuerit. 

406. Patris provincialis eae specialiter par- 
tes sunt, apud patres ac fratres, qui missio- 
nibus operantur, o‘ficiorum religiosorum exer- 
citationem fovendi. Curabit vero in primis ut 
eorum unusquisque per semihoram quotidie 
Orationi mentali incumbere non praetermittat. 

407. P.provincialis sedem in eo loco, quoad 
facere poterit, figat, unde ad singulas missio- 
nis partes commeare facillimum sit. Ibi qui- 
dem assidue commoretur; sit autem semper 
ipsi ius, imo vero officii loco ducat, sese in 
loca missionariis nostris exculta conferre, eos 
visitandi causa, quotiescumque suam ibidem 
praesentiam disciplinae regulari profuturam esse 
iudicabit. 

408. Ubi superior missionis ecclesiasticus, 
utputa episcopus titularius, vicariusve aposto- 
licus, etc., seu ille ipse, seu per delegatos rem 
agat, missionarios in aliquam missionis huius 
partem mittendos arbitrabitur, p. provincia- 
lem, vel eo absente, p. vicarium consulet ; ille 
autem, communi cum superiore ecclesiastico 
consensu , missionarios mittendos designabit , 
ac inter eos superiorem instituet, a quo cae- 
teri, quod ad disciplinam religiosam spectat , 
pendeant. 


ANNO MDCCCXL. 39 


409. Missionariis pluribus in eodem loco | 


constitutis , si superior ecclesiasticus aut dele- 
gatus eiusdem censeat eorum aliquos in alium 
locum mittendos, neque liceat rem ad p. pro- 
vincialem referre; tum quidem localis superior 
missionariis his a p. provinciali praefectus, com- 
muni cum superiore ecclesiastico consensu , 
patres designabit mittendos, superioremque inter 
eos aliquem instituet ad tempus donec p. pro- 
vincialis, quem admoneri quamprimum opor- 
tet, summo iudicio statuerit. 

410. Poterit p. provincialis, quotiescunque 
ita expedire iudicabit, fratres sacerdotio non 
insignitos, e missionis loco dimittere; at in re 
tali, literas ipsis obedientiales, ad superiorem 
alicuius domus e vicinioribus, dabit. 

411. Si p. provincialis, gravibus atque ur- 
gentibus causis ductus, secum iudicet sacerdo- 
tem aliquem professum e missionum loco di- 
mitti oportere; re in deliberationem apud con- 
silium allata ac consiliariorum maiore numero 
necessitatem imminere pronuntiante, ut sacer- 
dos ille in domum aliquam e vicinioribus trans- 
migret iubebit. 

412. Si forte superiori ecclesiastico visum 
fuerit sacerdotem aliquem missionibus minus 
aptum esse, sitque ipsi destinatum animo, mis- 
sionarii huius opera non uti, p. provincialis, 
statim a comperta superioris ecclesiastici vo- 
luntate, patrem supradictum ad domum aliquam 
e vicinioribus dimittere tenebitur. 

413. Liceat p. provinciali, gravissimis im- 
pellentibus causis, patri fratrique missionibus 
operam danti concedere, ut in domum aliquam 
inter viciniores transmigret. 

414. Nemini autem patrum fratrumve, re- 
ditum in Europam imperare aut concedere queat 
p. provincialis, nisi consiiiariorum maior nu- 
merus ita cum eo censuerit. 

415. Teneatur p. provincialis administrationis 
suae rationem superiori generali quam saepis- 
sime referre, sed et ea Omnia exponere quae 
ad missionem, cuius primatum obtinet, per- 
tinere videntur. Haec itidem de p. vicario dicta 
sint. 


§ Ill. 


De cooptatione ad postulatum, ad noyitiatum 
et ad professionem apud missiones. 


416. Capitulis generalibus solutuin sit con- 
cedere, ut patres missionum quae a provincia- 
libus non pendent, novitios ad votorum pro- 
fessionem admittendi iure fruantur; ea tamen 
lege, ut eiusmodi facultas, quod ad novitios 
non conversos attinet, iis tantum missionibus 
irrogari possit, ubi novitioram domus legi- 
time constituta aderit, quae sacerdotes pro- 
fessos tres, ut minime, habitatores plerumque 
habeat, 


417. Si nova missio, tempore duorum ca- 
pitulorum generalium medio, condita sit, li- 
ceat rmo p. superiori generali, assentiente ma- 
iore consiliariorum numero, concedere ut mis- 
sionis istius superiores eodem privilegio, sub 
eadem conditione, gaudeant. 

418. Quivis missionis superior, novitios ad 
votorum professionem admittendi, facultate do- 
Matus, ea Omnia quae apud regulam praescri- 
pta sunt, cum de cooptatione ‘ad novitiatum, 
tum de professione votorum, custodiat, his tan- 
tum. exceptis. 

41g. Singuli missionum superiores, ii quo- 
gue qui auctoritate secundaria instructi sunt, 
postulantes apud se recipere poterunt, eosjue 
maiori minorive temporis spatio retinere, dum 
eorum indolem atque animum perspecta habere 
se iudicent. 

420. Nullus postulans, quamlibet in classem 
adscribendus, ad novitiatum admittatur, nisi 
approbante p. provinciali, vel p. superiore mis- 
sionis, si forte ea provincialem non _habeat. 

421. Postulantes conversos, universi superio- 
res vel secundae auctoritatis, ad novitiatum ad- 
mittere possint, p. provinciali uniuscuiusque 
cooptationem singulatim approbante. 

422. Postulantes vero non conversi, ad no- 
vitiatus domum mittendi erunt; approbante, ut 
iam diximus, p. provinciali uniuscuiusque sin- 
gulatim inter novitios cooptationem. 

423. Ethnici a falsorum numinum cultu re- 
vocati, in novitiatu per biennium ut minime, 
imo et per quatuor annos ad summum pro- 
bandi erunt. Caeteri vero mensibus decem et 
octo, probantur; quin superiori liceat de his 
quidpiam derogare. 

424. Ubi tempus aderit novitium aliquem 
e conversis ad professionem cooptandi, p. pro- 
vincialis, vel p. missionis superior, si ea pro- 
vincialem non habeat, consiliarios convocet, 
eisque novitium proponat; cui si consiliario- 
rum bis tertia pars, scrutinio tacito, suffragata 
fuerit, ad votorum professionem admittatur. 

425. Novitium non e conversis ad votorum 
professionem cooptaturus, p. provincialis, vel 
missionis superior, quando ea provincialem non 
habet, patres convocet quibus novitiorum cura 
incumbit, omnes item missionarios quibus ibi- 
dem adesse commodum erit; inde, modo supra 
digesto res agatur}; novitius scilicet, patrum bis 
tertia suffragante, ad professionem votorum co- 
optatus censeatur. 

426. Non necesse erit in missionibus ut ca- 
pitulum consiliumve duplex celebretur, novi- 
tios ad professionem admittendi gratia: legem 
tamen hance superiores, quotiescunque sine in- 
commodo fieri poterit, non praetermittere cu- 
rabunt. 

427. Si forte missionis superior ethnicos a 
falsorum numinum cultu revocatos in domum 
quamlibet novitios ad professionem admittendi 


40 ACTA GREGORII PP. XVI. 


iure fruentem miserit, eorum in novitiatu pro- 
batio duorum, ut minime, quatuor ut maxime, 
annorum futura semper est. 


CAPUT. X. 


DE IfS QUI DONATI VOCANTUR. 


428. Admittimus in societatis nostrae do- 
mos, Donatorum nomine, homines ibidem in 
secessu vitam agere cupientes, nullo autem voto 
obstrictos. 

429. Superioris domus quam inhabitant au- 
ctoritatiobligantur, quandocumque res ad re- 
ctam familiae ordinationem interesse videtur. 
Specialiter autem tenentur a superiore permis- 
sionem petere: 

I. quotiescumque foras egressuri sunt; 

2. quotiescumque salutatores amicosve ex- 
traneos intra aedes admittere animo de- 
stinant. 

430. Superiores locales neminem unquam 

Donati nomine admittant, nisi rmus p. su;e- 
rior generalis ita concesserit. 


CAPITA: 
DE CONSOCIATIONE EXTERIORI. 


431. Quoniam congregatio nostra eam ad 
rem imprimis spectat, legitimam scilicet devo- 
tionem erga SS. Corda Jesu et Mariae magis 
magisque prolatandam, qualem a Sancta Sede 
Apostolica traditam approbatamque accipimus ; 
hoc ut propositum facilius perficiatur, possunt 
singularum domuum superiores in specialem 
precum communionem fideles admittere, qui 
rebus terrenis quamvis impliciti, vitam tamen 
sanctius agere concuperent. 

432. Quicumque in hanc specialem precum 
communionem admittentur, consociationem ef- 
ficient, cuius consortibus piae quaedam exer- 
citationes posterius indicabuntur, quas fideliter 
persolvant. 

433. Ubicumque consociatio exterior insti- 
tuetur, s. loannem Franciscum Regis in patro- 
num habeat. 

434. Consociationis huius exercitationes sub 
peccati poena nec quidem venialis, obligatio- 
nem inducunt: at quicumque consociationis 
legibus non stabit, vice triplici admonitus, pro~ 
positum mutavisse censeatur, nec iam inter con- 
sociationis participes numeretur. 


DECLARATIO 


CAPITULL GENERALIS FRATRUM 
ANNO 1819 CONGREGATI. 


Capitulum generale fratrum absolute et in 
perpetuum renuntiat omnibus et singulis iuribus, 
quibus gaudere posset circa regulas capituli ge- 
neralis sororum approbandas; et definit hasce 
regulas in posterum*et perpetuo soli superiori 
generali, qui eas approbet, cum maioritate suf- 
fragiorum sui consilii, esse submittendas. 

Quinimo capitulum generale fratrum omni 
iuri quo gaudere posset, vel praetenderet, le- 
gem quamlibet, quae respiciat sorores, sive ge- 
neralem, sive specialem ferendi, absolute et in 
perpetuum renuntiat. 

Solummodo, ad conservandam quantum 
fieri potest, unam eamdemque in administra- 
tione generali rationem, quando capitulum ge- 
nerale “fratrum constituerit, respective ad fra- 
tres, regulam toti congregationi convenientem, 
eam cum capitulo generali sororum communi- 
cabit, ut de eius utilitate iudicent, sed nulla 
hancce regulam adoptandi sororibus imposita 
necessitate; siquidem capitulum generale fra- 
trum hic nunc et in perpetuum agnoscit ius 
inesse sororibus alias regulas, dummodo a su- 
periore generali totius congregationis, et a suo 
consilio cum maioritate suffragiorum approben- 
tur, constituendi. 

Similiter, capitulum generale fratrum rogat 
sorores in ipsarum capitulo generali sedentes, 
ut quas primae sanciverint regulas toti conve- 
nientes congregationi, communicent cum supra- 
dicto fratrum capitulo generali, quod illas re- 
gulas, saltem necessitatibus domorum fratrum 
perspectis, si conveniant, ultro accipiet. 


IX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Paroecia in regio sacello, vulgo Portici, eri- 
gitur atque instituitur, eique peculiaria quae- 
dam loca attribuuntur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romanum decet Pontificem iis potissimum 
summorum principum postulationibus annuere, 
quae in spirituale populorum bonum redun- 
dare posse videntur. 


t Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXL. 41 


Exponendum Nobis curavit carissimus in | 


Christo filius Noster Utriusque Siciliae rex il- 
lustris , eius in votis esse paroeciam in regio 
sacello, vulgo Portici, institui, quae ab anti- 
stite cappellano maiore omnino pendere debet, 
atque huic novae paroeciae aliquos fundos, in 
praesentia aliarum paroeciarum, seu Resina seu 
Portici, iurisdictioni subiectos, attribuere, quo 
commodius atque diligentius, a parocho inibi 
degente, spiritualia adiumenta iis omnibus prae- 
stari possint, qui in regiis illis morantur ae- 
dibus, ac simul nonnullae quaestiones penitus 
tollantur, quae identidem duos inter parochos 
Resina et Portici de utriusque paroeciae fini- 
bus agitari solent. Fundi autem qui ad regia 
Portici loca pertinent ac novae paroeciae com- 
memorati sacelli, ex eiusdem regiis desideriis 
essent attribuenda, sunt: nempe: 


Grande edifizio detto le scuderie. 


Questo edifizio rimane sulla strada regia d 
Portici, e confina con la medesima da setten- 
trione ad oriente col palazzo detto di S. An- 
tonio di real pertinenza, a mezzogiorno col 
boschetto detto di Mascabruno anche di real 
proprieta, e da occidente con le case di un 
particolare. E abitato da pochi individui, e 
si riguarda compreso nel distretto parrocchiale 
di Portici. 


Palazzo detto di S. Antonio. 


Sulla strada regia di Portici confina a set- 
tentrione colla medesima, ad oriente con la 
chiesa di S. Antonio, a mezzogiorno col detto 
boschetto Mascabruno e ad occidente con la 
suddetta scuderia. E abitato da n. 39 indivi- 
dui, e si riguarda compreso nel distretto della 
parrocchia di Portici. 


Quartiere delle Guardie del Corpo. 


Sulla detta strada regia di Portici confinante 
con la stessa a mezzogiorno e per gli altri tre 
lati con i beni di diversi particolari. E abitato 
da n. 27 individui, e si riguarda compreso nel 
distretto parrocchiale di Portici. 


Bassi sotto il Monastero di S. Antonio. 


Sono questi situati sulla strada regia di 
Portici e confina a s2ttentrione con la stessa, 
per gli altri tre lati con la chiesa e monastero 
suddetto. Sono abitati da n. g persone, e si 
riguardano compresi nel distretto della parroc- 
chia di Portici. 


Locale detto del Museo. 


Rimane sulla strada regia di Portici e con- 
fina a settentrione colla medesima e ad occi- 
dente col larghetto del monistero di S. Antonio, 
ed agli altri due lati coi beni di real proprieta. 
E abitato da n. 6 individui, esi riguarda com- 
preso nel distretto parrocchiale di Portici. 


Acta Grecoru XVI. Vol, III. 


Boschetto detto di Mascabruno 
con casa-verso s. Pasquale al Granatello 
ad uso del portinaio. 


L’ ingresso principale di questo boschetto ri- 
mane sulla strada del Granatello e confina a 
mezzogiorno con la medesima, e dagli altri 
lati coi beni di real proprieta. E cinta di mura 
e vari cancelli di ferro. La casa é abitata dalla 
famiglia del portinaio composta di n. 6 indi- 
vidui, e si riguarda compresa nel distretto della 
parrocchia di Portici. 


Locale delle Fornaci al Granatello. 


Rimane questo locale nella strada del Gra- 
natello, e confina a mezzogiorno con la stessa 
e per gli altri tre lati col suddetto boschetto 
di Mascabruno. Si riguarda compreso nel di- 
stretto della parrocchia di Portici ed ¢é affittata 
ad un particolare. 


Padula detta delle Reali mortelle. 


Trovasi sulla strada detta delle mortelle, e 
confina colla stessa a settentrione, ad oriente 
colla diruta fabbrica detta di Spedalieri, a mez- 
zogiorno col forte del Granatello, e ad occi- 
dente con la cava dei basoli, ivi. E cinta da 
basse mura e nel mezzo vi é una piccola ca- 
setta, dove non vi abita alcuno. Attualmente 
trovasi affittata ad un particolare e si reputa 
compresa nel distretto parrocchiale di Portici. 


Real Boschetto Superiore 
con diverse fabbriche interne. 


Questo boschetto di circa moggia cento ot- 
to, coll’ingresso principale a mezzogiorno della 
strada regia di Portici che conduce a Resina, 
é cinto da buone mura, e tiene diversi cancelli 
di ferro. La maggior parte di tale boschetto 
si riguarda compreso nel distretto parrocchiale 
di Portici; meno che la real vaccheria che ¢ 
limitrofa alla parrocchia di Resina. E abitato 
da n. 77 individui. 

Locali ed abitazioni 
sotto la loggia detta dei Reali Principi. 


Sono posti sulla strada regia che conduce 
a Resina e confinano coll’ aspetto principale a 
mezzogiorno con la strada medesima, con gli 
altri tre lati coi beni di real pertinenza, attaal- 
mente detti locali, si riguardano compresi nel 
distretto parrocchiale di Portici e vengono abi- 
tati solo in tempo di villeggiatura. 


Portone detto di Miranda 
e palazzo detto di S. Buono. 


Sulla strada regia di Portici che conduce a 
Resina confinano a mezzogiorno con la stessa 
strada, ad oriente con la rampa che porta ad 
uno degl’ ingressi del detto boschetto superiore 
ed a settentrione ed occidente con le delizie 
segnate. Si riguardano compresi nel distretto 


6 


42 ACTA GREGORII PP. XVI. 


parrocchiale di Portici. Vi abitano n. 15 in- 
dividui. 
Casino detto di Torritto 
e taluni Bassi sotto la real tapezieria. 


Sulla strada regia che conduce a Resina con- 


finano a settentrione con la detta strada, ad 


oriente col casino segnato di Torretto, a mez- 
zogiorno con la real delizia e ad occidente col 
R. Palazzo. Si riguardano ora compresi nel 
distretto parrocchiale di Portici e nei due bassi 
vi abitano n. 10 individui. 

In tempo di villeggiatura il real palazzo 
che ora € sgombro di abitanti viene ad essere 
occupato dalla real famiglia e da tutte le per- 
sone di seguito; ed in tali casi vengono ad 
aumentarsi ben anche gli abitanti, e quasi tutti 
gli altri locali di sopra descritti. 


Itaque cum idem rex supplici cum prece a 
Nobis efflagitaverit, ut ad hanc rem perspicien- 
dam, Nostram opem et veniam largiri velimus, 
ac ven. frater hodiernus archiepiscopus Neapo- 
litanus suum consensum hac de re quam li- 
bentissime praebuerit, Nos eiusdem regis po- 
stulationibus alacri libentique animo annuen- 
dum censuimus. Quamobrem hisce literis, au- 
ctoritate Nostra apostolica, paroeciam in regio 
sacello vulgo Portici, perpetuo instituimus, ac 
regium idem sacellum in paroeciam erigimus, 
ac paroeciae ipsi, quae ab antistite cappellano 
in tempore maiore pendere debet, singula quae- 
que commemorata et descripta loca, de qui- 
bus habita mentio est, perpetuum in modum 
attribuimus, eaque loca cum nova huiusmodi 
paroecia coniungimus, et a qualibet alia paro- 
chiali iurisdictione omnino auferimus, ita ut 
eiusdem novae paroeciae regii sacelli parochus 
omnia parochialia munia in locis illis libere 
et licite obire possit et debeat. Verum in hac 
novae paroeciae regii sacelli Portici institutione 
et circumscriptione, coenobium ac templum 
s. Antonii fratrum ordinis Minorum s. Franci- 
sci Conventualium nunquam contineri declara- 
mus, nam templum ipsum atque illius religio- 
sae familiae alumni in rebus exceptis ab illo- 
rum exemptionibus, etiam in posterum veluti 
eorum superiorem archiepiscopum in tempore 
Neapolitanum agnoscer2 omnino debent, atque 
ab eodem archiepiscopo tantum in casibus pe- 
culiaribus auctoritas delegata libere sit exercenda 
absque ullo cappellani maioris consensu. 

Haec concedimus, volumus, statuimus de- 
cernentes has praesentes literas firmas, validas et 
efficaces existere ac fore, suosque plenarios et in- 
tegros effectus sortiri et obtinere, ac illis ad quos 
spectat et pro tempore quandocumque spectabit, 
in omnibus et per omnia plenissime suffragari et 
ab eis respective inviolabiliter observari; sicque 


in praemissis per quoscumque iudices ordinarios 
et delegatos, etiam causarum palatii Nostri 
apostolici auditores iudicari et definiri debere, 
ac irritum et inane si secus super his a quo- 
quam quavis auctoritate scienter vel ignoranter 
contigerit attentari. 

Non obstantibus, quoties opus fuerit, Nostra 
et cancellariae apostolicae regula de iure quae- 
sito non tollendo, ac rec. mem. Bened. XIV 
praedecessoris Nostri super divisione materia- 
rum, aliisque apostolicis atque in univer- 
salibus provincialibusque et synodalibus conci- 
liis editis generalibus vel specialibus constitu- 
tionibus et ordinationibus etiam iuramento, 
confirmatione apostolica vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, privilegiis 
quoque, indultis et literis apostolicis in con- 
trarium praemissorum quomodolibet concessis, 
confirmatis et innovatis ; quibus omnibus et sin- 
gulis tenores praesentibus pro plene et sufficienter 
expressis ac de verbo ad verbum insertis haben- 
tes, illis alias in suo robore permansuris, ad 
praemissorum effectum, hac vice dumtaxat, spe- 
cialiter et expresse derogamus, aliisque etiam 
speciali et individua mentione dignis in con- 
trarium facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die trigesima prima martii 
millesimo octingentesimo quadragesimo ponti- 
ficatus Nostri anno decimo. 


5. 
INDULTU:M 


Canonicis cathedralis templi Ripani datur fa- 
cultas gestandi vestem talarem cum fascia 
violacei coloris, et collare ac floccum in 
pileo eiusdem violacei coloris '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Romanorum indulgentia Pontificum honorifica 
insignia illis interdum viris tribuere solet, qui 
divino ministerio addicti, conspicuis in templis 
levantes manus eorum in sancta, laudes Deo per- 
solvunt, ut externa decora adepti, magis magis- 
que virtutum omnium ornatu fulgere conentur. 

Cum itaque dilecti filii canonici cathedralis 
templi Ripani supplici.cum prece a Nobis ef- 
flagitaverint, ut nonnulla ornamenta illis con- 
cedere velimus, quo illius ecclesiae splendor 
atque eorum decus augeatur, Nos ipsorum po- 
stulationibus alacri libentique animo annuen- 
dum censuimus. 

Quamobrem omnes et singulos quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCGCXL, 43 


volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, senten- 
tiis et poenis, quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, iis qui modo sunt quique in poste- 
rum erunt, canonicis cathedralis templi Ripani, 
auctoritate Nostra apostolica, hisce literis, per- 
petuum in modum concedimus atque indulge- 
mus, ut hoc futurisque temporibus vestem ta- 
larem cum fascia violacei coloris in choro, in 
conventibus seu, ut dici solet, in capitulis, in 
sacris supplicationibus aliisque publicis eorum 
functionibus, ac focale seu collare et foccum in 
pileo eiusdem violaceicoloris intra limites tantum 
illius dioecesis gestare libere et licite possint et 
valeant. 

Decernimus has praesentes literas firmas, 
validas et efficaces existere ac fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, ac 
illis ad quos spectat et pro tempore spectabit, 
in Omnibus et per omnia plenissime suffragari et 
ab eis respective inviolabiliter observari; sicque 
in praemissis per quoscumque iudices ordinarios 
et delegatos, etiam causarum palatii Nostri apo- 
stolici auditores iudicari et definiri debere, ac 
irritum et inane, si secus super.his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter conti- 
gerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Ben. XIV super di- 
visione materiarum aliisque apostolicis atque in 
universalibus provincialibusque et synodalibus 
conciliis editis generalibus vel specialibus consti- 
tutionibus et ordinationibus apostolicis et eius- 
dem cathedralis templi et canonicorum collegii 
etiam iuramento, confirmatione apostolica vel 
quavis firmitate alia roboratis statutis et consue- 
tudinibus, privilegiis quoque indultis et literis 
apostolicis in contrarium praemissorum quomo- 
dolibet concessis, confirmatis et innovatis; quibus 
omnibus et singulis illorum tenores praesentibus 
pro plene et sufficienter expressis ac de verbo ad 
verbum insertis habentes, illis alias in suo ro- 
bore permansuris ad praemissorum effectum, hac 
vice dumtaxat, specialiter et expresse derogamus, 
aliisque etiam speciali et individua mentione di- 
gnis, in contrarium facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die septima aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


eae 4 4 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Episcopo Lucionensi datur facultas instituendt 
confraternitates in sua dioecesi haud rite 
erectas '. 


Venerabili fratri 
episcopo Lucionensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Exponendum Nobis curasti plures in ista tua 
Lucionensi dioecesi pias sodalitates existere haud 
rite institutas iuxta Summorum Pontificum prae- 
Scripta, ac nulla ratione habita quoad locorum 
distantiam, quae ex constitutione fel. rec. Cle- 
mentis VIII praedecessoris Nostri  praecipitur. 
Itaque supplici cum prece a Nobis postulasti, 
ut huiusmodi rei benigne occurrere velimus, ne 
christifideles spiritualibus illis careant bonis, 
quae ex sodalitatibus ita institutis se percipere 
posse arbitrantur. Nos vero tuis desideriis alacri 
libentique animo annuentes, tibi, ven. frater, 
hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, fa- 
cultatem facimus atque impertimur, cuius vi, 
non solum sodalitates omnes seu confraterni- 
tates, ista in tua Lucionensi dioecesi, haud rite 
jam institutas, valide erigas, et singulos quos- 
que defectus qui in illas erigendas irrepserint, 
suppleas et sanes, easque ad normam a Ro- 
manis Pontificibus praescriptam redigas, atque 
a defectu quoad locorum distantiam a rec. me. 
Clemente VIII decessore Nostro statutam exi- 
mas, verum etiam pro tuo arbitrio eas soda- 
litates extinguas et de medio tollas in illis prae- 
sertim civitatibus, in quibus duas eiusdem no- 
minis sodalitates haud existere posse iudices. 
Omnibus vero sodalitatibus tuae dioeceseos ita 
rite a te Compositis atque redactis, perpetuum 
in modum, eadem auctoritate Nostra aposto- 
lica, singulas quasque indulgentias, quae soda- 
litatibus huiusmodi ab hac Apostolica Sede 
tribui solent, impertiri valeas potestatem faci- 
mus et impertimur; nempe ut singuli earum 
sodalitatum confratres et consorores die primo, 
quo in sodalitates ipsas cooptati vel ingressi 
fuerint, plenariam indulgentiam consequantur, 
si tamen, sacramentali confessione peracta, cae- 
lesti dape refecti fuerint; plenariam aeque in- 
dulgentiam lucrentur in cuiuslibet eorum mor- 
tis articulo, si vere quoque poenitentes et con- 
fessi ac sancta communione refecti, vel quate- 
nus id facere nequiverint, saltem contriti san- 
ctissimum nomen Iesu, ore si potuerint, sin 
minus corde devote invocayerint; item plena- 
riam assequantur indulgentiam die festo prin- 
cipali earumdem confraternitatum per eosdem 
confratres et consorores eligendo atque a te 
approbando, dummodo ad poenitentiae et eu- 
charistiae sacramenta accedant, atque a primis 
vesperis usque ad occasum solis illius diei tem- 
plum, aediculam seu oratorium eorum cuius- 
que sodalitatis devote visitaverint, ibique, pro 
christianorum principum concordia, haeresum 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


44 ACTA GREGORII PP. XVI. 


extirpatione et sanctae matris Ecclesiae exalta- 
tione, pias ad Deum preces elfuderint. Praete- 
rea, eadem auctoritate Nostra apostolica, facul- 
tatem facimus ut septem annorum indulgen- 
tiam, totidemque quadragenarum in forma Ec- 
clesiae consueta iidem confratres et consorores 
lucrentur, in quatuor aliis per annum feriatis 
vel non feriatis seu dominicis diebus, ut supra 
eligendis, eamdem visitationem ut supra per- 
agentes. Denique eadem auctoritate Nostra apo- 
stolica, ipsis confratribus et consororibus sexa- 
ginta dierum indulgentiam concedes quoties 
missis et aliis divinis officiis in eorum ecclesia 
seu oratorio celebrandis, vel congregationibus 
publicis vel privatis earum sodalitatum inter- 
fuerint; si pauperes hospitio exceperint, vel 
pacem inter inimicos composuerint vel com- 
poni fecerint vel curaverint, si defunctorum 
corpora ad sepulchrum comitati fuerint, si 
quascumque processiones de tua licentia facien- 
das ac ssmum Eucharistiae sacramentum tam 
in supplicationibus quam cum ad infirmos aut 
alios quocumque et quomodocumque pro tem- 
pore deferetur, prosequuti fuerint, vel si impe- 
diti, aeris campani signo dato, semel orationem 
dominicam et salutationem angelicam dixerint, 
aut etiam quinquies orationem et salutationem 
easdem pro animabus confratrum et consoro- 
rum recitaverint, aut devium aliquem ad sa- 
lutis viam reduxerint, et ignorantes praecepta 
Dei et ea quae ad salutem sunt necessaria docue- 
rint, aut quodcumque aliud pietatis aut cari- 
tatis opus exercuerint. Quas quidem omnes 
indulgentias, peccatorum remissiones et poena- 
rum relaxationes, perpetuo valituras, etiam ani- 
mabus christifidelium quae Deo in charitate 
coniunctae ab hac luce. migraverint per mo- 
dum suffragii applicari. posse misericorditer in 
Domino declaramus. 

Haec concedimus atque indulgemus non ob- 
stantibus commemorata Clementis VIII praede- 
cessoris Nostri constitutione super confraterni- 
tatum erectione aliisque apostolicis atque in 
universalibus provincialibusque et synodalibus 
conciliis editis generalibus vel specialibus con- 
stitutionibus et ordinationibus, caeterisque con- 
trariis quibuscumque. 

Datunt Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima apr. millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo, pontificatus Nostri anno 
decimo. 


XII. 
EPISTOLA 


Intuitu Syrorum Chaldaeorum Malabaris, vi- 


cario apostolico Verapolis in praesentia sub- 


iectis, qui antea archiepiscopo Crangano- 


1 Ex lure Pontificio de P, F, 


rensi subiiciebantur, iisque optantibus, prae- 
fatum yicarium ad titulum ecclesiae archie- 
piscopalis evehit '. 


Venerabili fratri 
Francisco Xaverio a S. Anna 
episcopo Amatensi 
vicario apost. provinciae Terrae Malabaris 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Apostolatus officium, meritis licet imparibus, 
Nobis ex alto commissum, quo ecclesiarum 
omnium regimini divina dispositione praeside- 
mus, utiliter exequi, adiuvante Domino, cu- 
pientes, solliciti corde reddimur et solertes, ut, 
cum de ecclesiarum ipsarum regiminibus agitur 
committendis, tales eis in pastores praeficere 
studeamus, qui populum suae curae creditum 
sciant non solum doctrina verbi, sed etiam 
exemplo boni operis informare, commissasque 
sibi ecclesias in statu pacifico et tranquillo ve- 
lint et valeant, auctore Domino, salubriter re- 
gere et gubernare. Dudum siquidem ecclesia- 
rum omnium sic vacantium quaeque in poste- 
rum vacaturae, ordinationi et provisioni No- 
strae reservavimus, decernentes ex tunc irritum 
atque inane, si secus super his a quocumque, 
quayvis auctoritate, scienter vel ignoranter con- 
tigerit attentari. 

Cum igitur tu, ven. frater, Nobis exponen- 
dum curaveris complura Syro-Chaldaeorum mil- 
lia spirituali tuae iurisdictioni nunc subiacere, 
qui anteactis temporibus Cranganorensi archie- 
piscopo suberant, eosque magis magisque in 
catholicae fidei unitate firmari, aliosque adhuc 
haeretica pravitate detentos, ad Christi ovile 
posse perduci, si, quod summopere exoptant, 
scilicet a praesule archiepiscopali titulo insi- 
gnito, ut antea; gubernari assequantur, Nos de 
venn. fratrum Nostrorum §S. R. E. cardinalium 
negociis Propagandae Fidei praepositorum con- 
silio, te ad archiepiscopalem sedem transferen- 
dum esse decrevimus. Et quoniam ecclesia ar- 
chiepiscopalis Sardian., quae in part. infid. 
existit,' solatio pastoris fuerit destituta, Nos ad 
elusdem ecclesiae, de cuius vacatione relatus 
fide digni fecerunt Nos certiores, provisionem 
celerem atque felicem, in qua nullus praeter 
Nos se potest intromittere, reservatione et de- 
creto obsistentibus supra dictis, paterno ac sol- 
licito studio intendentes, post deliberationem , 
quam de praeficiendo eidem ecclesiae personam 
utilem et fructuosam cum iisdem venn. fratri- 
bus, ad te, qui nunc episcopus Amatensis in 
part. infid. existis, et hactenus summa cum 
laude vicarii apostolici munere provinciae ter- 


ANNO MDCCCXL. 45 


rae Malabarium es functus, quique in illis 
regionibus de catholica religione optime meri- 
tus es, oculos mentis Nostrae direximus ; quibus 
omnibus debita ratione perpensis, eamdem ar- 
chiepiscopalem ecclesiam Sardian. de persona 
tua, Nobis et memoratis cardinalibus ob tuorum 
meritorum praestantiam accepta, de eorum venn. 
fratrum sententia, providere volentes, teque a 
quibusvis excommunicationis, suspensionis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, sen- 
tentiis et poenis, quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius tan- 
tum rei gratia absolventes et absolutos fore cen- 
sentes, hisce literis, auctoritare Nostra aposto- 
lica, te, ab episcopatu Amatensi, in partibus in- 
fidelium, in illam transferimus, teque, dimisso 
titulo episcopali Amatensi, archiepiscopali Sar- 
dian. ecclesiae pariter in partibus infidelium in 
archiepiscopum praeficimus, atque pastorem, 
curam, regimen et administrationem illius tibi 
plenarie committendo in spiritualibus et tem- 
poralibus, in illo qui dat gratiam et larg tur 
dona confisi, quod, dirigente Domino actus 
tuos, praedicta ecclesia Sardian. tua industria 
et studio utiliter et prospere dirigatur, grataque 
in spiritualibus et temporalibus incrementa su- 
scipiat. 

Jugum igitur Domini tuis impositum hume- 
ris, prompta devotione animi amplectens, cu- 
ram et administrationem ita studeas fideliter 
prudenterque exercere, ut ecclesiae praedictae 
gaudeant se provido gubernatori et fructuoso 
administratori esse commissas, et tu, praeter 
aeternae retributionis praemium, Nostram quo- 
que et Sedis Apostolicae uberius exinde con- 
sequi merearis benedictionem et gratiam. 

Datum Romae apud Sanctum Petrum sub an- 
nulo piscatoris, die decima aprilis millesimo 
octingentesimo qadragesimo, pontificatus Nostri 
anno decimo. 


XIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Novo cathedrali templo Cadicen. et illius ca- 
nonicorum -collegio, omnia et singula quae- 
que iura, privilegia, indulta tribuuntur, qui- 
bus antea fruebantur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


In apostolicae dignitatis fastigio, nullis certe 
Nostris promeritis, sed imeffabili divinae pro- 
videntiae consilio collocati, illud votis omnibus 
summopere optamus, ut in hac praesertim tanta 
‘temporum asperitate, ad christifidelium pieta- 


tem fovendam ‘ac divinum cultum augendum, 
sacra templa aedificentur ac splendide exornen- 
tur. Itaque non mediocri certe laetitia affecti 
fuimus, ubi a ven. fratre Dominico de Silos 
Moreno, hodierno Cadicen. episcopo, accepimus, 
singulari eius cura et studio novum cathedrale 
templum quod iam inde ab anno millesimo 
septingentesimo trigesimo secundo inchoatum 
fuit, prospere feliciterque absolutum fuisse. 
Quod quidem templum ab ipso ven. fratre die 
vigesima octava novembris superiori anno so- 
lemnibus caeremoniis rite consecratum fuit. 
Cum autem idem in templum canonicorum 
collegium transferendum curaverit, eius esset 
in votis tum novum templum, tum canonico- 
rum collegium ipsissimis iuribus perfrui, quibus 
antiquum templum fruebatur, ac in illo cano- 
nicorum ordo pollebat. Quocirca supplici cum 
prece a Nobis efflagitavit, ut id benigne con- 
cedere velimus. Nos vero eximiam eiusdem 
ven. fratris pastoralem sollicitudinem summis 
laudibus efferentes, qui nullis neque curis, ne- 
que laboribus sibi parcendum ducit, ut gregi 
eius fidei commisso consulat atque prospiciat, 
quique luctuosissimis Hispaniae temporibus hu- 
iusmodi opus ad maiorem Dei gloriam tanta 
industria tantaque solertia perficiendum curavit, 
ipsius desideriis quam libentissime annuendum 
censuimus. 

Quamobrem omnes et singulos quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi volen- 
tes, et a quibusvis excommunicationis et inter- 
dicti aliisque ecclesiasticis sententiis, censuris 
et poenis quovis modo et quacumque de causa 
latis, si quas forte incurrerint, huius tantum rei 
gratia absolventes ac absolutos fore censentes, 
hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, om- 
nia et singula iura, privilegia, decora, orna- 
menta, quovis nomine designanda, quibus vetus 
cathedrale templum instructum erat, novo ca- 
thedrali templo Cadicen. perpetuo deferimus 
atque attribuimus, ac eadem auctoritate Nostra, 
canonicis et canonicorum collegio eiusdem novi 
cathedralis templi Cadicen. singula quaeque 
decora, indulgentias, privilegia, ura quavis ap- 
pellatione nominanda perpetuum in modum 
concedimus atque largimur, quibus idem ca- 
nonicorum collegium et canonici antea in ve- 
teri cathedrali templo utebantur, vel uti ac frui 
poterant. 

Haec concedimus atque indulgemus decernen- 
tes has praesentes literas firmas, validas et effica- 
ces existere ac fore suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere, ac illis, ad quos 
spectat et pro tempore quandocumque spectabit, 
in omnibus ac per omnia plenissime suffragari 
et ab eis respective inviolabiliter observari ; 
sicque im praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos etiam causarum palatii 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


46 ACTA GREGORII PP. XVI. 


Nostri apostolici auditores, iudicari et definiri 
debere, ac irritum et imane, si secus super his 
a quoquam quavis auctoritate scienter vel igno- 
ranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV praede- 
cessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis ac in universalibus provin- 
cialibusque et synodalibus conciliis editis ge- 
neralibus vel specialibus constitutionibus, nec 
non eiusdem cathedralis templi et canonicorum 
collegii etiam iuramento, confirmatione aposto- 
lica vel quavis firmitate alia roboratis, statutis 
et consuetudinibus, ceterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


XIV. 


In amplissimo consessu consistoriali praedicat 
illorum virtutem, qui, in Tunquinensi per- 
secutione, pro fide Christi sua corpora tra- 
diderunt *. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE VIGESIMA SEPTIMA APRILIS 
MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO 


Venerabiles fratres, 


Afflictas in Tunquino finitimisque regionibus 
christianorum res, eorumque fidem multiplici 
vexatione tentatam ingemiscimus iamdudum , 
ut probe nostis, venerabiles fratres, nec prae- 
termisimus humiliare coram Deo animam No- 
stram, et reseratis etiam indulgentiarum the- 
sauris Ecclesiae filios excitare, ut pro fratribus 
in tanta illa tribulatione positis, clementissimo 
Domino quotidianas preces et alia pietatis opera 
Offerrent. Interea non defuit quae susceptum 
inde dolorem leniret consolationis causa ex in- 
victo multorum animo, quos nullius periculi 
metus, non vincula, non verbera, non aliae 
diuturni temporis aerumnae, non ipse tandem 
praesentis mortis aspectus, a professione catho- 
licae fidei dimovere potuerunt. Iam vero quum 
praecipuarum rerum, quae illic proximis annis 
gesta sunt, testimonia satis idonea paullatim 
ad Sanctam hanc Sedem pervenerint, Nostrum 
modo esse duximus praedicare in amplissimo 
vestrum consessu illorum virtutem, qui pro fide 
Christi sua corpora tradiderunt, atque una vo- 
biscum collaudare Christum ipsum in suis mi- 
litibus triumphantem. 

Atque ut exordium faciamus ab anno mil- 
lesimo octingentesimo trigesimo quinto, fortem 


tune in Cocincina regione Athletam Christi se 
prazbuit missionarius Marchand, qui castro quo- 
dam, ubi a seditiosis detinebatur, per regios 
milites expugnato, comprehensus ab his, et in 
ferream caveam (quasi fera esset bestia) detru- 
sus, ad Urbem principem deductus est; ibique 
multa tormentorum vi ad deserendum Christum 
frastra sollicitatus, tandem exeunte novembri 
mense illius anni, regis iussu, in odium fidei 
occisus fuit. Ibidem per eos dies claruit Sinensis 
quidam adolescens, viduae matris unicus filius, 
qui post aerumnas duri carceris toto pene bien- 
nio fortiter toleratas, laetus pro Christo cervi- 
cem suam carnificis gladio supposuit; abscis- 
sumque illius caput ipsa, quae praesens aderat, 
pia mater excepit. 

Anno deinceps millesimo octingentesimo tri- 
gesimo septimo celebrata sunt in Tunquino 
regno nomina presbyteri Ioannis Caroli Cor- 
nay, et fidelis indigenae Francisci Xaverii Can. 
Horum primus cum missionarii munus inibi 
gereret, Captus ab infidelibus et in caveam in- 
clusus, cum ne crudelibus quidem verberatio- 
nibus, quibus per tres menses affectus est, a 
fide Christi dimoveri potuisset, pro illa demum 
occubuit mense septembris memorati anni, ob- 
truncato ei capite, membrisgue ei frusta con- 
cisis, atque in varias partes per ignominiam 
proiectis. Alter vero, qui eadem in regione ca- 
techistae partibus fungebatur, pro Christo oc- 
cisus est mense novembri, postquam a viginti 
ante mensibus in vincula coniectus, ac toto illo 
tempore multimodis divexatus, ob invictam in 
fide constantiam fidelibus iuxta atque infidelibus 
admirationi fuisset. : 

Silentio post haec praeterire cogimur alios 
longe plurimos, de quibus non aliud fere no- 
vimus, nisi aut eo, de quo diximus, tempore, 
aut subsequentibus annis multos illorum lavisse 
pariter stolas suas in sanguine Agni; ceteros 
vero, etsi nondum fuissent pro Christo inter- 
empti, gravibus tamen molestiis tormentisque 
tentatos in confessione evangelii firmiter perse- 
verasse. Quo in genere celebratam nominatim 
accepimus multarum Sinensium mulierum for- 
titudinem, in quibus fragilitatem sexus fidei 
ardor superavit. j 

Verum multi insuper sunt postremis iisdem 
annis mortem pro Christo perpessi, de quo- 
rum triumpho allatae huc relationes speciatim 
loquuntur. Inter illos recensetur presbyter Fran- 
ciscus Jaccard, in regno Cocincinae missiona- 
rius, qui iamdiu in vincula datus et diversa 
in loca deductus, postquam repetita ubique 
invictae firmitatis documenta edidisset, tandem 
in odium fidei laqueo suffocatus est mense 
septembris anni millesimi octingentesimi trige- 
simi octavi. Eamdem cum ipso mortem susti- 
nuit fidelis iuvenis indigena Thomas Thien, 


1 Ex Iure Pont. de P. F. 


ANNO MDCCCXL. 47 


Imprimis vero celebrabitur idem annus in 
historia Tunquinensium ecclesiarum; in quibus, 
eo vertente, tum fideles laici, tum presbyteri 
plures, tum sacri antistites immarcescibilem 
martyrii coronam sunt consequuti. Et primo 
quidem memorandus occurrit ven. frater Igna- 
tius Delgado, ordinis Praedicatorum, episco- 
pus Mellipotamensis et in orientali regni parte 
vicarius apostolicus ; qui postquam quadraginta 
annos ad demandatae sibi provinciae curam 
advigilasset, tandem aetate gravis in manus 
incidit infidelium ; a quibus in ligneam caveam 
detrusus, cum illata sibi tormenta patientissime 
tolerasset, horum et accedentis morbi vi paul- 
latim confectus, mense iulio memorati anni 
obdormivit in Domino, antequam sententia 
contra eum a magistratibus prolata ad ipsos 
regio assensu approbata rediret. Non tamen 
abstinuerunt iidem a demortui capite postea 
obtruncando, quod in publico per tres dies 
suspensum, ac subinde in sportam cum lapi- 
dum pondere inclusum, ad fluminis profunda 
demerserunt: sed Deo ita mirabiliter disponente 
factum est, 
modum in missa huc relatione narratur) post 
quatuor ferme a morte menses incorruptum 
omni ex parte atque illaesum ibidem inveniretur. 

Pretiosam coram Domino laudati vicarii apo- 
stolicl mortem praecesserat mense iunio mar- 
tyrium sui coadiutoris ven. fratris Dominici 
Henares, ordinis item Praedicatorum, episcopi 
Fesseitensis, qui et ipse consenuerat in anima- 
bus ibidem iuvandis, ac demum una cum me- 
morato antistite quaesitus a militibus, ac paulo 
post captus, atque in caveam detrusus, gravi- 
terque vexatus, abscisso postmodum ei capite, 
in fidei testimonium occubuit. Eamdem una 
cum ipso mortem sustinuit pius indigena Fran- 
ciscus Chiéu, qui catechistae illic munus ge- 
rebat, fidemque Christi, cuius progressus ad- 
iuverat, constanter usque ad sanguinis effusio- 
nem confessus est. Simili paucos post dies sup- 
plicio affectus fuit presbyter item indigena Vin- 
centius Yén, ordinis Praedicatorum, qui annos 
iam quadraginta in missionarii officio desuda- 
verat. Is non uno tentatus vexationum genere, 
constantissimus mansit in professione verae fi- 
dei; ac ne illa quidem fallacia uti voluit, quae 
sibi a magistratu quodam proposita fuerat ad 
mortis iudicium vitandum, videlicet ut, sacerdo- 
tali sua dignitate occulta, medicum se esse diceret. 

Post hos mense iulio coronati sunt missio- 
narius Iosephus Fernandez, ordinis Praedicato- 
rum, et presbyter indigena Petrus Tuan; quo- 
rum uterque triginta eoque amplius annos in 
excolenda parte illa dominicae vineae labora- 
verant. Et Iosepho quidem caput obtruncatum 

postquam in caveam detrusus et ante di- 
Versos iudices divexatus, praeclara ubique chri- 
stianae fortitudinis exempla praebuisset. Petrus 
autem etsi pari iudicio damnatus, cum tamen 


ut sacrum idem caput (quemad- * 


regia eius sententiae confirmatio nondum adye- 
nisset, ipse vexationibus aerumnisque confectus 
ob fidei confessionem in vinculis obiit, Eadem 
ferme paucos ante dies causa fuerat senis indi- 
genae catechistae Tosephi Uyén i in tertium s. Do- 
minici ordinem ascripti, qui ob suam in fide 
constantiam multipliciter afflictus, et tandem 
lignei, quo ad collum premebatur, tormenti 
agitatione dire cruciatus, accepto inde vulnere 
aliquot post horas interiit. 

Subinde celebris fuit confessio sacerdotis in- 
digenae Bernardi Dué octoginta trium annorum 
aetate venerabilis; qui post multos labores in 
animarum salutem exantlatos, senio morbisque 
confectus ambulare vix poterat; et tamen re- 
ligione conditioneque sua iteratis clamoribus 
annunciata, ex peculiari, ut arbitramur, divinae 
gratiae impulsu, seipsum militibus prodidit. Ab 
his igitur captus, atque hinc vexatione multi- 
plici ad deserendam fidem frustra tentatus, etsi 
iuxta publicas eius regni leges ob aetatem octo- 
ginta annis maiorem affici extremo supplicio 
non posset, nihilominus ex irrogato contra eum 
privilegio factum est, ut initio mensis augusti 
detruncato ipsi capite gloriosam pro Christo 
mortem subierit. Eodem supplicii genere una 
simul occisus fuit alius indigena presbyter or- 
dinis Praedicatorum , nomine Dominicus Diéu 
Hanh; qui et praecedenti tempore pro anima- 
rum bono laboraverat plurimum, et novissime 
non paucos alios cruciatus pro Christi amore 
fortiter toleraverat. Paucos autem post dies 
simile mortis genus alacriter pro fidei confes- 
sione sustinuit alius Christi athleta Josephus Vién 
presbyter item indigena, qui antea in sacri mi- 
nisterii laboribus sexdecim annos exegerat. 

Hos septembri mense secutus est sacerdos 
alius eius regionis Petrus Ta ordinis Praedica- 
torum, qui antequam abscisso capite occidere- 
tur, nedum in mediis vexationibus constantis- 
simus ipse in fide permanserat, sed et christia- 
nos simul vinctos impavide in praesentiam 
etiam iudicum ad perseverantiam fuerat exhor- 
tatus. Huic eodem martyrii genere comes fuit 
Josephus Canh, provecta aetate vir, in tertium 
s. Dominici ordinem cooptatus, idemque inter 
fideles sui pagi spectatissimus, qui bene admo- 
dum de vera religione meruerat. Denique no- 
vembri mense presbyter Petrus Dumoulin Borie, 
atque insuper bini sacerdotes indigenae una si- 
mul pro Christi amore fortiter occubuerunt. At- 
que haec quidem, uti diximus, contigerunt anno 
millesimo octingentesimo trigesimo octavo. 

Nuper autem memoratas Cocincinae Tun- 
quinique regiones novo virtutis fulgore illustra- 
runt tres milites christiani, quos superiori anno 
ob fidei confessionem in Tunquino vinculis 
mancipatos, provinciae praeses quum nullis ne- 
que blanditiis, neque minis, neque tormentis a 
caritate Christi separare potuisset, tandem ipsos 
propinati per fraudem medicamenti vi sensibus 


48 ACTA GREGORII PP. XVI. 


alienatos super sanctissimi Redemptoris imagi- 
nem iussit imponi: ac postmodum literas de- 
dit ad regem de christiana religione ab illis per 
crucis conculcationem abnegata. Verum pii mi- 
lites, qui interim e carcere cum pecuniae sub- 
sidio dimissi fuerant, re subinde cognita, nihil 
morati sunt quin ad praetorium irent, ubi pe- 
cuniam, quae dolo eis data fuerat, palam proii- 
cientes coram magistratibus memoratoque prae- 
side rursus confessi sunt fidem Nostram, seque 
ab eius sanctitate nequaquam recessisse prote- 
stati, ipsam aejue in posterum firmissime re- 
tenturos professi sunt. Post hance afflicti sibi 
sceleris praeclaram adeo ac manifestam depul- 
sionem, bini eorumdem militum, nomine Ni- 
colaus et Augustinus, adierunt insuper longo 
itinere ad reziam Cocincinae urbem, regemque 
ipsum de his, quae contigerant, ac de sua in 
Christi famulatu constantia oblato in id libello 
certiorem fecerunt. Hinc iterum iussu principis 
ad fidem deserendam frustra sollicitati, demum 
mense iunio anni proximi ad martyrii palmam 
feliciter pervenerunt, eorumque corpora detrun- 
cato iam capite in quatuor partes dissecta, et 
in maris profundum demersa sunt. 

Habetis igitur, venerabiles fratres, in ora- 
tione hac Nostra breve illorum elogium, qui 
ex omni catholici cleri populique ordine in su- 
pradictis ultimi pene orientis partibus veram 
Christi fidem nedum vario aerumnarum tor- 
mentorumque genere sustinendo, sed fuso etiam 
sanguine clarificarunt. Faxit Deus, ut facultas 
deinceps non desit de tota hac causa rite inqui- 
rendi, quo Sancta haec Sedes ad pontificiarum 
sanctionum normam possit de ipso tot novorum 
martyrum triampho eisdemque fidelium vene- 
rationi proponendis iudicium ferre 1, Firma in- 
terim spe sustentamur, ut auctor fidei et con- 
summator Christus Dominus, cuius adiutrice 
gratia factum est, ut fortes in certamine perma- 
nerent, respiciat modo super sponsam suam 
Ecclesiam recenti filiorum sanguine coruscan- 
tem, eamque a calamitatibus, quibus affligitur, 
propitiatus eripiat ; speciatim vero in regionibus 
eodem sanguine irrigatis multiplicato creden- 
tium numero iustitiae fruges amplificet. 


XV. 


Nicolao Isaiae Iacobi Babylonensis, nationis 
Chaldaeorum patriarchae, sacrum pallium 
concedit °, 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE VIGESIMA SEPTIMA APRILIS 
MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO 


Venerabiles fratres, 


Quas Ecclesia catholica passa sit vices apud 
gentem Chaldaeorum ex quo, postquam Nesto- 
riani regiones illas occupassent, episcopus Se- 
leucensis in nomen ac dignitatem patriarchatus 
Babylonensis invasit, probe scire fraternitates 
vestras ducimus: compertum item habetis quan- 
tum Romani Pontifices, pro imposita sibi sol- 
licitudine omnium ecclesiarum, laboraverint, in 
curam intenti, ut populos illos, sicut oves quae 
perierant, extra unam veram Ecclesiam errantes, 
in caulam Domini revocarent. Utinam vero pa- 
res pastoralibus illorum studiis ac laboribus 
fructus respondissent! Spes quidem identidem 


_felicis exitus ostensa est, praesertim medio cir- 


citer saeculo sextodzcimo, cum vir praeclarus 
Simeon Sulacha a catholica parte nationis Chal- 
daicae pastor electus est, et a fel. recordat. 
Tulio III electione confirmata, patriarcha so- 
lemni ritu constitutus: item sub fel. record. 
Innocentio XI a quo Josephus dictus Primus, 
fuit patriarcha renunciatus. 

At mansit nihilo minus duplex illa series 
patriarcharum, altera schismaticorum, altera 
catholicorum : donec, conditionem populorum 
illorum miserante Domino, Pio VI immortalis 
memoriae praedecessori Nostro contigit ut com- 
plures ex gente Chaldaeorum patriarchae Ne- 
storiano adhuc subiectos in sinum communis 
matris Ecclesiae redeuntes exciperet. Nam lIoan- 
nes de Hormez, qui ab Elia patruo schisma- 
tico patriarcha Babylonensi successor suus fuerat 
declaratus, Ecclesiae Romanae se adiunxit. Is 
tamen ob exortas in eadem gente controversias, 
diu agnitus fuit tantum ut archiepiscopus Mo- 
sulensis, nec nisi anno millesimo octingente- 
simo trigesimo a fel. record. praedecessore No- 
stro Pio VIII renunciatus est patriarcha Baby- 
lonensis, et sacri pallii honore decoratus: an- 
tea constituto, ut patriarchatus abrogaretur di- 
ctus Diarbechirensis, ex quo in ea Mesopota- 
miae civitate patriarchae catholici sedem suam 
habere coeperunt. Porro cum postmodum senio 
languescens patriarcha IJoannes de Hormez vix 
iam valeret muneri suo satisfacere, visum est 


1 Clementissimus Deus, Gregorii XVI votis annuit; 
hoc enim anno sacri Iubilaei, immortalis Pontifex Leo 
PP. XILH, quem.Deus diutissime sospitet, aliquot ex illis, 
in praesenti littera commemoratis, qui pro fide christiana 
martyrium consummaverant, inter Beatos coelites recen- 
sebat; sunt autem sequentes: B. Ignatius Delgado epi- 
scopus Mellipotamensis, B. Dominicus Henares episco- 


pus Fesseitensis, B, Xaverius Can, B. Ioseph Canh, 

B. Ioannes Carolus Cornay, B. Dominicus Dieu Hanh, 

B. Belnardus Dué, B. Petrus Dumoulin Borie, B. loseph 

Fernandez, B. Franciscus Jaccard, B. loseph Marchand, 

B. Petrus Tu, B. Thomas Thien, B. Petrus Tuan, B. Io- 

seph Petrus Uyén, B. Vincentius Yen, B. loseph Yeren. 
2 Ex lure Pontificio de P. F. 


ANNO MDCCCXL. 49 


Nostrae congregationi Fidei Propagandae coad- 
iutorem illi cum iure futurae successionis esse 
assignandum, eamque dignitatem tribuendam 
Nicolao Isaiae Iacobi Hadirbegiano, in Perside 
archiepiscopo, quem ipse Toann2s consecrave- 
Tat, collegii Urbani olim alumno. Consilium 
hoc eiusdem congregationis initum die decima 
septembris millesimo octingentesimo trigesimo 
octavo rescripto Nostro probavimus, dato die 
decima sexta mensis eiusdem, nullaque inter- 
posita mora, apostolicae literae sub annulo pi- 
scatoris ea de re fuerunt expeditae quibus eum- 
dem Isaiam coadiutorem patriarchae Babylo- 
nensis cum iure futurae successionis esse a No- 
bis electum et constitutum declarabamus ; ita 
tamen ut, ipso Joanne de Hormez vivente, ni- 
hil ei fas esset agere in patriarchatus admini- 
stratione, nisi quantum et quatenus idem Ioan- 
nes esset ordinaturus ; eiusque,.ad eam quod 
attineret, mandata omnino praestare et implere 
deberet ; si autem ille interim esset e vita ex- 
cessurus, aut forsan iam excessisset priusquam 
eaedem Nostrae literae pervenissent, seu prae- 
dictus eius patriarchatus quocumque modo va- 
caret, eumdem Nicolaum Isaiam in eius locum 
et gradum item declarabamus velle Nos illico 
subrogatum cum omnibus et singulis faculta- 
tibus, quae praedicto JIoanni ratione patriar- 
chatus ab hac Apostolica Sede concessae et at- 
tributae fuissent, dimisso caeteroquin prius ar- 
chiepiscopatu Hadirbegiano, ritus Chaldaici, quo 
potiebatur. Casus re ipsa accidit, cui provisum 
fuerat. Nam cum literae illae Nostrae in Meso- 
potamiam allatae sunt, iam excesserat patriar- 
cha Ioannes de Hormez: obiit enim die de- 
cima sexta augusti anno millesimo octingen- 
tesimo trigesimo octavo; illud autem accidit 
sane quam opportune, ut nondum novus illic 
patriarcha electus esset. Itaque, literis aposto- 
Jicis publicatis, agnitus acceptusque est patriar- 
cha Nicolaus Isaias Iacobi, utque ex literis ab 
Oriente recens acceptis intelleximus, iam se ille 
Bagdadam contulerat, ubi Franciscum Villar- 
dellium archiepiscopum Philippensium visita- 
torem apostolicum opp2riebatur, varias patriar- 
chatus dioeceses cum eo perlustraturus. Cum 
igitur is earumdem vi literarum apostolicarum 
iam Toanni successerit ex coadiutore factus pa- 
triarcha, unum illud reliquum est, ut eius di- 
gnitas sacro pallio, pastoralis officii plenitudinis 
symbolo, amplificetur. 

Qualem eum antea cognovimus cum succes- 
sorem Ioannis de Hormez constituimus, episco- 
pum videlicet singulari pietate, doctrina, pru- 
dentia, zelo religionis, rerum gerendarum pe- 
ritia, aliisque animi ingeniique dotibus insi- 
gnem, talem se postea constanter praebuisse, 
minime dubiis confirmatur testimoniis. Huic 
proinde Nos hoc ipso in consistorio mysticum 


insigne pallii sumpti de corpore b. Petri principis 
apostolorum libenter admodum concedimus, ei 
tradendum postquam de more fidei professio- 
nem coram eo, cui hance accipiendam delega- 
bimus, emiserit: minime dubitantes, quin un- 
quam sit obliturus vestitum ipsum, quo orna- 
tur, ut sanctus pontifex Symmachus monuit 
Theodorum Laureacensem, crucis signum prae- 
tendere, per quod sciat se debere cum fratribus 
compati, et mundi illecebris in affectu crucifigi. 

Quod vero id honoris ipsi antea constituto 
in gradu patriarchali nunc conferamus, qua de 
causa id fiat, ex iis quae diximus luculenter 
apparet. Ita recenti quoque memoria, immor- 
talis recordationis pontifex Benedictus XIV Cy- 
rillo patriarchae Antiocheno Graeco—Melchita- 
rum, cum iam ille antea ab hac S. Sede ele- 
ctionis confirmationem obtinuisset, sacri pallii 
honorem concessit. 


XVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Episcopo Passavien. conceditur ut ea utatur 
facultate quae Bavariae archiepiscopis et 
episcopis per similes apostolicas literas, die 
decima nona decembris millesimo octingen- 
tesimo vigesimo quarto datas, fuit tributa'. 


Dilecto filio praesuli 
Michaeli Prela 
apud illustrem Bavariae regem 
Nostro et Apostolicae Sedis internuntio 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Per similes apostolicas literas die decima 
nona decembris anno millesimo octingentesimo 
vigesimo quarto datas, singulis Bavariae ar- 
chiepiscopis et episcopis facta fuit facultas, 
qua ecclesiasticis viris vel a Bavariae rege, 
vel a canonicorum collegiis ad dignitates et 
praebendas canonicales, ex. initis conventioni- 
bus designandis, easdem ipsas possint tribuere. 
Verum quia iisdem in literis cautum fuit ut 
istius regni archiepiscopi et episcopi ea facul- 
tate per integrum vitae cursum iuventur, de- 
missis precibus a Nobis postulavit venerabilis 
frater Henricus Hoefstaellen, hodiernus episco- 
pus Passavien., ut huiusmodi facultatem ex 
Nostra indulgentia ac venia ei quoque conferre 
velimus. Nos igitur ipsum episcopum peculiari 
beneficentia prosequi volentes, et a quibusvis 
excommunicationis et interdicti ecclesiasticis 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


Acta Grecorit XVI. Vol, IL. 


50 ACTA GREGORII PP. XVI. 


censuris, sententiis et poenis quovis modo et 
quacumque de causa latis, si quas forte in- 
currerint, huius tantum rei gratia absolven- 
tes et absolutos fore censentes, tibi, dilecte 
fili, harum litterarum vi, potestatem facimus 
atque impertimur ut, auctoritate Nostra aposto- 
lica, venerabili fratri Henrico Hoefstaellen epi- 
scopo Passavien. veniam tribuas, cuius ope, ut 
ceteri quique istius regni sacrorum antistites, 
vel regias vel capitulorum nominationes ei li- 
ceat admittere iuxta ea quae articulo decimo 
conventionis, die quinta iunii anno millesimo 
octingentesimo decimo septimo initae, sancita 
sunt, ac nominatos canonica institutione do- 
mare, exceptis iis praebendis, quae vacant ob 
promotionem a Nobis factam, in quibus va- 
cationis decretum apponitur, quarum collatio 
huic Apostolicae Sedi reservatur. Haec conce- 
dimus atque praecipimus non obstantibus iis 
omnibus, quae in commemoratis apostolicis li- 
teris non obstare decretum est, ceterisque con- 
trarlis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima octava aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


XVII. 
By igen 


Qua fit nova erectio ecclesiae episcopalis 
Californien. in America '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Apostolicam sollicitudinem, qua tenemur 
omnium ecclesiarum, nullo non modo loco- 
rum intervallo aut fidelium longinguitate de- 
bilitari et imminui, sed augeri potius atque 
infammari exinde videtur. Cum enim diffici- 
lius remotissimis ovibus ad hoc catholicae uni- 
tatis centrum effugium pateat, nec frequentibus 
eas monitis, consiliis, exhortationibus, spiritua- 
libus denique quibuscumque subsidiis recreare, 
aut illarum vulneribus peropportune mederi na- 
turali regionum conditione ac distantia quea- 
mus, illud profecto Nobis usuvenit, quod pien- 
tissimae matri a filiis longe seiunctae interdum 
contingit, quos quidem eo maiori prosequitur 
caritatis amore, quo minus ad omnia absen- 
tibus praestanda praecipuae dilectionis officia 
se parem animadyvertit. Hinc non tantum coe- 
lestium benedictionum cumulum huiuscemodi 
gregis parti, quam in animo gerimus, quotidie 
precamur, sed nihil insuper infectum relinqui- 


mus, quod spirituali eiusdem saluti aliquatenus 
benevertat. Haec Nobis assidua mente revol- 
ventibus, qui in Mexicana Americae septem- 
trionalis ditione rerum summa potiuntur, hu- 
millime supplicarunt, ut. a dioecesi de Sonora, 
intra limites eiusdem Mexicanae ditionis posita,. 
Californiam avellere, atque inibi sedem epi- 
scopalem Californiensem nuncupandam erigere, 
eidemque proprium praeficere episcopum, apo- 
stolica auctoritate, vellemus. Licet enim Sono- 
rensis dioecesis origo non sit altius repetenda 
anno millesimo septingentesimo septuagesimo 
nono, eademyue ex apposita finitimarum dioe- 
cesum de Guadalaxara ac de Durango dismem- 
bratione voaluerit, nihilo tamen secius territo- 
rium illud tam late protenditur, ut non modo 
ingentes provincias, de Sonora, Hostimuri et 
Cinaloa, sed universam insuper Californiam 
vastissimo sane ambitu concludat. Haec vero, 
quae septingentas, uti ferunt, excedit leucas, 
in veterem ac novam dividitur; illa peninsulam 
Californiam complectitur, quam veteres rerum 
naturalium scriptores insulam esse maluerunt; 
ista autem per isthmum quemdam ignotum ve- 
teri Californiae coniungitur ac consociatur ; 
ambae vero unam ex Mexicanis provinciis in 
praesentiarum constituunt. Quod si mens con- 
vertatur ad maximam viarum asperitatem, ad 
praecipites fluminum cursus, quae tralici inter- 
dum nequeunt, atque insuper ad ingentium 
montium catenam, quos sylvestres homines 
incolunt, plane apparebit, Sonorensem episco- 
pum hisce de causis praepediri quominus gre- 
gem suae fidei traditum, ea quae caeteroquin 
necessario foret, utilitate regat°ac moderetur, 
integram dioecesim perlustret, atque in eorum 
conversionem totus incumbat, quos evangelii 
luce carentes, densissimis errorum tenebris in- 
volutos vehementer ingemiscimus. Quo teter- 
rimo omnium malo peculiarem in modum 
tum vetus, tum nova California laborat. Quam- 
vis enim missionarii ex ordine sancti Dominici 
ac sancti Francisci spiritualem illarum curam 
gerant, utraque tamen in extrema Sonorensis 
dioeceseos parte sita est, neque idcirco pastoris 
praesentia iuvatur, qui, potens opere ac sermone, 
plebem verbo aedificet atque exemplo, depra- 
vata corrigat, disrupta consolidet, debiles in 
fide confirmet, coecos illuminet. 

Haec aliaque rationum momenta a Gubernio 
Mexicanae ditionis, per suum apud Apostolicam 
Sedem negotiorum gestorem, allata tanti pon- 
deris apud Nos fuerunt, ut, omnibus matura 
deliberatione perpensis, inspectaque maxima rei 
utilitate, porrectis postulationibus libentissime 
obsecundaremus. Itaque ex certa scientia, apo- 
stolicae potestatis plenitudine, ac etiam Motu— 
Proprio, consensui ven. fratris Lazari de la Garza 
hodierni episcopi de Sonora, aliorumque quo- 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


ANNO MDCCCXL. , 454 


rum interesse potest, derogantes, universam 
praedictam Californiam, tam veterem, scilicet, 
quam novam, una cum omnibus et singulis 
paroeciis, ecclesiis, conventibus et monasteriis, 
aliisque quibuscumquae saecularibus ac quo- 
rumvis ordinum regularibus beneficiis, ibidem 
forsitan existentibus, itemque utriusque sexus 
personis, habitatoribus, et incolis tam laicis, 
quam clericis presbyteris, beneficiatis ac reli- 
giosis cUiuscumque gradus, status, ordinis et 
conditionis ibi pariter degentibus, a dioecesi de 
Sonora, ad quam spectabant, perpetuo dismem- 
bramus, secernimus, separamus ; terram insu- 
per seu civitatem, a s. Didaco nuncupatam, in 
nova California existentem, quae in media Cali- 
fornia posita est quaeque prae ceteris locis aptior 
dignoscitur, cum suis curia et cancellaria ec- 
clesiastica, cum omnibus ac singulis honoribus, 
iuribus, privilegiis et praerogativis quibus cae- 
terae civitates, pontificali sede in Mexicana di- 
tione insignitae earumque cives utuntur et 
gaudent, in civitatem episcopalem erigimus 
atque instituimus. 

Ecclesiam maiorem in praefata terra sancti 
Didaci in civitatem erectam, ad honorem et 
dignitatem ecclesiae cathedralis evehi atque at- 
tolli, et in ea sedem atque cathedram pontifi- 
calem pro uno deinceps episcopo Californiensi 
nuncupando, qui eidem ecclesiae, civitati et 
dioecesi infra assignandae, eiusque clero et po- 
pulo praesit, synodum convocet, atque omnia 
et singula iura, officia ac munia episcopalia 
habeat atque exerceat cum suis capitulo, arca, 
sigillo, mensa, ut infra constituenda, ceterisque 
cathedralibus et pontificalibus insigniis, iuribus, 
honoribus, praeeminentiis, gratiis, favoribus, 
indultis, iurisdictionibus et praerogativis, qui- 
bus reliquae cathedrales ecclesiae Mexicanae di- 
tionis earumque praesules potiuntur, dummodo 
ex peculiari indulto seu privilegio non sint eis 
attributa, perpetuo pariter erigi atque institui 
mandamus. 

Cathedrali ecclesiae Californiensi hoc modo 
erectae, ut propria deinceps dioecesis tribuatur, 
illius antistiti universam novam ac veterem Ca- 
liforniam a Sonorensi dioecesi, ut supra avulsam 
et disiunctam, pro dioecesi novi episcopatus Ca- 
liforniensis adiudicamus et adsignamus, quam 
quidem Californiam sic attributam atque adsi- 
gnatam ac in ea existentes seu existentia pa- 
roecias, ecclesias, conventus, monasteria et 
quaecumque alia saecularia ac quorumvis or- 
dinum regularia beneficia, utriusque sexus per- 
sonas et incolas tam clericos quam laicos, non 
tamen exemptos, cuiuscumque gradus, ordina- 
riae novi pro tempore existentis antistitis ec- 
clesiae Californiensis iurisdictioni, regimini, po- 
testati ac superioritati perpetuo similiter subii- 
cimus, eique pro civitate, territorio, dioecesi, 
clero et populo perpetuum pariter in modum 
adsignamus atque attribuimus. 


Ut autem futurus pro tempore existens epi- 
scopus Californiensis suam possit decenter tueri 
dignitatem et vicario generali, curiaque episco- 
pali apte providere, congruam in bonis stabi- 
libus dotem, quam Mexicanum gubernium ex 
data fide constituet, mense episcopali adscri- 
bimus atque attribuimus. 

Quod vero attinet ad fabricam novae cathe- 
dralis ecclesiae Californiensis, eam  similiter 
dotem pro illius manutentione perpetuum in 
modum adscribimus atque adiudicamus, quam 
idem gubernium se traditurum spopondit, pro- 
prias aedes pro futuri episcopi habitatione eius- 
que curiae episcopalis residentia decente forma 
et commodo loco et proximiores quantum fieri 
poterit ecclesiae cathedrali, quamprimum adsi- 
gnari atque attribui volumus: quae si modo 
desint easque conduci oporteat, rationem pen- 
sionis pro illarum conductione solvendae ha- 
bendam esse decernimus. 

Quod spectat ad erectionem capituli cathe- 
dralis ecclesiae, eiusque dotationem similiter in 
bonis stabilibus nec non ad erectionem ac do- 
tationem ecclesiastici clericorum seminarii, me- 
moratum gubernium, cum primum pro loco- 
rum ac temporum adiunctis datum fuerit, id 
omne praestabit, quod aliis capitulis cathedra- 
libus et seminariis ecclesiasticis Mexicanae di- 
tionis tribui solet. 

Praefatam Ecclesiam Californiensem sic con- 
stitutam archiepiscopo Mexicano metropolitico 
jure subiici mandamus, iisque omnibus frui sta- 
tuimus facultatibus, exemptionibus et iuribus, 
quae ad caeteras suffraganeas metropolitanae 
Mexicanae ecclesiae pertinent. 

Fructus vero eiusdem novae Ecclesiae Cali- 
forniensis de more taxari ad florenos auri de 
camera triginta tres ac tertiam floreni partem, 
atque huiusmodi taxam in libris camerae apo- 
stolicae st sacri collegii describi iubemus. 

Ut vero cuncta a Nobis, ut supra disposita 
ad suum perducantur effectum, venerabili fratri, 
Emmanueli Posada y Garduno metropolitanae 
ecclesiae Mexicanae archiepiscopo, quem harum 
Nostrarum literarum exequutorem eligimus ac 
deputamus, necessarias omnes et opportunas 
ad praemissorum effectum plenarie consequen- 
dum tribuimus facultates, ut ipse per se vel 
per aliam personam in ecclesiastica dignitate 
constitutam ab eo subdelegandam omnia sta- 
tuere ac decernere valeat atque etiam cum fa- 
cultate eidem exequutori, sive eius subdelegato, 
definitive libere ac licite pronunciandi super 
quacumque oppositione in actu executionis quo- 
modolibet forsan oritura, iniunctaque ipsi obli- 
gatione diligentes in decreto exequutoriali de- 
scribendi fines praesertim novae Californiae ac 
mittendi ad Apostolicam Sedem intra sex men- 
ses ab expleta literarum apostolicarum exequu- 
tione exemplar authentica forma exaratum de- 
cretorum omnium, quae in harum literarum 


50 ACTA GREGORIL PP. XVI. 


exequutionem emittet, ut in tabulario congre- 
gationis Rebus Consistorialibus praepositae de 
more asservetur. 

Praesentes autem literas, et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet inte- 
resse habentes, vel habere praetendentes, vocati 
et auditi non fuerint, ac praemissis non con- 
senserint, corum consensui, quatenus opus sit, 
de apostolicae potestatis plenitudine supplentes, 
nullo unquam tempore de subreptionis vel obre- 
ptionis aut nullitatis vitio, seu intentionis No- 
strae vel aliquo alio etiam substantiali defectu 
notari, impugnari aut in eis controversiam vo- 
cari posse, sed semper et perpetuo validas et 
efficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, ac ab omni- 
bus ad quos spectat inviolabiliter observari de- 
bere volumus atque decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, de suppressionibus committendis ad par- 
tes, vocatis quorum interest, aliisque Nostris 
et cancellariae apostolicae regulis ac in synoda- 
libus, provincialibus universalibusque conciliis 
editis specialibus ac generalibus constitutionibus 
et ordinationibus apostolicis, et quibusvis aliis 
Romanorum Pontificum praedecessorum No- 
strorum dispositionibus, caeterisque contrariis 
quibuscumque. 

Volumus praeterea ut harum literarum trans- 
umptis etiam impressis, manu alicuius notarii 
publici subscriptis et sigillo personae in eccle- 
siastica dignitate constitutae munitis, eadem 
prorsus fides adhibeatur, si forent exhibitae 
vel ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pa- 
ginam Nostrarum dismembrationis, seiunctio- 
nis, separationis, erectionis, institutionis, assi- 
gnationis, attributionis, subiectionis, concessio- 
nis, indulti, decreti, derogationis et voluntatis 
infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si 
quis autem hoc attentare praesumpserit, indi- 
gnationem omnipotentis Dei ac beatorum Pe- 
tri et Pauli apostolorum eius se noverit in- 
cursurum. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo, quinto kalendas maias, 
pontificatus Nostri anno decimo. 


XVIII. 
BULLA 


Qua fit nova erectio archiepiscopalis ecclesiae 
sancti Iacobi in America meridionali olim 
episcopalis }. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 


ad perpetuam rei memoriam. 


Beneficentissimo divinae providentiae consilio 
factum est, ut quae pars mundi iamdudum 
ignota delituerat, eadem et in lucem reliquo- 
rum hominum prodiret, simulque fulgidissimis 
Evangelii radiis illustraretur. Ubi siquidem Ro- 
mani *Pontifices detectam Americam atque il- 
lius incolas sedentes in tenebris et umbra mor- 
tis intellexerunt, nullam pati moram potuerunt, 
quominus vastissimas inventi orbis regiones in 
apostolicae sollicitudinis partem adsciscerent, 
et qua Verbi Dei praeconibus illuc dimissis, 
qua novis dioecesibus institutis, omni denique 
solertiae, pietatis atque industriae genere mi- 
seros illos homines densissimis errorum nebulis 
obvolutos, ad terendum salutis iter adducerent. 
Has inter Americae regiones ingenti territorii 
vastitate atque indigena divitiarum copia ma- 
ximam Chilensis ditio nominis celebritatem ubi- 
que terrarum sibimetipsi comparavit : non modo 
enim octoginta Archipelagi insulas, sed tresde- 
cim insuper provincias amplissimo sane am- 
bitu concludit. Ibi vero quinquies ferme diver- 
santur hominum centena millia, pluresque gen- 
tilium tribus, qui passim in sylvis, insulis ac 
montibus altissimis degunt. Quamvis autem 
istiusmodi territorium tam longe lateque pro- 
tendatur, duae nihilominus cathedrales eccle- 
siae inde ab evangelii praedicatione ibidem in- 
stitutae reperiuntur, altera scilicet quae a s. la- 
cobo, altera vero quae a Sstha Conceptione 
praenomen habet, cum utraque metropolitico 
archiepiscopi Limani Peruviani regionis iuri 
subiiciantur. Hine summus Chilensis ditionis 
praeses a Nobis enixe postulavit, ut memoratam 
sedem episcopalem s. Iacobi honore ac digni- 
tate archiepiscopalis ecclesiae cumularemus, cui 
dioecesis non modo Ssthae Conceptionis, sed 
aliae quoque cathedralis ecclesiae brevi ibidem 
erigendae suffragarentur, quo animarum saluti 
ac fidelium commodo satius consultum foret. 
Quod sane consilium conveniens non modo, 
sed rebus sacris rite moderandis aptissimum 
visum est. Quemadmodum enim naturali soli 
illius pulchritudine, viarum commoditate, aedi- 
ficiorum elegantia, civium cultura ac singulari 
commercii studio civitas s. Jacobi reliquis om- 
nibus ditionis Chilanae locis longe antecedit, 
eisdemque dominatur, ita quoque cathedralis 
templi amplitudo, cleri dignitas, parochiales 
ecclesiae ibidem institutae, piae institutiones 
pauperibus praesertim aegrotis sublevandis, re- 
ligiosorum denique virorum coenobiis, ac sa- 
crarum Virginum monasteria, quibus abunde 


1 Ex Iure Pontificio de P. F, 


ANNO MDCCCXL. 53 


ditatur, eam dignissimam ostendunt, cui exo- 
ratus archiepiscopalis ecclesiae honos habeatur. 
Id vero christiano populo omnino percommo- 
dum ac pene necessarium intelleximus, ne, cum 
ab episcopis suffraganeis ad metropolitam pro- 
vocandi detur occasio, Limam contendere dis- 
sentienles cogantur ea quidem itineris asperi- 
tate, quae ex praeruptis admodum locis, atque 
ex interiectis Chilensem inter ac Peruvianam 
provinciam desertis necessario suboritur. 
Haec aliaque rationum momenta sane gra- 
vissima animo reputantes ac praecipua quadam 
caritate extimulati, qua Christi fideles in Chi- 
lensi ditione positos in Domino complectimur, 
cunctis matura deliberatione perpensis, por- 
rectis postulationibus libentissime annuentes et 
consensui eorum quorum forte intersit, caete- 
risque contrariis quibuscumque, speciali quo- 
que mentione dignis, derogantes, ad gloriam 
Dei et Iesu Christi filii eius Salvatoris Nostri, 
cuius vices licet immerentes in terris gerimus, 
et ad militantis ecclesiae exaltationem, ex certa 
scientia, Motu—Proprio, et de apostolica pote- 
statis plenitudine, ecclesiam sancti Iacobi atque 
alteram Ssthae Conceptionis de Chile, quae nunc 
archiepiscopali ecclesiae Limanae metropolitico 
iure subiiciuntur, perpetuo subtrahimus atque 
eximimus, easque a metropolitica iurisdictione 
ecclesiae Limanae, in Peruviana ditione positae, 
suoque in praesentiarum viduata pastore, sub- 
tractas omnino atque exemptas volumus. 
Eamdem ecclesiam sancti Jacobi sic exem- 
ptam ac plane liberam in archiepiscopalem et 
metropolitanam ecclesiam, atque in ea archie- 
piscopalis et metropolitani praesulis sancti Ia- 
cobi de Chile sedem et provinciae caput pro 
uno deinceps archiepiscopo Sancti Iacobi, qui 
pallii et crucis usum ex aliorum archiepisco- 
porum more habeat cum suis capitulo, sigillo, 
arca, mensa archiepiscopali, omnibusque ar- 
chiepiscopalibus insigniis, privilegiis, honori- 
bus, iuribus, quibus aliae metropolitanae ec- 
clesiae Americae meridionalis earumque anti- 
stites, non tamen titulo oneroso, vel ex in- 
dulto aut privilegio particulari, utuntur et gau- 
dent, erigimus atque instituimus, ac insimul 
venerabilem fratrem Emanuelem Siuma hodier- 
num sancti Iacobi de Chile antistitem, nomine, 
titulo et iurisdictione archiepiscopi et metropo- 
litae donari, cunctisque aliis, quae archiepisco- 
porum et metropolitarum sunt propria, iu- 
ribus, privilegiis ac praeeminentiis, excepto 
usu pallii, donec illud ex more petierit, vigore 
praesentium dumtaxat, ac sine nova provisione 
novaque literarum apostolicarum expeditione, 
uti ac frui volumus atque decernimus, 
Praefatam vero ecclesiam Ssmae Conceptio- 
nis de Chile ut supra exemptam et a metro- 
‘politico iure ecclesiae Limanae prorsus liberam, 
metropoliticae iurisdictioni eiusdem archiepi- 
scopalis ecclesiae sancti Iacobi pariter perpetuo 


subiicimus, et in eius suffraganeam adsignari, 
ipsique metropolitanae ecclesiae sancti Iacobi 
in praedictam ecclesiam Ssthae Conceptionis 
iura, privilegia, honores et facultates, quibus 
metropolitani ex sacrorum canonum et apo- 
stolicarum constitutionum praescripto in suffra- 
ganeas pollent ecclesias, perpetuo similiter con- 
cedimus et attribuimus. 

Quocirca ad huiusmodi archiepiscopatus ere- 
ctionem et ad singula superius expressa accu- 
ratissime implenda, eidem Emmanueli episcopo, 
quem in praesentium literarum Nostrarum exe- 
quutorem eligimus, necessarias atque oppor- 
tunas tribuimus facultates, ut ipse per se vel 
per alium virum ecclesiastica dignitate consti- 
tutum, ab eo subdelegandum, cuncta statuere ac 
decernere valeat, quae ad optatum effectum su- 
perius decreta cumulate perducant; atque etiam 
facultatem eidem exequutori sive illius subde- 
legato concedimus, ut super quacumque oppo- 
sitione in actu executionis quomodolibet forsan 
oritura, et qualibet appellatione remota, defi- 
nitive libere et licite pronunciare possit et va- 
leat. Ipsi vero exequutori praecipimus atque 
mandamus, ut intra sex menses ab expleta prae- 
sentium literarum executione, exemplar authen- 
tica forma exaratum decretorum omnium quae 
in praefatarum literarum implementum emittet, 
ad hance Apostolicam Sedem diligenter mitten- 
dum curet illudque in archivo Nostrae congre- 
gationis Negotiis Consistorialibus praepositae de 
more asservari volumus. 

Praesentes autem literas, et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod ii, quorum in- 
terest aut interesse posset in futurum, vocati 
et auditi non fuerint, aut praemissis non con- 
senserint, nullo unquam tempore de subreptionis 
vel obreptionis aut nullitatis vitio seu inten- 
tionis Nostrae defectu notari, impugnari, vel 
in controversiam vocari posse, sed perpetuo va- 
lidas, efficaces existere et fore, suosque plena- 
rios ac integros effectus sortiri et obtinere ; 
sicque, et non alias, per quoscumque iudices 
ordinarios vel delegatos, etiam palatii aposto- 
lici auditores, Apostolicae Sedis nuntios et 
S. R. E. cardinales, quavis auctoritate fun- 
gentes, sublata eis et eorum cuilibet aliter iu- 
dicandi seu interpretandi facultate, iudicari et 
definiri debere, et si secus super his a quo- 
quam, quavis auctoritate, scienter vel ignoranter 
contigerit attentari, irtitum ac inane decerni- 
mus atque declaramus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, de dismembrationibus ad partes com- 
mittendis, etiam vocatis omnibus, quorum in- 
terest, aliisque Nostris et cancellariae aposto- 
licae regulis ac Lateranensis concilii novissime 
celebrati aliisque in contrarium praemissorum 
quomodolibet editis, etiam in synodalibus, pro- 
vincialibus et universalibus conciliis specialibus 
vel generalibus constitutionibus et ordinationi- 


54 ACTA GREGORII PP. XVI. 


bus apostolicis, caeterisque contrariis quibas- 
cumque, 

Haiusmodi vero literarum transumptis, seu 
exemplis etiam impressis, manu notarii publici 
subscriptis, ac sigillo personae in ecclesiastica 
dignitate constitutae munitis, eamdem ubique 
locorum in iudicio et extra fidem haberi vo- 
lumus, quae ipsis praesentibus haberetur, si 
originaliter exhiberentur. 

Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pa- 
ginam Nostrae subtractionis, divisionis, erectio- 
nis, subiectionis, commissionis, deputationis, 
mandati, derogationis et voluntatis infringere, 
vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem 
hoc attentare praesumpserit, indignationem om- 
nipotentis Dei ac beatorum Petri et Pauli apo- 
stolorum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo, duodecimo kalendas iu- 
nii, pontificatus Nostri anno decimo. 


XIX. 
EPISTOLA 


Constantia Philippi Feliciant episcopi Chel- 
mensis in vera fide atque unitate custo- 
dienda laudatur, stmulque multa eidem in- 
sinuantur ne catholict Rutheni ab illis re- 
cedant '. 


Venerabili fratri 
Philippo Feliciano episcopo Chelmensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Has ad te literas damus, ven. frater, ut de 
praeclarissima constantia tua in vera fide atque 
unitatis vinculo custodiendo vehementer in Do- 
mino gratulemur; simulque addamus tibi ani- 
mos, quo de catholica istic re magis magisque 
bene mereri pergas. Equidem vix possumus 
explicare verbis, qualem concepimus doloris 
acerbitatem ob Graeco—Ruthenos catholicos fi- 
lios Nostros, in istis regionibus ad deserendum 
Christi ovile multimodis sollicitatos, ac prae- 
sertim ob alios nonnullos eiusdem ritus epi- 
scopos, ‘qui non Deo sed hominibus placere 
volentes, transfugae ad acatholicos facti sunt 
in ruinam multorum. Sed benedictus Deus et 
pater Domini Nostri Jesu Christi, qui aliquam 
cordi Nostro consolationis causam reliquit in 


ry 


te, ven. fr., quem stare istic cernimus veluti 
columnam ferream, nulla ventorum vi a sui 
fundamenti sodalitate concussam, in te scilicet, 
cui nihil potius est, quam ut teipsum ac tra- 
ditas tibi oves in salutifera Ecclesiae catholicae 
unitate conserves. Bona quoque spe sustenta- 
mur, ut idem istud, quod una cum grege tuo 
praebes, invictae fidei documentum, Deo bene 
ijuvante, proficiat aliis insuper circumstantium 
locorum Graeco—Ruthenis ad retinendae vel re- 
cuperandae ipsius verae fidei aemulationem ex- 
citandis. Iam vero hanc ad te scribendi occa- 
sionem nacti, aliqua insuper significabimus 
speciatim, quae calamitoso hoc tempore prae- 
cipuam tuam curam exposcunt. Quamvis enim 
ea cerie non fugiant prudentiam tuam, attamen 
officii memores confirmandorum fratrum, quod 
Nobis licet immerentibus a Christo Domino in 
beati Petri persona impositum est, et pericu- 
lorum istic rei catholicae impendentium gra- 
vitatem perspicientes, abstinere non possumus, 
quominus tuum pastoralem zelum Nostris etiam 
hortatibus inflammemus. Primum igitur intel- 
leximus, fideles, tuae vigilantiae creditos, bonae 
quidem esse indolis et catholicae religionis con- 
servandae studiosos ; sed tamen ut plurimum 
rudes, magnaque ex parte elementis verae fidei 
adeo parum instructos, ut adversus ulteriores 
acatholicorum machinationes et insidias haud 
satis praemuniti inveniantur. Quocirca tuum 
erit parochos sive occasione pastoralis visita- 
tionis, sive ad te seorsim et caute advocatos 
admonere, ut ad instructionem suarum ovium 
alacrius incumbant, atque in privatis etiam ad 
fideles alloquiis saepius inculcent firmissimum 
illud sanctissimae religionis dogma, quod est 
de catholicae fidei et unitatis necessitate ad ob- 
tinendam salutem. Atque ut salutaris haec ve- 
ritas in animis fidelium altius defigatur, item- 
que, ut ipsi uberioribus caelestis gratiae robo- 
rentur auxillis, eosdem docere oportebit brevem 
aliquam precationis formulam, qua speciatim 
a Deo supplices petant, ut per eius misericor- 
diam digni habeantur profiteri constanter catho- 
licam fidem et in necessaria Sanctae huius Sedis 
communione firmiter perseverare. 

_ Insuper cum istic nonnullis in locis contingere 
possit, ut fideles Rutheni, ob suas ecclesias ab 
acatholicis occupatas, nullam habeant in vici- 
nia catholicum templum et sacerdotem, a 
quo salutaribus verbis et sacramentorum admi- 
nistratione pascantur et roborentur}; hoc certe in 
casu non praetermittens peculiari caritatis stu- 
dio illarum ovium indigentiae prospicere, eas- 
que per te ipsum identidem, saepius vero per ido- 
neos presbyteros invisere, ac spiritualibus sub- 
sidiis reficere et consolari. Jamvero ut tua pro 
salute universi gregis sollicitudo feliciorem ha- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ANNO 


beat exitum, invigiles praecipue oportet eccle- 
Siasticis viris, ut omnes una tecum praeluceant 
populo verbis iuxta atque exemplis. Quo in 
loco dissimulare non possumus narratum No- 
bis esse de nonnullis e tuo isto clero, qui seu 
per imperitiam seu per levitatem, dictitare non 
dubitant haud magni momenti iila esse, in qui- 
bus Graeco—Russi seu Rutheni schismatici a 
catholica Ecclesia dissentiunt. Nuncius huius- 
modi eo graviore Nos moerore confecit, quod 
videmus equidem sacerdotes illos, etsi (ut pro 
certo habemus) nihil tale cogitantes, ipsa tamen 
inconsiderata ratione sua, cum acatholicis con- 
spirare ad catholicae veritatis amorem in Ec- 
clesiae filiis labefactandum. Obtestamur itaque, 
venerabilis frater, ut tanto ei scandalo appo- 
nere te totis viribus non desistas, atque omnino 
provideas ut clerus tuus universus tecum una 
populum doceat, diterentiam quidem illam, in 
qua Rutheni catholici a Latinis distinguuntur, 
utpote quae ad nonnulla merae disciplinae ri- 
tuumque capita spectat, ‘et Sanctae huius Sedis 
auctoritate permissa est, non disrumpere ullo 
modo inter ipsos vinculum, quo verae Christi 
oves conglutinatae invicem sunt; sed contra ea 
Ruthenos acatholicos tum a Latinis tum a Ru- 
thenis catholicis dissentire in rebus pertinen- 
tibus ad veram Christi fidem, sine qua impos- 
sibile est placere Deo atque ad subiectionem 
erga successorem Petri apostolorum principis 
Romanum Pontificem, cui (ut verbis utamur 
concilii Chalcedonensis) Vineae custodia a Sal- 
vatore commissa est? ; ad cuius Ecclesiam (ut 
Irenaeus loquitur) propter potiorem principa- 
litatem necesse est omnem convenire Eccle- 
siam, hoc est eos qui sunt undique fideles 3 ; 
cum quo denique (ut inquit Hieronymus) qui- 
cumque non colligit, spargit: hoc est qui 
Christi non est, antichristi est +. Insuper cun- 
ctos, qui sub te sunt, ecclesiasticos viros, prout 
res et occasio tulerit, monere atque hortari non 
intermittes, ut laborent sicut boni milites Chri- 
sti Iesu ; paratique sint sustinere sustentationes 
Domini, nec damna reformident, si quae ob fidei 
et catholicae unitatis causam sibi suisque im- 
pendere cognoverint ; eoque in casu confidant 
subsidia sibi a pietate fidelium non defutura, 
imprimis autem omnem sollicitudinem suam 
proiiciant in Deum, quoniam ipsi est cura de 
nobis; ac tandem meminerint, nihil prodesse 
homini si mundum universum lucretur animae 
vero suae detrimentum patiatur *, Quibus qui- 
dem salubribus monitis eo studiosius roborandi 
istic sunt ecclesiastici homines, quod plures 
illorum (ex recepto apud vos more) uxorem 
habent ante sacros ordines acceptam; atque 


MDGCCXL. 55 


adeo timendum est, ne illius filiorumque peri- 
culo nimium commoveantur. Verum enimvero 
tua hoc in genere sollicitudo non eo solum 
pertinere debet, ut in clero tuo bonos in ani- 
marum cultura adiutores habeas, dum ipse vi- 
vis ; sed providentiam curasque tuas speciatim 
extendas oportet ad id quoque temporis (cuius 
sane adventum diu per Dei misericordiam re- 
tardatum iri confidimus), quum te, ven. fr., in 
Christi caritate defuncto, graviora forsan catho- 
licae istic rei pericula imminebunt. Itaque ut 
gregi tuo opportunum ad ea propulsanda prae- 
sidium non desit, iam nunc, ven. fr., selige ’ 
tibi ex sacerdotibus istis viros aliquos spectatae 
virtutis, cum quibus tua identidem consilia 
communices ; atque hos primum, deinde vero 
et reliquos cleri primores opportunis seu instru- 
ctionibus seu hortationibus diligentius excolere 
studeas, ut ipsi quoque zelum tuum aemulantes, 
parati deinde sint ad fidei et unitatis causam 
viduatae ecclesiae tempore fortiter prudenter- 
que sustinendam, atque ad orphanas oves a 
novis schismaticorum insidiis, adiuvante Do- 
mino, liberandas. Ad haec, ut Ecclesiae tuae 
non desint in posterum strenui veritatis vin- 
dices animarumque cultores, singularem oportet 
habeas curam educationis clericorum omnium 
tuae dioeceseos ac praesertim illorum qui sub 
ipsis pene tuis oculis in seminario degunt. 
Equidem persuasum habemus, te, ven. frat., 
hisce clericis informandis moderatores et prae- 
ceptores destinasse zelo fidei, doctrinaeque lau- 
de, ac morum integritate probatissimos. Insta 
igitur, ut iidem creditos sibi adolescentes eru- 
diant in doctrina vere catholica atque a pro- 
fanae cuiusque novitatis periculo aliena; et 
exerceant ipsos ad pietatem solidamque virtu- 
tem ; praesertim vero ut omni ope atque opera 
connitantur in teneros eorum animos horrorem 
schismatis et studium custodiendae promovyen- 
daeque catholicae unitatis infundere, atque adeo 
eosdem adversus acatholicorum fraudes seu im- 
petus praeparare ac muniri. Tu etiam, ven. fr., 
ne cesses adire saepius ad seminarii aedes, ut 
de profectu alumnorum, ac de ipsa praesidum 
magistratorum ratione certior fias, eorumque 
labores adiuves praesentia monitisque tuis, at- 
que ut invigiles efficacius ne quis ab officio 
declinet ; maxime autem ut irritas facias aca- 
tholicorum machinationes, qui aut per libros 
et scripta fallacia, aut per subdolos homines 
vario sub obtentu in seminarium immissos 
venena doctrinarum suarum in alumnorum 
animos clanculum instillare conentur. lam- 
vero Nos, qui nihil optamus magis quam tuas 
curas in gravissimo hoc clericorum informan- 


1 Ep. ad Hebraeos cap. XI, v. 6. 
- 2In relatione ad Leonem Papam, in collectione 
Conciliorum Labeana, Venetiis edita a Coleto, tom. VI, 


1775, 1776. 
3 Lib. 3 contra haereses, cap. 3. 


4 Epistola ad Damasum, quae est epistola XV in 
tom. V Operum S. Hieronymi, Veronae editorum a 
Vallarsio. 

5 Matthaei cap. XVI, v. 26. 


56 


dorum negotio iuvare, significamus insuper fore 
Nobis gratissimum excipere, atque in aliquo col- 
legiorum almae Urbis collocare unum aut alte- 
tum ex istis adolescentibus bonae indolis a te 
delectos, si scilicet pro tua prudentia fieri posse 
cognoveris, ut caute ac sine periculo illos huc 
mittas. Quidquid praeterea erit, in quo. tibi 
commodare valeamus, aeque id, prout oppor- 
tunum in Domino visum fuerit, perlibenter 
praestabimus. Verum de his quae apud vos 
fiunt, rari admodum ad S. hanc Sedem nuncii 
perveniunt. Itaque a tua fraternitate vehementer 
exposcimus, ut de omnibus, quae timenda vo- 
bis aut speranda noveris, immo et de uni- 
verso sacrarum istic rerum statu ad Nos re- 
feras tuis literis, quas tuto aliguo modo Nobis 
atferendas curabis. Interea vide etiam atque 
etiam, ven. fr., ne remittas ulla ex parte ar- 
dorem pastoralis tui zeli; sed potius curas la- 
boresque tuos ad Dei gloriam salutemque ani- 
marum quotidie magis adauge. Et quoniam 
non ignoras incidisse te in tempora periculosa, 
cave ne ulla unquam in re acatholicorum ra- 
tioni connivere vel minimum videaris. Quo 
spectat ut erga viros acatholicos, licet in po- 
testate constitutos, eo semper prudenti modo 
te geras, unde manifesto appareat, te, ad re- 
ligionem quod attinet, nihil habere cum illis 
commune: maxime autem ut iisdem invicto 
animo resistas, quoties novum aliquem litur- 
gicum religiosumve librum catholicis istic ob- 
trudere vel te clerumque tuum adducere co- 
nantur ad catholicos ritus quantulacumque in 
re immutandos. Aliter. enim contingeret, ut 
catholicae oves haereticum schismaticumque 
cultum quotidie minus aversantes, atque as- 
suescentes, paullatim ad maiorem cum acatho- 
licis rituum similitudinem, longe facilius decipi 
deinde ab illis possent, atyue ad suam sectam 
traduci. 

Haec, ut initio dictum est, ad te pro su- 
premi apostolatus Nostri o‘ficio scribenda cen- 
suimus, ven. fr., ut qui iam asperrimis hisce 
temporibus minime negligis custodire vigilias, 
nostris porro adiutus monitis, et hortationibus 
exstimulatus, in eamdem curam alacrius incum- 
bas. Utinam vero datum Nobis esset fraterni- 
tatem tuam a tribulationibus et periculis eri- 
pere in quibus versaris. Equidem non desisti- 
mus, licet indigni, fervidas Deo in eum finem 
orationes et supplicationes offerre. Tu autem 
bono semper animo sis, et per patientiam curre 
ad propositum tibi certamen; ac sciens omnia 
te posse in Christo Domino qui te confortat, 
coronam recogita perseverantibus repromissam. 

Interea Nostrae in te studiosissimae caritatis 


ACTA GREGORII PP, 


XVI. 


pignus adiungimus apostolicam benedictionem 
quam ex intimo corde depromptam tibi ipsi, 
ven. fr., et omnibus quibus praees, clericis 
laicisque fidelibus, Nobis etiam in Christo ca- 
rissimis peramanter impertimur. 

Datum Romae apud sanctum Petrum die 
vigesima tertia maii millesimo octingentesimo 
quadragesimo, pontificatus Nostri anno decimo. 


XX. 
NOTA OFFICIALIS 


S. R. E. cardinalis secretarit Status qua no- 
mine Romani Pontificis dolet de malis qui- 
bus afflicta est Religio Catholica in regnis 
Russicis *. 


Il sottoscritto cardinal segretario di Stato 
si é fatto un dovere di porre sotto gli occhi 
del S. Padre la nota direttagli da vostra eccel- 
lenza, in data del 17 maggio ora decorso, con- 
cernente la communicazione delle misure di 
rigore adottate da sua maesta l imperatore di 
tutte le Russie e re di Polonia a carico di 
monsignor Gutkowsky vescovo di Podlachia. 


‘Lo scrivente si astiene dall’ esporre a v.e. la 


dolorosa impressione che la notizia del fatto 
sopraccennato ha prodotto nell’ animo del 
S. Padre, perché non potrebbe trovare termini 
sufficienti ad esprimerla. Vostra eccellenza me- 
desima lo caratterizza abbastanza, un affronto 
fatto alla Chiesa. 

Ripetera qui il sottoscritto a v. e. cid che 
ebbe l’onore di scriverle con la sua nota del 
26 febbraio 1838 cioe che egli non intrapren- 
dera a giustificare le forme del rapporto di 
monsignor vescoyo di Podlachia alla commis- 
sione dell’interno e dei culti nel regno di Po- 
lonia in data del 9 maggio, ed accordera che 
alcune frasi di quel rapporto potevano evitarsi; 
ma non pud dispensarsi dall’osservare che la 
frase la pitt forte, rilevata da v. e. nella sua 
nota, cioe la speranza consolatrice nudrita 
dil vescovo che Dio metterebbe fine al go- 
verno di sua maesta imperiale nella Polo- 
nia, presenta tutt’altro senso da quello cosi 
inconveniente ed audace che si é voluto attri- 
buire. 

Quantunque il S. Padre non abbia avuto 
sott’occhio il tenore della domanda fatta dalla 
commissione amministrativa al vescovo di Po- 
dlachia, né conosca altro che la traduzione di 
un estratto della risposta del vescovo, pure 
questo solo documento indica abbastanza che 


1 Ex collectanea existente in Biblioteca Angelica 
Urbis sub signatura YY. 6. 17 — Vide opusculum cui 
titulus : « Allocuzione di Greogrio XVI 22 luglio 1840 
ed esposizione corredata di documenti a riparo, sulle 


incessanti cure di Sua Santita, dei gravi mali da cui é af- 
flitta la Religione Cattolica in Russia e Polonia. No. LIX 
pag. 102 » — Vide etiam Archivium Brevium ad Prin- 
cipes. 


ANNO MDCCCXL. by 


monsignor Gutkowsky non ha inteso di parlare 
di sua maesta imperiale e reale no e del go- 
verno superiore del regno di Polonia, ma uni- 
camente del governo inferiore ossia di quella 
autorita civile che é perfino soggetta agli or- 
dini della commissione amministrativa. « A 
cette occasion (cosi si legge nell’ estratto della 
risposta di monsignor Gutkowsky) l’evéque re- 
commande ici a la commission administrative, 
qu’ elle ait a s’occuper de choses plus sérieu- 
ses, et qui ont trait au bien—étre des eglises, 
comme de leurs revenus etc.; de veiller sé- 
rieusement a aviser autant que possible aux 
moyens d’obliger l’autorité civile de Podla- 
chie, de mettre a execution les ordres de la 
commission administrative, ce a quoi elle ne 
pense pas, ainsi que il lui en a déja fait la 
remarque par son rapport du 25 février der- 
nier. A des pareilles représentations 1’ evéque 
n’a point eu de reponse »: e questo é il go- 
verno ch’egli chiama injuste et mechamment in- 
souciant pour les intéréts de l'’Eglise Ca- 
tholique. 

Cio si conferma dalle ultime parole della 
risposta medesima con le quali il Vescovo do- 
manda che la sua risposta sia letteralmente 
comunicata al superiore governo, cioé al mi- 
nistro segretario di Stato. Qualunque frase per- 
tanto abbia usato mons. Gutkowsky in questa 
sua risposta, essa é unicamente diretta all’ au- 
torita superiore contro la oscitanza o anche 
Vingiustizia dell’autorita inferiore. 

Conviene anche considerare la situazione del 
vescovo che ha dato la risposta della quale 
si tratta, ed accordare pure una qualche in- 
dulgenza alle dolorose circostanze nelle quali 
si trova. Egli era da lungo tempo scopo alle 
animadversioni del governo per avere con a- 
postolico zelo difesa la causa della Chiesa 
Cattolica. Egli trovavasi pure da qualche anno 
privato delle rendite del suo vescovato. Egli 
non ignorava di essere stato accusato di fello- 
nia al Capo supremo della Chiesa Cattolica, 
mentre sentivasi innocente da questa colpa, 
che veramente avrebbe potuto renderlo agli 
occhi del S. Padre reo, come v. e. si esprime, 
di non curanza delle paterne esortazioni della 
Santita Sua; le quali pero a cid solo si rife- 
rivano, € non a_prestare una cieca obbedienza 
agli ordini dell’autorita civile contrari alle mas- 
sime ed alla disciplina della Chiesa Cattolica. 
Ora qual meraviglia che un vescovo posto in 
questa si penosa ed insopportabile situazione, 
vedendo tutti i reclami da lui portati al go- 
verno restare senza risposta, dica, in un mo- 
mento della pid amara afflizione che la sola 
consolazione che gli resta nel suo dolore si é 
il pensare, che il governo del regno di Po- 
lonia non é [ultima istanza per lui, ma la 
Provvidenza, la quale spero che vorra por fine 
non gia al governo di sua maesta, ma a 


Acta Grecori XVI. Vol. III, 


quella non curanza dei suoi reclami in difesa 
dei diritti della Chiesa, che il vescovo stesso 
da si lungo tempo sperimentava ? 

Del resto il cardinal sottoscritto ricorda bene 
le accuse portate dalla i. e r. legazione contro 
monsignor Gutkowsky, ma ricorda egualmente 
le risposte da lui date; come pure ricorda che 
fino al momento presente non sia stato mai 
prodotto alcuno di quei documenti che la le- 
gazione Russa scrisse possedersi dal governo 
imperiale e costituire des données positives des 
coupables intelligences de I’ evéque avec le re- 
fugiés qui conspirent dans les autres pays le 
renversement de lordre établi. 

In ultima analisi tutto cid che si @ portato 
a notizia della S. Sede contro la condotta di 
monsignor Gutkowsky in oggetti che non siano 
relativi alle leggi ed alla disciplina della Chiesa, 
per i quali come il sottoscritto ha lealmente 
detto e scritto a codesta i. e r. legazione il 
Santo Padre non solo non pud condannarlo 
ma deve lodarlo, si riducano ‘ai seguenti, cioé 
1°, all’ essersi il vescovo ricusato a consegnare 
alle autorita civili il libro intitolato « Con- 
cordanza e discordanza fra la Chiesa Orien- 
tale ed Occidentale ossia idea della unione 
della Chiesa Greco—Scismatica con la Chiesa 
Romano—Cattolica » +: 2°. alla lettera scritta da 
lui a s. a. il principe di Varsavia nel novem- 
bre 1837: 3°. all’attuale risposta da lui data 
alla commissione dell’interno e dei culti del re- 
geno di Polonia: 4°. finalmente a delle vaghe 
asserzioni di costante sua avversione al governo. 

Ma riguardo al 1°. il fatto della disgraziata 
defezione dei Greci Uniti fa ora abbastanza 
chiaramente conoscere, da quale spirito fosse 
animato il vescovo di Podlachia nel ricusarsi 
a consegnare spontaneamente quel libro al go- 
verno, e da quali viste fosse questo condotto 
nel ritirarlo; e fa percid rientrare questo capo 
di querela fra quelli che riguardano il vescovo 


come vescovo, cioé come difensore dei dogmi 


e della disciplina della Chiesa. La costante av- 
versione di mons. Gutkowsky al governo é 
smentita dal contegno da lui tenuto nel tempo 
della rivoluzione Polacca; non @ provata da 
alcun fatto dedotto a notizia della S. Sede; e solo 
riducesi alla avversione di lui, non all’autorita 
civile, ma agli atti di questa contrari ai di- 
ritti della Chiesa; avversione spiegata forse 
con semplicita e senza ornamento di frasi o 
scelta di studiati modi, e che percid appunto 
ne discopre l’indole e ne determina la natura 
ben diversa da quella che vorrebbe darlesi. Non 
restano adunque che le due lettere scritte dal 
vescovo Gutkowsky I’8 novembre 1837, ed il 
g maggio 1840, nelle quali, separando il fondo 
dalla forma, nulla vi é di ostile o di avverso, 
né all’augusta persona di s. m, i., né al suo 
i. e€ r. governo, 

Considerata dunque la condotta di monsi- 


8 


58 ACTA GREGORII PP. XVI. 


gnor Gutkowsky sotto questo aspetto, che é 
quello sotto del quale la S. Sede deve consi- 
derarla, mentre nulla vi é stato alla medesima 
dedotto contro la fedelta di quel prelato verso 
il suo legittimo sovrano, non é meraviglia 
che mentre il S. Padre nel novembre 1836 
colpito dalla gravezza dei termini coi quali gli si 
denunziava la condotta del vescovo come sud- 
dito, sebbene non potesse persuadersene, pure 
paternamente e gravemente avvertivalo; rice- 
vute poi le di lui giustificazioni nel giugno 1837 
si dimostrasse soddisfatto e contento della di- 
sposizione di animo del vescovo di soffrire 
piuttosto qualunque male che mancare alla 
fedelt’ promessa e dovuta a s. m. l’ impera- 
tore e re; e lo esortasse a continuare con 
evangelica semplicita e prudenza_ nell’adempi- 
mento del sacro suo ministero ed a porre tutta 
la sua confidenza in Dio: come pure non é 
da meravigliarsi che il nunzio apostolico in 
Vienna, informato di tutte le particolarita di 
questo affare, avendo avuto qualche occasione 
di scrivere al Vescovo di Podlachia, gli scri- 
vesse (sebbene senza averne ricevuta commis- 
sione dalla S. Sede) nel senso medesimo in cui 
il S. Padre aveagli scritto. 

Stando cosi le cose, la impressione prodotta 
nell’animo del S. Padre dalla lettura della nota 
di v. e. dovea necessariamente essere la pit 
forte e la pit dolorosa. Il fatto della depor- 
tazione del vescovo di Podlachia pone il 
S. Padre nella dura alternativa o di avere l’ap- 
parenza di condannare col suo silenzio come 
reo di violata fedelta e di grave disobbedienza 
al suo legittimo sovrano in cose civili un ve- 
‘scovo, che in sostanza altro non fece che ze- 
lare ’adempimento de’ suoi doveri ecclesia- 
stici; o di disgustare il potentissimo impera- 
tore della Russie. Un vescovo é un dignitario 
della Chiesa e non gia un pubblico funzio- 
nario che pud essere collocato o rimosso dalla 
sua carica dalla volonta del sovrano. Il ve- 
scovo € unito con vincolo sacrosanto alla dio- 
cesi per la quale ha ricevuto la missione dalla 
suprema autorita ecclesiastica, ne contro il suo 
volere pud esserne disciolto che per gravissimi 
motivi espressi nel diritto canonico, e con certe 
forme dal medesimo prescritte. Vostra_ eccel- 
lenza dichiara nella sua nota che nella opi- 
nione di Sua Santita monsignor Gutkowsky 
non merita di esser destituito dalla sua sede 
vescovile, la soluzione di tale questione ap- 
partiene a S. Santita, e sua maesta l’imperatore 
non vuole costituirsene l’arbitro. Ma il fatto 
della deportazione di mons. Gutkowsky é di- 
rettamente contrario alla dichiarazione. Dicesi 
che il vescovo di Podlachia agli occhi di 
Ss. m. i. si & reso colpevole di disobbedienza 
manifesta agli ordini del governo in questioni 
intleramente straniere alla religione; ma i fatti 
allegati sono di tutt’altra natura; ed il S. Pa- 


dre non pud dubitare che se i medesimi fos- 
sero stati rappresentati a s. maesta I’ impe- 
ratore sotto il loro vero punto di vista, il ve- 
scovo Gutkowsky non avrebbe incontrato la 
disgrazia del suo sovrano, il quale avrebbe in 
lui ravvisato un suddito, la di cui condotta, 
malgrado le forme, era perO in sostanza re- 
golata dal principio « Reddite quae sunt Cae- 
saris Caesari, et quae sunt Dei Deo». 

Ed oh! piacesse a Dio che le doglianze del 
vescovo Gutkowsky contro gli ordini del go- 
verno non fossero state fondate, e che nei va- 
stissimi dominii di sua maesta i. e r. la Chiesa 
Cattolica non avesse i pil gravi ed i pit giu- 
sti motivi di doglianze! Ma le cose disgra- 
ziatamente non sono cosi. I lamenti dei cat- 
tolici sudditi di s. m. imperiale giungono da 
ogni parte al S. Padre; malgrado i sommi 
rigori coi quali si vuole impedire la commu- 
nicazione dei fedeli col loro capo visibile il 
sommo Pontefice, a meno che questa non passi 
pel canale del ministero imperiale. Molti e 
molti sono gli stessi editti imperiali che da 
pochi anni hanno aggravato la mano sopra la 
Chiesa Cattolica. IL Santo Padre ha voluto che 
in questa dolorosa circostanza, nella quale ri- 
volgesi alla ejuita ed alla magnanimita del 
potentissimo imperatore di tutte le Russie in 
favore del vescovo di Podlachia, non si omet- 
tesse di portare al trono della maesta sua i 
suoi pil impegnati reclami contro tutto cid 
che opprime nei dominii di sua maesta la li- 
berta della Chiesa Cattolica, e ne offende i di- 
ritti; e nominatamente contro la proibizione 
fatta al clero latino di ascoltare le confessioni 
sacramentali di persone che non siano dal clero 
stesso conosciute e di ammetterle alla comu- 
nione. 

Non pud egualmente il sottoscritto passare 
sotto silenzio né I’ ukase del 26 ottobre 1833 
col quale fu soppresso il celebre monastero di 
Poczayow dell’ ordine Basiliano ed eretto in 
cattedrale Greco—Russa col titolo di vescovato 
di Volivia; nella quale occasione fu soppressa 
la sede Rutena di Luck; né quello del 1833, 
col quale fu ordinata la chiusura di tutti i 
noviziati per accelerare la estinzione degli or- 
dini religiosi; né gli altri fatti, contro i quali 
fu gia reclamato con nota del 6 settembre 1832. 

Non lukase del 23 novembre del testé ci- 
tato anno intorno ai matrimonii misti, esteso 
anche alla Polonia, malgrado gli antichi trat- 
tati fra la Russia e l’antica republica Polona: 

Né quello del 1833, col quale fu richiamato 
in vigore altro ukase dell’ imperatrice Cate- 
rina II, ove si disponeva che per ogni 400 abi- 
tanti vi fosse una chiesa ed un prete, per po- 
tere cosi facilmente sopprimere molte parroc- 
chie, come di fatti é seguito: 

Né finalmente gli ukasi del 24 giugno 1833 
e del 22 aprile 1834 coi quali ordinavasi la 


ANNO MDCCCXL. 59 


erezione di due vescovati Greci non cattolici 
a Varsavia ed a Polosck, per la esecuzione dei 
quali ukasi fu tolta ai cattolici la magnifica 
chiesa di S. Croce che avevano in Varsavia, 
come hanno anche perduto in Vilna il gran 
tempio di S. Casimiro. 

Oltre a questi imperiali ordini sono quasi 
senza numero le prescrizioni delle autorita sub- 
alterne, tendenti tutte a dilatare per ogni modo 
la religione Greca non unita, e ad avvilire, 
opprimere ed estinguere se sia possibile la Re- 
ligione Cattolica. Infelicemente i fatti dimo- 
strano abbastanza questa universale tendenza 
delle autorita civili. La recente defezione dei 
Greci Uniti, preparata da lungo tempo con 
mezzi indiretti, ma efficaci, ne € una prova 
palpabile ; ma altra non meno chiara se ne 
scorge nelle provincie Polacco—Russe aggregate 
al’impero nel 1793. In esse esistevano mol- 
tissime scuole a vantaggio della gioventi, le 
quali erano assistite dai religiosi Domenicani 
e Scolopi, o dai monaci Basiliani Ruteni, o 
anche dai maestri secolari cattolici, e I’ istitu- 
tore nelle dottrine religiose era sempre un ec- 
clesiastico cattolico. Ora la maggior parte di 
quelle scuole ha cessato di esistere in forza 
della seguita soppressione dei conventi: le su- 
perstiti poi sono regolate secondo il metodo 
delle Greche non unite ed assistite da maestri 
secolari della stessa confessione o protestanti, 
ovvero da qualche cattolico di solo nome. 
L’ istitutore poi in punto di religione é in 
tutte un prete Greco non cattolico. Per distrug- 
gere in fine tutte le speranze del clero, dopo 
esser stati chiusi in Polonia parecchi seminari 
sotto il pretesto della rivoluzione del 1830, fu 
resa quasi impossibile l’ammissione dei nuovi 
alunni per le gravissime condizioni impostevi. 

Allaspetto di un insieme di circostanze, di 
leggi, di fatti, di tendenze cosi minaccevoli 
per la Chiesa Cattolica nei dominii Russi, non 
altro conforto gli resta che quello di rivolgersi 
con piena confidenza alla giustizia ed alla ma- 
gnanimita dell’imperatore e re, lusingandosi che 
con l’autorita sua vorra por fine a tanti mali. 

Il Santo Padre, posponendo ogni umano ri- 
guardo all’adempimento dei doveri del suo a- 
postolico ministero, confida nella divina gra- 
zia che non sara mai per mancarvi; e se 1 
suoi reclami dovessero restare senza effetto, 
avra almeno la consolante testimonianza della 
sua coscienza di aver fatto dal canto suo 
quanto era in suo potere e di non essere col- 
pevole innanzi a Dio, il quale secondo le sue 
infallibili promesse non abbandonera mai la 
sua Chiesa. 

Il sottoscritto nel pregare l’e. v. di voler 
elevare la presente risposta all’alta cognizione 
di sua maesta imperiale il di lei augusto so- 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


vrano, profitta di questo incontro per rinno- 
varle le proteste della sua distinta considera- 
zione. 


Roma 1 giugno 1840. 


LUIGI carp. LAMBRUSCHINI 
SEGRETARIO DI STraro. 


XXI. 
BULLA 


Occasione divisionis territorii inter reges Bel- 
garum et Belgti (vulgo de’ Paesi Bassi), se- 
paratis a dioecesibus Leodiensi et Namur- 
censi pluribus civitatibus, oppidis, paroe- 
clis etc., ex eorum nonnullis constituit vi- 
cariatum apostolicum Limburgensem; alia 
addit cum districtibus Ravestein et Megen 
vicariatui apostolico Buscoducensi, a quo 
tamen vicariatu separat oppidum de Lom- 
mel, quod Leodiensi dioecesi unit ; alia tan- 
dem aggregat vicariatui Luxemburgensi '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 
servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ubi universalis Ecclesiae procurationem No- 
bis divinitus demandatam intelleximus, nulli 
curarum ac laboris generi parcendum duximus, 
ut christifidelibus tutius salutis via muniri pos- 
sit. Cui rei assequendae illuc etiam cogitatio- 
nes Nostras convertimus, ut, immutatis tem- 
porum ac locorum circumstantiis, nova in- 
terdum dioecesium circumscriptio fieret, quo- 
ties Ecclesiae utilitas id ipsum postulare vi- 
debatur. 

Nuper itaque preces Nobis oblatae sunt, ut 
a dioecesibus Leodiensi et Namurcensi, in regno 
Belgarum positis, eas magni ducatus Luxem- 
burgensis et provinciae Limburgensis civitates, 
terras et oppida, quae ex nuperrima conven- 
tione a Belgarum regno ‘seiuncta serenissimi 
Belgii, vulgo de’ Paesi Bassi, regis ac magni 
Luxemburgi et Limburgi ducis ditioni et auc- 
toritati restitutae sunt, divideremus ac seiun- 
geremus, eaque ab spirituali Leodiensis et Na- 
murcensis episcoporum pro tempore existentium 
iurisdictione sic avulsa ac subtracta, regimini 
ac potestati spirituali vicariorum apostolicorum 
in memorato Belgii regno ac Luxemburgensi 
ducatu existentium subiiceremus atque suppo- 
neremus. 

Nos vero, inspecta maiori christifidelium in 
locis disiungendis commorantium commoditate 
ac utilitate, et probe instructi hodiernos Leo- 


60 ACTA GREGORII PP. XVI. 


diensem et Namurcensem autistites eiusmodi 
dismembrationi libenter iam praestitisse assen- 
sum, porrectis postulationibus annuentes, ex 
certa scientia, ac etiam Motu—Proprio, deque 
apostolicae potestatis plenitudine mandamus, 
perpetuum in modum a dioecesibus Leodiensi 
et Namurcensi eas magni ducatus Luxembur- 
gensis civitates, terras, oppida, loca, paroe- 
cias, quae in serenissimi, ut supra, Belgii regis 
ditione nunc existunt, vel ex nova territorii 
descriptione inter serenissimos Belgii ac Belga- 
rum reges quamprimum explenda essent, se- 
iungi, dividi ac divelli, atque etiam inibi exi- 
stentes et existentia ecclesias, monasteria, be- 
neficia tam saecularia quam regularia, nec non 
clerum, populum ac utriusque sexus personas, 
habitatores et incolas tam laicos quam cleri- 
cos cUiusque gradus, ordinis et conditionis, 
ab ordinaria iurisdictione, potestate ac su- 
perioritate episcoporum Leodiensis et Namur- 
censis pro tempore existentium similiter eximi 
ac liberari. 

Hine civitates, oppida aliaque loca, ut supra, 
provinciae Limburgensis a dioecesi Leodiensi 
sic dismembrata et avulsa, una cum ecclesiis, 
paroeciis, monasteriis, beneficiis, clero, populo, 
aliisque personis inibi existentibus, non tamen 
exemptis, nec non paroecias et alia loca Lim- 
burgensis eiusdem proyinciae, nempe de Horst, 
de Sittard, de Arcem, Herkenbosh, Melich, Fe- 
gelen, Velden et Well, quae hactenus vi lite- 
rarum apostolicarum in forma Brevis diei vi- 
gesimae quartae decembris millesimo octingen- 
tesimo vigesimo primo et trigesimae iul. mille- 
simo octingentesimo vigesimo secundo, Episcopi 
Leodiensis curae commissa fuerant tamquam 
apostolici administratoris, quem propterea ea- 
dem administratione exoneramus; paroecias item 
et adnexa loca supradictae Limburgensis provin- 
ciae, nempe de Afferden, Bergen, Gennep, He- 
yen, Middelaer, Mook et Ottersum, quae di- 
lecti filii Ioannis Hermans administrationi huc 
usque tradita fuerunt, quem similiter, attenta 
gravi aetate et infirma valetudine, ab omni ad- 
ministrationis onere solvimus ac liberamus; has 
omnes civitates, terras, oppida, loca et paroe- 
cias in unum coniungentes, vicariatum aposto- 
licum constituimus, Limburgensem in posterum 
nuncupandum, et ad beneplacitum Apostolicae 
Sedis curae et administrationi vicarii apostolici 
a Nobis eligendi ac deputandi committendum 
et commentandum. 

Caeteras autem paroecias et adnexa loca ad 
vicariatum supradicti Ioannis Hermans admi- 
nistrationi creditum pertinentia, una et vica- 
riatui apostolico, olim dioecesi, Buscoducensi 
adiungimus atque subiicimus. Ut vero satius 
huiusce vicariatus circumscriptioni limitibusque 
rite prospiciamus, perspecta districtuum Ra- 
venstein ac Megen positione, hos quoque di- 
strictus, quorum interim dilectus filius Henri- 


cus Vander Velden a Nobis demandatam curam 
gessit, regimini ac spirituali eiusdem vicariatus 
Buscoducensis administratoris iurisdictioni ad- 
iicimus atque committimus. Ecclesiam item 
succursalem ac terram respective de Luiks-gestel 
cum suis adnexis intra limites Barbantis sep- 
temtrionalis provinciae positam, iisdem de cau- 
sis ac motu, a dioecesi Leodiensi divellimus 
atque seiungimus, eamque intra -vicariatus apo- 
stolici Buscoducensis limites inclusam, eiusdem 
administratoris curae traditam ac subiectam esse 
declaramus. E contra a dicto vicariatu aposto- 
lico dismembratum seiunctumque oppidum seu 
communitatem de Lommel in ea provinciae 
Limburgensis parte, quae serenissimi Belgarum 
regis auctoritati subest, Leodiensi dioecesi eius- 
que episcopo pro tempore existenti adiicimus 
et tradimus. 

Quoad civitates vero, oppida, terras aliaque 
loca provinciae Luxemburgensis, una cum om- 
nibus et singulis eorum adnexis cunctisque per- 
sonis ibid2em commorantibus, a dioecesi Namur- 
censi, ut supra, divisa, avulsa et subtracta, 
uniri atque adnecti ad beneplacitum tantum 
Nostrum et Apostolicae Sedis vicariatui apo- 
stolico Luxemburgensi ad interim constituto 
anno millesimo octingentesimo trigesimo tertio, 
adeo ut eadem loca et personae, non vero 
exemptae, spirituali vicarii apostolici Luxem- 
burgensis in tempore existentis, ut supra, ad- 
ministrationi, quamdiu Apostolicae Sedi pla- 
cuerit, Omnino subsint. 

Tandem ut omnia et singula superius san- 
cita suum sortiantur effectum, in exequutorem 
apostolicarum literarum deputamus dilectum 
filium Antonium Antonucci gestorem negotio- 
rum Sanctae Sedis apud memoratum serenis- 
simum Belgii, vulgo de’ Paesi Bassi, regem, 
ac vice—superiorem illius regni missionum, cum 
facultatibus necessariis et opportunis, ut per se 
ipsum vel per aliam personam in ecclesiastica 
dignitate constitutam, ab ipso subdelegandam, 
omnia statuere ac decernere valeat, ut quae 
superius decreta sunt, ad exitum cumulate per- 
ducantur, atque etiam cum facultate eidem exe- 
quutori seu eius subdelegato definitive pronun- 
ciandi super quacumque oppositione adversus 
praedicta quomodolibet oritura. Eidem insuper 
exequutori obligationem imponimus, distincte 
ac singillatim describendi in decreto executo- 
riali ab ipso exarando omnia oppida, terras, 
civitates, paroecias aliaque loca magni ducatus 
Luxemburgensis ac provinciae Limburgensis a 
dioecesibus Leodiensi et Namurcensi, ut supra, 
perpetuum in modum dismembranda et avel- 
lenda, atque vicariatibus Luxemburgensi et 
Limburgensi, ut supra, constituto unienda et 
coniungenda ad beneplacitum Nostrum et Sedis 
Apostolicae, nec non diligenter mittendi ad 
congregationem de Propaganda Fide quam- 
primum exemplar authentica forma exscriptum 


ANNO 


decretorum omnium, quae in praefatarum litera- 
rum exequutionem emittet, ut in praedictae con- 
gregationis tabulario de more asservari possit. 

Eidem pariter negotiorum Nostrorum gestori 
ac praesentium exequutori potestatem tribuimus 
vicariatui Limburgensi interim et provisoria ra- 
tione, donec a Nobis vicarius apostolicus elec- 
tus ac nominatus fuerit, aliquem sibi benevi- 
sum ac probatum dignumque presbyterum prae- 
ficiendi, cum titulo pro-vicarii et cum faculta- 
tibus necessariis et opportunis. 

Praesentes quoque literas et in eis contenta 
quaecumque etiam ex eo, quod ii quorum in- 
terest aut interesse posset in futurum, vocati et 
auditi non fuerint, aut praemissis non consen- 
serint, nullo unquam tempore de subreptionis 
vel obreptionis aut nullitatis vitio seu intentio- 
nis Nostrae defectu notari, impugnari vel in 
controversiam vocari posse, sed perpetuo vali- 
das et efficaces existere et fore, suosque plena- 
rios et integros effectus sortiri et obtinere; sic- 
que et non alias per quoscumque iudices or- 
dinarios vel delegatos, quacumque auctoritate 
fungentes, etiam causarum palatii apostolici 
auditores ac S. R. E. cardinales etiam de la- 
tere legatos et Sedis Apostolicae nuncios, sub- 
lata eis et eorum cuilibet aliter iudicandi ac 
interpretandi facultate, iudicari atque definiri, 
et si secus super his a quoquam quavis aucto- 
ritate contigerit attentari, irritum ac inane de- 
cernimus et declaramus. 

Non obstantibus Nostris et cancellariae aposto- 
licae regulis de iure quaesito non tollendo, et de 
untonibus committendis ad partes, vocatis, quo- 
rum interest, nec non Lateranensis concilii no- 
vissime celebrati, uniones perpetuas nisi in ca- 
sibus a iure permissis fieri prohibentis, aliis- 
que apostolicis ac in generalibus provincialibus- 
que et synodalibus conciliis editis specialibus 
vel generalibus constitutionibus et ordinationi- 
bus, etiam iuramento, confirmatione aposto- 
stolica vel quavis firmitate alia roboratis sta- 
tutis et consuetudinibus, ac quibuscumque con- 
cordiis et conventionibus forsan initis robo- 
ratis, confirmatis et approbatis, privilegiis quo- 
que, indultis et literis apostolicis, illis alias in 
suo robore permansuris, ad effectum praesen- 
tium et validitatis omnium et singulorum prae- 
missorum, hac vice dumtaxat, harum serie spe- 
cialiter et expresse derogamus et derogatum 
esse volumus, caeterisque confrariis quibus- 
cumque. 

Huiusmodi vero literarum transumptis seu 
exemplis etiam impressis, manu notarii publici 
subscriptis et sigillo personae in ecclesiastica 
dignitate constitutae munitis, eamdem ubique 
locorum in iudicio et extra fidem haberi volu- 
mus, quae ipsis praesentibus haberetur si ori- 
ginaliter fuissent exhibitae vel ostensae. 


MDCCCXL. ; 61 


Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pa- 
ginam Nostrae voluntatis, dismembrationis, di- 
visionis, exemptionis, unionis, subiectionis, 
commissionis, deputationis, mandati, decreti ac 
derogationis infringere vel ei ausu temerario 
contraire. Si quis hoc attentare praesumpserit, 
indignationem omnipotentis Dei ac beatorum 
Petri et Pauli apostolorum eius se noverit in- 
cursurum, 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die secunda iunii millesimo 
octingentesimo quadragesimo pontificatus No- 
stri anno decimo. 


XXII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Domus Filiarum oppidi Lovere (Brescia), aliae- 
que omnes quae in posterum in regionibus 
regni Insubrium Venetorum (Lombardo Ve- 
neto) a dom) eiusdem instituti civitatis Ve- 
sontii (Besanzone) seiunguntur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Multa inter pia atque illustria mulierum in- 
stituta, quibus catholica fulget Ecclesia, illud 
profecto mirandum in modum emicat quod a 
s. Vincentio de Paulo excitatum, a Filiabus Ca- 
ritatis nomen habet. Ipsius enim instituti fe- 
minae, ab omnibus mundi illecebris penitus ab- 
horrentes et christianae caritatis igne succensae, 
id unum mente agitare, id unum pro viribus 
eniti summopere gloriantur, ut aegrotantibus 
sedulo inserviant, puellas sanctissimae fidei 
praeceptis imbuant, easque diligenter rebus om- 
nibus instituant, ad virtutem honestatemque 
mature fingant, ac orbitate laborantes, omni ope 
iuvent, et aliis quibuscumque possunt rationi- 
bus ea omnia exerceant opera, quae caritatem 
in Deum et erga homines praeseferunt. Ex 
quo quidem salutari instituto maxima in chri- 
stianam aeque ac in civilem rempublicam bona 
cum summa christifidelium utilitate redundare 
videmus. Hinc merito atque optimo iure Ro- 
mani Pontifices praedecessores Nostri ac summi 
quoque principes singulari benevolentia insti- 
tutum ipsum sunt prosequuti. Nos vero vehe- 
menter optantes institutum idem maiora sem- 
per in dies incrementa suscipere, atque ubique 
si fieri posset vigere et florescere, iis postula- 
tionibus quam libentissime obsecundamus, quae 
illud magis magisque promovere posse viden- 
tur. Itaque non mediocri certe laetitia aifecti 
fuimus, ubi primum a ven. fratre hodierno 


1 Ex Cancellaria Episcopali Brixiensi. 


62 ACTA GREGORII PP. XVI. 


Brixien. episcopo accepimus, tam praeclarum 
tamque utile institutum in oppido Lovere eius- 
dem Brixien. dioeceseos iam existere, atque 
spem affulgere fore ut illud in alias etiam ci- 
vitates et regiones regni Insubrium ac Vene- 
torum, vulgo Regno Lombardo-Veneto, sese 
extendat. Verum, ut maiori eiusdem instituti 
bono et propagationi consulatur, idem ven. 
frater Nobis exponendum curavit oportere,. ut 
domus filiarum Caritatis, eo in oppido iam exi- 
stens, aliaeque omnes quae futuris temporibus 
in regionibus commemorati regni extiterint, se- 
iunctae omnino sint ac minime pendeant a con- 
gregatione Filiarum Caritatis Vesontii, vulgo 
Besanzone, earumque suprema antistita seu 
superiora generale, ac tantum subiectae sint 
episcopo illius dioecesis in qua domus ipsae 
apertae fuerint. Nos igitur quantum in Domino 
possumus, institutum ipsum promovere eiusque 
bono prospicere vel maxime cupientes, de ve- 
nerabilium fratrum Nostrorum S.R E. ecclesiae 
cardinalium negotiis et consultationibus Episco- 
porum et Regularium praepositorum consilio, 
piis eiusdem ven. fratris desideriis annuere haud 
dubitavimus. 

Quamobrem omnes, quibus hae literae fa- 
vent, peculiari beneficentia prosequi volentes, 
et a quibusvis excommunicationis et interdicti 
aliisque ecclesiasticis censuris, sententiis et poe- 
nis quovis modo et quacumque de causa latis, 
si quas forte incurrerint, huius tantum rei gratia 
absolventes ac absolutos fore censentes, et con- 
stitutionibus a rec. mem. Pio VII praedecessore 
Nostro pro instituto Filiarum Caritatis Veson- 
til approbatis expresse derogantes, hisce Literis, 
auctoritate Nostra apostolica, domum Filiarum 
Caritatis in oppido Lovere, Brixien. dioecesis, 
fundatam, aliasque omnes quae in civitatibus, 
locis, regionibus regni Insubrium et Venetorum, 
vulgo Regno Lombardo-Veneto, futuris tem- 
poribus existere poterunt, a domo Vesontii eius- 
dem instituti et qualibet illius domus supremae 
antistitae potestate et subiectione auferimus, se- 
iungimus ac perpetuo seiunctas omnino esse 
debere declaramus, illasque ordinariae episco- 
porum, in quorum dioecesibus extiterint, iu- 
risdictioni subiicimus et subiectas esse decerni- 
mus, atque ipsis episcopis facultatem facimus 
ut, auctoritate Nostra apostolica, eas immuta- 
tiones in istituti regulis libere et licite facere 
possint, quas pro eorum prudentia ac locorum 
et temporum praesertim ratione habita ad ma- 
ius instituti bonum procurandum _pertinere 
posse existimaverint. Praeterea eadem auctori- 
tate Nostra apostolica ipsius Filiabus Caritatis 
oppidi Lovere et aliis omnibus quae in com- 
memoratis locis et regionibus in posterum fue- 
rint, omnes et singulas indulgentias et spiri- 
tualia beneficia domui Filiarum Caritatis Ve- 


sontii quovis modo iam collata, perpetuo con- 
cedimus atque largimur, exceptis tamen privi- 
legiis super exemptione ab ordinariorum iuris- 
dictione et aliis facultatibus quae ab ipsis de- 
rivant. Insuper potestatem tribuimus, cuius vi, 
consiliis inter ipsos ordinarios initis atque col- 
latis, sorores huius instituti peti possint, ut in 
alia collocentur domo, quemadmodum ipsius 
instituti praescripto statuitur. 

Haec concedimus atque indulgemus, statui- 
mus, declaramus, mandamus, decernentes has 
praesentes literas firmas, validas et efficaces 
existere et fore suosque plenarios et integros 
eifectus sortiri et obtinere, atque ab omnibus ad 
quos spectat et spectabit in posterum inviolabili- 
ter observari; sicque in praemissis per quoscum- 
que iudices ordinarios et delegatos etiam cau- 
sarum palatii apostolici auditores iudicari et 
definiri debere, ac irritum et inane, si secus super 
his a quoquam quavis auctoritate scienter vel 
ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus commemoratis constitutio- 
nibus, a fel. rec. Pio VII praedecessore Nostro 
probatis, aliisque apostolicis ac in universa- 
libus provincialibusque et synodalibus conciliis 
editis generalibus vel specialibus constitutioni- 
bus et ordinationibus, nec non legis fundatio- 
nis eiusdem instituti etiam iuramento, confir- 
matione apostolica vel quavis firmitate alia ro- 
boratis statutis et consuetudinibus, privilegiis 
quoque, indultis et literis apostolicis in contra- 
rium praemissorum quomodolibet concessis, con- 
firmatis et innovatis; quibus omnibus et singulis 
illorum tenores praesentibus pro plene et suffi- 
cienter expressis ac de verbo ad verbum inser- 
tis habentes, illis alias in suo robore perman- 
suris, ad praemissorum effectum, hac vice dum- 
taxat specialiter et expresse derogamus, aliis- 
que etiam speciali et individua mentione et 
derogatione dignis in contrarium facientibus 
quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die quinta iunii millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


XXIII. 


INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum magis insi- 
gnium canonicis Lucensis civitatis }. 
GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romani munificentia Pontificis honorifica in- 
signia lis potissimum tribuit viris, qui conspi- 


1 Ex Cancellaria Episcopali Lucensi. 


ANNO 


cuis in templis divino ministerio addicti, in 
hymnis et canticis laudes Deo persolvunt, ut 
ipsi, acriori veluti stimulo permoti, virtutum 
omnium ornatu magis magisque fulgere co- 
nentur. 

Exponendum Nobis curarunt dilecti filii be- 
neficiarii metropolitani templi Lucensis, eos in 
praesentia almutiam gestare, dum eiusdem 
templi canonici statutis temporibus vel sacram 
trabeam, vulgo cappa magna, violacei coloris 
cum mustelae alpineae pellibus, vel palliolum 
seu mozzettam violacei coloris et lineum ma- 
nicatum amiculum, vulgo rocchetto, deferunt, 
aliisque potiuntur insignibus. Jam vero cum 
beneficiarii iidem, ad ipsius templi decus au- 
gendum a Nobis postulaverint ut splendidiori- 
bus insignibus eos ornare velimus, Nos eorum- 
dem votis benigne annuendum censuimus. 

Quamobrem omnes et singulos, quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis, suspen- 
sionis et interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, 
sententlis et poenis quovis modo et quacum- 
que de causa latis, si quas forte incurrerint, 
huius tantum rei gratia absolventes et absolu- 
tos fore censentes, hisce literis, auctoritate 
Nostra apostolica, beneficiariis commemorati 
templi Lucensis, iis, qui modo sunt quique in 
posterum erunt, perpetuum in modum conce- 
dimus atque indulgemus, ut rocchettum sine 
manicis et lacernam seu cappam cum pelle ci- 
nerea, quando canonici illius templi cappam 
magnam cum pellibus supra expressam defe- 
runt, palliolum vero seu mozzettam nigram 
quando canonici violaceam mozzettam induunt 
in choro, in conventibus seu capitulis, in so- 
lemnibus supplicationibus aliisque publicis fun- 
ctionibus, gestare libere et licite possint et va- 
leant. 

Decernentes has praesentes literas firmas , 
validas et efficaces existere et fore suosque 
plenarios et integros effectus sortiri et ob- 
tinere, dictisque plenissime suffragari; sicque 
in praemissis per quoscumque iudices ordina- 
rios et delegatos, etiam causarum palatii apo- 
stolici auditores, Sedis Apostolicae nuntios, ac 
Sanctae Romanae Ecclesiae cardinales etiam de 
latere legatos, sublata eis et eorum cuilibet qua- 
vis aliter iudicandi et interpretandi facultate et 
auctoritate, iudicari et definiri debere, ac irritum 
et inane si secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus, quoties opus fuerit, rec. mem. 
Bened. XIV praed. Nostri super divisione materia- 
rum, aliisque apostolicis atque in universalibus 
provincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus et 
ordinationibus, nec non illius metropolitani 


1 Ex Iure Pontificio de P, F. 


MDGCCXL. 63 


templi canonicorum collegio et beneficiatorum 
etiam iuramento, confirmatione apostolica vel 
quavis firmitate alia roboratis statutis et con- 
suetudinibus, privilegiis quoque, indultis et li- 
teris apostolicis in contrarium praemissorum 
quomodolibet concessis, confirmatis et inno- 
vatis, quibus omnibus et singulis illorum te- 
nores praesentibus pro plene et sufficienter ex- 
pressis, ac de verbo ad verbum insertis habentes, 
illis alias in suo robore permansuris ad prae- 
missorum effectum, hac vice dumtaxat, speciali- 
ter et expresse derogamus, caeterisque contrariis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima sexta iunii mille- 
simo octingentesimo quadragesimo, pontificatus 
Nostri anno decimo. 


XXIV. 
BOW eX 


Qua fit erectio episcopalis ecclesiae s. Caroli 
in America meridionali '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 
servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ubi primum universalis Ecclesiae procura- 
tionem, Nobis licet immerentibus, collatam di- 
vinitus intelleximus, nullis profecto curis ac la- 
boribus parcendum duximus, ut, qui catholicae 
veritatis luce perfusi, filii Dei vocantur et sunt, 
stabiles in fide permanerent; quos vero ab ipsius 
sinu longe aberrantes lamentaremur, iidem ad 
Christi ovile omni sollicitudinis genere tradu- 
cerentur. Quibus sane praecipuis supremi apo- 
stolatus muneribus rite adimplendis maxime 
inservit ea dioecesium circumscriptio, qua di- 
lecti animarum pastores fideles oves facile co- 
gnoscant, ab iisdemque cognoscantur, perditos 
autem homines et errorum laqueis misere im- 
plicitos in libertatem filiorum adoptionis per 
verbum Christi restituant. Si vero tanta sit re- 
gionum amplitudo, vel naturalis eorumdem 
conditio, ut singulos episcopi adire locos prae- 
sentes nequeant, vix ac ne vix quidem hisce 
rebus, ea qua decet, vel sedulitate vel utilitate 
gerendis pares evadent. 

Hisce rationibus adductus supremus Chilen- 
sis ditionis praeses, a Nobis humiliter efflagi- 
tavit, ut SSmae Conceptionis dioecesim dis- 
membrare ac civitatem seu oppidum S. Caroli, 
quod provinciae, cui nomen Chiloa, caput est 


64. ACTA GREGORII PP, XVI. 


et princeps ac maximo quoque portu celebra- 
tur, quodque prae aliis opportunius videtur, 
in sedem episcopalem nomine eiusdem S, Ca- 
roli nuncupandam erigere alterumque ibi epi- 
scopum praeficere apostolica auctoritate velle- 
mus. Retulit enim incolaram numerum per eas 
regiones ab institutione dioecesis SSmae Con- 
ceptionis labentibus annis maxime increbuisse, 
adeo ut unus antistes curis laboribusque, in 
regimine dioecesis perferendis, omnino impar 
iure meritoque dignoscatur. Ea idcirco dioe- 
cesis, quae latissime fines suos protendit, du- 
centa ac septuaginta comprehendit hominum 
millia praeter quamplurimas infidelium tribus 
hac illac per nemora et montes vagantes 5 ci- 
vitas vero episcopalis in extremo propemodum 
dioecesis boreali territorio sita est, ac propterea 
quam longissime absunt, qui in adversa dioe- 
cesis parte commorantur. Huc illuc etiam ac- 
cedit, quod ea loca inter se longius dissita sunt 
quoque plerumque admodum praerupta, asper- 
rimis itineribus vix obvia, pluribus aerumnis 
laboribusque obnoxia et infestissimis barbaro- 
rum incursionibus identidem vexata. 

Quibus rebus facile colligitur istiusmodi dioe- 
cesis pastorem praepediri quominus gregem sibi 
concreditum, ea qua par est sedulitate utilita- 
teque depascat, integram dioecesim pro suo 
quoque tempore perlustret, civibus pro rerum 
opportunitate necessitateque communicet, illo- 
rum denique conversioni strenae incumbat, qui 
evangelica doctrina nondum instituti in discri- 
mine aeternae salutis versantur. Haec profecto 
praecipue spectant populi ad extremam eius- 
dem dioecesis meridionalem partem degentes, 


et longissimo ab hinc tempore destituti omnino™ 


praesentia pastoris, qui nedum pueris sed se- 
nioribus etiam sacramentum Confirmationis 
impertiatur, qui sacros Ordines poscentibus ido- 
neisque viris conferat, qui denique verbo et 
exemplo infirma curet, depravata corrigat, dis- 
rupta consolidet, periclitantes in fide confirmet 
et caecos illuminet. 

Quare percommodum Nos existimavimus con- 
silium dismembrandi a dioecesi Ssthae Conce- 
ptionis provinciae Valdiv. cum archipelagis de 
Chiloe et Guaitecas, itemque insulam Mocham, 
ut novam inde sancti Caroli dioecesis erigatur, 
quae quidem istiusmodi posita circumscriptione, 
fines suos prolatura est in leucas circiter cen- 
tum a nordicis ad australes plagas, ab orien- 
talibus autem ad occidentales in leucas circiter 
quinquaginta, ita ut, praeter quamplurima in- 
dorum ethnicorum millia, incolar. septuaginta 
millia sub ecclesiastica iurisdictione sit habi- 
tura. 

Iam vero haec atque alia rationum momenta 
a Chilensi Gubernio sollicita prece delata tanti 
ponderis apud Nos fuerunt, ut in reservatione 
utentes, quam apostolicis literis expressimus su- 
per nuperrima sanctissimae Conceptionis eccle- 


siae provisione, novam scilicet dioecesis circum- 
scriptionem prout in Domino expedire iudica- 
verimus, decernendi, et quatenus opus sit eo- 
rum quorum interesse posset consensui derogan- 
tes, cunctis rebus matura deliberatione perpen- 
sis, porrectisque supplicationibus obsecundare 
cupientes, ex certa scientia, Motu—Proprio et 
apostolicae potestatis plenitudine praefatas pro- 
vincias Valdivian. et Chiloaam nec non archi- 
pelagum de Chiloe et Guaitecas ac etiam in- 
sulam Mocham a dioecesi Ssmae Conceptionis 
perpetuo dividimus ac dismembramus, proin- 
deque omnes paroecias, ecclesias, capellas, coe- 
nobia, monasteria et alia quaecumque secularia 
ac quorumvis ordinum regularia beneficia, quae 
inibi forsitan existant, itemque sexus utriusque 
personas tam laicos quam clericos, non tamen 
exemptos, presbyteros beneficiatos et religiosos 


cuiuscumque gradus, status, ordinis et condi- 


tionis, potestate ac superioritate episcopi Ssmae 
Conceptionis pro tempore existentis seu eius 
dioecesis Ordinarii perpetuum pariter in modum 
eximimus atque liberamus. 

Hac vero dismembratione, divisione et exem- 
ptione peracta, oppidum seu civitatem s. Ca- 
roli quae est in provincia Chiloaae, in civita- 
tem episcopalem erigimus atque instituimus 
cum curia et cancellaria ecclesiastica, eamque 
in civicatem episcopalem sic erectam et institu- 
tam omnibus et singulis frui honoribus, iuri- 
bus, privilegiis et praerogativis volumus, qui- 
bus coeterae pontificali sede insignitae in Chi- 
lensi ditione civitates eorumque cives utuntur 
ac fruuntur; ecclesiam praestantiorem praefatae 
civitatis Sancti Caroli ab executore praesentium 
literarum Nostrarum, qui inferius a Nobis de- 
legabitur, designandam ad honorem dignita- 
temque cathedralis ecclesiae erigimus atque at- 
tollimus, ut in ea sedem episcopalem pro uno 
deinceps episcopo s. Caroli nuncupandam, qui 
eidem ecclesiae civitati et dioecesi infra assi- 
gnandae eiusque clero et populo praesit, syn- 
odum convocet, atque omnia et singula iura 
officia et munia episcopalia habeat exerceatque 
cum suis capitulo, arca, sygillo, mensa ut infra 
constituenda caeterisque pontificalibus insigniis, 
iuribus, honoribus, praeeminentiis, quibus re- 
liquae cathedrales ecclesiae Chilensis ditionis 
earumque praesules potiuntur, dummodo ti- 
tulo oneroso aut ex peculiari indulto non sint 
eis attibuta, perpetuo pariter erigimus atque 
instituimus. 

Cathedrali ecclesiae s. Carolo hoc modo ere- 
ctae ut propria deinceps dioecesis tribuatur, il- 
lius antistiti provincias Valdivae et Chiloaae, 
itemque archipelagum de Chiloe et Guaitecas, 
nec non insulam Mocham nuncupatam, uti su- 
perius significata est pro dioecesi novi episco- 
patus S. Caroli perpetuo adiungimus atque ad- 
signamus ; quod quidem territorium sic attri- 
butum atque assignatum , existentesque in eo 


ANNO MDCCCXL. 65 


paroecias, ecclesias, coenobia, monasteria et 
quaecumque alia saecularia et quorumvis or- 
dinum regularia beneficia, utriusque sexus per- 
sonas et incolas, tam laicus quam clericos, non 
tamen exemptos, cuiuscumque: gradus, ordina- 
riae novi pro tempore existentis episcopi eccle- 
siae S. Caroli iurisdictioni, regimini, potestati 
ac superioritati perpetuo similiter subiicimus, 
eique pro Civitate, territorio, dioecesi, clero et 
populo perpetuum pariter in modum adsigna- 
mus atque attribuimus. 

Ut autem futurus qui extet pro tempore epi- 
scopus S. Caroli, suam possit decenter tueri 
dignitatem atque valeat vicario generali et cu- 
riae episcopali opportuna satisque providere, 
congruam dotem, quam Chilense gubernium 
ex data fide quamprimum constituet, episcopali 
mensae adscribimus atque attribuimus, uti si- 
militer fabricae novae cathedralis ecclesiae eam 
congruam dotationem, quam gubernium ipsum 
praestabit, perpetuum in modum adscribimus 
atque adiudicamus. 

Proprias aedes pro futuri episcopi habitatione 
eiusque curiae episcopalis residentia decenti 
forma et commodo loco, ac, quantum fieri 
poterit, ecclesiae cathedrali proximiores quam- 
primum adsignari volumus; quae si modo de- 
sint easque conduci oporteat, tunc pensionis pro 
illarum conductione solvendae rationem haben- 
dam esse decernimus atque declaramus. 

In maiori vero ecclesia civitatis S. Caroli, 
ut supra in cathedralem erecta, suum consti- 
tuimus atque erigimus capitulum, undecim 
constans canonicalibus praebendis pro totidem 
presbyteris, nimirum tribus dignitatibus, qua- 
rum prima decanatus , quae post pontificalem 
erit maior ac omnibus potietur honoribus, pri- 
vilegiis et praeeminentiis, eidem ex iure compe- 
tentibus, secunda archidiaconatus, ac tertia ma- 
gisterlum scholae nuncupabitur; nec non octo 
canonicatibus comprehensis theologali ac poe- 
nitentiaria praebendis, quae iuxta’ canonicas 
sanctiones ac praesertim concilii Tridentini de- 
creta in capitulis ecclesiarum cathedralium ex- 
tare debent; ac praeterea eidem ecclesiae pro 
servitio chori erunt addicti sex praebendati seu 
vicarli, aliique clerici. 

Huiusmodi autem dignitatum non minus 
quam canonicatuum ac praebendarum futuros 
ac pro tempore existentes possessores apud 
eamdem ecclesiam cathedralem S. Caroli per- 
sonaliter residere, ac ibidem divina quoque of- 
ficia caeterasque ecclesiasticas functiones cele- 
brare horasque canonicas tam diurnas quam 
nocturnas decantare, recitare et psallere, mis- 
samque conventualem pro benefactoribus in ge- 
nere quotidie celebrare, et eidem cathedrali 
ecclesiae in omnibus laudabiliter deservire, il- 
liusque statuta in posterum edenda diligenter 
observare teneri volumus, decernimus et con- 
stituimus. 


Acta Grecorit XVI. Vol. II. 


Quod vero spectat ad dignitatum et canoni- 
catuum huiusmodi collationem, eam fieri om- 
nino ac peragi volumus praevio examine vel 
alio experimento per episcopum qui pro tem- 
pore extiterit designando, Si vero agatur de 
prebendis canonicalibus theologali ac poeniten- 
tiaria, vel de dignitate, vel alia praebenda cui 
forsitan animarum curam episcopo pro tem- 
pore placeat adnectere, adhibeatur concursus 
ad praescriptum concilii Tridentini et aposto- 
licarum constitutionum. 

Eidemque sic efformato capitulo cathedrali 
facultatem impertimus condendi statuta, ordi- 
nationes et decreta, sacris tamen canonibus, 
concilio Tridentino et apostolicis constitutio- 
nibus consona, atque Ordinarii approbationi 
prorsus sublicienda, nec non ius concedimus 
fruendi omnibus et singulis privilegiis, hono- 
ribus et gratiis quibus alia capitula cathedra- 
lium ecclesiarum in ditione Chilensi existen- 
tilum utuntur ac fruuntur, dummodo adhuc 
sint in usu et non fuerint revocata, nec sacris 
canonibus et decretis apostolicis repugnent, ne- 
que titulo oneroso aut peculiari indulto sint 
quaesita. 

Capitulo autem novae cathedralis ecclesiae 
S. Caroli sic erecto et constituto congruam si- 
militer dotationem quam tradet memoratum 
gubernium adsignamus, sin autem integram 
dotem pro singulis capitularibus illico praestare 
nequiverit, eorum saltem partem dotabit pru- 
denti arbitrio executoris literarum apostolica- 
rum mox deputandi, suspensa interim dota- 
tione et collatione reliquarum dignitatum, ca- 
nonicatuum ac praebendarum, quam tamen 
dotationem, quantocitius fieri poterit, complen- 
dam praecipimus, atque hac in re studium, 
zelum et curam omnem episcoporum S. Caroli 
pro tempore existentium ipsiusque gubernii ve- 
hementer excitamus. 

Ecclesiasticum item clericorum seminarium 
iuxta concilii Tridentini decreta erigimus atque 
instituimus, ipsique aedes ecclesiae cathedrali, 
si fieri poterit, proximas adscribi, eamque do- 
tationem a-praeposito gubernio, cum primum 
pro locorum ac temporum adiunctis datum 
fuerit, assignamus, quam seminariis ecclesia- 
sticis Chilensis ditionis tribui solet, atque in 
hoc similiter Chilensis gubernii et episcopo- 
rum Sancti Caroli studium omne impense ex- 
citamus. 

Praefatam ecclesiam Sancti Caroli ut supra 
erectam archiepiscopo Sancti Jacobi Chilensis 
ditionis metropolitico iure subiicimus, iisque 
omnibus frui volumus facultatibus, exemptio- 
nibus, praerogativis et iuribus, quae ad ceteras 
suffraganeas ecclesias metropolitanae ecclesiae 
Sancti Iacobi pertinent. 

Fructus vero eiusdem novae ecclesiae S. Ca- 
roli ex more taxari ad florenos auri de camera 
triginta tres ac tertiam floreni partem, ac hu- 


9 


66 ACTA GREGORII PP. XVI. 


iusmodi taxam in libris camerae apostolicae et 
sacri collegii describi volumus ac mandamus. 

Ut vero cuncta a Nobis ut sipty disposita 
rite ad suum perducantur effectum, futuro epi- 
scopo novae cathedralis ecclesiae S. Caroli, quem 
harum literarum Nostrarum executorem eligimus 
ac deputamus, necessarias omnes ac Opportunas 
tribuimus facultates, ut ipse vel per se vel per 
aliam personam, ecclesiastica dignitate consti- 
tutam ab eo subdelegandam, omnia statuere ac 
decernere valeat, atque etiam cum facultate 
eidem exequutori sive eius subdelegato defini- 
tive pronunciandi super quacumque oppositione 
adversus praedicta quomodolibet oritura, iniun- 
cta ipsi obligatione diligenter in decreto execu- 
toriali describendi et praefiniendi limites novae 
dioecesis ac mittendi ad sacram Consistorialem 
congregationem infra sex menses ab expleta lit- 
terarum apostolicarum executione exemplar au- 
thentica forma exaratum decretorum omnium, 
quae in harum literarum exequutionem emittet, 
ut in tabulario congregationis Rebus Consisto- 
rialibus praepositae de more asservetur. 

Praesentes autem literas, et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet inter- 
esse habentes vel habere praetendentes, vocati 
et auditi non fuerint, ac praemissis non con- 
senserint, eorum consensui, quatenus opus sit, 
de apostolicae potestatis plenitudine supplentes, 
nullo unquam tempore de subreptionis vel obre- 
ptionis aut nullitatis vitio seu intentionis No- 
strae vel aliquo alio etiam substantiali defectu 
notari, impugnari aut in controversiam vocari 
possit, sed semper et perpetuo validas et efficaces 
existere ac fore, suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere, ac ab omnibus ad 
quos spectat inviolabiliter observari debere vo- 
lumus, mandamus atque decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, de suppressionibus committendis ad par- 
tes, vocatis quorum interest, aliisque Nostris 
et cancellariae apostolicae regulis ac in syno- 
dalibus universalibus provincialibusque conciliis 
editis specialibus vel generalibus constitutionibus 
et ordinationibus apostolicis et quibusvis aliis 
Romanorum Pontificum praedecessorum No- 
strorum dispositionibus, caeterisque contrariis 
quibuscumque. 

Volumus praeterea ut harum literarum tran- 
sumptis etiam impressis, manu tamen alicuius 
notarii publici subscriptis et sigillo personae 
in ecclesiastica dignitate constitutae munitis, 
eadem prorsus: fides adhibeatur, quae ipsis 
praesentibus adhiberentur, si forent exhibitae vel 
ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat hanc 
paginam Nostrarum dismembrationis, seiunc- 
tionis, separationis, erectionis, institutionis, as- 
signationis, attributionis, subiectionis, conces- 


sionis, indulti, commissionis , deputationis, 
mandati, decreti, derogationis ac voluntatis in- 
fringere vel ei ausu temerario contraire. Si 
quis autem hoc attentare praesumpserit, indi- 
gnationem omnipotentis Dei ac beatorum Pe- 
tri et Pauli apostolorum eius se noverit incur- 
surum. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadrigesimo kalendis iulii, pontificatus 
Nostri anno decimo. 


XXV. 


BULLA 


Qua fit erectio episcopalis ecclesiae de Serena 
in America Meridionali * 


GREGORIUS EPISCOPUS 
servus servorum Dei 


ad perpetuam rei memoriam. 


Ad apostolicae potestatis fastigium, nullo licet 
meritorum suffragio divinitus evecti, universos 
plane Christi fideles pastorali cura complecti 
debemus, utpote qui in b. Petri apostolorum 
principis locum suffecti sumus, cui Christus 
Dominus gregem suum pascendum commisit 
universum. Quapropter ad eos etiam quos re- 
motissimae orbis terrarum partes a Nobis se- 
iungunt, studia Nostra curasque serio conver- 
timus, eorumque, quos animo praesentes cer- 
nimus, saluti studentes, nihil praetermittendum 
ducimus, quod ad aeternam beatitatem eis- 
dem comparandam pertinere quoquomodo vi- 
deatur. 

Cum haec cura animo Nostro potissimum 
inhaereat, ut Christi gregem ad salutis pascua 
ducamus, humillimas preces benigne excepimus 
supremi Chilensis ditionis moderatoris, enixis 
precibus efflagitantis, ut in urbe Serena novam 
episcopalem sedem apostolica auctoritate con- 
stituamus, eique novum episcopum adsignemus, 
quippe quod unus episcopus suo fungendo mu- 
neri, pascendis nimirum illis gentibus, omnino 
sit impar. Sane ea est dioecesis S. Iacobi am- 
plitudo, ut octingenta ferme hominum millia 
complectatur, qui in provinciis commorantur, 
quas vocant Santiago, Talca Colchaqua, An- 
concaqua et Conquimbo. Iam vero harum po- 
strema, cuius princeps est urbs Serena, in ex- 
tremis finibus posita, dioecesis S.Iacobi, a flu- 
mine Choapa ad deserta Atacamae loca excurrit, 


t Ex Iure Pontificio de P. F, 


ANNO MDGCCXL. 67 


et per ducentas quinquaginta leucas protenditur, 
atque incolarum centies millia continet. Cum 
adeo vasta sit dioecesis S. Iacobi et provincia 
Conquimbo a pastore pro tanto regionis inter- 
vallo seiungatur, atque asperrimae imprimis 
viae sint, quae illuc ducant, mirum non est si 
ea incolarum pars quae in extremis dioecesis 
finibus degit, nec pastores sui praesentia recreari, 
nec praeceptis erudiii, nec sacro adhuc chrismate 
inungi potuerit. 

Huic tanto malo pro apostolica, qua urgemur, 
sollicitudine succurrere optantes, uti ea christia- 
norum multitudo pastoris sui monitis in viam 
salutis dirigi possit, et miserrimae gentes evan- 
gelii lumine collustrentur, quae teterrimis er- 
rorum tenebris obvolvuntur, humillimis precibus 
Chilensis gubernii per negotiorum gestorem 
exhibitis benigne indulgere constituimus. Itaque 
certa scientia ac etiam Motu—Proprio deque 
apostolicae potestatis plenitudine, habita ratione 
propitiae sententiae ven. fratris Nostri Ema- 
nuelis Vicuna hodierni archiepiscopi S. lacobi 
iamdiu pansae, et consensui eorum quorum 
forte intersit, quatenus opus sit, derogantes, 
universam provinciam Conquimbo ac omnes 
et singulas paroecias, ecclesias, conventus et 
monasteria aliaque quaecumque saecularia et 

uorumvis ordinum regularia beneficia, quae 
inibi forsitan existant, a dioecesi S. Iacobi de 
Chile perpetuo dismembramus, dividimus, se- 
cernimus, separamus, utriusgue pariter sexus 
personas habitatores et incolas tam laicos quam 
clericos, presbyteros beneficiatos et religiosos 
cuiuscumque gradus, status, ordinis atque con- 
ditionis ab ordinaria iurisdictione, potestate ac 
superioritate archiepiscopi pro tempore existen- 
tis S.Iacobi seu eiusdem dioecesis Ordinarii 
perpetuum in modum eximimus et liberamus. 
Terram insuper seu civitatém Serenam positam 
in provincia Conquimbo sic dismembrata et 
divisa a dioecesi S. Iacobi de Chile in civitatem 
episcopalem erigimus et instituimus cum curia 
et cancellaria ecclesiastica, illamque in civita- 
tem episcopalem sic erectam et institutam omni- 
bus et singulis honoribus, iuribus, privilegiis 
atque praerogativis, quibus caeterae civitates 
pontificali sede decoratae in Chilensi ditione eo- 
rumque cives utuntur et gaudent, frui, uti et 
potiri volumus et indulgemus. 

Maiorem ecclesiam in praedicta terra Serena 
in civitatem episcopalem erectam existentem et 
designandam ab executore litterarum apostoli- 
carum, quem inde nominabimus, ad honorem 
et dignitatem ecclesiae cathedralis de Serena 
nuncupandam, evehi atque attolli pariter man- 
damus, ac in ea sedem et cathedram pontifi- 
calem pro suo episcopo de Serena appellando, 
qui eidem ecclesiae, civitati ac dioecesi infra 
adiudicandae eiusque clero et populo praesit, 
synodum convocet, ac omnia et singula iura, 
officia muniaque episcopalia habeat atque exer- 


ceat cum suis capitulo, arca, sigillo, mensa, 
ut infra constituenda, ceterisque cathedralibus 
insigniis, iuribus, honoribus, privilegiis, gratiis, 
favoribus, indultis, iurisdictionibus ac praero- 
gativis, quibus reliquae cathedrales ecclesiae 
Chilensis ditionis eorumque praesules potiuntur 
et gaudent, dummodo ex peculiari indulto seu 
privilegio non sint eis attributa, perpetuo pa-, 
riter erigimus atque instituimus. 

Cathedrali de Serena ecclesia hoc modo ere- 
cta, ut propria deinceps dioecesis illius anti- 
stiti tribuatur, universam praedictam provin- 
ciam Conquimbo a dioecesi S. Iacobi ut supra 
avulsam et disiunctam pro dioecesi novi epi- 
scopatus de Serena perpetuo adiudicari atque 
adsignari volumus et mandamus; quam quidem 
provinciam ac in ea existentes seu existentia 
paroecias, ecclesias, conventus, monasteria et 
quaecumque alia saecularia ac quorumvis or- 
dinum regularium beneficia, utriusque sexus 
personas et incolas tam laicos quam clericos, 
non tamen exemptos, cuiuscumque gradus, or- 
dinis, iurisdictionis, regimini, potestati ac su- 
perioritati novi pro tempore existentis antistitis 
ecclesiae de Serena perpetuum similiter in mo- 
dum subiici, eique pro civitate, territorio, dioe- 
cesi, clero et populo, pariter perpetuo adsigna- 
mus atque attribuimus. 

Ut autem futurus pro tempore existens epi- 
scopus de Serena suam decenter valeat tueri 
dignitatem et vicario generali curiaeque episco- 
pali apte provideri, congruam dotationem, quam 
Chilense gubernium ex data fide quantocito 
constituet, mensae episcopali perpetuo adscribi 
atque attribui volumus et mandamus. 

Quod vero ad fabricam attinet novae cathe- 
dralis ecclesiae, eam similiter congruam dota- 
tionem quam idem gubernium tradet, perpe- 
tuum quoque in modum adscribimus atque ad- 
iudicamus. 

Pro futuri episcopi habitatione eiusque curiae 
episcopalis residentia, proprias aedes decenti 
forma et commodo loco ac proximiores quoad 
fieri poterit ecclesiae cathedrali ab ipso guber- 
nio quam primum assignari volumus, quae si 
modo desint, easque conduci oporteat, tunc 
pensionis’ pro illarum conductione solvenda ra- 
tionem habendam esse decernimus et decla- 
ramus. 

In maiori auiem ecclesia civitatis de Serena, 
uti supra in cathedralem erecta, suum consti- 
tuimus atque erigimus capitulum, undecim con- 
stans canonicalibus praebendis pro totidem pre- 
sbyteris, tribus nimirum dignitatibus, quarum 
prima decanatus, quae post pontificalem erit 
maior ac omnibus potietur honoribus, privile- 
giis et praeeminentiis eidem ex iure competen- 
tibus; secunda archidiaconatus, ac tertia magi- 
sterium scholae nuncupabitur; nec non octo 
canonicatibus, comprehensis theologali ac poe- 
nitentiaria praebendis, quae iuxta canonicas san- 


68 ACTA GREGORIL PP. XVI. 


ctiones, ac praesertim conc. Trid. decreta, in 
capitulis cathedralium ecclesiarum extare de- 
bent; eidem praeterea ecclesiae pro chori ser- 
vitio sex praebendati seu vicarii aliique clerici 
addicti erunt. 

Harum vero dignitatum non minus quam 
canonicatuum ac praebendarum futuros ac pro 
tempore existentes possessores apud eamdem 
cathedralem ecclesiam de Serena _personaliter 
residere ac ibidem divina quoque officia cete- 
rasque ecclesiasticas functiones celebrare horas- 
que canonicas tam diurnas quam nocturnas de- 
cantare, recitare et psallere, missamque con- 
ventualem pro benefactoribus in genere quoti- 
die celebrare, et eidem collegiatae ecclesiae in 
omnibus laudabiliter deservire, illiusque statuta 
imposterum edenda diligenter celebrare, teneri 
volumus, decernimus et constituimus. 

Quod vero spectat ad dignitatum et canoni- 
catuum huiusmodi collationem, eam fieri om- 
nino ac peragi volumus, praevio examine vel 
alio experimento per episcopum, qui pro tem- 
pore extiterit, designando. Si vero agatur de 
praebendis canonicalibus theologali vel poeni- 
tentiaria, vel de dignitate vel alia praebenda cui 
forsitan animarum curam episcopo pro tempore 
placeat adnectere, adhibito concursu ad prae- 
scriptum Conc. Trid. et apostolicarum consti- 
tutionum. 

Eidemque sic efformato capitulo cathedrali, 
facultatem impertimur condendi statuta, ordi- 
nationes et decreta, sacris tamen canonibus, con- 
cilio Tridentino et apostolicis constitutionibus 
consona, atque ordinarii approbationi prorsus 
sublicienda; nec non ius concedimus fruendi 
omnibus et singulis privilegiis, honoribus et 
gratiis quibus alia capitula cathedralium eccle- 
siarum in ditione Chilensi existentium utuntur 
ac fruuntur, dummodo adhuc sint in usu et 
non fuerint revocata, nec sacris canonibus et 
decretis apostolicis repugnent, neque titulo one- 
roso aut peculiari indulto sint quaesita. 

Capitulo autem novae cathedralis ecclesiae 
s. Caroli sic erecto et constituto congruam si- 
militer dotationem quam tradet memoratum 
gubernium adsignamus, sin autem integram 
dotem pro singulis capitularibus illico praestare 
nequiverit, eorum saltem partem dotabit pru- 
denti arbitrio executoris litterarum apostolica- 
rum mox deputandi, suspensa interim dotatione 
et collatione reliquarum dignitatum, canonica- 
tuum ac praebendarum, quam tamen dotatio- 
nem quantocitius fieri poterit complendam prae- 
cipimus, atque hac in re studium, zelum et 
curam omnem episcoporum de Serena pro tem- 
pore existentium ipsiusque gubernii vehementer 
excitamus. 

Ecclesiasticum item clericorum seminarium 
iuxta conc. Trid. decreta erigimus atque insti- 
tuimus, ipsique aedes ecclesiae cathedrali, si 
fieri poterit, proximas adscribi, eamque dotatio- 


nem a praedicto gubernio, cum primum pro 
locorum ac temporum adiunctis datum fuerit, 
assignamus, quam seminariis ecclesiasticis Chi- 
lensis ditionis tribui solet, atque in hoc simi- 
liter Chilensis gubernii et episcoporum de Se- 
rena studium omne impense excitamus. ~ 

Praefatam ecclesiam de Serena, ut supra ere- 
ctam, archiepiscopo S. Iacobi Chilensis ditionis 
metropolitico iure subiicimus, iisque omnibus 
frui volumus facultatibus, exemptionibus, prae- 
rogativis et iuribus, quae ad ceteras suffraga- 
neas ecclesias metropolitanae ecclesiae S. Iacobi 
pertinent. 

Fructus vero eiusdem novae ecclesiae de Se- 
rena ex more taxari ad florenos auri de camera 
triginta tres ac tertiam floreni partem, ac hu- 
jusmodi taxam in: libris camerae apostolicae et 
sacri collegii describi volumus. 

Ut vero cuncta a Nobis ut supra disposita 
ad suum perducantur effectum, ven. fratri No- 
stro Emanueli Vicuna, metropolitanae ecclesiae 
S. Iacobi de Chile archiepiscopo, quem harum 
litterarum Nostrarum executorem eligimus ac 
deputamus, necessarias omnes et opportunas 
tribuimus facultates, ut ipse vel per se vel per 
aliam personam, ecclesiastica dignitate consti- 
tutam, ab eo subdelegandam, omnia statuere ac 
decernere valeat, atque etiam cum facultate ei-. 
dem exequutori sive eius subdelegato definitive 
pronunciandi super quacumque oppositione ad- 
versus praedicta quomodolibet oritura, iniuncta 
ipsi obligatione diligenter in decreto executo- 
riali describendi et praefiniendi limites novae 
dioecesis ac mittendi ad sacram consistorialem 
congregationem infra sex menses ab expleta lit- 
terarum apostolicarum executione exemplar, 
authentica forma exaratum, decretorum omnium 
quae in harum litterarum executionem emittet, 
ut in tabulario congregationis Rebus Consisto- 
rialibus praepositae, de more asservetur. 

Praesentes autem literas, et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet inte- 
resse habentes, vel habere praetendentes, vocati 
et auditi non fuerint, ac praemissis non con- 
senserint, quatenus opus sit, de apostolicae po- 
testatis plenitudine supplentes, nullo unquam 
tempore de subreptionis vel obreptionis aut nul- 
litatis vitio, seu intentionis Nostrae vel aliquo 
alio etiam substantiali defectu notari, impu- 
gnari aut in controversiam vocari possit, sed 
semper et perpetuo validas et efficaces existere, 
suosque plenarios et integros effectus sortiri et 
obtinere, ac ab omnibus ad quos spectat invio- 
labiliter observari debere, volumus, mandamus 
atque decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, de suppressionibus committendis ad par- 
tes, vocatis quorum interest, aliisque Nostris 
et cancellariae apostolicae regulis ac in synoda- 
libus, provincialibus universalibusque conciliis 
editis specialibus vel generalibus constitutionibus 


ANNO MDCCCXL. 


et ordinationibus apostolicis, et quibusvis aliis 
Romanorum Pontificum praedecessorum No- 
strorum dispositionibus, caeterisque contrariis 
quibuscumque. 

Volumus praeterea ut harum literarum trans- 
umptis etiam impressis, manu tamen alicuius 
notarii publici subscriptis et sigillo personae in 
ecclesiastica dignitate constitutae munitis, ea- 
dem prorsus fides adhibeatur, quae ipsis prae- 
sentibus adhiberetur, si forent exhibitae vel 
ostensae, 

Nulli ergo omnino hominum liceat paginam 
hanc Nostrarum dismembrationis , seiunctio- 
nis, separationis, erectionis, institutionis, assi- 
gnationis, attributionis, subiectionis, concessio- 
nis, indulti, commissionis, deputationis, man- 
dati, decreti, derogationis ac voluntatis in- 
fringere, vel ei ausu temerario contraire. Si 
quis autem hoc attentare praesumpserit, indi- 
gnationem omnipotentis Dei ac beatorum Pe- 
tri et Pauli apostolorum eius se noverit in- 
cursurum., 

Datum Romae apud sanctum. Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo, kalendis iulii, pontifica- 
tus Nostri anno decimo. : 


XXVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Statuit abbatem s. Mauritii in inferiori Valesia 
pro tempore episcopali charactere decoran- 
dum esse, eique conferendum episcopatum 


Bethleem Syriae in partibus infidelium '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


In amplissimo apostolicae dignitatis atque 
auctoritatis gradu, nullis certe Nostris prome- 
ritis, sed inedabili divinae providentiae consi- 
lio, collocati, ac propterea de universo domi- 
nico grege, quem pastor aeternus Nobis pascen- 
dum commisit, vehementer solliciti, ea profecto 
omnia libenter agere solemus, quae ad maiorem 
Dei gloriam promovendam ac spiritualem ani- 
marum salutem procurandam pertinere posse 
videntur. Itaque sedulo diligenterque inspicien- 
tes quid ecclesiarum omnium decori atque uti- 
litati conveniat, decessorum Nostrorum vestiglis 
inhaerentes, amplis honoribus abbatiales inter- 
dum ecclesias decorare opportunum ducimus, 
ut divini cultus splendor magis eniteat, atque 
uberior inde dominici gregis fructus existat. 

Eguidem Nos minime latet insignem abba- 


‘yialem et regalem ecclesiam s. Mauritii penes 


69 


Helvetios, inferiore in Valesia sitam, cum pro- 
prio territorio originis vetustate, territorii eius- 
dem amplitudine, populi frequentia, cleri nu- 
mero et canonicorum collegio summopere prae- 
stare, ac plura regularia et saecularia beneficia 
habere. Ipsius autem abbas, qui canonicorum 
collegii princeps ac primicerii dignitate ornatus, 
infulae ac pedi seu pastoralis honore insignitus, 
in pluribus illius districtus paroeciis iurisdictio- 
nem quasi episcopalem exercet, atque huic Apo- 
stolicae Sedi una cum canonicorum collegio 
totaque abbatia immediate subiectus, Sardiniae 
comitis titulo, et magna cruce regii ac mili- 
taris ordinis ss. Mauritii et Lazari semper de- 
coratur. Canonicorum vero collegium ex plu- 
ribus viris conHatum, quorum alii spiritualia 
paroeciis praebent subsidia, alii divinas in choro 
laudes .concelebrant, alii communem agunt vi- 
tam ex regula a fel. mem. Pio VII praedeces- 
sore Nostro approbata. Quod quidem canoni- 
corum collegium eo in districtu studiorum cu- 
ram agens, omni diligentia et industria pro- 
spicit, ut iuventus in binis praesertim gymnasiis 
ad pietatem omnemque virtutem mature finga- 
tur, atque amoenioribus literis severioribusque 
disciplinis rite imbuatur. Accedit etiam, quod 
maxime interest, ut idem canonicorum col- 
legium catholicae religionis propagandae studio 
vehementer incensum, nullis neque curis neque 
laboribus neque impensis sibi parcendum ducat, 
quo illis in regionibus- maiora in dies ipsa re- 
ligio incrementa suscipiat, atque homines e 
caecis errorum fluctibus emersi ad catholicae 
Ecclesiae gremium redeant. 

Iam vero cum Nobis expositum fuerit rei 
catholicae ac spiritualis animarum salutis bono 
utile omnino esse, si illius abbatiae in tempore 
abbas episcopali titulo in part. infid. honeste- 
tur; Nos, quibus nihil potius esse potest, quam 
omni cura, vigilantia, contentione, in Dei opt. 
max. gloriam amplificandam ac sempiternam 
hominum salutem quibusque rebus procuran- 
dam incumbere, de venn. fratrum Nostrorum 
S.R. E. cardinalium negociis Propagandae Fidei 
praepositorum consilio, abbatiam ipsam huius- 
modi dignitate atque honore decorandam, eique 
episcopalem titulum de Bethleem in Syria in 
part. infid. perpetuo adsignandum existimavi- 
mus. Quamobrem eiusdem abbatiae et canont- 
corum collegii meritorum ratione habita, firmis 
tamen semper in ea abbatia manentibus ibique 
vigentibus omni statu, qualitate, denominatione, 
Motu—Proprio, certa scientia, matura delibera- 
tione, deque apostolicae Nostrae potestatis ple- 
nitudine, hisce literis, abbatiae s. Mauritii penes 
Helvetios in Valesia inferiori episcopalem titu- 
lum de Bethleem in part. infid. perpetuum in 
modum adsignamus atque attribuimus, atque 
illius in tempore abbatem episcopum de Beth- 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


70 


leem in Syria constituimus et declaramus, eum- 
que nomine, titulo et honore episcopali perpe- 
tuo decoramus; ac volumus, ut abbas s. Mau- 
ritii et episcopus de Bethleem appelletur cum 
omnibus et singulis iuribus, privilegiis, hono- 
ribus, insignibus, praerogativis, quibus episcopi 
in part. infid. utuntur, fruuntur, vel uti ac frui 
possunt et poterunt, atque id ita concessum 
volumus, ut, sequuta eiusdem abbatis canonica 
electione, etiam episcopus de Bethleem in part. 
infid. electus maneat, utque electionis confir- 
mationem una cum ecclesiae episcopalis pro- 
visione ab hac Apostolica Sede literis aposto- 
licis sub annulo piscatoris semper obtinere de- 
beat et teneatur. 

Haec concedimus atque indulgemus, statui- 
mus et mandamus, decernentes has praesentes 
literas firmas, validas et efficaces existere et 
fore, suosque plenarios et integros e:fectus sor- 
tiri et obtinere, ac illis in omnibus et per omnia 
plenissime suffragari; sicque in praemissis per 
quoscumcue iudices ordinarios et delegatos etiam 
causarum palatii apostolici auditores et S.R.E. 
cardinales, sublata eis et eorum cuilibet quavis 
aliter iudicandi et interpretandi facultate et au- 
ctoritate, iudicari et definiri debere, ac irritum 
et inane, si secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus, quoties opus fuerit, fel. rec. 
Bened. XIV praedecessoris Nostri super divisione 
materiarum, aliisque apostolicis atque in uni- 
versalibus provincialibusque et synodalibus con- 
ciliis editis generalibus vel specialibus constitu- 
tionibus et ordinationibus, nec non eiusdem 
abbatiae et canonicorum collegii, etiam iura- 
mento, confirmatione apostolica vel quavis fir- 
mitate alia roboratis statutis et consuetudinibus, 
privilegiis quoque, indultis et literis apostolicis 
in contrarium praemissorum quomodolibet con- 
cessis, confirmatis et innovatis; quibus omnibus 
et singulis illorum tenores praesentibus pro 
plene et sufficienter expressis ac de verbo ad 
verbum insertis habentes, illis alias in suo ro- 
bore permansuris, ad praemissorum effectum, 
hac vice dumtaxat specialiter et expresse dero- 
gamus, aliisque omnibus etiam speciali et in- 
dividua mentione et dzrogatione dignis in con- 
trarium facientibus quibuscumque.. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die tertia iul. mil- 
les'mo octingentesimo quadragesimo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


XXVIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Ex quatuor vicariatibus apostolicis Angliae 
regnum complectentibus octo constituit, uni- 
cuizue nomine et limitibus assignatis * 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad futuram rei memoriam. 


Muneris apostolici ratio, quod occulto Dei 
consilio ad supremam hanc cathedram evecti, 
meritis licet imparibus, sustinemus, eos Nos 
esse intentos expostulat, ut catholicae religioni 
ad divini nominis gloriam animarumque salu- 
tem tuendae et quaquaversus amplificandae , 
auctoritatem, studium operamjue Nostram non 
intermissa sollicitudine impendamus. 

Inter alia vero, in quibus Nostra quotidiana 
instantia versatur, animum curasque Nostras, 
ut par est, intendimus ad inclytam illam ca- 
tholici gregis partem, quae in florentissimo 

Angliae regno magnis nuper per Dei gratiam 
auctibus crevit. Quo sane tam prospero eventu 
laetantes et exultantes in Domino, iamdudum 
cogitabamus de antistitum numero illic augendo, 
quandoquidem vicariis apostolicis numero qua- 
tuor, inibi calamitoso alio tempore a Sancta 
hac Sede constitutis, hodie quidem operosum 
nimis et arduum est advigilare ad custodiam 
atque ad culturam eius vineae, quae tanta un- 
dique novorum palmitum foecunditate succre- 
scit.-In eamdem vero sententiam plures adve- 
nerunt catholicorum petitiones, quas sive ex 
Anglia per literas, sive coram hic Nobis obla- 
tas, benevolentissimo equidem animo accepimus. 
Verum ut de negotio huiusmodi ea, qua opor- 
tet, maturitate statueremus, primum quidem 
Deo opt. max. pro tut tantisque sllis erga ca- 
tholicum in Anglia gregem beneficiis humilli- 
mas iterum atque iterum egimus gratias, et 
Bmae Mariae Virginis ac Sanctorum, qui in 
regione illa floruerunt, deprecatione implorata, 
eidem clementissimo Domino per Unigenitaum 
suum Jesum Christum enixe supplicavimus, ut 
Nostra pro illius bono dirigeret, atque ad fe- 
licem exitum adduceret: deinde vero totam rei 
causam considerandam commisimus congrega- 
tioni venn. fratram Nostrorum S. R. E. cardi- 
nalium, qui Propagandae Fidei negotiis prae- 
positi sunt. 

Atque hi post sedulam accuratamque habi- 
tam deliberationem, unanimi suffragio censue- 
runt, esse omnino e re catholica, ut ex quatuor 
vicariatibus apostolicis, qui hactenus in Anglia 
fuerunt, congrua divisione facta, octo consti- 
tuantur. Communicaverat antea non semel de 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


ANNO 


hoc negotio Nostra eadem congregatio cum 
quatuor venn. fratribus, antiquos illos vicariatus 
obtinentibus; gratumque fuit perspicere ex ac- 
ceptis responsis, ipsos omnes eius, de qua agi- 
tur, vicariatuum eorumdem divisionis novaeque 
circumspectionis utilitatem agnoscere. Nos quo- 
que ipsi rem universam diligenter perpendimus, 
ac, probato tandem praedictorum cardinalium 
consilio, eamdem illam apostolicorum vicaria- 
tuum divisionem novamque constitutionem apo- 
stolicis hisce literis perficere proposuimus. 
Itaque Motu-Proprio, ex certa scientia ac de 
apostolicae potestatis plenitudine, cunctas re- 
giones seu provincias, ex quibus constabant vi- 
cariatus apostolici Londinensis Occidentalis , 
Medius et Septentrionalis, ita posthac divisos 
edicimus, ut octo vicariatus apostolici effor- 
mentur, Londinensis, Occidentalis, Orientalis , 
Centralis seu Medius, Walliensis, Lancastrien- 
sis, Eboracensis et Septentrionalis. Insuper sin- 
gulis horum octo vicariatuum pro cuiusque cir- 
cuitu ac finibus, apostolica eadem auctoritate, 
loca seu regiones mox describendas tribuimus 
et assignamus. Scilicet Londinensis vicariatus 
comprehendet provincias sive comitatus Mid- 
diesexiensem , Hertfordiensem, Eseexiensem , 
Bercheriensem, Suth-Hantoniensem, Surreien- 
sem, Sussexiensem, Kantiensem, cum insulis 
Vecta, Gerseja, Guernseia. Occidentalis autem 
vicariatus continebit provincias seu comitatus 
Glocestriensem, Wiltoniensem, Somersettensem, 
Dorcestriensem, Divoniensem, Cornubiensem, 
una cum insulis, quae Scilly vocantur! Prae- 
terea Orientalis vicariatus habebit provincias 
seu comitatus Lincolniensem, Rutlandiensem, 
Huntingdoniensem, Northantoniensem, Canta- 
brigiensem, Norfolciensem, Suffolciensem, Bed- 
fordiensem, Buckinghamiensem. Centralis de- 
indeseu Medius vicariatus complectetur provin- 
cias seu comitatus Derbiensem, Nottinghamien- 
sem, Staffordiensem, Leicestriensem, Worvicien- 
sem, Wigorniensem, Oroniensem, Salopiensem. 
Vicariatus Walliensis habebit provincias seu co- 
mitatus illos duodecim, qui in principatu Wal- 
liensi continentur, Brechiniensem scilicet, Ma- 
ridunensem, Cereticensem, Denbighensem, Flin- 
tensem, Glamorganiensem, Merviniensem, Mont- 
gomeriensem, Penbrokiensem, Radnoriensem et 
Angleseiam insulam, una cum comitatibus He- 
refordiensi et Monumethensi in Anglia. Lanca- 
striensis vicariatus continebit provincias seu co- 
mitatus Lancastriensem, Cestriensem, et insu- 
lam Monam. Eboracensis vicariatus provinciam 
seu comitatum omnem Eboracensem comple- 
ctetur. Denique ad Septentrionalem vicariatum 
pertinebunt provinciae seu comitatus Northum- 
briensis, Westmorlandiensis, Cumbriensis et 
Dunelmensis. Haec igitur loca sunt unicuique 
vicariatui attributa, intra quorum fines eccle- 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


MDCCCXL. Yes 


siasticam iurisdictionem suam vicarius quisque 
apostolicus exercebit. Iam vero ut providentia 
haec Nostra catholicae in Anglia rei sine mora 
proficiat, delegimus iam ecclesiasticos viros vir- 
tule praestantes, quorum scilicet praeclara me- 
rita supradictae Nostrae congregationi Propa- 
gandae Fidei Nobisque ipsis probata sunt; eos- 
que aliis Nostris apostolicis literis hac item die 
sub piscatoris annulo datis in novis illis vica- 
riatibus apostolicis constituimus. 

Postremo temperare Nobis non possumus 
quin dilectos filios tum e saeculari tum e re- 
gulari clero, qui sacris ministeriis in Anglia 
funguntur, maxime autem venn. fratres veterum 
quatuor vicariatuum apostolicorum antistites , 
ob exantlatos ab ipsis labores debitis laudum 
praeconiis prosequamur}; eosdemque, uti et 
alios quatuor apostolicos vicarios nunc insti- 
tutos, adhortemur in Domino vehementer, ut 
mysticum illum agrum, tanta recentis messis 
ubertate commendatum, excolere sedulo et ala- 
criter studeant. Nos interim, animo cum ipsis 
in Christi caritate coniuncto, divinum eumdem 
pastorum principem in omni oratione et obse- 
cratione cum gratiarum actione precamur, ut 
super ministros suos, in sola eius auxilii spe 
innixos, dona multiplicet gratiae’ suae, atque 
omnibus, quae dante ipso plantaverint et ri- 
gaverint, incrementum tribuat. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, ac 
iis ad quos spectat et spectabit hoc futurisque 
temporibus, plenissime suffragari. Contrariis non 
obstantibus quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die tertia iul. mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo. 


XXVIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Confirmantur tituli marchionis di Roma Vec- 
chia, principis di Civitella Cesi, et ducis di 
Ceri pro Alexandro Torlonia eiusque po- 
steris primogenitis *. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 
Cum nobiles viri religionis ac virtutis laude 
spectati, et divitiarum copia abundantes, magno 


christianae ac civili reipublicae ornamento at- 
que praesidio esse soleant, tum Romani Pon- 


72 ACTA GREGORIL PP. XVI. 


tifices eorum decori atque splendori quam l- 
bentissime prospicere consueverunt, ut ipsi ma- 
gis magisque huic Petri Cathedrae adhaerentes, 
in rei catholicae ac civilis societatis bono pro- 
curando praeclaram atque utilem operam col- 
locare glorientur, aliisque virtutum exempla 
imitanda praebere nitantur. 

Equidem Nos minime latet defunctum ducem 
IJoannem Torlonia, praeter primogenituram pro 
illius primigena Marino, dum ipse vivebat, in- 
stitutam, suis testamentariis tabulis, die vigesima 
aigusti anno millesimo octingentesimo vigesimo 
quinto confectis, alteram quoque pro dilecto 
filio Alexandro statuisse, cui secundogeniturae 
amplissimum fundum, vulgo di Roma Vecchia, 
a rec. me. Pio VI praedecessore Nostro per si- 
miles apostolicas literas marchionatus titulo de- 
coratum, et oppidum privi iuris usu fructuque, 
seu principatum, vulgo di Civitella Cesi, quem 
idem Ioannes a principe Pallavicini cum omni- 
bus fundis ac iuribus et privileziis emerat, at- 
que alia bona attribuit. Hinc ipse diiectus fi- 
lius Alexander Torlonia solemnibus tabulis a 
tabellionibus Calvaresi et Bartoli, die vigesima 
nona iulii anno millesimo octingentesimo tri- 
gesimo tertio, exaratis, a principe Innocentio 
Odescalchi, ducatum, vulgo di Ceri, omniaque 
illius bona et privilegia pretio sibi comparavit. 

Cum vero Nos in praesentia noverimus eum- 
dem dilectum filium Alexandrum Torlonia cu- 
pere, huiusmodi titulos, suprema Nostra aucto- 
“ritate confirmari, Nos eiusdem votis ob eximia 


eius merita, alacri libentique animo obsecundan- - 


dum censuimus. Ipse enim dilectus filius Alexan- 
der Torlonia egregiis animi ingeniique dotibus 
ornatus, ac rebus optimis institutus, litteris 
excultus ac religione praestans, singulari erga 
Nos et hance Apostolicam Sedem obsequio cla- 
rus, atque amplissimis facultatibus pollens, eas 
instrumentum virtutis exercendae esse ducens, 
ita se munificum praebet, ut non mediocrem 
pecuniae vim in sacras aedes splendidissimo 
cultu exornandas, in pauperes iuvandos, in ar- 
tifices culusque generis excitandos, in liberales 
artes fovendas conferat, nihilque unquam in- 
tentatum relinguat ut de hac Apostolica Sede 
deque civili societate optime mereri possit. Quae 
cum ita sint, perenne aliquod peculiaris Nostrae 
in ipsum benevolentiae monumentum extare 
summopere optantes, maiori illius familiae 
splendori consulere haud dubitavimus, ea profe- 
cto spe freti fore, ut ipse eiusque posteri quem- 
admodum generis nobilitate et rerum abundan- 
tia aliis antistant, ita virtutum omnium laude 
atque exemplo excellere nitantur. 

Quamobrem ratione etiam habita matrimonii 
quod idem Alexander cum nobilissima lectissi- 


maque femina, dilecta in Christo filia, There- 


sia Columna contrahere statuit, ipsum dilectum 
filium Alexandrum Torlonia, peculiari benefi- 
centia prosequi volentes, et a quibusvis excom- 


municationis et interdicti aliisque ecclesiasticis 
censuris, sententiis et poenis, quovis modo vel 
quavis de causa latis, absolventes et absolutum 
fore censentes, hisce literis, auctoritate Nostra 
apostolica, eumdem Alexandrum Torlonia eius- 
que posteros primogenitos legitimos et natura- 
les, dummodo a catholica religione non defi- 
ciant, qui commemoratis fundis potientur, mar- 
chiones di Roma Vecchia, principes di Civitella 
Cesi, et duces di Ceri dicimus, constituimus 
et renuntiamus, eisque concedimus ut hisce ti- 
tulis etiam in apostolicis literis publicisque ta- 
bulis appellentur, ac singulis quibusque iuribus, 
honoribus, privilegiis, indultis, quibus alii mar- 
chiones, principes et duces ex iuris praescripto 
vel ex usu et consuetudine modo utuntur, fruun- 
tur vel uti ac frui possunt et poterunt, libere 
et licite perfruantur; quin tamen praedictis fun- 
dis maiora ex hisce literis obveniant iura ac 
privilegia, quae recentissimis legibus huiusmodi 
praediis concessa sunt. 

Decernentes has praesentes literas semper fir- 
mas, validas et e‘ficaces existere ac fore suos- 
que plenarios et integros effectus sortiri et ob- 
tinere, ac illis ad quos spectat et pro tempore 
quandocumque sp2ctabit, in omnibus et per om- 
nia plenissime suffragari et ab eis respective 
inviolabiliter observari; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos 
etiam causarum palatii Nostri apostolici audi- 
tores iudicari et definiri debere, ac irritum et 
inane si secus super his a quouguam quavis au- 
ctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis etiam speciali mentione dignis, 
nec non in universalibus provincialibusque et 
synodalibus conciliis editis generalibus vel spe- 
cialibus constitutionibus et ordinationibus, etiam 
iuramento, confirmatione apostolica vel quavis 
firmitate alia roboratis statutis et consuetudi- 
nibus; privilegiis quoque, indultis et literis apo- 
stolicis superioribus et personis sub quibuscum- 
que tenoribus et formis, ac cum quibusvis 
etiam derogatoriarum derogatoriis, aliisque ef- 
ficacioribus, efficacissimis ac insolitis clausulis, 
irritantibusque et aliis decretis in genere vel in 
specie ac aliis quibus omnibus et singulis illo- 
rum tenores praesentibus pro plene et sufficien- 
ter expressis ac de verbo ad verbum insertis - 
habentes, illis alias in suo robore permansuris 
ad praemissorum effectum, hac vice dumtaxat, 
specialiter et expresse derogamus, caeterisque 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die septima iul. mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo. 


ANNO MDCCCXL. 73 


XXIX. 


EPISTOLA 


Cum Leopoldo Belgarum rege gratulatur de 
nova suscepta prole '. 


Serenissimo ac potentissimo 
Leopoldo 
Belgarum regi illustri. 


GREGORIUS PP. XVI 


Serenissime ac potentissime rex 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Litteras accepimus regiae maiestatis tuae die 
decima iunii ad Nos datas, quibus fausto lae- 
tus eventu, Nosque in partem vocans laetitiae 
tuae, nuntias a carissima in Christo filia No- 
stra regina uxore tua, iure meritoque tibi di- 
lectissima, editam principem infantem, eamque 
delegato a dilecto filio Nostro Engelberto S. R. E. 
cardinali archiepiscopo Mechliniensi ministerio, 
sacro baptismate ablutam fuisse, nominibus im- 
positis Mariae, Carolottae, Amaliae, Augustae, 
Victoriae, Clementinae, Leopoldinae. 

Gaudemus sane quidem et Nos, et gratula- 
mur fausta item semper et felicia regiae ma- 
iestati familiaegue tuae precantes a Domino: 
natam vero prolem patrocinio B. G. Dei Mariae, 
et earumdem cognominum caelitum sanctarum 
suppliciter commendamus, ut earum depreca- 
tione, quam semel adepta est, gratia novis quo- 
tidie cuin aetate actibus accrescat. Ac pro ista 
Nobis gratissima, ceteris addita officiis, confir- 
matione voluntatis, erga Nos, regiae maiestatis 
tuae gratias agentes ex animo, Deum luminum 
patrem et misericordiarum impense obsecramus, 
ut te sospitem et incolumem quam diutissime 
servet, Nobisque perfecta caritate coniungat: 
auspicem praeterea caelestis praesidii, apostoli- 
cam benedictionem natae infanti regiaeque fa- 
miliae tuae amantissime impertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima tertia iul. 
millesimo octingentesimo quadragesimo, pon- 
tificatus Nostri anno decimo. 


XXX. 


E PAST Oiie 


Regi Birmannorum gratias agit ob eius bene- 
volentiam in christianos, eique, additis non- 
nullis muneribus, illos cum vicario aposto- 
stolico Avae et Pegit ac missionariis com- 
mendat ?. 


Potentissimo et augustissimo 
Birmannorum regi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Potentissime et augustissime rex. 


Certiores facti a ven. in Christo fratre Fri- 
derico episcopo Zamensi pro christianis omnibus 
tuae subditis maiestati, vices Nostras gerente, te 
peculiari benevolentia catholicos missionarios et 
ipsum excepisse, muneri Nostro deesse arbitra- 
remur, si redeunti in imperium tuum ven. fratri 
non committeremus, ut grati animi significa- 
tionem tibi Nostro nomine exhiberet. Pauca 
itaque Nostrarum artium specimina habeto, ut 
in iis gratum erga te animum Nostrum depre- 
hendas. Nobis vero nil superest aliud, quam 
ut catholicos omnes imperii tui, quos fidelis- 
simos semper tuique amantissimos experieris , 
maiestati tuae etiam atque etiam commende- 
mus, rogemusque praesertim, ut redeuntem apo- 
stolicum vicarium, una cum eius missionariis, 
benigne suscipias ac patrocinio tuo validissimo 
tuearis. Hi quidem, quo latius istius imperii 
populos perlustrabunt, eo vividiores in animis 
excitabunt eos obedientiae atque amoris erga 
principem sensus, quos sanctissima Christi re- 
ligio catholicis omnibus apprime praecipit. In- 
terea illud pro comperto habeat maiestas tua, 
omnes ad unum fideles catholicos Nobis animo 
ac caritate coniunctos, fervidas Nobiscum assi- 
duasque oblaturos esse preces aeterno atque 
uni Deo, qui rerum omnium dominator existit 
ac regum rex, ut maiestati tuae diuturnam fe- 
licemque vitam largiatur, ac tibi illud secu- 
rumque iter ostendat, quod ad veram atque 
indeficientem beatitatem perducit. 

Datum Romae in palatio apostolico Quirinali 
die decima quinta iul. millesimo octingentesimo 
quadragesimo, pontificatus Nostri anno decimo. 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


Acta Grecorit XVI. Vol. III. 


2 Ex Ture Pont. de P. F. 
10 


74 ACTA GREGORII PP. XVI. 


XXXI. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Approbatur et confirmatur donatio novi tem- 
pli et coenobii Viaregii in dioecesi Lucensi, 
a Lucensium duce, favore fratrum ordinis 
Servorum B. M.V., facta *. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum ex religiosis. familiis multa in christia- 
nam aeque ac in civilem rempublicam bona 
redundent, propterea quod earum alumni, ab- 
dicatis omnibus, Deo propius adhaerere, ac sem- 
piternae hominum saluti, qua verbo, qua opere, 
qua exemplo summopere studere profitentur ; 
tum Romani Pontifices singulari benevolentia 
religiosas ipsas familias prosequi, earumque de- 
cori atque utilitati prospicere merito atque op- 
timo iure semper existimarunt. Nos itaque il- 
lustria decessorum Nostrorum exempla aemu- 
lantes ac vestigiis inhaerentes, omnique studio 
earumdem familiarum rationibus consulere ve- 
hementer optantes, illis postulationibus quam li- 
bentissime annuendum ducimus, quae in illarum 
commodum utilitatemque cedere posse videntur. 

Quam ob rem non mediocri certe laetitia 
affecti fuimus ubi a venerabili fratre Aloysio 
Grati episcopo Callinicensi in partibus infide- 
lium, ac supremo mod:ratore seu generali fra- 
trum ordinis Servorum Beatae Mariae Virginis 
accepimus, dilectissimum in Christo filiam No- 
strum Lucensium ducem, spirituali Viaregii 
populi utilitati prospiciendi summopere cupi- 
dum, pio ac provido sane consilio novum coe- 
nobium et templum Viaregii a fundamentis ex- 
citasse, ac ven. fratre archiepiscopo [.ucensi an- 
nuente, religiosae eiusdem ordinis familiae coe- 
nobium ipsum ac templum dedisse, ut illius 
alumni ibi morantes, ac novam paroeciam ex 
ipsius ven, fratris archiepiscopi Lucensis con- 
sensu atque praescripto instituendam moderan- 
tes atque administrantes, in Dei gloriam pro- 
movendam atque in animarum salutem procu- 
randam sedulo diligenterque incumbant. 

Atque iccirco idem dilectissimus in Christo 
fillus Noster Lucensium dux, ad illius templi 
et coenobii dotem constituendam, varios fun- 
dos, qui centum tredecim mille quinquaginta 
novem libellarum et duodecim solidorum sum- 
mam attingunt, attribuit, cuius redditu, eiusdem 
coenobii ac templi tuitioni, ac paroeciae im- 
pendiis ferendis, ac religiosi ordinis alumnis 
alendis consuli possit, prout fundi ipsi ex in- 
dice a Laelio Ignatio Di Poggio, ab intimis epi- 
stolis eiusdem ducis, atque a Tito Merli ab 


actis primae sectionis munerum publicorum , 
vulgo dell’ interno, obsignato, et ab ipsis reli- 
giosis asservato, clare aperteque apparent. 

Iamvero cum idem ven. frater Aloysius Grati 
episcopus Callinicensis, et supremus moderator 
ordinis Servorum B. M. V. a Nobis postulaverit, 
ut huiusmodi rem suprema Nostra auctoritate 
sancire atque approbare velimus, Nos eiusdem 
votis alacri libentique animo annuendum cen- 
suimus. Quapropter eximiam dilectissimi in 
Christo filii Nostri Lucensium ducis pietatem 
ac religionem meritis laudibus efferentes, atque 
omnes et singulos, quibus hae literae favent, 
peculiari beneficentia prosequi volentes, et a 
quibusvis excommunicationis, suspensionis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis sententus, cen- 
suris et poenis quovis modo vel quavis de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, hisce literis, auctoritate Nostra apo- 
stolica, commemorati coenobii ac templi Viare- 
gii, in Lucensi dioecesi, donationem ab eodem 
dilectissimo in Christo filio Nostro Lucensium 
duce fratrim ordini Servorum B. M. V. factam 
una cum attributis fundis, de quibus habita 
mentio est, ac novam paroeciam ex auctoritate 
et praescripto ven. fratris archiepiscopi Lucensis 
eo in templo instituendam, atyue a religiosis 
commemorati ordinis regendam atque admini- 
strandam perpetuum in modum approbamus, 
sancimus atque confirmamus. ; 

Haec concedimus et indulgemus, statuimus 
et approbamus, decernentes has praesentes li- 
teras firmas, validas et e‘ficaces esse et fore, 
suosque plenarios et integros. effectus sortiri et 
obtinere, iisque ad quos spectat et spectabit in 
posterum hoc futurisque temporibus plenissime 
suffragari; sicque in praemissis per quoscumque 
ijudices ordinarios et delegatos, etiam causarum 
palatii apostolici auditores, ac Sanctae Roma- 
nae Ecclesiae cardinales etiam de latere lega- 
tos, vicelezatos dictaeque Sedis nuncios, su- 
blata eis et eorum cuilibet quavis aliter iudi- 
candi et interpretandi facultate et auctoritate, 
iudicari et detiniri debere, irritumque et inane 
quidguid secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus, quoties opus fuerit, fel. rec. 
Bened. XIV _ praedecessoris Nostri super divi- 
sione miteriarum ac Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque apostolicis ac in universalibus provin- 
cialibusjue et synodalibus conciliis editis gene- 
ralibus vel specialibus constitutionibus atque 
ordinationibus, nec non eiusdem religiosi or- 
dinis etiam iuramento, confirmatione apostolica 
vel quavis firmitate alia roboratis, statutis et 
consuetudinibus, aliisgue omnibus etiam spe- 


1 Ex Archivio Cancellariae Episcopalis Lucensis, et ex Archivio Brevium. 


ANNO MDCCCXL, 75 


ciali et individua mentione ac derogatione di- 
gnis in contrarium facientibus quibuscumque. 
’ Datum ab arce Gandulphi die vigesima prima 
iul. anni millesimi octingentesimi quadragesimi, 
pontificatus Nostri anno decimo. 


XXXII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Delegatum et visitatorem apostolicum intuitu 
Jidei propagandae ad Abyssinos mittit Theo- 
dorum Abukarim episcopum Italiensem, cui 
iam commissa fuerat cura catholicorum Co- 
ptorum Aegypti '. 


Venerabili fratri 
Theodoro Abukarim 
episcopo Italiensi ritus Copti 


GREGORIUS PP. XVI. 
Venerabilis frater, 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Pastorale oficium Nobis ex alto commissum 
postulat atque efflagitat, ut animarum saluti 
summa vigilantia, cura et studio pro viribus 
consulemus. 

Itaque cum ad Abyssinorum gentem in com- 
munionem Ecclesiae Romanae iterum adducen- 
dam catholicamque fidem in illis regionibus 
latius propagandam valde opportunum Nobis 
visum fuerit, ut illuc mittatur episcopus ritus 
Copti, quem ritum ferme sequuntur Abyssini; 
de venn. fratrum Nostrorum §S. R. E. cardina- 
lium, negotiis Propagandae Fidei praepositorum 
consilio, huiusmodi munus tibi, ven. frater, com- 
mittendum censuimus, qui religionis zelo, pru- 
dentia, scientia, integritate summopere praestas, 
quique catholicorum Coptorum in Aegypto cu- 
ram iamdiu demandatam sustines. 

Quamobrem peculiari te benevolentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis cen- 
suris, sententiis et poenis quovis modo et qua- 
cumque de causa latis, si quas forte incurristi, 
huius tantum rei gratia absolventes’ et absolu- 
tum fore censentes, hisce literis, auctoritate No- 
stra apostolica, ad Nostrum et huius Apostolicae 
Sedis arbitrium te in delegatum ac visitatorem 
apostolicum ad Abyssinorum gentem eligimus, 
constituimus et deputamus, cum omnibus et 
singulis facultatibus, iuribus, quae huiusmodi 
propria sunt muneris, salva tamen semper in 
praemissis auctoritate congregationis eorumdem 
cardinalium. 

Mandamus etc. 

Datum ab Arce Gandulphi sub annulo pi- 


scatoris die vigesima quarta iul. millesimo 
Octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


XXXII. 


LITTERAE. APOSTOLICAE 


Confraternitas Boni Pastoris et Beatae Ma- 
riae Virginis in cathedrali ecclesia Rhedo- 
nensi in confraternitatem evehitur ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Piorum hominum societates ad fovendum Dei 
cultum atque ad christianae caritatis opera ob- 
eunda provido consilio rite institutas, decet sane 
pontificiae Nostrae beneficentiae muneribus ali- 
quando donari, ut ipsae magis magisque in 
dies floreant ac vigeant, aliasque etiam in ea- 
rumd2m virtutum exercitationem inducant. 

Exponendum Nobis curavit ven. frater Clau- 
dius Ludovicus episcopus Rhedonensis se iam 
inde ab anno millesimo octingentesimo trige- 
simo in cathedrali suo templo, quod est etiam 
parochiale, sodalitatem seu confraternitatem 
constituisse pro peccatorum conversione sub 
titulo Boni Pastoris et Beatae Mariae pro pec- 
catoribus morienti compatientis, eiusque pieta- 
tem et studium adeo fuisse auctum, ut singuli 
quigue in illam cooptati novem millium nu- 
merum excedant. 

Quum autem maiores sibi polliceatur utili- 
tates si huiusmodi christifidelium coetus ad 
alias quoque paroecias suae Rhedonensis dioe- 
cesis protenderetur, supplici cum prece a Nobis 
postulavit ut hance confraternitatem in cathe- 
drali suo templo conditam, archiconfraternitatis 
nomine et privilegiis benigne decorare velimus. 

Nos igicur piis ipsius ven. fratris votis alacri 
libentique animo annuere volentes, omnesque, 
quibus hae literae favent, a quibusvis excom- 
municationis et interdicti aliisque ecclesiasticis 
censuris, sententiis et poenis, quovis modo et 
quacumque de causa latis, si quas forte incur- 
rerint, huius tantum rei gratia absolventes et 
absolutos fore censentes, confraternitatem de 
qua agitur, sub titulo Boni Pastoris et Beatae 
Mariae pro peccatoribus morienti compatientis, 
in cathedrali templo Rhedonensi rite institutain, 
archiconfraternitatis nomine, auctoritate Nostra 
apostolica, harum literarum vi, perpetuo de- 
coramus. Illi propterea omnia et singula iura, 
privilegia, honores, praerogativas, voce quavis 


2 Ex Iure Pontificio de P. F. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


76 ACTA GREGORII Pp. XVi. 


designandas , quibus aliae archiconfraternitates 
ex usu et consuetudine utuntur, fruuntur vel 
uti, frui possunt ac poterunt concedimus atque 
indulgemus. Heteriarchis vero aliisque modera- 
toribus istius confraternitatis, in archiconfrater- 
nitatis honorem evectae, eadem Nostra aposto- 
lica auctoritate, in perpetuum facultatem faci- 
mus, cuius ope alias quascumque confraterni- 
tates eiusdem invocationis et instituti extra Ur- 
bem ubilibet erectas praedictae archiconfrater- 
nitati, servata tamen forma constitutionis a fel. 
rec. Clemente VIII praedecessore Nostro editae, 
adsciscere seu aggregare libere et licite possint, 
atque cum illis omnes quascumque indulgen- 
tias, peccatorum remissiones ac poenarum re- 
laxationes quibus ipsa pollet, communicare. 

Haec volumus atque elargimur decernentes 
has praesentes literas semper firmas, validas et 
efficaces existere ac fore suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, ac illis ad 
quos spectat et pro tempore quandocumque 
spectabit, in omnibus et per omnia plenissime 
suffragari; sic in praemissis per quoscumque 
iudices ordinarios et delegatos etiam causarum 
palatii Nostri apostolici auditores iudicari et 
definiri debere, ac irritum et inane si secus 
super his a quoquam quavis auctoritate scien- 
ter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis, nec non, quatenus opus sit, 
eiusdem confraternitatis etiam iuramento atque 
confirmatione apostolica vel quavis firmicate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, ceterisque 
contrariis quibuscumque, 

Datum ab Arce Gandulphi sub annulo pi- 
scatoris die vigesima octava iul. millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


XXXIV. 
INDULTUM 


Gestandi nonnulla insignia senioribus illius tem- 
pli participantibus a Pio VII concessum, ad 
reliquos participantes protenditur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Romanorum indulgentia Pontificum honorum 
insignia ecclesiasticis viris divino ministerio ad- 
dictis concedere solet, ut ipsi magis magisque 
virtutum omnium ornatu praefulgeant, aliisque 
imitanda praebeant exempla. Hac sane mente 
rec, mem. Pius VII praedecessor Noster, suis 


similibus apostolicis literis die yigesima octava 
aprilis anno millesimo octingentesimo vigesimo 
datis, perpetuum in modum concessit et indul- 
sit, ut praeter alios, octodecim seniores parti- 
cipantes cathedralis ecclesiae Melphiten., non- 
nullis honorificis insignibus uti possent, prout 
iisdem in literis, quas hic etc. clare aperteque 
patet. Iamvero cum in praesentia ven. frater 
loannes hodiernus Melphiten. episcopus, enixis 
precibus a Nobis postulaverit, ut eadem insi- 
gnia reliquis omnibus participantisus benigne 
concedere velimus, Nos eiusdem votis annuen- 
dum censuimus. Itaque omnes et singulos, qui- 
bus hae literae favent, peculiari beneficentia 
prosequi volentes et a quibusvis excommunica- 
tionis et iaterdicti aliisque ecclesiasticis censu- 
ris, sententiis et poenis quovis modo et qua- 
cumque de causa latis, si quas forte incurre- 
rint, huius tantum rei gratia absolventes et 
absolutos fore censentes, hisce literis, auctori- 
tate Nostra apostolica, conzedimus et indulge- 
mus, ut religui omnes participantes commemo- 
ratae cathedralis ecclesiae Melphiten. iisdem 
omnibus insignibus quibus ex commemoratis 
apostolicis literis seniores illius templi partici- 
pantes decorati fuere, libere et licite perfrui 
possint, eadem prorsus ratione quae iisdem in 
literis praescripta fuit. 

Haec concedimus atque indulgemus, decer- 
nentes has praesentes literas semper firmas, va- 
lidas et efficaces exis:ere ac fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, ac 
illis ad quos spectat et pro tempore spectabit 
in omnibus et per omnia plenissime suffragari 
et ab eis respective inviolabiliter observari; sic- 
que in praemissis per quoscumque iudices or- 
dinarios et delegatos etiam causarum  palatii 
Nostri apostolici auditores iudicari et definiri 
debere, ac irritum et inane si secus super his 
a quoquam quavis auctoritate scienter vel igno- 
ranter contigerit attentari. 

Non obstantibus commemoratis apostolicis 
literis fel. rec, Pii VII praedecessoris Nostri, ac 
rec, me, Bened, XIV decessoris pariter Nostri, 
super divisione materiarum, aliisque apostoli- 
cis, atque in universalibus provincialibusque 
et synodalibus conciliis editis generalibus vel 
specialibus: constitutionibus et ordinationibus , 
etiam iuramento atque confirmatione apostolica 
vel quavis firmitate alia roboratis statutis et 
consuetudinibus, ceterisque contrariis quibus- 
cumque. 

Datum in Arce Gandulphi sub annulo pisca- 
toris die quarta augusti millesimo octingente- 
simo quadragesimo, pontificatus Nostri anno 
decimo. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


ANNO MDCCCXL, v7 


XXXV, 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus ecclesia s. Mariae oppidi Scigliano— 
Diano, in Neocastrensi dioecesi, in colle- 
gialem ecclesiam erigitur * 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum viri, conspicuis in templis divino mi- 
nisterio addicti, ac levantes manus eorum in 
sancta, et sacrificium laudis Domino praestan- 
tes, quasi conciliatores pacis facti, Deum inter 
et homines christianam plebem Domino placare, 
ac divina quaeque auxilia ad aeternam asse- 
quendam salutem eidem impetrare debeant, tum 
Romani Pontifices huiusmodi viros, singulari 
semper benevolentia prosequi, eisque interdum 
honorum insignia concedere consueverunt, ut 
ipsi alacriores in excubiis Domini ac studio- 
siores in Dei laudibus, non tam ore quam spi- 
ritu concinendis, magis magisque decorem do- 
mus Dei diligere, animarum saluti prospicere, 
ac virtutum omnium exemplo coruscare co- 
nentur. 

Expositum Nobis est in principe ecclesia op- 
pidi vulgo Scigliano—Diano Marturanensis olim, 
nunc autem Neocastrensis dioeceseos, Deiparae 
Virgini in coelum evectae sacra, iam inde ab 
anno millesimo sexcentesimo septuagesimo se- 
ptimo a Marturanensi tunc temporis episcopo 
Palemonio, canonicorum collegium fuisse insti- 
tutum, in quo quinque dignitatis titulo hone- 
stati, nempe decanus qui primi parochi munus 
ea in ecclesia semper exercet, archipresbyter, 
abbas, cantor et custos seu thesaurarius, ipsam- 
que ecclesiam in collegiale templum erectam, 
Qui quidem canonici, alternis vicibus choro in- 
servientes aliague divina obeuntes munia, in 
posterum sericum capulatum palliolum, vulgo 
mozzetta col cappuccio, violacei coloris, et li- 
neum manicatum amiculum seu rocchetum 
veluti canonicalia insignia gestare et peculia- 
rem crucem in publicis supplicationibus deferre 
coeperunt. Cum autem in praesentia dubitatio 
sit exorta an rite ea omnia peracta fuerint, idcirco 
idem canonicorum collegium, vigintiduo viris 
conflatum, quorum duodeviginti e gremio ap- 
pellantur, et quatuor extra gremium seu supra 
numerum nuncupantur, enixis precibus a Nobis 
postularunt, ut suprema Nostra auctoritate omnia 
benigne sancire et confirmare velimus. Nos vero 
rebus omnibus maturo examine perpensis, de 
venn. fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium 
Sacris Ritibus praepositorum consilio, huius- 
modi postulationibus annuendum censuimus. 


Quamobrem omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis cen- 
suris, sententiis et poenis quovis modo vel qua- 
vis de causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, hisce literis, auctoritate Nostra apo- 
stolica, tam commemorati templi Deiparae Vir- 
gini in coelum evectae sacri, oppidi Scigliano— 
Diano Neocastrensis dioecesis, in collegiatam 
ecclesiam erectionem, tum canonicorum collegii 
cum commemoratis dignitatibus institutionem 
inibi factam approbamus et confirmamus, et 
quoties opus fuerit, ecclesiam ipsam in collegia- 
tam perpetuo erigimus, ilique omnia et singula 
iura et indulta concedimus, quibus aliae colle- 
giales ecclesiae ex more et consuetudine utuntur, 
fruuntur, vel uti et frui possunt ac poterunt. 
Praeterea eadem auctoritate Nostra apostolica, 
canonicorum collegium cum praedictis digni- 
tatibus in eadem ecclesia confirmamus et, si 
oportet, instituimus atque omnibus et singulis 
illis canonicis qui modo sunt quique in po- 
sterum erunt, tam de gremio quam extra gre- 
mium seu supra numerum, uti dicunt, perpe- 
tuum in modum concedimus atque indulgemus 
ut sericum capulatum palliolum violacei coloris 
et lineum manicatum amiculum in choro, in 
conventibus seu, ut dici solet, in capitulis, 
quum deliberationis causa coguntur, in sacris 
supplicationibus aliisque collegii canonicorum 
functionibus publice gestare libere et licite pos- 
sint et valeant. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere et fore suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, ac 
illis ad quos spectat et pro tempore quando- 
cumgue spectabit in omnibus et per omnia 
plenissime suffragari et ab eis respective inviola- 
biliter observari; sicque in praemissis per quos- 
cumque iudices ordinarios et delegatos, etiam 
causarum palatii Nostri apostolici auditores, 
iudicari et definiri debere, ac irritum et inane 
si secus super his a quoquam quavis aucto- 
ritate scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum 
aliisque apostolicis atque in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus et 
ordinationibus, nec non legis fundationis eius- 
dem ecclesiae et canonicorum collegii etiam 
iuramento, confirmatione apostolica vel quayis 
firmitate alia roboratis statutis et consuetudi- 
nibus, privilegiis quoque indultis et literis apo- 
stolicis in contrarium praemissorum quomodo- 
libet concessis, confirmatis et innovatis; quibus 
omnibus et singulis illorum tenores praesenti- 


t Ex Archivio Secretariae Brevium, 


78 ACTA 


bus pro plene et sufficienter expressis ac de 
verbo ad verbum insertis habentes, illis alias 
in suo robore permansuris, ad praemissorum 
effectum hac vice dumtaxat specialiter et ex- 
presse derogamus, ceterisque, etiam speciali et 
individua mentione dignis, in contrarium fa- 
cientibus quibuscumque. 

Datum in Arce Gandulphi sub annulo pi- 
scatoris die septima augusti millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo , pontificatus Nostri 
anno decimo. 


XXXVI. 
NOTA 


S. R. E. cardinalis secretarii Status, qua con- 
queritur quominus episcopus Podlachiensis 
longe a sua dioecesi sit detentus, et cum 
dilecto grege communicare non possit *. 


Il sottoscritto cardinale segretario di Stato ha 
messo sotto gli occhi del S. Padre la lettera del 
capitolo della cattedrale di Janow nella diocesi 
di Podlachia, che v. s. illfma ha accompagnato 
colla sua nota del giorno 7 dello scorso mese. 
Col pit vivo rammarico e con egual sorpresa 
Sua Santita € venuto a conoscere da detta let- 
tera come mons. Ozeransk Gutkowky dal punto 
della sua rilegazione nel monastero di Ozeransk 
trovasi per colmo di violenza nella dura cir- 
costanza di non potere in alcun modo commu- 
nicare col suo gregge, né dare per iscritto le 
disposizioni occorrenti al retto andamento della 
sua diocesi. Ed egli é ben facile il compren- 
dere i giusti motivi della inaspettata dispiace- 
vole impressione onde é stato colpito l’animo 
del S. Padre. Cotesta impzriale legazione nel- 
I’ antecedente sua nota del 17 maggio dichiard, 
che se nell’opinione del capo della chiesa cat- 
tolica mons. Gutkowsky non meritava di esser 
destituito dalla sua sede vescovile, la soluzione 
di tal questione compresa nella sfera della di- 
sciplina ecclesiastica, apparteneva al S. Padre, 
e€ sua maesta |’ imperatore non voleva costi- 
tuirsene l’ arbitro: essendosi d’ altronde creduto 
in diritto di procedere contro lo stesso prelato, 
non come vescovo, ma come suddito e funzio- 
nario pubblico, e come quello che si era reso 
colpevole di disobbedienza manifesta agli ordini 
del governo in oggetti interamente stranieri alla 
religione. Il S. Padre non potendo ammettere 
siffatte asserzioni, mentre ordind che in risposta 
si chiarissero anche una volta i fatti addebitati 
a mons. Gutkowsky, e si mostrasse di qual 


GREGORII PP. 


XVI. 


natura essi fossero realmente, fece altresi rile- 
vare che un vescovo, essendo non gia un pub- 
blico funzionario ma un dignitario della Chiesa 
unito col vincolo sacrosanto alla sua diocesi 
per cui ha ricevuto la missione dalla suprema 
autorita ecclesiastica, non pud esserne allonta- 
nato a talento del sovrano territoriale. Comun- 
que perd Sua Santita non potesse permettere 
che si passassero in silenzio le suddette asser- 
zioni espresse nella precitata nota, tuttavia a 
senso pure delle medesime, niente doveva at- 
tender meno che monsignor Gutkowsky, rile- 
gato, al dire dell’imperiale legazione, non come 
vescovo, ma come funzionario pubblico, fosse 
posto nell’ impossibilita di adempire in alcun 
modo, anche per via di comunicazioni episto- 
lari, ai doveri che gl’ incombono come vescovo. 
Siccome infatti sua maesta ha riconosciuto esser 
unicamente riservato al capo della Chiesa cat- 
tolica il giudicare se il prelato anzidetto meri- 
tasse di essere destituito dalla sua sede vesco- 
vile; cosi per identita di principio deve rico- 
noscere, essere di esclusa pertinenza della su- 
prema autorita ecclesiastica l’impedire allo stesso 
prelato I’ uso delle funzioni inerenti alla sua 
dignita. 

Astretto quindi il S. Padre dai sacri doveri 
dell’apostolico ministero, ha imposto al cardinal 
sottoscritto di reclamare altamente nel pontifi- 
cio suo nome contro le suindicate misure del 
pari ingiuste che violente, prese a carico di mon- 
signor vescovo di Podlakia e contro la grave 
offesa che ne risulta ai diritti della Chiesa, della 
S. Sede, del venerando ordine episcopale. In- 
tanto il S. Padre nella lusinga che sua maesta 
 imperatore e re vorra quanto prima far ces- 
sare un fatto contro del quale ogni buon di- 
ritto reclama, ha manifestato al capitolo di Ja- 
now le pontificie sue intenzioni per il provvi- 
sorio regime di quella diocesi, avendo in pari 
tempo ordinato al sottoscritto di dichiarare che 
ove le sue speranze andassero deluse, si vedrebbe 
allora costretto per il presente e per pid altri 
fatti che opprimono troppo la Chiesa cattolica 
nei dominii di sua maesta, di venire suo mal- 
grado a quei passi ulteriori che dagli apostolici 
suoi doveri gli saranno consigliati ed imposti. 

Il cardinale scrivente in adempimento dei 
venerati comandi del S. Padre prega v. s. illma 
di portare tutto cid a cognizione di sua maesta 
imperiale il di lei augusto sovrano, e profitta 
di quest’ incontro per confermarle i sensi della 
sua distinta stima. 


Roma 16 agosto 1840. 


Luter card. LAmMBRUSCHINI. 


t Ex collectanea existente in Biblioteca Angelica 
Urbis sub signatura YY. 6. 17 — Vide opusculum cui 
titulus : « Allocuzione di Greogrio XVI 22 luglio 1840 
ed esposizione corredata di documenti, a riparo, sulle 


incessanti cure di Sua Santita, dei gravi mali da cui é af- 
flitta la Religione Cattolica in Russia e Polonia. No. LIX 
pag. 107 » — Vide etiam Archivium Brevium ad Prin- 
cipes, anno 1840, 


ANNO MDCCCXL. 79 


XXXVII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Aloysium S. R. E. cardinalem Lambruschini 
deputat pro consecratione augusti templi 
Mariae Sanctae Angelorum, ad Assisium 
siti’ 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad futuram rei memoriam. 


Ubi primum magno cum animi Nostri do- 
lore accepimus religiosissimum augustissimum- 
que templum Sanctissimae Dei Genitrici Mariae 
Angelorum sacrum, atque ad Assisium situm, 
originis vetustate, molis amplitudine, operis 
pulchritudine, ac s. Francisci Assisinatis potis- 
simum memoria, qui inibi amplissimis caele- 
stibus cumulatus donis, sui ordinis fundamenta 
iecit, conspicuum, tot miraculis nobilitatum, 
atque etiam ob Ecclesiae thesauros, quibus di- 
tatum, populorum concursu frequentiaque ce- 
lebratum, terraemotus impetu magna ex parte 
labefactatum fuisse atque convulsum, nulla in- 
terposita mora, propter singularem Nostrum 
erga Deiparam Virginem aifectum, ad illud re- 
ficiendum instaurandumque curas omnes cogi- 
tationesque convertimus. 

Itaque per similes apostolicas literas, die sep- 
tima februarii anno millesimo octingentesimo 
trigesimo secundo, ad omnes venerabiies fratres 
archiepiscopos et episcopos Italiae et adiacen- 
tium insularum datas, illorum studium exci- 
tandum curavimus, ut populi eorum fidei com- 
missi atque concrediti, piis largitionibus, tanto 
operi perficiendo omnem opem praebere stude- 
rent. Maxima nunc vero laetitia perfundimur, 
atque exultamus in Domino, nam quod tam 
vehementer optabamus, ut longe maximum 
religionis monumentum in pristinum restitue- 
retur splendorem, id, ineffabili divinae bonitatis 
abundantia, octo vix elapsis annis eyenisse lae- 
tamur. Etenim egregia christifidelium erga Dei- 
param Virginem mirandum in modum refulsit 
pietas, qui ad insignem illam sacram instau- 
randam aedem pro viribus copiosa dona certa- 
tim oiferre, atque adiutricem manum porrigere 
non dubitarunt. Neque minori studio et con- 
tentione hac in re praestiterunt religiosi fratres 
ordinis Minorum s, Francisci de Observantia, 
ac praecipue dilectus filius Ioseph Maria ab 
Alexandria, totius illius ordinis supremus mo- 
derator seu minister generalis, qui nihil inau- 
sum nihilque intentatum reliquit, ut opus ipsum 
prospere feliciterque confici posset. Summis 
praesertim laudibus dilectus in Christo filius 


Noster Augustinus S. R. E. diaconus cardinalis 
Rivarola, merito atque optimo iure est efferen- 
dus, omnique praeconiorum genere decorandus. 
Ipse enim vix dum a Nobis veluti commissa- 
rius apostolicus illi operi conficiendo fuit prae- 
positus, nullis neque curis neque laboribus ne- 
que consiliis sibi parcendum duxit, ac tam mira 
solertia, alacritate, vigilantia, providentia in 
eius templi instaurationem rite absolvendam in- 
cubuit, ut communi omnium admiratione tem- 
plum ipsum non modo in pristinam dignitatem 
restitutum, verum etiam splendidiore cultu ex- 
ornatum, ac magnificis pretiosisque operibus 
omni ex parte auctum, in praesentia conspi- 
ciatur. 

Iam vero cum templum idem ita instaura- 
tum, solemni ritu sit consecrandum, Nostris erat 
in votis, nonnullorum Romanorum Pontificum 
decessorum Nostrorum vestigiis insistere, et com- 
memorati templi consecrationem solemnibus cae- 
remoniis Nos ipsos peragere. Verum cum gra- 
vissimis de causis votorum compotes minime 
esse possimus, illud consilium suscepimus, in 
eamque devenimus sententiam, ut relicta pariter 
a quibusdam Romanis Pontificibus praedeces- 
soribus Nostris documenta sequentes, praestan- 
tissimum aliquem eligeremus virum, qui Nostro 
nomine illam perficeret. Atque huiusmodi of- 
ficium dilecto in Christo filio Nostro Aloysio 
Sanctae Romanae Ecclesiae card. Lambruschini 
nuncupato committendum censuimus, qui to- 
tius ordinis fratrum Minorum s. Francisci de 
Observantia vigilantissimus patronus, quique 
a Nostris Publicis Negotiis et a Brevibus, atque 
aliis amplissimis fungens muneribus, magnarum 
virtutum et multorum recte factorum gloria 
clarissimus, tanta cum sui nominis laude tan- 
taque fide, religione, pietate, integritate, pru- 
dentia, doctrina, omnem operam Nobis atque 
huic Petri Cathedrae praestare nunquam cessat, 
ac tot sane nominibus de Nobis deque hac 
Apostolica Sede, ac de christiana et civili re- 
publica optime meritus. 

Quam ob rem hisce literis, auctoritate No- 
stra apostolica, eumdem dilectum filium No- 
strum Aloysium S. R. E. cardinalem Lambru- 
schini eligimus, constituimus et deputamus, ut 
ipse faustissimo die octavo proximi mensis se- 
ptembris, quo gloriosa Deiparae Virginis Na- 
tivitas annua solemniter recolitur, Nostra vice, 
solemnem commemorati templi Mariae Sanctae 
Angelorum consecrationem faciat atque per- 
ficiat. 

Ut autem haec caeremonia solemniore pompa 
et maiore christifidelium spirituali utilitate fieri 
possit, atque omnium erga sospitatricem Vir- 
ginem augeatur pietas, caelestes Ecclesiae the- 
sauros reserandos et plenariam indulgentiam in 


1 Ex Collectione Card. Falzacappa, penes Bibliothecam Vallicellianam Urbis. Vide in catalogo Greg. XVI, 


tom. 64 doc. 240. 


80 ACTA GREGORII PP. XVI. 


forma Jubilaei tribuendam censuimus. Quocirca 
auctoritate Nobis a Domino tradita, deque om- 
nipotentis Dei misericordia ac beatorum Petri 
et Pauli apostolorum eius auctoritate confisi, 
omnibus et singulis utriusque sexus christifide- 
libus vere poenitentibus et confessis ac sacra 
communione refectis, qui templum idem, quo 
die solemnis consecratio peragitur usque ad 
dominicam proxime sequentem inclusive, visi- 
taverint, ibique pro christianorum principum 
concordia, haeresum extirpatione ac Sanctae 
Romanae Ecclesiae exaltatione pias ad Deum 
preces effuderint, plenariam spatio praedicto- 
rum dierum per unumquemque christifidelem 
semel dumtaxat ad sui libitum eligendum, lu- 
crifaciendam, omnium peccatorum suorum in- 
dulgentiam atque remissionem, quam etiam ani- 
mabus christifidelium, quae Deo in charitate 
coniunctae ab hac luce migraverint, per mo- 
dum suffragii applicare possint, misericorditer 
in Domino concedimus. Et quo christifideles 
caelestium munerum huiusmodi facilius eva- 
dant participes, ipsi dilecto filio Nostro Aloysio 
Lambruschini aliquos presbyteros saeculares , 
vel cuiusvis ordinis, congregationis aut instituti 
regulares ad excipiendas ipsorum sacramentales 
confessiones alias approbatos deputandi; qui 
eosdem christifideles, eorum confessionibus di- 
ligenter auditis, ab omnibus et quibuscumque 
excessibus et criminibus, ac casibus Sedi Apo- 
stolicae reservatis (haeresis , simoniae, duelli, 
violationis clausurae monasteriorum monia- 
lium, et recursus ad iudices laicos contra for- 
mam sacrorum canonum) exceptis, nec non 
excommunicationis aliisque ecclesiasticis sen- 
tentiis, censuris ac poenis, imposita cuilibet 
arbitrio suo poenitentia salutari, in foro con- 
scientiae tantum absolvere, votaque simplicia 
in aliud pium opus eorum similiter arbitrio 
et prudentia commutare possint, facultatem, 
auctoritate apostolica, tenore praesentium, tri- 
buimus atque elargimur. 

Regularibus vero intra claustra degentibus, 
nec non altis qu’buscumque etiam in carcere, 


vel aliqua corporis infirmitate seu alio quovis 
impedimento detentis, qui praescripta obire 
nequiverint, ut illa confessarii iam approbati 
in alia pietatis opera commutare possint, ea- 
que iniungere, quae ab ipsis peragi possint, 
pariter concedimus et indulgemus. Non obstan- 
tibus apostolicis ac universalibus provinciali- 
busque et synodalibus conciliis editis generali- 
bus vel specialibus constitutionibus et ordina- 
tionibus, ceterisque contrariis quibuscumque. 
Praesentibus hac vice tantum valituris '. 

Datum in Arce Gandulphi sub annulo pisca- 
toris die decima octava augusti millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo, pontificatus Nostri 
anno decimo. 


XXXVIII. 
MOTU-PROPRIO 


Provinciam Yun-nan in Sinis segregat a vi- 
cariatu Sutchuensi, et erigit in novum vi- 
cariatum apostolicum, cuius curam com- 
mittit seminario Parisiensi missionum ad 
exteros™. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Cum ad augendam usquequaque firmandam- 
que rem catholicam nil magis conferre aut va- 
lidius unquam fuerit, quam episcoporum quos 
Spiritus Sanctus posuit regere Ecclesiam Dei, 
numerum augere, qui satius christifidelium ne- 
cessitatibus occurrat, hinc de venn. fratrum No- 
strorum S. R. E. cardinalium negotiis Propa- 
gandae Fidei praepositorum consilio, attenta 
vicariatus apostolici Sutchuensis amplitudine, 
provinciam Yun-nan, ab anno millesimo sep- 


| tingentesimo octuagesimo primo, gravibus de 


causis eidem vicariatui ad huius Apostolicae 
Sedis beneplacitum coniunctam, segregandam 
atque seiungendam ac in distinctum vicariatum 


1 Ut facti memoria posteritati traderetur, lapis mar- 
morea in eadem ecclesia a cornu evangelii est posita, in 
qua haec inscriptio legitur: 


Hance basilicam — anno MpccCCxxxumI prope disiectam 
— Quum idibus mart, terra movit — Augustinus Riva- 
rola — card. tit. Mariae ad Mart. curator aedificationis 
—aD.N. Gregorio XVI P.M. — designatus — ingentis 
operis molitionem — anno demum MDCCCXXxy1 in- 
victo animo aggressus — fornicibus qui prolapsi erant 
— alis quae fuerant utrinque prostratae — fronte quae 
labefactata — tholo arcubus qui vitium fecerant — 
partim instauratis partim redintegratis — in meliorem 
formam — per Aloisium Polettum architect. — resti- 
tuit. — Opus consummatum a. MDCCCXL — mense 
augusto — itaque — consecratio eius in proxime se- 
quentem septembr. — indicta fuit. — Quam solemni 
ritu D. F. Mariae Nascenti —- Aloisius Lambruschinius 
— card. tit. Calixt. — patronus F. F. Franciscalium 


veter. observant. peregit — summo magistro ordinis 
— losepho Maria ab Alexandria. 


S.R.E. cardinalis Lambruschini titulo grati animi 
erga emum cardinalem diaconum Rivarola qui a sum- 
mo Pontifice veluti commissarius apostolicus illi operi 
conficiendo fuerat praepositus, curavit ut praeclarissimi 
principis imago, ad perpetuam memoriam, in lapide 
marmorea sculpi mereretur, sub qua haec leguntur: 


Augustinus Rivarola — card. tit. Mariae ad Marty- 
res — consilio, solertia in operibus publicis procu- 
randis — perficiundis clariss. molis huius templi con- 
labentis — restituendae, cura suscepta non adsiduis 
laboribus — non imparata pecunia, non temporis dif- 
ficultatibus — fractus incredibili celeritate annos vix 
quatuor — opus absolvit. 

2'Ex Iure Pont. de P. F. 


ANNO 


apostolicum erigendam esse censuimus, atque 
huiusce novi vicariatus regimen alumnis optime 
meriti seminarii missionum ad exteros commit- 
tendum duximus cum iisdem conditionibus, 
quibus ceterorum ipsis vicariatuum cura fuit 
concredita. 

Motu igitur proprio, certa scientia et matura 
deliberatione, deque apostolicae Nostrae pote- 
statis plenitudine, hisce literis, provinciam Yun— 
nan a commemorato vicariatu apostolico Sut- 
chuensi penitus seiungimus, subtrahimus, ac in 
-peculiarem ac distinctum vicariatum erigimus 
et constituimus , atque huiusmodi vicariatus 
regimen alumnis seminarii missionum ad ex- 
teros committimus iisdem cum conditionibus, 
quibus ceteri vicariatus ipsis commissi sunt, 
atque ita, ut inter eos qui dignior in evange- 
lico munere habetur, ab Apostolica hac Sede 
in vicarium apostolicum eligatur cum chara- 
ctere et titulo episcopali in part. infid., et cum 
facultatibus necessariis et opportunis, quae hisce 
vicariis ab ipsa Apostolica Sede concedi solent. 
Haec volumus etc. 

Datum in Arce Gandulphi sub annulo pisca- 
toris die vigesima octava augusti millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontiticatus No- 
stri anno decimo. 


XXXIX. 


EPISTOLA 


Superiori seminarii Parisiensis missionum ad 
exteros committit electionem vicarii aposto- 
lici Yun-nan, charactere episcopali deco- 
randi, ex missionariis eiusdem seminarit in 
Sinis laborantibus *. ; 


Dilecto filio 
superiori seu directori 
seminarii missionum ad exteros 


GREGORIUS PP. XVI. 
Dilecte fili, 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum per similes apostolicas literas, hoc ipso 
die datas, de venn. fratrum Nostrorum S.R.E. 
cardinalium negotiis Progagandae Fidei prae- 
positorum consilio, Sinensem provinciam Yun- 
nan ab anno millesimo septingentesimo octua- 
gesimo primo vicario apostolico Sutchuensi in 
administrationem traditam, in peculiarem et 
distinctum apostolicum vicariatum erigendam 
seu restituendam duxerimus, eiusque curam 


MDCCCXL. 


81 


istius seminarii alumnis committendam existi- 
maverimus ; novi huiusce vicariatus regimini 
prospicere summopere cupientes, eidem vica- 
riatui idoneum praesulem praeficiendum statui- 
mus cum charactere episcopali ac titulo eccle- 
siae in part. infid. Quamobrem de eorumdem 
cardinalium sententia tibi, dilecte fili, qui istius 
seminarii superior seu director existis, aucto- 
ritate Nostra apostolica, hisce literis, committi- 
mus et mandamus, ut eum inter tuos probatos 
missionarios in Sinis laborantes eligas atque 
deputes, quem ad id muneris magis idoneum 
ac digniorem in Domino iudicaveris, quem 
quidem a te, auctoritate Nostra, electum in vi- 
carium apostolicum Sinensis provinciae Yun- 
nan auctoritate et tenore praesentis constitui- 
mus et deputamus cum omnibus et singulis 
facultatibus necessariis et opportunis, salva ta- 
men semper in praemissis cardinalium eiusdem 
congregationis auctoritate. 

Datum in Arce Gandulphi sub annulo pisca- 
toris die vigesima octava augusti millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


XL: 


MOTU-PROPRIO 


Mongoliam erigit in peculiarem vicariatum 
apostolicum a vicariatu Leao-tung disiun- 
ctum, eiusque curam tradit congregationi 
missionis sancti Vincenti a Paulo ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Cum per similes Nostras apostolicas literas, 
alias die decima quarta augusti anni millesimi 
octingentesimi trigesimi octavi, alias die tertia 
septembris anni millesimi octingentesimi trige- 
simi noni, datas, ad rem christianam in qui- 
busdam dioecesis Pekinensis regionibus pericli- 
tantem tuendam firmandamque, regiones ipsas 
ab antedicta ecclesia disiunctas ac dismembra- 
tas in distinctos vicariatus apostolicos erexeri- 
mus: provinciam scilicet Leao-tung addita Mant- 
chouria et Mongolia, nec non alteram provin- 
ciam Xantung nuncupatam, iisque apostolicos 
vicarios cum charactere ac titulo episcopali in 
part. infid. praeficiendos duxerimus, nunc sa- 
tius prioris vicariatus regimini, seminarii Pa- 
risiensis ad exteros alumnis 'credito, prospicere 
summopere cupientes, nimia eius attenta am- 
plitudine ac perpendentes missionariorum s, Laz- 
zari in Mongolia laborantium numerum ac sol- 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 
AcrA Grecorit XVI. Vol. II. 


2 Ex Iure}Pontificio de P. F. 
rat 


82 


licitudinem, de venn. fratrum Nostrorum S.R.E. 
cardinalium negotiis Propagandae Fidei prae- 
positorum consilio, Mongoliam a vicariatu Leao- 
tung seiungendam, eamque in distinctum vi- 
cariatum alumnis instituti s. Vincentii a Paulo 
committendum erigere constituimus. 

Motu igitur proprio ac certa scientia et ma- 
tura deliberatione, deque apostolicae Nostrae 
potestatis plenitudine, hisce literis, Mongoliam 
a commemorato vicariatu Leao-tung penitus 
seiungimus, subtrahimus ac in peculiarem et 
distinctum vicariatum erigimus et constituimus, 
ac huiusmodi vicariatum alumnis instituti s. Vin- 
centii a Paulo committimus, cum eisdem con- 
ditionibus quibus vicariatus Tche—Kiang et 
Kiang-si eis creditum fuit, electo ex eorum 
gremio ab hac Apostolica Sede Vicario aposto- 
lico cum charactere ac titulo episcopali in 
‘partibus infid., omnibusque cum facultatibus 
necessariis et opportunis, quae huiusmodi. vi- 
cariis apostolicis ab hac Apostolica Sede con- 
cedi soient. 

Haec statuimus etc. 

Datum in Arce Gandulphi sub annulo pisca- 
toris die vigesima octaya augusti millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


XLI. 


EPISTOLA 


Superior: generali congregationis Missionis 
mandat ut novo vicariatui Mongoliae unum 
ex alumnis congregationis praeficiat, episco- 
pali titulo, decorandum '. 


Dilecto filio 
Ioanni Baptistae Nozo 
superiori generali 
instituti s. Vincentii a Paulo Missionis 


GREGORIUS PP. XVI. 
Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum per similes apostolicas literas hoc ipso 
die datas, de venn. fratrum Nostrorum S. R. E. 
cardinalium negotiis Propagandae Fidei prae- 
positorum consilio, Sinensem Mongoliae regio- 
nem, a dioecesi Pekinensi iam disiunctam, ac 
vicariatui apostolico Leao-tung anno millesimo 
octingentesimo trigesimo octavo adiectam, in 
distinctum vicariatum apostolicum erigendam 
duxerimus , eiusque curam alumnis_ instituti 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


s. Vincentii a Paulo Missionis commiserimus , 
novi huiusce vicariatus regimini prospicere ve- 
hementer optantes, eidem vicariatui idoneum 
praesulem praeficiendum constituimus cum cha- 
ractere episcopali ac titulo ecclesiae in part. 
infid. Quamobrem de eorumdem cardinalium 
sententia, tibi, dilecte fili, qui illorum alum- 
norum superior generalis existis, auctoritate No- 
stra apostolica, per hasce literas, committimus 
et mandamus, ut ex tuis alumnis eligas quem 
ad id muneris magis idoneum ac digniorem in 
Domino existimaveris, quem quidem a te, au- 
ctoritate Nostra, electum in vicarium apostoli- 
cum Mongoliae constituimus et deputamus au- 
ctoritate et tenore praesentis cum omnibus et 
singulis facultatibus necessariis et opportunis , 
quae ab hac Apostolica Sede hisce apostolicis . 
vicariis concedi solent, salva tamen semper in 
praemissis cardinalium eiusdem congregationis 
auctoritate. 

Datum in Arce Gandulphi sub annulo pi- 
scatoris die vigesima octava augusti millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


XLII. 


EPISTOLA 


Visitatorem apostolicum pro missione in Bosnia 
eligit.?, 


Venerabili fratri 
Iosepho de Kukovich 
episcopo Bosniensi et Sirmiensi 


GREGORIUS PP. XVI. 
Venerabilis frater 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum ad iurgia sedanda dissidiaque extin- 
guenda inter dilectos filios fratres ordinis Mi- 
norum s, Francisci de Observantia, qui missio- 
nariorum munere in Bosnia funguntur, eosque 
in concordiam adducendos subiiciendosque, ut 
par est, auctoritati ven. fratris vicarii aposto- 
lici_ inibi constituti, Nobis necesse prorsus vi- 
sum fuerit, novum apostolicum visitatorem pro 
illa missione statuere, suspensa interim in ea 
provincia quavis superiorum regularium pote- 
state ademptaque ipsis religiosis viris facultate 
capitulum celebrandi electionemque quamcum- 
que ip posterum faciendi, Nos de consilio venn. 
fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium nego- 
tiis Propagandae Fidei praepositorum, tibi, ven. 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


| 


2 Ex Iure Pontificio de P. F. 


ANNO MDCCCXL. 


frater, huiusmodi munus committere statuimus. 


De tua igitur prudentia ac probitate plurimum 
in Domino confisi, atque a quibusvis excom- 
municationis, suspensionis et interdicti, aliisque 
ecclesiasticis censuris, sententiis. et poenis, quo- 
vis modo et quacumque de causa latis, si quas 
forte incurristi, huius tantum rei gratia absol- 
ventes et absolutum fore censentes, te episco- 
pum Bosniensem et Sirmiensem in visitatorem 
apostolicum in praedicta missione cum omni- 
_bus facultatibus ad id negotii necessariis et op- 
portunis, auctoritate apostolica, tenore praesen- 
tium, ad Nostrum et Sedis Apostolica2 benepla- 
citum, eligimus et constituimus, salva semper 
in praemissis congregationis eorumdem cardi- 
nalium auctoritate. Quapropter interea temporis 
quamvis superiorum regularium potestatem in 
ea provincia suspensam declaramus, ipsisque 
religiosis viris interdicimus capitulum celebrare 
electionemque quamcumque in posterum facere. 
Idcirco mandamus in virtute sanctae obedientiae 
omnibus et singulis ad quos spectat etc. 
Datum in Arce Gandulphi sub annulo pi- 
scatoris die vigesima octava augusti millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


XLII. 


EPISTOLA 


Ad Fridericum Guilelmum Borussiae regem 
scribens, dolet de eius luctu; hinc cum eo 
laetatur de suscepto imperio, eumque vehe- 
menter hortatur ut nihil impediat quominus 
catholici iis utantur quibus ad liberum cul- 
tus exercitium opus habent'. 


Serenissimo ac potentissimo 
Friderico Guilelmo 
Borussiae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Serenissime ac potentissime princeps, 


salutem. 


Longe alia vellemus causa fuisset, cur ad 
Nos scriberes, quam ut rem nuntiares, quae 
regiam maiestatem domumque tuam luctu acer- 
bissimo affecisset. Doluimus sane quidem in- 
fortunium huiusmodi, ac tibi satis esse animi 
persuasum habentes ad res adversas, quibus 
natura ipsa conditionis humanae nemo morta- 
lium non est obnoxius, fortiter ferendas, teque 
scire sapienter spe consolari eventuum prospe- 


83 


rioram, hos tibi et quidquid veram afferre queat 
felicitatem, enixe precamur a Domino. Quatenus 
vero iisdem humanissimis literis Nos facis cer- 
tiores, te serenissime ac potentissime rex, im- 
perium ac regimen regionum Borussiae, ditioni 
tuae subiectarum, iure successionis adeptum, id 
iam fuisse auspicatum, gratissima officio erga 
Nos tuo voluntate, laeti gratulantesque respon- 
demus. 

Quod quidem eo impensius praestamus, quo 
magis iustitia et aequitate tua freti, confidimus 
fore ut, constent catholicis iura sua, nihilque 
impediat quominus conventis utantur conditio- 
nibus, quibus ad liberum cultus catholici exer- 
citium opus habent. Invicem autem profitemur 
optatissimum Nobis esse, ut crebrae offerantur 
occasiones, quibus quam officioso in regiam 
maiestatem tuam animo simus, ipsa re confir- 
memus ; atque interim Deum luminum patrem 
et misericordiarum supplices obsecramus, ut te, 
serenissime ac potentissime rex, sospitem et in- 
columem quam diutissime servet, Nobisque 
perfecta caritate coniungat. 

Datum in Arce Gandulphi sub annulo pi- 
scatoris die prima septemb. millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo , pontificatus Nostri 
anno decimo, 


XLIV, 


EPISTOLA ENCYCLICA 


Deplorat impiorum conatus ad religionem evel- 
lendam; animum recreat suum recolendo 
Ecclesiae triumphos per apostolicos opera- 
rios; societatem propagationis fidei, Lugduni 
institutam, laudibus prosequitur; praesules 
hortatur huius societatis incrementa fo- 
vere etc. 1. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabiles fratres, 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Probe nostis, venerabiles fratres, quantis un- 
dique calamitatibus tristissimo hoc tempore ur- 
geatur, et quam miserandum in modum catho- 
lica vexetur Ecclesia; nec ignoratis quanta om- 
nis generis errorum colluvione, effrenataque er- 
rantium audacia, religio sancta oppugnetur, et 
quali astutia quibusque fraudibus haeretici at- 
que increduli homines connitantur fidelium corda 
mentesque pervertere. Nostis, uno verbo, nul- 
lum prope esse laboris ac moliminum genus, 
quod ad inconcussum sanctae civitatis aedifi- 
cium ex imis, si fieri posset, sedibus evellen- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


1 Ex Iure Pontificio de P. F, 


84. ACTA GREGORIL PP. XVI. 


dum non insumatur. Enim vero, ut cetera prae- 
tereamus, nonne (proh dolor!) videre cogimur 
longe lateque vaferrimos veritatis hostes impune 
diffundis eosque nedum religionem irrisionibus, 
Ecclesiam contumeliis catholicosque insultatio- 
nibus et calumniis lacessire, verum et urbes 
atque oppida invadere, erroris et impietatis 
scholas instituere ac venena doctrinarum sua- 
rum, pravo etiam scientiarum naturalium re- 
centiumque inventorum usu, ad occultiorem fal- 
laciam comparata, typis evulgare; immo et in 
pauperum penetrare tuguria, rura percurrere et 
se se in infimae plebis agricolarumque familia- 
ritatem insinuare? Ita scilicet nihil intentatum 
relinquunt, quo tum vernaculis corruptisque 
bibliis, tum pestiferis ephemeridibus, aliisque 
parvae molis libellis, tum captiosis alloquiis , 
tum simulata charitate, tum denique pecunia- 
rum largitione vel ipsum rudem populum, ma- 
xime iuventutem, ad suas sectas alliciant, atque 
ad deserendam inducant catholicam fidem. 

Facta innuimus, venn. fratres, quae non 
modo vobis comperta sunt, sed quorum testes 
vos ipsi estis; qui dolentes quidem, et pro 
pastorali officio minime silentes, tolerare cogi- 
mini in vestris dioecesibus memoratos haere- 
sum et incredulitatis propagatores, procacesque 
praecones, qui gradientes interdum sub vesti- 
mentis ovium, intrinsecus autem. lupi rapaces, 
gregi insidiari, eumdemque dilacerare non ces- 
sant. Quid plura? Nulla pene iam extat in 
universo orbe vel barbara regio, ad quam no- 
tissimae haereticorum et incredulorum centrales 
societates, nullis parcentes sumptibus, suos non 
mittant excursores et emissarios, qui aut per 
insidias, aut palam coacto agmine ac perfri- 
cata fronte, catholicae religioni eiusque pasto- 
ribus et ministris indicentes bellum, fideles ab 
Ecclesiae gremio divellant, eiusque aditum in- 
fidelibus intercludant, 

Coniici hinc facile potest, quantis Nos pro- 
pterea in angustiis diu noctuque versemur, qui 
cura totius Christi ovilis et omnium ecclesia- 
rum sollicitudine onerati, divino pastorum prin- 
cipi de cunctis rationem reddere debemus. Eas- 
dem vero communium Nobis vobisque mole- 
stiarum causas idcirco Nostris hisce literis com- 
memorandas censuimus, venerabiles fratres, ut 
animo intentius recogitetis, quantum Ecclesiae 
intersit sacros antistites universos geminatis stu- 
diis iunctisque laboribus atque omni contentione 
adniti, ut tot frementium religionis hostium 
reprimantur impetus, telaque retundantur, et 
contra callidas, quibus persaepe utuntur, blan- 
ditias praemoneantur munianturque fideles. Quod 
Nos, ut scitis, praestare quavis opportunitate 
curavimus, nec desistemus: sicut et vos hac- 
tenus praestitisse non ignoramus, et impensiori 
usque studio praestituros confidimus. 


Ceterum, ut in mediis quibusque difficulta- 
tibus non deficiamus animo, « cavere nos om- 
nes oportet, venerabiles fratres, ne illas unquam 
extimescamus, quasi propriis viribus, superan- 
das; cum et consilium nostrum et fortitudo sit 
Christus, ac, si sine quo nihil possumus, per 
ipsum cuncta possimus: qui confirmans prae- 
dicatores evangelii et sacramentorum ministros, 
Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus 
usque ad consummationem saeculi; et iterum: 
Haec locutus sum vobis, ut in me pacem ha-_ 
beatis : in mundo pressuram habebitis: sed con- 
fidite, ego vici mundum; quae pollicitationes 
quia sine dubio manifestae sunt, nullis debe- 
mus scandalis infirmari: ne electioni Dei videa- 
mur ingrati, cuius tam potentia sunt adiutoria, 


; quam vera promissa » '. 


Divinae autem promissionis fructus, qui nun- 
quam in Ecclesia defuerunt, nec defuturi sunt, 
quis non videat Nostra etiam hac aetate ma- 
nifestissimos? Iidem profecto evidenter appa- 
rent in insuperabili Ecclesiae firmitate inter tot 
inimicorum aggressiones, in religionis inter tot 
perturbationes ac pericula dilatatione, et in con- 
solatione, qua propterea Pater misericordiarum 
et Deus totius consolationis consolatur nos in 
omni tribulatione nostra. Dum enim ex una 
parte plorandum Nobis est super iactura, quam 
aliquibus in regionibus passa est et patitur re- 
ligio catholica: Nobis laetandum est ex alia, 
de crebris triumphis, quos etiam inibi, ob in- 
victam catholicorum pastorumque constantiam, 
passim reportasse noscitur et reportare: quem- 
admodum et magno gaudio perfruimur ob fe- 
lices illius inter tot obstacula, mirosque profe- 
ctus, ut ii etiam, gui ex adverso sunt, perspi- 
ciant, Oppressiones et vexationes, quibus exa- 
gitatur Ecclesia, non raro eius gloriae ac fide- 
libus in catholica religione magis magisque con- 
firmandis inservire. 

Verum, ut de apostolicis missionibus loqua- 
mur: quam laetandi causam Nobis non prae- 
bent et universae Ecclesiae uberes earumdem 
missionum fructus, fideique progressus in Ame- 
rica, in Indiis atque in aliis infidelium prae- 
sertim terris? Haud enim ignoratis, venerabiles 
fratres, Nostris quoque temporibus late illis in 
partibus diffundi virorum apostolicorum nume- 
rum indefessumque zelum, qui non pecunia- 
rum copia, non armorum apparatu suffulti, sed 
fidei tantum clypeo muniti, nedum voce et 
scriptis, privatim et publice, praelia Domini 
contra haereses et incredulitatem, et quidem 
prospero successu, praeliari non reformidant; 
verum etiam caritatis ardore incensi, nullaque 
deterriti itinerum asperitate aut gravitate labo- 
rum, terra marique conquirunt sedentes in te- 
nebris et umbra mortis, ut eos ad lumen et 
vitam evocent catholicae religionis. Hine ad 


' Ita iisdem fere yerbis S. Leo M. in epistola ad Rusticum Narbonensem. 


ANNO MDCCCXL. 85 


quaecumque discrimina intrepidi per barbaro- 
rum silvas cavernasque magno animo permeant, 
illosque christiana paulatim suavitate delinitos 
ad veram fidem veramque virtutem informant, 
ac tandem per lavacrum regenerationis a diaboli 
servitute eripiunt, atque in libertatem vindicant 
filiorum adoptionis Dei. 

Non possumus autem sine lacrymis, tum 
doloris, immanitatem execrantes persecutorum 
et carnificum, tum consolationis, heroicam su- 
spicientes confessorum fidei constantiam, glo- 
riosa hic commemorare recentium martyrum 
gesta in remotissimis Orientis plagis, quorum 
equidem laudes consistoriali haud ita pridem 
allocutione celebravimus. Fumant.adhuc Tun- 
quini et Cocincinae regiones plurium sacrorum 
antistitum et presbyterorum fideliumque inco- 
larum sanguine, qui christianorum martyrum, 
quibus prisca praesertim aetas inclaruit, exem- 
pla renovantes, impavido in tormentis animo 
mortem crudelissimam pro Christo in fidei te- 
stimonio oppetierunt. Qui itaque praeclarior 
Ecclesiae ac religionis triumphus; quae maior 
eam persequentium confusio, quam facto com- 
probatas videre Nostris etiam hisce diebus- di- 
vinas perpetuae protectionis et adiutorii pro- 
missiones, unde fit, quod nullo (ut verbis uta- 
mur s. Leonis) crudelitatis genere destrui pos- 
sit Sacramento Crucis Christi fundata reli- 
gio?! 

Hactenus memorata, consolatoria quidem 
sunt, venerabiles fratres, et gloriosa catholicae 
religioni; sed et alia non desunt, quae in tantis 
quibus premitur tribulationibus solantur Eccle- 
siam : piae nempe institutiones, quae in bonum 
religionis et christianae societatis succrescunt, 
quarum nonnullae adiumento sunt et subsidio 
sacris ipsis missionibus apostolicis. Sane quis 
vere catholicus non laetetur omnipotentis Dei 
providentiam considerans, qui Ecclesiae suae, 
iuxta promissiones, perpetuo protector assistens, 
novas pro opportunitate temporum ac locorum 
aliarumque circumstantiarum in ea suscitat so- 
cietates, quae sub eiusdem Ecclesiae auctoritate, 
suo unaquaeque modo, in caritatis officia, in 
instructionem fidelium atque in dilatationem 
fidei suum coniunctis viribus studium atque 
operam conferunt? 

Iucundum inter alias catholico orbi, ipsis 
stupentibus acatholicis, spectaculum offerunt 
tot illae ac tam late diffusae piarum femina- 
rum sodalitates, quae sub regulis s. Vincentii 
a Paulo, vel probatis aliis institutis consocia- 
tae, christianarumque virtutum splendore con- 
spicuae, totas se alacresque devovent aut mu- 
lieribus a perditionis via retrahendis, aut puellis 
ad religionem solidamque pietatem atque ad 
labores conditionis suae proprios informandis, 
‘aut proximorum aerumnis omni ope sublevan- 


dis; quin vel naturali sexus infirmitate, vel cu- 
iusvis periculi metu retardentur. 

Nec minori Nos bonosque omnes gaudio per- 
fundunt alii illi fidelium coetus, qui in multis 
praesertim illustrioribus civitatibus novi iden- 
tidem coalescunt; et quorum scopus ac studium 

perversis libris vel sua vel aliorum utilia 
Opera, errorum monstris puritatem doctrinae , 
iniuriis conviciisque christianam opponere man- 
suetudinem ‘et caritatem. 

Quid denique, nisi magna cum laude, ae 
cendum de celebri illa societate, quae non so- 
lum in catholicis regionibus, sed etiam in aca- 
tholicorum et infidelium terris nova semper 
obtinet incrementa; quaeque fidelibus omnibus 
cuiuscumque conditionis facilem viam modum- 
que aperit, ut de apostolicis missionibus bene 
mereantur, ac de spiritualibus illarum bonis 
participes et ipsi fiant? Iam intelligitis, sermo- 
nem hic esset de notissima societate sub titulo 
Propagationis fidei. 

Communicatis modo vobiscum, venerabiles 
fratres, et angoribus quibus ob iacturas con- 
ficimur, et consolationibus quibus sustentamur 
ob catholicae religionis triumphos; restat nunc, 
ut pariter vobis communicemus sollicitudinem, 
quae Nos urget pro maiori societatum tam bene 
de religione merentium prosperitate. Vos igitur 
impense hortamur in Domino, ut eas in vestra- 
rum dioecesium finibus fovere, tueri atque au- 
gere studeatis. 

Imprimis autem vobis summopere commen- 
damus memoratam societatem Propagationis 
fidei, quae inde ab anno millesimo octingen- 
tesimo vigesimo secundo in perantiqua ac no- 
bilissima Lugdunensi urbe primum instituta, 
mirabili subinde celeritate ac prosperitate longe 
lateque diffusa est. Nec minori profecto com- 
mendatione reliquas huiuscemodi sodalitates 
prosequimur, quae Vindobonae aut alibi con- 
flatae, diverso licet nomine distinguantur, in 
idem tamen opus propagationis fidei, religio- 
sissimo etiam catholicorum principum favore 
sustentatum, aequa animorum contentione con- 
spirant. Magnum sane opus et sanctissimum, 
quod modicis oblationibus et quotidianis pre- 
cibus a quolibet sodalium ad Deum effusis sus- 
tinetur, augetur, invalescit; quodque aposto- 
licis operariis sustentandis, christianaeque ca- 
ritatis operibus erga neophytos exercendis, nec 
non fidelibus ab impetu persecutionum liberan- 
dis inductum, bonorum omnium admiratione 
atque amore dignissimum existimamus. Nec 
sine peculiari divinae providentiae consilio tan- 
tum commodi atque utilitatis Ecclesiae nuper- 
rimis hisce temporibus obvenisse censendum est. 


' Dum enim omnigena inferni hostis machina- 


menta dilectam Christi sponsam lacessunt; nihil 
illi opportunius contingere poterat, quam ut 


1 In Natali Apostolorum Petri et Pauli Serm. 82 al. 80, 


86 ACTA GREGORII PP. XVI. 


desiderio propagandae catholicae veritatis Chri- 
sti fideles inflammati, iunctis studiis, colla- 
taque ope, omnes Christo lucrifacere connite- 
rentur. 

Quare Nos in suprema, licet indigni, Eccle- 
siae specula constituti, nullam praetermisimus 
opportunitatem, quominus praedecessorum No- 
strorum vestigiis inhaerentes et pronam No- 
stram in tam praeclarum opus voluntatem di- 
sertissime testaremur, et fidelium in id carita- 
tem congruis acueremus incitamentis. Et vos 
igitur, venerabiles fratres, qui in partem vocati 
estis sollicitudinis Nostrae, sedulo agite, ut tan- 
tum illud opus ampliora quotidie penes com- 
missum cuique gregem incrementa accipiat. 
Canite tuba in Sion, paternisque monitis et 
suasionibus curate, ut qui pientissimae socie- 
tati nondum sese comites adiunxerunt, illam 
perlibenter ingrediantur; qui vero eidem se ad- 
dixerint, in proposito perseverent. 

Hoc sane tempus est, « quo per totum mun- 
dum saeviente diabolo, acies debet christiana 
confligere » '; atque adeo tempus hoc est omni 
studio providendi, ut plorantibus, orantibus ac 
pro fide laborantibus sacerdotibus sancta hac 
sese coniungant conspiratione fideles. In spem 
autem firmissimam erigimur fore, ut Deus, qui 
Ecclesiam suam in tanto religionis discrimine, 
et in tam duro ac diuturno cum hostibus cer- 
tamine, Omnipotentiae suae dextera sustentare 
non desinit, fideliumque constantia, caritate ac 
devotione laetificat; multiplicatis pastorum at- 
que ovium precibus piisque operibus propitia- 
tus, eidem tandem optatam tranquillitatem ac 
pacem misericorditer largiatur. 

Interea vobis, venerabiles fratres, et creditis 
vestrae curae clericis laicisque fidelibus univer- 
sis apostolicam benedictionem peramanter im- 
pertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima octava 
sept. millesimo octingentesimo quadragesimo, 
pontificatus Nostri anno decimo. 


XLV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus praedium vulgo Solfagnano in marchio- 
natum erigitur ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Cum nobiles familiae, virtutis ac religionis 
laude praestantes et divitiarum copia pollentes, 
magno christianae et civili reipublicae orna- 


mento atque psaesidio esse soleant, tum Ro- 
mani Pontifices amplissimos honorum titulos 
et praecipuae benevolentiae testimonia iis cla- 
rissimis viris deferre consueverunt, qui, opibus 
instructi et egregiis dotibus ornati, de re ca- 
tholica et civili optime mereri summopere stu- 
dent. 

Equidem Nos minime latet, dilectum filium 
Franciscum Prat Ianuensem, nobili genere na- 
tum, rebusque optimis institutum, equitem a 
magna cruce Stephaniani ordinis, fortunae bonis 
ditatum, acri ingenio praeditum, egregia indole, 


-morum honestate, vitae integritate, religione, 


pietate, beneficentia spectatum, summa Nos at- 
que hanc Petri Cathedram observantia et vene- 
ratione colere, eumque singulari studio in pia 
opera omnem opem conferre. Itaque cum idem 
dilectus filius amplissimum praedium, Solfa- 
gnano sppellatum, acquisiverit, a marchione 
Nicholao Antinori Perusino, ut commodius 
quod ei libuerit, in pontificia Nostra ditione 
moretur, Nobisque exponendum curaverit eius 
in votis esse praedium ipsum ad marchionatum 
evehi, Nos clarissimi aeque ac pientissimi viri 
desideriis quam libentissime annuendum cen- 
suimus. 

Quamobrem omnes et singulos quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti ecclesiasticis censuris, sententiis et 
poenis quovis modo et quacumque de causa 
latis, si quas forte incurrerit, huius tantum rei 
gratia absolventes et absolutum fore censentes, 
auctoritate Nostra apostolica, praedium Solfa- 
gnano ad Perusiam, a dilecto filio Francisco 
Prat acquisitum, in marchionatum evehimus , 
quin tamen maiora ex hisce literis illi obve- 
niant iura ac privilegia, quae ex recentissimis 
legibus huiusmodi praediis concessa sunt. Prae- 
terea ipsum dilectum filium Franciscum Prat 
eiusque posteros, qui hoc potiuntur fundo, le- 
gitimos et naturales, dummodo a catholica re- 
ligione non deficiant, marchiones dicimus ac 
renuntiamus, eisque concedimus, ut hoc titulo 
etiam in apostolicis literis publicisque tabulis 
appellentur, ac singulis quibusque iuribus, ho- 
noribus, privilegiis, indultis quovis nomine de- 
signandis, quibus alii marchiones, ex iuris prae- 
scripto vel ex usu et consuetudine modo utun- 
tur, fruuntur, vel uti ac frui possunt et pote- 
runt, libere ac licite perfruantur. 

Decernentes has praesentes literas et in eis 
quaecumque contenta, etiam ex eo quod hu- 
iusmodi ad marchionatum necessaria requisita 
non habeant et alio quovis praetextu, colore 
seu ingenio de subreptionis, obreptionis aut 
nullitatis vitio vel intentionis Nostrae alioque 
quovis defectu, etiam ex eo quod ii quorum 


1 Ita iisdem fere verbis S. Leo M. in epistola ad 
Rusticum Narbonensem. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDGCCCXL. of 87 


interest aut interesse posset in futurum cuiusvis 
status, ordinis, praeeminentiae et dignitatis sint 
etiam specifica mentione digni illis non consen- 
serint aut minime vocati et auditi fuerint, tam- 
etsi suorum indultorum aut privilegiorum vi- 
gore vocari aut audiri debuissent, aut ex eo 
quod solemnitates aut quaecumque alia forsan 
servanda minime servata fuerint, impugnari aut 
in controversiam vocari aut adversus illas quod- 
cumque iuris vel facti vel iustitiae remedium 
impetrari non posse, sed semper validas, fir- 
mas et efficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros etfectus sortiri et obtinere, 
dictisque in omnibus ad quos spectat et spe- 
ctabit quomodolibet in futurum, inviolabiliter 
observari; sicque in praemissis, non obstanti- 
bus constitutionibus et sanctionibus apostolicis 
etiam speciali et individua mentione ac dero- 
gatione dignis, nec non in omnibus statutis et 
consuetudinibus , privilegiis quoque, indultis 
et literis apostolicis in contrarium praemisso- 
rum quomodolibet concessis, confirmatis et in- 
novatis; quibus omnibus et singulis illorum 
tenores praesentibus pro plene et sufficienter 
expressis ac de verbo ad verbum insertis haben- 
tes, illis alias in suo robore permansuris, ad 
praemissorum effectum hac vice dumtaxat, spe- 
cialiter et expresse derogamus, caeterisque con- 
trariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima quinta 
septembris millesimo octingentesimo quadrage- 
simo, pontificatus Nostri anno decimo. 


XLVI. 


EPISTOLA 


Cum Francisco Estense archiduce Austriae et 
Mutinae duce dolet de morte eius uxoris, 
eumque consolatur '. 


Dilectissimo in Christo filio Nostro 
Francisco Estensi 
archiduci Austriae , duci Mutinae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilectissime in Christo fili Noster, 
-salutem et apostolicam benedictionem. 


Praeclara christianae omnis virtutis orna- 
menta, quibus in exemplum eminebat dilectis- 
sima in Christo filia Nostra archidux Austriae 
et dux Mutinae, princeps Sabaudiae nata, Maria 
Beatrix Victoria, coniux imperialis celsitudinis 


tuae, Nobiscum reputantes, haud sane miramur 
quod eam in medio ipso vitae suae cursu diu- 
turno molestoque morbo ereptam, acerbissimo 
affectus dolore deplores. Iactura huiusmodi non 
facile dixerimus quam gravis et Nobis accide- 
rit, qui amissam egregiam principem merito 
suo habebamus in Domino carissimam, plane- 
que dignam ducebamus, quam imperialis cel- 
situdo ac familia tua et subiectus tibi po- 
pulus plurimi faceret summoque amore prose- 
queretur. Verum in morte carorum, ita contri- 
stari, ut dolor nulla queat consolatione leniri, 
eorum sit qui, ut inquit Apostolus, spem non 
habent. At qui a Deo illuminati sunt per fi- 
dem, habent sane cur se consolentur, scientes, 
videri quidem iustos oculis insipientium mori, 
illos autem esse in pace. Hoc te, qua es re- 
ligione ac fide, uti levamine cum ex ipsis te- 
stibus moeroris tui literis intelligamus, nihil 
esse ducimus, cur aliud quidquam quaerendum 
Nobis sit, quo te consolemur, praeter id unum 
quod a Nobis pie postulas, nempe ut Deo preces 
pro anima illa Nostras offeramus. Itaque tibi 
confirmamus eo Nos toto animo fungi officio 
et functuros pollicemur. Quod superest, maxi- 
mas tibi, dilectissime in Christo fili Noster, 
pro eximiae erga Nos et Sanctam Sedem Apo- 
stolicam pietatis tuae significatione, gratias agi- 
mus, ac paternae grataeque voluntatis testimo- 
nium, auspicem caelestis praesidii, apostolicam 
benedictionem imperiali celsitudini familiaeque 
tuae amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Mariam Maiorem sub 
annulo piscatoris die prima octobris millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo, 


XLVI. 


De consecratione altaris maximi 
basilicae s. Pauli ?. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN SUPERIORE PARTE BASILICAE S. PAULI 
POST CONSECRATIONEM ALTARIS MAXIMIL 
EIUSDEM BASILICAE 
TERTIO NONAS OCTOBRIS 


ANNO MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO 


Sacra inter monumenta, quae in alma Urbe 
Nostra venerationem habent, illa profecto cele- 
berrima semper fuerunt in quibus sanctorum 
apostolorum Petri et Pauli exuviae in ipso sci- 
licet triumphi loco adquiescunt. Quare anti- 
quissimus auctor Caius, Ecclesiae Romanae pre- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 
2 Ex Collectanea inventa in Bibliotheca Casanatense 


Urbis, cui titulus « Editti » anno 1840 vol, 2°. doc, 167. 


88 ACTA GREGORII PP. XVI. 


sbyter, disputans contra Proculum Montanistam 
quorumdam in Asia prophetarum sepulcra ia- 
ctantem: « Ego vero, inquit', Apostolorum 
trophaea possum ostendere, nam sive in Va- 
ticanum, sive ad Ostiensem viam pergere libet, 
occurrent tibi trophaea eorum, qui Ecclesiam 
illam fundaverunt ». Itaque Romana Ecclesia 
sepulcris horum Apostolorum ut propugnaculis 
suis maxime gloriatur, ac summo ambos ve- 
neratur studio religionis; proinde et magniticas 
ultra quam dici potest basilicas duas, in ho- 
norem alteram Petri, Pauli alteram ad eosdem 
tumulos aedificandos curavit. 

Verum hoc etiam infelicissima Nostra aetate 
deplorandum fuit infortunium, quod basilica 
Ostiensis, quam non modo et eius antiquitas, 
et eorum dignitas qui eidem extruendae ornan- 
daeque identidem reparandae opem impende- 
runt, sed materia praecipue et ratio ipsa operis 
mirifice commendabant, subito uno incendio 
conflagraverit. Id, ut nostis, paulo ante obitum 
accidit Pii VII immortalis memoriae decessoris 
Nostri, qui nedum erga Petrum apostolorum 
principem, cuius dignitatis erat heres, sed et 
in apostolum Paulum singulari afficiebatur pie- 
tate, ad cuius etiam decus basilicae, magnas 
antea fecerat impensas. Opportunissime autem 
mox talis a Deo datus est Ecclesiae catholicae 
Pontifex maximus, qui nullis perterritus diffi- 
cultatibus non dubitaret novum aedificium ve- 
terl, quoad fieri posset, simile extruendum 
suscipere. Ergo vix quem indicavimus Leo XII, 
omnibus quidem sed in primis Nobis ipsis ho- 
norandae memoriae, Pontifex creatus est, nihil 
magis curae habuit, quam ut illico manum 
operi admoveret, eo etiam spectans, ut pristinis 
templi formis, quemadmodum artium magistri 
suadebant, repraesentatis, maior ex recentioris 
industriae perfectione splendor accederet. Vidit 
ille quidem quanto maius viribus facinus ag- 
grederetur: sed tamen non despondit animum, 
ac divina fretus providentia, eiusdemque beati 
apostoli meritis et patrocinio confirmatus, id 
primum cepit consilii, ut et quantum ipse pos- 
set pecuniae in fabricae sumptus assignaret, et 
missis ad universos orbis catholici antistites 
encyclicis literis, fideles omnes adhortaretur ad 
opem, oblatis sponte donariis afferendam. Neque 
spes eum destituit: quippe emissa ex suprema 
Ecclesiae specula illius voce excitati, nec non 
et suae quisque in doctorem gentium pietatis 
ardore permoti, sacri antistites per orbem dis- 
persi, alacriter suis ipsis subsidiis opus iuve- 
runt, atque ad idem iuvandum, greges sibi com- 
missos magno cum successu incitaverunt. Non 
possumus autem, quin nominatim commemo- 
remus venerabiles fratres Nostros S. R. E. car- 
dinales, reliquosque ecclesiastici ordinis gradus, 


unaque et reges et principes, quorum insignia 
piae liberalitatis extiterunt specimina. Omnium 
Nos quidem promerita, qui opibus in eam rem 
suis contulerunt, quam maximo, ut aequum est, 
praeconio extollimus, Deus autem cumulate re- 
munerabit. Talibus enim accedentibus auxiliis 
factum est, ut magis magisque tum ipsius Leo- 
nis XII, tum successoris eius fel. rec. Pii VIII 
in incepto opere provehendo, studia viguerint , 
tum Nos ipsi in eamdem curam annos 1am 
decem incumbere potuerimus. Et multum sane 
nunc in Domino gaudemus, uberes tot tantisque 
conatibus fructus respondisse, quum non modo 
in anteriore templi parte externi utriusque la- 
teris muri extructi sint, et columnae fere omnes 
erectae, sed tota etiam pars transversa simul 
cum abside penitus fuerit absoluta. Etsi vero 
non parum adhuc abesse a perfectione universi 
tantae molis aedificii probe cognoscimus ; tamen 
eodem quo praedecessores Nostri exarserunt 
studio infammati, divinam Nobis providentiam 
confidimus adfuturam, ut opus prosequi ac 
tandem absolvere feliciter possimus. De gloria 
enim agitur Apostoli et Deo et hominibus sum- 
mopere dilecti, utpote qui, ut verbis utamur 
unius ex eius cooperatoribus * Clementis I, san- 
ctissimae memoriae decessoris Nostri?: « In 
oriente ac occidente verbi praeco factus illu- 
strem fidei suae famam sortitus est: in iustitia 
mundum universum instruens... et sub Impe- 
ratoribus martyrium subiens, sic e mundo mi- 
gravit >. 

Iamvero absoluta cum esset haec inter Pla- 
cidiae arcum templi pars, ubi tumulus extat 
Apostoli, eam iussimus, hoc interim tempore 
obiectis muris, reliquo spatio seiungi; quod 
ea mente provisum Nobis est, ut remotis a 
sacro illo tumulo ruderibus, machinamentis et 
operariorum fragoribus, eadem saltem pars abs- 
que ulteriore mora divinorum officiorum cultui 
restitueretur. Quum autem quae usibus desti- 
nantur rerum divinarum, sacris ab Ecclesia 
institutis caeremoniis Deo sint dedicanda; per- 
acta iam hesterno die de mandato Nostro be- 
nedictione huius partis templi per abbatem in- 
signis huius religiosae Benedictinorum familiae 
monasterii, Nos ipsi Nostra impulsi in aposto- 
lum Paulum pietate et in laetitiam effusi, quod 
Nobis adeo productum aedificium videre cle- 
mentissimus Dominus concesserit, altare maxi- 
mum de novo erectum solemni ritu consecrare 
hodierno die voluimus. Porro sponte Nostra 
et animo lubenti sacrae huic rei hunc diem 
delegimus, propterea quod eodem ipso die pon- 
tificia corona Leoni XII fuit imposita, a quo 
nova istius templi decreta et coepta est aedi- 
ficatio, cuique Nos plurimum debere grato animo 
profitemur. 


1 Apud Euseb. Histor. Eccl. 46. 2. cap: 25. 
2 Philipp. cap. 4 vers. 3. 


3 Epistola I ad Corinth. cap. 5 in Tom. I conc. Labb. 
Col, 126 edit. Ven. Coleti. 


ANNO MDCCCXL, “89 


Restat nunc ut hic ad gloriosum tanti Apo- 
stoli sepulcrum humiliantes animos Nostros 
oremus, ut per ipsum cum gratiarum actione 
petitiones Nostrae innotescant apud Deum. Una 
igitur voce concordes eum rogemus: O sancte 
Paule apostole, vas electionis et veritatis, prae- 
dicator in universo mundo, respice super san- 
ctam Urbem istam, pro qua tot tantosque sus- 
tinuisti labores, quam tuo etiam sanguine con- 
secrasti; respice in omnes simul fideles supre- 
mae huic Cathedrae consociatos, de quorum 
salute tum peregrinationibus tum scriptis tum 
exemplis praeclare te fuisse meritum omnes 
consentiunt; denique et in eos respice qui foris 
sunt, et enixe precare, ut elfundat Deus spiri- 
tum suum super omnem carnem, quo et cun- 
ctis mundum purget erroribus, et omnium corda 
igne sui amoris infammet, atque uti collectis 
ex toto orbe muneribus praecipuum hoc honori 
tuo templum instauratur, ita et quot ubique 
sunt homines templum efficiantur Dei vivi; cui 
laus, honor et gloria sempiterna. Amen. 


XLVIII. 
EPISTOLA 
lae- 


Cum Guilelmo Neerlandiae rege illustri 
tatur de nova suscepta prole'. 


Serenissimo ac potentissimo 
Guilelmo Neerlandiae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Serenissime ac potentissime rex, 
salutem. 


Ita reipsa affecti erga regiam maiestatem do- 
mumqgue tuam, quemadmodum literis officio- 
sissimis ad Nos datis die quarto septembris 
proximi significas, laetum admodum gratumque 
accidisse Nobis tibi confirmamus quod nuntias, 
serenissimam principem hereditariam Arausio- 
nensem, principem filiolum in lucem edidisse. 
Speramus, Deo iuvante, fore, ut qui feliciter 
nascens Nobis tecum communis laetitiae causa 
fuit, idem adultus vitam agens, prosperam 
aeque ac dignis principe virtutibus ornatam , 
gaudium istud sit magis in dies cumulaturus. 
Hoc a benignissimo Domino impense precamur, 
et regiae maiestati tuae pro humanissima tuae 
erga Nos confirmatione voluntatis, gratias agen- 
tes, mutuae in te voluntatis Nostrae testifica- 
tione respondemus. 

Quod superest, eumdem luminum patrem et 
misericordiarum Dominum supplices rogamus, 
ut regiam maiestatem tuam sospitem et inco- 


lumem quamdiutissime servet, et Nobiscum 
perfecta caritate coniungat. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem die decima secunda octobris millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


JE; 
EPISTOLA 


Respondet principi insularum Gambieres, pro- 
priam conversionem ac pietatis opera ac 
praesertim templi aedificationem ex lapide 
susceptam Pontifict manifestanti; eum cum 
populo ad perseverandum allicit, et plura 
numismata ex auro et argento ad eum eius- 
que uxorem dono mittit ?. 


Dilectissimo in Christo filio Nostro 
Gregorio Stanislao 
principi insularum Gambieres 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilectissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quo cor Nostrum gaudio repleverint literae 
a celsitudine tua ad Nos missae, haud facile 
explicare verbis possumus. Nihil enim amabi- 
lius, nihil optatius, quam vel quod de tua 
simul ac tui populi conversione ad veram ca- 
tholicam fidem laetabundus commemoras, vel 
quod de summo in Christum Iesum religionis 
studio significas, qui publicis etiam supplica- 
tionibus apud vos colitur, cuique templum ex 
lapide suscepistis aedificandum, vel denique 
quod scribis de singulari, qua estis affecti, pie- 
tate in Deiparam Virginem Mariam, quam ve- 
stram appellare matrem et sollemniter honorare, 
ei istam quoque regionem dicando, gloriamini. 
Vere igitur speciosi fuisse, dicendi sunt, pedes 
evangelizantium istic pacem, evangelizantium 
bona, quum adeo uberes ex eorum labore fru- 
ctus extiterint. Gratulamur itaque quammaxime 
tibi ac tuae genti universae, quod ita vobis 
ostenderit Deus misericordiam suam. Quare ae- 
quissimum est, quod virtutes eius annuncies 
qui de tenebris vos vocavit in admirabile lu- 
men suum. Quum autem nunc sitis lux in Do- 
mino, ut filii lucis semper ambulate, abundan- 
tes, in omne opus bonum, et spe gaudentes, 
quoniam merces vestra copiosa erit in coelo. 
Pro vobis autem et Nos, magna cum spiritus 
exultatione, Deo gratias agimus: ac tuae celsi- 
tudinis gentisque tibi subiectae memores in ob. 


t Ex Archivio Brevium ad Principes. 
Acra Grecorn XVI. Vol, IIT, 


2 Ex Iure Pontificio de P, F, 


go ACTA GREGORII PP. Xvi. 


Secrationibus et orationibus nocte ac die eum- 
dem luminum patrem et misericordiarum enixe 
precamur, ut per dilecti Filii sui merita, et Ssmha 
Matre eius Maria intercedente, sub umbra vos 
protegat alarum suarum, custodiatque ut pu- 
pillam oculi. Porro quod meministi etiam de 
veste a Nobis accepta, ingenuum gratumque 
animum tuum agnovimus: verum persuasum 
tibi esse, dilectissime in Christo fili Noster , 
praeterea volumus, Nos quacumque in re pos- 
simus celsitudini tuae commodare, paratissimos 
in Domino semper futuros. Interim tria ad te 
mittenda duximus numismata argentea, quae 
imagines referunt Alphonsi confessoris atque 
pontificis, Francisci, Ioannis, Pacifici confesso- 
ram, et Veronicae virginis, quos superiore anno, 
in festo augustissimae Trinitatis, solemni de- 
creto venerandos sanctorum cultu pronunciavi- 
mus: et tria insuper numismata ex auro, in 
quibus imago conspicitur D. N. I. C. dum in 
novissima coena Petri apostoli pedes lavaret. 
Ipsorum vero numismatum duo, videlicet ex 
utrogue genere unum, dilectissimae in Christo 
filiae Nostrae praestantissimae principi tuae 
uxori trades: et haec munuscula tamquam in- 
dicia habebitis effusissimae illius caritatis, qua 
ambos in visceribus Christi prosequimur. De- 
nique benedictionem apostolicam , coelestium 
atque terrestrium bonorum auspicem tibi, di- 
lectissime in Christo fili Noster, eidemque tuae 
coniugi, et fidelibus tuis populis toto paterni 
cordis affectu amantissime impertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem die quarta novembris millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo, pontificatus Nostri anno 
decimo, 


Li 
EPISTOLA 


Scipionem Fabbrinium ad aulam Brasiliae im- 
peri internuntium mittit '. 


Carissimo in Christo filio Nostro Petro 
imperatori Brasiliae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quae dilectum filium Scipionem Fabbrinium 
-praeclara ingenii animique ornamenta Nobis 
valde commendaverant, minimeque dubiam fe- 
cerant spem fore, ut munere sibi commisso 
curatoris Nostrorum Sanctaeque huius Sedis 
negotiorum apud aulam imperialis maiestatis 


tuae esset cum insigni laude functurus; est sane 
cur gaudeamus quod iudicium de ipso Nostrum 
exitus comprobayerit. Cum igitur eius merita 
visa Nobis sint huiusmodi quorum habenda 
esset ratio, opportunam existimavimus oblatam 
occasionem ad eius amplificandam dignitatem, 
cum tu, carissime in Christo fili Noster, insi- 
gnia imperialia esses induturus, ut Nostrae gra- 
tulationis et in imperialem maiestatem tuam 
observantiae testis ornatior appareret. Itaque 
eumdem inter domus Nostrae antistites adle- 
ctum, internuntium apostolicum, legatum No- 
strum et Sanctae huius Sedis extraordinarium 
apud imperialem maiestatem tuam duximus 
declarandum. Futurum speramus, iuvante Do- 
mino, ut qui adhuc utrique parti integritate, 
fide, prudentia se probaverit, idem novo auctus 
honore ac munere, nova assidue tibi Nobisque 
sui praebeat specimina. Quare petimus abs te, 
carissime in Christo fili Noster, ut hominem 
ad te adeuntem, ac paternos sensus Nostros 
explicantem, aequo animo excipias, fidemque 
ipsi habeas in iis omnibus, quae ad te nomine 
Nostro deferet. Hoc te libenter, pro religione 
ac virtute tua, facturum confidimus, eodemque 
ipso interprete, tum singularem in te dilectio- 
nem Nostram, tum tua in Nos studia et filia- 
lem pietatem fore in dies exploratiora. Pignus 
interim praecipuae paternaeque caritatis Nostrae 
sit apostolica benedictio, quam imperiali ma- 
iestati tuae toto animo gratulantes, ac felix 
faustumque in annos quamplurimos imperium 
enixe precantes, a Domino amantissime imper- 
timur. 

Datum Romae apud s. Mariam Maiorem sub 
annulo piscatoris die quinta novembris millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 
stri anno decimo. 


LI. 
EPISTOLA 


Coadiutorem vicariatus apostolici Madraspa- 
tani, vicarium apostolicum Bengalensem seu 
Calcuttae constituit '. 


Venerabili fratri 
Iosepho Carew episcopo Philadelphiae 
et coadiutori vicarii apostol. Madraspatani 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Pastorale officium Nobis ex alto commissum 
postulat atque efflagitat, ut animarum saluti, 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


2 Ex Iure Pontificio de P, F, 


ANNO MDCCCXL. gt 


summa vigilantia, cura et studio pro viribus 
consulamus. Itaque cum per obitum bo. me. 
-Ludovici Tabord episcopi Isauropolitani et Ben- 
galensis ecclesiae, vicarii apostolici interini, me- 
morata missio seu vicariatus ‘praesule ac pa- 
store destituta remanserit, de venn. fratrum 
Nostrorum S. R. E. cardinalium negotiis Pro- 
pagandae fidei praepositorum consilio eidem 
Missioni seu vicariatui consulendum esse censui- 
mus. Quamobrem tibi, quiin praesentia coadiu- 
tor vicarii apost. Madraspatani existis, eiusque 
vices ac munus geris, quique singulari pruden- 
tia, pietate, doctrina ac rerum gerendarum pe- 
ritia maxime praestas, illud munus de eorum- 
dem venn. fratrum consilio tribuendum existi- 
mavimus. 

Quocirca te, a quibusvis excommunicationis, 
suspensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis 
censuris, sententiis et poenis, quovis modo et 
quacumque de causa latis, si quas forte incur- 
risti, huius tantum rei gratia absolventes et ab- 
solutum fore censentes, hisce literis, auctoritate 
Nostra apostolica, a vicariatu Madraspatano ad 
Bengalensem transferimus, teque ad Nostrum 
et huius Apostolicae Sedis benzplacitum in vi- 
carium apostolicum praedictae Bengalensis mis- 
sionis eligimus, constituimus et deputamus. 
Praeterea eadem auctoritate Nostra apostolica 
tibi facultatem facimus, ut in Madraspatana 
missione interim pro—vicarium apostolicum ex 
illis operariis evangelicis constituas atque re- 
linguas, qui missionis ipsius curam gerat, do- 
nec ab hac Apostolica Sede aliter provisum 
fuerit. 

Mandamus propterea in virtute sanctae obe- 
dientiae omnibus et singulis, ad quos spectat 
ac spectabit in tempore, ut huiusmodi coadiu- 
torem ita eligendum, ad liberum eiusdem mu- 
neris exercitium iuxta praesentium tenorem re- 
cipiant, admittant, illique in omnibus, quae ad 
officium huiusmodi pertinent, praesto sint at- 
que obediant, suaque salubria monita et man- 
data reverenter suscipiant et efficaciter adim- 
pleant, alioquin sententiam seu poenam, quam 
rite tulerit in rebelles seu statuerit, ratam ha- 
bebimus et faciemus, Deo auctorante, usque ad 
satisfactionem condignam inviolabiliter obser- 
vari. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima secunda novemb. 
millesimo octingentesimo quadragesimo, ponti- 
ficatus Nostri anno decimo. 


t Ex Archivio Brevium ad Princeps, 


LU. 


EPISTOLA 


Ad Guilelmum I Neerlandiae regem scribit, 
qui Pontificem certiorem fecerat de regni 
abdicatione facienda '. 


Serenissimo ac potentissimo 
Guilelmo I 
Neerlandiae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Serenissime ac potentissime rex, 
saluteniynes 


Redditae Nobis sunt literae, regiae maiestatis 
tuae, datae die septimo mensis octobris proximi, 
quibus Nos facis certiores, te aetate satisque diu- 
turnis regiae gubernationis curis suadentibus, 
pena libenti et irrevocabili voluntate consilium 
c2pisse, omni auctoritate in subiectas tibi regio- 
nes titulisque eius omnibus te abdicandi, dein- 
ceps uno regis nomine contentum, ac iura illa 
omnia legitimo successori dilecto filio tuo Gui- 
lelmo, Friderico, Georgio, Ludovico, principi 
Arausionensi, concedendi, legitimis eius succes- 
soribus transmittenda atque actum solemnem 
abdicationis coram principibus filiis et nepo- 
tibus tuis, ac praecipuis curatoribus regni et 
magni ducatus Luxemburgi die supra dicto per- 
actum esse, ac manu tua subscriptum. Dubium 
Nobis non est quin ea re simul et iustae quieti 
tuae et commodis populorum tuorum, pro tua 
sapientia consulere tibi visum sit. Officiosi erga 
Nos testificationi animi tui gratissima respon- 
demus voluntate, et quod reliquum est, exitum 
suscepti consilii omni ex parte vere solideque 
prosperum regiae maiestati regnoque isti uni- 
verso precamur a Domino; quod dum impense 
facimus illud una supplices petimus ut eam- 
dem regiam maiestatem tuam sospitem et in- 
columem quamdiutissime servet, Nobisque per- 
fecta caritate coniungat. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima secunda novemb. 
millesimo octingentesimo quadragesimo, ponti- 
ficatus Nostri anno decimo. 


92 
Lk 


EPISTOLA 


Cum Guilelmo IT Neerlandiae rege laetatur 
de suscepto regno, atque ei omnia prospera 


ominatur *. 


Serenissimo ac potentissimo 


Guilelmo II 
Neerlandiae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Serenissime ac potentissime rex, 
salutem. 


Duplex debemus responsum duabus_regiae 
maiestatis tuae epistolis, die septimo octobris 
proximi ad Nos datis, utrisque luculentis te- 
stibus voluntatis, erga Nos, tuae. Altera enim 
nuntias potentissimum regem patrem tuum Gui- 
lelmum subditarum sibi regionum regimine 
sponte se abdicasse, teque fuisse in solium eius 
iure successionis evectum, ac vehementer optare, 
ut societatis necessitudo, quae Nobis cum eo- 
dem parente tuo fuit, tecum non intermissa 
perduret: altera vero optatum hoc ipsum insigni 
confirmas testimonio: quippe Nos facis certiores 
renovatas a te fuisse literas, quibus ab ipso 
rege parente tuo comes Augustus de Liede 
Kerke, regius cubicularius, commendator or- 
dinis Leonis Neerlandensis, legatus ad Nos et 
Sanctam Sedem extraordinarius, ac minister 
plenipotentiarius fuerat constitutus. Itaque ad- 
eptum gratulantes regnum, gratias regiae ma- 
iestati tuae maximas et agimus et habemus. 
Porro quatenus in una ex hisce literis augurari 
significas bene atque feliciter tibi populisque 
tuis mutuam inter Nos vicissitudinem eventu- 
ram officiorum, pro certo habere te volumus 
id ipsum Nos et summo studio cupere, et, quan- 
tum contendere precando possumus, ab auctore 
bonorum omnium Domino postulare. Quod 
vero in altera pro eodem legato et ministro 
tuo optare te scribis, ample libenterque spon- 
demus, eum Nos semper omni honoris et be- 
nevolentiae officio prosecuturos, nedum plenam 
ut antea ipsi habituros fidem, quidquid tuo 
nomine apud Nos aget, homini praesertim Nobis 
acceptissimo, cuius prudentiam, probitatem, 
rerum usum probe cognita habemus. Quod su- 
perest grata habeat, rogamus, regia tua maie- 
stas vota Nostra, quibus tibi a Deo optimo 
maximo , luminum patre et misericordiarum , 
diutissimum vitae cum vera solidaque tua re- 
gnique tui prosperitate cursum toto animo pre- 


ACTA GREGORII PP, XVI. 


camur, et coniunctionem Nobiscum caritate 
perfectam. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima secunda novemb. 
millesimo octingentesimo quadragesimo, ponti- 
ficatus Nostri anno decimo. 


LIV. 
EPISTOLA 


Antonium Mussabini archiep. Smyrnarum vi- 
sitatorem apostolicum eligit ad inquirendum 
de fide et moribus Graecorum et Albanen- 
sium regni utriusque Siciliae ?. 


Venerabili fratri 
Antonio Mussabini 
archiepiscopo Smyrnae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum graves acceperimus relationes, ex qui- 
bus necessarium sit apostolicum visitatorem in 
regnum utriusque Siciliae mittere, ad ea inqui- 
renda, quae fidem moresque respiciunt inter 
Graecos et Albanenses graeci ritus, de venn. 
fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium nego- 
tiis Propagandae Fidei praepositorum consilio, 
te, ven. frater, archiepiscopum Smyrnaeum, 
virum doctrina, prudentia ac religionis zelo 
commendatissimum, ad id muneris eligendum 
esse censuimus atque decernimus. 

Quapropter te a quibusvis excommunicatio- 
nis, suspensionis et interdicti, aliisque eccle- 
siasticis censuris, sententiis et poenis, quovis 
modo et quacumque de causa latis, si quas 
forte incurristi, huius tantum rei gratia absol- 
ventes et absolutum fore censentes, te visita- 
torem apostolicum Italo-Graecorum in regno 
utriusque Siciliae, cum necessariis et opportunis 
facultatibus ad negotia componenda, auctoritate 
apostolica, tenore praesentium ad Nostrum et 
Sedis Apostolicae beneplacitum facimus et con- 
stituimus , iniuncto onere, omnia deinde pro 
definitiva approbatione referendi, ac salva sem- 
per in praemissis congregationis eorumdem 
cardinalium auctoritate. 

Mandamus propterea in virtute sanctae obe- 
dientiae omnibus et singulis ad quos spectat 
ac spectabit in tempore, ut huiusmodi visita- 
torem ita eligendum ad liberum eiusdem mu- 
neris exercitium iuxta praesentium tenorem re- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


2 Ex lure Pontificio de P. F, 


ANNO MDCCCXL. 93 


cipiant, admittant, illique in omnibus, quae ad 
officlum huiusmodi pertinent, praesto sint at- 
que obediant, suaque salubria monita et man- 
data reverenter suscipiant et efficaciter adim- 
pleant, alioquin sententiam seu poenam, quam 
rite tulerit in rebelles seu statuerit, ratam habe- 
bimus, et faciemus Deo auctorante usque ad sa- 
tisfactionem condignam inviolabiliter observari. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die vigesima tertia novemb. 
millesimo octingentesimo quadragesimo, pon- 
tificatus Nostri anno decimo. 


LV. 
EPISTOLA 


Petro Brasiliae imperatori ex animo gratula- 
tur, quod per generalem conyentum maior 
sit declaratus ut imperii prehenderet guber- 
nacula; spem fore declarat ut fides catho- 
lica integra et inviolata servetur; ei tan- 
dem omnia prospera ominatur '. 


Carississimo in Christo filio Nostro Petro 
Brasiliae imperatori 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Nuntium afferunt laetissimum literae impe- 
rialis maiestatis tuae, ex quibus intelligimus, 
te, per generalem Brasiliae conventum, maiorem 
fuisse declaratum, ut imperii prehenderes gu- 
bernacula, et reipsa regimen et administratio- 
nem imperii suscepisse. Gratulamur tibi ex 
animo, carissime in Christo fili Noster, eoque 
magis gratulamur, quo maiorem Nobis indoles 
moresque tui spem afferunt fore, ut te guber- 
nante et exemplo subditis populis praelucente, 

-floreant in ipsis virtutes omnes, quae tranquil- 
las ac felices facere nationes possunt; in pri- 
mis catholica fides integra et inviolata servetur 
quae unum est firmissimum, ut omnis morum 
bonitatis, ita et regnorum atque imperiorum 
fundamentum. Itaque gratissimum Nobis accidit 
quod significas, imperiali maiestati tuae maxime 
esse curae, ut vincula amicitiae et necessitudi- 
nis quibus mutuo feliciter coniuncti sumus, 
maneant, ac magis magisque constringantur. 
Nihil ea re magis esse Nobis in optatis pro 
certo habeas, Nosque omni studio operam da- 
turos, ut nullum a Nobis, quod praestare pos- 
simus, officium tibi sit desiderandum. Interim 
tibi, carissime in Christo fili Noster, pro iu- 


cundissima cordi Nostro filialis erga Nos animi 
tui significatione, gratias maximas agimus, ac 
diutissimum et vere prosperum imperium om- 
nisque gratiae caelestis incrementum precamur 
a Domino. Pignus autem paterni in te animi 
Nostri praecipuaeque caritatis sit benedictio 
apostolica, quam imperiali maiestati tuae et 
Brasiliensi nationi, ut pie postulas, universae 
amantissime impertimur, 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima tertia novembris, mille- 
simo octingentesimo quadragesimo, pontificatus 
Nostri anno decimo, 


LVI. 


Ioannem Mariam Mastai—Ferretti episcopum 
Imolensem et Gasparem Pianetti episcopum 
Viterbiensem, S. R. E. cardinales creat ac 
declarat *. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN GONSISTORIO SECRETO 

DIZ DECIMA QUARTA DECEMBRIS 

ANNO MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO 
Venerabiles fratres 


Quot quantaque cum honore hoc summi 
pontificatus imposita sint onera infirmitati No- 
strae, saepenumero Nobiscum reputantes, hor- 
remus animo, atque sinon deficimus, Eius fieri 
agnoscimus beneficio misericordiae, cuius in- 
scrutabili consilio providentiae tanta Nobis cu- 
rarum moles incumbit. Hinc, si quispiam alius, 
Nos vel maxime idoneis ac fidelibus indigemus 
adiutoribus, qui tum in regimine rei civilis 
publicae subditorum ditioni Nostrae populo- 
rum, consiliis et opera Nobis praesto sint, tum 
praesertim in Ecclesia, cui licet immerito prae- 
sumus, universa gubernanda. Ad utriusque au- 
tem procurationis tam multa tamque difficilia 
obeunda negotia, auxilium Nobis praecipue in 
sapientia studioque vestro, venerabiles fratres, 
positum est; ut proinde nemo non videat quan- 
tum intersit Nos sedulo considerare, cuiusmodi 
in collegium vestrum homines adsciscendos 
putemus. 

Itaque curae Nobis est antistites in istum 
gradum provehere, qui suis quique implendis 
muneribus, Sanctae Ecclesiae et Sedis Aposto- 
licae commodis inserviendi, neque facultatem 
sibi deesse neque voluntatem ipsa re compro- 
baverint. Verum si qui sunt potissimum digni 
fiducia Nostra, ii profecto sunt, quorum exi- 
miam ac salutarem virtutem praeclare gestus 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


2 Fx Secretaria Congr. Consistorialis. 


94 ACTA GREGORII PP. XVI. 


episcopatus quam luculentissime declarat. Eo- 
rum enim huiusmodi est ministerium, ut, quem 
pateat omnibus eius partibus plane satisfacere, 
eum apostolico agi spiritu minime sit dubitan- 
dum, ab eoque consilia operamque suam ex- 
pectari tuto posse ex affectu verae erga Nos et 
Sanctam Dei Ecclesiam caritatis profecta. Co- 
gitantibus igitur Nobis de supplendo, quatenus 
modo possumus, numero collegii vestri, duo 
ex ordine venn. episcoporum visi sunt in ve- 
strum ordinem cooptandi, quos compertum est 
officiis omnibus pastoralibus egregie fuisse per- 
functos, quo uno laudes omnes complexae dici 
optimo iure possunt. Eos vero ut libentius 
provehamus, illud etiam facit, quod inde me- 
ritissimis, ad quas illi pertinent, provinciis 
Nostris decus ac splendor sit accessurus. Sunt 
autem illi Ioannes Maria Mastai—Ferretti epi- 
scopus Imolensis, olim archiepiscopus Spoleti- 
nus, Gaspar Pianetti episcopus Viterbiensis et 
Tuscaniensis. Quorum alterius, ob singulare ac 
diuturnum in pueris Urbis pauperrimis in Ho- 
spitium collectis sedulo tutandis educandisque, 
caritatis exemplum inter cetera spectatissimi, 


additi apostolico in Chiliensem regionem legato 


praeclara extiterunt specimina ; alterius in Rotae 
auditorio et in supplendo vice gubernatoris ur- 
bis integerrime diligentissimeque versati: utrius- 
que autem genus, ingenium, mores, pietas, ze- 
lus religionis, prudentia pari, in personam No- 
stram et in hane Sanctam Sedem fides et de- 
votio notissima sunt; quos ambos in consisto- 
rio secreto habito die vigesima tertia decembris 
anni millesimi octingentesimi trigesimi noni 
cardinales S. R. E. creavimus et in pectore re- 
servavimus, 

Nos igitur duos cardinales intendimus decla- 
rare; duos autem alios creare constituimus et 
in pectore reservare, quandocunque visum in 
Domino fuerit evulgandos. 


Quid vobis videtur? 


Auctoritate omnipotentis Dei, sanctorum apo- 
stol. Petri et Pauli ac Nostra declaramus S.R.E. 
presbyteros cardinales Joannem Mariam Mastai- 
Ferretti episcopum Imolensem, et Gasparem 
Pianetti episcopum Viterbiensem et Tuscanien- 
sem, cum dispensationibus, derogationibus et 
clausulis necessariis et opportunis. 

Alios autem duos cardinales creamus et in 
pectore reservamus arbitrio Nostro quandocum- 
que declarandos, 

In nomine Patris >X et Filii XX et Spiritus y¥ 
Sancti. Amen. 


t Ex Iure Pont. de P. F, 


LVII. 
EPISTOLA 


Laudat praesules provinciae Baltimoren. in 
America, ob celebratam IV synodum, et 
decreta ad fidem et disciplinam servandam 
promovendamyue lata, quaeque Sedis Apo- 
stolicae examini subiecerant: eisque signi- 
ficat accepturos esse per literas sacrae con- 
gregationis, quae peculiariter de decretis 
illis eorumque petitionibus statuerit *. 


Venerabilibus fratribus 
Samueli archiepiscopo Baltimorensi 
et eius suffraganeis 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabiles fratres, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Plures accepimus literas, quas in exitu con- 
cilii provincialis Baltimorensis IV a vobis mense 
maio celebrati, ad Nos dedistis, tum ut ve- 
strum erga personam humilitatis Nostrae San- 
ctamque hanc Sedem obsequium repetita, una 
omnes, declaratione confirmaretis, Nostrumque 
animum ex afflictis non uno in loco Ecclesiae 
rebus sollicitum vehementerque dolentem aman- 
tissime consolaremini; tum vero ut de omnibus 
concilii actis more maiorum, ad supremam Petri 
Sedem referentes, enixe precaremini, ut decreta 
in illo edita probare vel etiam, ubi opus fue- 
rit, emendare velimus, atque insuper nonnulla 
indulgere ac decernere, quae vobis istic in re- 
ligionis bonum cessura visa sunt. Jam vero ad 
memoratas petitiones vestras responsum acci- 
pietis per Nostram Propagandae Fidei congre- 
gationem, cui concilii acta cognoscenda man- 
davimus ac Nostram super illis mentem signi- 
ficavimus. Et habebitis quidem in eiusdem 
congregationis literis novum documentum sin- 
gularis benevolentiae, qua vos, venn. fratres, 
ecclesiasque vestras impense prosequimur. Ve- 
rum abstinere non possumus, quominus hac 
etiam nostra epistola meritis celebremus lau- 
dibus pastoralem sollicitudinem, qua inducti 
rursus eX canonum praescripto convenistis in 
unum, et invocato lumine Spiritus Sancti, con- 
siliisque invicem communicatis, tueri studui- 
stis cleri disciplinam, et pietatem fovere fidelis 
populi, atque adeo convellere vitiorum germina, 
seductionis pericula propulsare, ac prospicere 
ut pueri puellaeque ad veram fidem solidam- 
que virtutem accuratius informentur; denique 
vos ipsos excitare ad Ecclesiae iura sarta tecta 
servanda, et partes vestri muneris in anima- 
rum salutem alacriori usque sedulitate implen 


ANNO MDGCCXL,. 95 


das. Profecto in iis, quae in synodo a vobis 
gesta scriptaque sunt, libentissime recognovimus 
zelum, quo inflammati estis, ut de Catholica 
Ecclesia, de Sancta hac Sede, ac de vestris dioe- 
cesibus bene mereamini. Hinc autem firmiori 
vobiscum spe nitimur fore, ut Deo bene iu- 
vante floreat istic quotidie magis religio Nostra 
sanctissima, et merito iuxta atque numero ca- 
tholicus populus augeatur. Nos interea, licet 
indigni, non desistimus fraternitates vestras 
creditosque vobis greges Do et Verbo gratiae 
ipsius suppliciter commendare, nec dubitamus 
quin vos pariter minime intermittatis Patrem 
misericordiarum per Jesum Christum filium 
suum fervidis precibus obsecrare, ut infirmita- 
tem Nostram difficillimis hisce temporibus sub 
immenso supremi apostolatus pondere laboran- 
tem, Omnipotenti sua virtute sustentet, omnes- 
que actus nostros dirigat atque ad bonum exi- 
tum adducat. Denique Nostrae in vos propen- 
Sissimae voluntatis pignus adiungimus aposto- 
licam benedictionem, quam ex imo corde de- 
promptam, vestrum singulis atque istarum ec- 
clesiarum clericis laicisque fidelibus universis 
peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima nona decembris millesimo 
octingentesimo quadragesimo, pontificatus No- 


stri anno decimo '. 


LVIII. 
EPISTOLA ENCYCLICA 


Commemorat quae gesta sunt ad basilicae 
S. Pauli restaurationem de cuius consecra- 
tione ase peracta vehementer laetatur. Ad 
templum perficiendum christifideles rogat, 
ut propria liberalitate Pauli sepulcrum ex- 
ornent }. 


Venerabilibus fratribus 
patriarchis, primatibus, 
archiepiscopis et episcopis universis 
gratiam et communionem Sedis Apostolicae 
habentibus 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabiles fratres, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Augustissimam beatissimi apostoli Pauli gen- 
tium doctoris honori sacram basilicam a Con- 
stantino imperatore conditam, a magno Theo- 
dosio amplificatam, ab Honorio imperatore au- 
ctam, atque a Romanis Pontificibus decessori- 


bus Nostris summa contentione et studio ma- 
ximisque sumptibus continenter instauratam, 
ac splendidiore cultu exornatam, subito incen- 
dio conflagrasse, nemo certe est tam rerum 
omnium ignarus, qui nesciat, nemo tam duro 
animo, qui miserabili illa ruina vel inspecta 
vel audita non vehementer doluerit. Ad am- 
plissimum illud templum reficiendum curas 
omnes cogitationesque conyertit pientissimus 
rec. mem. Leo XII praedecessor Noster, qui 
flagrantissimo incensus desiderio, vestustissi- 
mam illam reparandi molem, nullis neque im- 
pendiis, neque consiliis sibi parcendum duxit, 
ut catholicae religionis longe maximum monu- 
mentum in pristinam restitutum formam, ma- 
iore, quo fieri posset, splendore, iterum sur- 
geret atque fulgeret. Itaque tanto operi perfi- 
ciendo, ingentem pecuniae vim a pontificio ae- 
rario, quamyis tot acceptis calamitatibus fere 
exhausto, quotannis dandam esse decrevit. Cum 
autem probe nosceret tam praeclarum facinus 
maximis quibusque indigere subsidiis, quae 
pontificii aerarli angustiae suppeditare minime 
poterant, divino fretus auxilio, non despondit 
animum, opusque suscepit ac totius christiani 
orbis provinciis encyclicam misit epistolam, qua 
christifidelium animos vehementissime excitavit, 
inflammavit, ut omnes tanto operi auxiliariam 
manum praeberent. Neque illius Pontificis irrita 
vota cessere; namque non mediocri pecuniae 
vi ex universo catholico orbe collecta atque ad 
hance Urbem missa, opus ipsum iam faustis 
coeptum ominibus, atque a fel. rec. Pio VIII 
praedecessore Nostro brevissimo illius temporis 
spatio, quo pontificatum gessit, continuatum, 
communi omnium gaudio prospere feliciterque 
progredi visum est. Ubi vero nullis quidem 
Nostris promeritis, sed arcano divinae provi- 
dentiae consilio in tanta temporum asperitate 
tantisque rerum omnium perturbationibus ad 
hanc Petri Cathedram evecti fuimus, maximas 
inter gravissimasque curas et sollicitudines, 
quibus distinemur ac pene obruimur, nihil 
profecto Nobis potius, nihil gratius nihilque 
optabilius esse poterat, quam omnia conari, ut 
nobilissimum apostoli Pauli, quem summa 
colimus veneratione, templum, celeriter perfe- 
ctum esset atque absolutum. Quamobrem sin- 
gulari studio et contentione omnia artis et in- 
dustriae praesidia comparavimus, ac nihil in- 
ausum nihilque intentatum reliquimus, ut ma- 
gnificentissimum opus ad optatum exitum posset 
perduci. Et quamvis asperrimis hisce tempo- 
ribus gravissimi sumptus pontificium Nostrum 
aerarium prope oppresserint, atque subsidia 
quae christifidelium pietas ad Ostiensem basi- 
licam instaurandam ultro libenterque mittebat, 
sensim defecerint, tamen splendidissimi operis 
molitiones non solum minime intermissae, ve- 


1 Ex collectanea inventa in Bibliotheca Angelica, Urbis, sub signatura F. VI. 15. 


g6 ACTA GREGORII PP. XVI. 


rum etiam alacriori et fidentiori conatu prope- 
ratae in eam spem inducunt fore, ut paucis 
annis insigne illud templum omni ex parte ab- 
solutum conspici possit. Hinc porro evenit, ut 
incredibili animi Nostri laetitia, quod vix fieri 
posse arbitrabamur, transversum novi aedificii 
latus splendido iam artificio confectum, sacris 
caeremoniis lustrare, atque altare maximum 
sanctissimo Pauli sepulchro vel maxime vene- 
randum atque antiquissimo fornice furentibus 
flammis prodigiose erepto et servato, et nunc 
exquisita diligentia instaurato nobilitatum una 
cum venerabilibus fratribus Nostris S. R. E. 
cardinalibus III nonas octobris solemni ritu 
consecrare potuerimus. Quod quidem dum ca- 
tholico orbi significamus, vehementer in Domino 
exultamus atque laetamur. Etsi vero ad ceteras 
illius basilicae partes perficiendas singulari in- 
dustria ac diligenti studio magna quidem com- 
paranda curavimus, tamen multa adhuc desunt, 
ut splendidissimum illud templum propediem 
possit absolvi. Et quoniam res eo devenit, ut 
omnis pecunia ex pontificio aerario sit depro- 
menda, atque idcirco opus tanta celeritate pro- 
peratum lente admodum progredi deberet, of- 
ficii Nostri ratio postulat, ut aliorum Pontifi- 
cum praedecessorum Nostrorum vestigiis inhae- 
rentes, exempla aemulantes, omnium christifide- 
lium religionem ac pietatem maxime excitemus, 
quo ipsi omnem opem et operam amplissimo illi 
ac nobilissimo templo perficiendo praebere co- 
nentur. Atque in eam profecto spem erigimur 
fore ut, omnes alacri libentique animo, ac sum- 
ma cura, industria, contentione Nostris hisce 
votis obsecundare velint, cum de apostoli Pauli 
agatur gloria, qui nationum magister, fulgidis- 
simum christianae legis lumen, intimus arcano- 
rum Dei scrutator, et mortalibus licet indutus 
exuviis, felix caeli hospes, Christi Ecclesiam 
sapientissimis suis divinisque scriptis, clarissi- 
misque rebus gestis provexit, illustravit, suo- 
que sanguine irrigavit, coagmentavit. Nemo 
certe ignorat, neque ignorare potest, quot ille 
minas, poenas, aerumnas, labores, cruciatus, 
dolores, pericula, terra marique invictissimo 
animo pertulit, devoravit, contempsit, ut ubique 
terrarum caelestis doctrinae praedicatione sy- 
nagogas confunderet, paganam philosophiam 
perstringeret, idololatriam de solio deturbaret, 
omnesque gentes, populos, nationes, errorum 
dispulsa caligine ethnicaque superstitione eiu- 
rata, ad lesum Christum converteret, divinae 
legis praeceptionibus imbueret, erudiret, atque 
ad salutis semitam caelique viam deduceret. 
Quis igitur haec animo volvens, ac memoria 
repetens, ad illius sepulcrum, immo trophaeum, 
pro viribus decorandum non commoveatur? 
Quis ardentissimo non excitetur desiderio ad 
Pauli templum suis opibus nobilitandum, quem 


veluti magistrum atque parentem se colere et 
venerari debere sentit atque cognoscit ? Quis non 
vehementissimo impellatur amore ad basilicam 
illam omni honore cultuque propria liberalitate 
exornandam, in qua omnes summa religione 
venerantur_ pulyerem corporis illius, ut Chry- 
sostomi verbis utamur, quae Christo deerant 
adimplentis, stigmata illa gestantis, praedica- 
tionem ubique disseminantis, pulverem illius 
corporis per quod ubique discurrebat, pulve- 
rem corporis per quod Christus loquebatur , 
et lux splendebat omni fulgore clarior, et vox 
exiliebat quovis tonitru daemonibus terribilior, 
per quod Paulum didicimus et Pauli Domi- 
num? Atque utinam, venerabiles fratres, ea 
ubertas ingenii, eaque incredibilis et pene di- 
vina dicendi scribendique vis et copia, qua 
mirandum in modum eloquentissimus excellit 
Chrysostomus, Nobis suppeteret, ut quemad- 
modum ipse de Paulo loquitur, ita et Nos loqui 
possemus, ac fidelium mentes animosque per- 
movere ad eorum erga Apostolum pietatem 
omni ope declarandam. Vos itaque, venerabi- 
les fratres, pro eximia vestra religione, atque 
egregia in Paulum, cuius doctrinis enutriti estis, 
observantia, quantum in vobis est, populos 
fidei vestrae et curae commissos etiam atque 
etiam excitate, ut ipsi eo, quo par est, ob- 
sequio, apostolum Paulum prosequentes, ad 
illius templum perficiendum subsidia mittere 
summopere glorientur.. Eorum ante oculos po- 
nite rem gratissimam se Deo facturos, si ad 
Ipsius domus decorem promovendum suas opes 
facultatesque contulerint. Etenim quamvis Ipse 
caeli terraeque conditor et dominus nulla No- 
stra indigeat ope, tamen ita benignus et mi- 
sericors est, ut non modo Nostram operam ad 
domum divino suo nomini aedificandam ex- 
poscat, Nostrosque conatus fortunet, verum 
etiam tantum sibi honorem a Nobis deberi 
gaudeat atque laetetur. Et quidem cum Moysi 
iussit ex pretiosissimis rebus tabernaculum con- 
strui, altare erigi, vestes comparari, vasa con- 
fici, ut ab omnibus filiis Israel pecunia dare- 
tur, praecepit ipse Deus, susceptamque pecu- 
niam, inquit, quae collata est a filiis Israel, 
trades in usus tabernaculi testimonii, ut sit 
monimentum eorum coram Domino, et propt- 
tietur animibus eorum. Hac tam insigni et 
salutari Dei ipsius promissione quis non vehe- 
menter excitabitur ad pecuniae vim pro sua 
facultate in opus Dei elargiendam, ut sit mo- 
nimentum coram Domino, et propitietur ani- 
mae suae? Magnam profecto coepit animo vo- 
luptatem sanctissimus ille Israelitici populi dux, 
cum praefectos operum audivit nuntiantes, po- 
pulum plus offerre quam necessarium esset, 
atque coactus fuit prohibere populum adhuc 
dona ferentem, cum iam oblata sufficerent et 


1S, Ioan. Chrysost. Homilia XXXII in Epist. ad Rom. tom. 9. 


ANNO 


superabundarent. Atque ita clementissimus 
Deus desideriis annuere velit, ut piis copiosis- 
que fidelium donis atque oblationibus celeber- 
rimum illud aedificium omni ex parte reparare 
atque absolvere possimus. Quantam vero gra- 
tiam ipse apostolus Paulus habebit iis qui in- 
signem basilicam eius honori dicatam, ac de- 
plorabili infortunio dirutam, ab interitu vindi- 
care, in pristinam maiestatem restituere, ac 
splendidiore opere instaurare studuerint! Equi- 
dem Nos, venerabiles fratres, in Domino, qui 
dives est in misericordia, summopere confidi- 
mus, Ommes cuiusque ordinis et conditionis 
christifideles Dei gloria, Pauli apostoli honore, 
vestrisque hortationibus vel maxime excitatos, 
ac tanti operis molitione magna ex parte iam 
producta alacriores effectos, tantam auri argen- 
tique vim esse collaturos, ut nobilissimo illi 
aedificio conficiendo oblata sufficere posse vi- 
deantur. 

Vestrum autem erit, venerabiles fratres, ob- 
latam a fidelibus pecuniam colligere, eamque 
ad Nos mittere, atque omni studio et conatu 
sanctissimum Pauli apostoli sepulcrum, summa 
universi catholici orbis veneratione, et christia- 
norum Omnium concursu frequentiaque semper 
celebratum ornare, ut apostolico patrocinio 
magis magisque suffulti, commissas vobis Chri- 
sti oves luctuosissimis hisce temporibus facilius 
ab venenatis pascuis arcere, ad salutaria pro- 
pellere, easque regere ac tueri possitis. Hac 
igitur spe freti, omnia vobis a Patre miseri- 
cordiarum et Deo totius consolationis fausta et 
laeta adprecantes, apostolicam benedictionem 
vobis et gregi vestrae curae commisso, aman- 
tissime ex animo impertimur. 

Datum Romae apud sanctum Petrum die 
vigesima prima decembris millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo, pontificatus Nostri anno 
decimo. 


Bs 9. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Vicarium apostolicum districtus Walliae, in 
Anglia, visitatorem deputat provinciae An- 
glicanae ordinis fratrum Minorum s. Fran- 
cisci Strictioris Observantiae '. 


Venerabili fratri Dominico Brown 
congregationis Anglo-Benedictinae 
episc. Apolloniae in part. infid., 
‘ et vicario apostolico districtus Walliae. 


MDCCCXL. 97 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum ex testimoniis, gravitate praestantibus, 
Nobis constiterit, talem in praesentiarum esse 
provinciae Anglicanae ordinis fratrum Mino- 
rum s. Francisci Strictioris Observantiae sta- 
tum, ut ad illam conservandam, augendam 
atque ad rationem statuendam, qua illa am- 
plificetur et copiosiorem fratrum numerum ha- 
bere possit, necesse omnino sit, plura negotia 
componere eamdem provinciam respicientia, de 
venn. fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium 
negotiis Propagandae Fidei praepositorum con- 
silio, apostolicum visitatorem illius provinciae 
statuere decrevimus. 

Itaque probe noscentes, te singulari pruden- 
tia etc., huiusmodi munus de eorumdem venn. 
fratrum consilio tibi committendum censuimus. 

Quamobrem peculiari te benevolentia prose- 
qui volentes, et a quibusvis excommunicatio- 
nis, suspensionis et interdicti aliisque eccle- 
siasticis censuris, sententiis et poenis, quovis 
modo vel quavis de causa latis, si quas forte 
incurristi, huius tantum rei gratia absolventes et 
absolutum fore censentes, te, hisce literis, au- 
ctoritate Nostra apostolica, ad Nostrum et huius 
Apostolicae Sedis beneplacitum, in visitatorem 
apostolicum provinciae Anglicanae ordinis fra- 
trum Minorum s. Francisci Strictioris Obser- 
vantiae eligimus , constituimus et deputamus, 
tibique omnes necessarias et opportunas facul- 
tates tribuimus, quibus ea omnia perficere pos- 
sis, quae ad superius commemorata peragenda 
in Domino expedire censueris, salva tamen sem- 
per in praemissis auctoritate congregationis eo- 
rumdem cardinalium. 

Mandamus etc. 

Datum Romae apud Sanctum Petrum sub an- 
nulo piscatoris die vigesima quinta decembris 
millesimo octingentesimo quadragesimo, pon- 
tificatus Nostri anno decimo. 


LX. 
INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum magis insi- 
gnium canonicis ecclesiae collegiatae Aquae 
Spartae, Tudertinae dioecesis ?. 


GREGORIUS. PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Romani indulgentia Pontificis peculiaria or- 
namenta aliquando illis tribuit viris, qui conspi- 


1 Ex Iure Pont. de P. F. 
Acta Grecorit XVI. Vol. III. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium. 
13 


98 ACTA GREGORII PP. XVI. 


cuis in templis laudes Deo persolvunt, ut magis 
magisque virtutum ornatu fulgere, et maiore 
studio et diligentia sacra ministeria obire co- 
nentur. 

Exponendum Nobis curarunt dilecti prior et 
canonici insignis collegialis templi s. Caeciliae 
Aquae Spartae, Tudertin. dioeceseos, eos in prae- 
sentia gestare lineum manicatum amiculum, 
vulgo rocchetto, et palliolum seu mozzettam 
nigri coloris. Verum cum eorum in votis esset 
palliolum violaceum gerere, enixis precibus a 
Nobis postularunt, ut huiusmodi insigne ipsis 
benigne concedere velimus. 

Nos itaque gravissimo venerabilis fratris Tu- 
dertini testimonio accepto, ex quo illos hac 
gratia dignos esse cognovimus, eorum desideriis 
alacri libentique animo annuendum censuimus, 
Quamobrem commemoratum priorem ceteros- 
que canonicos, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, senten- 
tlis et poenis quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius tan- 
tum rei gratia absolventes et absolutos fore cen- 
sentes, iis qui modo sunt, quique in posterum 
erunt, priori et canonicis collegialis ecclesiae 
s. Caeciliae Aquae Spartae, Tudertinae dioece- 
sis, auctoritate Nostra apostolica, hisce literis, 
perpetuum in modum concedimus atque indul- 
gemus, ut rocchetum et palliolum, vulgo moz- 
zeita, violacei coloris in choro, in conventibus, 
seu ut dici solet capitulis, quum deliberationis 
causa coguntur, in sacris supplicationibus, libere 
et licite gestare possint et valeant. Decernen- 
tes has praesentes literas firmas, validas et effica- 
ces existere ac fore suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere, ac illis, ad quos 
spectat et pro tempore quandocumque spectabit, 
in omnibus ac per omnia plenissime suffragari 
et ab eis respective inviolabiliter observari; 
Sicque in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos etiam causarum palatii 
Nostri apostolici auditores iudicari et definiri 
debere, ac irritum et inane si secus super his 
a quoquam quavis auctoritate scienter vel igno- 
ranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV praede- 
cessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis atque in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis ge- 
neralibus vel specialibus constitutionibus et 
ordinationibus apostolicis, et quoties opus fue- 
rit ejusdem collegialis ecclesiae et canonicorum 
collegii etiam iuramento, atque confirmatione 
apostolica vel quavis firmitate alia roboratis 
statutis et consuetudinibus, ceterisque contra- 
riis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima secunda ianuarii 


millesimo octingentesimo quadragesimo primo, 
pontificatus Nostri anno decimo. 


4 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Societati erectae in ecclesia S. Mariae in Mon- 
terone indulgentia plenaria in die inscriptio- 
nis conceditur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Piis hominum societatibus religionis opera ~ 
obeuntibus libenter sane pontificiae Nostrae be- 
neficentiae munera tribuere solemus. Exponen- 
dum Nobis curavit dilectus filius presbyter Io- 
sephus Maria Mautone procurator generalis Con- 
gregationis SSmi Redemptoris, ac praepositus 
seu superior domus et ecclesiae S. Mariae in 
Monterone, huius almae Urbis, ea in ecclesia, 
ipsius cura et studio piam christifidelium so- 
cietatem rite fuisse institutam, quae eo potis- 
simum spectat, ut multiplici et perpetua ora- 
tione animae piaculari carcere, seu purgatorio 
igne detentae, continuis suffragiis iuventur, quo 
illae ad coelorum regnum maturius perveniant. 
Iam vero cum idem dilectus filius summopere cu- 
piat huiusmodi piam societatem coelestibus Ec- 
clesiae thesauris ditari, Nos alacri libentique ani- 
mo annuendum censuimus. Auctoritate igitur 
Nobis a Domino tradita, dequé omnipotentis Dei 
misericordia, ac bb. Petri et Pauli apostolorum 
eius auctoritate confisi; omnibus et singulis 
utriusque sexus christifidelibus vere poeniten- 
tibus et confessis ac s. communione refectis, 
die quo eidem piae societati adscribentur ple- 
nariam; ac tam adscriptis, quam pro tempore 
adscribendis in dicta pia societate in cuiuslibet 
eorum mortis articulo, si vere quoque poeni- 
tentes confessi ac s. communione refecti, vel 
quatenus id facere nequiverint, saltem contriti 
nomen Iesu ore, si potuerint, sin minus corde 
devote invocaverint, etiam plenariam: nec non 
iisdem nunc et pro tempore existentibus dictae 
plae societatis confratribus et consororibus etiam 
vere poenitentibus et confessis ac s. commu- 
nione refectis, qui praedictam seu aliam ec- 
clesiam publicam de Urbe in Nativitatis D. N. 
I. C., Epiphaniae, SSmi Corporis Christi, 
SS. Apostolorum Petri et Pauli festis diebus, 
ac in quinque de praecepto Ecclesiae B. M. V.I. 
festivitatibus , nec non in Commemoratione 
omnium fidelium defunctorum, ac septem die- 
bus continuis immediate respective sequentibus 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXLI. 99 


devote visitaverint, et ibi pro christianorum 
principum concordia, haeresum extirpatione ac 
S. Matris Ecclesiae exaltatione pias ad Deum 
preces effuderint , plenariam, similiter spatio 
praedictorum respective octiduorum per unum- 
quemque ex confratribus et consororibus prae- 
dictae piae societatis semel tantum quolibet 
anno ad sui libitum eligendum respective lu- 
crifaciendam, omnium peccatorum suorum in- 
dulgentiam et remissionem misericorditer in 
Domino concedimus. In qualibet vero ex reli- 
quis: festivitatibus D.N.1: C., B. M. Vv. I., 
SS. Apostolorum, ac septem diebus immediate 
sequentibus Commemorationem omnium fide- 
lium defunctorum, sabbato ante dominicam 
sexagesimae, ac decem diebus immediate se- 
quentibus et prima feria secunda cuiuslibet men- 
sis praefatis confratribus et consororibus om- 
nia praemissa peragentibus septen annos et 
totidem quadragenas: quoties autem saltem 
contritis eamdem ecclesiam et altare eiusdem 
confraternitatis, vel aliam publicam ecclesiam, 
ut supra, visitantibus et orantibus, tercentum 
dies: denique iisdem confratribus et consorori- 
bus pariter saltem contritis, cum aliquod quod- 
cumque pium opus peregerint, centum dies de 
iniunctis eis, seu alias quomodolibet debitis 
poenitentiis in forma Ecclesiae consueta rela- 
xamus. Quas omnes et singulas indulgentias, 
peccatorum remissiones ac poenitentiarum re- 
laxationes etiam animabus christifidelium, quae 
Deo in charitate coniunctae, ab hac luce mi- 
graverint, per modum suffragit applicari posse 
etiam in Domino indulgemus. In contrarium 
facientibus non obstantibus quibuscumque. Prae- 
sentibus perpetuis futuris temporibus valituris. 
Volumus autem ut si alias praedictis confra- 
tribus et consororibus praemissa peragentibus 
aliqua alia indulgentia perpetua vel ad tempus 
nondum elapsum duratura concessa fuerit, prae- 
sentes nullae sint. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima nona ianuar. mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo primo, 
pontificatus Nostri anno decimo. 


LXII. 
BULLA 


Iacobo Holas patriarchae Ciliciae Armenorum, 
pallium tradit '. 


Venerabili fratri 
Iacobo Holas 
nuper archiepiscopo Amasen. 
in patriarcham Ciliciae Armenorum electo. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum nos hodie patriarchali ecclesiae Ciliciae 
Armenorum certo nunc expresso modo pastoris 
solatio destitutae de persona tua Nobis et venn. 
fratribus Nostris Sanctae Romanae Ecclesiae 
cardinalibus ob tuorum exigentiam meritorum 
accepta, iuxta decretum in congregatione eo- 
rumdem fratrum Nostrorum negotiis de Pro- 
paganda Fide praepositorum desuper emanatum, 
et per Nos adprobatum, de fratrum eorumdem 
consilio, apostolica auctoritate, providerimus, 
teque eidem patriarchali ecclesiae in patriar- 
cham praefecerimus, et pastorem, curam, re- 
gimen et administrationem ipsius patriarchalis 
ecclesiae in spiritualibus et temporalibus ple- 
narie committendo, prout in Nostris inde con- 
fectis litteris plenius continetur; ac postmo- 
dum pallium, insigne videlicet plenitudinis pon- 
tificalis officii, pro parte tua fuerit Nobis hodie 
per dilectum filium Thomam comitem Gnoli, 
Nostrae consistorialis aulae advocatum, ea qua 
decuit reverentia, postulatum: Nos tuis postu- 
lationibus annuentes, pallium ipsum de corpore 
beati Petri sumptum, et per duos venn. fratres 
Nostros archiepiscopos vel episcopos in illis 
partibus degentes, gratiam tamen et commu- 
nionem Sedis Apostolicae: habentes, tibi assi- 
gnandum, per dilectum quoque filium Joannem 
Topus presbyterum Armenum, nuncium tuum 
duximus destinandum, ut iidem archiepiscopi 
vel episcopi aut eorum alter illud tibi sub in- 
frascripta forma assignent vel assignet, et a te, 
Nostro et Romanae Ecclesiae nomine, sub altera 
etiam praesentibus inserta forma fidelitatis de- 
bitae solitum iuramentum recipiant seu reci- 
piat. Tu autem pallio eodem intra patriarcha- 
lem ecclesiam tuam illis dumtaxat diebus uteris, 
qui expressi in ipsius patriarchalis ecclesiae pri- 
vilegiis continentur. Ut igitur signum non dis- 
crepet a signato, sed quod geris exterius serves 
interius in mente, fraternitatem tuam monemus 
et horcamur attente, quatenus: humilitatem et 
iustitiam, dante Domino, qui dat praemia et 
munera elargitur, observare studeas, quae suum 
servant et promovent servatorem, ac eamdem 
patriarchalem ecclesiam Ciliciae Armenorum 
sponsam tuam cures sollicite auctore Domino 
spiritualiter et temporaliter augere. Quocirca 
praefatis archiepiscopis vel episcopis per apo- 
stolica scripta mandamus, quatenus ipsi vel 
alter eorum dictum pallium iuxta eamdem 
subsequentem formam tibi curent seu curet as- 
signari, et a te Nostro et eiusdem S. R. E. no- 
mine, sub reliqua forma huiusmodi fidelitatis 
debitae solitum recipiant seu alter eorum re- 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


100 


cipiat iuramentum, eiusdemque sic a te prae- 
stiti iuramenti formam, Nobis de verbo ad ver- 
bum per tuas patentes literas, tuo sigillo mu- 
nitas, per proprium nuncium, quanto citius de- 
stinare procures. Forma autem qua praefati 
archiepiscopi vel episcopi in assignando tibi 
dicto pallio utentur, haec est: Ad honorem 
omnipotentis Dei ac Beatae Mariae Virginis ac 
sanctorum apostolorum Petri et Pauli ac Do- 
mini Nostri Domini Gregor. PP. XVI et S.R.E. 
necnon patriarchalis ecclesiae Ciliciae Armeno- 
rum tibi commissae, tradimus tibi pallium de 
corpore beati Petri sumptum, plenitudinem vi- 
delicet pastoralis officii, ut eo utaris intra ec- 
clesiam tuam certis diebus qui exprimuntur in 
privilegiis ei ab Apostolica Sede concessis. — 
Forma autem iuramenti quod praestabis, haec 
est: Ego Iacobus Holas archiepiscopus Amasen. 
in patriarcham Ciliciae Armenorum electus, ab 
hac hora in antea fidelis et obediens ero beato 
Petro Sanctaeque Apostolicae Romanae Eccle- 
siae et Domino Nostro Domino Gregor. PP. XVI 
suisque successoribus canonice intrantibus. Non 
ero in consilio aut consensu vel facto ut vitam 
perdant vel membrum, seu capiantur mala ca- 
ptione. Consilium vero quod mihi credituri 
sunt per se aut nuncios seu literas, ad eorum 
damnum, me sciente, nemini pandam. Papatum 
Romanum et regalia sancti Petri adiutor eis 
ero ad retinendum et defendendum contra om- 
nem hominem. Legatum Apostolicae Sedis in 
eundo et redeundo honorifice tractabo et in suis 
necessitatibus adiuvabo. Vocatus ad synodum 
veniam, nisi praepeditus fuero canonica prae- 
peditione. Apostolorum limina singulis quin- 
quenniis visitabo aut per me aut per meum 
nuncium, nisi apostolica absolvar licentia. Pos- 
sessiones vero ad mensam meam_ pertinentes 
non vendam neque donabo neque impignorabo 
neque de novo infeudabo vel aliquo modo 
alienabo inconsulto Romano Pontifice. Et con- 
stitutionem super prohibitione investiturarum 
bonorum iurisdictionalium de an. Domini mil- 
lesimo sexcentesimo vigesimo quinto editam 
servabo. Sic me Deus adiuvet et haec sancta 
Dei evangelia. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo primo, quinto kalendas 
februarii , pontificatus Nostri anno decimo 
primo. 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


LXIIl. 


BULLA 


Tacobum Holas archiepiscopum Amasen. in 
patriarcham Ciliciae Armenorum eligit '. 


Venerabili fratri 
Iacobo Holas 
archiepiscopo nuper Amasen. 
in patriarcham Ciliciae Armenorum electo. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Romani Pontificis, quem pastor ille coelestis 
et episcopus animarum potestatis plenitudine 
sibi tradita ecclesiis praetulit universis, solli- 
citudo requirit ut circa cuiuslibet ecclesiae sta- 
tum sic vigilanter excogitet sicque prospiciat 
diligenter, quod per eius providentiam circum- 
spectum tunc per simplicis provisionis officium 
quandoque vero per ministerium translationis 
accommode, prout personarum, locorum et 
temporum qualitas exigit et ecclesiarum utilitas 
persuadet, ecclesiis singulis pastor accedat ido- 
neus et rector providus deputetur, qui popu- 
lum sibi commissum salubriter dirigat et in- 
formet, ecclesiamque sibi traditam non solum 
gubernet utiliter, sed etiam multimodis efferat 
incrementis. Sane patriarchali ecclesia Ciliciae 
Armenorum, cui bo. me. Gregorius denomina- 
tus Sextus, ultimus illius patriarcha dum vi- 
veret praesidebat, per obitum dicti Gregorii 
patriarchae, qui extra Romanam curiam de- 
bitum naturae persolvit, pastoris solatio desti- 
tuta, Nos ad provisionem huiusmodi patriar- 
chalis ecclesiae Ciliciae Armenorum paternis et 
sollicitis studiis intendentes, post deliberatio- 
nem quam de praeficiendo ipsi ecclesiae pa- 
triarchali Ciliciae Armenorum personam utilem 
ac etiam fructuosam cum venn. fratribus No- 
stris S. R. E. cardinalibus habuimus diligentem, 
demum ad te nuper archiepiscopum Amasen., 
quem venerabiles etiam fratres Nostri episcopi 
catholici nationis Ciliciae Armenorum ad pa- 
triarchalem ecclesiam huiusmodi pro illis pa- 
triarcha elegerunt seu postularunt, quique fi- 
dem catholicam iuxta articulos iampridem a 
Sede Apostolica Orientalibus praescriptos ex- 
presse professus fuisti, consideratis grandium 
virtutum meritis quibus personam tuam illa- 
rum largitor altissimus multipliciter insignivit, 
et attendentes quod tu qui ad archiepiscopa- 
lem ecclesiam Amasen. evectus, munere conse- 
crationis suscepto, pontificalia exercuisti, ordi- 


ANNO MDCCCXLI, 


nationes habuisti, confirmationis sacramentum 
administrasti et in reliquis ita te bene gessisti, 
ut praedictae ecclesiae patriarchali Ciliciae Ar- 
menorum praefici dignus censearis, ipsamque 
patriarchalem ecclesiam scies, voles et poteris, 
auctore Domino, salubriter regere et feliciter gu- 
bernare, direximus oculos Nostrae mentis. In- 
tendentes igitur tam dictae patriarchali eccle- 
siae Ciliciae Armenorum quam eius gregi do- 
minico salubriter providere, teque a quibusvis 
suspensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis 
sententiis, censuris et poenis a iure vel ab ho- 
mine, quavis occasione vel causa latis, si qui- 
bus quomodolibet innodatus existis, ad hoc 
dumtaxat ut translatio, provisio et praefectio 
per Nos ut infra faciendae praesentesque literae 
suum debite sortiantur effectum, harum serie 
absolventes, et absolutum fore censentes, ac 
eiusmodi electionem seu postulationem de fra- 
trum eorumdem consilio apostolica auctoritate 
adprobantes et confirmantes, omnesque et sin- 
gulos etiam substantiales defectus, si qui in 
electione seu postulatione huiusmodi quomo- 
dolibet intervenerint, quatenus opus sit, eadem 
apostolica auctoritate supplentes et sanantes, 
iuxta decretum a congregatione eorumdem fra- 
trum Nostrorum praefatae Sanctae Romanae 
Ecclesiae cardinalium negotiis de Propaganda 
Fide praepositorum emanatum et per Nos etiam 
adprobatum, te licet absentem, a vinculo quo 
dictae ecclesiae Amasen., cui hactenus prae- 
fuisti, tenebaris, de simili consilio et aposto- 
licae potestatis plenitudine absolventes, ad di- 
ctam patriarchalem ecclesiam Ciliciae Armeno- 
rum de consilio et apostolicae potestatis ple- 
nitudine similibus transferimus, teque illi in 
patriarcham praeficimus et pastorem, curam, 
regimen et administrationem ipsius patriarcha- 
lis ecclesiae tibi in spiritualibus et temporali- 
bus plenarie committendo, liberamque tibi ad 
dictam patriarchalem ecclesiam transeundi li- 
centiam tribuendo, in illo qui dat gratias et 
largitur praemia confidentes, quod, dirigente 
Domino actus tuos, ipsa patriarchalis ecclesia 
sub tuo felici gubernio regetur utiliter et pro- 
spere dirigetur ac grata in eisdem spiritualibus 
et temporalibus suscipiet incrementa. Quocirca 
fraternitati tuae per apostolica scripta manda- 
mus, quatenus. ad praefatam patriarchalem ec- 
clesiam cum gratia Nostrae benedictionis acce- 
dens, curam et administrationem praefatas sic 
exercere studeas sollicite, fideliter et prudenter, 
quod exinde sperati fructus proveniant ac tuae 
bonae famae odor ex tuis laudabilibus actibus 
latius diffundatur, ipsaque patriarchalis ecclesia 
gubernatori provido ac fructuoso administratori 
gaudeat se commissam, tuque praeter aeternae 
retributionis praemium Nostram et dictae Sedis 
benedictionem et gratiam exinde uberius con- 
Sequi merearis; necnon venerabilibus fratribus 
Nostris suffraganeis orthodoxis ac dilectis etiam 


cont 


filiis Vassallis dictae patriarchalis ecclesiae ac 
clero et populo ipsi patriarchali ecclesiae sub- 
iectis, per apostolica scripta mandamus, ut suf- 
fraganei tibi tamquam membra capiti obse- 
quentes, exhibeant tibi obedientiam et reveren- 
tiam debitas et devotas, ita quod mutua inter 
te et ipsos gratia gratos sortiatur effectus et 
Nos eorum devotionem possimus propterea in 
Domino merito commendare; clerus autem, te, 
pro Nostra et eiusdem Sedis Apostolicae reve- 
rentia benigne recipientes et honorifice pertra- 
ctantes, tua salubria monita et mandata susci- 
piant humiliter et efficaciter adimplere procu- 
rent; populus vero te tamquam patrem et pa- 
storem animarum suarum devote suscipientes 
et debita honorificentia prosequentes, tuis mo- 
nitis et mandatis salubribus humiliter intendant, 
ita quod tu in eis devotionis filios et ipsi in 
te per consequens patrem benevolum invenisse 
gaudeatis. Vassalli praeterea praefati, te debito 
honore prosequentes, tibi fidelitatem solitam 
ac consueta servitia et iura tibi ab eis debita 
integre exhibere procurent, alioquin sententiam 
sive poenam quam tu rite tuleris seu statueris in 
rebelles, ratam habebimus et faciemus, auctore 
Domino, usque ad satisfactionem condignam in- 
violabiliter observari. Volumus autem quod tu, 
in tua patriarchali ecclesia, Montem Pietatis 
ad praescriptum sacrosancti conc. Trid. insti- 
tuas, conscientiam tuam super hoc onerantes. 
Volumus etiam quod tu antequam regimini et 
administrationi dictae patriarchalis ecclesiae te 
in aliquo immisceas, in manibus duorum pa- 
riter fratrum Nostrorum archiepiscoporum vel 
episcoporum gratiam et communionem Sedis 
Apostolicae habentium, et in istis partibus de- 
gentium, seu alterius eorum, fidelitatis debitae 
solitum praestes iuramentum, iuxta formam 
praesentibus adnotatam, et sic a te praestiti iu- 
ramenti formam ad eamdem congregationem 
de Propaganda Fide de verbo ad verbum per 
tuas patentes literas tuo sigillo munitas, per 
proprium nuncium quantocitius transmittere 
omnino tenearis; quibus et eorum cuilibet per 
easdem praesentes pariter mandamus ut ipsi 
vel eorum alter a te, Nostro et Romanae’ Ec- 
clesiae nomine, iuramentum huiusmodi iuxta 
eamdem formam recipiant seu recipiat. Forma 
autem iuramenti quod praestabis, haec est: 
« Ego Iacobus Holas patriarcha Ciliciae Arme- 
norum, ab hac hora in antea fidelis et obediens 
ero b. Petro ap. Sanctaeque Apostolicae Romanae 
Ecclesiae et Domino Nostro Domino Gregorio 
PP. XVI suisque successoribus canonice intran- 
tibus. Non ero in consilio aut consensu vel 
facto ut vitam perdant aut membrum, seu ca- 
piantur mala captione aut in eos violenter ma- 
nus quomodolibet ingerantur, vel iniuriae ali- 
quae inferantur quovis quaesito colore. Consi- 
lium vero quod mihi credituri sunt per se aut 
nuncios seu literas, ad eorum damnum ine 


102 


sciente nemini pandam. Papatum Romanum 
et regalia sancti Petri adiutor eis ero ad reti- 
nendum et defendendum contra omnem homi- 
nem. Legatum Apostolicae Sedis in eundo et 
redeundo honorifice tractabo et in suis neces- 
sitatibus adiuvabo. Tura, honores, privilegia et 
auctoritatem Sanctae Romanae Ecclesiae, Do- 
mini Nostri Papae et successorum praefatorum 
conservare, defendere, augere et promovere cu- 
rabo. Non ero in consilio, facto vel tractatu, 
in quibus contra ipsum Dominum Nostrum 
vel eamdem Romanam Ecclesiam aliqua sini- 
stra vel praeiudicialia personae, iuris, honoris, 
status et potestatis eorum machinentur, et si 
talia a quibuscumque procurari novero vel tra- 
ctari, impediam hoc pro posse, et quantoci- 
tius commode potero significabo eidem Domino 
Nostro vel alteri per quem ad ipsius notitiam 
poterit pervenire. Regulas sanctorum patrum, 
decreta, ordinationes, reservationes, dispositio- 
nes, provisiones et mandata apostolica totis 
viribus observabo et faciam ab aliis observari. 
Haereticos schismaticos et rebelles Domino No- 
stro ac successoribus praefatis pro posse per- 
sequar et impugnabo. Vocatus ad synodum 
veniam, nisi praepeditus fuero canonica prae- 
peditione. Apostolorum limina singulis quin- 
quenniis personaliter et per ipsum visitabo et 
Domino Nostro successoribusque praefatis ra- 
tionem reddam de toto meo pastorali officio 
deque rebus omnibus patriarchalis ecclesiae 
meae statum, ad cleri et populi disciplinam, 
animarum denique quae meae fidei creditae 
sunt, salutem quoquomodo pertinentibus, et 
vicissim mandata apostolica praefata humiliter 
recipiam et quam diligentissime exequar. Quod 
si legitimo impedimento detentus fuero, prae- 
fata omnia adimplebo per certum nuncium ad 
hoc speciale mandatum habentem de gremio 
cleri mei aut alium in dignitate ecclesiastica 
constitutum seu alias personatum habentem, 
aut, his mihi deficientibus, per dioecesanum 
sacerdotem et, clero deficiente omnino, per 
aliquem alium presbyterum saecularem vel re- 
gularem spectatae probitatis et religionis de 
supradictis omnibus plene instructum. De hu- 
iusmodi autem impedimento docebo per legi- 
timas probationes ad S. R. E. cardinalem pro- 
ponentem in congregatione sacri concil. Trid. 
per supradictum nuncium transmittendas. Pos- 
sessiones vero ad mensam meam _ pertinentes 
non vendam neque donabo neque impignorabo 
neque de novo infeudabo vel aliquo modo alie- 
nabo, etiam cum consensu cleri patriarchalis 
ecclesiae meae, inconsulto Romano Pontifice. 
Et constitutionem super prohibitione investitu- 
rarum, bonorum iurisdictionalium de anno Do- 
mini millesimo sexcentesimo vigesimo quinto 
editam servabo, et si ad aliquam alienationem 


wv 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


devenero, poenas in quadam super hoc edita 
constitutione contentas eo ipso incurrere volo. 
Sic me Deus adiuvet et haec sancta Dei evan- 
gelia ». , 
Datum Romae apud s. Petrum anno incar- 
nationis dominicae millesimo octingentesimo 
quadragesimo primo, quinto kalendas februa- 
rias, pontificatus Nostri anno decimo primo. 


LXIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Abbati monasterii s. Pauli datur facultas ce- 
lebrandi missam pontificalem in altari ma- 
ximo basilicae s. Pauli. 


Dilecto filio 
Iohanni Francisco Zelli 
abbati monasterii sancti Pauli 
extra moenia Urbis 
ord. s. Benedicti 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Magnitudo et praestantia inclyti ordinis san- 
cti Benedicti, quem a vetustissi:mis temporibus 
Summi Pontifices decessores Nostri plurimis 
donarunt privilegiis, Nos inducunt illum spe- 
cialibus concessionibus condecorare. Hinc est, 
quod Nos, qui tertio nonas octobris elapsi anni 
millesimi octingentesimi quadragesimi, Ostiensis 
basilicae, quae iam incendio absumpta fuerat, 
aram maximam divi Pauli apostoli sepulchro 
venerandam, una cum venerabilibus fratribus 
Nostris S. R. E. cardinalibus solemni ritu con- 
secravimus, cum redeat nunc dies illa, quae 
festiva celebritate in omnium christifidelium 
mentem revocat ipsius apostoli et doctoris gen- 
tium conversionem, cupientes ut in eadem ara 
divina mysteria renoventur, ac te dictumque 
Ordinem, cui eiusdem basilicae custodia tradita 
est, benigno favore prosequi volentes, tibi ut 
proximo die festo praedicto in ipso altari ma- 
ximo pontificalem missam aliaque officia di- 
vina (adstantibus tuae religiosae domus mona- 
chis) celebrare valeas, licentiam et facultatem, 
apostolica auctoritate, tenore praesentium con- 
cedimus et indulgemus, Contrariis non obstan- 
tibus quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die vigesima tertia ianuarii 
millesimo octingentesimo quadragesimo primo, 
pontificatus Nostri anno decimo primo. 


1 Ex Archivio Monasterii S. Pauli extra moenia Urbis. 


ANNO MDCCCXLI. 


LXV. 


EPESTOLA 


Ad Ludovicum Philippum scribens, Mauritii 


De Bonald merita declarat, eumque Ro- 
mana purpura dignum existimat '. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Ludovico Philippo 
Francorum regi christianissimo 


’ 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quae Nos erga regiam maiestatem tuam of- 
ficiose indicas paternae dilectionis dedisse te- 
stimonia, quaecumque ea sint, meritis illa de- 
buimus tuae in Nos voluntatis, eamque pro 
iis vicem a te redditam sensimus, ut maximae 
tibi a Nobis agendae sint gratiae. Proinde pa- 
rati cum simus, uti esse Nos convenit, ad di- 
lectionem Nostram quibuscumque possimus do- 
cumentis confirmandam, existimari facile po- 
tuit minime Nobis fore dubitandum in re tibi 
gratificari, quam non minus Nobis gratum con- 
cedere futurum esset, quam tibi ipsi qui petis 
accipere. Est enim Nobis pro sollicitudine No- 
stra pastorali in praecipuis curis, ut ad com- 
moda ac decus amplissimi regni tui ecclesia- 
rum quantum per Nos fieri possit conferamus ; 
ad utrumque autem pertinet optatum regiae 
maiestatis tuae; ut vero quod optas aequissimo 
animo tibi assentiamur, accedit quod talem 
virum Nobis Romana purpura ornandum pro- 
ponas, quem Nos ipsi honore hoc sine ulla 
dubitatione merito suo dignissimum iudicamus, 
videlicet venerabilem fratrem Ludovicum Iaco- 
bum Mauritium De Bonald archiepiscopum 
Lugdunensem, de cuius ingenio, pietate, vir- 
tutum praeclarissimarum exemplis, fama ipsa 
loguitur. Instar omnium esse potest exemplum 
illud recens omni certe maius praeconio, cum 
in teterrima illa, incredibilis et post memoriam 
incolarum inauditae inundationis, calamitate 
nullis parcens neque sumptibus neque incom- 
modis neque laboribus, vitamque ipsam obii- 
ciens periculo, pastorem se vere de salute gre- 
gis sui sollicitum praebuit. Quare iam nunc 
constituimus praedictum ven. fratrem archiepi- 


scopum Lugdunensem in primo quod, si Deus . 


permiserit, habebimus consistorio S. E. R. car- 
dinalem creare, pro certo habentes amplificata 
eius dignitate tum coetui senatus Nostri, tum 
spectatissimo Galliarum clero decus ac splen- 
dorem accessurum. Gaudemus in Domino ad- 
ditum a te hoc insigne specimen addicti Nobis 


103 


Sanctaeque Sedis Apostolicae animi regiae ma- 
iestatis tuae subditisque tibi populis gratulamur 
fructus ex studio religionis tuo in dies magis 
salutares experientibus : ac pignus praecipuae 
paternaeque caritatis Nostrae, divini auspicem 
praesidii, benedictionem apostolicam tibi, caris- 
sime in Christo fili Noster, amantissime im- 
pertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima sexta ianuar. millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


LXVI, 
MOTU-PROPRIO 


Statuitur pensio annua scutatorum sexaginta, 
ab omni onere libera, super fructibus, ab 
Apostolica Sede sibi reservatis, quae Chry- 
ptae Ferratae attribuitur ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 
Cum ad religionis et ecclesiasticae discipli- 


nae bonum atque utilitatem, magni interest, ut 
adolescentes praesertim clerici, ex sapientissimo 


‘ac providentissimo Conc. Trid. praescripto, a 


mundi illecebris periculisque remoti in semi- 
nariis morentur, ibique eorum vitam ad omnem 
virtutem pietatemque mature fingant, atque ad 
amoeniores literas severioresque disciplinas po- 
tissimum sacras addiscendas, toto pectore in- 
cumbant; tum Romani Pontifices omni quidem 
cura, vigilantia, contentione diligentissime pro- 
spexerunt, ut seminaria ipsa prospere feliciter- 
que florescere ac vigere possent. Hac sane mente 
rec. me. Pius IV decessor Noster, anno vix ela- 
pso post Tridentinam Synodum, Romanum 
seminarium excitandum curavit, atque illius 
commodis consulens, praeter bona illi attributa, 
pensionem seu taxam a nonnullis Romae di- 
strictus monasteriis seminario ipso quotannis 
solvendam decrevit. Alia inter monasteria, hu- 
iusmodi legi subiecta, illud quoque Cry ptae 
Ferratae recensebatur, quod pensionem annuam 
argenteorum centum quinquaginta Romano se- 
minario pensitare debebat, veluti in Motu-Pro- 
prio fel. rec. Urbani VIII praedecessoris Nostri, 
anno millesimo sexcentesimo vigesimo nono 
cautum fuit. Quam quidem pensionem com- 
memoratum Cryptae Ferratae monasterium per- 
petuo solvendam curavit, nemine unquam ob- 
sistente, donec rec. me. Leo XII praedecessor 
Noster eam commendam penitus sustulit, at- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


104 2 


que illius universa bona perpetuae emphyteu- 
sis titulo monachis Basilianis attributa fuere 
cum apnuo canone scutatorum sex mille ter- 
centorum camerae spoliorum persolvendo, et 
obligatione omnia onera implendi quae bonis 
ipsis inhaerebant. Verum idem Cryptae Fer- 
ratae monasterium, ab remotissimo tempore 
adolescentem, veluti dilectus filius Noster Io- 
sephus S. R. E. presbyter cardinalis Della Porta 
Rodiani hodiernus in Urbe vicarius asserit, seu 
unum, itidemgue alterum per mutuas vices, 
quemadmodum dilectus filius Noster Marius 
S. R. E. diaconus cardinalis Mattei eiusdem 
monasterii visitator apostolicus et praefectus 
oeconomicis negotiis congregationis Propagan- 
dae Fidei testatur, perpetuum ius habuit no- 
minandi qui liberalibus disciplinis excolendis in 
seminario Romano operam navaret. Ac postre- 
mus ex his qui hanc beneficentiam obtinuit, 
fuit quidam iuvenis Martinetti, qui debitum 
naturae reddidit. Quo e vivis erepto, idem apo- 
stolicus visitator omnes illius oppidi patresfa- 
milias certiores fecit, ut eius rei ergo pro suis 
filiis supplices exhiberent preces. Tunc vero 
primum contigit ut syndacus et consiliarii eius- 
dem municipii sacrum Consilium Conc. Trid. 
decretis tuendis et interpretandis supplices ad- 
jerint, atque exposuerint, in maiorem eiusdem 
oppidi utilitatem redundare, si eorum filii ante 
parentum oculos in dioecesano Tusculano se- 
minario educarentur. Hinc enixis precibus ef- 
flagitarunt, ut pensio seu taxa quae ad hunc 
usque diem Romano seminario fuit soluta, in 
posterum Tusculano seminario tribuatur, utque 
juvenis nominandus, eodem in seminario Tu- 
sculano omnino institui debeat. Huiusmodi 
preces eadem congregatio dilectis filiis Nostris 
S. R. E. cardinalibus Ludovico Micara episcopo 
Tusculano, Iosepho della Porta Rodiani Nostro 
in alma Urbe vicario in spiritualibus generali 
et Mario Mattei Cryptae Ferratae visitatori apo- 
stolico et praefecto oeconomicae rei congrega- 
tionis Propagandae Fidzi, atque ab internis 
Nostris Negotiis significandas curavit ut ipsi 
eorum sententiam dicerent, atque eamdem con- 
gregationem hac de re diligentissime certiorem 
facerent. Qui quidem omnes singulari illa, qua 
summopere praestant, doctrina atque pruden- 
tia omnia rationum momenta erudite sane ex- 
posuerant, quibus quisque opinionem probare 
studuit. Itaque rebus omnibus ab ipsa Concilii 
congregatione diligenter sapienterque discussis, 
atque accuratissima de iis narratione Nobis ab 
eiusdem congregationis secretario facta, ac pro- 
pterea peculiaribus causis et rerum adiunctis 
ad huiusmodi negotium pertinentibus maturo 
examine perpensis, supremam Nostram aucto- 
ritatem interponendam censuimus, ut res ipsa 
non solum conciliari posset, verum etiam om- 
nibus quos illa respicit bene atque feliciter 
eveniret, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Quamobrem omnes et singulos, quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis, suspen- 
sionis et interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, 
sententiis et poenis quovis modo et quacum- 
que de causa latis, si quas forte incurrerint, 
huius tantum rei gratia absolventes et absolu- 
tos fore censentes, Motu-Proprio, certa scientia, 
matura deliberatione, deque Nostrae apostolicae 
potestatis plenitudine, hisce literis, perpetuum 
in modum seminario Romano pensionem an- 
nuam scutatorum sexaginta a quolibet prorsus 
onere omnino liberam super reditibus ab hac 
Apostolica Sede sibi reservatis, abbatiae Cryptae 
Ferratae concedimus atque attribuimus. Pen- 
sionem vero scutatorum centum quinquaginta 
usque adhuc ex reditibus eiusdem abbatiae se- 
minario Romano persolutam, eadem auctoritate 
Nostra apostolica, perpetuo in dioecesanum Tu- 
sculanum seminarium transferimus, ut summa 
scutatorum centum viginti, bini alumni e Cry- 
pta Ferrata in ipso seminario Tusculano gratis 
alantur et erudiantur. Volumus autem ut hi 
duo alumni semper nominentur a cardinali vi- 
sitatore apostolico monasterii Cryptae Ferratae, 
et quoties visitator apostolicus non extiterit, a 
cardinali in tempore praefecto negotiis oeco- 
nomicis congregationis de Propaganda Fide. 
Mandamus autem ut reliqua triginta scutata, 
arbitrio et prudentia eiusdem cardinalis visita- 
toris apostolici, et eo non existente, cardinalis 
praefecti oeconomiae congregationis Propagan- 
dae Fidei, de intelligentia tamen cardinalis 
episcopi Tusculani, vel erogentur in persol- 
venda medietate pensionis favore tertii alumni 
ut supra nominandi, vel distribuantur pro ae- 
quali inter duos commemoratos alumnos in 
sumptus vestium, aliaque impendia iisdem 
necessaria prout magis in Domino expedire 
censuerit. 

Haec volumus, statuimus, concedimus, prae- 
cipimus atque mandamus, decernentes has prae- 
sentes literas et in eis contenta quaecumque 
quovis praetextu, colore, ingenio de subreptio- 
nis vel obreptionis aut nullitatis vitio vel inten- 
tionis Nostrae aut alio, quamvis magno et sub- 
stantiali defectu notari, impugnari, invalidari, 
retractari non posse, sed ipsas praesentes literas 
semper firmas, validas et efficaces existere et 
fore, suosque plenarios et integros effectus sor- 
tiri et obtinere, ac ab omnibus ad quos spe- 
ctat et pro tempore quandocumque spectabit 
in omnibus et per omnia plenissime suffragari 
et ab eis respective inviolabiliter observari}; sic- 
que in praemissis per quoscumque iudices or- 
dinarios et delegatos etiam causarum_palatii 
Nostri apostolici auditores ac Sanctae Roma- 
nae Ecclesiae cardinales, sublata eis et eorum 
cuilibet aliter iudicandi et interpretandi facul- 
tate, iudicari et definiri debere, ac irritum et 
inane si secus super his a quoquam quavis au- 


ANNO MDCCCXLI. + 


ctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. ‘ 

Non obstantibus apostolicis literis rec. me. 
Urbani VIII praedecessoris Nostri mensis augu- 
sti, anni millesimi sexcentesimi vigesimi noni, 
incipientibus « Cum sicut Nobis » ac fel. rec. 
Leonis XII decessoris pariter Nostri, incipienti- 
bus « Recolentes », nec non Nostra et cancel- 
lariae apostolicae regula de iure quaesito non 
tollendo, et, quoties opus fuerit, fel. rec. Be- 
ned. XIV antecessoris item Nostri super divisione 
materiarum, aliisque apostolicis atque in uni- 
versalibus provincialibusque et synodalibus con- 
ciliis editis generalibus vel specialibus constitu- 
tionibus et ordinationibus ac tum seminarii Ro- 
mani, tum seminarii Tusculani etiam iuramento, 
confirmatione apostolica vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, privilegiis 
quoque, indultis et literis apostolicis in con- 
trarium praemissorum quomodolibet concessis, 
confirmatis et innovatis ; quibus omnibus et sin- 
gulis illorum tenores praesentibus pro plene et 
sufficienter expressis ac de verbo ad verbum in- 
sertis habentes, illis alias in suo robore per- 
mansuris, ad praemissorum effectum, hac vice 
dumtaxat, specialiter et expresse derogamus, 
aliisque etiam speciali et individua mentione 
et derogatione dignis in contrarium facientibus 
quibuscumque, 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima sexta ianuar. millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


LXVIL. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Fratribus archisodalitatis s. Mariae in Mon- 
terone indulgentiae conceduntur * 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Exponi Nobis nuper fecit dilectus filius pre- 
sbyter Iosephus  M. Mautone, procurator gene- 
ralis congregationis SSmi Redemptoris, ac prae- 
positus seu superior domus et ecclesiae s. Ma- 
riae in Monterone de Urbe, in eadem ecclesia, 
ab ipso canonice institutam fuisse piam unio- 
mem seu societatem, quae eo spectat, ut per- 
petua oratione animae purgatorii igne detentae 
continuis suffragiis iuventur, ut illae ad coe- 
lestia regna perveniant, et cuius confratribus 
et consororibus dictam ecclesiam, seu aliam 
huius almae Urbis visitantibus, et ibidem oran- 


105 


tibus aliaque iniuncta opera adimplentibus non- 
nullae indulgentiae, peccatorum remissiones ac 
poenitentiarum relaxationes per similes in forma 
Brevis expeditas literas, quarum tenorem prae- 
sentibus pro expresso et inserto haberi volu- 
mus perpetuo concessa fuerunt, Cum autem 
confratres et consorores societatis, seu piae 
unionis huiusmodi non Romae tantum, sed et 
alibi moram trahant, Nos propterea per sup- 
plices preces adiit, ut in praemissis opportune 
providere, ac ut infra indulgere de benignitate 
apostolica dignaremur. Nos igitur, ut societas 
huiusmodi maiora in dies suscipiat incrementa, 
huiusmodi supplicationibus permoti, de omni- 
potentis Dei misericordia ac beatorum Petri et 
Pauli apostolorum eius auctoritate confisi, om- 
nibus et singulis confratribus et consororibus 
dictae societatis seu piae unionis tam adscri- 
ptis, quam pro tempore adscribendis ubicum- 
que moram trahentibus, qui de cetero pro con- 
secutione indulgentiarum praedictarum, iniun- 
ctis operibus adimpletis, aliquam respective e:- 
clesiam, in qua sstium Eucharistiae sacramen- 
tum asservatur praescriptis, ut supra, diebus 
pie visitaverint; infirmis autem, aliove legitimo 
impedimento detentis, qui alia pietatis opera 
quae pro viribus exercere poterunt peregerint, 
ac pro christianorum principum concordia, hae- 
resum extirpatione, ac S. Matris Ecclesiae exal- 
tatione pias ad Deum preces effuderint, ut eas 
omnes et singulas indulgentias, peccatorum re- 
missiones ac poenitentiarum relaxationes con- 
sequi possint et valeant, perinde ac si ecclesiam 
almae Urbis visitarent, auctoritate apostolica, 
tenore praesentium, similiter perpetuo concedi- 
mus et indulgemus. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de non concedendis indulgentiis 
ad instar, aliisque constitutionibus et ordina- 
tionibus apostolicis, ceterisque contrariis qui- 
buscumque. - 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima secunda februar. millesimo 
Ooctingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


LXVIII. 
EPISTOLA 


Patriarchae nationis Maronitarum scribit de 
subsidiis, quae catholicae nationes tribuunt, 
ut Maronitis et Ecclesiae apud illos belli 
vicissitudinibus afflictae, succurrant ?. 


Venerabili fratri 
Iosepho Habaisci 
patriarchae Antiocheno Maronitarum 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


Acra Grecoriu XVI. Vol. JIT. 


2 Ex Iure Pontificio de P. F. 
14 


106 . 

ts GREGORIUS PP. XVI. 
re Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quum dilectus filius Nicolaus Murad, eccle- 
siae tuae negotiorum gestor, in Montem Liba- 
num reverteretur, praetermittere noluimus, ut 
literis hisce, Nostram sollicitudinem Nostram- 
que dilectionem tum erga fraternitatem tuam, 
cum erga universam Maronitarum gentem te- 
stificaremus. Ob calamitates sane gravissimas, 
quas ab hostilibus armis sanctissima Christi 
religio istic perpessa est, intima confecti fuimus 
amaritudine; verum eo loco positi, qua contri- 
tiones Israel deplorare non sufficit, eo curas 
cogitationesque Nostras intendimus, ut quan- 
tum per Nos fieri posset, afflictis Maronitarum 
rebus opitularemur. Cum vero fidelium cari- 
tatem excitaverimus, ut fratribus inopia ae- 
rumnisque gravatis, suppetias ferrent, praeci- 


_puae catholicorum nationes paratas sese exhi- 


buerunt ad ea suppeditanda subsidia, quibus 
prostratae istic Maronitarum ecclesiae res pas- 
sim instaurarentur; quapropter confidimus op- 
portuna tibi ad opus auxilia non defutura. 
Quae cum ita se habeant, ven. frater, pietatis 
caritatisque tuae erit providere, ut ea primo in 
pristinum statum restituantur, quae Dei cul- 
tum ac religionis exercitium attingunt; tum 
vero et illa diligenter curare, quibus miserrima 
Maronitarum conditio sublevari queat. Ad haec, 
quamquam Nos minime lateat pastoralis sol- 
licitudo studiumque plane singulare, quo ec- 
clesiam tibi creditam moderaris, attamen pro 
supremo apostolatus, quo fungimur munere, 
sane non possumus, quin fraternitatem tuam 
sedulo enixeque in Domino adhortemur, ut 
vigilantiam qua hactenus ad Maronitarum pro- 
curandam salutem incubuisti, augeas in prae- 
sentia, immo et ingemines. Novimus enim re- 
giones istas ab heterodoxis non paucis perlu- 
strari, ex quo quidem in quantum discrimen 
catholicorum fides adducatur, tristissima om- 
nium fere saeculorum ac Nostrorum praesertim 
temporum experientia satis superque manifestat. 
Attende igitur, ven. frater, universo gregi, cui 
te regendo Spiritus Sanctus praeposuit, atque 
in id modo operam industriamque omnem 
colloca, ut ab eodem sive haereseos sive schi- 
smatis venenum arceatur. Ceterum in rebus, 
quae sive ad tui commodum, sive ad utilita- 
tem ecclesiae tuae pertinebunt , Nostram San- 
ctaeque Sedis Apostolicae benignitatem para- 
tissimam fore pollicemur. Interea tibi gregique 
tuo, quem paterna peculiarique complectimur 
caritate, apostolicam benedictionem peramanter 
impertimur, 


Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


piscatoris die decima sexta februar. millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo primo. 


LXIX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Dominicum Lefebyre vicar. ap. Cochinchinae 
missionis eligit, si episcopus Metellopolita- 
nus, non iam designato coadiutore, ex hac 
vita migraverit '. 


Dilecto filio 
presbytero Dominico Lefebvre 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Pastorale officium Nobis ex alto commissum 
postulat, ut quibusque rebus omnibusque modis 
spirituali christifidelium bono continenter ve- 
hementerque consulamus. Itaque quamvis per 
similes Nostras apostolicas literas die decima 
mensis decembris anno millesimo octingente- 
simo trigesimo nono datas, tam Ludovico Ta- 
berd episcopo Isauropolitano, vicario aposto- 
lico Cochinchinae paulo ante in Bengalae mis- 
sione defuncto, quam eius coadiutori ven. fratri 
Stephano Theodoro Cuenet episcopo Metello- 
politano, nunc vicario apostolico, attentis pe- 
culiaribus circumstantiis, data fuerit, cuique, 
altero obeunte, facultas deligendi sibi coadiu- 
torem cum futura successione et cum chara- 
ctere et titulo episcopali in partibus, quem de- 
functus praesul habuerat, tamen cum gravio- 
ribus iugiter memoratis ven. frater episcopus 
Metellopolitanus versetur in angustiis, instan- 
tibusque persecutionis magis magisque sae- 
vientis periculis, ita ut impediri forsan possit 
quominus facultate sibi elargita uti valeat, ac 
propterea Cochinchinae missione episcopali re- 
gimine destitueretur. 

Nos tam gravi rei occurrere volentes, per- 
specta etiam mente eiusdem ven. fratris epi- 
scopi Metellopolitani quoad coadiutoris eligendi 
personam ei acceptam et ad id muneris ido- 
neam, de venn. fratrum Nostrorum S. R. E. 
cardinalium negotiis Propagandae Fidei prae- 
positorum consilio, aliguem eximium virum eli- 
gendum censuimus, qui in casu quo vicarius 
apostolicus, non designato sibi coadiutore, e 
vita migraret, illius successor et vicarius apo- 
stolicus Cochinchinae existat et charactere ac 
titulo episcopali insignitus quoque sit. 


1 Ex Iure Pontificio de P. F, 


ANNO MDCCCXLI, 


Quamobrem ex gravissimis testimoniis probe 
noscentes eximiam tuam pietatem, religionem, 
prudentiam, integritatem, ac singulare catho- 
licae fidei studium et rerum peritiam quae ad 
illam missionem pertinent, de eorumdem venn. 
fratrum sententia te peculiari beneficentia pro- 
sequi volentes, et a quibusvis excommunicatio- 
nis, suspensionis et interdicti aliisque ecclesia- 
sticis censuris, sententils et poenis quovis modo 
et quacumque de causa latis, si quas forte in- 
curristi, huius tantum rei gratia absolventes et 
absolutum fore censentes, quoties contigerit ut 
commemoratus ven. frater episcopus Metello- 
politanus, non designato sibi coadiutore, ex hac 
vita migret, te, hisce literis, auctoritate Nostra 
apostolica, vicarium apostolicum Cochinchinae 
Missionis iam nunc eligimus, constituimus et 
deputamus cum omnibus et singulis facultati- 
bus necessariis atque opportunis alias Cochin- 
chinensi vicario apostolico concessis, salva ta- 
men semper in praemissis auctoritate congre- 
gationis eorumdem cardinalium. Cum autem 
ad eumdem vicariatum regendum charactere et 
titulo episcopali ornatus sis oporteat, atque epi- 
scopalis ecclesia Isauropolitana, quae in par- 
tibus infidelium existit, sui pastoris solatio 
fuerit destituta; Nos ad eiusdem ecclesiae pro- 
visionem celerem atque felicem, in qua nemo 
praeter Nos potuit seu potest intromittere, pa- 
terno ac sollicito studio intendentes, ne illa 
longae vacationis exponatur incommodis, post 
deliberationem, quam de praeficiendo eidem 
ecclesiae personam utilem et fructuosam cum 
iisdem venn. fratribus habuimus diligentem, 
ad te, qui ex legitimo matrimonio procreatus 
et in aetate etiam legitima constitutus existis, 
de cuius morum integritate et catholicae fidei 
zelo, ac spiritualium providentia et tempora- 
lium circumspectione fide digna accepimus te- 
stimonia, oculos mentis Nostrae direximus. 
Quibus omnibus mature perpensis, eamdem 
episcopalem ecclesiam de persona tua Nobis 
et memoratis cardinalibus probata, de eorum- 
dem venn. fratrum consilio, auctoritate Nostra 
apostolica, hisce literis, providemus, teque illi 
in episcopum praeficimus atque pastorem, cu- 
ram, regimen et administrationem ipsius ec- 
clesiae tibi in spiritualibus et temporalibus ple- 
narie committendo, in illo qui dat gratiam et 
largitur dona confisi, quod dirigente Domino 
actus tos praedicta ecclesia tuae circumspe- 
ctionis industria et studio utiliter et prospere 
dirigetur, grataque in spiritualibus et tempo- 
ralibus orthodoxa religio incrementa suscipiet. 
Iugum igitur Domini tuis impositum humeris 
prompta animi devotione amplectens, curam et 
administrationem praescriptas ita studeas fide- 
liter prudenterque exercere, ut ecclesia praedicta 
gaudeat se provido gubernatori et fructuoso 
administratori esse commissam, et tu, praeter 
aeterna? retributionis praemium, Nostram quo- 


; 107 
que et Sedis Apostolicae uberius exinde con- 
sequi merearis benedictionem et gratiam. . 

Praeterea tibi, ut ad ecclesiam praedictam, 
quandiu ab infidelibus detinebitur, accedere et 
apud eam personaliter residere minime tenea- 
ris, dicta auctoritate concedimus et indulgemus. 
Ceterum ad ea quae in tuae cedere possunt 
commodicatis augmentum favorabiliter respi- 
cientes, tibi, ut a quocumque, quem malueris, 
catholico sacrorum antistite, Sanctae Nostrae 
Sedis gratiam et communionem habente, ac- 
citis et in hoc ei assistentibus duobus aliis epi- 
scopis, vel, quatenus si commode reperiri non 
poterunt, duobus eorum loco presbyteris sae- 
cularibus, vel cuiuscumque ordinis, congrega- 
tionis et instituti regularibus, similem praedi- 
ctae huius Sedis gratiam et communionem 
habentibus, munus consecrationis recipere libere 
et licite possis et valeas; ac eidem antistiti, 
ut receptis a te prius catholicae fidei profes- 
sione iuxta articulos pridem a Sede Nostra pro- 
positos, ac Nostro et Romanae Ecclesiae no-- 
mine fidelitatis debitae iuramento solito, prae- 
dictum munus tibi, auctoritate Nostra, impen- 
dere licite valeat, eadem auctoritate, plenam et 
liberam, harum serie, tribuimus facultatem. Vo- 
lumus tamen eademque auctoritate praecipimus 
atque decernimus, ut, nisi receptis a te prius 
per praedictum antistitem iuramento et profes- 
sione fidei huiusmodi, ipse antistes consecra- 
tionis munus tibi impendere, tuque illud re- 
cipere praesumpseritis, idem antistes a ponti- 
ficalis officii exercitio, et tam ipse quam tu 
a regimine et administratione ecclesiarum ve- 
strarum suspensi sitis eo ipso. 

Denique omnibus et singulis ad quos spectat 
vel spectabit in posterum, mandamus, ut tibi 
tanquam Cochinchinae vicario apostolico prom- 
pti pareant et obediant, tuaque salubria monita 
et mandata humiliter suscipiant et implenda 
curent, alioquin sententiam seu poenam quam 
rite tuleris seu statueris in rebelles, ratam ha- 
bebimus et faciemus, auctorante Domino, usque 
ad satisfactionem condignam inviolabiliter ob- 
servari. 

Non obstantibus apostolicis atque in universa- 
libus provincialibusque et synodalibus conciliis 
editis generalibus vel specialibus constitutioni- 
bus et ordinationibus, nec non quibusvis etiam 
juramento, confirmatione apostolica vel quavis 
firmitate alia roboratis statutis et consuetudini- 
bus, privilegiis quoque, indultis et literis apo- 
stolicis in contrarium praemissorum quomodoli- 
bet concessis, confirmatis et innovatis; quibus 
omnibus et singulis illorum tenores praesentibus 
pro plene et sufficienter expressis ac de verbo 
ad verbum insertis habentes, illis alias in suo 
robore permansuris, ad praemissorum effectum 
hac vice dumtaxat, specialiter et expresse dero- 
gamus, ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 


108 


piscatoris die vigesima sexta februar. millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo primo. 


LXX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Vicario ap. Tunquini occidentalis committit 
eligere et consecrare novum vic, ap. Cochin- 
chinae, si vic. ap. et coadiutor diem supre- 
mum obeant '. 


Venerabili fratri 
episcopo de Acanto in partibus infidelium 
vic. ap. Tunquini occidentalis 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


De Cochinchinae missionis bono vehementer 
solliciti, per similes Nostras apostolicas literas, 
hodierno die datas, dilectum filium presbyterum 
Dominicum Lefebvre in vicarium seu succes- 
sorem ven. fratris Stephani Theodori Cuenot 
episcopi Metellopolitani vic. apostolici Cochin- 
chinae designavimus, eumdemque presbyterum 
Isauropolitanae ecclesiae in partibus infidelium 
episcopum renuntiavimus, quoties commemo- 
ratus ven. frater episcopus Metellopolitanus et 
vicarius nunc apostolicus Cochinchinae, non 
desighato sibi coadiutore, ex hac vita mi- 
graret. 

Cum autem evenire possit, ut, saeviente ad- 
huc illis in locis persecutione, tam episcopus 
Metellopolitanus quam eius coadiutor seu ele- 
ctus Dominicus Lefebvre diem obeant supre- 
mum, ne Cochinchinae missio maioribus affi- 
ciatur detrimentis, de venn. fratrum Nostro- 
rum S. R. E. cardinalium negotiis Propagan- 
dae Fidei praepositorum consilio, missionis 
ipsius incolumitati consulendum esse censuimus. 
Quapropter tibi, ven. frater, hisce literis, au- 
ctoritate Nostra apostolica, facultatem facimus 
atque impertimur, ut, cum tam episcopus Me- 
tellopolitanus, quam eius coadiutor seu electus, 
de quibus habita mentio est, debitum naturae 
reddiderint, non solum administres ac regas 
interea temporis Cochinchinensem vicariatum, 
verum etiam novum eligas vicarium, quem ex 
missionariis vel Tunquini vel Cochinchinae di- 
gniorem in Domino ac magis idoneum iudi- 
caveris. Praeterea eadem auctoritate Nostra 
apostolica, huic viro a te eligendo, characterem 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


episcopalem ac titulum alterutrius defuncti prae- 
sulis conferes, cum omnibus facultatibus neces- 
sariis atque opportunis, servatis tamen iis om- 
nibus, quae in episcoporum consecratione ab 
hac Apostolica Sede servari praecipiuntur. — 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis ceterisque contrariis quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima sexta februar. millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo primo. 


LXXI. 
EPISTOLA 


Archiepiscopo Armacano et per eum ceteris 
praesulibus Hiberniae gratulatur ob unant- 
mem consensionem in tis excipiendis quae 
circa nationale instituendae iuvéntutis sy- 
stema s. congregatio responderat ?. 


Ven. fratri Guillelmo Crolly 
archiepiscopo Armacano 
totius Hiberniae primati 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Non sine iucunda admodum animi Nostri 
laetitia perlegimus datas die decima quinta fe- 
bruar. huius anni atque ab universis Hiberniae 
archiepiscopis et episcopis subscriptas literas, 
in quibus quidquid circa nationale iuventutis 
erudiendae systema congregatio de Propaganda 
Fide, Nobis probantibus, constituit, unanimi 
omnium consensione ac grato animo receptum 
esse significabatur. Quae quidem quum splen- 
didissimum praeseferant testimonium devotio- 
nis atque obsequii, quo Sanctam Apostolicam 
Sedem Hibernenses antistites prosequuntur, fa- 
cile perspicis, ven. frater, cur in causa fuerint, 
ut Nos, dolore atque aegritudine confecti ob 
crebra quae afflictae Christi Sponsae infliguntur 
vulnera, singulari ac periucundo gaudio perfusi 
simus. Nihil enim in hac tristissima tempo- 
rum conditione ad religionis causam tuendam 
atque ad confirmandos fideles expedit magis, 
quam ut episcoporum coetus, civitas nempe 
illa supra montem posita, quae omnium ad 
sese oculos trahit, firmitatem qua Sanctae Petri 
Sedi semper adhaesit, luculentioribus argumen- 
tis patefaciat. Quamobrem, ven. frater, in Do- 
mino exultantes , et tibi et Hiberniae praesu- 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


2 Ex lure Pontificio de P. F. 


ANNO MDCCGXLI, 


libus universis etiam atque etiam gratulamur 
ob egregiam virtutem qua, gloriosis maiorum 
vestrorum vestigiis insistentes, filialem prorsus 
observantiam coram catholico orbe erga Cathe- 
dram istam exhibuistis; ac Deo misericordia- 
rum patri, ac patri totius consolationis, gratias 
agentes quam maximas, ipsum sedulo enixeque 
deprecamur, ut exemplis hisce nobilissimis, om- 
nium dignetur animos permovere, ut ii etiam 
qui iamdiu catholicam Ecclesiam, quae sola 
columna est ac firmamentum veritatis, dereli- 
querunt, tandem ad desertae matris sinum, di- 
vina adiuvante gratia, revertantur. Ceterum in 
rebus omnibus, quae ad Hibernensium eccle- 
siarum utilitatem pertinebunt, huius S. Sedis 
benignitatem fraternitati tuae et omnibus Hi- 
berniae pastoribus, quibus ut haec communi- 
centur operam dabis, paratissimam semper fore 
pollicemur. Interim tibi ac venerabili episco- 
porum Hibernensium coetui, nec non fidelibus 
universis ipsorum curae commissis, apostolicam 
benedictionem peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima octava februar. mille- 
simo octingentesimo quadragesimo primo, pon- 
tificatus Nostri anno decimo primo. 


LXXII. 


Vehementer dolet de iniuria S. Sedi a Matri- 
tensi gubernio illata; impia decreta recenset 
quibus bellum catholicae rei indicitur. Tri- 
statur de nonnullis sacerdotibus qui cum gu- 
bernio, in oppressionem Ecclesiae conspirant. 
Memorat quae gesta sunt contra Ramirez 
vicesgerentem nuntiaturae. Loguitur de usur- 
pato a laicis iudicio in rebus, fidei doctri- 
nam respicientibus. Queritur violatam pon- 
tificiam dignitatem in persona vicesgerentis 
et violata pene omnia Ecclesiae iura'. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
KALENDIS MARTII 
MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO PRIMO. 


Venerabiles fratres 


Afflictas in Hispania religionis res, et plura 
contra Ecclesiae ius decreta inibi ac gesta la- 
mentati fuimus in consessu vestro, quingue ante 
annos, venerabiles fratres; et Nostram illam 


109 


orationem publici iuris fecimus, ut Matritense 
gubernium excitare ad saniora consilia conni- 
teremur; aut certe, ut Nostrae super iis quae 
contigerant, apostolicae improbationis solemne 
aliquod documentum extaret. Abstinuimus post 
id temporis a severioribus aliis publicisque ex- 
postulationibus; non quod cessatum in Hispa- 
nia fuerit ab Ecclesia novis iniuriis afficienda, 
sed videbamus reclamationes venerabilium fra- 
trum eius regni antistitum, bonum identidem 
aliqua ex parte habuisse exitum; atque ideo 
Nos pariter Ecclesiae causam, mitioribus qui- 
busque modis, tueri perreximus, ea interim spe 
sustentati, ut progressu temporis, ex longanimi- 
tate hac Nostra, facilior Nobis aperiretur via 
ad sanandas illic contritiones Israel, sacrasque 
res, sin minus in splendorem pristinum, ast 
saltem in satis honestam conditionem resti- 
tuendas. Sed contra omnino accidit ac Nobis 
pollicebamur, venn. fratres; quum Matritense 
gubernium post provincias, quae nuper ei non 
parebant, in suam ditionem receptas, ex pa- 
catiore ipso suarum rerum statu, maiores sum- 
psisse animos videatur ad sacra ecclesiarum 
Hispaniae Sanctaeque huius Sedis iura concul- 
canda. Eo inter alia spectat, quod laicis ma- 
gistratibus nuper mandatum est, ut caveant, ne 
suo unquam frustrentur effectu decreta illa, qui- 
bus episcopi inde ab anno millesimo octingen- 
gentesimo trigesimo quinto prohibiti fuerant, 
ne quemquam, nisi raris quibusdam in casibus, 
ad sacros ordines promoverent ?. Item decre- 
tum aliud 3, quo praecedentes sanctiones de 
coenobiis virorum pene universis cum suo pa- 
trimonio occupandis, ad ea etiam pertinere de- 
clarantur, quae in memoratis provinciis modo 
ad suam dominationem adiectis salva perstite- 
rant. Ac ne ipsis quidem parcitur sacris aedi- 
bus: cum alio decreto + statutum sit, ut sine 
mora ad hastam vendantur templa omnia coe- 
nobiis adiuncta; iis tantum exceptis in quibus 
divina adhuc officia celebrentur; quae sane vix 
in aliqguo celebrari possunt, postquam sacrae 
ipsae aedes, una cum coenobiis, tota sua dote 
spoliatae sunt. Accessit his decretum novissime 
editum ° de lege proximis comitiis proponenda, 
ut saecularis item clerus, qui iamdiu permagna 
suorum proventuum parte privatus fuerat, ab 
omni tandem ecclesiasticorom bonorum pos- 
sessione deiiciatur, atque una cum religiosis 
viris ad mercenariam veluti conditionem ad- 
ductus, precario vivat stipendio, quod ipsis a 
gubernio promittitur. ; 
Ceterum quibus oculis gubernii praesides 
clerum respiciant, apparuit insuper ex edicto 
illo ®, quo haud ita pridem in patriam redire 


1 Ex opere « Editti di Gregorio XVI » in Bibliotheca 
Casanatensi, Urbis, vide an. 1541, vol. 1, doc. 114. 

2 Decret. 10 decembris 1840. 

3 6 et 13 decembris 1840. 


4 9 decembris 1840. 
5 21 ianuarii 1841. 
6 30 novembris 1840. 


IIo 


permissi sunt, qui civilis belli occasione exula- 
verant. Scilicet in eo edicto ecclesiastici homi- 
nes universim leguntur excepti. Et tamen ex- 
plorata res est, multos eorum virtute ac sana 
doctrina spectatos ex Hispaniae finibus per id 
temporis pulsos fuisse; non quod revera in 
contentione illa alterius partis causam iuvarent, 
sed quod Ecclesiae causam contra gubernii au- 
sus strenue tuebantur. 

Verum, dolentes dicimus, non deest in Hi- 
spania parvus quidam sacerdotum numerus, qui 
benevolentiam sibi a Matritensi gubernio con- 
ciliarunt; ii nimirum, qui obliti ordinis offi- 
ciique sui, conspirare cum illo in oppressionem 
Ecclesiae non dubitarunt; quive ad nutum gu- 
bernii eiusdem, dioeceses regunt, quarum epi- 
scopi defuncti sunt, aut exulare coacti. Eo in 
numero fuit presbyter quidam e metropolitano 
capitulo Hispalensi, qui iamdiu in Malacen- 
sem episcopum a gubernio nominatus fuerat , 
atque ad eius voluntatem in vicarium capitu- 
larem electus. Is porro ob pravas quasdam 
doctrinas, quae ex publicis suis sermonibus 
scriptisve innotuerant, cum in gravem venisset 
suspicionem haereseos, a Malacensi eodem ca- 
pitulo ad tribunal Hispalensis archiepiscopi de- 
latus est; et primum quidem gubernio ipso ad 
postulationem eius tribunalis annuente, in ur- 
bem Hispalim amandatus. Sed postea cum lai- 
cos provinciae iudices appellasset, tantam non 
modo ab his, sed a supremis gubernii praesi- 
dibus iniit gratiam, ut eum a memorato tribu- 
nali ecclesiastico sub illatae violentiae ac iuris- 
dictionis non competentis obtentu subtraxerint, 
atque ad Malacensis ecclesiae regimen restitue- 
rint; ea, in decreto in id facto, apposita pene 
irrisoria clausula, ut praecipue de haeresi cau- 
sae nihil inde praeiudicatum haberetur. Ad- 
versus hance sacri iuris in doctrinali re imma- 
nem adeo violationem reclamavit literis ad gu- 
bernium missis die vigesima mensis novembris 
proximi dilectus filius Joseph Ramirez de Arel- 
lano, nuntiaturae Nostrae Hispaniarum in spi- 
ritualibus vicesgerens ; quemadmodum et literis 
aliis datis die quinta et die decima septima men- 
sis eilusdem reclamaverat, tum ob nonnullos iu- 
dices tribunalis eiusdem nuntiaturae seu rotae 
ecclesiasticae, quos laicus urbis magistratus a 
suo gerendo officio suspenderat; tum ob venera- 
bilem fratrem episcopum Cacerensem et plures 
ecclesiasticos viros huc illuc vexatos, pulsos 
aut ab officio deiectos, aliis etiam in eorum 
locum saecularium magistratuum violentia suf- 
fectis; tum ob novam Matriti parochiarum cir- 
cumscriptionem, quam laica item potestas usur- 
pare sibi visa fuerat. At vero tantum abfuit, 
venerabiles fratres, ut gubernium a suscepta 
ecclesiastici iuris invasione dimoveretur, quin 
potius iisdem reclamationibus, ac postrema 
praesertim quae de Hispalensis presbyteri ne- 
gotio erat, indignatum contra ipsum nuntia- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


turae Nostrae vicesgerentem desaevire institit. 
Rem nostis iam plurimis nunciis divulgatam, 
cuius et documenta extant a gubernio ipso 
edita; ut satis sit illam hoc loco paucis de- 
testari. 

Ut primum gubernii praesides novissimam 
illam reclamationem acceperunt, statim de re 
universa sententiam rogarunt supremi laicorum 
tribunalis; idque ipsum vicesgerenti Ramirez 
renunciantes significarunt, ut interim ab alia 
quavis cum ipsis communicatione abstineret. 
Deinceps vero sub decembris finem ex tribunalis 
consilio decreverunt, ut idem dilectus filius Io- 
seph Ramirez a vicesgerentis nuntiaturae mu- 
mere cessaret, cessaretque pariter apostolicum 
rotae tribunal; insuper ut praedictum supre- 
mum laicorum tribunal nova quamcitius con- 
sultatione referret de ratione, quam porro te- 
neri oporteat ab Hispanis civibus ad negotia 
persequenda, de quibus rota illa cognoscebat; 
nec non ad gratias, quae a nuntiatura conce- 
debantur, posthac pariter obtinendas, quin pro 
his preces Romam mittere opus sit: denique 
ut ipse Ramirez quasi gubernii dignitatem in- 
iustis, inobsequentibus, nec permissis sibi re- 
clamationibus offendisset, occupatione multa- 
retur redituum quorumcumque ei aut ab ae- 
rario, aut ab Ecclesia obvenientium et statim 
extra fines Hispaniarum deduceretur. Omnia 
hinc, ut mandata fuerant, militari manu con- 
summata sunt; ac tota rei series kalendis ia- 
nuar. ab ipso, uti diximus, gubernio, in pu- 
blicum edita bonorum catholicorum animos 
contristavit. 

Supervacaneum arbitramur ea hic perstrin- 
gere, quae contra Ecclesiae ius, perperam af- 
firmata leguntur in sententia illa seu consulta- 
tione supremi tribunalis a gubernio approbata. 
Ex ipsa vero manifestum est, tribunal guber- 
niique praesides in dilectum filium Ramirez eo 
consilio severius egisse, ut alios a similibus 
reclamationibus deterrerent. Atque hinc probe 
perspicitis, venerabiles fratres, qualis futura sit 
Ecclesiae conditio in Hispaniae regno, si ne 
literis quidem ad gubernium datis liberum fue- 
rit contra ea reclamare, quae adversus Eccle- 
siae ius a laica ipsa potestate perpetrantur. Vae 
autem Nobis, si in tanta inibi commotione 
sacrarum rerum et oppressione ecclesiasticae 
libertatis non opponamus murum pro domo 
Israel, sed gemitus Nostros intra secretae ex- 
postulationis limites ulterius contineamus. Urget 
Nos etiam studium quo tenemur, paternae ca- 
ritatis erga catholicam Hispanorum gentem de 
Ecclesia et de Sancta hac Sede bene admodum 
meritam, quam ex memorata rerum ecclesia- 
sticarum perturbatione in religionis periculum 
adductam conspicimus. 

Igitur attollimus iterum in hoc consessu ve- 
stro apostolicam vocem, venerabiles fratres, et 
testes invocando coelum et terram, de omnibus 


a ; ¥ 


+ % 


ANNO MDCCCXLI. 


quae in Hispania contra Ecclesiae ius gesta 
sunt, hodieque geruntur, etiam atque etiam 
vehementer expostulamus. Querimur nomina- 
tim de usurpato a laicis qualicumque iudicio 
in rebus quomodolibet respicientibus fidei do- 
ctrinam, quam ex mandato Christi Iesu Do- 
mini dominorum et Regis regum, et potestate 
saeculi frustra contradicente, ipso apostolorum 
aevo in Hispaniis annuntiatam postmodum sacri 
pastores inibi sub auctoritate ac ductu Aposto- 
licae huius Sedis dilatarunt ulterius strenueque 
in magna publicarum rerum varietate tutati 
sunt, atque ad Nostra haec tempora incorru- 


ptam custodierunt. Querimur violatam supremi. 


Nostri apostolatus dignitatem in persona vices- 
gerentis nuntiaturae Nostrae, nec non in tribu- 
nali rotae illic Sanctae huius Sedis indulgentia 
constituto, ecclesiasticis causis, in quibus ad 
Sedem ipsam appellatum fuerit, cognoscendis: 
quarum quidem appellationum ius suo prima- 
tui cohaerens Romanus Pontifex vel primis Ec- 
clesiae saeculis in Hispania exercuit ', quarum 
etiam cognitionem legatis suis in Hispaniam 
euntibus identidem in peculiaribus causis dele- 
gavit . Querimur de pluribus venn. fratribus 
a suo cuiusque grege divulsis, in quo eos Spi- 
ritus Sanctus posuerat episcopos regere Eccle- 
siam Dei, ac de illorum vicariis a demandata 
sibi procuratione saepius prohibitis; nec non 
de canonicis vacantium ecclesiarum temere in- 
ductis, aut aperta etiam vi adactis, ut munus 
vicarii capitularis viro a gubernio in episco- 
pum nominato deferrent, contra sanctiones con- 
cilii Lugdunensis II 3, aliis subinde constitu- 
tionibus, et recenti memoria notissimis Pii VII 
decessoris Nostri literis * confirmatas. Querimur 
religiosos viros e coenobiis depulsos, in quae 
evangelicae perfectionis consilia sequuturi sese 
receperant; et saecularem pariter clerum mul- 
timodis afflictum, et in rebus quoque ad sa- 
crum: munus suum pertinentibus divexatum. 
Querimur Ecclesiae patrimonium maxima iam 
ex parte usurpatum; perinde ac si pertinuerit 
illud ad publicam nationis potestatem, et im- 
maculata Christi Sponsa non habeat ex nativo 
iure suo facultatem acquirendi possidendique 
bona temporalia; atque adeo uti invasores 
alieni iuris reprehendendi fuerint maiores No- 
stri, qui bona eiusmodi sub ethnicis etiam prin- 
cipibus possederunt, et ubi decretis ab his editis 


Pit 


ablata Ecclesiae fuerant, illorum restitutionem 
tanquam ex iustitiae lege sibi debitam a suc- 
cedentibus imperatoribus acceperunt >. Queri- 
mur decreta actusque ceteros, quibus Ecclesiae 
et personarum ecclesiasticarum immunitas, Dei 
ordinatione et canonicis sanctionibus consti- 
tuta © contemnitur; et infando ausu impetitur 
sacra potestas ad religionis negotia pertinens, 
quam Ecclesia a divino suo conditore plenam 
accepit, et in media etiam saecularium prin- 
cipum contradictione libero prorsus iure exer- 
cendam. Querimur templa Domini Sabaoth, san- 
ctorum imagines, supellectilem, ornamenta et 
sacratiora ipsa tremendi sacrificii instrumenta, 
in profanum usum conversa. Querimur denique 
nefarios libros huc illuc in catholico regno ma- 
gistratibus haud semper ignaris disseminatos , 
et ipsos interdum haereticae pravitatis magi- 
stros, a simplicium fide corrumpenda non in- 
terdictos; atque hinc crescente improborum 
licentia, functiones divini cultus nonnunquam 
derisione, tumultu, blasphemiis et sacerdotum 
caedibus impune faedatos. 

Juxta haec igitur pro sollicitudine omnium 
ecclesiarum, qua Deo auctore distringimur, 
omnia et singula, quae sive in his, sive allis 
in rebus ad Ecclesiae ius pertinentibus, a Ma- 
tritensi gubernio, seu ab inferioribus quibusque 
magistratibus, decreta, gesta, seu quomodolibet 
attentata sunt, auctoritate Nostra apostolica, re- 
probamus, et decreta ipsa cum omnibus inde 
consecutis, eadem auctoritate, cassamus, abro- 
gamus, et irrita prorsus nulliusque roboris 
fuisse ac fore declaramus. Ipsos autem illorum 
auctores, qui filiorum Ecclesiae catholicae no- 
mine gloriantur, obtestamur atque obsecramus 
in Domino, ut aperiant tandem aliquando ocu- 
los super vulnera eidem beneficentissimae Matri 
illata; insuper et meminerint censurarum poe- 
narumque spiritualium, quas apostolicae con- 
stitutiones ec oecumenicorum conciliorum de- 
creta contra invasores iurium Ecclesiae facto 
ipso incurrendas infligunt, atque adeo mise- 
reantur suae quisque animae huiusmodi vin- 
culis invisibilibus constrictae 7, ac recogitantes 
quoniam iudicium durissimum his, qui praesunt, 
fiet 8, serio considerent summum futuri eius- 
dem iudicti praeiudicium esse, si quis ita de- 
liquerit, ut a communicatione orationis et con- 
ventus et omnis sancti commercii relegetur %. 


1 Ita S. Stephanus PP. appellationem suscepit Ba- 
silidis Asturicensis et Martialis Emeritensis de qua 
S. Cyprianus epist. 68 iuxta edit. Balutii et Maurin. 

2 Ita in causa presbyteri cuiusdam et duorum epi- 
scoporum, de qua extat S. Gregorii Magni epist. 45 
libri 13 ad Ioannem defensorem. 

3 Cap. 5 de electione in VI. 

45 novembris 1810 ad cardinalem Maury, 2 decem- 
bris 1810 ad Averardum Corboli, ecclesiae Florentinae 
vicarium capitularem, et 18 decembris 1810 ad Paulum 
@ Astros, vicarium capitularem ecclesiae Parisiensis. 


5 Ex constitutione imperatoris Constantini apud Eu- 
sebium lib, 10. H. E. cap. § et apud Lactantium seu 
Lucium Caecilium de Mortib. persec. cap. 48. Vide 
etiam constitutionem eiusdem Constantini apud Euse- 
bium de vita Constantini lib. 2 cap. 39. 

6 Concilium Tridentin. sess. 25 c. 20 de Reform. 

7 Ex S. Gregorio Nysseno in oratione adversus eos 
qui castigat. aegre ferunt, tom. 3 opp. edit. Morelli 

ag. 314. 
‘ % Sapientiae VII, 6. 
9 Ex Tertulliano, Apologetici cap. 39. 


112 


Interea venerabilibus fratribus archiepiscopis 
et episcopis Hispaniarum yehementer in Do- 
mino gratulamur pastorale studium, quo sive 
permanerent in suis dioecesibus, sive inde dis- 
cedere compulsi, omnes ferme sollicitam dedere 
operam tuendae, quoad per eos fieri potuit, 
Ecclesiae causae, nec destiterunt seu voce seu 
literis, tum per seipsos tum saltem per alios 
admonere gregem officii sui, eumdemque ad- 
versus circumstantia religionis pericula prae- 
munire. Debito etiam laudum praeconio pro- 
sequimur reliquum fidelem clerum, quod la- 
bores in id suos conferre pro viribus non prae- 
termiserit, Collaudamus pariter catholicum 
ipsum populum, cuius pars longe maxima in 
veteri sua erga episcopos et inferiores pastores 
canonice institutos reverentia perseverat. Hinc 
vero firmiorem erigimur in spem fore, ut dives 
in misericordia Dominus super vineam illam 
suam propitiatus respiciat. Vos interim pergite 
ut certe facitis, venn. fratres, una Nobiscum 
assiduas pro illis orationes et supplicationes Deo 
per Iesum Christum offerre, atque invocare cle- 
mentissimum interventum Immaculatae Deipa- 
rae Virginis Hispaniarum patronae, nec non 
beatos Coelites, qui in ea regione vixerunt, ut 
quemadmodum ipsi olim virtute, doctrina, la- 
boribus aut fuso etiam in fidei testimonium 
sanguine, patriam illam suam sanctificarunt et 
illustrarunt, ita nunc praesidio adsint et pia 
ad Dominum deprecatione implorent popula- 
ribus suis misericordiam et gratiam in auxilio 
opportuno, et omnes quibus premuntur, cala- 
mitates et pericula potenter avertant. 


LXXIII. 


Ludovicum de Bonald archiepiscopum Lugdu- 
nensem S. R. E. presbytcrum cardinalem 
creat atque declarat, alium vero praestan- 
tissimum virum S. R. E. cardinalem creat 
et in pectore reservat '. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE PRIMA MARTII 
MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO PRIMO, 


Venerabiles fratres 


Amplitudinem collegii vestri augere cupien- 
tibus, Nobis illud inter cetera s. Bernardi mo- 
nita venit in mentem viros probatos oportere 
deligt non probandos. Hine libenti sane animo 
huc accedimus homines duos in gradum ve- 
strum hodie evecturi, quorum tamen alterum 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


in pectore reservare, alterum hoe ipso die etiam 
declarare constituimus, 

Hac autem occasione yobis, venn. fratres, 
non sine moerore nuntiamus, unum e duobus 
viris spectatissimis, quos in consistorio habito 
die duodecima februarii anni millesimi octin- 
gentesimi trigesimi octavi in pectore reservavi- 
mus, iamdiu rebus humanis ereptum esse. Porro 
ut nunc de illo uno loquamur, quem hodie 
creare atque evulgare consilium est, hominem 
eum esse insigni meritorum suorum laude pro- 
batum nemo inficiabitur. Is enim est ven, frater 
Ludovicus de Bonald archiepiscopus Lugdu- 
nensis. Notae iam erant fama, egregiae virtu- 
tes eius, nota opera et fides, notus pari cum 
prudentia zelus religionis et salutis animarum ; 
at quousque progredi ardore caritatis posset, 
modo luculentissime patefactum est in teter- 
rima illa dioecesis suae finitimaeque regionis 
calamitate, aquis inaudita post incolarum me- 
moriam inundatione cuncta vastantibus, quan- 
doquidem nec sumptibus nec incommodis nec 
laboribus nec periculis parcens, mirifica pla- 
neque paterna sollicitudine subvyenire necessi- 
tatibus animarum corporumque omnis generis 
hominum saluberrime studuerit. Talia ob spe- 
cimina cum ille universae Galliarum genti, ne- 
dum clero, sit iure optimo acceptus, rex ipse 
christianissimus meritorum aequissimus aesti- 
mator, pro ea qua afficitur cura d2 catholicae 
in regno suo religionis incremento ac dignitate, 
sua Nobis officia sponte adhibuit, ac summis 
eum ornans laudibus, maximis honoribus ap- 
prime dignum esse gravissimo suo testimonio 
confirmavit, atque eadem ob specimina Nos 
provectionem eius admodum‘utilem ac decoram 
S. R. E., cui est singulari pietate devotus, fu- 
turam in Domino iudicavimus simulque inde 
praeclarum ordini vestro ornamentum esse ac- 
cessurum. 


Quid vobis videtur? 


Auctoritate omnipotentis Dei, sanctorum apo- 
stolorum Petri et Pauli ac Nostra, creamus et 
declaramus S. R. E. presbyterum cardinalem 
Ludovicum de Bonald archiepiscopum Lugdu- 
nensem. 

Cum dispensationibus, derogationibus et clau- 
sulis necessariis et opportunis, 

Alium vero cardinalem creamus et in pe- 
ctore reservamus arbitrio Nostro quandocumque 
declarandum. 

In nomine Patrris >} et Filii > et Spiri- 
tus >¥ Sancti. Amen. 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ANNO MDCCCXLI. 


LXXIV. 
INDULTUM 


Fit concessio indumentorum insignium favore 
canonicorum collegialis ecclesiae, oppidi 
Capo di Monte, Montis Falisci dioeceseos '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Honorum insignia libenter quidem ecclesia- 
sticis viris qui comspicuis in templis levantes 
manus eorum in sancta in hymnis et canticis 
omnipotenti Deo laudes concelebrant, deferre 
solemus, ut ipsi magis magisque virtutum om- 
nium ornatu fulgere, atque in Dei gloriam et 
sempiternam hominum salutem procurandam 
incumbere summopere conentur. 

Exponendum Nobis curarunt dilecti filii ca- 
nonici collegialis templi oppidi Capo di Monte, 
Montis Falisci dioeceseos, eos impense cupere 
lineum manicatum amiculum, vulgo rocchetto, 
et palliolum seu mozzettam violacei coloris 
gerere posse, ut eiusdem templi et canonico- 
rum collegii decus augeatur et splendor. Itaque 
supplici cum prece a Nobis postularunt, ut 
huiusmodi privilegium ipsis benigne concedere 
velimus. Nos vero gravissimo ven. fratris epi- 
scopi Montis Falisci et Corneti accepto testi- 
monio, ex quo illos hac gratia omnino dignos 
esse cognovimus, eorum postulationibus alacri 
libentique animo annuendum censuimus. 

Quamobrem commemorati collegialis templi 
canonicos peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti aliisque ecclesiasticis censuris, senten- 
tlis et poenis, quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius tan- 
tum rei gratia absolventes et absolutos fore cen- 
sentes, iis qui modo sunt, quique in posterum 
erunt, canonicis oppidi Capo di Monte Mon- 
tis Falisci dioeceseos, perpetuum in modum, 
hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, con- 
cedimus atque indulgemus, ut lineum manica- 
tum amiculum et palliolum vulgo mojzzetta 
violacei coloris, in choro, in conventibus seu, 
ut dici solet, in capitulis, quum deliberationis 
causa coguntur, in sacris supplicationibus aliis- 
que canonicorum collegii functionibus, libere 
et licite gestare possint et valeant. 

Decernentes has praesentes literas firmas, 
validas et efficaces existere ac fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, ac 
illis ad quos spectat et pro tempore spectabit, 
in omnibus et per omnia plenissime suffragari et 
ab eis respective inviolabiliter observari; sicque 
in praemissis per quoscumque iudices ordinarios 
et delegatos, etiam causarum palatii Nostri apo- 


113 


stolici auditores, iudicari et definiri debere, ac 
irritum et inane, si secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter conti- 
gerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV praede- 
cessoris Nostri super divisione materiarum, aliis- 
que apostolicis atque in universalibus provincia- 
libusque et synodalibus conciliis editis generali- 
bus vel specialibus constitutionibus et ordinatio- 
nibus, et quoties opus fuerit eiusdem colle- 
giatae ecclesiae et canonicorum collegii etiam 
juramento, atque confirmatione apostolica vel 
quavis firmitate alia roboratis statutis et con- 
suetudinibus , caeterisque contrariis quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die quinta mart. millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo primo, pontificatus 
Nostri anno decimo primo. 


LXXV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Separat a dioecesi Gandayensi eas paroecias 
provinciae Zelandiae, quae modo ditioni regis 
Belgii (Paesi Bassi) subsunt, easque unit v1- 
cariatui apostolico Bredae ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Universi dominici gregis salus Nobis divinitus 
commissa atque concredita postulat et efflagi- 
tat, ut nullis neque consiliis, neque curis, ne- 
que laboribus parcamus, atque ea omnia per- 
ficienda curemus, quae in maiorem christifi- 
delium utilitatem redundare posse cognoscimus. 

Compositis itaque per similes Nostras apo- 
stolicas literas die secunda iunii anno superiori 
millesimo octingentesimo quadragesimo datas 
ecclesiasticis negotiis earum regionum, quae ex 
conventione a Belgarum regno seiuncta, serenis- 
simi Belgii, vulgo Paesi Bassi, regis ac magni 
Luxemburgi ac Limburgi ducis ditioni resti- 
tutae fuerunt, nec non designatis vicariatuum 
in eodem regno existentium seu erectorum li- 
mitibus, cum eiusdem serenissimi regis apud 
Nos et hance Apostolicam Sedem orator Nobis 
exponendum curaverit, vel maxime congruum 
ipsi regi videri eiusque in votis esse, ut illae 
pariter, quae adhuc subsunt ven. fratris Gan- 
davensis episcopi auctoritati, provinciae Zelan- 
diae paroeciae cum suis adnexis, seu cum actuali 
earumdem territorio, ab eadem Gandavensi dioe- 
cesi seiunctae et dismembratae, vicariatus apo- 
stolici Bredani administratoris iurisdictioni sub- 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 
Acta Gregori XVI, Vol, JI, 


2 Ex Iure Pont. de P. F, 


114 
iiciantur: Nos rebus omnibus maturo examine 
perpensis, et inspecta praesertim maiore chri- 
stifidelium in iis locis disiungendis commodi- 
tate atque utilitate, atque accepto ipsius ven. 
fratris Gandavensis episcopi assensu ac volun- 
tate pro huiusmodi dismembratione, de venn. 
fratrum Nostrorum S.R.E. cardinalium nego- 
tiis Propagandae Fidei praepositorum consilio, 
hisce postulationibus annuendum censuimus. 

Quamobrem Motu Proprio, certa scientia, 
matura deliberatione deque apostolicae Nostrae 
potestatis plenitudine, hisce literis, eas Zelandiae 
provinciae paroecias cum actuali earumdem 
territorio, quae hactenus Gandavensi episcopo 
subiectae fuerant, ab ipsa Gandavensi dioecesi 
perpetuo auferimus, distrahimus, divellimus, 
ipsasque cum vicariatu apostolico Bredano con- 
iungimus, et Bredani in tempore praesulis iis- 
dem in locis existentis auctoritati et iurisdi- 
ctioni omnino subiicimus ac subiecta esse man- 
damus. 

Atque ut huiusmodi res suum sortiatur ef- 
fectum, in harum literarum exequutorem de- 
putamus ven. fratrem Antonium Antonucci epi- 
scopum Feretranum, gestorem negotiorum hu- 
ius S. Sedis apud commemoratum serenissimum 
Belgii regem ac vice-superiorem illius regni mis- 
sionum, cum omnibus et singulis facultatibus 
necessariis atque opportunis, eadem prorsus 
ratione, prout exequutio commemoratarum No- 
strarum apostolicarum literarum in simili forma 
Brevis diei secundae iunii superioris anni mil- 
lesimi octingentesimi quadragesimi ipsi deman- 
data fuit. 

Haec volumus, statuimus, mandamus, decer- 
nentes has praesentes literas, et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod ii, quorum in- 
terest aut interesse posset in futurum, vocati et 
auditi non fuerint, aut praemissis etiam non con- 
senserint, nullo unquam tempore de subreptionis 
vel obreptionis aut nullitatis vitio seu inten- 
tionis Nostrae defectu notari, impugnari, vel in 
controversiam vocari posse, sed perpetuo firmas, 
validas et efficaces existere et fore, suosque plena- 
rios ac integros eifectus sortiri et obtinere ; 
sicque, 1n praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos, etiam causarum palatil 
apostolici auditores, Sedis Apostolicae nuntios 
ac S. R. E. cardinales, etiam de latere le- 
gatos, sublata eis et eorum cuilibet quavis aliter 
iudicandi seu interpretandi facultate et auctori- 
tate, iudicari et definiri debere, ac irritum et 
imane, si secus super his a quoquam, quavis 
auctoritate, scienter vel ignoranter contigerit 
attentari. 

Non obstantibus Nostris et cancellariae apo- 
stolicae regulis de iure quaesito non tollendo, 
et de unionibus committendis ad partes, vocatis, 
quorum interest, nec non Lateranensis concilii 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


novissime celebrati, uniones perpetuas nisi in 
casibus a iure permissis fieri prohibentis, altis- 
que apostolicis ac in generalibus provincialibus- 
que et synodalibus conciliis editis generalibus 
vel specialibus constitutionibus et ordinationi- 
bus, etiam iuramento, confirmatione apostolica 
vel quavis firmitate alia roboratis, necnon sta- 
tutis et consuetudinibus, ac quibuscumque con- 
cordiis et conventionibus forsan initis, robo- 
ratis, confirmatis et approbatis, privilegiis quo- 
que, indultis et literis apostolicis, illis alias in 
suo robore permansuris, ad effectum praesen- 
tium et validitatis omnium et singulorum prae- 
missorum, hac vice dumtaxat, specialiter et ex- 
presse derogamus et derogatum esse volumus, 
caeterisque contrariis quibuscumque. 

Huiusmodi vero literarum transumptis seu 
exemplis etiam impressis, manu notarii publici 
subscriptis et sigillo personae ecclesiastica di- 
gnitate ornatae munitis, eamdem ubique loco- 
rum in iudicio et extra, tidem haberi volumus, 
quae ipsis praesentibus haberetur si forent exhi- 
bitae vel ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pa- 
ginam Nostrae voluntatis, dismembrationis, di- 
visionis, exemptionis, unionis, subiectionis, 
commissionis, deputationis, mandati, decreti ac 
derogationis infringere vel ei ausu temerario con- 
traire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, 
indignationem omnipotentis Dei ac beatorum 
Petri et Pauli apostolorum eius se noverit in- 
cursurum. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die nona mart. millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo primo, pontificatus No- 
stri anno decimo primo. 


LXXVI. 
EPISTOLA 


Praesidi reipublicae Haitarum in insula S. Do- 
minict commendat episcopum S. Ludovici, 
quem illuc mittit novum delegatum, ut damna 
religionis ibi gliscentia, eius praesidio ful- 
tus, reparare possit '. 


Dilecto filio illustri et honorabili viro 
Iohanni Petro Boyer 
Haitarum reipublicae praesidi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili illustris et honorabilis vir, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Pontificii muneris ratio et sollicitudo uni- 
versalis Ecclesiae, cui regendae per immensam 


1 Ex lure Pontificio de P, F, 


ANNO MDCCCXLI. 


divinae bonitatis abundantiam plane immeren- 
tes praefecti fuimus, nullam Nos sinunt occa- 
sionem praetermittere, ut, quae gentis Haitia- 
nae spirituale emolumentum attingunt, ea op- 
portune ac salubriter procuremus. Cum igitur 
ven. frater Josephus episcopus S. Ludovici in 
foederatis Americae provinciis reditum ex Urbe 
in suam dioecesim pararet, illum ad nobilitatem 
tuam mittendum duximus, ut tamquam delegatus 
Noster, quae ad religionem pertinent, praesens 
inviseret, ac de iis componendis tecum pertra- 
ctaret. Novimus enim, (quod sine maximo ani- 
mi dolore commemorare non possumus), reli- 
gionem catholicam in republica ista sensim sine 
sensu labefactari, nec iam ad vitam moresque 
recte conformandos vim suam exercere, adeoque 
aeternam animarum salutem in gravissimum 
discrimen adduci. Quandoquidem vero, dilecte 
fili, te minime lateat morum perversitatem re- 
ligionisque contemptum non leve reipublicae 
detrimentum inferre, supervacaneum profecto 
foret, si ea rursus hic percenseremus, quae alias 
per ven. fratrem Joannem episcopum Carolo- 
politanum tibi in hance rem significavimus, 
quum videlicet plurium regionum exempla pro- 
posuimus, quibus, ob catholicam in eis floren- 
tem fidem, omnia bene ac feliciter successerunt. 
Verum, ne Haitarum gens iis destituatur com- 
modis praesidiisque, quae ex divinae religionis 
cultu proficiscuntur, ab ea removeatur oportet 
quidquid impedimento esse potest, ne sic res 
christiana geratur, quemadmodum fidei auctor 
et consummator Christus divinitus constituit 
atque sancivit. Quae quidem cum ita se ha- 
beant, illustris et honorabilis vir, legationem 
istam veluti peculiarem benevolentiae Nostrae 
significationem erga te et rempublicam istam 
excipias, illudque certo scias, praesulem am- 
plissimum a Nobis ad tale munus destinari, 
quem ob egregias animi sui dotes atque ob 
plurimos pro Christi fide exantlatos labores 
singulari prorsus dilectione prosequimur. Ce- 
terum eo vota Nostra referuntur (quae a patre 
misericordiarum ac Deo totius consolationis 
benigne excipienda confidimus), ut quaecum- 
que catholicae fidei obsunt, e regionibus istis 
eliminentur, quae vero ad religionem instau- 
randam et ad aeternam animarum salutem pro- 
movendam conducunt, ea instituantur atque 
firmentur. Itaque, dilecte fili, ven. fratrem epi- 
scopum S. Ludovici munus suum apostolicum 
exequentem, tuearis patrocinio tuo validissimo, 
ac negotium huiusmodi, quo Dei gloria gen- 
tisque tuae agitur salus, pro viribus adiuves 
foveasque; ita enim Haitianae reipublicae eam 
firmitatem ac pacem comparabis, quae nun- 
quam a germana pietate seiungi potest; simul- 
que, dum apud tuos viri optime de patria me- 
riti consequeris laudem, indeficienter apud Deum 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


jen gla) 


beatitudinem promereberis. Ad cuius interim 
auspicium et pignus apostolicam benedictionem 
peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima quarta mart. millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo, 


LXXVII. 


MOTU-—PROPRIO 


Nonnulla declarat et decernit circa missiones 
custodiae Terrae Sanctae in Palaestina ac 
in vicariatibus apostolicis Syriae et Aegyptt; 
poenitentiarios in urbe Hierosolymitana con- 
stituit ; tempus pro officialibus ac visitan- 
tibus ad sexennium prorogat '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


In supremo episcopatus culmine positi, mu- 
neris Nostri esse censemus non modo aposto- 
licos viros per orbem universum mittere, qui 
novas missiones constituant, atque evangelii 
lumen longe lateque diffundant, verum etiam 
illorum labores apte dirigere, eaque ratione rei 
catholicae ubicumque providere, quae fidei pro- 
pagandae ac conservandae utilior existat. Enim- 
vero, si primum illud, Deo favente, feliciter 
Nobis contigisse gaudemus, nullis profecto curis, 
nullis laboribus pepercimus, ut alterum quoque 
consequeremur, aptioremque rerum ordinem 
locis congruentem induceremus. Peculiarem 
hanc Nostram sollicitudinem postulare videntur 
regiones illae, quae fratribus Minoribus s. Fran- 
cisci, custodiae Terrae Sanctae addictis, sunt 
commendatae, quorum profecto munus latis- 
sime patet: primo enim sanctuaria Palaestinae, 
quae Christus Dominus praesentia sua ac pas- 
sione decoravit, ipsis debito cultu servanda 
tradita fuerunt; iisdem catholicorum fidelium 
ritus latini, quandoque etiam rituum orienta- 
lium, cura est demandata; denique omni ope 
adlaborare debent, ut schismatici haeretici ac 
infideles viam veritatis agnoscant et, unicum 
Christi ovile, Ecclesiam catholicam ingrediantur. 

Porro facultates et mandata, quae vicariis 
apostolicis Alepi, ab ipsa vicariatus erectione 
in hanc usque diem, tradita fuerunt, huius- 
modi profecto sunt, ut inde aliqua ex parte 
imminuta videantur iura ac privilegia, quibus 
ex praedecessorum Nostrorum concessione frue- 
batur guardianus seu custos Terrae. Sanctae. 
Pluries proinde ad sacram congregationem de 


116 


Propaganda Fide preces delatae fuerunt ex parte 
praesertim vicariorum apostolicorum, ut utrius- 
que muneris iurisdictio certis limitibus praefi- 
niretur, atque omnis adimeretur locus contro- 
versiis, quae, si ubivis, in locis praesertim 
missionum, non sine magno religionis detri- 
mento inter ecclesiasticos viros agitarentur. Rem 
proinde venn. fratribus Nostris S. R. E. cardi- 
nalibus sacri consilii de Propaganda Fide se- 
dulo examinandam tradidimus, ac de eorum 
sententia, habitaque ratione eorum omnium 
quae dilectus filius Noster Aloysius tituli s. Cal- 
listi S. R. E. presbyter cardinalis Lambruschini 
nuncupatus seraphici ordinis protector, ac di- 
lectus pariter filius fr. Ioseph Maria ab Ale- 
xandria minister generalis Minorum Observan- 
tium ac Reformatorum 's. Francisci hac super 
re Nobis repraesentaverunt, auctoritatem tam 
praefati vicarii apostolici Alepi, quam custodis 
ac guardiani Terrae Sanctae, aptiori modo de- 
finiendam decrevimus. 

Motu igitur Proprio, ex certa scientia ac ma- 
tura deliberatione, deque apostolicae potestatis 
plenitudine constituimus, ut guardianus Terrae 
Sanctae pro tempore, iura quae eidem compe- 
tunt ad normam apostolicarum constitutionum, 
libere exerceat in universa Palaestina atque in- 
sula Cypri, quin vicario apostolico Alepi ulla 
in regionibus illis auctoritas competere amplius 
valeat. Cum vero ad custodiam pp. Minorum 
Terrae Sanctae conventus et hospitia nonnulla 
pertineant in variis Syriae locis extra Palaesti- 
nam, ubi sacro etiam ministerio in populi uti- 
litatem funguntur; decernimus, ut in iis quo- 
que permaneant et omnia, uti antea, pro fi- 
delium bono praestare prosequantur. Attamen, 
reservata in eos auctoritate p. guardiani Terrae 
Sanctae, prout regularis superior existit provin- 
ciae seu custodiae Terrae Sanctae, in iis, quae 
regularem observantiam spectant, volumus et 
constituimus, ut vicario apostolico Alepi, cui 
Syria universa subest, ii quoque subiiciantur, 
quemadmodum ceteri missionarii regulares, qui 
in praefato Syriae vicariatu degunt. Ita vicarii 
apostolici et guardiani Terrae Sanctae iurisdi- 
ctione composita, limitibusque statutis, quos 
uterque servare in posterum debeant, fore con- 
fidimus ut, difficultatibus omnibus de medio 
sublatis, in satis ampla provincia eorum respe- 
ctive sollicitudini commissa adlaborare impen- 
sius pergant. Neque vero diversa ratione agen- 
dum putavimus, cum, animo recolentes quot 
quantaque incrementa catholica fides in Aegypti 
regione sibi polliceri posset, per Nostras literas 
in simili forma Brevis die decima octava maii 
anno millesimo octingentesimo trigesimo nono 
quae incipiunt Ex munere pastoralis ministe- 
rii, missionem inferioris Aegypti a guardiani 
Terrae Sanctae, qui eam uti praefectus apo- 
stolicus regebat, iurisdictione abstulimus, mis- 
sionem insuper superioris Aegypti atque Ara- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


biam a vicariatu apostolico Alepi disiunximus ; 
quibus ex regionibus novum constituimus vi- 
cariatum apostolicum, quem ven. fratri perpe- 
tuo episcopo Fesseitano commisimus. Porro, 
ut ea omnia, quae regimen Terrae Sanctae re- 
spiciunt, Nostra hac constitutione complecta- 
mur, praefatam dismembrationem in omnibus 
suis partibus, ac vicariatus apostolici in Aegy- 
pto ‘erectionem ratam habentes ac confirmantes, 
declaramus pariter, quod fratres Minores cu- 
stodiae Terrae Sanctae addicti missionem, quam 
in inferiori Aegypto exercebant, obtinere adhuc 
debeant, ea ratione, ut subiectio, quam vicario | 
apostolico, quemadmodum alii missionarii re- 
gulares ipsius vicariatus, praestare debebunt, 
nullo pacto impediat, quin ad regularem fami- 
liam Terrae Sanctae adhuc pertineant, atque 
in iis omnibus, quae regularem observantiam 
respiciunt, p. guardiano obsequi omnino de- 
beant. 

Ad ipsam vero Terrae Sanctae custodiam, 
seraphici ordinis alumnis creditam, sollicitudi- 
nem Nostram propius convertentes, quod pro 
maiore ipsius cultu ac splendore, et pro fide- 
lium illuc confluentium utilitate iam praestiti- 
mus, iterum sancire ac solemniori modo con- 
firmare statuimus. Perpendentes enim ad san- 
ctuaria illa, ubi reparationis Nostrae mysteria 
peracta fuere, devotionis causa magno numero 
fideles ex omnibus nationibus properare, per 
Nostram congregationem de Propaganda Fide 
poenitentiarios in urbe Hierosolymitana consti- 
tuendos curavimus, qui peccatorum confessio- 
nes in praecipuis illarum nationum linguis ex- 
cipere assidue valerent. Ut igitur Nostrae huius 
sollicitudinis fructus iugiter percipiatur, prae- 
fatum congregationis decretum iterum appro- 
bantes, mandamus, ut in urbe Hierosolymitana 
duodecim poenitentiarii ad normam poeniten- 
tiariorum basilicarum Urbis semper haberi de- 
beant, quorum tres pro lingua araba, ceteri 
vero pro itala, hispanica, gallica, britannica, 
germanica, hungarica, polonica, graeca ac tur- 
cica deputentur. Muneris porro erit superioris 
generalis ordinis s. Francisci in Urbe constituti 
diligenter curare, ut praesto semper sint viri 
pietate, scientia ac zelo praestantes, pro sin- 
gulis ex praedictis linguis, quos ad ipsam con- 
gregationem de Propaganda Fide deferet, ut ab 
eadem, ceterorum missionariorum more, mis- 
sionaril apostolici ac poenitentiarii instituantur. 
Ii vero omnibus iuribus ac privilegiis gaude- 
bunt, quibus alii missionarii ex ordine Mino- 
rum s. Francisci de Observantia potiuntur, at- 
tamen sub obedientia p. guardiani Terrae San- 
ctae suo muneri satisfacient. 

Denique supramemorati dilectus filius Noster 
Aloysius card. Lambruschini ordinis protector 
ac dilectus filius Iosephus ab Alexandria mi- 
nister generalis considerationi Nostrae subiece- 
runt, breve nimis atque angustum videri trien- 


ANNO MDCCCXLI, 


nii spatium, quo munus guardiani aliorumque 
officialium Terrae Sanctae perdurat, quemad- 
modum et praefinitum tempus in custodia per- 
manendi pro fratribus Minoribus, qui ex variis 
Ordinis provinciis visitantium nomine ad illam 
destinantur: optantes proinde, ut illorum mi- 
nisterium s. custodiae ac populo ibidem degenti 
magis utile evadat, preces Nobis obtulerunt, 
ut perduratio dictorum munerum ac mansio in 
custodia pro visitantibus, ad longius tempus 
protraherentur. Nos igitur qui vel maxime 
cupimus, ut praefati regulares non modo in 
rite custodiendis sanctuariis Palaestinae, ve- 
rum etiam in animarum salute procuranda di- 
ligentem navent operam, derogantes in hac parte 
constitutioni s. m. Bened. XIV _praedecessoris 
Nostri, quae incipit Jn supremo militantis Ec- 
clesiae solio, decernimus, ut in posterum custos 
Terrae Sanctae seu guardianus sancti sepulchri, 
quemadmodum et ceteri officiales, quorum mu- 
nus triennio concludebatur, ad sexennium illud 
exerceant, idemque temporis spatium pro iis 
constitujmus, qui visitantium nomine in custo- 
diam se conferunt ex omnibus ordinis provin- 
Clis, ut eidem inserviant, firmis ceteris rema- 
nentibus, quae in praefata atque in aliis Ro- 
manorum Pontificum praedecessorum Nostro- 
rum constitutionibus continentur pro regimine 
Terrae Sanctae. 

Superest iam, ut ecclesiasticos viros et sacros 
ministros cuiuscumque gradus, ordinis ac ritus, 
qui in praefatis missionibus ac praesertim in 
custodia Terrae Sanctae degunt, etiam atque 
etiam hortemur, ut sollicitudini Nostrae in pri- 
mis respondeant, in vinea Domini strenue ad- 
laborare curent, prae oculis habeant illorum 
exempla, qui in ministerio isto difficilioribus 
sane temporibus eos praecesserunt, quorum in- 
tuentes exitum conyersationis, imitentur fidem, 
zelum domus Dei, sollicitudinem, qua omnes 
cupiebant in visceribus Christi, pro quo inter- 
dum gravissima quaeque libentissime pertule- 
runt; ita enim eamdem ac illi immarcescibi- 
lem gloriae coronam a pastorum principe con- 
sequentur. 

Decernimus vero has praesentes literas fir- 
mas, validas et efficaces existere et fore suos- 
que plenarios et integros effectus sortiri et ob- 
tinere, contrariis quibuscumque non obstan- 
tibus. 

Datum Romae apud s. Petrum snb annulo 
piscatoris die vigesima tertia martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo, 


Lz 
LXXVIII. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Congregatio Presbyierorum Adoratorum et 
Contemplatorum Sanctissimi Cordis Iesu, ab 
archiepiscopo Tolosano instituta, laudatur 
atque commendatur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad futuram rei memoriam. 


Cum Nobis nihil potius, nihil gratius nihil- 
que optabilius esse possit, quam ut christiana 
religio maiora in dies ubique incrementa sus- 
cipiat, Ommesque enutriti magis verbis fidei 
crescant in scientia Dei, atque alacri et inof- 
fenso pede incedentes, per semitas Domini vi- 
tam assequantur aeternam ; tum pia eorum sa- 
cerdotum instituta vehementer commendare so- 
lemus, qui, hac praesertim tanta temporum 
asperitate, tantaque rerum omnium perturba- 
tione, praeliantes praelia Domini, atque oppo- 
nentes murum pro Domo Israel, divini verbi 
praeconio ac multiformis gratiae Dei dispen- 
satione in spiritualem hominum salutem pro- 
curandam pro viribus incumbunt. Non medio- 
cri certe paterni animi Nostri voluptate acce- 
pimus, venerabilem fratrem Paulum d’ Astros, 
in praesenti archiepiscopum Tolosanum, virum 
ingenio, doctrina, virtute, pietate, religione, ac 
singulari in hance Petri Cathedram affectu sum-~- 
mopere praestantem, et de catholicae Ecclesiae 
bono deque animarum salute vehementer solli- 
citum, cum Baionensi ecclesiae praeesset, con- 
gregationem nonnullis legibus instituisse pre- 
sbyterorum, qui Adoratores et Contemplatores 
Sanctissimi Cordis Iesu appellati, eo spectare 
debent, ut sacris potissimum expeditionibus seu 
missionibus, tum propriam, tum alioruam san- 
ctificationem curare, corruptos depravatosque 
mores reformare, hominesque a vitiorum coeno 
ad rectam virtutis viam traducere, atque ad 
sanctioris vitae rationem impellere, fidei incre- 
menta promovere, atque adiutricem episcopis 
pro animarum bono manum praebere, omni 
cura, industria, labore, consilio conentur. At- 
que idem pientissimus antistes, ubi anno mil- 
lesimo octingentesimo trigesimo ad Tolosanae 
ecclesiae regimen fuit evectus, eiusdem congre- 
gationis domum Tolosae excitandam curavit, 
easdemque constitutiones, quibusdam tantum 
immutatis, Tolosanae domus presbyteris ser- 
vandas dedit. Cum vero idem ven. frater sum- 
mopere cuperet, eam congregationem huius Apo- 
stolicae Sedis approbatione vel commendatione 
muniri, idcirco supplex Nos adiit, atque con- 
gregationi venn. fratrum Nostrorum S. R. E. 


1 Ex Archivio Domus Generalis. 


118 


cardinalium negotiis et consultationibus Epi- 
scoporum et Regularium praepositorum, regu- 
las ex constitutionibus excerptas exhibuit, qui- 
bus praescribitur ut huius congregationis pre- 
sbyteri simplicia vota ad tempus nuncupent, 
communem vitam suorum superiorum regimini 
subiectam agant, atque episcoporum auctoritati 
subditi, illis in vinea Domini excolenda omnem 
opem et operam ferant. 

Nos itaque, auditis nonnullis venn. fratribus 
Nostris S. R. E. cardinalibus eiusdem congre- 
gationis Episcoporum et Regularium, atque 
acceptis honorificentissimis literis venn. fratrum 
archiepiscoporum Auscitani, Aquensis et Bur- 
digalensis, et episcoporum Carcassonensis, Alo- 
niensis et Apamiensis, qui omnes hanc pre- 
sbyterorum societatem summis laudibus efferre 
non dubitant, inspectisque eiusdem societatis 
regulis, quae ad propositum finem assequen- 
dum accommodatae esse videntur, rebusque 
omnibus maturo et accurato examine perpen- 
sis, ea profecto spe freti fore ut, benedicente 
Domino, ex hac pia presbyterorum congrega- 
tione in christianam et civilem rempublicam 
maxima bona redundent, piissimi, religiosissimi 
archiepiscopi congregationis eiusdem institutoris 
votis quam libentissime annuendum censuimus. 

Quamobrem hisce literis, eumdem ven. fra- 
trem d’ Astros, de catholica Ecclesia tot sane 
nominibus praeclare meritum, ac pro divini no- 
minis honore et gloria, pietatis cultu, animarum 
salute, tam provide tamque sapienter adlabo- 
rantem, praecipuo paternae caritatis affectu pro- 
sequentes, illum meritis laudibus efferimus, et 
congregationem Presbyterorum Adoratorum et 
Contemplatorum Sanctissimi Cordis lIesu, ab 
ipso institutam, summopere in Domino com- 
mendamus, neque dubitamus quin divina ad- 
spirante gratia, ex solida eorum doctrina, re- 
ligione ac zelo uberes bonorum operum fructus 
in populos derivare possint. Pontificiae autem 
Nostrae benevolentiae testem eidem ven. fratri 
Paulo d’ Astros atque ipsius congregationis pre- 
sbyteris, apostolicam benedictionem peramanter 
impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima sexta mart. millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


LXXIX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Ruralis paroecia s. Bartholomaei supprimitur 
atque illarum animarum cura cum paroecia 
s. Silvestri oppidi Piegaro coniungitur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad futuram rei memoriam. 


Cum universi dominici gregis salus Nobis 
divinitus concredita atque commissa postulet, 
ut omni quidem vigilantia et sollicitudine pro- 
spiciamus, ne quidem animae pretiosissimo 
unigeniti Dei Filii sanguine redemptae detri- 
menti capiant, atque iis omnibus iuventur sub- 
sidiis, quibus vitam assequantur aeternam, tum 
alacri sane libentique animo iis postulationibus 
annuere solemus, quae ad spirituale ipsarum 
animarum bonum perftinere posse cognoscimus. 

Exponendum Nobis curavit magistratus op- 
pidi Piegaro, dioeceseos Civitatis Plebis, unum 
animarum curatorem ibi existentem parochia- 
lis templi s. Silvestri haud posse illius re- 
gionis populum sacramentorum ope iuvare ac 
pascere. Cum autem alia desint beneficia atque 
presbyteri, idcirco ut huic gravissimae rei con- 
sulatur, Opportunum omnino esset ruralem pa- 
roeciam s. Bartholomaei quae ab illa regione 
mille passuum distat, ac nonaginta septem ca- 
pitibus constat, atque ob census tenuitatem 
decem iam ab hinc annis parocho caret, sup- 
primere, atque ita eiusdem ruralis paroeciae 
reditibus capellaniam ad nutum amovibilem 
instituere, eamque presbytero conferre qui pa- 
rocho s. Silvestri in animarum cura tum in re- 
gione tum in agro opem praebere deberet. Addit 
vero ex ruralibus paroeciae reditibus summam 
annuam scutatorum quingue et assium triginta 
esse demendam, quae ex censu Milanesi obve- 
niens, in cultum templi s. Bartholomaei esset 
eroganda. Ad huiusmodi rem perficiendam con- 
ventio et pactio ab hodierno parocho inita fuit 
hisce conditionibus quibus praescribitur : 


1. Ut parochus s, Silvestri ius acquirat in 
omnes decimas et alia quaecumque in- 
certa emolumenta populi paroeciae s. Bar- 
tholomaei. 

2. Ut eidem parocho s. Silvestri perpetuo 
cedatur summa scutatorum quinque et 
assium triginta quam census ratione 
Franciscus Milanesi solvit. 

3. Ut omnis sacra supellex quae in ecclesia 
s. Bartholomaei nunc reperitur, templo 
parochiali s. Silvestri cedatur. 

4. Ut ipse parochus s. Silvestri pro se et 
suis successoribus obligationem suscipiat, 


* Ex Cancellaria Episcopali Civitatis Plebis (Citta della Pieve). 


ANNO 


cuius vi, fideles omnes paroeciae s. Bartho- 
lomaei divini verbi praeconio, sacramen- 
torum administratione, eisque aegrotan- 
tibus assistere eorumque spirituali saluti 
quibusque modis consulere debeat, quem- 
admodum parochi officium postulat. 

5. Ut commemorata summa _ scutatorum 
quinque et assium triginta penes paro- 
chum vel penes alium ab episcopo de- 
signandum depositi loco esse debeat, quo 
summa ipsa in tuitionem templi s. Bar- 
tholomaei et in divinum illius cultum 
unice erogetur, ita ut quoties episcopo 
placuerit de commemorata summa ipsi 
episcopo ratio sit reddenda. 

6. Ut pro tempore parochus s. Silvestri te- 
neatur tueri et renovare perpetuo omnis 
generis sac. supellectilem qua s. Bartho- 
lomaei templum indigebit. 

7. Ut die s. Bartholomaei festivitati sacro, 
parochus oppidi Piegaro una cum cap- 
pellano et sodalitatibus ibi existentibus 
solemni pompa ad s. Bartholomaei tem- 
plum pergere debeat; ibique sacrum cum 
cantu peragere, Sancti reliquiam populi 
venerationi proponere et cum ea populo 
ipsi benedictionem impertiri teneatur. 

8. Ut die omnium fidelium defunctorum 
commemorationi sacro, parochus vel ca- 
pellanus in templo s. Bartholomaei, sa- 
crum cum cantu ad expiationem seu 
de requiem celebrare, ac solitas absolu- 
tiones peragere deveat. 

g. Ut pluries per annum eodem in templo 
s. Bartholomaei sacrosanctum missae sa- 
crifictum ipse parochus vel capellanus ce- 
lebrare debeat, diebus etiam non festis de 
praecepto, et praesertim diebus omnibus 
antea festivitati sacris, vulgo feste levate. 
Ut quodlibet impendium sive cerae, sive 
olei, sive cuiusque rei causa erit per- 
agendum, id omne parochus s. Silve- 
stri substinere debeat. 
Ut sacrum aes, vulgo campana, perpetuo 
iS Bartholomaei ecclesia p2rmanere 
debeat, ut signum rei sacrae, cum per- 
agatur, dari queat, ac populus ad sa- 
lutationem angelicam recitandam, aut ad 
opem a Deo pro fidelibus defunctis 1im- 
plorandam excitetur consuet horis, atque 
huiusmodi signum a viro, a parocho 
statuendo, dari debebit. 

Denique ut parochus pro tempore om- 

nino praestare teneatur, quidquid epi- 

scopus in tempore pro maiore utilitate 
et bono ac divini cultus decore statuere 
in Domino censuerit. 


10. 


Il. 


12. 


.Ilam vero idem magistratus enixis precibus 
a Nobis efflagitavit, ut supremam Nostram au- 
ctoritatem interponere velimus, quo haec omnia 


MDCCCXLI. 


119 
perfici possint atque optatum exitum obtineant. 
Nos vero quibus nihil gratius, nihil potius ni- 
hilque iucundius esse unquam potest, quam 
modis omnibus spirituali populorum bono pro 
viribus consulere, eosque pro viribus iuvare, ut 
post huiusce mortalis vitae stationem ad cae- 
lestem patriam perveniant, gravissimo ven. fra- 
tris Iosephi Mariae Severa, hodierni Civitatis 
Plebis antistitis, testimonio accepto, ex quo res 
ita se habere cognovimus, prout expositae, de 
venn. fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium 
conc. Trid. interpretum consilio, huiusmodi 
postulationibus libenter annuendum censuimus. 

Quamobrem omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, senten- 
tiis et poenis quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, hisce literis, auctoritate Nostra apo- 
stolica, eidem ven. fratri episcopo Civitatis Ple- 
bis facultatem facimus atque impertimur, ut 
titulum parochialitatis in rurali ecclesia s. Bar- 
tholomaei supprimere atque huius paroeciae 
animarum cura cum paroecia s. Silvestri op- 
pidi Piegaro, perpetuum in modum coniungere 
libere, licite ac valide possit et valeat. Prae- 
terea eidem ven. fratri potestatem tribuimus, 
ut eadem auctoritate Nostra, pro suo tamen ar- 
bitrio atque conscientia, ex reditibus commemo- 
ratae ruralis paroeciae s. Bartholomaei exstin- 
guendae, capellaniam amovibilem presbytero 
conferendam gratis erigere queat, imposito ta- 
men onere capellano, a parocho eligendo, cum 
episcopi approbatione, eumdem parochum in 
animarum cura coadiuvandi. Ex hisce tamen 
reditibus fructus annuus scutatorum quinque et 
obulorum triginta ex censu Milanesi proveniens, 
erit omnino reservandus pro cultu eiusdem ec- 
clesiae s. Bartholomaei. Jubemus vero omnes 
et singulas conditiones, de quibus habita mentio 
est, hoc futurisque temporibus diligentissime 
servari, atque ipsis conditionibus, in Nostris 
hisce literis descriptis, inviolabile Nostrae po- 
testaltis robur adiicimus. 

Haec concedimus atque indulgemus, praeci- 
pimus et mandamus decernentes has praesentes 
literas firmas, validas et efficaces existere et 
fore suosque plenarios et integros effectus sor- 
tiri et obtinere, dictisque plenissime suffragari. 
Sicque in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos, etiam causarum palatii 
apostolici anditores, Sedis Apostolicae nuntios 
ac Sanctae Romanae Ecclesiae cardinales etiam 
de latere legatos, sublata eis et eorum cuilibet 
quavis aliter iudicandi et interpretandi facultate 
et auctoritate, iudicari et definiri debere, ac irri- 
tum et inane, si secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter conti- 
gerit attentari, 


120 
Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula, de iure quaesito non tollendo, 
nec non fel. rec. Benedicti XIV praedecessoris 
Nostri, super divisione materiarum, et aliis apo- 
stolicis, atque in universalibus provincialibus- 
que et synodalibus conciliis editis generalibus 
vel specialibus constitutionibus et ordinationi- 
bus, nec non legis fundationis utriusque comme- 
moratae paroeciae, etiam iuramento, confirma- 
tione apostolica vel quavis firmitate alia robo- 
ratis, statutis et consuetudinibus, privilegiis quo- 
que indultis et literis apostolicis in contrarium 
praemissorum quomodolibet concessis, confir- 
matis et innovatis ; quibus omnibus et singulis 
illorum tenores, praesentibus pro plene ac sufhi- 
cienter expressis, ac de verbo ad verbum in- 
sertis habentes, illis alias in suo robore per- 
mansuris, ad praemissorum effectum, hac vice 
dumtaxat, specialiter et expresse derogamus 
caeterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die trigesima martii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo primo, pontificatus 
Nostri anno decimo primo. 


LXXX. 
EPISTOLA 


Cum Ferdinando regni utriusque Siciliae rege 
laetatur de nova suscepta prole *. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Ferdinando 
regni utriusque Siciliae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quaecumgue illa sint, quae filiali erga Nos 
pietate significas studii in regiam maiestatem 
familiamque tuam Nostri habere documenta, 
ea tibi confirmamus ex voluntate, qua in te ac 
tuos sumus, vere paterna fuisse profecta. Hinc 
existimare facile potes quantam ceperimus par- 
tem laetitiae tuae, ob natum tibi ex carissima 
in Christo filia Nostra regina coniuge tua fe- 
lici partu principem filium Alphonsum Mariam, 
losephum, Albertum in sacro baptismate nun- 
cupatum, uti literis nuntias officiosissimis die 
vigesima octava martii ad Nos datis. Adsit 
propitius Dominus votis Nostris Sanctorum de- 
precatione, quorum ei nomina sunt imposita; 
teque et egregiam puerperam, amplioribus quo- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


tidie auctos donis coelestibus, det novam pro- 
lem aetate et gratia crescentem quam diutis- 
sime cernere. Hoc ab eodem istius bonorum- 
que omnium auctore Deo suppliciter implora- 
mus, dum gratulantes ex animo habentesque 
pro officio tuo gratiam, tibi, carissime in Chri- 
sto fili Noster, iisdemque puerperae et infanti 
cunctaeque regiae maiestatis tuae domui, divini 
auspicem praesidii, apostolicam benedictionem 
amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die quinta aprilis millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo primo, pontificatus 
Nostri anno decimo primo. 


LXXXI. 
EPISTOLA 


Nicolaum imperatorem Russorum per episto- 
lam datam die septima aprilis millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo primo denuo obse- 
crat Summus Pontifex, ut catholicos sui im- 
perii libere ipsorum religionem profiteri 
sinat ?. 


Serenissimo et potentissimo 
Nicolao 
Russiarum regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Serenissime et potentissime rex. 


Magna cum. animi voluptate parique obser- 
vantia accepimus literas ab imperiali et regia 
maiestate tua ad Nos missas die tertia decem- 
bris superioris anni per alterum ex imperii con- 
siliariis, quem immatura morte in hac urbe 
sublatum, nuper indoluimus. Cumque una simul 
allata fuerit epistola, qua ven. frater Ignatius 
Ludovicus tunc episcopus Megarensis doctrinae 
suae integritatem, praecipuamque Nobis et Apo- 
stolicae Sedi devotionem profitebatur, nil am- 
plius distulimus, quin ipsum ad metropolita- 
nam ecclesiam Mohiloviensem promovendum 
decerneremus: quod reapse in subsequente mox 
consistorio calendis martii perfectum est. Modo 
vero scripsimus ad ven. fratrem Joannem Mar- 
cellum episcopum Podlachiensem, hortantes ni- 
mirum ac suadentes, ut ecclesiam suam sponte 
dimittat. Ita porro consentaneus ex parte No- 
stra respondit exitus votis maiestatis tuae pe- 
culiari semel atque iterum missione patefactis. 
Hine autem iure confidimus fore, ut vota item 
Nostra pro catholicis imperiali et regiae tuae 
dominationi permagno numero subiectis, eum 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


2 Ex opere cui titulus « Monumenta Catholica » auctore Roskovani vol. 2°, p. 426, 


ANNO MDCCCXLI. 


consequantur effectum, de quo data ipso tuo 
nomine fides dubitare non sinit. Et sane cogi- 
mur hoc loco, serenissime ac potentissime im- 
perator et rex, haerentem cordi Nostro amari- 
tudinem angoresque gravissimos, quibus inde- 
sinenter huiusmodi de causa divexamur, ma- 
iestati tuae aperte significare. Licet in ea con- 
ditione molestissime simus, ut nec aliquem istic 
habeamus, qui Nostram Sanctaeque huius Sedis 
personam gerat, nec facultas detur cum epi- 
scopis vastissimae ditionis tuae, circa Ecclesiae 
negotia, libere communicandi, minime tamen 
Nos latet, quot quantisque ibidem malis ca- 
tholica religio iam dudum prematur. Id qui- 
dem pro ea, quam gloriae tibi ducis, aequi- 
tate animique magnitudine, voluntati tuae pror- 
sus alienum arbitramur. 

Attamen, ne singula percenseamus, id unum 
dicimus, potentissime imperator, quod aliunde 
exploratum satis est, talem nempe in variis 
dissitisque imperii ac regni provinciis agendi 
rationem adhiberi consuevisse, quae certe ca- 
tholicae Ecclesiae incolumitati ac commodis 
plurimum adversatur. Haec profecto ratio ut 
expectatum_tandiu Nobis finem quantocius ha- 
beat, vel unico supremae auctoritatis tuae nutu 
vales efficere. Atque huc omnino spectant cu- 
rae, postulationes precesque etiam Nostrae, 
quibus apostolici ministerii sollicitudine im- 
pulsi, apud imperialem et regiam maiestatem 
tuam maiorem in modum vehementer insta- 
mus. Prae ceteris autem miserrimos graeci ritus 
catholicos iustitiae ac clementiae tuae studio- 
sissime commendamus. Movet enim Nos pla- 
neque conturbat asperrima eorum conditio, 
unde in proximum discrimen adductam sen- 
tiunt suam, in catholica unitate, constantiam. 
Illud tantummodo, serenissime imperator ac 
rex, efflagitamus, ut libera in ipsis et integra 
stet eius fidei professio in qua nati sunt et in- 
stituti, cuique hactenus adhaeserunt absque ullo 
detrimento externae tranquillitatis et concordiae, 
quae ad imperii bonum maxime confert. Me- 
rito proinde ab excelsa benignitate tua validis- 
simum praestolantur praesidium, quo ab tanta 
calamitate liberentur. Hanc et Nos fiduciam de 
re, quae in primis animum Nostrum urget, 
ultro foventes, sane non praetermittimus multas 
maiestati tuae habere gratias, pro desponso No- 
bis studio, quod utique maximi facimus, ad 
temporalium Nostrarum ditionum integritatem 
tutandam. Quod superest, Deum suppliciter 
obsecramus ut te, potentissime imperator et 
rex, amplioribus augeat largitatis suae donis, 
perfectaque Nobiscum caritate coniungat. 

Datum Romae die septima aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


P23b 


LXXXII. 
EPISTOLA 


Marcellum Gutkowski episcopum Podlachien- 
sem, ab episcopali sede expulsum, hortatur, 
ut suam dioecesim ad bonum pacis et gregis 
incolumitatem relinquat ‘. 


Venerabilis frater 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Memores officii tuendorum Ecclesiae iurium, 
quod Nobis impositum est, ut primum. acce- 
pimus illatam superiori anno fraternitati tuae 
calamitatem, expostulationes Nostras iis, ad 
quos pertinebat, deferendas curavimus. Quod 
deinceps etiam praestare, data occasione, non 
praetermisimus. At dolentes cogimur significare 
iteratas in id a Nobis curas, exitu, quem opta- 
bamus, omnino caruisse. Quemadmodum enim 
imperiali ac regio nomine declaratum non se- 
mel fuit, suscepta in te duriora consilia ab 
causis Religionis negotio prorsus extraneis pro- 
manasse: ita nil plane imminuta est adversa, 
de te ipso potentissimi totius Russiae impera- 
toris ac Poloniae regis, opinio. Hine porro eo 
rem devenisse, non sine maxima cordis aegri- 
tudine, sentimus, ut stante huiusmodi maie- 
statis suae aversione, tuus in Podlachiensem 
sedem reditus desperandus procul dubio videa- 
tur. Interim autem elapso iam anno a violenta 
tua absentia, simulque impedita penitus tibi 
episcopali administratione, probe noscis, quo 
maiori in dies detrimento grex fidei tuae cre- 
ditus afficiatur. Proinde studio pacis ducti, de 
tua et cui praees dioeceseos incolumitate sol- 
liciti, nec non illecti spe desponsi Nobis ab 
serenissimo ac potentissimo imperatore et rege 
praesidii in levamen malorum, quibus catho- 
lica religio in vastissimis Russiae et Poloniae 
regionibus dudum affligitur, hortatores ac sua- 
sores tibi, ven. frater, esse debemus ad Podla- 
chiensem ecclesiam sponte abdicandam. 

Nec profecto dubitamus, te, Nostris hisce 
consiliis, quae apostolica suggerit caritas, facile 
obsecuturum. Pro ea namque, qua praestas, sa- 
pientia, certe non ignoras, quod s. Augustinus, 
Africanorum episcoporum nomine, ad Marcel- 
linum tribunum scribebat, cum antistites illos 
paratos testaretur ad episcopatum dimitten- 
dum: « Episcopi autem propter christianos 
populos ordinamur. Quod ergo christianis po- 
pulis ad christianam pacem prodest, hoc de 
Nostro episcopatu faciamus.». Cumque prae- 
terea non minus virtute polleas, religioni tibi 
duces Redemptori Nostro sacrificium istius hu- 
militatis offerre, quo ceteroquin amplissimam 


1 Ex opere cui titulus « Monumenta Catholica » auctore Roskovani, vol. 2, p. 426. Vide etiam in Bibliotheca 
Angelica, de Urbe, collectaneam sub signatura YY. Ou pagali3. 


Acta Grecori XVI. Vol. III. 


16 


122 


in coelis mercedem promerebis. Quod ad Nos 
attinet, persuasum fraternitati tuae esse volu- 
mus, nihil unquam omissuros ad te quibus- 
cumque rebus liceat iuvandum, ect firmissimos 
usque fore in paterna propensione, cuius veluti 
cerlum pignus apostolicam benedictionem tibi 
peramanter impertimur. 

Datum Romae die septima aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo primo. 


LXXXIII. 
EPISTOLA 


Ad aulam Caroli Alberti, Sardiniae regis, nun- 
tium Thomam Paschalem, archiepiscopum 
Thebanum, mittit '. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Carolo Alberto 
Sardiniae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ad regiam tuam maiestatem ordinarium No- 
strum et Apostolicae huius Sedis nuntium de- 
stinavimus ven. fratrem Thomam Paschalem 
archiepiscopum Thebanum, virum ingenio, do- 
ctrina ac virtute praestantem. Is cum tibi se 
sistet, hasce Nostras literas reddet. Non du- 
bitamus quin pro regio more tuo, ac singulari 
qua erga Nos Sanctamque ipsam Sedem affi- 
ceris devotione, sis eum benignissime acceptu- 
rus. Rogamus porro te, carissime in Christo 
fili Noster, ut in omnibus, quae idem tibi no- 
mine Nostro exponet, fidem ipsi perinde ha- 
beas, ac si Nos ipsi coram loqueremur. Per- 
suasum autem habentes, nihil maiestatem tuam 
magis cupere quam Dei gloriam et veram chri- 


stiani populi utilitatem, illud Nobis omnino | 


pollicemur, fore ut regio velis praesidio tuo 
ven. eidem fratri suo istic fungenti ministerio 
praesto esse. Nos quidem quidquid ei praesti- 
teris tanquam Nobis ipsis collatum existima- 
bimus. Interim vero studium Nostrae in maie- 
statem tuam paternae praecipuaeque caritatis, 
apostolica confirmamus benedictione, quam 
caelestium atgue terrestrium bonorum auspi- 
cem tibi, carissime in Christo fili Noster, re- 
giaeque tuae familiae universe amantissime im- 
pertimur, 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima nona aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, . pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo, 


ACTA GREGORIT PP. XVI. 


LXXXIV. 
EPISTOLA 


Agit cum praesulibus Hungariae de matrimo- 
niis mixtis ab Ecclesia reprobatis, de cau- 
sis et cautionibus quibus nonnunquam per- 
mittuntur, ac de improbando parochorum 
usu qui, nulla accedente dispensatione nec 
cautionibus exactis, eisdem matrimoniis be- 
nedicunt. Praesules laudat quod hunc ab- 
usum passim sustulerint: permittit tamen, 
ipsis petentibus, ut, ad maiora mala evi- 
tanda, parochi materialem tantum praesen- 
tiam hisce matrimoniis, quae impedire ne- 
queunt, exhibeant excepturi dumtaxat con- 
iugum consensum; non omissuri tamen ca- 
tholicum postea coniugem de obligationibus, 
quas habet, admonere ?. 


Venerabilibus fratribus praesulibus 
Hungariae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabiles fratres, - 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quas vestro et communi istius regni anti- 
stitum nomine ad Nos per ven. fratrem Jose- 
phum episcopum Canadiensem misistis, obse- 
quentissimae literae, partim moeroris, partim 
laetitiae causa Nobis extiterunt. Et sane, cum 
pro apostolici muneris officio, sacrae doctrinae 
et disciplinae integritati cavere studiosissime 
debeamus , non possumus non moleste ferre 
quidquid in earum discrimien induci fortasse 
contingat. Exploratum porro satis superque est 
quid Ecclesia de matrimoniis, catholicos inter 
et acatholicos, perpetuo senserit. [psa nimirum 
tamquam illicitas planeque perniciosas semper 
habuit eiusmodi nuptias, tum ob flagitiosam 
in divinis rebus communionem, tum ob im- 
pendens catholico coniugi perversionis pericu- 
lum pravamque sobolis institutionem. Atque 
huc omnino pertinent antiquissimi canones 
iulis severe interdicentes, et recentiores summo- 
rum Pontificum sanctiones, a quibus speciatim 
recensendis iuyat abstinere, cum ea abunde 
sufficiant, quae in rem disseruit insignis me- 
moriae praedecessor Noster Benedictus XIV in 
encyclicis literis ad Poloniae regni episcopos, 
atque in celebratissimo opere quod de Synodo 
Dioecesana inscriptum est. Quod si alicubi 
propter locorum ac temporum difficultatem 
talia connubia tolerentur, id profecto ad eam 
referendum est aequanimitatem, quae nulla ra- 
tione adprobationis vel consensus cuiuspiam 
loco habenda sit, sed merae patientiae, quam 
ad maiora vitanda mala affert necessitas, non 


1 Ex Archivio Brevium ad Priucipes. 


| 2 Ex lure Pontificio de P. F, 


ANNO MDCCCXLI, 


voluntas ; quemadmodum in data ad archiepi- 
scopum Moguntinum die nona octobris mille- 
simo octingentesimo tertio, epistola fel. recor. 
Pius VII, decessoris sui ad episcopos Vratisla- 
viensem, Rosnaviensem, Scepusiensem respon- 
siones commemorans, sapienter animadvertit. 

Hine etiam accidit ut, si aliquid de cano- 
num severitate remittens, haec Apostolica Sedes 
mixta istiusmodi matrimonia quandogue per- 
misit, id gravibus dumtaxat de causis aegreque 
admodum fecerit, et nonnisi expressa sub con- 
ditione, de praemittendis opportunis cautioni- 
bus, non modo ut coniux catholicus ab aca- 
tholico perverti non posset, quin potius ille 
teneri sciret ad hunc pro viribus ab errore re- 
trahendum, sed insuper ut proles utriusque 
sexus, ex hisce coniugiis procreanda, in catho- 
licae religionis sanctitate omnino educaretur. 
Quae certe cautiones in ipsa divina et naturali 
lege fundantur, in quam procul dubio gravis- 
sime peccat quisquis se vel futuram sobolem 
perversionis periculo temere committit. 

Iam vero ex praedictis vestris literis compe- 
rimus per istius regni dioeceses abusum com- 
muniter inolevisse, ut matrimonia, catholicos 
inter et acatholicos, nulla licet accedente Ec- 
clesiae dispensatione, nec praeviis necessariis 
cautionibus, per catholicos parochos benedi- 
ctione sacrisque ritibus honestarentur. Ac pro- 
pterea intelligitis, venn. fratres, quam graviter 
exinde affici debuerimus, maxime cum inve- 
ctam ita lateque propagatam perspiceremus 
omnimodam mixtarum nuptiarum libertatem, 
atque adeo magis in dies promotum funestis- 
‘simum, uti vocant, indiferentismum in reli- 
gionis negotio intra vastissimi illius regni fines, 
quod antea catholicae fidei gloria tantopere 
praestabat. Nec sane dissimulamus, Nos san- 
ctissimi quo fungimur muneris partes minime 
fuisse praetermissuros, si scilicet res pridem 
innotuisset. Hanc autem silentii Nostri causam 
ex eo etiam yobis pronum est conlicere, quod 
vel nuperis temporibus nulla prorsus ad pro- 
miscuas nuptias istic ineundas apostolica dis- 
pensatio fuerit concessa, nisi praescriptis ne- 
cessariis conditionibus , iniunctisque regulis 
quae ex Sanctae huius Sedis instituto servari 
consueverunt. ; 

Inter haec tamen non parum solatii Nobis 
allatum est quod, uno tempore de ingruenti 
malo certiores facti, didicerimus pariter adhi- 
bita per vos collegasque vestros studia, ad illud 
opportune medendum. Et superabundavit qui- 
dem gaudio cor Nostrum, cum noverimus, quo 
coniunctim zelo inflammemini, ut catholicae 
fidei puritas illaesa usque permaneat, quaque 
unanimiter hanc Apostolicam Sedem, veritatis 
ducem et magistram, observantia ac devotione 
prosequamini, ad illius nutum crediti vobis 
pastoralis officii rationem sedulo dirigentes. Ubi 
enim, docti Nostris in rem ipsam declaratio- 


123 


nibus ad alias regiones spectantibus, perpen- 
distis, praxim, quae istic invaluerat, Ecclesiae 
principiis ac legibus penitus adversari, ac pro- 
inde sine gravi periculo tolerari per vos diu- 
tius non posse; minime dubitastis communi 
consilio atque opera eidem tollendae, ut par 
erat, insistere, parati etiam fortiter sustinere 
pericula, si quae forent, pro aeterna vestra 
gregisque salute obeunda. Ad Nostram autem 
laetitiam complendam accesserunt uberes fru- 
ctus qui ex vestris curis illico dimanarunt. 
_Neque enim ignoramus quam fideliter parochi 
et reliquus clerus vestris ea de re monitis prae- 
ceptisque fuerint obsequuti, ita ut, illegitima 
consuetudine iam passim sublata, primaevae 
sacrorum canonum disciplinae consultum sit. 
Itaque gratulamur vobis maiorem in modum, 
venn. fratres, et, gratias agentes Deo, qui vos- 
metipsos in fidei suae ac doctrinae tutelam 
fortitudine induit ex alto, hortari ac vehemen- 
tius etiam excitare non desistimus, ut pari fir- 
mitate atque constantia pergatis catholicae Ec- 
clesiae causam propugnare, ne pravus usus us- 
plam reviviscat, et si quod adhuc superest, il- 
lius germen funditus eradicetur. 

Interim vero non potuimus non attente ‘re- 
spicere ad ea omnia quae in memoratis vestris 
literis addebatis, exponentes nimirum gravissi- 
mas circumstantiarum difficultates, unde per- 
moti ac propemodum coacti tolerandum cen- 
suistis ut, si quando catholicus vir aut mulier, 
conantibus, licet contra per debitas suasiones 
hortationesque, sacris pastoribus, in contra- 
hendis mixtis matrimoniis citra necessarias cau- 
tiones sententia persistat, nec aliunde res absque 
maiori catholicae religionis discrimine valeat 
impediri, tum parochi, matrimonio ipsi passive 
tantum intersint, ab omni religioso ritu et a 
quovis approbationis indicio prorsus abstinen- 
do. Qua quidem providentiae forma, dum pro- 
positum vobis erat praesenti necessitati pru- 
denter occurrere, arduum huiusmodi negotium 
ad Nos quamprimum deferendum statuistis , 
assensum in id Nostrum impetraturi, quem ex 
urgenti causarum concursu praesumi tunc quo- 
dammodo posse arbitrabamini. Et reapse Nos, 
qui, ceteroquin sanctissimis catholicae Ecclesiae 
doctrinis institutis integre retinendis iugiter in- 
tenti, nequaquam omittimus calamitosis ista- 
rum regionum circumstantiis ortisque inde ve- 
stris angustiis, pro tradita Nobis potestate, sub- 
venire; quin susceptam per vos consilii ratio- 
nem improbemus, petitioni vestrae ducimus in- 
dulgendum. Idque facimus congruenter ad ea 
quae et Nos ipsi, praedecessorum Nostrorum 
exemplo, circa aliarum ditionum loca haud ita 
pridem tolerantes admisimus; et iam ante alter 
illorum, san. nempe mem. Pius VI, pro aliqua 
ipsiusmet Hungarici regni dioecesi pluries de- 
claraverat. Is namque in responsione quam, 
tum anno millesimo septingentesimo octuage-— 


124 


simo secundo, Vindobonae degens, tum subse- 
quenti post suum in Urbem reditum, dandam 
mandavit episcopo Scepusiensi, quamque huius 
successori anno millesimo septingentesimo no- 
nagesimo quinto iterari iussit, ita, de mixtis 
connubiis in iis temporum adiunctis agens , 
mentem suam aperuit: « quaecumque, scilicet, 
de hac re latae essent leges, oportere ut epi- 
scopus et parochi studiose et prudenter curent, 
ne huiusmodi matrimonia fiant, et si contra- 
hantur, ut proles universa in catholica religione 
educetur: quoties vero ipsis invitis secus fuerit 


factum, abstineant semper a nuptiali benedi- 


ctione impertienda, eorumque praesentia, si 
necessitas urgeat, sit tantummodo materialis, 
neque actibus et declarationibus coniungatur, 
quae confirment vel adprobent prolem aliter 
quam in religione catholica posse educari ». 

Si quidem igitur, venn. fratres, in regni istius 
dioecesibus ex temporum, locorum ac perso- 
narum conditione quandoque contingat, ut ma- 
trimonium acatholici viri cum catholica mu- 
liere, et vicissim, deficientibus licet cautionibus 
ab Ecclesia praescriptis, absque maioris mali 
scandalique periculo in religionis perniciem 
interverti omnino non possit, simulque (verbis 
utimur gloriosae memoriae Pit VII supranun- 
ciata epistola ad archiepiscopum Moguntinum) 
in Ecclesiae utilitatem et commune bonum ver- 
gere posse dignoscatur, si huiusmodi nuptiae, 
quantumlibet vetitae et illicitae, coram catho- 
lico parocho potius quam coram ministro hae- 
retico, ad quem partes facile confugerent, ce- 
lebrentur; tunc parochus catholicus, aliusve 
sacerdos eius vice fungens, poterit iisdem nu- 
ptiis materiali tantum praesentia, excluso quo- 
vis ecclesiastico ritu, adesse, perinde ac si par- 
tes umice ageret meri testis, ut aiunt, qualifi- 
cati seu auctorizabilis, ita scilicet ut, utriusque 
coniugis audito consensu, deinceps pro suo of- 
ficio actum valide gestum in matrimoniorum 
librum referre queat. 

His tamen in circumstantiis, uti idem de- 
cessor Noster apposite commendabat, haud im- 
pari imo maiori etiam conatu et studio per epi- 
scopos et parochos elaborandum est, ut a ca- 
tholica parte perversionis periculum, quoad 
fieri poterit, amoveatur, ut prolis utriusque 
sexus educationi in religione catholica, quo 
meliori modo fas erit, cautum sit, atque ut 
coniux, catholicae fidei adhaerens, serio admo- 
neatur de obligatione, qua tenetur, curandi pro 
viribus acatholici coniugis conversionem, quod 
ad veniam patratorum criminum facilius a Deo 
obtinendam erit opportunissimum. 

Ceterum, intime dolentes quod haec tole- 
rantiae ratio erga regnum professione catholi- 
cae religionis insigne fuerit ineunda, sinceris- 
sime coram Deo profitemur, Nos ad ipsam 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


\ 


unica de causa adduci, seu verius pertrahi, ne 
graviora Ecclesiae catholicae incommoda_ ob- 
veniant. Idcirco vos, venn. fratres, cunctosque 
collegas vestros per viscera Iesu Christi, cuius 
personam immerentes utique gerimus in terris, 
tota animi contentione obtestamur, ut id de- 
mum in tam gravi negotio agere studeatis , 
quod, implorato Spiritus Sancti lumine, istius- 
modi fini revera censueritis respondere. Atque 
illud. una simul satagite, ne tali tolerantiae 
ratione erga homines mixta connubia illicite 
contracturos fiat, ut in catholico populo exte- 
nuetur memoria canonum ea matrimonia de- 
testantium et constantissime curae, qua sancta 
mater Ecclesia filios suos avertere studet ab 
illis in suarum animarum iacturam contrahen- 
dis. His vestrum aliorumque sodalium antisti- 
tum et parochorum erit, in erudiendis sive pri- 
vatim sive publice fidelibus, flagrantiori in po- 
sterum zelo doctrinam et leges, ad connubia 
eadem pertinentes, commemorare, accuratamque 
earum custodiam iniungere. Haec omnia ex 
spectata vestra religione, fide et in hanc b. Petri 
Cathedram reverentia, Nobis certissime polli- 
centes, caelestis auxilii auspicem et paternae 
Nostrae caritatis testem apostolicam benedictio- 
nem vobis universisque collegis vestris, cum 
proprio cuiusque grege communicandam, per- 
amanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die trigesima aprilis millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo primo, pontificatus 
Nostri anno decimo primo. 


LXXXV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Ad consulendum gravibus religionis et fide- 
lium necessitatibus in republica Haitarum, 
illuc mittit delegatum apostolicum episco- 
pum S. Ludovici in America septentrionali '. 


Venerabili fratri 
Iosepho Rosati 
episcopo S. Ludovici 
in foederatis Americae septentr. provinciis 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Universi dominici gregis salus Nobis divi- 
nitus concredita atque commissa postulat et 
efflagitat, ut summa vigilantia et cura omnium 
christifidelium bono consulamus, eaque per- 
agenda curemus, quae in catholicae Ecclesiae 
utilitatem animarumque salutem cedere posse 
videntur. 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


ANNO MDCCCXLI, 


Ttaque. quum magno paterni animi Nostri 
dolore noverimus in Haitarum republica, res ec- 
clesiasticas adeo afflictas ac perturbatas reperiri, 
ut peculiaris aliqua huius Apostolicae Sedis 
providentia necessaria prorsus videatur, de venn. 
fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium ne- 
gotiis Propagandae Fidei praepositorum con- 
silio, aliquem idoneum virum eligendam cen- 
suimus, qui in Haitarum insula, delegati apo- 
stolici munere fungens, ac omnibus facultatibus 
necessarlis et opportunis instructus, catholicae 
religionis causam agat, eiusque necessitatibus 
consulat: huiusmodi vero munus de eorum- 
dem fratrum consilio tibi committendum du- 
ximus, cuius prudentia, probitas, religionis 
zelus et in rebus ecclesiasticis sollertia atque 
peritia Nobis satis est probata. 

Quamobrem egregiis tui animi ingeniique 
dotibus summopere in Domino fidentes, hisce 
literis, te, ven. frater, auctoritate Nostra apo- 
stolica, in Nostrum et huius S. Sedis delega- 
tum apostolicum apud totius Haitarum reipu- 
blicae praesidem cum omnibus facultatibus ne- 
cessariis et opportunis eligimus, constituimus et 
deputamus, ut ea in republica catholicae reli- 
gionis causam suscipere et agere possis, eiusque 
bono et commodo pro viribus consulere valeas. 

Te vero in Domino hortamur, ut singulari 
cura, studio et diligentia ea omnia provide 
scienterque agenda cures, quae ad spiritualem 
illorum fidelium salutem procurandam et re- 
ligionis bonum augendum pertinere posse vi- 
dentur. Nos interim in humilitate cordis Nostri 
patrem misericordiarum et Deum totius conso- 
lationis rogare non desinemus, ut det tibi spi- 
ritum sapientiae et intellectus, spiritum consilii 
et fortitudinis, quo omnia a te hac super re 
perficienda optatum exitum consequantur. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis, caeterisque contrariis quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die trigesima aprilis millesimo octin- 
gentesimo gquadragesimo primo, pontificatus 
Nostri anno decimo primo. 


LXXXVI. 


INSTRUCTIO 
De matrimoniis mixtis '. 


Ad primatem, archiepiscopos et episcopos 
in Hungariae regno. 


Memores officii, quo assidue tenentur advi- 
gilare, ut catholicae fidei puritas et sacrae di- 
sciplinae integritas nihil unquam detrimenti 


125 


capiat, Hungarici regni antistites ubi primum 
animadverterunt invectam illic praxim bene- 
dicendi ac religiosis ritibus honestandi matri- 
monia, quae catholicos inter et acatholicos, 
nulla praevia Ecclesiae dispensatione, negle- 
ctisque necessariis cautionibus, iniri consueve- 
rant, utpote sanctissimis religionis Nostrae prin- 
ciplis et canonum statutis repugnantem, diutius 
citra grave piaculum tolerari non posse, om- 
nem unanimiter curam atque operam impendere 
non distulerunt ad opportuna tanto huic malo 
remedia comparanda. At sicuti laetandum ipsis 
fuit de fideli parochorum et reliqui cleri studio 
in pastoralibus documentis monitisque perficien- 
dis; ita pariter praesenserunt quot quantisque 
difficultatibus ac molestiis se se atque illos his 
de causis obiicerent. Eiusmodi namque praesunt 
dioecesibus, ubi acatholicorum pars catholico- 
rum saepe numerum exaequat, et nonnunquam 
etiam excedit: atque adeo tales inibi leges vi- 
gent, quibus ratione inductae pridem utrinque 
civilium iurium aequalitatis, et consilio tuen- 
dae publicae pacis ac quietis, libertatem mi- 
xtas nuptias ineundi fovent, proindeque cum 
canonicis, ea de re, sanctionibus conciliari mi- 
nime possunt. Nec reapse multum abfuit ut 
in maximas redigerentur angustias; cum ex una 
parte nequirent Dei Ecclesiaeque causam pro- 
dere, ex altera vero violatae Jegis patriae per- 
turbatique inde ordinis, tam ipsi quam inferio- 
res sacrorum ministri insimularentur. In hac 
difficili conditione positi, eoque insuper spe- 
ctantes, ut imminentia catholicae religioni gra- 
viora incommoda prudenter averterent, subdi- 
tumque sibi clerum adversariorum iurgiis ac 
vexationibus eriperent, nec non iis potissimum 
ex leviori sexu prospicerent, quae ob negatam 
omnino illicitis suis nuptiis catholici sacerdotis 
praesentiam, a fide facile essent defecturae; in 
sententiam devenerunt tolerandi ex praesumpto 
Sedis Apostolicae assensu, ut parochi iisdem 
nuptiis, siquidem absque maioris mali periculo 
interverti non possent, passive tantum, exclu- 
sisque penitus sacris ritibus, adessent. Mox au- 
tem re ad ipsam Sanctam Sedem obsequentis- 
sime delata, fusiusque expositis angustiis, quae 
ex ingravescentibus in dies impedimentis clero 
videntur impendere, tum per litteras ad Ssmum 
Dominum Nostrum Gregorium PP. XVI, com- 
muni nomine datas, tum per legatum huc vo- 
torum suorum interpretem episcopum Csana- 
diensem, initi abs se consilii ratihabitionem, 
simulque opportunum super universo hoc ne- 
gotio apostolicae auctoritatis auxilium atque 
adiumentum magna cum animi_ sollicitudine 
implorarunt. 

Porro Sanctitas Sua, singulis, matura conside- 
ratione, perpensis, auditoque suffragio erhorum 


1 Ex opere cui titulus De matrimoniis mixtis, auctore Roskovani. Vide etiam in Bibliotheca Angelica, de Urbe, 


collectanea, sub signatura YY. 6. p. 113. 


126 


S. R. E. cardinalium ex s. congregatione Ex- 
traordinariis Ecclesiae Negotiis praeposita, sum- 
mopere studens, salvis catholicae doctrinae prin- 
cipiis, unde nec minimum deflectere fas est, 
quantum pro supremi apostolatus munere pos- 
sit, subvenire postulantium eorum antistitum 
angustiis, et molestas quibus premuntur diffi- 
cultates minuere, maxime vero tristiora in re- 
ligionem et Ecclesiam, mala praecavere, pri- 
mum quidem debitas rependit laudes alacri 
ipsorum zelo in illicita, de qua dictum est, 
praxi tollenda, eosque vehementius excitavit 
ad firmiorem usque in salutari proposito con- 
stantiam: deinde susceptam per eosdem tole- 
rantiae rationem ratam censuit habendam. Hine 
rescribens ad memoratas nuper literas, tolerari 
posse declaravit, ut quoties ex temporum, lo- 
corum ac personarum conditione, matrimonium 
acatholici viri cum catholica muliere, et vicis- 
sim, Omissis licet necessariis cautionibus, sine 
graviorl discrimine nequeat impediri; atque 
insuper Ecclesiae utilitati communique bono 
expedire videatur, si illud quantumvis vetitum 
et illicitum, coram catholico parocho potius 
quam coram ministro acatholico, ad quem par- 
tes facile confugerent, contrahatur; idem ca- 
tholicus parochus, aliusve sacerdos eius vice 
fungens, matrimonio ipsi materiali tantum 
praesentia, nullo adhibito ecclesiastico ritu, 
intersit, perinde ac si partes unice agat meri 
testis, ut aiunt, qualificati seu auctorizabilis ; 
ita scilicet ut, utriusque coniugis audito con- 
sensu, deinceps pro suo officio actum valide 
gestum in matrimoniorum librum valeat referre. 
Quibus tamen in circumstantlis apposite sub- 
didit, non impari, immo maiori etiam, conatu 
ac studio ab episcopis et parochis elaborandum 
fore, ut a catholica parte perversionis pericu- 
lum, quoad fieri poterit, amoveatur, ut uni- 
versae prolis educationi, quo meliori liceat 
modo, cautum sit, utque catholicae religioni 
adhaerens, coniux serio admoneatur de obliga- 
tione curandi pro viribus conversionem acatho- 
lici coniugis; quippe quod ad patratorum cri- 
minum veniam a Deo facilius impetrandam 
apprime conducat. 

Permotus praeterea SSmus Dominus Noster 
iis, quae in praenunciatis literis per Hungari- 
cos antistites addebantur, quaeque ex ipsorum 
sensu uberius expressit episcopus Csanadiensis, 
tali nempe providentiae forma haud satis me- 
deri multiplici regionum necessitati, nec auferri 
suarum et cleri anxietatum causas, habita prae- 
sertim ratione nuptiarum, quas ob denegatam 
etiam ex defectu cautionum catholici parochi 
benedictionem coram acatholico ministro iniri 
contingat; alia nonnulla pari benignitate de- 
crevit super mixtis connubiis in Hungariae 
regno et magno Transylvaniae ducatu indul- 
genda seu toleranda. Itaque praesenti instru- 
ctione primati, archiepiscopis et episcopis cius- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


dem regni pontificio nomine significatur, si re- 
censitae superius circumstantiae in re, de qua 
agitur, intercesserint, pati ipsos ulterius posse, 
ut a parocho catholico tum consuetae procla- 
mationes fiant, omni tamen praetermissa men- 
tione circa reljigionem illorum qui nuptias sint 
contracturi, tum etiam de peractis hisce pro- 
clamationibus literae mere testimoniales con- 
cedantur, in quibus (dummodo nullum adsit 
dirimens impedimentum) unice enuncietur, nil 
aliud, praeter Ecclesiae vetitum ob mixtae re- 
ligionis impedimentum, conciliando matrimo- 
nio obstare, nullo prorsus addito verbo, unde 
consensus aut adprobationis vel levis suspicio 
sit oritura. Quod autem attinet ad connubio- 
rum istorum coram acatholico ministro, seu 
non servata conc. Trid. forma, celebrationem, 
erit Omnino sacrorum praesulum ac parocho- 
rum studiosissime instare, atque in caritate Dei 
et patientia Christi partem catholicam hortari 
ac monere, ut illam nimirum ab tanti scandali 
turpitudine, quantum possint, absterreant. Si 
quidem vero huiusmodi ipsorum monitis atque 
hortamentis nihil, quod absit, proficientibus, 
mixta matrimonia ea ratione fuerint inita; in- 
spectis tam praeteritis quam praesentibus lo- 
corum, de quibus sermo est, peculiaribus cir- 
cumstantiis, erunt ab episcopis et parochis pru- 
denter dissimulanda, et, quamvis illicita, pro 
validis habenda; nisi tamen canonicum aliunde 
officiat dirimens impedimentum, seu in nuptia- 
rum celebratione appositae fuerint conditiones 
substantiae matrimonii ex catholica doctrina 
repugnantes. Ceterum quocumque demum modo 
mixta haec matrimonia citra Ecclesiae dispen- 
sationes et necessarias cautiones, sive per pas- 
sivam parochi catholici praesentiam, sive co- 
ram acatholico ministro contracta fuerint; illud 
episcopis et parochis Sanctitas Sua magnopere 
commendat, ut omni pastorali sollicitudine ca- 
tholicum coniugem ad patratae culpae detesta- 
tionem congruamque poenitentiam opportune 
conentur excitare, eumque solerter adducant 
ad obligationes implendas, quibus gravissime 
tenetur, illam praesertim, quae est de catho- 
lica universae prolis educatione impense cu- 
randa. Quae si ex voto contingant, adeoque 
constet, eum revera resipuisse, paratumque esse 
ad opportunam, quoad valuerit, scandali repa- 
rationem ; tune sane poterit ipse sacramento- 
rum Ecclesiae particeps fieri, quemadmodum 
respondens die decima tertia iulii millesimo 
septingentesimo octogesimo secundo archiepi- 
scopo Mechliniensi sa. me. Pius VI in rem 
adnotavit. : 

Datum Romae die trigesima aprilis anno 
Domini millesimo octingentesimo quadragesimo 
primo. 

A. card. LAMBRUSCHINI. 


ANNO 


LXXXVII. 


EPISTOLA 


Respondet archiepiscopo Parisiensi, notam sibi 
esse novam societatem pro missionibus in 
locis haereticorum Europae sitis, disiun- 
ctam ab illa, Propagationis Fidei, dicta; at 
ob graves rationes se optare ut eadem so- 
cietas exitum non habeat; responso adne- 
ctit literas s. congregationis de re agen- 


tes et indicantes, quid a fidelibus peragen- 
dum sit ', 


Venerabili fratri 
Dionysio Augusto 
archiepiscopo Parisiensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ex literis, quas sub die vigesima sexta mar- 
tii huius anni fraternitas tua ad Nos misit, 


MDCCCXLI. 


127 


intelleximus, id quod gratum vehenienter ac- 
cidit Nobis, desiderari scilicet a te, ut quo es- 
semus animo erga nuperrimam pro catholicis 
missionibus constituendam societatem, tibi si- 
gnificaremus. Etsi enim antea minime dubita- 
bamus, quin fraternitas tua ea, qua par esset 
observantia, Petri Cathedram prosequeretur, hac 
tamen occasione, tui erga Nos Sanctamque Se- 
dem obsequii splendidissimum accepimus testi- 
monium. Novimus quidem illud a te existi- 
mari, naturam atque indolem novae illius in- 
stitutionis notam haud satis Nobis esse atque 
perspectam ; verum adnexa hisce literis epistola 
dilecti filii Nostri cardinalis Fransonii de Pro- 
paganda Fide praefecturam gerentis ? ad gene- 
ralem tui vicarium fraternitatem tuam certio- 
rem reddet, plane Nobis eiusmodi societatem 
ab ipsis sui primordiis innotuisse, Nosque non- 
nisi gravioribus permotos rationum momentis 
exoptasse, ut opus illud, optima licet mente 
susceptum, ad propositum tamen exitum non 
perveniret. Itaque egregium catholicae religionis 
amplificandae studium in iis fidelibus qui ei 
societati sive instituendae sive fovendae operam 
navare parati erant, etiam atque etiam in Do- 


% 


rex ture Pont. de-P.'F: 
2 Litterae cardinalis Franzonii S. C. de Propaganda 
Fide praefecti. 


Al? Ilo Sig. Mons. Augé Vicario Gen. di Parigi. 
4 maggio 1841. 
Illustrissimo Signore, 


Sonosi quasi ad un tempo ricevuti i fogli chev. s. 
unitamente ai rispettabili soggetti che seco lei si sono 
associati coll’ intendimento di promuovere I’ Opera del 
Catt olicismo in Europa, si & compiaciuta dirigere non 
meno al Santo Padre, che all’emo sig. card. Lam- 
bruschini, e a me istesso, in data dei 10 dello scorso 
aprile, e mi é grato il tributare i maggiori encomi alle 
piissime intenzioni, e ai lodevoli religiosi sentimenti 
che in detti fogli vengono espressi. Nell’ applaudire 
pero all’ edificante commendevolissimo zelo div.s., e 
degli egregii illustri suoi collaboratori, e nel tutti ben 
apprezzare i nobili motivi onde furon mossi ad una 
impresa il di cui scopo onora sommamente quanti vi 
presero parte, é@ pur forza il richiamare la loro atten- 
“zione sopra i fatti precorsi, e sui provvedimenti che 
giusta la espressa mente del S. Padre vennero qui adot- 
tati. 

Sin dall’ aprile 1839 mons. Gillis coadiutore del vi- 
cario apostolico di Edimburgo, autore primario del 
progetto dell’ Opera del Cattolicismo, ne imploro la 
* sanzione dalla Santa Sede, quale appunto richiedesi al- 
Y articolo 29 degli statuti ora inviatimi da v.s., e la 
Santita di N.S. dopo avere bene maturamente pon- 
derata la cosa, in sua sapienza, giudicd spediente per 
giusti prudenziali motivi il non_acconsentirvi, e col 
mezzo di mons. internunzio di Parigi, si fecero cono- 
scere a quel prelato le intenzioni del S. Padre. In pari 
tempo volle perd I’ augusto Pontefice, che la propa- 
- ganda raddoppiasse gli assegni soliti pagarsi ai vicarii 
apostolici di Scozia, e che per quanto il permettevano 
le piccole risorse del pio istituto, loro si dessero pit 
generosi sussidi pei gravi bisogni delle loro chiese. 
Ma all’ ampiezza di questi bisogni era ben lungi dal cor- 


rispondere la tenuita de nostri sovvenimenti, e perd 
i vicarii apostolici di Scozia nel prontamente sotto- 
mettersi alla determinazione di Sua Santita, e nel ri- 
nunziar quindi alla meditata nuova Opera del Cattoli- 
cismo di cui eransi gia incominciati a pubblicare gli 
annali (qui giudicati inopportuni, e poco prudenti), in- 
vocarono di essere compresi nella benemerita Opera 
della Propagazione della Fede. Interpelld dapprima la 
Propaganda il Consiglio di Lione con cui si trova sin 
dall’ origine dell’ associazione in diretta corrispondenza, 
e ritenendo pei riscontri ricevuti, che laddove interve- 
nisse una pontificia dichiarazione, niun ostacolo sa- 
rebbesi pit incontrato per tutte comprendere anche le 
missioni Europee nel riparto de’ fondi della Propaga- 
zione della Fede, propose al Santo Padre se creduto 
avesse in sua saviezza opportuno, che quest’opera univer- 
sale, e veramente cattolica, accogliesse quind’ innanzi 
nel suo seno le missioni Europee tuttavia escluse dalle 
beneficenze della medesima; e Sua Santita applaudi 
alla proposta, e manifesto il maggior gradimento di 
questa misura, che tutti conciliava i bisogni delle varie 
missioni coi gravi riflessi pei quali non avea saputo 
convenire nel progetto della novella parziale opera del 
Cattolicismo. Comunicate da me le intenzioni del Santo 
Padre al Consiglio di Lione, fu questi sollecito di uni- 
formarvisi, ma insorto dubbio nel Consiglio di Parigi 
circa le medesime, nell’ acconsentire che fece ad asse- 
gnare nel frattanto ventimila franchi alle missioni di 
Scozia, e cinquemila a quelle di Svezia, propose gli 
argomenti di sua esitanza, e viceversa di sua propen- 
sione al progetto della nuova Associazione Cattolica. 
Fu la risposta coerente alle risoluzioni con tanto di 
maturita gia adottate, e per viemaggiormente eonfor- 
tarlo a non ricusarvi la propria cooperazione, s’ inte- 
ressO mons. internunzio ad adoperarsi con ogni effi- 
cacia non meno presso il Consiglio di Parigi, che presso 
l’ egregio prelato il quale meritamente presiede a co- 
desta archidiocesi. Mons.arcivescovo procedendo perd 
con saggia cautela e riservatezza, prima di decidersi ad 
una definitiva misura, con ottimo avvedimento si ¢ 
direttamente rivolto al Santo Padre, affine di avverare 
e riconoscere nel suo fonte nel migliore e pil auten- 


128 


mino commendamus, redditamque ipsis pro- 
pterea volumus meritissimam laudem , ceterum 
ex tenore literarum praefati cardinalis Nostri, 
quid ipsis hac in re optimum factu sit, signi- 
ficari curavimus. Tu vero, ven. frater, gratis- 
simum Nobis feceris, si tantum apud fideles 
illos consilii tui atque auctoritatis impenderis, 
quantum pro tua prudentia ac virtute ad Apo- 
stolicae Sedis confirmandam sententiam opus 
esse duxeris, id enim Nobis valde acceptum, 
et in eo ipso religionem virtutemque tuam 
plurimum commendabimus. Interea tibi gregi- 
que tuo apostolicam benedictionem peramanter 
impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die quarta maii millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo primo, pontificatus No- 
stri anno decimo primo. 


UXXXVIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


- Altare archisodalitatis s. Mariae in Monterone 
privilegio apostolico decoratur '. 


tico modo, quali le risoluzioni si fossero di Sua San- 
tita, ev. s, in pari tempo coi rimembrati suoi fogli 
ha chiarite di bel nuovo e sviluppate le ragioni per cui 
pareale rimeritare benigno favorevole suffragio la no- 
vella associazione. 

Or dunque, il tutto ben considerato, lungi il Santo 
Padre dal trovar motivo di recedere dalle gid sue ma- 
nifestate intenzioni, non saprebbe che sempre meglio 
confermarle. La divina misericordia protegge e favo- 
risce in modo al tutto prodigioso Vl’ opera della Pro- 
pagazione della Fede, i di cui nuovi recenti progressi 
debbonsi in massima parte agli ulteriori eccitamenti, 
e stimoli dati dalla Santita Sua a tutti i vescovi della 
cristianita colla enciclica dello scorso anno, Per ser- 
bare l’unitad di cui, particolarmente in tutto cid che 
in alcun modo riguarda la Chiesa, i maggiori e pit 
durevoli successi dipendono, comunque i regni di Na- 
poli, di Piemonte, di Baviera, non che alcune diocesi 
del Belgio da verun’altri fuorché dal Consiglio di Roma 
dipender volessero, fu procacciato e stabilito, che do- 
vessero invece associarsi, e dipendere dai Consigli di 
Francia; né qui pel’ vantaggio appunto dell’ wnitd si 
rattenne la delicatezza e la deferenza di Roma, dap- 
poiché malgrado ogni ragion di convenienza per questo 
centro del cattolicismo, anche gli Stati Pontificii e 
Roma istessa ai Consigli di Francia si unirono e as- 
soggettarono. La Propaganda dopo di cid, e dopo che 
nel promuovere e favorire in tutte guise quest’ opera, 
si trova di aver perdute le largizioni, che dapprima 
direttamente le pervenivano, pud a diritto lusingarsi 
di aver acquistato titoli efficaci a grata corrispondenza. 

Un’ opera parziale pel solo cattolicismo di Europa 
con appositi annali, trae seco non lievi inconvenienti, 
che il tempo maturerebbe ben tosto, e che la Santa 
Sede ¢ pitt che tutt’altri in grado di apprezzare, nel 
mentre istesso che dovrebbe essa sola portarne e risen- 
tirne le conseguenze. Viceversa I’ opera della Propaga- 
xione della Fede gia per ogni dove grandeggiante e ben 


ACTA GREGORII PP. 


XVI. 
GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Omnium saluti paterna charitate intenti, sacra 
interdum loca spiritualibus indulgentiarum mu- 
neribus decoramus, ut inde fidelium defuncto- 
rum animae Domini Nostri Iesu Christi eius- 
que Sanctorum suffragia meritorum consequi, 
et illis adiutae ex purgatorii poenis ad aeter- 
nam salutem per Dei misericordiam perduci 
valeant. Volentes igitur altare societatis seu 
congregationis in suffragium animarum purga- 
torii in ecclesia s. Mariae in Monterone de Urbe 
canonice, ut asseritur, erectae, privilegio apo- 
stolico decorare, auctoritate Nobis a Domino 
tradita, deque omnipotentis Dei misericordia 
ac bb. Petri et Pauli apostolorum eius aucto- 
ritate confisi, ut quandocumque sacerdos ali- 
quis secularis, vel cuiusvis ordinis, congrega- 
tionis et instituti regularis, missam defuncto- 
rum pro anima cuiuscumque confratris et con- 
sororis praedictae societatis seu congregationis, 
quae Deo in charitate coniuncta ab hac luce 
migraverit, ad praescriptum altare celebrabit, 
anima ipsa de thesauro Ecclesiae per modum 
suffragii indulgentiam consequatur, ita ut eius- 
dem Domini Nostri Iesu Christi ac beatissimae 


radicata pud di leggieri e senza verun timore, esten- 
dere alle altre missioni di Europa quei soccorsi, che 
di gid concede al regno di Grecia, alle isole Ionie, alle 
altre dell’ Arcipelago, alla Moldavia, Albania, Macedo- 
nia ecc., e che si trova di aver pur dato di recente alla 
Scozia e alla Svezia. Or dunque piuttosto che la nuova 
assOciazione venga, siccome si offre, ad assumere anche 
i pesi dell’ antica col provvedere allorché ne abbia i 
mezzi alle missioni eziandio degli infedeli, meglio sara 
che avvalori ’ antica, wnendost con essa il nuovo pre- 
sidio, e conforto prestandole dell’ operoso attivo suo 
zelo. 

Non ignoro che la ritrosia dell’ esimio Consiglio di 
Parigi a tutte abbracciare le missioni Europee ha dato 
maggior alimento all’idea di nuovo parziale Istituto, 
ma per le cose dette, la Propaganda farebbe troppo 
torto a] d’altronde rispettabilissimo Consiglio di Pa- 
rigi, se concepisse anche il pit picciolo dubbio, che 
fosse per ripugnare ulteriormente a troppo autorevoli 
voti espressi con tanto di solennita, e all’ adempimento 
de’ quali mons, arcivescovo, e v. s. istessa non man- 
cheranno di vieppii impegnarlo. 

In tal modo gli egregii soggetti e prelati che giusta 
il rimembrato articolo 29 degli statuti, pel supposto 
gradimento e beneplacito della Santa Sede, volentero- 
Samente concorrevano all’ Opera del Cattolicismo, po- 
tranno assai pil convenevolmente e durevolmente rag- 
giungere lo scopo, che si erano prefissi procacciando 
riuniti alla Propagazione della Fede nuove e pit co- 
piose risorse a questa pia associazione; e nel farlo 
non € certo a temersi del successo, dappoiché siccome 
ben avverte v. s., non si appella mai indarno alla ca- 
rita veramente inesauribile della Francia, che oggidi 
rivendica la vetusta sua prerogativa di figlia primoge- 
nita della Chiesa, e a tutti sembra da Iddio chiamata 
a rinnovare i prodigii dell’ antica sua pieta. 

E qui con sentimenti di sincera distintissima stima.... 

1 Ex Archivio eiusdem Archisodalitatis. 


ANNO MDCCCXLI,. 


Virginis Mariae, Sanctorum omnium meritis 
suffragantibus, a purgatorii poenis liberetur con- 
cedimus et indulgemus. In contrarium facien- 
tibus non obstantibus quibuscumque. Praesen- 
tibus perpetuis futuris temporibus valituris. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die quarta maii millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo primo, pontificatus No- 
stri anno decimo primo. 


LXXXIX. 
ERPST OLA 


Ad Petrum imperatorem Brasiliae, legatum 
extraordinarium mittit '. 


Carissimo in Christo filio Petro 
imperatori Brasiliae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Maxime Nobis cordi est hominem aliquem 
semper apud imperialem maiestatem tuam ha- 
bere, per quem facile possimus et summae erga 
te caritatis Nostrae tibi memoriam saepius re- 
novare, et Nostros tecum communicare sensus 
de iis negotiis quae ad hanc Sanctam Sedem 
atque adeo ad catholicam, cui in eadem Sede 
constituti, licet indigni praesumus, Ecclesiam 
pertineant. Quapropter cum qui has partes 
istic obibat, e vita nuper migraverit, differre 
haud voluimus, quin id muneris alteri commit- 
teremus, quem apprime idoneum ad ipsum 
egregie, atque ex utriusque Nostrum voluntate 
sustinendum iudicaremus. Is autem est qui 
hasce tibi, carissime in Christo fili Noster, 
reddit literas dilectus filius Ambrosius Cam- 
podonico, ex ordine antistitum domesticorum 
Nostrorum, vir ingenio, doctrina, animi can- 
dore, religione ceterisque virtutum ornamentis 
probatissimus. Eum igitur internuntium apo- 
stolicum legatum Nostrum et Sanctae huius 
Sedis extraordinarium apud imperialem tuam 
maiestatem constituimus. Nec porro dubitamus 
quin, pro eximia tua indole ac rei catholicae 
studio, eumdem antistitem omni sis humani- 
tate habiturus. Nihilo tamen minus eum tibi 
etiam atque etiam commendamus, a teque pe- 
timus, ut plenam ei fidem adhibeas quidquid 
Nostro nomine apud te acturus sit. Plane au- 
tem confidimus te, carissime in Christo fili 
Noster, validissima ope eum prosequente, ma- 
gtiam ex apostolicis ipsius curis utilitatem a 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 
Acra Grecori XVI, Vol, JIT, 


{29 


subiectis imperio tuo populis perceptum iri. 
Ac tanti huius boniauspicium habeas aposto- 
licam benedictionem, quam singularis vereque 
paternae caritatis in te Nostrae pignus, impe- 
riali maiestati tuae, ex animo, amantissime im- 
pertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima maii millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo primo, pontificatus No- 
stri anno decimo primo, 


XC. 
EPISTOLA 


Ad reginam Portugalliae scribens, animi con- 
solationem patefacit ex eo quod rebus ab ea 
gestis in illo regno remedium afferre pro- 
mittat ?. 


Carissimae in Christo filiae Nostrae 
Mariae 
Portugalliae et Algarbiorum 
reginae fidelissimae 


GREGORIUS PP. XVI 


Carissima in Christo filia Nostra, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Nullis explicari verbis potest quam Nos ha- 
buerit habeatque sollicitos catholicae in regno 
isto religionis conditio, rei videlicet qua una 
potissimum populorum salus continetur et vita. 
Itaque nihil cupidius expectavimus, nihil im- 
pensius precati sumus a Domino, quam ut ea 
remoyerentur quae impedimento erant, quo- 
minus tantae tamque praeclarae commissi pa- 
storali curae Nostrae gregis parti, summa spi- 
ritualis auxilii inopia laboranti succurrere pos- 
semus; proindeque nulla ea maior accidere 
Nobis poterat consolatio quam quae literis 
allata est regiae maiestatis tuae, quibus sensus 
erga Nos et Sanctam Sedem Apostolicam animi 
tui religiosissime declarans, optare te significas, 
promptum adhibere malis remedium, quibus 
Lusitaniae conflictantur ecclesiae, atque idcirco 
constituisse legatum extraordinarium ad Nos 
mittere ad hoc deputatum egregium virum ex 
ordine consiliariorum tuorum, qui apud Nos de 
tanti momenti negotio coram acturus sit, nempe 
dilectum filium vice comitem De Carreira, cu- 
ius et Nobis cognita est religio, integritas et 
prudentia. Illum igitur libentissime accipimus, 
ac jure confidimus fore ut, bene ipsi credantur 
consilia utriusque Nostrum, et, quod ambo 
concordi studio spectamus, Sanctae Ecclesiae 


2 Ex Archivio Brevium ad Principes, 
17 


130 


in regno isto commodis ac dignitati, eo inter- 
prete, facilius consultum sit. Tibi autem, ca- 
rissima in Christo filia Nostra, spondemus fi- 
dem ipsi Nos, uti postulas, esse habituros in 
omnibus, quae Nobis tuo nomine sit exposi- 
turus. 

Quare tum Deo toto animo benedicimus, qui 
consolari Nos dignatur in omni tribulatione 
Nostra, tum merita apud ipsum huiusmodi 
tibi gratulamur: quae ut quam diutissimo vitae 
sine ulla offensione cursu magis in dies au- 
geantur summopere precantes, omnis boni au- 
spicem, apostolicam benedictionem tibi eidem, 
carissima in Christo filia Nostra, regiae fami- 
liae tuae regnoque universo amantissime im- 
pertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima septima maii millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


XCI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Sodalitas Angelorum Friburgi instituta, in ar- 
chisodalitatem erigitur !. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Cum Romano Pontifici nihil gratius nihilque 
optabilius esse possit, quam ut christifideles ad 
omnipotentis Dei gloriam amplificandam atque 
ad aeternam salutem assequendam excitentur 
atque inflammentur, tum piorum hominum 
societates rite institutas, pontificiae beneficentiae 
muneribus donare semper consuevit. 

Itaque cum sodalitatis nomine, quae ab An- 
gelis appellata, atque in Friburgensi civitate 
canonice erecta, Nobis nuper expositum fuerit, 
eius in votis esse ipsum archisodalitatis titulo 
ac iuribus donari, ut magis magisque fidelium 
pietas atque religio foveatur, augeatur, Nos 
piis eiusdem desideriis alacri libentique animo 
annuendum censuimus. Quamobrem ipsius so- 
dalitatis decus augere cupientes ac omnes et 
singulos, quibus hae literae favent, peculiari 
beneficentia prosequi volentes, et a quibusvis ex- 
communicationis et interdicti, ecclesiasticis cen- 
suris, sententiis et poenis, quovis modo et qua- 
cumque de causa latis, si quas forte incurrerint, 
huius tantum rei gratia absolventes et absolu- 
tos fore censentes, sodalitatem Angelorum Fri- 
burgi institutam, archisodalitatis titulo, hisce 
literis, auctoritate Nostra apostolica, perpetuo 
decoramus, Illi propterea singula-quoque iura, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


privilegia, honores atque indulta, quovis nomine 
designanda, quibus aliae archisodalitates ex usu 
et consuetudine utuntur, fruuntur, vel uti et 
frui possunt ac poterunt, concedimus atque 
indulgemus. Insuper eius moderatoribus, eadem 
auctoritate Nostra, perpetuum in modum facul- 
tatem facimus, cuius ope alia quaecumque so- 
dalitia eiusdem nominis et instituti extra Ur- 
bem ubilibet erecta, in commemoratam archi- 
sodalitatem, servata tamen forma constitutionis 
fel. rec. Clementis VIII praedec. Nostri edita, 
adsciscere seu aggregare libere et licite possint, 
atque cum illis omnes et singulas indulgentias, 
peccatorum remissiones ac poenitentiarum rela- 
xationes, quibus ipsa pollet, communicare. 

Haec concedimus atque elargimur, decer- 
nentes has literas firmas, validas et efficaces 
existere et fore suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere, ac illis ad quos 
spectat et pro tempore quandocumque spe- 
ctabit, in omnibus et per omnia plenissime 
suffragari; sicque in praemissis per quoscumque 
iudices ordinarios et delegatos etiam causarum 
palatii Nostri apostolici auditores iudicari et 
definiri debere, ac irritum et inane si secus 
super his a quoquam quavis auctoritate scien- 
ter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis nec non, quatenus opus sit, 
eiusdem sodalitatis etiam iuramento atque con- 
firmatione apostolica vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis, ceterisque contrariis quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima octaya maii millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


XCII. 
EPISTOLA 


Institutum s. Dorotheae approbatur 2. 


Dilectis filiis 
Lucae et Marco e comitibus Passi 
presbyteris Bergomatibus 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecti filii, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Inter praecipuas curas, quibus pro sollicitu- 
dine omnium ecclesiarum Nobis, Deo auctore, 
imposita distinemur, haud infimum tenet lo- 
cum christiana institutio puerilis aetatis, in qua 
morum honestas veraeque pietatis cultus in reli- 
qua hominis vita vel maxime nititur. Adolescens 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


| 2 Ex Archivio Domus Generalis S, Dorotheae de Urbe, 


ANNO MDCCCXLI. 


enim iuxta viam suam, etiam cum senuerit, non 
recedet ab ea (Prov. xxu, 6). Itaque ut primum 
ante plures annos, perlatum ad Nos fuit de 
peculiari studio atque industria a Vobis, di- 
lecti filii, in puerorum utilitatem, non uno in 
loco, salubriter collocata, laetati plurimum in 
Domino fuimus, et Nostrorum praedecessorum 
exempla sequuti, sacros indulgentiarum thesau- 
ros in eorum favorem pro quibus postulatae 
illae fuerant, libenter reseravimus. Longe au- 
tem maior consolatio modo Nobis accessit, cum 
venn. fratres Nostri S. R. E. cardinales, Episco- 
porum et Regularium consultationibus praepo- 
siti cognoverunt de pio illo vestro instituto, a 
s. Dorothea nuncupato, quod puellis speciatim 
ad religionem et virtutem informandis compa- 
ratum est; et perspicientes uberem fructum, 
quem plures sacri pastores ex eo in suis dioe- 
cesibus extitisse testantur, auctores Nobis fue- 
runt, ut benediceremus operi vestro, vosque 
ipsos ad opus idem sub episcoporum auctori- 
tate, urgendum magis ac dilatandum, adhor- 
taremur. Nos igitur cardinalium eorumdem pro- 
bata sententia, Nostris hisce literis commenda- 
mus, plurimaque in Domino laude prosequi- 
mur memoratum pium institutum, quod sci- 
licet in eo in primis positum est, ut in quavis 
paroecia seligatur ex sententia parochi mulier 
aliqua spectatae virtutis, quae aliis porro eius- 
dem probitatis foeminis suam operam confe- 
rentibus, puellas cuiusque conditionis, accepto 
tamen uniuscuiusque parentum consensu, in- 
struendas, et leni quadam facilique ratione in- 
formandas ad virtutem, atque a circumstanti- 
bus periculis tuendas suscipiant. Utinam per- 
ficiatur adhuc, Deo dante, istud tam salutare 
opus, et parochorum connitentibus studiis, ac 
venn. fratribus episcopis pro suo munere ad- 
vigilantibus, longe lateque ampliora in dies in- 
crementa accipiat! Hoc Nos a patre misericor- 
diarum, per Jesum Christum filium suum in 
omni oratione et obsecratione cum gratiarum 
actione supplices petimus. Atque interim vobis, 
dilecti filii, qui eiusmodi operis institutione 
bene adeo de religione morumque honestate 
meriti estis, et cunctis qui eidem operi se ad- 
dixerint nec non puellis, quarum curam susce- 
perint, benedictionem apostolicam, cum verae 
omnis prosperitatis voto coniunctam, toto pa- 
terni cordis affectu impertimur. 

Datum Romae apud s. Petruin sub annulo 
piscatoris die decima nona maii millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


131 
XGHE 


INDULTUM 


Theresiae Mariae Verzeri, generali superio- 
rissae instituti Filiarum S. Cordis Iesu in 
Gallia Cisalpina, concedit, ut in omnibus ec- 
clesiis publicis eiusdem instituti, confrater- 
nitatem S. Cordis Iesu erigere possit, cum 
annexis indulgentiis et gratiis, quibus con- 
fraternitas de Urbe in ecclesia S. Mariae 
in Cappella nuncupata, gaudet '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Postquam inscrutabili divinae sapientiae at- 
que bonitatis consilio ad supremum apostolatus 
fastigium, nullo meritorum suffragio, evecti fui- 
mus, omni studio ac opera Nostra in id prae- 
cipue incubuimus, ut ea, quae ad spiritualem 
christifidelium profectum animarumque salu- 
tem utilia fore conspeximus, lubenti animo 
concederemus. 

Exponendum Nobis curavit dilecta in Christo 
filia Theresia Verzeri, generalis superiorissa in- 
stituti Filiarum S. Cordis Iesu in Gallia Cisal- 
pina, ipsam ad augendam fovendamque chri- 
stifidelium pietatem ac devotionem erga sacrum 
Iesu cor, impense cupere in omnibus propriis 
eiusdem instituti publicis ecclesiis confraterni- 
tatem seu sodalitatem S. Cordis Iesu de licentia 
ordinariorum erigere seu imstituere, eamque 
omnibus indulgentiis aliisque spiritualibus gra- 
tiis, quibus ditata est archiconfraternitas, sub 
eodem titulo, hic in Urbe in ecclesia s. Mariae 
in Cappella nuncupata, locupletari. Nos igitur 
piis eiusdem exponentis desideriis ac votis an- 
nuere volentes, supplicationibus huiusmodi per- 
moti, de omnipotentis Dei misericordia ac bb. 
Petri et Pauli apostolorum eius auctoritate con- 
fisi, omnibus et singulis utriusque sexus chri- 
stifidelibus, qui supradictas confraternitates seu 
sodalitates, ut praefertur, in propriis publicis 
ecclesiis instituti Filiarum S. Cordis Iesu de 
licentia ordinariorum, ut supra, erectas vel eri- 
gendas, nunc et pro tempore ingredientur et 
adscribentur, indulgentias omnes tum plenarias, 
tum partiales, aliasque spirituales gratias ar- 
chiconfraternitati commemoratae sub eodem 
titulo in ecclesia s. Mariae in Cappella nun- 
cupata, de Urbe, canonice erectae, ab Aposto- 
lica Sede iam alias impertitas, dummodo in- 
iuncta omnia pro illis consequendis rite adim- 
pleant, auctoritate apostolica, tenore praesen- 
tium perpetuo communicamus, tribuimus et 
impertimur, 


132 


Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de non concedendis indulgentiis 
ad instar, aliisque constitutionibus et ordina- 
tionibus apostolicis, ceterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Volumus autem ut praesentium literarum tran- 
sumptis seu exemplis etiam impressis, manu 
alicuius notarii publici subscriptis et sigillo per- 
sonae in ecclesiastica dignitate constitutae mu- 
nitis, eadem prorsus fides adhibeatur, quae 
adhiberetur ipsis praesentibus, si forent exhi- 
bitae vel ostensae. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima prima maii millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


XCIV. 
INDULTUM 


Instituto Filiarum S. Cordis Iesu in Gallia 
Cisalpina existenti concedit omnes indulgen- 
tias quibus gaudet institutum illustrium foe- 
minarum, seu Filiarum S. Cordis Iesu in 
Galliis fundatum '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romano certe decet Pontifici caelestibus Ec- 
clesiae thesauris ea potissimum mulierum in- 
stituta ditare, quae in charitatis et pietatis opera 
exercenda, ac puellas pie et religiose educan- 
das summopere incumbunt. 

Exponendum Nobis curavit dilecta in Christo 
filia Thesesia Verzeri, generalis superiorissa in- 
stituti Filiarum S. Cordis Iesu in Gallia Cisal- 
pina existentis, ipsam, ut animabus christifide- 
lium in domibus sui instituti eligendis oppor- 
tunius consultum sit, institutum eumdem om- 
nibus et singulis indulgentiis aliisque spiritua- 
libus gratiis, quibus ditatum est institutum il- 
lustrium foeminarum, seu Filiarum S. Cordis 
Iesu in Galliis fundatum, locupletari summo- 
pere cupere. Nos igitur piis exponentis deside- 
riis ac votis annuere volentes, supplicationibus 
eius nomine, Nobis super hoc humiliter porre- 
ctis inclinati, auctoritate Nobis a Domino tra- 
dita, deque omnipotentis Dei misericordia ac 
bb. Petri et Pauli apostolorum eius auctoritate 
confisi, omnibus et singulis mulieribus aliisque 
in domibus dicti instituti nunc et pro tempore 
degentibus, indulgentias omnes tum plenarias 
tum partiales, aliasque gratias spirituales in- 
stituto illustrium foeminarum, seu Filiarum 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


S. Cordis Iesu in Galliis fundato, ab Apostolica 
Sede iam alias impertitas, dummodo iniuncta 
omnia pro illis consequendis rite adimpleant , 
auctoritate apostolica, tenore praesentium per- 
petuo communicamus, tribuimus et imper- 
timur. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de non concedendis indulgentiis 
ad instar, aliisque constitutionibus et ordina- 
tionibus apostolicis, ceterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Volumus autem ut praesentium literarum tran- 
sumptis seu exemplis, etiam impressis, manu 
alicuius notarii publici subscriptis, et sigillo 
personae in ecclesiastica dignitate constitutae 
munitis, eadem prorsus fides adhibeatur, quae 
adhiberetur ipsis praesentibus, si forent exhi- 
bitae vel ostensae. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima prima maii millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


XCV. 
INSTRUCTIO 


De matrimoniis mixtis 2. 


Ad archiepiscopos et episcopos 
Austriacae ditionis 
in foederatis Germaniae partibus. 


Cum Romanus Pontifex, pro imposito sibi 
divinitus apostolici officii munere, sacrae do- 
ctrinae ac disciplinae integritati cavere studio- 
sissime debeat, non potest non moleste ferre 
graviterque improbare quidquid in earum dis- 
crimen induci fortasse contingat. Exploratum 
porro satis superque est, quid Ecclesia de ma- 
trimoniis catholicos inter et acatholicos perpe- 
tuo senserit. Ipsa nimirum tamquam illicitas 
planeque perniciosas semper habuit eiusmodi 
nuptias, tum ob flagitiosam in divinis rebus 
communionem, tum ob impendens catholico 
coniugi perversionis periculum pravamque so- 
bolis institutionem, Atque huc omnino perti- 
nent antiquissimi canones illas severe interdi- 
centes, et recentiores Summorum Pontificum 
sanctiones, a quibus speciatim recensendis iuvat 
abstinere, cum ea abunde sufficiant, quae in 
rem disseruit insignis memoriae Pontifex Be- 
nedictus XIV, in encyclicis literis ad Poloniae 
regni episcopos, atque in celebratissimo opere, 
quod de synodo dioecesana inscriptum est. 
Quod si aliquid de canonum severitate remit- 
tens Apostolica Sedes, mixta istiusmodi matri- 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


2 Ex Iure Pontificio de P. F. 


ANNO MDCCCXLI, 


monia quandoque permisit, id gravibus dum- | 


taxat de causis aegreque admodum fecit, et 
nonnisi expressa sub conditione de praemitten- 
dis opportunis cautionibus, non modo ut con- 
iux catholicus ab acatholico perverti non pos- 
set, quin potius ille teneri se sciret ad hunc 
pro viribus ab errore retrahendum; sed insuper 
ut proles utriusque sexus ex hisce coniugiis 
procreanda, in catholicae religionis sanctitate 
omnino educaretur. Quae certe cautiones in 
ipsa naturali ac divina lege fundantur, in quam 
procul dubio gravissime peccat quisquis se vel 
futuram sobolem perversionis periculo temere 
committat. 

Tam vero accepit non ita pridem Sanctissi- 
mus Dus Noster Gregorius divina providentia 
pp. XVI, per istas dioeceses Austriacae ditionis 
in foederatis Germaniae partibus abusum pas- 
sim invaluisse, ut matrimonia catholicos inter 
et acatholicos, nulla licet accedente Ecclesiae 
dispensatione, nec praeviis necessariis cautio- 
nibus, per catholicos parochos, benedictione sa- 
crisque ritibus honestarentur. Ac propterea fa- 
cile intelligitur, quo dolore exinde affici de- 
buerit ; maxime cum invectam ita lateque pro- 
pagatam perspiceret omnimodam mixtarum nu- 
ptiarum libertatem, atque adeo magis in dies 
‘promotum funestissimum, uti vocant, indiffe- 
rentismum in religionis negotio intra vastissi- 
mae illius ditionis fines, quae catholico nomine 
tantopere gloriatur. Nec sane sanctissimi, quo 
fungitur, muneris partes fuisset praetermissu- 
rus, si res ante innotuisset. Hanc autem pon- 
tificii silentii causam ex eo etiam pronum est 
coniicere, quod vel nuperis temporibus nulla 
prorsus, ad promiscuas nuplias istic ineundas, 
apostolica dispensatio fuerit concessa, nisi prae- 
scriptis necessariis conditionibus iniunctisque 
regulis, quae ex S. Sedis instituto servari con- 
sueverunt. 

Inter haec tamen non parum solatii Sancti- 
tati Suae allatum est, quod una pariter nove- 
rit, plerumque earumdem dioecesium antistites, 
permotos praesertim apostolicis in rem ipsam 
declarationibus, ad alias regiones spectantibus, 
pastorali sollicitudine incubuisse ad praxim 
illam, uti Ecclesiae principiis ac legibus ad- 
versantem, pro viribus tollendam. Proinde de- 
bitas rependens laudes ipsorum zelo, Sanctissi- 
mus Dominus, eos hortari ac vehementius etiam 
excitare non desistit , ut constanti studio per- 
gant catholicae Ecclesiae doctrinam ac discipli- 
nam tueri, solertissime curantes, ne pravus usus 
reviviscat, atque ubi adhuc superest illius ger- 
men, funditus eradicetur. 

Verum non potuit Sanctitas Sua non mature 
respicere ad maximas difficultates et molestias, 
quibus memorati antistites subditusque iis cle- 
rus identidem premuntur; quemadmodum liquet 
ex literis, quas archiepiscopi earum regionum 
ad ipsam Sanctitatem Suam miserunt, oppor- 


133 


tunum super gravissimo hoc negotio apostoli- 
cae auctoritatis auxilium atque adiumentum 
implorantes. Cupiens hinc, salvis catholicae 
doctrinae principiis, unde nec minimum defle- 
ctere fas est, quantum pro supremi apostolatus 
munere valeat, subvenire difficilibus istarum 
dioecesium circumstantiis, ortasque inde anti- 
stitum angustias minuere, eam ibidem statuit 
adhibendam et praesenti instructione significan- 
dam tolerantiae prudentiaeque rationem, qua 
Apostolica Sedes mala illa patienter solet dis- 
simulare, quae vel impediri omnino nequeunt, 
vel si impediantur, funestioribus etiam incom- 
modis facilem aditum possunt patefacere. 

Si quidem igitur in praedictis dioecesibus 
quandoque fiat ut, conantibus licet contra per 
debitas suasiones hortationesque sacris pasto- 
ribus, catholicus vir aut mulier in contrahendi 
mixti matrimonii citra necessarias cautiones 
sententia persistat, et aliunde res absque gra- 
vioris mali scandalique periculo in religionis 
perniciem interverti plane non possit ; simulque 
in Ecclesiae utilitatem et commune bonum ver- 
gere posse agnoscatur, si huiuscemodi nuptiae, 
quantumvis illicitae ac vetitae, coram catho- 
lico parocho potius, quam coram ministro aca- 
tholico, ad quem partes facile fortasse confu- 
gerent, celebrentur; tunc parochus catholicus 
aliusve sacerdos, eius vice fungens, poterit iis- 
dem nuptiis, materiali tantum praesentia, ex- 
cluso quovis ecclesiastico ritu, adesse, perinde 
ac si partes unice ageret meri testis, ut aiunt, 
qualificati seu auctorizabilis; ita scilicet ut, 
utriusque coniugis audito consensu, deinceps 
pro suo officio actum valide gestum in matri- 
moniorum librum referre queat. His tamen in 
circumstantiis haud impari, immo impensiori 
etiam, conatu et studio per praenunciatos an- 
tistites et parochos elaborandum erit, ut a ca- 
tholica parte perversionis periculum, quoad fieri 
possit, amoveatur; ut prolis utriusque sexus 
educationi in religione catholica, quo meliori 
liceat modo, prospiciatur; atque ut coniux ca- 
tholicae fidei adhaerens, serio admoneatur de 
obligatione, qua tenetur, curandi pro viribus 
acatholici coniugis conversionem, quod ad ve- 
niam patratorum criminum facilius a Deo ob- 
tinendam erit opportunissimum. 

Ceterum Sanctissimus Dominus intime do- 
lens, quod haec tolerantiae ratio erga ditionem 
catholicae fidei professione insignem fuerit in- 
eunda, antistites ipsos per viscera Iesu Christi, 
cuius personam in terris gerit, tota animi con- 
tentione obtestatur, ut id demum in tam gravi 
negotio agere studeant, quod, implorato Spi- 
ritus Sancti lumine, istiusmodi fini revera cen- 
suerint respondere; atque illud una simul sa- 
tagant, ne tali tolerantiae ratione erga homines 
mixta connubia illicite contracturos contingat, 
ut in catholico populo extenuetur memoria ca- 
nonum, ea matrimonia detestantium, et con- 


134 


stantissimae curae qua Sancta Mater Ecclesia 
filios suos avertere studet ab illis in suarum 
animarum iacturam contrahendis. Quare eorum- 
dem antistitum et parochorum erit, in eru- 
diendis sive privatim sive publice fidelibus, 
flagrantiori in posterum zelo doctrinam et leges 
ad ea connubia pertinentes commemorare, ac- 
curatamque illarum custodiam iniungere. Quae 
quidem omnia ex spectata ipsorum religione, 
fide, et in b. Petri Cathedram reverentia San- 
ctitas Sua sibi certissime pollicetur. 

Datum Romae die vigesima secunda maii 
anno Domini millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo primo. 

A. card. LAMBRUSCHINI. 


Sanctissimus Dominus Noster Gregorius di- 
vina providentia PP. XVI attente respiciens 
ad graves causas expositas in literis ad San- 
ctitatem Suam nuperrime datis ab archiepiscopo 
et episcopis regni Galiciae Austriacae, eorumque 
precibus benigne annuens, praesentem instru- 
ctionem ad memoratas etiam regiones extendit. 

Datum Romae die decima sexta iul. anno 
Domini millesimo octingentesimo quadragesimo 
secundo, 

A. card, LAMBBUSCHINI. 


XCVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Sodalitas s. Mariae in Monterone archisoda- 
litatis titulo condecoratur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Piorum hominum societates ad omnipotentis 
Dei gloriam atque animarum salutem institutas 
decet sane pontificiae beneficentiae muneribus 
donari. 

Exponendum Nobis curavit dilectus filius 
presbyter Josephus Maria Mautone procurator 
generalis congregationis Clericorum Saecularium 
SS. Redemptoris, eius cura et studio in templo 
s. Mariae in Monterone huius almae Urbis No- 
strae piam sodalitatem canonice institutam 
fuisse, quae eo potissimum spectat, ut piis 
christifidelium operibus animae piaculari in 
carcere inclusae summopere iuventur, quo coe- 
lestes sedes inire possint. Itaque cum idem di- 
lectus filius vel maxime cupiat hanc piam so- 
dalitatem archisodalitatis titulo ac iuribus do- 
nari, Nos ipsius votis alacri libentique animo 
annuendum censuimus. 


1 Ex Archivie Secretariae Brevium. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Quamobrem ad istius sodalitatis decus, quan- 
tum in Domino possumus augendum, ac omnes . 
quibus hae literae favent, peculiari beneficentia 
prosequi volentes et a quibusvis excommunica- 
tionis, suspensionis et iaterdicti aliisque eccle- 
siasticis censuris, sententiis et poenis quovis 
modo vel quavis de causa latis, si quas forte 
incurrerint, huius tantum rei gratia absol- 
ventes et absolutos fore censentes, sodalitatem 
in ecclesia s. Mariae in Monterone, huius Urbis, 
ad animas purgatorio igne detentas iuvandas, 
institutam, hisce literis, auctoritate Nostra apo- 
stolica, archisodalitatis titulo perpetuo decora- 
mus. Illi propterea singula quaequae iura, pri- 
vilegia, honores atque indulta quavis voce de- 
signanda, quibus aliae archisodalitates ex usu 
et consuetudine utuntur, fruuntur, vel uti et 
frui possunt ac poterunt, concedimus et indul- 
gemus. Tibi tuisque in procuratoris generalis 
munere successoribus, auctoritate Nostra, perpe- 
tuum in modum facultatem facimus cuius ope, 
alia quaecumque sodalitia etusdem nominis et 
instituti extra Urbem ubilibet erectae in com- 
memoratam archisodalitatem , servata tamen 
forma const. fel. rec. Clementis pp. VIII prae- 
decessoris Nostri edita, adsciscere seu aggregare 
libere et licite possint, atque illis omnes et sin- 
gulas indulgentias, peccatorum remissiones ef 
poenitentiarum relaxationes, quibus ipsa pollet, 
communicare. 

Haec concedimus atque elargimur, decer- 
nentes has literas firmas, validas et efficaces 
existere ac fore, suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere, ac illis ad quos spe- 
ctat et spectabit, hoc futurisque temporibus 
plenissime suffragari; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos , 
etiam causarum palatil apostolici auditores , 
iudicari et definiri debere, ac irritum et inane 
si secus super his a quoquam quavis auctori- 
tate scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis, mec non quatenus opus sit 
eiusdem sodalitatis etiam iuramento, confirma- 
tione apostolica vel quavis firmitate alia robora- 
tis statutis et consuetudinibus, privilegiis quoque 
indultis et literis apostolicis in contrarium prae- 
missorum quomodolibet concessis, confirmatis 
et innovatis; quibus omnibus et singulis illoruam 
tenores praesentibus pro plene et sufficienter ex- 
pressis, ac de verbo ad verbum insertis habentes, 
illis alias in suo robore permansuris ad prae- 
missorum effectum, hac vice dumtaxat, speciali- 
ter et expresse derogamus, caeterisque contrariis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die octava iun. millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo primo, pontificatus No- 
stri anno decimo primo. 


ANNO MDCCCXLI. 


XCVIL. 
INDULTUM 


Canonicis cathedralis Papiensis datur facultas 
gestandi tibialia et floccum in pileo violacei 
coloris '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romani Pontifices provido sane consilio am- 
plissima honorum munera ac privilegia iis in- 
signibus ecclesiis conferenda esse existimarunt, 
quae originis vetustate, catholicae religionis 
laude et maiorum gloria summopere praestant. 

Neminem certe latet clarissimas inter Italiae 
ecclesias, Papiensem fulgere, quae singulari an- 
tistitum sanctitate, suorum civium ingenio, vir- 
tute ac eximia in hanc Petri Cathedram ob- 
servantia, et literarum praestantia, et antiquo 
Italiae regum qui in ea civitate sedem habe- 
bant, splendore insignis, summorum Pontifi- 
cum praedecessorum Nostrorum benevolentiam 
atque elogia merito sibi comparavit. Itaque 
Nos eorumdem praedecessorum Nostrorum ve- 
stigiis inhaerentes, atque ven. fratris Aloysii 
Tosi hodierni Papiensis episcopi votis quam- 
libentissime annuentes, illius cathedralis eccle- 
siae spectatissimo canonicorum collegio pecu- 
liaris Nostrae benevolentiae significationem dan- 
dam censuimus. 

Quamobrem omnes et singulos quibus hae No- 
strae literae favent, peculiari beneficentia prose- 
qui volentes, et a quibusvis excommunicationis, 
suspensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis 
censuris, sententiis et poenis quovis modo vel 
quavis de causa latis, si quas forte incurrerint, 
huius tantum rei gratia absolventes et absolutos 
fore censentes, hisce literis, auctoritate Nostra 
apostolica, omnibus et singulis canonicis cathe- 
dralis templi Papiensis, qui modo sunt quique 
in posterum erunt, perpetuum in modum con- 
cedimus atque indulgemus, ut intra limites 
Papiensis dioecesis tantum, focale seu collare, 
tibialia et floccum in pileo, violacei coloris, li- 
bere et licite gestare possint et valeant. Prae- 
terea, eadem auctoritate Nostra, facultatem fa- 
cimus, ut cum canonicale sacrum cum cantu 
peragunt, lectorio manuleato, vulgo Bugia, uti 
queant. 

Haec concedimus atque indulgemus, decer- 
nentes has praesentes literas firmas, validas et 
efficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, ac illis ad 
quos spectat et spectabit hoc futurisque tem- 
poribus plenissime suffragari; sicque in prae- 
missis per quoscumque iudices ordinarios et de- 


135 


legatos etiam causarum palatii apostolici audi- 
tores iudicari et definiri debere, ac irritum et 
inane, si secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus, quoties opus fuerit, fel. rec. 
Bened. XIV praedecessoris Nostri super divisione 
materiarum, aliisque apostolicis atque in uni- 
versalibus provincialibusque et synodalibus con- 
ciliis editis generalibus vel specialibus constitu- 
tionibus et ordinationibus, nec non eiusdem 
cathedralis templi et canonicorum collegii etiam 
iuramento, confirmatione apostolica vel quavis 
firmitate alia roboratis statutis et consuetudinibus, 
privilegiis quoque, indultis et literis apostolicis 
in contrarium praemissorum quomodolibet con- 
cessis, confirmatis et innovatis; quibus omnibus 
et singulis illorum tenores praesentibus pro 
plene et sufficienter expressis ac de verbo ad 
verbum insertis habentes, illis alias in suo ro- 
bore permansuris, ad praemissorum effectum, 
hac vice dumtaxat specialiter et expresse dero- 
gamus, ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die octava iun. millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo primo, pontificatus No- 
stri anno decimo primo, 


XCVIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Institutum Filiarum Sacri Cordis Iesu appro- 
batur . 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum, divino edocente Spiritu, adolescens 
iuxta viam suam, etiam cum senuerit, non re- 
cedet ab ea, ac propterea non civilis minus 
quam christianae reipublicae vel maxime inter- 
sit, ut iuventus vel a teneris annis intelligens 
timorem Domini et scientiam Dei inveniens, 
ad omnem pietatem honestatemque mature in- 
stituatur, atque addiscat servare semitas iusti- 
tiae, et vias Sanctorum custodire; tum Romani 
Pontifices merito atque optimo iure ea semper 
instituta, peculiari benevolentia prosequi, ac pro 
viribus tegere atque tueri consueverunt, quae 
piae ac rectae iuventutis institutioni omnem 
opem et operam impendere summopere student. 
Quod quidem maiore studio et contentione as- 
perrimis hisce praesertim temporibus curandum, 
quibus mores ubique in deterius prolapsi ac 
permulti captiosissimi et peritissimi sceleris ar- 


1 Ex Archivio Capitulari Cathedralis Papiensis. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


136 


tifices reperiuntur, qui monstruosis opinionum 
commentis, ac blanda orationis festivitate et 
lenocinio salibusque felle suffusis, improvidae 
atque imperitae iuventuti fel draconis in calice 
Babylonis propinare, eamque decipere, atque 
erroris veneno inficere, et misere perdere, at- 
que ad exitium rapere impie nefarieque com- 
moliuntur. Itaque summa certe afficimur lae- 
titia, ubi novimus pia surgere instituta, quae 
in hac tanta temporum asperitate, iuventuti 
pietate bonisque artibus informandae, operam 
navare vehementer gloriantur. Non mediocri 
sane paterni animi Nostri voluptate accepimus, 
a defuncto presbytero Iosepho Benaglio, non 
tam generis nobilitate quam pietatis religionis- 
que laude ac Dei gloriae et sempiternae homi- 
num salutis studio commendato, piarum mu- 
lierum societatem, cui a Filiabus Sacri Cordis 
Iesu nomen, quibusdam legibus Bergomi anno 
millesimo octingentesimo trigesimo primo fuisse 
institutam, quae ad propriam aliorumque per- 
fectam procurandam virtutem, atque ad puel- 
las cuiusque ordinis pie et religiose educan- 
das easque muliebribus artibus erudiendas po- 
tissimum incumbere debent. Cuius societatis 
approbationem ab hac Apostolica Sede postu- 
lare haud potuit pius institutor, quemadmo- 
dum impensissime exoptabat, propterea quod 
anno millesimo octingentesimo trigesimo sexto 
ex hac vita migravit. Verum summa cura tum 
sacerdotis Caietani Benaglio, qui nunc episcopus 
Laudensis , tum nobilis ac pientissimae fami- 
liae Verzeri huiusmodi societas bonis aucta et 
propagata est, iamque in quatuor domos ex- 
crevit, ac certa spes affulget fore ut benedi- 
cente Domino, magis magisque in dies augea- 
tur. Hine evenit, ut dilecta in Christo filia 
Theresia Verzeri suprema huiusce instituti an- 
tistita seu superiorissa generalis, excellenti in- 
genio, pietate, modestia, integritate, prudentia, 
consilio praedita, ad Urbem nuper accesserit , 
ac supplex Nos adierit, ut institutum ipsum 
eiusque constitutiones, auctoritate Nostra apo- 
stolica, approbare velimus. 

Nos vero rem omnem congregationi venera- 
bilium fratrum Nostrorum S. R. E. cardina- 
lium negotiis et consultationibus Episcoporum 
ac Regularium praepositorum examinandam 
commisimus. Ex constitutionibus autem eidem 
congregationi exhibitis clare aperteque patet 
has religiosas feminas, quae Filiae Sacri Cordis 
Iesu appellantur, caducis omnibus ac fluxis 
huius mundi illecebris plane spretis atque ab- 
dicatis, in propriam aliorumque sanctificatio- 
nem quibusque rebus procurandam incumbere 
debere, ac praesertim omni industria, conten- 
tione, labore, adolescentulas cuiusque ordinis 
et conditionis docere timorem Domini, easque 
bonis sanctisque moribus imbuere, atque ad 
pudoris, verecundiae et religionis amorem ex- 
citare, femineisque artibus instruere, ut chri- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


stianae et civili reipublicae ornamento et usui 
esse possint. Qua de re, salva ordinariorum 
iurisdictione, ad formam const. Quamvis iusto, 
a rec. mem. Benedicto XIV praedecessore No- 
stro pro virginibus Anglicanis editae, instituti 
domus certis constitutis legibus, sub regimine 
supremae antistitae manent, et sorores quae 
Choristae appellantur quaeque in congregatione 
primum tenent locum, post exactas praescri- 
ptas probationes, quatuor tandem simplicia 
nuncupant vota, nempe obedientiae, pauper- 
tatis, castitatis et sese exercendi in proximo- 
rum utilitatem, iuxta instituti finem, et cum 
debita supremae antistitae subiectione. Et quo- 
niam religiosae ipsius instituti foeminae in lis 
dioecesibus ubi domos iam habent, ea omnia 
vel diligentissime peragenda curarunt, quae ad 
proprium aliorumque bonum et christianam 
puellarum educationem pertinent, idcirco ipsa- 
rum dioecesium episcopi summis eas laudibus 
efferre non dubitarunt. Quamobrem die decima 
quarta maii vertentis anni in generali congre- 
gatione ab iisdem venn. fratribus Nostris S.R.E. 
cardinalibus habita, pro singulari eorum pru- 
dentia, consilio, doctrina, rebus omnibus ma- 
ture perpensis, institutum ipsum approbari 
posse, atque illius regulas et constitutiones ad 
propositum finem consequendum accommoda- 
tas esse censuerunt. 

Nos vero, quibus nihil potius, nihil gratius, 
nihil optabilius esse potest, quam ut omni 
vigilantia catholicae religionis bono et christia- 
nae iuventutis educationi prospiciamus, acceptis 
gravissimis aeque ac honorificentissimis Literis 
venn. fratrum episcoporum, Comensis, [Lau- 
densis, Brixiensis et Cremonensis, qui omnes 
institutum ipsum amplissimis verbis laudant, 
summisque studiis prosequuntur, atque ex ¢o 
maxima in christianam civilemque societatem 
bona redundare posse existimant, ea profecto 
spe freti fore, ut illud in maiorem omnipo- 
tentis Dei gloriam et militantis Ecclesiae uti- 
litatem cedat, institutum ipsum, suprema No- 
stra auctoritate, sancire non dubitavimus. 

Quae cum ita sint, ipsas religiosas foeminas 
peculiari beneficentia prosequi volentes, et a 
quibusvis excommunicationis et interdicti aliis- 
que ecclesiasticis censuris, sententiis et poenis 
quovis modo et quacumque de causa latis, si 
quas forte incurrerint, huius tantum rei gratia 
absolventes et absolutas fore censentes, hisce li- 
teris, auctoritate Nostra apostolica, institutum 
Filiarum Sacri Cordis Iesu Bergomi excitatum 
approbamus, sancimus et confirmamus, eiusque 
instituti leges et constitutiones quae ad pro- 
positum finem obtinendum accommodatae esse 
videntur, laudamus et commendamus. 

Decernentes has praesentes literas semper fir- 
mas, validas et efficaces existere ac fore suos- 
que plenarios et integros effectus sortiri et ob- 
tinere, atque ab iis ad quos spectat et pro tem- 


ANNO MDCCCXLI. 


pore quandocumque spactabit, inviolabiliter ob- 
servari,; sicque in praemissis per quoscumque 
iudices ordinarios et delegatos etiam causarum 
palatii Nostri apostolici auditores iudicari et 
definiri debere, ac irritum et inane, si secus 
super his a quuquam quavis auctoritate scienter 
vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus apostolicis atque in univer- 
salibus provincialibusque et synodalibus conci- 
liis editis generalibus vel specialibus constitu- 
tionibus et ordinationibus, aliisque omnibus 
etiam speciali et individua mentione ac dero- 
gatione dignis in contrarium facientibus qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima prima mensis iun. mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo primo, 
pontificatus Nostri anno decimo primo. 


IC. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Confirmatio translationis cathedralis ecclesiae 
Lincensis illegitime factae, restituta ecclesia 
ad paroeciae statum '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romanum certe decet Pontificem iis postu- 
lationibus annuere, quae in maiorem ecclesia- 
rum splendorem ac dignitatem cedere posse 
videntur. 

Exponendum Nobis curavit ven. frater Gre- 
gorius Thomas Ziegler, hodiernus Lincensis 
episcopus, apostolicis literis rec. mem. Pii VI 
praedecessoris Nostri, anno millesimo septin- 
gentesimo octuagesimo septimo sub plumbo 
datis, quarum initio Romanus Pontifex, in- 
stante cl. mem. Iosepho II Austriae imperatore 
et Hungariae ac Bohemiae rege apostolico, Lin- 
censem episcopalem sedem excitatam fuisse, et 
parochialem eiusdem Lincensis civitatis eccle- 
siam Deiparae Virgini in coelum evectae sacram, 
in cathedralem archiepiscopo Viennensi suffra- 
ganeam erectam, eiusque ecclesiae primum epi- 
scopum defunctum comitem Hernestum de Her- 
bestein renunciatum et constitutum. Hic vero 
ibi morans, cum animadverteret novam cathe- 
dralem ecclesiam ad sacras peragendas caere- 
monias haud esse accommodatam, ac dignitati 
minime respondere,:aliudque existere templum, 
quod haud longe distans, magnifico opere ex- 
tructum ac splendido cultu exornatum et s. Igna- 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 
Acta Grecori XVI. Vol. III, 


137 


tio dicatum, ad Societatem Iesu olim pertinebat, 
consilium iniit, in templum illud sedem et ca- 
thedram episcopalem transferendi. Quod qui- 
dem consilium, cum idem antistes Austriacam 
ad aulam detulerit,. nullum adfuit impedimen- 
tum, quominus eius sententia voti compos fie- 
ret. Hine evenit ut ex totius Lincensis civitatis 
voto et gaudio in commemorato s. Ignatii tem- 
plo cathedralis ecclesia fuerit constituta, ibique 
episcopalis sedes collocata, ac imago sanctis- 
simae Dei Genitricis sideribus receptae in ara 
maxima eiusdem templi imagini s. Ignatii suf- 
fecta, quo titulus primae cathedralis servaretur, 
ac simul sanctissimae Virginis patrocinium con- 
sueta religione coleretur. Iam vero cum ex mo- 
numentis nuper erutis idem ven. frater hodier- 
nus episcopus Lincensis noverit haec omnia 
absque huius Apostolicae Sedis venia fuisse per- 
acta, enixis precibus a Nobis efflagitavit, ut su- 
prema Nostra auctoritate, translationem ipsam 
adprobare velimus, cum praesertim quinqua- 
ginta et amplius ab hinc annis idem templum 
ab omnibus uti cathedrale fuerit habitum. 

Nos itaque omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, senten- 
tlis et poenis, quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius tan- 
tum rei gratia absolventes et absolutos fore cen- 
sentes, hisce literis, auctoritate Nostra aposto- 
lica, translationem de qua habita mentio est, 
cathedralis templi ad ecclesiam s. Ignatii olim 
Societatis, factam, sancimus atque approbamus, 
et quatenus opus est, eamdem ecclesiam beatae 
Mariae Virgini in coelum evectae et s. Ignatio in 
praesentia dicatam, eadem auctoritate Nostra, 
in cathedralem Lincensem erigimus et consti- 
tuimus, cum iis omnibus iuribus, honoribus, 
privilegiis, praerogativis, indultis quovis no- 
mine designandis, quibus Lincensis cathedralis 
ecclesia Deiparae sacra fuerit donata, et aliae 
cathedrales fruuntur ecclesiae. Praeterea eadem 
auctoritate Nostra, primae commernoratae ec- 
clesiae cathedralis titulum, dignitatem et iura 
omnia penitus auferimus, eamque ad pristi- 
num parochialis ecclesiae statum revocamus 
atque redigimus. 

Haec statuimus atque decernimus, decernentes 
has praesentes literas firmas, validas et efficaces 
existere et fore suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere, ac illis ad quos spe- 
ctat et pro tempore quandocumque spectabit, 
in omnibus et per omnia plenissime suffragari 
et ab eis respective inviolabiliter observari; 
sicque in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos etiam causarum pa- 
latii Nostri apostolici auditores iudicari et de- 
finiri debere, ac irritum et inane, si secus super 


18 


138 


his a quoquam quavis auctoritate scienter vel 
ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
nec non commemoratis apostolicis literis fel. 
rec. Pii VI praedecessoris Nostri, atque rec. 
mem. Benedicti XIV, pariter praedecessoris 
Nostri, super divisione materiarum aliisque 
apostolicis atque in universalibus provincia- 
libusqgue et synodalibus conciliis editis gene- 
ralibus vel specialibus constitutionibus et or- 
dinationibus, nec non utriusque ecclesiae etiam 
ijuramento, confirmatione apostolica vel quavis 
firmitate alia approbatis, statutis et consuetu- 
dinibus, privilegiis quoque, indultis ,et literis 
apostolicis in contrarium praemissorum quo- 
modolibet concessis, confirmatis et innovatis ; 
quibus omnibus et singulis illarum tenore prae- 
sentium pro plene et sufficienter expressis ac de 
verbo ad verbum insertis habentes, illis alias 
in suo robore permansuris, ad praemissorum 
effectum hac vice dumtaxat specialiter et ex- 
presse derogamus, aliisque, etiam speciali et in- 
dividua mentione ac derogatione dignis, in 
contrarium facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima octava iun. millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo primo. 


Cy 
DECRETUM 


S, CONGREGATIONIS EPISCOPORUM ET REGULARIUM. 
Quoad congregationem Sanctissimi Redem- 
ptoris nonnulla decernuntur '. 


Presbyterorum saecularium congregationem 
sub invocatione Sanctissimi Redemptoris s. Al- 
phonsus Maria de Ligorio summa qua erga 
Deum et proximos aestuabat charitate in Dei 
Ecclesia excitavit, ut qui in eam adlecti fuerint, 
propriam aliorumque sanctificationem curent , 
et saluberrimis pietatis ac charitatis operibus 
in animarum salute promovenda ferventissime 
adlaborent, ac praesertim evangelicum panem 
iis distribuent, qui remotam a civitatibus op- 
pidisque vitam in agris agunt, omnique spiri- 
tuali ope et adiutorio carent. 

Novi instituti sodales iam ab anno millesimo 
septingentesimo trigesimo secundo in unum 
congregati sunt, emissis simplicibus pauperta- 
tis, vitae communis, castitatis et obedientiae 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


votis, ac quasdam regulas seu constitutiones 
condere curarunt, quas summus pontifex Be- 
nedictus XIV per literas apostolicas in Brevi 
die vigesimae quintae februar. millesimo se- 
ptingentesimo quadragesimo nono apostolica 
auctoritate confirmavit. 

Congregatio, quae vivente adhuc eius auctore 
praesertim in utriusque Siciliae regno ac in 
pontificia ditione diffundebatur, post eius ob- 
itum in exteras etiam regiones adeo excrevit, 
ut iure sperandum sit, eam, opitulante in caelis 
divo Alphonso, in dies magis magis jue auctum 
iri non sine uberi populi christiani fructu at- 
que profectu. 

Plurimae iam domus erectae sunt in ditione 
Austriaca, in Gallia, in Belgio, in regno Ba- 
variae, in Helvetia, in statibus foederatis Ame- 
ticae. Hae domus Transalpinae vocantur, et a 
superiore Vindobonae commorante vice sacra, 
seu ex delegatione rectoris maioris reguntur, 
qui propterea eius vicarius generalis appellatur. 

Cum igitur congregatio a s. Alphonso erecta, 
in dissitas regiones propagata sit, et domus 
plurimum excreverint, difficile admodum foret, 
ut ab uno tantum rectore maiori et eius vi- 
cario generali sine adiutrice opera aliorum su- 
periorum, qui provinciis praesint, regatur. Hinc 
enixis precibus presbyteri eiusdem societatis 
Sanctitatem Suam adprecati sunt, ut societas 
ipsa in provincias dividatur; quin imo pre- 
sbyteri transalpini etiam supplicarunt, ut munus 
vicarii generalis, statis legibus, ab Apostolica 
Sede constituatur, et ei certe attribuantur fa- 
cultates, salva semper unitate totius corporis, 
et Suprema rectoris maioris auctoritate: ac tan- 
dem declaretur quomodo servandum sit yvotum 
paupertatis de quo alias disceptatum fuerat 
apud hanc s. congregationem Episcoporum et 
Regularium negotiis et consultationibus prae- 
positam, ob nonnullas declarationes in capitulis 
generalibus anni millesimi septingentesimi se- 
Xagesimi quarti et millesimi octingentesimi se- 
cundi editas. 

Hoc autem negotium SS. D. N. Gregorius 
PP. XVI septem eminentissimis patribus cardi- 
nalibus ex eadem sacra congregatione negotiis 
et consultationibus Episcoporum et Regularium 
praeposita delectis commisit, qui, conventu 
facto die vigesima quinta iunii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo primo, et omnibus se- 
dulo perpensis, rati sunt, salva unitate totius 
instituti, ea decernere quae sequuntur: 


1. Quoad votum paupertatis standum erit 
regulae approbatae a Benedicto XIV. Ve- 
rum presbyteri aliique congregati domo- 
rum citra Alpes, quae provinciis trans- 
alpinis unitae minime sunt, uti poterunt 
declarationibus capituli generalis anni 


1 Ex opere existente in bibliotheca Casanatensi cui titulus « Editti del 1841», tom. 2, doc. 8 


4. 


a 


ANNO MDCCCXLI. 139 


millesimi septingentesimi sexagesimi 
quarti. 


Domus transalpinae, tam erectae quam 


erigendae, una cum hospitio Mutinensi 
et domo Finariensi regantur a p. vicario 
generali, donec aliter a S. Sede decer- 
natur; eique adiungantur quatuor con- 
sultores inter quos sit eius admonitor. 
Munus vero vicarii generalis et consul- 
torum ad decennium perduret. 


Rector maior suo vicario generali dele- 


gare debeat omnes suas facultates, ex- 
ceptis tantum iis, quae respiciunt novas 
fundationes domorum, divisiones et ere- 
ctiones provinciarum, eiectiones profes- 
sorum, dispensationes votorum et appro- 
bationem capitulorum provinciarum. 


Vicarius generalis ipsi rectori maiori de 


statu oeconomico, de ratione vivendi 
congregatorum, deque aliis rebus gra- 
vioribus quotannis rationem reddere te- 
neatur. 


Electio vicarii eiusque consultorum fiat 


juxta modum: nempe per ternam con- 
ficiendam a provincialibus Transalpinis, 
et approbandam a vicario generali cum 
suis consultoribus, qui deinde eam trans- 
mittat ad rectorem maiorem, ut ipse cum 
consultoribus generalibus eligat unum 
eX propositis. 


6. In proximo futuro capitulo generali ce- 


7- 


lebrando, cum interventu provincialium 
et duorum sociorum pro qualibet pro- 
vincia, decernsntur quae servanda sint 
in celebratione capitulorum generalium, 
provincialium et domesticorum praeser- 
tim quoad Transalpinos, aliaeque res 
definiantur proponendae iuxta instru- 
ctionem a s. congr. dandam, cuius ap- 
probationi deinceps omnia acta capituli 
subliciantur. 


Liceat Transalpinis Romam mittere pre- 


sbyterum ex suis provinciis, qui curet 
eorum negotia in curia, habeatque titu- 
lum socii adiuncti p. procuratori gene- 
rali pro provinciis Transalpinis, ac resi- 
deat in eadem domo una cum ipso pro- 
curatore generali. 


8. Congregatio SSmi Redemptoris pro nunc 


in sex provincias distribuatur regendas 
a superioribus cum titulo provincialis , 
nempe in Romanam, Neapolitanam, Si- 
culam, Austriacam, Belgicam et Helve- 
ticam. Ad provinciam Romanam spe- 
ctent domus et collegia ditionis Ponti- 
ficiae; ad Neapolitanam domus et col- 
legia regni Neapolitani citra pharum; 
ad Siculam domus et collegia ultra pha- 
rum; ad Austriacam domus Vindobonae 
et Eggenburgii in Austria inferiori, Man- 
ternae et Leobii in Styria superiori, Fron- 


leitii et Marburgii in Styria inferiori, Oe- 
nipontis et Dornanbergii in Tyrolio, Fi- 
narli et Mutinae in ducatu Mutinensi, 
Baltimorii et Pittsburgii in Statibus Foe- 
deratis Americae, Oetingii et Passaviae 
in regno Bavariae; ad Belgicam provin- 
ciam domus Leodii, Tornaci, Bruxella- 
rum et S. Trudonopolis in regno Bel- 
gico ac Vitternii in ducatu Limburgensi ; 
ad provinciam Helveticam domus Fri- 
burgi in Helvetia, Montis Episcopalis in 
Alsatia, Iohrbachii in Lotharingia. Col- 
legia ubi residere debent superiores pro- 
vinciales a rectore maiori in provinciis 
sibi immediate subiectis, in Transalpinis 
vero a vicario generali designentur; at 
novae erectiones vel divisiones provin- 
ciarum, inconsulta s. congregatione, fieri 
nequeant. 

g. Rector maior provincialibus provinciae 
Romanae, Neapolitanae et Siculae usque 
ad proximum capitulum generale con- 
cedat eas facultates, quas secundum lo- 
corum distantias opportunas in Domino 
iudicabit ; quod pari modo fiat a vicario 
generali quoad subdelegationem faculta- 
tum provincialibus Transalpinis ipsi a 
rectore maiori subdelegatarum. In ca- 
pitulo vero generali ut supra celebrando, 
definiantur facultates per provinciales 
stabiliter exercendas. 

10. Bona cuiusvis provinciae Transalpinae 
administrentur separatim per procura- 
torem eligendum a provinciali cum suis 
consultoribus , quibus ipse procurator 
rationem quotannis reddere tenetur; firmo 
quoad provincias Romanam, Neapolita- 
nam et Siculam decreto sacrae congre- 
gationis super Disciplina Regulari die 
21 maii 1838. 

11. Quilibet superior provincialis duos con- 
sultores habeat, quorum primus sit elus 
admonitor, alter secretarius. Munus pro- 
vincialis eiusque consultorum ad trien- 
nium perduret. 

12. Superior provincialis eligi nequeat, qui 
annum quintum supra trigesimum suae 
aetatis, et decimum oblationis non ex- 
pleverit, et munere rectoris localis vel 
consultoris functus non sit. 

13. Electio superioris provincialis eiusque 
consultorum provincialium, pro provin- 
ciis citra montes, spectet ad rectorem 
maiorem eiusque consultores generales; 
pro provinciis vero Transalpinis ad vica- 
rium generalem cum suis consultoribus ; 
ita tamen ut electio a rectore maiori 
confirmari debeat. 


Hoc decretum SSmus D. N. Gregor. PP. XVI 
in audientia habita a domino sub-secretario 


14.0 
s. congregationis negotiis et consultationibus 
Episcoporum et Regularium praepositae, die 
secunda iul. millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo primo, in omnibus approbavit et con- 
firmavit atque executioni mandari iussit. 


C. card. Parririus praef. 


A. Bizzarri sub-secret. 


CI. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Confirmatur institutum congregationis Orato- 
rii_s. Philippi Nerit in Urbe Lugduni dioec. 
Mechoacan in Indiis occidentalibus '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum in vinea Domini excolenda religiosae 
familiae omnem opem et operam collocare so- 
leant, ac spirituali christifidelium bono pro 
viribus consulant; tum Romani Pontifices ea- 
rum utilitati et decori prospicere consueverunt. 

Exponendum Nobis curarunt dilecti filii pre- 
sbyteri Emmanuel Samera, Emmanuel Quisomo, 
Vincentius Ariaga et Philippus Fernandez eos, 
annuente episcopo Mechoacan in Indiis occi- 
dentalibus , institutum congregationis Oratorii 
s. Philippi Nerii in civitate Lugduni intra li- 
mites illius dioecesis excitare. Cum autem ipsi 
impense cupiant institutum ipsum suprema 
apostolica auctoritate muniri, iccirco supplici 
cum prece a Nobis petierunt, ut hac super re 
Nostram indulgentiam tribuere velimus. 

Nos itaque omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, sen- 
tentiis et poenis quovis modo et quacumque 
de causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, ven. fratri Caietano Iosepho Mariae 
Gomez Portugal episcopo Mechoacanensi in In- 
diis occidentalibus, hisce literis, eas partes im- 
ponimus atque mandamus, ut si ita se res ha- 
beant prout expositae, institutum ipsum con- 
gregat. Oratorii s. Philippi Nerii in civitate 
Lugduni, auctoritate Nostra apostolica, in per- 
petuum approbet atque confirmet; illique per- 
petuae et inviolabilis apostolicae potestatis robur 
adiiciat, ac omnes et singulos tam iuris quam 
facti defectus, si qui desuper quomodolibet in- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


tervenerint, suppleat et sanet, et in eadem ci- 
vitate unam praedictorum presbyterorum et cle- 
ricorum secularium in illam pro tempore recipi 
volentium, congregationem ad instar congrega- 
tionis oratorii huiusmodi in ecclesia s. Mariae 
ad Aedem Novam, seu ss. Mariae et Gregorii 
in Vallicella de Urbe, dudum apostolica au- 
ctoritate erectae, dummodo tamen presbyteri 
et clerici huiusmodi ordinationes et instituta 
domus congregationis Oratorii alias a fel. rec. 
Paulo PP. V praedecessore Nostro confirmata 
receperint, et illa pro viribus servare inten- 
dant, auctoritate et tenore praedictis, etiam per- 
petuo erigat et instituat. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere ac fore suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, ac 
illis ad quos spectat et pro tempore quando- 
cumque spectabit in omnibus et per omnia 
plenissime suffragari et ab eis respective inviola- 
biliter observari; sicque in praemissis per quos- 
cumque iudices ordinarios et delegatos, etiam 
causarum palatii Nostri apostolici auditores, 
iudicari et definiri debere, ac irritum et inane 
si secus super his a quoquam quavis aucto- 
ritate scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae No- 
strae apostolicae regula de non concedendis 
gratiis ad instar, aliisque apostolicis ac in uni- 
versalibus provincialibusque et synodalibus con- 
ciliis editis generalibus vel specialibus con- 
stitutionibus et ordinationibus, etiam iura- 
mento, confirmatione apostolica vel quavis fir- 
mitate alia roboratis statutis et consuetudini- 
bus, privilegiis quoque indultis et literis apo- 
stolicis in contrarium praemissorum quomodo- 
libet concessis, confirmatis et innovatis; quibus 
omnibus et singulis illorum tenores praesenti- 
bus pro plene et sufficienter expressis, ac de 
verbo ad verbum insertis habentes, illis alias 
in suo robore permansuris ad praemissorum 
effectum, hac vice dumtaxat, specialiter et ex- 
presse derogamus, aliisque etiam speciali et in- 
dividua mentione dignis, in contrarium facien- 
tibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Mariam Maiorem sub 
annulo piscatoris die sexta iul. millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo primo, pontificatus No- 
stri anno decimo primo. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXLI. 


Cll. 
ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE DECIMA SECUNDA IULII 
MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO PRIMO, 


Silvestrum Belli canonicum Vaticanum et as- 
sessorem Universalis Inquisitionis S. R. E. 
cardinalem creat atque declarat; duos au- 
tem alios praestantissimos viros creat et in 
pectore reservat '. 


Venerabiles fratres 


Maximi sane momenti inter cetera negotium 
incumbit infirmitati Nostrae, munus videlicet 
numeri vestri identidem, cum res tempusque 
postulent, supplendi. Agitur enim de hominibus 
seligendis, qui collaterales et adiutores Nostri, 
seduli Nostri, intimi Nostri, ut S. R. E. car- 
dinales vocat s. Bernardus, futuri sint, qui con- 
siliariorum et curarum Nostrarum participes, 
assiduam et fidelem in gravissimis quibusque 
tractandis Ecclesiae et Apostolicae Sedis nego- 
tiis navare Nobis operam debeant, qui una cum 
praecipui in eadem Ecclesia gradus insignibus 
praecipue quoque modo onus suscepturi sunt, 
pro exaltatione sanctae fidei, pace et quiete 
populi christiani, augmento et statu Sacrosan- 
ctae Romanae Ecclesiae, usque ad mortem et 
sanguinis effusionem se intrepidos exhibendi; 
denique, quod caput est, quos oportet, quem- 
admodum ceteros omnes in Ecclesia post Sum- 
mum Pontificem honore et dignitate praece- 
dunt, ita etiam omnibus praelucere irreprehen- 
sibilis vitae integritate, et maximarum splen- 
dore virtutum. Verumtamen, venn. fratres, est 
profecto cur grates luminum patri et misericor- 
diarum quammaximas agamus, cuius ope fa- 
ctum est, ut viros in amplissimum vestrum or- 
dinem cooptare Nobis contigerit, qui tales reipsa 
extiterint, quales Leonis X const. incip. Supernae 
futuros iudicaveramus; ut gaudendum in Do- 
mino Nobis sit, quod sacrum collegium car- 
dinalium habeamus plane dignum, cuius sapien- 
tiam narrent populi et laudem nuntiet Ecclesia. 
Eadem freti divini Juminis gratia, confidimus 
fore, ut iisdem praeditos mentis animique or- 
namentis, viros in posterum quoque quoad a 
Deo placitum fuerit in gradum vestrum pro- 
vecturi simus, atque interim, eadem implorata 
divini Spiritus gratia, consilium cepimus tres 
spectatissimos viros sacra purpura decorandi: 
unum videlicet hodierna die publicandi, in pe- 
ctore reservatum in consistorio secreto habito 
die decima quarta decembris anni millesimi 


141 
octingentesimi quadragesimi; duos vero creandi 
et in pectore reservandi, cum opportunum in 
Domino duxerimus publicandos. 

Est autem primus Silvester Belli, canonicus 
Vaticanus, assessor ad tribunal Supremae Uni- 
versalis Inquisitionis; qui antea ex professore 
in seminario et canonico templi cathedralis 
Anagniae patriae suae, officio addictus fuerat, 
materias redigefidi et exponendi in s. congr. 
Propagandae Fidei examinandas, tum legationi 
extraordinariae additus negotiis ecclesiasticis in 
Belgio tractandis, inter cubicularios pontificios 
et praelatos domesticos adlectus, idemque fa- 
ctus iudex ad causas civiles ad cardinalem Ur- 
bis vicarium delatas, deinde delegatione perfun- 
ctus Urbiventana et Firmana, secretarius ad 
consistorium, adiutor primus cardinali datus 
internis status negotiis praeposito. 

Quibus omnibus obeundis muneribus cuius- 
modi ingenii, prudentiae, cognitionis rerum 
pietatis omnisque ecclesiasticae virtutis exem- 
pla praebuerit compertum habetis: ita ut con- 
fidendum Nobis videatur aequis meritorum ae- 
stimatoribus visum iri, iure Nos eum duxisse 
in istam gradus celsitudinem evehendum, unde 
lux eius, adiuvante Domino, clarius eluceat 
coram hominibus ad maiorem Dei gloriam San- 
ctaeque eius Ecclesiae utilitatem. 


Quid vobis videtur? 


Auctoritate omnipotentis Dei, ss. apostolo- 
rum Petri et Pauli ac Nostra, declaramus S.R.E. 
presbyterum cardinalem Silvestrum Belli, Ro- 
manae et Universalis Inquisitionis adsessorem, 
cum dispensationibus, derogationibus et clausu- 
lis necessariis et opportunis. 

Alios duos cardinales creamus et in pectore 
reservamus arbitrio nostro quandocumque evul- 
gandos. 

In nomine Patris + et Filii + et Spiritus + 
Sancti. Amen. 


CII. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Derogat cuidam fundationi, et ex eiusdem 
bonis canonicatum presbyteralem in colle- 
giali templo oppidi Rotella erigtt ?. 

GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


De spirituali christifidelium bono, deque ec- 
clesiarum utilitate vehementer solliciti, iis pro- 


1 Ex Secretaria Congr. Consistorialis. 


| 2 Ex Cancellaria Episcopali Montis Alti. 


142 
fecto postulationibus libenter annuere solemus, 
quae ad animarum salutem et ecclesiarum di- 
gnitatem magis magisque procurandam accom- 
modatae esse videntur. 

Exponendum Nobis curavit ven. frater Aloi- 
sius Canestrari hodiernus episcopus Montis Alti, 
defunctum Theodomirum Felici oppidi Rotella, 
eiusdem dioecesis, testamentariis tabulis pro- 
priam animam haeredem instituisse, ac testa- 
menti curatricem suam sororem Sanctam de- 
signasse, quae bona omnia ita administraret, 
ut ex eorum reditu singulis annis sacra ad al- 
tare Mariae Sanctae Lauretanae collegialis tem- 
pli eiusdem oppidi pro portione peragerentur. 
Ut autem aliquid emolumenti eidem Sanctae 
aliisque testamenti curatoribus, huiusce admi- 
nistrationis causa, daret, unius domus usum- 
fructum , omniaque mobilia reliquit. Voluit 
quoque ut, Sancta defuncta, Iohannes Felici ne- 
pos, eiusque posteri primogeniti testamenti cu- 
ratores essent, feminis semper exceptis. Si vero 
nullus adesset masculus, cavit, ut huiusmodi 
administrationem prima inter feminas gereret, 
quae nuberet prolemque susciperet. Iussit etiam 
suam haereditatem ab omni aere alieno et hy- 
pothecario vinculo solutam ac liberam esse de- 
bere. Ubi autem idem Theodomirus ex hac vita 
migravit, bonorum omnium index fuit confe- 
ctus, una cum illorum aestimatione, quae sum- 
mam scutatorum mille septingentorum septua- 
ginta quinque attigit. Verum cum etiam tum 
cognitum fuerit ipsam Sanctam imbecilli uti 
mente, ac propterea huic administrationi ge- 
rendae omnino imparem, contigit ut ipsius 
Sanctae et cleri illius oppidi postulatione ab 
eodem ven. fratre duo presbyteri fuerint eidem 
administrationi praepositi. Verum cum eadem 
Sancta mox diem supremum obierit, nulla in- 
terposita mora Johannes Felici alius testamenti 
curator, ab ipso Theodomiro designatus, haud 
omisit illius haereditatis administrationem pe- 
tere, quae iustissimis de causis ab ipso ven. 
fratre ei minime fuit concessa. Iam vero cum 
ipse ven. frater clare aperteque cognovit huius 
pli legati administrationem, partim incuria, 
partim administratorum arbitrio in deterius 
prolabi, ut huic negotio provide consulatur, 
opportunum existimaret, ex omnibus eiusdem 
haereditatis bonis, quae in praesentia mille et 
biscentorum scutatorum summam circiter at- 
tingunt, demptis reditibus, qui difficile exigi 
possunt, et administrationis impendiis, cano- 
nicatum in collegiali templo oppidi Rotella in- 
stitui, certo sacrorum numero constituto, ac 
passivo patronatus iure iis attributo, quibus 
testator haereditatis administrationem commi- 
sit, ac Iohanni Felici domo cum horto con- 
cessa eo in oppido 'sita ac civico numero 32 
distincta , cuius ususfructus ab ipso testatore 
fuit concessus, una cum tribus parvis fundis 
eamdem ad haereditatem pertinentibus, quo- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


rum unus in territorio Rotella vico Valle Mag- 
giore extat, et cuius pretium ex censuariis ta- 
bulis scutata duo et obulos nonaginta sex at- 
tingit, alter quoque in eodem territorio vico 
Monte terreno situs, summam scutatorum duo- 
rum et obulorum triginta quatuor efficit, ter- 
tius demum in territorio Montedinove vico Pe- 
tricciano existit, eiusque pretium summam scu- 
tati unius et obulorum nonaginta efficit, ac 
similiter alia quoque parte eiusdem territorii, 
quae ex censuaria aestimatione scutatorum duo- 
rum et obulorum quinquaginta septem sum- 
mam attingit. Et quoniam commemorati op- 
pidi clerus populusque id summopere exoptat, 
ad illius templi decus augendum, atque testa- 
toris haeres ultro libenterque suum praebuit 
consensum, idcirco ipse ven. frater a Nobis 
supplici cum prece efflagitavit, ut huic rei su- 
prema Nostra auctoritate benigne consulere ve- 
limus. Nos vero rebus omnibus maturo exa- 
mine perpensis, de venn. fratrum Nostrorum 
S. R. E. cardinalium conc. Trid. interpretum 
consilio piis eiusdem ven. fratris, atque illius 
cleri populique desideriis annuendum existima- 
vimus. 

Quamobrem omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes , et a quibusvis excommunicationis, 
suspensionis et interdicti, aliisque ecclesiasticis 
censuris, sententiis et poenis, quovis modo et 
quacumque de causa latis, si quas forte incur- 
rerint, harum serie absolventes et absolutos fore 
censentes, hisce literis, eidem ven. fratri episcopo 
Montis Alti facultatem facimus et impertimur, 
ut auctoritate Nostra apostolica, si ita se res 
habent, prout expositae, praevia commutatione 
voluntatis ipsius defuncti Theodomiri Felici, 
pro suo arbitrio et conscientia dilecto filio Io- 
hanni Felici domum et tres agros, de quibus 
habita mentio est, gratis assignare possit, cum 
Onere tamen unius generalis officil missarum 
quolibet anno pro anima ipsius testatoris ce- 
lebrandarum in commemorata collegiali ecclesia 
oppidi Rotella die ab ipso ven. fratre praefi- 
niendo, atque ad hunc effectum capta hypo- 
thecaria inscriptione super praedictis fundis. 
Praeterea ipsi ven. fratri potestatem facimus, 
ut eadem auctoritate Nostra apostolica, ex re- 
liquis bonis illius haereditatis, canonicalem pre- 
sbyteralem praebendam eodem in collegiali 
templo oppidi Rotella erigat, ea tamen lege, ut 
qui ea potitur, non solum omnia et singula 
onera, quibus ceteri canonici obnoxii sunt, im- 
plere omnino teneatur, verum etiam sacramen- 
tales christifidelium confessiones excipere debeat, 
atque etiam tria sacra, qualibet hebdomada, pro 
anima ipsius testatoris, in illo collegiali templo 
peragere, reservato tamen eiusdem canonicatus 
passivo iure tantum favore descendentium eius- 
dem Johannis Felici, -pro quibus in clericali 
statu constitutis sufficiat aetas quatuordecim 


ANNO MDCCCXLI. 


annorum, cum obligatione, sub poena caduci- 
tatis, non solum singulos sacros ordines susci- 
piendi, servatis iis omnibus, quae servari opus 
est, cum canonicam ad aetatem pervenerint , 
verum etiam idoneos se reddendi ad sacra- 
mentales confessiones excipiendas. Insuper ei- 
dem ven. fratri facultatem largimur, ut eadem 
auctoritate Nostra apostolica, huiusmodi cano- 
nico potestatem faciat, qua a chori servitio 
abesse possit, ac fructus omnes et distributio- 
nes quotidianas sui canonicatus percipere per- 
inde ac si choro et divinis officiis praesens 
adesset, onerata ipsius canonici conscientia super 
praecisa necessitate a chori servitio vacandi ob 
enunciatam causam. Volumus autem ut tam 
praedictum onus officii generalis missarum, 
quam cetera omnia canonicatui erigendo onera 
inhaerentia describantur in tabella sacrarii eius- 
dem collegialis ecclesiae ex decretis generalibus 
rec. mem. Urbani VIII et Innoc. XII praedeces- 
sorum Nostrorum de celebratione missarum. 

Haec volumus, statuimus, concedimus, in- 
dulgemus atque mandamus, decernentes has 
praesentes literas firmas, validas et efficaces 
existere et fore, suosque plenarios et integros 
efiectus sortiri et obtinere, dictisque in omnibus 
et per omnia plenissime suffragari; sicque in 
praemissis per quoscumque iudices ordinarios 
et delegatos etiam causarum palatii apostolici 
auditores, iudicari et definiri debere, ac irritum 
et imane, si secus super his a quoquam, quavis 
auctoritate, scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
ac fel. rec. Ben. XIV praedec. Nostri super di- 
visione materiarum aliisque apostolicis atque in 
universalibus provincialibusque et synodalibus 
conciliis editis generalibus vel specialibus consti- 
tutionibus et ordinationibus, necnon comme- 
moratae ecclesiae et pii legati legis fundationis, 
etiam iuramento, confirmatione apostolica vel 
quavis firmitate alia roboratis statutis et consue- 
tudinibus; quibus omnibus et singulis illorum 
tenores praesentibus pro plene et sufficienter ex- 
pressis ac de verbo ad verbum insertis habentes, 
illis alias in suo robore permansuris ad prae- 
missorum effectum, hac vice dumtaxat, specia- 
liter et expresse derogamus, aliisque etiam spe- 
ciali et individua mentione et derogatione dignis, 
in contrarium facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima tertia iul. 
millesimo octingentesimo quadragesimo primo, 
pontificatus Nostri anno decimo primo. 


Gly, 
BULLA 


Fit translatio cathedralis ecclesiae ex veteri 
in Novam Casertam *, 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
ad futuram rei memoriam. 


Inter apostolicae qua tenemur sollicitudinis 
munia, illud quoque recensetur, ut eam anima- 
rum pastoribus sedem praefiniamus, quae con- 
creditis suae fidei gregibus, utilius faciliusque 
moderandis, prae caeteris dioecesium locis op- 
portunior videatur. Nos igitur, qui ab ipsis 
supremi episcopatus primordiis nulli curarum 
ac laborum generi parcendum duximus, quo 
tutior christifidelibus salutis via muniretur, 
praedecessorum Nostrorum vestigiis inhaerentes, 
non tantum impense curavimus, ut in nova- 
rum dioecesium erectione is locus in sedem epi- 
scopalem destinaretur, unde memorati fructus 
hauriri uberius possent, verum etiam immu- 
tatis temporum rerumque circumstantiis, in- 
terdum decrevimus, ut in ecclesiis iam erectis, 
eadem episcopalis sedes in aptiorem locum 
transferatur. Iamvero vener. frater Dominicus 
Nanni Mancinelli, hodiernus ecclesiae Caserta- 
nae episcopus, supplicationem a decessoribus 
suis non semel in antecessum humillime exhi- 
bitam, pro impetranda translatione sedis epi- 
scopalis a veteri ad Novam Casertam, eo instan- 
tius ac fidentius Nobis instauravit, quo gra- 
viores causas idipsum exquirere iudicaret, sci- 
licet post eversionem Galatiae, quamplures ex 
iis qui eamdem incoluerant, ut Saracenorum 
furorem atque immanitatem devitarent, sese 
cum proprio episcopo eum in montem confu- 
gerunt, ubi Casertam a casa irta nuncupatam 
construxere ; quo factum est, ut per illud tem- 
pus, ea civitas ingenti incolarum numero fre- 
quentaretur. Verum pristina tranquillitate re- 
stituta, ac melioribus deinde labentibus annis 
evenit, ut in deteriorem ierit conditionem. Cum 
enim sita sit in monte praerupto, aeris insa- 
lubritate laboret, nec non aquarum aliarumque 
rerum inopia prematur, quas vitae usus sibi 
postulat, ditiores familiae inde abscesserunt, 
unde ea civitas imminui paulatim caeperit , 
atque incolentium numero ita destitui, ut in 
praesentiarum ne quingentos quidem continet 
incolas, qui rei agrariae operam navant. Quam- 
vis autem cathedralis ecclesia in honorem sancti 
Michaelis Archangeli ibidem erecta reperiatur, 
Casertanus tamen antistes iamdiu sedem sibi 
quaesivit in episcopio, cui prope seminarium 


t Ex Collectanea existente in Bibliotheca Angelica, de Urbe, sub signatura F. VIII. 27. , 


144 


posuit, quodque a Caserta Nova cum parum 
distet, a veteri tamen duobus passuum millibus 
plane seiungitur. Praeterea plerique eiusdem 
canonici, finitimis in pagis degentes, impetrata 
propter eiusmodi e suis domibus distantiam, 
iterum iterumque a S. Sede servitii choralis im- 
minutione, vix choralibus diebus eo sese con- 
ferunt. Nulli autem vel paucissimi ex tam mo- 
dico agrestique populo esse solent ii, qui ec- 
clesiasticis functionibus intersint; quamobrem 
divini cultus splendor, atque animarum salus 
non parum inde detrimenti patiuntur. Iam vero 
Caserta Nova adeo commodiorem ac salubrio- 
rem locum in Campaniae planitie obtinet, ut 
ibi Siciliarum reges, praeter alia monumenta, 
magnum palatium sibi aedificare curaverint. Ea 
civitas frequentiori populo exaucta ac divitibus 
pollens familiis, fuit etiam regio decreto con- 
clamata princeps provinciae Campaniae, cuius 
propterea inibi extat praefectura una cum pri- 
mariis publicae rei auctoritatibus et militibus; 
floret quidem sociali splendore et incremento, 
Opportunarum rerum commercio utitur fruitur- 
que, ac praeter advenas illuc confluentes tre- 
decim incolarum millia suo gremio complecti- 
tur. Verum id perincommodum et huiusmodi 
civitate minus dignum videtur, quod unica in 
ea habeatur paroecia, quae tantae civium fre- 
quentiae haudquaquam respondet, ac tam mo- 
dico utatur presbyterorum numero, ut sacra- 
mentorum administratio divinarumque rerum 
cultus expleri satis nequeat, licet Coenobitarum 
domus, quibus a SS. Redemptore praenomen 
est, inibi instituta reperiatur. Illi enim evan- 
gelicis missionibus huc illuc peragendi potis- 
simum addicti sunt. Ut vero ecclesiastica quo- 
que res ad incrementum promoveretur, Caser- 
tani antistites maximo studio elaborarunt ut 
amplior ecclesia aedificaretur. Anno denique 
millesimo octingentesimo trigesimo secundo, 
carissimo in Christo filio Nostro Ferdinando I, 
serenissimo utriusque Siciliae rege, suis etiam 
sumptibus opitulante, magnificum et decorum 
templum eo potissimum consilio extructum 
consecratumque fuit, ut ubi episcopalem sedem 
a veteri ad Novam Casertam transferri contin- 
geret, illud quidem cathedralis titulo augeretur. 
Omnibus itaque perpensis riteque exploratis, 
votis quoque pientissimis nedum episcopi Ca- 
sertani, sed carissimi etiam in Christo filii No- 
stri Ferdinandi II utriusque Siciliae regis obse- 
cundantes, titulum sedis episcopalis, et cathe- 
dralitatem ecclesiae existentis in Caserta veteri 
sub invocatione sancti Michaelis Archangeli per- 
petuo supprimimus, extinguimus et annullamus, 
eamdemque sancti Michaelis Archangeli eccle- 
siam, (parochialem tamen ut antea cum suis 
iuribus et oneribus extituram), ad statum sim- 
plicis parochialis ecclesiae reducimus, eiusque 
capitulum in novam cathedralem ecclesiam infra 
erigendam, apostolica auctoritate, transferimus. 


ACTA GREGORIL PP. XVI. 


Eumdem episcopum Casertanum omnino ab- 
solvimus atque liberamus ab memoratae eccle- 
siae manutentione, ad eam Casertae Novae mu- 
nicipium perpetuo obligamus, quandoquidem 
istud onus, aere publico substinendum, se om- 
nino suscepturum rite spoponderit. Ut vero in 
posterum consultum sit non minus ipsius ec- 
clesiae incolumitati, quam decenti externi cultus 
nitori, eam concedimus ordini religioso patrum 
Alcantarinorum, in Caserta veteri degentium, 
eidemque ordini committimus earum animarum 


- curam per alterum ex iis religiosis exercendam ; 


pro ipsius autem parocho assignatam volumus 
congruam oblatam, et constitutam in ducatis 
centum viginti ex aerario municipii Casertae 
Novae quotannis persolvendam. Istiusmodi con- 
fecta sedis episcopalis et cathedralitatis Caser- 
tanae suppressione et extinctione, Novam Ca- 
sertam superius memoratam erigimus atque 
constituimus in civitatem episcopalem cum 
curia et cancellaria ecclesiastica, omnibus et 
singulis fruituram honoribus, iuribus, privile- 
giis ac praerogativis, quibus alterae civitates, 
episcopali sede decoratae, in utriusque Siciliae 
regno, earumque incolae et cives utuntur ac 
potiuntur. Templum autem, quod in Caserta 
Nova sub invocatione sancti Michaelis Archan- 
geli dicatum est, perpetuo erigimus atque con- 
stituimus in novam cathedralem Casertanam 
suo sub titulo sancti Michaelis Archangeli nun- 
cupandam , et parochialem insimul extituram 
inibi praeterea erigimus et constituimus sedem, 
cathedram et dignitatem episcopalem pro uno 
antistite, qui Casertanus nuncupatur, ac prae- 
sit ecclesiae, civitati ac dioecesi Casertanae, 
clero et populo, itemque omnia et singula iura, 
officia et munia episcopalia habeat atque exer- 
ceat. Capitulo insuper infra designando, arca, 
sigillo, mensa episcopali, iisque omnibus ca- 
thedralibus et pontificalibus iuribus, honoribus, 
praeeminentiis, gratiis, favoribus, indultis, iu- 
risdictionibus ac praerogativis eumdem Caser- 
tanum episcopum frui volumus, quibus caeterae 
cathedrales ecclesiae in utriusque Siciliae regno 
existentes , earumque praesules fruuntur. Ut 
cathedrali ecclesiae, sic erectae, propria tribua- 
tur dioecesis, ipsam civitatem Casertae Novae 
et cetera loca quae territorium ac dioecesim 
Casertanam hactenus constituerunt, inibique 
consistentes et consistentia ecclesias, monaste- 
ria, nec non cuncta quaecumque sint saecularia 
et quorumvis ordinum regularia beneficia, utrius- 
que sexus personas et incolas tam laicos quam 
clericos, cuiuscumque gradus et ordinis, non 
tamen exemptos, episcopi Casertani pro tem- 
pore existentis iurisdictioni, regimini et supe- 
rioritati perpetuo pariter subiicimus, eique pro 
suis Civitate, territorio, dioecesi, clero et po- 
pulo simili modo assignamus et attribuimus. 
Quocirca necessarias et opportunas ipsi episcopo 
concedimus facultates istam Casertanam cathe- 


ANNO MDCCCXLI.° 


dralem ecclesiam eiusque dioecesim regendi 
atque gubernandi absque nova literarum apo- 
stolicarum expeditione. Ad tuendam porro de- 
center Casertani pro tempore existentis episcopi 
dignitatem, utque vicario generali curiaeque 
episcopali rite consultum sit, ipsarn novae men- 
sae Casertanae dotationem ex bonis reditibus 
et iuribus, quae ad suppressam Casertanam 
sedem spectabant, attribuimus et adiudicamus. 
Episcopium extans prope Casertam Novam, 
quo antea usus est et utitur Casertanus anti- 
stes, asservari et assignari mandamus pro ha- 
bitatione episcopi novae ecclesiae Casertanae, 
eumque Casertanum pro tempore antistitem ad 
cathedralis ecclesiae s. Michaelis Archangeli or- 
dinariam manutentionem, ad extraordinariam 
vero in solidum Casertae Novae civitatem te- 
neri praecipimus. In praefata autem sancti Mi- 
chaelis Archangeli cathedrali ecclesia, proprium 
capitulum erigimus atque instituimus ex iis- 
dem profecto dignitariis, canonicalibus ac be- 
neficiariis praebendis, et de iisdem personis, 
quin hac de causa indigeant literarum aposto- 
licarum expeditione, conflari volumus, quae 
constituebant capitulum Casertae veteris, ita ut 
hoc novae cathedralis ecclesiae capitulum con- 
stare debeat quatuor dignitatibus, undeviginti 
canonicis, inter quos unus erit theologus, alter 
poenitentiarius, quorum praebendae ex aposto- 
licarum constitutionum praescripto in posterum, 
praevio concursu, conferantur, ac septem conti- 
ciatur beneficiatis seu mansionariis, quibus onus 
incumbat novae cathedrali ecclesiae inserviendi. 
Ex his vicarius curatus eligetur, cui animarum 
cura demandabitur. Eidem capitulo sic erecto 
facultatem impertimur reformandi, vel si op- 
portunius videbitur de novo etiam condendi 
statuta, ordinationes et decreta sacris canonibus, 
apostolicis constitutionibus et conc. Tridentini 
decretis consentanea, et ab episcopo Casertano 
expendenda atque adprobanda pro eorum ro- 
bore ac pleno effectu, nec non ius gaudendi 
omnibus et singulis gratiis, honoribus et pri- 
vilegiis, quibus fruebatur capitulum suppressae 
cathedralis Casertanae ecclesiae, vel fruuntur 
caetera ecclesiarum cathedralium in Siciliarum 
regno existentia capitula, dummodo in usu 
sint nec fuerint peculiari indulto vel titulo one- 
roso acquisita. In praefata nova cathedrali eri- 
gimus titulum parochialitatis, proindeque pa- 
roeciam, quae unica usque adhuc extitit in Ca- 
serta Nova, circumscribimus , novaeque huic 
erectae paroeciae certos fines ab episcopo Caser- 
tano assignari mandamus, prout ei magis in 
Domino expedire videbitur, eiusque animarum 
cura erit exercenda per alterum ex mansiona- 
riis eiusdem cathedralis, qui nuncupetur vica- 
rius curatus, cuius praebenda perpetuo huius- 
modi oneri erit obnoxia. Ex quatuor millium 
missarum numero, quae ex piis legatis cele- 
brari consueverunt in suppressa Casertae ve- 


Acta Grecorii XVI. Vol. III. 


145 


teris cathedrali, tria earum millia ex aposto- 
licae potestatis plenitudine, et derogata, qua- 
tenus opus sit, quacumque testamentaria dis- 
positione nihil proinde obfutura, transferri cum 
iisdem porro indulgentiis et privilegiis, quibus 
inibi ea altaria pollebant, ad Casertae Novae 
cathedralem, ut nempe ab eius pariter capitulo 
celebrentur in praefata cathedrali Casertana, 
praecipimus et mandamus; ita ut millia tan- 
tum ex illis eidem ecclesiae Casertae veteris, 
servatis omnino pristinis indulgentiis et gra- 
tiis, privilegiis, celebrandae supersint. Volu- 
mus autem, ut Novae Casertae pro tempore 
episcopus quotannis teneatur ex condicto in du- 
catos centum erogandos ad subsidium paupe- 
rum in Caserta veteri degentium. Seminarium 
superius memoratum, quod extat prope epi- 
scopium et Novae Casertae proximum, servari, 
alterum vero extans in veteri Caserta supprimi 
mandamus, ita tamen, ut eius aedes destinen- 
tur in aliquem pium usum, quem Casertanus 
episcopus meliorem censuerit, et eiusdem re- 
ditus et alumnos modo ibi degentes protinus 
transferri ad praedictum seminarium dioecesa- 
num, quod aptius habetur, volumus atque man- 
damus. Capitulum autem novae cathedralis Ca- 
sertanae, tertia quaque feria mensis aprilis, com- 
posito ordine, ritu habituque chorali, proximam 
quotannis adire ecclesiam ruralem, « Sala », 
in honorem et memoriam sancti Vitaliani, qui 
persecutionem declinans ibi defessus constitisse 
fertur, atque etiam semel in anno eiusdem san- 
cti eremum visitare teneatur, quod antea prae- 
stare debebat tertia quaque feria mensis apri- 
lis; iniuncto praeterea onere, ut quotannis cum 
episcopo ab eodem suo capitulo obedientiam 
tunc accepturo, conveniat in suppressam Ca- 
sertae veteris cathedralem, non modo ut divinas 
in choro laudes singulas, scilicet horas cano- 
nicas solemniter persolvat, verum etiam pon- 
tificalibus ibidem celebrandis intersit. Quod vero 
spectat ad fructus novae ecclesiae cathedralis 
Casertanae, eos iuxta reditus suppressae eccle- 
siae Casertanae veteris eidem, ut supra, attri- 
butos de more taxari ad florenos biscentum et 
quadraginta sex cum dimidio auri de camera, 
et eiusmodi taxam in libris camerae apostoli- 
cae et sacri collegii describi volumus atque iu- 
bemus. Memoratam insuper ecclesiam Caser- 
tanam sancti Michaelis Archangeli ad cathedra- 
lis honorem evectam, metropolitico iuri archie- 
piscopi Capuani subiicimus, iisque omnibus 
frui facultatibus, exemptionibus, praerogativis 
et iuribus, quae ad caeteros suffraganeos Ca- 
puani archiepiscopi pertinere dignoscuntur, prae- 
cipimus et iniungimus. Ad hoc itaque ut omnia 
et singula ut supra a Nobis disposita rite ad 
suum ‘perducantur effectum, ven. fratri Camillo 
di Pietro archiepiscopo Beritensi, et apud ca- 
rissimum in Christo filium Nostrum utriusque 
Siciliae regem nuncio apostolico, quem prae- 


19 


146 


sentium literarum deputamus exequutorem, ne- 
cessarias et opportunas tribuimus facultates, ut 
per se, sive per aliam personam in ecclesiastica 
dignitate constitutam, ab ipso specialiter sub- 
delegandam, ea omnia facere, statuere ac de- 
cernere, et super quacumque oppositione ad- 
versus praemissa quomodolibet forsan oritura 
cognoscere, ac etiam definitive pronunciare li- 
bere et licite possit et valeat. Volumus autem, 
ut actorum omnium et singulorum exemplar, 
quod in praefatarum literarum apostolicarum 
executione etc.: de more transmittendum in ta- 
bulario congregationis Concistorialis diligenter 
asservetur. 

Praesentes autem literas et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet inter- 
esse habentes, vel non fuerint auditi, vel prae- 
missis non consenserint, nullo unquam tempore 
de subreptionis vel obreptionis aut nullitatis 
vitio notari, impugnari vel in controversiam 
vocari posse, sed eas semper et perpetuo vali- 
das et efficaces existere et fore suosque plena- 
rios et integros effectus sortiri et obtinere, at- 
que ab omnibus ad quos spectat inviolabiliter 
observari debere, et si secus super his a quo- 
quam quavis auctoritate scienter vel ignoranter 
contigerit attentari irritum et inane decernimus, 
in contrarium facientibus, licet speciali, ex- 
pressa et individua mentione dignis, non ob- 
stantibus quibuscumque. 

Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pa- 
ginam Nostrae suppressionis, extinctionis, an- 
nullationis, translationis, erectionis, constitu- 
tionis, assignationis, deputationis, mandati, 
decreti, derogationis et voluntatis infringere, 
vel el ausu temerario contraire. Si quis autem 
hoc attentare praesumpserit, indignationem om- 
nipotentis Dei ac beatorum Petri et Pauli apo- 
stolorum eius se noverit incarsurum. 

Datum Romae apud s. Mariam Maiorem anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo primo idibus iulii, ponti- 
ficatus Nostri anno decimo primo. 


CY: 
MOTU-PROPRIO . 


Erigit in vicariatum apostolicum provinciam 
Texas in America septentrionali, regendam 
per vicarium apost. episcopali dignitate ful- 
gentem '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Universi dominici gregis salus Nobis ab ipso 
pastorum principe et episcopo animarum divi- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


nitus commissa atque concredita postulat atque 
efflagitat, ut omni cura et contentione ea per- 
agere non omittamus, quae ad maiorem chri- 
stifidelium utilitatem procurandam pertinere 
posse cognoscimus. . 

Itaque, cum in praesentibus rerum ac tem- 
porum adiunctis, catholicae religionis bono plu- 
rimum expedire noverimus, si in Texensi pro- 
vincia, vulgo Texas, cuius regimen ecclesiasti- 
cum simplici hactenus presbytero, praefecti apo- 
stolici titulum habenti, fuit commissum, vica- 
rius apostolicus, episcopali dignitate insignitus, 
constituatur, qui ampliore auctoritate in illa 
regione Ecclesiae negotia gerenda curet, de venn. 
fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium nego- 
tiis Propagandae Fidei praepositorum consilio, 
provinciam ipsam Texensem in peculiarem ac 
distinctum vicariatum apostolicum erigendam 
censuimus. 

Motu igitur Proprio atque ex certa scientia 
et matura deliberatione Nostra, deque aposto- 
licae potestatis plenitudine, harum literarum 
tenore, ipsam provinciam Texensem in pecu- 
liarem ac distinctum vicariatum apostolicum 
erigimus et constituimus. Ipsi autem vicario, 
ab hac Apostolica Sede adlegendo, omnes et 
singulas facultates huiusmodi vicariis apostolicis 
concedi solitas, eadem auctoritate Nostra, con- 
cedimus et impertimur. 

Haec statuimus atque decernimus volentes 
has praesentes literas semper firmas, validas et 
efficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, atque iis, 
ad quos spectat ac in posterum spectabit, ple- 
nissime suffragari et ab omnibus inviolabiliter 
observari; sicqde in praemissis per quoscumque 
iudices ordinarios et delegatos, etiam causarum 
palatii apostolici auditores, ac Sanctae Roma- 
nae Ecclesiae cardinales, sublata eis et eorum 
cuilibet quavis aliter iudicandi et interpretandi 
facultate et auctoritate, iudicari et definiri de- 
bere, ac irritum et inane, si secus super his 
a quoquam quavis auctoritate scienter vel igno- 
ranter contigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque constitutionibus et sanctionibus aposto- 
licis, ceterisque, etiam speciali et expressa men- 
tione ac derogatione dignis, in contrarium fa- 
cientibus quibuscumque. . 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima sexta iul. 
millesimo octingentesimo quadragesimo primo, 
pontificatus Nostri anno decimo primo. 


1 Ex lure Pontificio de P. F. 


ANNO MDCCCXLI, 


CVI; 
EPISTOLA 


Michaeli Lewicki metropolitae , Ruthenorum 
unitorum gratulatur de Romani Pontificis 
primatu vindicato ex libris liturgicis, quibus 
Graeco—Russi et Rutheni utuntur; calum- 
niam refellit eorum, qui asserunt Ecclesiam 
catholicam latini ritus, avertere orientales a 
propriis ritibus, et de transitu ad alienum 
ritum docet '. 


Venerabili fratri Michaeli 
archiep. Leopoliensi, Haliciensi 
et Camenecensi 
Rutheni ritus 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Perlatum ad Nos est exemplum epistolae pa- 
storalis, datae a te die decima mensis martii 
huius anni, qua id tibi propositum fuit, ven. 


147 
frater, ut clero tuarum dioecesium, ac per eum 
fidelibus Ruthenis, qui sub tua cura sunt, su- 
premam auctoritatem Romani Pontificis, et cu- 
stodiendae cum illo communionis necessitatem 
studiosissime commendares. Hoc sane vigilan- 
tiae ac zeli tui documento lenitus est aliquan- 
tulum, qui iam diu haeret infixus cordi Nostro 
acerbissimus dolor, ob damna inter Ruthenos 
nonnullorum locorum rei catholicae illata, et 
permultos Nostrorum in Christo filiorum in 
magno religionis periculo versantes, ac prae- 
sertim ob infandum illud facinus Ruthenorum 
quorumdam antistitum, qui altero abhinc anno, 
ad Graeco—Russos acatholicos transfugae par- 
ricidialia contra matrem Ecclesiam arma sum- 
pserunt. Igitur gratulamur tibi in Domino ve- 
hementer, quod licet gregi praesideas sub ca- 
tholici et benignissimi erga illum amantissi- 
mique principis ditione constituto, non tamen 
fugerit prudentiam tuam, quanta esse soleat 
pravorum huiusmodi exemplorum vis, quali- 
busque insuper artibus acatholici homines uti 
consueverint ad decipiendum incautos, atque 
adeo tuum esse intellexeris, ut de salute sol- 
licitus dilectarum ovium, ipsis ingruentium pe- 


1 Ex lure Pontificio de P. F. — Pro historia allat. 
lit., quaedam transcribimus ex notis optimae Collectio- 
nis Lacensis vol. I, p. 606, de Ruthenorum transitu 
ad ritum latinum. 

« Versus medium saeculum XVIII antiquae de 
transitu controversiae denuo recrudescebant. Die xxiv 
nov. et X DEC. MDCCLXxvir. Benedictus XIV laicos 
Ruthenos vetuit sine consensu Latini Episcopi ad ri- 
tum Latinum transire (Molinwski, pag. 65). Quae de 
hac re sentiret, litteris ad epp. Leopoliensem et Pre- 
misliensem significavit: « VV. FF. salutem et aposto- 
licam benedictionem. Vestrae ad nos delatae sunt lit- 
terae scriptae xvu iulii, in quibus merito conqueri- 
mini de transitu Ruthenorum a ritu Graeco ad ritum 
Latinum, ubi bene nostis, VV. FF., quod nostri prae- 
decessores transitus hos abhorruerunt, et nos ipsi ab- 
horremus, utpote qui non destructionem, sed conser- 
vationem ritus Graeci summopere desideramus. Spe- 
cialiter de prohibendo transitu Ruthenorum actum est 
coram nobis anno MDCCXLviII, sed nulla fuit capta 
resolutio sub obtentu resistentiae factae a rege Polo- 
niae decretis Urbani VIII in quibus transitus fuerat 
prohibitus. Quamprimum materia reassumetur, omnem 
lapidem movebimus, ut nedum finali decreto transitus 
prohibeatur, sed etiam ut decretum sua non careat 
exsecutione. Et interea vobis, VV. FF,; et gregibus 
vestrae curae commissis apostolicam benedictionem 
peramanter impertimur. Datum Romae apud S. Ma- 
riam Maiorem die xvur sept. MDCCLI, pontificatus 
nostri anno x1 ». 

Sed SS. Pont. hoc finale decretum nunquam edi- 
dit, quia rex et epp. Lat. r. restiterunt, Etenim nun- 
tius apost. in Polonia die xxv mart. MDCCLII regio 
procancellario significavit, quum decretum Urbani VIII, 
quo Rutheni ecclesiastici ad Lat. r. sine speciali Sedis 
Apost. licentia transire prohibiti fuerunt, tollendis di- 
scidiis impar deprehensum esset, SS. Pontificem in 
eam sententiam venisse, quod laicis etiam Ruthenis 
transitum ad Lat. r. prohibere operae pretium esset, 
impertita tamen suo et Sedis Apostolicae in Polonia 
pro tempore nuntio facultate dispensandi. Haec cum 
epp. r. Lat. communicata sunt, qui mense octobri 
Grodnae congregati et ipsi, memoriali die xx oct. con- 


scripto, apud S. Sedem Apostolicam intercedere de- 
creverunt, et regem ad idem faciendum adduxerunt. 
Contra epp. Rutheni m. febr, Vilnae convenerunt et 
die xvii febr. MDCCLIn informationem materiam trans- 
itus a ritu ad ritum concernentem Romam et ad re- 
gem miserunt. Quo facto Praefectus S. Congregationis 
de Prop. Fide die vr aprilis nuntio ap. in Polonia 
scripsit: « Sua Sanctitas cogitaret statuere, ne illius 
legitimus habeatur transitus a ritu Graeco ad Latinum, 
qui, natus a parentibus Ruthenis et in illo ritu  edu- 
catus, non faceret in actis episcopalibus Latinis huius 
dioecesis, in qua habitat et suum habet domicilium, 
formalem declarationem, se velle spontanee et libere 
transire a ritu Rutheno ad Latinum. Ultra hioc posset 
quoque statui et declarari, ne ullus Ruthenorum_ tunc 
ad ritum Latinum transire possit, quando actu  inqui- 
ritur a suo ordinario Rutheno, et quin prius ab ipso 
ordinario Rutheno vel a suo superiore liber ab omni 
processu declaretur », (Malinowski, p. 65-161). Sic lite 
in curia Romana pendente, nuntius apostolicus die 
1v novembris mMpccLyr vetuit officialem Camenecien- 
sem r. Gr. fideles, qui ad r. Latinum transierant, ad 
r. Graecum censuris cogere (I. c, p. 166), SS. Pon- 
tifex quidem die xxvi iulii mpccLv. encyclica Alla- 
tae transitum a ritu ad ritum prohibuerat, sed con- 
troversiam ab epp. Polonis ad S. Sedem delatam 
certe minime hac encyclica ad missionarios per Orien- 
tem dispersos data definire voluit. Quodsi in his litte- 
ris utroque decreto Urbani VIII (die vir febr. et vir 
julii mpcxxrv) demonstrare nititur, S. Sedem, etsi li- 
bere affirmari potest, transitum huiusmodi (ad L. r.) 
non aeque ac primum (ad Gr. r.) interdici, tamen etiam 
eundem improbare: optimo quidem iure id facit, quum 
illius decreti exsecutio, invita S. Sede, temporum iniu- 
ria impedita sit; sed non inde efficitur, SS. Pontifi- 
cem restricto decreto die vi febr. hac ratione vigo- 
rem voluisse restituere. Neque si Benedictus XIV pro- 
toarchimandritam O. S. Basil, Ruthenorum bullam De- 
mandatam ad Graeco-Melchitas missam servare iussit 
(v. supra p. 481 c.), inde colligi potest, SS, Pontifi- 
cem omnes et singulos Ruthenos ad eamdem servan- 
dam obligasse. At, quod Benedictus XIV facere im- 
peditus est, Clemens XIV pro Ruthenis in Russiae 


148 


riculorum initiis, omni ope atque opera obsi- 
steres. Gratulamur deinde speciatim de ratione 
a te prudentissime adhibita, ut pontificii pri- 
matus dogma testimoniis etiam confirmares 
librorum liturgicorum, quibus Rutheni seu 
Graeco—Russi omnes, tum catholici, tum aca- 
tholici diversarum nationum, ad Nostra usque 
tempora usi sunt. Profecto cunctis, qui chri- 
stiano nomine gloriantur, satis esse deberet ple- 
nissima illa ecius veritatis ostensio, quae ex 
divinis scripturarum libris, constantique vete- 
rum patrum tum occidentalium tum orlenta- 
lium traditione, atque adeo ex irreformabili 
universalis Ecclesiae doctrina clarescit. Sed ni- 
hilominus confirmatio dogmatis eiusdem ex 
libris assumpta, antiquo commendatis Ruthe- 
norum usu, atque (ut opportune adnotas) in 
plures quoque variarum nationum linguas in- 
terpretatis, peculiarem habet vim catholicis eius 


rilus in sanctae unionis cultu custodiendis, ea- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


demque Graeco—Russos seu Ruthenos acatho- 
licos luculentiori quodam proprii sui oris te- 
stimonio redarguit. Nec refert si recens apud 
hos aliqua iis in libris resecta forsan hoc in 
genere aut subdole immutata fuerint; quum 
immo ex mutationibus huiusmodi, nedum ipsa- 
rum auctores inexcusabiles fierent, sed ipsa quo- 
que illorum testimoniorum vis illustrior per 
eam fraudem ac manifestior evaderet. 

Iam vero et illud opportunissimum fuit, quod 
in tua epistola commemorasti de statu schisma- 
ticae ecclesiae Constantinopolitanae, uti et alia- 
rum ecclesiarum, a Sanctae huius Sedis aucto- 
ritate rebelliam, quae in diversos prolapsae er- 
rores et dissociatae paullatim alterae ab alteris, 
ne umbram quidem retinent sanctae illius ca- 
tholicae et apostolicae unitatis, quam inesse 
omnino in vera Christi Ecclesia ipsae quoque 
una Nobiscum in Constantinopolitano symbolo 
profitentur. Quo in loco scitissime insuper ad- 


imperio et Pius VII pro Ruthenis in Galicia praestitit, 
ut patet ex his litteris: 


« EX AUDIENTIA SANCTISSIMI 
HABITA DIE XIIJ IUNII MDCCCII, 


Cum SSmo D. N. Pio div. prov. PP. VII exposi- 
tum fuerit, decretum fel. rec. Urbani VIII de non 
transitu Ruthenorum ad Latinum ritum, editum sub 
die vi februarii Mpcxxiv, confirmatum die xvr apri- 
lis MpcCLXxIv a Clemente PP. XIV pro omnibus 
locis et provinciis, quae Moscorum imperio subsunt, 
aliquoties ibidem violari: Sanctitas Sua, decessorum 
suorum vestigiis inhaerens, ex gravissimis causis ani- 
mum suum moventibus, referente me infrascripto sacrae 
congregationis de Prop. Fide secretario, decretum, de 
quo agitur, iterum expresse renovavit, mandans, ut ab 
omnibus praedictorum locorum Christi fidelibus tum 
ecclesiasticis, tum laicis, sive ii Latini sint, sive Graeci, 
sancte ac inviolabiliter observetur. Decretum est autem 
huiusmodi: Ad conservandam (supra p. 602 d.). Itaque 
hoc decretum sic renovatum SS. mandavit in notitiam 
caute deduci omnium Episcoporum tum R. ritus, tum 
L., iisque denuntiari, non licere sibi in posterum Ru- 
thenos, sive monachos sive clericos sive etiam laicos, 
ad Latinum ritum quavis de causa, inconsulta Sede 
Apostolica, admittere, praetextu etiam cuiusvis -facul- 
tatis, quam forsan a Sanctitate Sua vel eius praede- 
cessoribus, sive scripto, sive voce, obtinuerint, quas 
facultates Sanctitas Sua tenore praesentium revocat, 
suoque peculiari iudicio huiusmodi transitus perpetuo 
sibi suisque successoribus reservat sub iisdem poenis 
in superiori decreto propositis ; contrariis quibuscum- 
qne non obstantibus. 

Datum Romae ex aedibus dictae S. Congregationis 
die et anno quibus supra. 


Dominicus Archiep. Myren., Secret. ». 


Sed haec decreta in tempora inciderunt, quibus 
magistratus civilis recursum ad S, Sedem impediebat. 
Ipse episcopus r. Gr. Premisliensis, etsi decretum Ur- 
bani VIII vigere acriter contendebat, tamen affirma- 
vit: quemlibet, qui a ritu ad ritum transire vellet, ad 
locorum Ordinarios, utpote plenaria (!) iurisdictione 
gaudentes, se referre debere. (Litt. ad Ep. Premislien- 
sem L, r. die 11 dec. MDccc, Harasiewicz, Annales 
Ruth. p. 704-717). Reapse idem Episcopus postquam 
sedi metropolitanae Leopoliensi praefectus est, subdi- 


tis aliquoties permisit, ut ad ritum Latinum transirent. 
Quod quum, eo defuncto, etiam a vicario capitulari 
Michaele de Harasiewicz postulatum esset, hic ad 
S. Sedem recurrit et duo rescripta accepit (dd. xxv 
novembris MDCCCXV et XXIX iunii MDCCCXvVI), quibus 
Cardinalis Litta, Praef. Congr. de Prop. Fide, ipsi 
significavit, transitum istum sine S. Sedis dispensa- 
tione esse vetitum. In secundis tamen litteris Cardi- 
nalis hanc moderationem apposuit. « Unum tamen 
est, quod ad vitanda incommoda, quae ex ritus va- 
rietate in una eademque familia oriri solent, ex de- 
creto Sacrae huius Congregationis die XIX. martii 
MDCCLIX. et apostolica auctoritate firmato permissum 
est, scilicet Graecum maritum posse, si velit, ritum 
sequi Latinae uxoris, itemque Graecam uxorem posse, 
si velit, Latini viri ritum -amplecti, quin eo defun- 
cto ad ritum Graecum redire valeat ». (Malinowski, 
p. 666). 

Omnia haec rescripta, ne quis sine apostolica dis- 
pensatione ad ritum Latinum transire posset, parum 
juvabant; nam c. r. gubernium Galiciae decreto 
die xx februarii mMpcccxvu Nostro 7897 significavit, 
Suam Maiestatem resolutione die XX ian. pro exacta 
in futurum norma sancire dignatam esse: ... ad hunc 
transitum ex natura rei consensus Pontificis omnino 
non requiritur. « Denuo igitur discordiae mutuis querelis 
magis magisque accendebantur. Peropportunae fuerunt 
eo tempore apostolicae litterae Gregorii XVI die xvi 
julii Mpcccxtr ad Archiep. Lewicki, quibus eos qui- 
dem valde reprehendit, qui Orientales catholicos ad 
ritum Latinum amplectendum allicerent, sed simul mo- 
nuit, maius periculum Ecclesiae Ruthenae aliunde im- 
minere ». 

« Motus vero civiles, paullo post in Galicia orti, 
concitatis inter Polonos Ruthenosque acerrimis par- 
tium studiis cotroversiam illam de transitu ad ritum 
alienum non modo non sedarunt, sed cum magno re- 
ligionis detrimento tam vehementer auxerunt, ut epi- 
Scopi utriusque ritus intelligerent, omnino Concordiam 
ineundam esse. Convenerunt igitur inter se Leopoli, 
et tandem die xxx sept. MDCCCLXMI (v. supra p. 561- 
566) SSmho Patri et D.N, Pio IX contingit, postquam 
singulari amore et assiduo studio paternas curas ad 
electam dominici gregis partem Orientalem vel ab ipso 
supremt pontificatus initio contulerat (encycl. .4man- 
tissimus), post ducentos quinquaginta annos discor- 
diarum suprema apostolica auctoritate firmare Con- 
cordiam », 


ANNO MDCCCXLI, 


notasti, plures illarum redactas fuisse in sub- 
iectionem omnimodam civilium potestatum, et 
contra hierarchiae ordinem, a Christo Domino 
institutum ', earum nutu atque arbitrio sacris 
in. rebus gubernari. 

Pergratum pariter Nobis fuit in eadem epi- 
stola tua legere, quae contra illos animadver- 
tis, qui Sanctam hance Sedem calumniari non 
verentur, quasi tum orientales alios, tum etiam 
Ruthenos sibi obedientes avertere semper stu- 
duerit a propriis ipsorum ritibus, ut tandem 
eosdem omnes ad latinum ritum traducat. 
Quam longe id a veritate absit, manifestissime 
evincitur, ex pluribus Romanorum Pontificum 
sanctionibus, (a te etiam laudatis), quae scilicet 
sive Orientalibus ceteris, sive Ruthenis catho- 
licis nominatim permissum decernunt usum 
suorum rituum; ea tantum exceptione adiecta, 
ut eiusmodi ritus veritati et fidei catholicae 
non adversentur, et communionem cum Ro- 
mana Ecclesia non excludant 2. Hinc porro si 
factum aliquando est, ut in ritu nonnullarum 
ecclesiarum peculiaris aliqua circa unum vel 
alterum eius caput mutatio expeteretur, non 
aliter illam probavit decrevitque Apostolica 
Sedes, nisi graves id causae suaderent; cau- 
tumque voluit, ut nihilominus suo semper in 
robore permanerent pontificiae constitutiones 
et generalium conciliorum decreta de orienta- 
libus ritibus conservandis. Eo insuper spectant 
scholae et collegia, sumptu aut cura praedeces- 
sorum Nostrorum tum alibi tum Romae aperta, 
clericis diversorum rituum informandis; eo 
spectant ecclesiae in illorum usum destinatae, 
ac non denegata episcopis presbyterisque facul- 
tas celebrandi etiam more suo in ecclesiis la- 
tinis; eo denique spectat, quod iam diu insti- 
tutum est, ut quoties Romanus Pontifex sole- 
mniter celebrat, adsint una cum latinis subdia- 
conus atque diaconus graeci ritus, qui et ipsi 
epistolam et evangelium sua lingua decantant. 
Postremo nec praetermiserunt Romani Pontifices 
inconsultam reprehendere illorum rationem, qui 
orientales catholicos ad latinum ritum ample- 
ctendum allicerent. Totam hanc Ecclesiae Ro- 
mange in permittendis, tuendis honorandisque 
tum Ruthenorum tum aliorum Orientalium ri- 
tibus oeconomiam explicat fusius, multisque 
omnis generis documentis illustrat Bened. XIV 
immortalis memoriae, decessor Noster, in literis, 
quarum initium Allatae sunt, datis die vige- 


149 


sima sexta iulii millesimo septingentesimo quin- 
quagesimo quinto 3, quas quidem literas cum 
quis attente perlegerit, habebit profecto unde 
illorum inscitiam coarguat, qui Summos Pon- 
tifices erga orientales liturgias minus aequos 
fuisse contendunt. 

Tllud vero dolendum, quod ex servata apud 
Ruthenos catholicos sui ritus disciplina, occa- 
sionem arripiunt Graeco—Russi acatholici, ut 
eos subdole avertant a Romana Ecclesia, quasi 
in diverso ritu ‘diversam religionem habente, 
atque adeo impellant facilius ad schismaticam 
suam communionem, quam vix in paucis ac 
nullius pene momenti rebus, ab illorum cultu 
distingui comminiscuntur. Probe autem nosti, 
ven. frater, quanta penes rudiorem praesertim 
populum vis esse soleat in huiusmodi cavilla- 
tionibus ex rerum similitudine externaque veluti 
facie petitis. Ne desistas itaque toto pastoralis 
vigilantiae studio prospicere, ut tuus iste grex 
iis fraudibus minime capiatur. Hunc vero in 
finem praecavere primum oportet, ne idem illud 
seductionis periculum maius evadat ex nova 
aliqua commutatione, qua scilicet Rutheni ca- 
tholicorum ritus ad pleniorem cum schismaticis 
similitudinem accommodentur. Enimvero si de 
iis ritibus loquimur, qui ad professionem quo- 
dammodo fidei et unitatis catholicae, atque ad 
detestationem schismatis pertinent, hos quidem 
variari prorsus non posse, manifestissimum 
est. De aliis autem ritibus, quos Rutheni ca- 
tholici retinuerunt ex veteri suo more, aut quos 
progressu temporis ad tuendam suam a schi- 
smaticis s2parationem, seu alias guascumque 
ob causas adoptarunt, hi quoque haud certe 
possunt variari pro lubitu, atque in tanto prae- 
sertim huius temporis periculo, maximae pror- 
sus imprudentiae foret, quidquam eo in genere 
ad schismaticorum placita detrahere, adiun- 
gere, aut quomodolibet immutare. Huc insuper 
spectat, ut intento iugiter animo caveas, ne 
clerus populusque iste missalia accipiant, vel 
catechismos, aut alios liturgicos seu reiigiosos 
quoscumyue libros, qui ex officinis schismati- 
corum prodierint. Quam circa rem eo maior 
adhibenda vigilantia est, quod Graeco—Russi 
libros huiusmodi ad rationem suam callide 
aptatos, magno nuper exemplarium numero 
edidisse, narrantur, eosdemque Ruthenis catho- 
licis modico aut etiam nullo petito pretio ob- 
trudere gestiunt; speciatim vero catechismum 


1 Penes imperatores potestas non est, ut Ecclesiis 
leges sanciant. Attende quid dicat Apostolus: « Et 
quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum apo- 
stolos, secundo prophetas, tertio pastores et doctores 
ad perfectionem Ecclesiae ». Non adiecit: « impera- 
tores ». Ita Ioannes Damascenus (de imaginibus Orat. 
2, num.12, tom. I oper. edit. Le Quien). Athanasius 
vero (in hist. Arianorum ad Monachos num, 52, tom. I, 
pag. 1, opp. edit. Patav.): « Quandonam (inquit) Ec- 
clesiae decretum ab imperatore accepit auctoritatem, 


aut pro decreto illud habitum est? Multae antehac 
synodi coactae sunt: multa prodiere Ecclesiae decreta; 
sed nunquam patres res huiusmodi imperatori suasere, 
nunquam imperator ecclesiastica curiose perquisivit ». 

2 Ita de Ruthenorum ritibus statuit Clemens PP. VIII 
in const. Magnus Dominus xxu1 decembris MDxcv, 
et in const. Decet xxii febr. Mpxcvr, et declaravit 
iterum Paulus V in const. Solet circumspecta x de- 
cembris MDCXV. 

3 Bullar. Benedict. XIV, tom. IV, constit. 47. 


150 


non lingua solummodo qua ipsi utuntur, sed 
germanice insuper interpretatum evulgarunt; 
ut de hoc proinde magis adhuc timendum sit, 
ne inter Ruthenos, qui in dioecesibus tuis, 
aut in aliis Germaniae regionibus sunt, dif- 
fundatur. 

Deinde non intermissa unguam sollicitudine 
providere perges, ut sacerdotes, qui sub te 
sunt, ipsi inter se diligentius considerent, et 
tecum una, prout res et occasio postulet, op- 
portune populum doceant, diiferentiam quidem 
illam, qua Rutheni catholici a Latinis distin- 
guuntur, utpote quae aliquibus tantum merae 
disciplinae capitibus sacrisque nonnullis ritibus 
continetur,. et Sanctae huius Sedis auctoritate 
permissa est, non disrumpere ullo modo inter 
ipsos vinculum, quo verae Christi oves invi- 
cem conglutinantur; contra vero Graeco-Russis 
nihil prodesse totam illam suorum cum vestris 
ritibus similitudinem, quum ipsi nihilominus 
ab omnibus catholicis seu Ruthenis seu Latinis 
seu alterius cuiuscumgue ritus dissentiant in 
rebus ad veram pertinentibus fidem, ex qua 
iustus vivit ', atque ad subiectionem erga suc- 
cessorem Petri apostolorum principis, Roma- 
num Pontificem, cui (ut verbis utamur patrum 
Chalcedonensium) vineae custodia a Salvatore 
commissa est ?, ad cuius ecclesiam (ut Irenaeus 
loquitur) propter potiorem principalitatem, ne- 
cesse est Omnem convenire ecclesiam, hoc est 
eos, qui sunt undique fideles 3, cum quo de- 
nique (ut inquit Hieronymus) quicumque non 
colligit, spargit, hoc est, qui Christi non est, 
antichristi est 4. 

Tuxta haec igitur, rationi insistens iam a te 
sapienter adhibitae, admonere grezem non ces- 
sabis, ut constantissimi adhaereant sanctae huic 
unitati, et fidei catholicae, quae a Christo et 
ab eius apostolis annunciata, atque a sanctis 
patribus tum latinis tum orientalibus inviolate 
custodita, et unanimi consensione praedicata et 
transmissa ad Nos est; quam tenuerunt etiam 
Rutheni Russive omnes, quo tempore sive Grae- 
corum sacerdotum Romanae Sedi tune adhae- 
rentium *, sive etiam Latinorum © ministerio ad 
Christi ovile adducti sunt. De schismatica vero 
Graeco-Russorum communione perges dare ope- 
ram, ut oves tuae penitus intelligant, illos non 
alios habere auctores suae a Nobis scissionis, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


nisi Michaelem Caerularium, aliosque sive un- 
decimi a Christo saeculi, sive recentioris adhuc 
aetatis superbissimos homines, qui rebellionis 
signa erigere ausi sunt contra Ecclesiae catho- 
licae doctrinam et auctoritatem, totius licet ve- 
tustatis consensione comprobatam, quique porro 
evanuerunt adeo in cogitationibus suis, ut in 
liturgicis suorum sectatorum libris intactas re- 
liquerint preces laudesque illas, quibus su- 
prema, quam tantopere oderunt, Ecclesiae Ro- 
manae auctoritas luculentissime praedicatur. 

Verum ut augeatur in Ruthenis fidelibus uni- 
tatis amor, iidemque uberioribus eum in finem 
divinae gratiae roborentur auxiliis, docere ipsos 
iuvabit brevem aliquam precationis formulam, 
qua saepius a Deo supplices petant, ut per eius 
misericordiam digni habeantur profiteri con- 
stanter veram catholicam fidem, atque adeo in 
necessaria Sanctae huius Sedis communione 
firmiter perseverare. Harum vero precationum 
usus et vicem supplebit amplioris instructionis, 
cui rudiores praesertim laici haudquaquam fo- 
rent idonei. 

De clero sane satagendum est, ut rite omnia 
noverit, quae sui muneris sunt; nec desint in 
sacerdotum ordine viri plures ad sacras disci- 
plinas diligentius exculti, qui potentes sint ex- 
hortari in doctrina sana, et eos, qui contradi- 
cunt, arguere. Atque id ut futuro etiam tem- 
pore feliciter consequaris, perges, ut certe facis, 
cunctos pastoralis zeli nervos intendere, quo 
minores clerici tum ad pietatem solidamque 
virtutem, tum ad doctrinam informentur omnino 
catholicam, atjue ab erroris cuiusque periculo 
alienam. Eo etiam spectat, ut maior, qui fieri 
poterit, illorum numerus 4 prima aetate (ut 
Tridentina synodus? monet), in seminarium 
ecclesiasticum recipiantur, ubi a probatissimis 
viris sedulo instituti, sub tuis oculis in spem 
Ecclesiae succrescant. Nunquam interea invi- 
gilare cessabis tum seminarii eiusdem mode- 
ratoribus, tum aliis extra seminarium magistris 
minorum maiorumgue disciplinarum, ut nemo 
illorum ab officio declinet, sed una omnium 
cura sit in teneros adolescentium animos ca- 
tholicae veritatis amorem et horrorem schisma- 
tis instillare. Ita, Deo benedicente, continget, 
ut nihil unquam clero tuo potius sit, quam 
praedicare veram catholicam fidem, quam nisi 


1 Ad Hebraeos X, 38. 

2 Concil. oecum, Chalcedon. in relat. ad Leonem 
Papam (tom. IV, pag. 1775, 1776. Concilior. Lab- 
beanae collectionis Venetiis iterum editae a Coleto). 

3 Libr. III. contra haereses cap. 3. 

4 Epistola ad Damasum, quae est ep. XV in tom. I 
S. Hieronymi, Veronae ed. a Vallarsio. 

> Generalem Russiae conversionem ante annum Chri- 
sti M sub Volodimiro piissimo principe contigisse, te- 
Statur inter alios Nestor Monachus (Ruthenae hist. pa- 
rens) in Chronicis slavo sermone scriptis, quae Petro- 
poli edita sunt. Cessaverat iam a centum annis schisma 
Photii, Volodimirus vero obiit anno mMxv; atque ita 


longe ante annum MLII, quo tandem Michael Caeru- 
larius C. Poli schisma instauravit. Sed Russi multo 
adhuc tempore perseverarunt in obedientia Ecclesiae 
Romanae. Immo ex literis Gregorii VII anno MLxxv, 
ad Demetrium (seu Izaslaum) Russorum regem eiusque. 
uxorem datis (tom. XII Concilior., pag. 355) manife- 
stum est, hos misisse Romam filium suum, ut regnum 
sub Petri apostoli protectione ponerent. 

© Celebrantur inter alios episcopi Reinburnus et 
Bruno seu Bonifacius, quorum alter post ingentem 
Russorum numerum Ecclesiae catholicae aggregatum, 
martyr occubuit annum circiter MVIIz. 

7 Sess. 23, cap, 18, de Reform, 


cs 


ANNO MDCCCXLI, 


quisque integram inviolatamque servaverit, abs- 
que dubio in aeternum peribit ', eoque ipso et 
unionem fovere cum Ecclesia catholica, a qua 
quisquis fuerit separatus, non habebit vitam 2, 
et obedientiam tueri erga supremam hanc Petri 
Cathedram, ubi Christus Dominus ipsius Ec- 
clesiae fundamentum posuit, in qua proinde 
est integra christianae religionis et perfecta so- 
liditas 3. 

Haec sunt, ven. frater, quae tecum Nostris 
hisce literis communicare voluimus sive ad gra- 
tulandum eximiae tuae vigilantiae, sive ad ze- 
lum ipsum tuum pro supremi Nostri aposto- 
latus munere adiuvandum. Plane autem non 
ambigimus, quin aequo tibi gratulentur alii 
venerabiles fratres catholici Ruthenorum prae- 
sules, et maiorem inde animum sumant, ad 
suum quisque gregem alacriori sedulitate mu- 
niendum adversus schismaticorum fraudes et 
in Sanctae Ecclesiae unitate custodiendum. Uti- 
nam te atque ipsos non contristassent quidam 
illi eiusdem vestri ritus antistites, quos duobus 
ante annis rebellasse a catholica veritate defle- 
vimus! Heic autem temperare Nobis non pos- 
sumus, quin rursus doleamus etiam atque etiam 
calamitatem fidelium ovium, quibus iidem prae- 
positi fuerant, quaeque nunc pastorum loco 
veros in eis habent lupos in ipsarum caedem 
furentes. Nos quidem nihil intentatum relin- 
quimus, quo illas eripiamus ab eorum faucibus 
et a conditione miserrima, in quam deiectae 
sunt, Deo bene iuvante, relevemus. Nec sane 
desistimus, ipsum Patrem misericordiarum per 
Iesum Christum Filium suum, omni, qua pos- 
sumus, supplicum precum contentione orare 
et obsecrare, ut roborare illas dignetur validio- 
ribus gratiae suae donis, simulque propitius 
adsit sollicitudini Nostrae, qua levamen eis 
atque opem ferre connitimur. 

Denique tibi etiam, ven. frater, et creditis 
fidei tuae ovibus, nec non caeteris omnibus 
aliorum locorum Ruthenis. fidelibus universis 
prospera et salutaria omnia impense precamur 
a Domino, et Nostrae testem studiosissimae 
benevolentiae apostolicam benedictionem toto 
cordis affectu peramanter impertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima septima 
iulii millesimo .octingentesimo quadragesimo 
primo, pontificatus Nostri anno decimo primo. 


| 


151 
CVII. 


INDULTUM 


Fit concessio indumentorum magis insignium 
favore canonicorum basilicae s. Laurentii 
Florentiae *. 


GREGORIUS PP. XVI 
ad perpetuam rei memoriam. 


Apostolicae providentiae ac benignitatis in- 
stitutum a Romanis Pontificibus praedecesso- 
ribus Nostris sapientissimo sane consilio initum 
servatumque est, ut praecipua honorum insi- 
gnia, iis potissimum deferantur viris, qui in 
sortem Domini vocati, vetustissimis et claris- 
simis in templis laudes Deo pie religioseque 
concelebrantes, atquc huic Apostolicae Sedi fir- 
miter adhaerentes, quemadmodum dignitate, 
ita etiam virtutum omnium ornatu enitere sum- 
mopere conantur. 

Neminem certo latet amplissima inter templa 
omnipotentis Dei honori dicata, pulcherrimam 
magnificentissimamque imperialem ac regiam 
basilicam aeque ac insignem collegialem eccle- 
siam Florentiae sancto Laurentio martyri sa- 
cram, fulgere, quae vel ab ipsis christianae reli-. 
gionis primordlis ea in civitate primitus condita, 
atque a s. Ambrosio Mediolanensium antistite et 
Ecclesiae doctore inter gestientium Florentino- 
rum gratulationes sollemnibus caeremoniis con- 
secrata, Ambrosianae etiam basilicae nomine 
merito appellatur. Accedit etiam ut lectissimum 
eiusdem basilicae canonicorum collegium lis 
semper spectatissimis floruerit viris, qui inge- 
nio, virtute, consilio, doctrina, literis, religione, 
pietate atque orthodoxae fidei studio adeo prae- 
stitere, ut eorum nonnulli ad hance Petri Ca- 
thedram evecti, plures in augustum S. R. E. 
cardinalium collegium cooptati, multi vero epi- 
scopali dignitate aucti, de christiana et civili 
republica rebus praeclare gestis summopere me- 
riti, eorum nomen immortalitati commendarint. 
Hine porro evenit, ut Romani Pontifices deces- 
sores Nostri basilicam ipsam eiusque canoni- 
corum collegium summa benevolentia fuerint 
prosequuti, et maximis ac honorificentissimis 
privilegiis auxerint, ornarint. Itaque Nos prae- 
decessorum Nostrorum vestigia sectantes atque 
eiusdem basilicae canonicorum votis quam li- 
bentissime annuentes, perenn: aliquod propen- 
sissimae Nostrae voluntatis testimonium illis 
exhibendum censuimus, ut tam ipsius basilicae, 


1 Ex symbolo Quicunque in princ. 

2 Ex concil. Zertensi an. ccccxm in synodalibus lit- 
teris ad Donatistas (inter opp. S. Augustini edit. Mau- 
rim. tom. Il, cap. 141 et 152). Quisquis (inquit) ab 
hac catholica Ecclesia fuerit separatus, quantumlibet 
laudabiliter se vivere existimet, hoc solo scelere, quod 


a Christi unitate disiunctus est, non habebit vitam, sed 
ira Dei manet super eum. 

3 Ex regula Fidei, seu formula Hormisdae, quae tum 
eo Pontifice ad initia saeculi VI, tum postea non se- 
mel ab Orientis episcopis subscripta est. 

4 Ex Cancellaria Episcopali Florentina, 


152 


quam illius canonicorum collegii decus atque 
honor magis magisque augeatur. 

Quamobrem omnes singulos, quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis sen- 
tentiis, censuris et poenis quovis modo vel 
quavis de causa latis, si quas forte incurrerint, 
huius tantum rei gratia absolventes ac absolu- 
tos fore censantes, hisce literis, auctoritate No- 
stra apostolica, iis qui modo sunt quique in 
posterum erunt, priori et canonicis Laurentia- 
nae Florentinae basilicae, perpetuum in modum 
concedimus atque indulgemus, ut floccum ni- 
grum in pileo, et crucem auream octogonam, 
imaginem sancti Laurentii martyris in medio 
referentem, radiis undique redimitam, marty- 
rum corona superimposita, e qua duae palmae 
viridis coloris erumpant, vel aurea catenula vel 
taenia violacea vesti innexam seu appensam, 
gestare libere ac licite possint et valeant. 

Haec concedimus atque indulgemus decer- 
nentes has praesentes literas firmas, validas 
atque efficaces existere et fore suosque plena- 
rios et integros effectus sortiri et obtinere, 
ac iis ad quos spectat et pro tempore spectabit, 
hoc futurisque temporibus plenissime suffra- 
gari; sicque in praemissis per quoscumque iu- 
dices ordinarios et delegatos etiam causarum 
palatii apostolici auditores, ac S. R. E. cardi- 
nales, sublata eis et eorum cuilibet quavis 
aliter iudicandi et interpretandi facultate et 
auctoritate, iudicari et definiri debere, irritum- 
que et inane quidquid secus super his a quo- 
quam, quavis auctoritate, scienter vel ignoran- 
ter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis, ac in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus et 
ordinationibus, et, quoties opus fuerit, eius- 
dem basilicae et canonicorum collegii etiam 
iuramento, confirmatione apostolica vel quavis 
firmitate alia roboratis statutis et consuetudini- 
bus, privilegiis quoque, indultis et literis apo- 
stolicis in contrarium praemissorum quomo- 
dolibet concessis, confirmatis et innovatis, ce- 
terisque in contrarium facientibus quibuscum- 
que. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima septima 
iulii millesimo octingentesimo quadragesimo 
primo, pontificatus Nostri anno decimo primo, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


CVIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Institutum Sororum Misericordiae eiusque con- 
stitutiones approbat, et eiusdem instituti do- 
morum in Austriaca ditione existentium su- 
periorem eumdem archiepiscopum Pragen- 
sem declarat '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum divini Nostri Reparatoris vicariam hic 
in terris licet immeriti operam gerentes illud 
unum vel maxime optemus, ut caritas Dei dif- 
fusa sit in cordibus omnium, atque ubique 
vigeat, floreat maioresque in dies vires acqui- 
rat; tum singulari sane paterni Nostri animi 
benevolentia et studio ea potissimum instituta 
prosequimur, quae christianae caritatis operibus 
insistere summopere gloriantur. 

Maxima certe laetitia affecti fuimus, ubi a 
ven. fratre Aloysio de Schrenk hodierno archie- 
piscopo Pragensi accepimus, institutum Soro- 
rum Misericordiae sub inyocatione sancti Ca- 
roli. Borromaei in Austriacas regiones invectum, 
maximo christianae ac civili reipublicae orna- 
mento et usui esse. Etenim illius pii instituti 
feminae caducis fluxisque rebus humanis nuntio 
remisso, ac sancta inter se societate coniunctae, 
tribusque simplicibus castitatis, paupertatis et 
obedientiae votis obstrictae, in deliciis habent 
pauperibus inservire, aegrotos fovere, in pro- 
priam aliorumgue sanctificationem incumbere, 
et alia opera exercere, quae caritatem vel in 
Deum, .vel in proximum praeseferunt. Itaque 
cum ex huiusmodi instituto multa in christia- 
nam et civilem rempublicam bona et commoda 
redundare, atque uberiores in dies fructus per- 
cipi videantur, idem ven. frater a Nobis enixis 
precibus postulavit, ut institutum idem eiusque 
constitutiones cum nonnullis mutationibus, pro 
re et tempore factis, approbare ac simul eum- 
dem ven. fratrem ipsius instituti in Bohemia 
moderatorem seu superiorem declarare velimus. 
Nos vero, auditis hac super re nonnullis vene- 
rabilibus fratribus Nostris S, R. E. cardinalibus 
ex congregatione Episcoporum et Regularium, 
eiusdem ven. fratris archiepiscopi Pragensis votis 
quam libentissime annuendum censuimus. 

Quam ob rem omnes et singulos, quibus 
hae literae favent, peculiari beneficentia pro- 
sequi volentes, et a quibusvis excommunica- 
tionis et interdicti aliisque ecclesiasticis senten- 
tiis, censuris ac poenis quovis modo vel qua- 
cumque de causa latis, si quas forte incurre- 
rint, ad effectum praesentium dumtaxat con- 


1 Ex Cancellaria Archiepiscopali Pragensi. 


ANNO MDCCCXLI. 


sequendum, harum serie absolventes ac abso- 
lutos fore censentes, Motu-Proprio, certa scien- 
tia, deque apostolicae Nostrae potestatis pleni- 
tudine, hisce literis, institutum Sororum Mise- 
ricordiae sub invocatione s. Caroli Borromaei 
non iam uti ordinem religiosum, sed veluti 
congregationem cum tribus simplicibus votis 
castitatis , paupertatis et obedientiae, atque 
ipsius instituti constitutiones, quarum exemplar 
in Nostra Brevium secretaria asservandum man- 
davimus, approbamus, sancimus, confirmamus, 
illisque inviolabile Nostrae potestatis robur ad- 
iicimus, ita tamen, ut sorores et domus eius- 
dem congregationis sub regimine supremae anti- 
stitae seu superiorissae generalis maneant, salva 
et integra Ordinariorum iurisdictione, iuxta 
constitutionem a rec. me. Benedicto XIV prae- 
decessore editam de Virginibus Anglicanis, cuius 
initium Quamvis iusta. Praeterea eadem aucto- 
ritate Nostra apostolica, pro eiusdem instituti 
domibus, quae in Austriaca ditione iam exi- 
stunt, vel in posterum existere poterunt, ipsum 
venerabilem fratrem Aloysium archiepiscopum 
Pragensem in moderatorem seu superiorem de- 
claramus atque statuimus, illique erga illas 
domos eas facultates concedimus atque attri- 
buimus, quas superiores regulares super mona- 
steriis ipsis subiectis, ex sacrorum canonum et 
apostolicarum constitutionum praescripto ha- 
bent, sartis tectisque in reliquis iuribus ordi- 
nariorum,, praesertim iuxta constitutionem a 
fel. rec. Gregorio XV decessore Nostro editam, 
quae incipit Jnscrutabili. 

Haec concedimus, statuimus atque manda- 
mus decernentes has praesentes literas firmas, 
validas et efficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, iis- 
que ad quos spectat et pro tempore spectabit 
plenissime suffragari; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos, 
etiam causarum palatii apostolici auditores ac 
S. R. E. cardinales, sublata eis et eorum cui- 
libet quavis aliter iudicandi et interpretandi 
facultate et auctoritate, iudicari et detiniri de- 
bere, irritumque et inane quidquid secus super 
his a quoquam quavis auctoritate scienter vel 
ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus apostolicis atque in univer- 
salibus provincialibusque et synodalibus conci- 
liis editis generalibus vel specialibus constitutio- 
nibus et ordinationibus, atque eiusdem instituti 
etiam iuramento, confirmatione apostolica vel 
quavis firmitate alia roboratis statutis et con- 
suetudinibus, aliisque omnibus etiam speciali 
atque individua mentione ac derogatione dignis 
in contrarium facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die sexta augusti 
millesimo octingentesimo quadragesimo pri- 
mo, pontificatus Nostri anno decimo primo. 


Acra Grecori XVI. Vol. III, 


153 


REGULA ET STATUTA 
ORDINIS SORORUM MISERICORDIAE 


AS. CAROLO BORROMAEO 


FUNDATA 1652. 


Charitatem veri christiani totiusque oecono- 
miae christianae finem consummationemque, 
lex, prophetae et redemptor noster Iesus Chri- 
stus ipse monstrant sequentes illum humilitate, 
paupertatis amore et terrestrium contemptu 
imprimis insigniri decet. Quapropter aequissi- 
mum invenitur, illas, quae praeclarum sororum 
charitatis christianae nomen (Sororum Miseri- 
cordiae) suscipiunt, omnibus officiis et obliga- 
tionibus, quibus ordinem intrantes se subiiciunt 
discere satisfacere. Quibus, quo accuratius re- 
spondere queant, regula haec et statuta pro- 
ponuntur. 

Quare illa semper stricte et adamussim ob- 
servent, illorumque imprimis spiritu subigan- 
tur, quo ad summam perfectionem et salu- 
tem aeternam se iri perductum certum ha- 
beant. 


PARS PRIMA 
CAPUT dle 


Instituta generalia 
sorores domusque universas spectantia. 


Art. I. — De officio divino. — Sorores, 
quarum est servire pauperibus, infirmos fovere 
negotiisque charitatis christianae iugibus occu- 
pari, ad eum persolvendi divini officii modum, 
ad quem illae quae contemplationi suique ipsa- 
rum sanctificationi vitam voverunt tenentur, 
adstringi nequeunt. Quarum orationes quum 
breviores esse deceat, eo impensiores esse opor- 
tet. Cui quum a ceteris ordinibus differant, 
singulari Ecclesiae dispensatione provideri de- 
buit. Ex hac ad officium de Beatissima com- 
munibus precibus persolvendum quotidie obli- 
gantur, a quo legitimo nonnisi impedimento 
dispensari possunt. Precatio haec voce aeque 
alta et distincte singulas syllabas pronuntiando, 
quin cantent, recitetur. Ad quam quotidie vel 
in ecclesia vel capella aut alio ad hoc desti- 
nato loco convenient horis constitutis, quarum 
enumeratio fiet, quando de diei divisione sermo 
recurret. Insuper ad illam, quemadmodum ad 
quandocumque in hac regula praescriptum ne- 
gotium, accurate comparebunt, ita quidem, ut 


20 


154. 


a primo campanae pulsu qualiacumque missa 
faciant, nec nisi absoluta precatione discedent, 
excepto necessitatis alicuius casu, quo superior 
praefecta vel quicumque orationi praefuerit, 
veniam rogandi sunt. 

Art. II]. — De precatione. -— Quod s. apo- 
stolus Paulus a cuiuslibet christiani vita po- 
stulat, ut scilicet continua sit precatio, impri- 
mis sororibus misericordiae dictum est, qua- 
rum vita singulari modo Deo consecrata est. 
Talem vivere studeant perseverantes iugiter in 
oratione mentali. Quae precandi ratio, quum 
externis negotiis et illis occupationibus, quas 
pauperum et infirmorum cura exigit, optime 
conveniat, animae per charitatem perfectissimam 
cum Deo coniunctionem perpetuo conservat, 
sublimes religionis veritates menti iugiter re- 
praesentat animumque sanctis sensionibus im- 
plet, quas externa occupatio non adeo facile 
obliterare poterit. 

Praeter horas officio divino destinatas, sin- 
gulis diebus binis vicibus, mane scilicet et ve- 
spere, ad semihoram precaturae convenient so- 
rores. A sincera huius obligationis observatione 
imprimis dependet, utrum necessaria dona a 
Deo expetant, et diurno operi in spiritu fidei 
vacent; quare ne quid negligentiae in ea ad- 
mittant, nec ullam sororem praefecta superior 
dispensabit, nisi ob morbum aut infirmitatem 
aut aliam sufficientem causam. Quae occupa- 
tionibus necessariis a communi precatione re- 
tractae fuerint, alio tempore, et quoad fieri 
poterit, in capella aut alio destinato loco eam 
obibunt. Aegrotantes et infirmae, siquidem ha- 
biles sint aliquatenus mente precari et pie edere 
suspiria, eo tempore, quo sorores ad precatio- 
nem conyeniunt aliquot saltem momenta reli- 
giosis veritatibus meditandis impendant. 

Art. III. — De sacra communione. — Fre- 
quentiori sacrae eucharistiae communione per 
quam Iesu Christo intime iunguntur sorores 
necessarium sibi invenient, quibus in statu ae- 
rumnis et molestiis pleno prosperabuntur. Ubi 
anima fidelis beatiorem invenerit quietem, quam 
in Deo, quare sorores singulis diebus domini- 
cis, festis Domini et Beatissimae Virginis, s. Ca- 
roli sui patroni, patrociniis parochiae, diebus 
natalibus et professionibus et quando vota re- 
novant, sacram communionem suscipient. Mos 
qui in ordine invaluerat singulis feriis tertiis 
communicandi, consentiente confessario et prae- 
fectae superioris servari potest. In aliis pariter 
diebus praeter designatas, non liceat ad com- 
munionem accedere nisi de licentia confessarii 
et ex bona venia praefectae. Attendendum pro- 
inde qua officiis statutis obeundis et interioris 
vitae progressibus procurandis sollicitudine et 
quo studio incumbant. Quaelibet soror professa, 
ne superiore quidem praefecta excepta, singulis 
annis, loco ad id destinato, sororibus praesen- 
tibus, confiteatur publicas si quas patrarit re- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


gulae transgressiones, et quidem vespere, pro- 
fessionis diem praecedente, iniungaturque illi 
salutaris poenitentia. Insuper singulis hebdo- 
madibus aliquot sorores publicas regulae trans- 
gressiones et in quantum contra pauperes pec- 
carunt, sese accusantes, quam professionem 
praefecta superior modica admonitione excipiet 
et poenitentia imposita terminabit. 

Quo negotio absoluto, sorores ad invicem in- 
iuriarum condonationem petant. 

Sorores, quas confessarius aut praefecta su- 
perior sacra communione interdixerint, humili 
mente illa abstinebunt, propositum melioris re- 
parationis concipientes. 

Num aligua sororum frequentius an rarius 
ad s. communionem accedat, ad reliquas nil 
pertinet. Nec unquam confabulationis argumen- 
tum res haec fiat: solis praefectis licet cum 
aliis sororibus, si visum fuerit, de ipsa agere. 

Art. IV. -— De confessione. — De hebdo- 
madalibus confessionibus die cum confessario 
conveniendum, et statuto die coram illo sorores 
compareant. Gravi huic muneri episcopus dioe- 
cesanus, virum, qui necessariis dotibus instru- 
Ctus sit, praeficiet, a quo nulla soror, praeter 
singularem episcopi concessionem, ad alium 
confessarium transibit, quum omnes eadem- 
methodo duci oporteat. Praeter hunc et extra- 
ordinarium confessarium singulis domibus ad- 
signabit, ad quem nulla excepta, ternis men- 
sibus convenient. 

Si cui sorori necesse videatur etiam alio tem- 
pore illum adire, facultatem petat ab ordinario, 
audita praefecta. 

Art. V. — De recessu spirituali. — Soro- 
res singulis annis recipiant se in recessum spi- 
ritualem, exceptis morbo aut alia legitima causa 
impeditis. Ad hunc novem ante nativitatem 
Domini dies deputentur. Quando, emergente 
aliquo impedimento, in aliqua domo dies isti 
deputari nequeant, poterit, annuente superiore, 
aliud tempus determinari, nec tamen unquam 
omittendi sunt. Tempus recessus novem dies 
complectatur. Quo tempore quamvis nec ordi- 
naria negotia domestica, nec pauperum aut in- 
firmorum cura negligenda sint, spiritualiter se 
recolligentes, et in praesentia Dei perseverantes 
silentium strictius observent. Utque suae animae 
saluti totae vacare queant, omne cum extraneis 
commercium, omnes animi corporisve recrea- 
tiones, ipsumque negotia concernens commer- 
cium vitent , illo, quod gravissima praecipit 
necessitas, excepto. 

Recessui spirituali domus, quae aliorum 
mater est, superior praeerit, quem impeditum 
confessarius supplebit. Quod et de ceteris in 
metropoli existentibus domibus valet. Sorores 
frequentes compareant in quantum scilicet sin- 
gularum domuum rationes permittunt, alter- 
nantes proinde, ut et ceterae, quae aliquo die 
accedere non poterant, venire possint, 


ANNO MDCCCXLI. 


Extraneis domibus praeest tunc presbyter 
domesticus aut ordinarius confessarius. Quod 
si vero habilis presbyter defuerit, sorores exer- 
citia haec, duce praeside domus, obibunt, ne- 
mine extraneorum admissa. 

Ad quod exercitia spiritualia a s. Alphonso 
Maria a Bourdaloue vel ab alio probato auctore 
per episcopum designando edita inservient. 
Curet vero praefecta ut sacra haec privata so- 
rorum exercitia alternis hebdomadibus fiant, ne 
assistentia earumdem careant aegroti. 

Finito hoc spirituali recessu omnes sorores 
professae sacro matutino intererunt vota sua 
renovantes et quidem in domo aliarum matre 
coram superiore aut illius vicario, extra me- 
tropolim coram sacerdote domestico aut parocho 
loci. Quo modo haec votorum renovatio sus- 
cipienda sit, caeremoniale docet. 


CAPUT II. 
De ordine diurno.- 


Art. I. — Omnem vitam ad obedientiae 
regulas composuisse christianae menti internam 
tranquillitatem et pacem confert. Maiorem cer- 
titudinem vitam suam Deo placere et voluntati 
eius conformem esse, nil magis monstrat, quam 
accurata regulae ordinis observatio. Qua veri- 
tate ductae sorores frequentes regulas solerter 
et accurate observabunt. 

Art. II, -- A festo inventae S. Crucis usque 
ad festum exaltatae Crucis surgent hora 4. So- 
ror iam expergefacta alias expergefaciat et cu- 
bili lumen inferat. Expergefactae sorores san- 
ctae Crucis signo se muniant, animum Deo 
offerant et primas cogitationes ad illum diri- 
gant. Inductis postea cito vestibus genua fle- 
ctant Deo, pro beneficiis gratias acturae, eiusque 
maiestatem adoraturae. Illi omnes cogitationes 
et verba cunctaque offerantur, molestias pas- 
sioni Iesu Christi iungendo. Tandem orationes 
in diurnali occurrentes precabuntur, humum 
osculabuntur, lectumque sternent. 

Art. III. — Media quinta hora aestate et media 
sexta hieme cunctae ad locum contemplationi 
destinatum conveniant. Incipit ab invocatione 
Spiritus Sancti et precatione Angelus Domini 
terminatur. Mediam horam expleat contempla- 
tio, materia et puncta clare legantur. Hac fi- 
nita, litaniae de Nomine Iesu, postea Prima, 
Tertia, Sexta et Nona officii de Beatissima, 
modo, qui supra praescriptus est, recitentur. 

Absolutis precibus et officio, quaelibet mu- 
neri sibi commisso, aut illi negotio, quod sibi 
in emolumentum domus aut pauperum iniun- 
ctum est, vacet. 

Art. IV. — Hora septima aut circa illam ho- 
ram sacrificio missae intersint. Post missam 
sumatur ientaculum, quo finito, quaelibet ad 
iniunctum opus redeat. 


155 


Art. V. — Hora 11 sorores conscientiam de 
omnibus peccatis antemeridiani temporis lapsu 
commissis discutiant, virtute cuius exercitium 
sibi proposuerunt, solertiori attentione lustrata ; 
dein sequitur prandium. 

Art. VI. — Tam ante prandium, quam ante 
coenam dicitur: Benedicite, terminatis vero, 
gratiarum actio. Diebus ieiuniorum ecclesiasti- 
corum examen conscientiae et coena quadrante 
horae serius habenda. 

Art. VII. — Tum prandium tum coenam 
excipit recreatio per tres quadrantes horae, cui 
hilari et sociali more vacent, nugas saeculares 
et qui in urbe de recentibus eventibus spar- 
guntur rumores, nihil curantes. Colloquia re- 
ligiosas deceant, nec ullae amicitiae particulares 
in iis conspiciantur, inprimis ab infamia alicui 
inferenda sibi caveant. Paucis omnes confabu- 
lationes spiritu amoris animentur. 

Art. VIII. —- Praefectae competit etiam ius 
singulis mensibus unum diem recreationi adsi- 
gnandi, quae solemnibus cultus divini actibus 
absolutis , libere confabulentur seque invicem 
exhilarent. Prandium et coena aliquantulum 
lautius parari poterunt, pauperum tamen et 
infirmorum cura nequaquam remissa. 

Art. IX. — A prima usque ad secundam 
horam altissimum servetur silentium in memo- 
riam Domini nostri Iesu Christi eoque rigore 
teneatur, ut nonnisi gravibus et maxime ur- 
gentibus casibus remittatur, quo durante con- 
gruis occupationibus vacabunt. 

Art. X. — Ab hora secunda vesperae et com- 
pletorium in capella recitentur, subsequentem 
mediam horam aliae precationes consumant, 
quibus finitis, assignati muneris administratio- 
nem aut aliarum occupationum continuationem 
suscipiant. Etiam intra hoc tempus silentium 
servetur, quod vero utiles res communicandi 
gratia interrumpere licet. 

Art. XI. — Hora 5. convenient sorores in 
capella ad persolvendum matutinum et laudes. 
Hora 6. sumitur coena quam opus iniunctum 
usque ad 4 8 subsequitur, spatium intra hanc 
horam et 49 inter medium recreatio sub dio 
capessenda absumat, cui lectio martyrologii vi- 
taeque illius sancti, cuius postridie memoriam 
Ecclesia frequentat succedit. Vespere domini- 
cam aut festum aliquod antecedente, illarum 
epistola et evangelium legentur; sequetur pre- 
catio vespertina, postea lectio argumenti me- 
ditationis sequenti die faciendae, tandemque 
omnes in cubile se conferunt et quidem hora g 
aut paulo post eam. A quo temporis momento 
usque post officium sequentis diei rigidissimum 
silentium servandum est. lis, quae ob excubias 
apud aegrotantes actas longiori quiete indigent, 
serius surgere licet; quando cubitu surrexerint, 
praefectae et novitiae magistrae novitiarum se 
sistant. 

Art. XII, — Ordo diebus dominicis et fe- 


156 


stivis idem est nisi quod extra domus unam 
aut duas sorores ad sacrum parochiale able- 


gent, ut populum suis pietatis, religionis, mo- 


destiae rectaeque disciplinae exemplis ad vir- 
tutem inflamment. 


CAPUT- Il, 


De tis quae ad communem vitam religiosorum 
pertinent. 


Art. I. — Vinculum unionis socialis tran- 
quillitas est, perfecta charitate parta. Memine- 
rint sorores charitatem.istam non inniti cogna- 
tioni, nec vinculo amicitiae, nec origine ex 
eadem regione aut eodem oppido nec aliis qui- 
buscumque rationibus humanis ; meminerint 
prorsus aliam illi esse debere rationem, volun- 
tatem scilicet divinam, eiusdem religionis pro- 
fessionem , idem christianae perfectionis desi- 
derium eiusdemque regulae observationem. Casta 
charitas illis amorem mutuo sibi ob Deum ex- 
hibendum instillet, quae simul impediet, quo- 
minus sponte taedium aut odium alicuius ani- 
mum occupet, sed nec particulares et secretas 
amicitias, et contubernia admittet. Amicitiae 
particulares, vitae religiosorum ruina, studio- 
sissime vitandae sunt; quapropter ut pestis vitae 
socialis et exitium communis amicitiae, quae 
ab ipsis colenda est, interdicuntur. 

- Art. II. — Natu maiores erga minores mo- 
destas se exhibeant, ac verbo et exemplo ad 
bonum provocent. Minores autem ne desint 
illi existimationis contestationi, quam maiorum 
aetati et muneribus debent. 

Art. III. -— Quibus munera domestica ob- 
eunda sunt, ita illa administrent, ut et amorem 
in sorores et solers in iussa praefectarum stu- 
dium praeseferant. Sorores vero quin obmur- 
murent expectent, donec illis neeessaria prae- 
beantur, omniaque cum gratiarum actione ac- 
cipiant. 

Art. IV. —- Omnes praeceptum Domini No- 
stri Iesu Christi ut mutuos defectus, errores et 
quotidiana delicta patienter perferant, studiose 
custodiant. De his ne unquam confabulentur , 
nullatenus etiam aliis, quos adhuc latent, com- 
municent. Etiam cogitatis invigilent ne teme- 
rarium iudicium admittant, neve aliorum dicta 
aut acta temere condemnent. Omnia quantum 
fieri potest in bonam partem vertant, sique id 
fieri nequiverit, iudicium de illis Deo commit- 
tant. 

Art. V. — Nec vero obliviscatur praefectae, 
defectum alicuius sororis indicare, non repugnare 
charitati, tum scilicet, quando illa frustra ad- 
monita fuit aut dum. frustra vel fors cum da- 
mno admonenda intelligitur. Si vero aliquando 
huiusmodi casus evenerit purissimo consilio 
salutis sororis promovendae animetur et sedulo 


ACTA GREGORII PP. 


XVI. 


caveat, ne levi suspicioni et opinioni insistat, 
sed prius rei rationem accurate exquirat. — 

Art. VI. — Lites et altercationes studiosis- 
sime vitent. Si quae soror alteram verbo aut 
quocumque modo forte laeserit, humiliet se 
coram ipsa et de commissa iniuria veniam pe- 
tat: altera vero excusationem violantis sincere 
excipiat, omnium obliviscatur nec quidquam 
exprobret. Quodsi reconciliatio non statim facta 
fuerit, praefecta aut oeconoma domus curabit , 
ut currente adhuc die fiat. 

Art. VII. — Si sororibus necessarium visum 
fuerit, oeconomam de oeconomia accusare; rem 
diutius et coram Deo mature expensam prae- 
fectae superiori vel vero episcopo dioecesano 
deferant. Quodsi in praefectam superiorem agen- 
dum esset, superiorem immediate adeant. 

Art. VIII.—Sibi invicem sorores maximam re- 
verentiam exhibeant altera in altera Christum ve- 
nerans. Nulla alteram obiurget, iure hoc unicae 
praefectae reservato. Item se salutent invicem, di- 
centi iuniori, aut quae alteram prior conspexe- 
rit: laudetur Iesus Christus, altera resalutabit 
dicens: In aeternum, ut indulgentiarum a Pon- 
tifice Summo Sixto V iis qui hac salutatione 
usi fuerint concessarum participes fiant. Si quae 
taedium in alteram contestando, adulando, aut 
dicteriis petendo aliisve discordiam creantibus 
actis mutuum amorem violaverit, a praefecta 
serio obiurgetur et praefectae superiori defera- 
tur. Quod si emendare se neglexerit, a superiore 
praefecta salutari et gravi poena castigetur. 

Art. IX. — Quando opus fuerit et praeser- 
tim quando infirmantur, prompte sibi succur- 
rant. Sororis infirmae domus maximam curam 
gerat, iustum enim est, illam quae aliorum 
infirmitatem curandam susceperit, perpetuo 
morbi contrahendi periculo inde obiecta, adiu- 
torium quod aliis praestat et ipsam invenire. 
Praefecta proinde invigilet tali omnium studium 
et adiumentum praesto esse. Infirmae ipsae se- 
cum reputent, se ex paupertatis voto pauperes 
esse et ceu’ pauperes tractari velle. 

Art. X. — Si qua soror morcua fuerit, cete- 
rae statim post obitum in ecclesia aut oratorio 
conveniant officium defunctorum precaturae. 
Celebretur itidem a presbytero domestico, aut 
si non adsit, a parocho loci solemne sacrum 
pro defunctis, insuper pro anima defunctae aliae 
missae persolvantur. Si adsit coemeterium so- 
roribus proprium, corpus defunctae illi mande- 
tur. Praefecta domus matricis de obitu sororis 
statim certior reddatur, aliis sororibus nuntium 
missura, ut pro defuncta orent. Ad quam in- 
tentionem quoque sorores annis singulis s. ro- 
saria terna et psalmos poenitentiales septenos 
et unam s. communionem offerent. 


ANNO MDCCCXLI. 


CAPUT IV. 
De victu. 


Art. I. — Coenam sument sorores cunctae in 
triclinio aut alio ad id destinato loco, intra 
quam in domo matrici praesertim, et quoad 
fieri potest etiam in extraneis domibus, altissimo 
servato silentio, lectio aedificans et instructiva 
habebitur. In triclinio adsit imago Crucifixi, aut 
alia sacra pictura. — 

Art. II. — Aequale omnibus ad mensam 
habebitur servitium, quin singulis portiones ad- 
ponantur. Mos imprimis de domo matrici valet, 
quia aliarum domuum rationes mutationem 
aliquam exigere possent. Cibi ne sint exquisiti, 
aut superflui, prout hominibus, qui se pauper- 
tatis voto obstrinxerunt, convenit, quin parcior 
mensura praebeatur, quum qui multo labore 
occupantur, et largiori cibo indigeant. Etiam 
modico vino, mensura a praefecta pro cuius- 
libet necessitate determinata, uti licebit. 

Art. III. — Prandium hora 12 aut paulo post 
habendum, iusculum, carnem et obsonium sup- 
peditat, coena vespertina dape una et si anni 
tempus lactucam ministret, hac insuper absol- 
vitur. Diebus ieiunii ministrantur iusculum et 
duae dapes. Coena ad aetatis rationem com- 
ponitur. 

Arr. IV. — Extra triclinium et infirmis extra 
nosocomium, nulli sororum quidquam edere 
licet, quod imprimis de locis exteris ubi sub 
nullo praetextu quidquam capere licet dictum 
est. In oppidis et ruri, ubi sorores domus ha- 
bent, nonnisi illic cibos capere licet. Aliis qui- 
buscumque nil dapum offeratur, excipe casum 
quem rationes gravissimae pro iudicio praefe- 
ctae exemissent. 

Art. V. — Exceptis coqua, praelegente, et 
illis sororibus quibus a praefecta concessum est, 
omnes ad mensam conveniunt. Ita quum serius 
veniunt, solita loca occupent, quin reliquae loca 
coarctent. Idem ab his silentium servandum, 
eadem illis apponenda, item benedicite et gra- 
tiarum actio dicenda. 

Arr. VI. — Munditiei vasorum et linteami- 
num, ciborum integritati et salubritati, et ut 
infirmis congruus victus praebeatur, praefecta et 
in domibus exteris oeconoma invigilet. 

Art. VII. —- Caveant sorores cibis unquam 
admurmurent et sibi invicem conquerantur, me- 
minerint enim se propter Iesum pauperes fa- 
ctas esse, sibique ob inde paupertatem eius co- 
lendam, quippe cui saepe necessaria deerant. 
Quod si necessaria illis non suppeditarentur, 
praefectam et durante hac molestia, superiorem 
adeant. 

Art. VIII. — Quaelibet domus cubile prae- 
paret aegrotis sororibus excipiendis habile. Ad- 
sint lecti separati, adsit aegrotorum curatrix. 
'Praefecta infirmam singulis diebus semel sal- 


157 


| tem visitet, eamque tum ad perferendas pa- 
tienter molestias exhortetur moneatque, ut quae- 
cumque adversa e manu Dei accipiat ipsam vi- 
sitantis, ut salva fiat. Illud imprimis curandum 
ut infirmae sui adhuc compotes sacramentis 
morituris praebendis reficiantur, ne spirituali 
hoc solatio destituantur. Ceterae sorores Deo 
preces et communiones offerant, ut infirmae 
illius gratiam procurent. 

Art. IX. — Confessarius in infirmariam ad- 
ductus, apud aegrotam solus remanet, patenti- 
bus lecti velo et cubilis ianua, et cubile oculis 
curatricis pateat, quin presbyter sacra admini- 
strans turbetur. 

Art. X. — Bene valentibus sororibus, ne cu- 
ratrice infirmarum quidem excepta, cibos ca- 
pere in infirmaria interdicitur. 


CAPUTO. 
De occupatione. 


Art. I, — Principalis sororum occupatio in 
pauperibus aegrotis et infirmis versatur, quare 
huic negotio maximam curam impendant, ut 
evitantes taedium, teneras, mites et mansuetas 
se gerant. Quapropter illis iugiter observentur 
verba Christi dicentis: Amen dico vobis: quae- 
cumque uni ex istis minimis fecistis, mihi fe- 
cistis. Hinc etiam statim a precibus matutinis 
aegrotos invisent, quod si vero precationem 
statim missae celebratio sequitur, infirmi post 
illam primum invisendi sunt. 

Art. II. — Sorores, quibus non sunt invi- 
sendi infirmi aut quibus postquam inviserint, 
tempus vacat, munera quibus praeficiuntur, 
capessant, aut illis occupentur, quae sibi a prae- 
fecta singillatim iniuncta sunt. Destinatae ad 
sternendos lectos, scopanda cubilia aut purgan- 
das aedes aliasve huiuscemodi occupationes, in 
spiritu humilitatis charitatis et cum Christo 
unionis illas subibunt. Linteaminum purgatio 
et panis confectio domi fiat, omniumque in re 
familiari administranda et pauperibus curandis 
opera versetur. 

Art. III. — Absque praefectae venia nullam~ 
quidquam donare nec alicui in quacumque re 
operam dare praesumat. Praefectae nunquam 
permittant, ut aliqua, rebus, quae luxum aut 
saeculi vanitatem intendunt, operam navet. 

Arr. IV. -— Sorores nihil agant nisi quod 
sui muneris est aut ad illud refertur, et qui- 
dem vel communiter aut loco disiunctae. Si 
prius fiat praefecta superior aut illi assistens 
praesidis locum occupet. Aliquo tempore sit 
silentium et ad finem lectio spiritualis habea- 
tur, ut residuo diei ad mentalem occupationem 
materia praesto sit. 


158 
CAPUT VI. 


De amictu. 


Art. I. — Cum sorores sibi in omnibus ae- 
quales et voto ad paupertatem adstrictae sint: 
eodem vestitu iisdemdem utensilibus utantur. 
Tum haec tum illae sint simplices, modestiae, 
humilitati et paupertati conformes, materia ve- 
stium sit nigri coloris, simplex et non quae- 
sita. Forma vestium accurate conveniat exem- 
plari in domo matrici a praefecta superiore 
servato, ut necessitate emergente, ad illud re- 
curri possit. Nunquam duo huiusmodi exem- 
plaria proponantur, insuper deferant sorores 
argenteum numisma ordinis, nigro funiculo ap- 
pensum et digito annulum aureum circum- 
dent. 

Art. II. — Indusia parentur e linteo vulgari, 
caput tegatur mitra lintea. Insuper deferant 
vittam crines et duorum digitorum latitudine 
frontem tegentem. Coma aliquoties singulis 
aunis tondeatur, nec unquam conspiciatur. 
Mitrae aliam e simplici serico panno Tafft 
dicto paratam super imponant, forma ab exem- 
plari iam adducto ne minimum quidem diversa. 
Tibialia sint hyeme e lana aut xylina, manicis 
non utantur. Admittentibus domus rationibus, 
binas habeant vestes, alteram diebus dominicis, 
alteram labori et quotidianis occupationibus 
utilem. 

Art. III. — Sorores dormiant in dormitorio 
communi, spondae sint septem pedes longi tres 
pedes lati, instructi sacco stramine referto, 
matta et pulvinari. Linteamenta sint e simplici 
linteo, stragula diversas anni partes sequantur. 
Lecto circumdetur velum e vulgari et vili ma- 
teria. Nec nisi vestitis dormitoria deserere licet. 

Art. [V. — Nunquam binae aut plures in 
uno lecto cubent, a quo nonnisi itinere aut 
extrema necessitate dispensari posset; sin prae- 
ter hunc casum acciderit, delinquentes a prae- 
fecta superiore severe puniantur. Violationem 
huius praecepti in extraneis domibus admissam, 
oeconomae praefectae superiori illico indicent. 
Quodsi punitae non resipuerint, omnibus licitis 
poenis a superiore puniantur. 

Art. V. —- In dormitorio servetur silentium 
altissimum ; si necessitas ad loguendum com- 
pellat, submissa voce id fiat. Ipsum dormito- 
rium, congregatis sororibus, clausum manet us- 
que mane. Loco congruo paretur lampas no- 
cturna, ut casu emergente, lumen statim praesto 
sit, ad quod et lampade, in venerationem San- 
Ctissimi Sacramenti destinata, uti licebit, nec 
tale lumen omnino omittatur. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


CAPUT VII. 


De votis. 


Cum pauperum cura principalis sit finis in- 
stituti Sororum Misericordiae, charitas consti- 
tutionis fundamentum esse debet, hinc ad eam 
normam formula votorum quae simplicia sunt 
designata est. Vota pronuntientur a novittis 
transacto praescripto probationis spatio ad vo- 
torum professionem admissis, clara et distin- 
cla voce eaque ratione, quae inferius indica- 
bitur. 


De voto stabilitatis. 


Votum principale in formula contentum, ad 
quod imprimis attendendum est,  stabilitatis 
votum est, quod voventem sodalitati ad ser- 
viendum pauperibus tam firmo vinculo copulat, 
ut amplius rumpi nequeat. Votum hoc inni- 
titur verbis Redemptoris: Pauperes vobiscum 
semper habebitis. Semper itaque pauperes au- 
xilium et adiutorium implorabunt; hinc pro- 
vocationes ad exercendam charitatem nunquam 
deficient. Haec item est ratio, ob quam for- 
mula stabilitatis votum adeo distinxerit et clare 
expresserit. Quam quae pronuntiant sodalitati 
se iungunt, Deo spondent ac promittunt, se 
nunquam ab illa discessuras sed in ea per om- 
nem vitam pauperibus aegrotis et relictis ope- 
ram daturas. Ipsae provocant Ecclesiam, ut si 
sodalitatem deseruerint, poenis se exagitet. 

Paucis : voti huius fundamentum charitas 
est. Evangelio perfectissime satisfacit, qui amori 
in Deum amorem proximi iungit, quam con- 
iunctionem cum nulla vitae conditione arctius 
nectat quam hac ipsa, illam deserere, chari- 
tatem christianam vilipendere, recte dicendus 
esset. Denique et id notandum, sodalitatis esse 
sororum curam suscipere, quippe quae illi se 
totae devoverant. Huius regulae exceptionem 
extrema nonnisi necessitas admittet. 

Art. I. — Praescribentis votum stabilitatis 
fundatoris instituti huius id sane fuit consilium, 
ut pauperibus et aegrotis adiutorium certius et 
largius pararet. Meminerint porro sorores se 
nunquam pientissimum hune finem esse asse- 
quuturas, nisi cuncta satagant fieri in charitate, 
cum charitate, per charitatem. Haec illas ad 
omnia christianae pietatis ministeria paratas 
reddat, nec tamen aliis pauperibus aut aegrotis, 
quam quos illis praepositi assignaverint, ope- 
ram impendant. Praefectae est parochos et ad- 
ministratores de aegrotis quaerere, a qua so- 
rores postea ad illos, quibus opem ferant in- 
dicata simul ratione et mensura adiutorii, ab- 
legandae sunt. 

Art. II. —— Exiturae ad invisendos aegrotos, 
prius coram Sanctissimo, si quod adest, sese 
prosternant, sin desit saltem collectum animum 
ad Deum elevent, successumque suo operi ex- 


ANNO MDCCCXLI,. 


orent. Per plateas demissis oculis modeste in- 
cedant, nullius, sine necessitate, colloquium ad- 
mittentes. Quod si admittendum est, submissa 
voce nonnisi loquantur, omnemque in loquendo 
vehementiam vitent. 

Art. II]. — Habitaculum aegroti ingressae 
omnibus quibus indigent servitia praestent, nec 
minima et vilissima aspernantes, religionis col- 
loquiis illos ad suscipienda sacramenta praepa- 
rent et mortis metum mitigent. Utque anima- 
rum pastores spiritualis ipsorum salutis curam 
gerere possint, de valetudine aegroti illos certos 
reddere ne omittant. 

Art. IV. — Singulari inprimis mansuetudine 
et charitate omnes tractent, sive domi aegrotis 
operam dent sive senibus liberisve parentibus 
orbis impendant, certum habentes, minima 
servitia, quae illis praestant, in coelis sibi re- 
sponsum iri, et Jesu Christo ipsi in aegrotis 
servitia praestari. Quapropter semper mites nec 
morosae sint illosque cum charitate admoneant 
etiam quando ira abreptos viderint, scientes, 
pauperibus culturae moralis defectu laboranti- 
bus in multis veniam indulgendam. Ceterum 
nunquam de alienis rebus cum iis confabulen- 
tur, suis colloquiis aegrotorum consolationem 
vel aedificationem exquirentes. 


De voto castitatis. 


Art. I. --- In exercenda hac virtute sorores 
angelos imitentur, atque de profectu in hac 
virtute praecipue sollicitae sint vitae conditione 
illas perpetuis periculis obiiciente, utpote a qui- 
bus pauperibus et aegrotis quotidie serviendum 
est. Quapropter domandis oculis sine intermis- 
sione studeant, sollicite occludentes iis, quae 
tentationi occasionem praebere possint. Ex ge- 
nio regulae omnem cibi potusque intemperan- 
tiam vitent, sed et otium, periculosas recrea- 
tiones, epistolarum commercium, extraneorum 
accessum ad aedes vel negotia et lectionem li- 
brorum ad aedificationem nil conferentium. 

Art. I]. — Temperantiam et sobrietatem 
quod attinet praeter coenae tempus et locum, 
qui sanis in coenaculo, infirmis in infirmaria 
assignatur, nil comedant, ne cibis delicatis in- 
hient, iis, quae oeconomia domestica praebet, 
contentae. 

Pauperum more vivere ament, memores, chri- 
stiani rationes poscere dominatum in corpus 
elusque mortificationem. 

Art. III. — Laborem ament totaeque illi 
vacent e praefectae praescripto quodvis tem- 
poris momentum, ab exercitiis spiritualibus, 
muneris administratione et infirmorum cura li- 
berum, illi impendentes, ac otium sollicite 
fugientes, ne tentationibus alimenta parentur. 

Art. IV. — Literas nec ad quemquam dent 
nec accipiant, nisi urgente summa necessitate, 
‘praesertim ab hominum, quorum amicitia et 


159 


necessitudo periculosa sibi posset accidere, com- 
mercio literario caveant. Literae, quae mittun- 
tur aut accipiuntur, ad manus praefectae su- 
perioris deveniant, quae nec unis exceptis legat, 
iure insuper gaudens illas, quin ullam ratio- 
nem adducat, retinendi. Nec tamen illi literas 
aperire licet, quae sororibus a rmo dfio epi- 
scopo, a dfio superiore, aut ab illis praepo- 
sitis redduntur, aut quas ipsa iis mittit. 

ArT. V. — Cum exteris nunquam confabu- 
lentur nec ulla colloquia instituant, nisi impe- 
trata praefectae superioris licentia. Quae si detur, 
colloquium in parlatorio fiat, quum interiora 
domus nemini absque speciali praefectae privi- 
legio intrare liceat, mec nisi patente ianua id 
admitti potest. Insuper caveant, ne in parlatorio 
durante officio divino aut coena morentur. 

Art. VI. — Invigilent porro, ne altera al- 
terius auxilio in administrando suo munere 
utatur, solaque cum ea maneat. Particulares 
amicitiae, cum sint pestis sodalitatis, studio- 
sissime vitandae sunt. Eodem potius se invi- 
cem prosequantur amore, sororum instar se 
habentes, nec ullam separationem admittentes. 
Conversatio illarum sit gravis, modesta et de- 
cora. Altera alteram rogans verbis patribus 
primaevae Ecclesiae solemnibus utatur: Num- 
quid tibi soror placet hoc agere, illuc ire etc. 

Art. VII. -— Praefecta superior et oecono- 
mae curam habebunt, ne in domum profanus, 
vilis, aut talis liber inferatur, qui ecclesiastica 
censura notatus est. Exterminandorum huius- 
modi librorum ratio inprimis haec est, ne quid 
virtuti castitatis adversi contineant:. experientia 
enim teste, lectio librorum asceticorum animo 
roborando et ad Deum allevando, aliorum au- 
tem spiritui enervando pietatique reprimendae 
inservire intelligitur. 


De paupertate. 


Art. I. — Voto paupertatis sorores se omni 
iure culuscumque rei in suos usus convertendae 
abdicant. Proventus pecuniae, supellex, lintea- 
menta, vestes et quaecumque sint, quae pos- 
sident, bonum commune sunt, praefecta supe- 
riore consulto senatu ea in emolumentum do- 
mus convertente. Sororibus nonnisi e speciali 
praefectae privilegio de aliqua re disponere licet. 

Art. II. — Consentiente praefecta licet sorori 
in possessione redituum ad mortem durantium, 
si quos nacta est, permanere, usus autem pro- 
ventuum inde percipiendorum, omniumque tum 
mobilium tum immobilium rerum ad sorores 
spectantium libere et absque ulla ab iisdem 
dependentia penes praefectae procurationem, eo 
plane modo quo reliquus domus census relin- 
quitur, quin sorori aliquid, donec in congre- 
gatione extiterit, de iis privatim ac pro arbitrio 
disponere fas sit. 

Art, III, — Nulli sorori ab altera quidquam 


160 


communitati proprium mutare licet, neque huic 
rem ad usum sibi concessam alienare, com- 
mutare aut donare, nisi peculiari praefectae 
superioris indulto ius ad hoc acquisierit. Quae- 
cumque cum consensu praefectae acquiruntur, 
nonnisi nomine sodalitatis acceptantur et in 
ipsius commodum convertantur. 

Art. IV. — Ne quidquid alicuius incuria 
destruat aut pereat, praefecta superior et oeco- 
nomae magnam curam adhibebunt. Quem in 
finem singulis hebdomadibus semel saltem om- 
nium munerum administratores investigabunt, 
supellectilemque prostantem examinabunt, id 
elaborantes, ut sibi de integro omnium habitu 
persuadeant. 

Art. V. — Nec praefectae superiori nec oe- 
conomae licet sibi quidquam ad suum usum 
comparare, quo reliquae sorores carent. Nec 
quaequam aliquid vendere vel commutare, etsi 
negotio gerendo aptissimum videatur, non ser- 
vatis conditionibus per apostolicas constitutio- 
nes praescriptis,; et absque oeconomae et consi- 
liariardm consensu, audito etiam ordinario, ubi 
pro rei ratione opus sit, praesumat. 

Art. VI. — Supellex, vestes sororis recens 
religionem professae statim a professione emissa 
venduntur aut ad usum domus convertuntur, 
difficultatibus, si quae emerserint, a praefecta, 
consulto senatu, compositis. Dos, a quacumque 
sorore allata, tabulis accurate inseratur ac rite 
utiliter investiatur. 

Art. VII. — Licuisse sibi votum paupertatis 
emittere divitias esse putent et felices se prae- 
dicent, vitam illi conformari licere, sollicite 
curantes, ne e tali patrimonio aliquid perdant. 
Consultum est saepius meditari ad pauperta- 
tem evangelicam non sufficere omnibus externe 
valedixisse, nulliusque rei possessionem habere, 
sed requiri etiam, ut animo vere pauperes et 
profanorum studiorum expertes sint. Hanc sui 
abnegationem lubenti animo omnem paupertatis 
angustiam perferendo, genium suum data occa- 
sione defraudando, victu, supellectili et vestitu 
paupertatem sectando, experiantur. 

Art. VIII. — Quibus occupantur, sint illis 
a praepositis adsignata, et in emolumentum 
domus vergant. Suo usui quidquam agere 
speciali nonnisi privilegio obtineri potest. 

Arr. IX. — Praefectae superiori vel oeco- 
nomae ius competit alteri sorori supellectilem, 
imagines aliave huiuscemodi auferendi alterique 
sorori conferendi, quod in iis, quae vehementi 
studio huiuscemodi minutiis detentae intelligun- 
tur, semper exequantur. Nec libris laute com- 
pactis uti liceat, imaginesque in sororum cu- 
biculis suspensae nigris solum nunquam vero 
aureis Oris circumdentur. 

Art. X. — Nulla quidquam, depositi nomine, 
asservare praesumat; hoc ne domibus quidem, 
ipsa domo matrici non excepta, licet, nisi 
graves causae pro extrema necessitate stent. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


‘De Obedientia. 


Art. I. — Obedientia principalem religioso- 
rum virtutem constituit; absque illa nulla sane 
societas consistere posset, sed cuncta confundi 
permiscerique deberent. Hinc sorores, quum 
iudicio libertateque sua se abdicantes pretiosis- 
simam hostiam obtulerint: e genio huius voti 
regulae et statutis hisce quotidianisque negotiis 
inviolabili fide satisfaciant. Hanc virtutem con- 
tinuo meditentur, persuasum habentes, ab eius 
cultura et fervore, quo praefectae superioris et 
oeconomae iussa stricte et lubenter exequun- 
tur, spiritualem profectum quam maxime 
pendere. 

Art. II. -— Suis praefectis summam venera- 
tionem exhibebunt, maxima nonnisi cum mo- 
destia cum illis loquentes. Non sint murmu- 
rantes, nec obiurgantes aut resistentes iussis 
illarum, sed ultro, sincere aut alacriter in om- 
nibus iis obtemperent quasi Deo, cuius locum 
tenent et a quo potestate instructae sunt se eius 
nomine regendi. Haec saepius contemplando 
revolvant, praeclarum inde nacturae adiumen- 
tum menti ad Christi et obedientiae regulam 
semper magis conformandae. 

Art. III. — Absque generali vel speciali prae- 
fectae concessione, nunquam domo exeant. Pa- 
ratae sint adire in quamcumque mittantur do- 
mum, semper promptae illos relinquere a qui- 
bus avocantur et ad quodlibet negotium et 
mandatum exequendum transire. Nunquam in 
illis conspiciatur alicuius loci aut negotii prae- 
valens studium, comes admonitiones excipiunt 
cum humilitate et submissione, nec obiurgatio- 
nem praefectae de erroribus contra regulam 
aut in administrando munere. admissis fasti- 
diant. 

Art. IV. — Si qua officii oblita, scandaloso 
modo praefectae resistere ausa fuerit, puniatur 
poena aut poenitentia delicto congrua. Quodsi 
illi ad tuendam auctoritatem conterre visum 
fuerit, poterit huiusmodi ad superiorem vel 
episcopum deferri. 

Art. V. — Videant praefecta superior et 
oeconoma ne quid sororibus praecipiant, quod 
ordinis regulae earumque viribus non conveni- 
ret. Si aliquam sororem durius tractarent aut 
insolitum quid iuberent, pareant sorores, si pe- 
riculum sit in mora, secus illis ius competit 
modeste et tranquille explicandi rationes, quae 
mandatorum executionem impossibilem reddunt, 
conservantes integram animi tranquillitatem , 
num precibus illarum satisfactum fuerit nec ne, 
salvo earum casu posteriore iure, superiorem 
praefectam, immo, si necesse fuerit, superio- 
rem adeundi. 


ANNO MDCCCXLIi. 


PARS SECUNDA 


DE STATUTIS SPECIALIBUS 


CAPUT. I.: 


De selectu novitiarum. 


Art. I. — Cum disciplina congregationis 
religiosae tum solum vigere possit, quando 
selectui et educationi novitiarum maxima cura 
impenditur: in id incumbant praepositae, ut 
sibi persuadeant: num ordinis a s. Carolo no- 
minati candidatae, ad hoc vitae genus vere a 
Deo vocatae sint, seduloque invigilent, ne in 
eligendis adsumi petentibus studio augendi nu- 
meri nec tum ducantur, si illius necessitas pa- 
tuerit, nec studio procurandi domibus opes 
ampliores, nec respectu, aut comitate in paren- 
tes, nec singulari petentis in vitae conditionem 
istam, amore aliisve rationibus humanis mo- 
veantur, sed et caveant, ne quam ob aversio- 
nem aliquam aut ex alio humano respectu ab- 
igant; etenim non esset minor culpa repulisse 
quas Deus vocavit, quam suscipere, quae vera 
vocatione destituuntur. 

Art. If. — Puella in ordine suscipi petens, 
a praefecta superiore eius assistente, et novi- 
tiarum magistra examinetur. Quapropter illi 
regula et statutorum iussa difficultatesqu2 cum 
illorum observatione coniunctae, ad vivum pro- 
ponenda simulque opera danda, ut animi in- 
geniique natura cognoscatur. Quaerenda insuper, 
quantum fieri potest certitudo, utrum consilium 
hoc a divina inspiratione repetendum sit; hinc 
tempus quo consilium ceperint et rationes, qui- 
bus permotae huc advenerint, diligenter exqui- 
renda. Etiam de aetate, parentum conditione, 
patria et domicilio percontandum, sed et si 
consultum videatur, alii prudentes et periti ho- 
mines, qui ipsas melius norunt, interrogandi, 
quales mores in saeculo versantes exhibuerint. 

Art. II]. —- Candidata, cuius parentes aut 
avi ignominiosis poenis iure publico illatis ad- 
fecti, ne suscipiatur, nec illa quibus nil aliud 
obstat, nisi quod illegitimo ortu aut non a 
christianis parentibus prognatae sint aut inde- 
coris servitiis operam dederint. 

Art. IV. — Etiam illa repudietur, quae 
infirma valetudine, aut corpore deformi utitur, 
aut quae de aliquo contagioso morbo suspecta 
videatur; quae inconstans, mobilis et superba 
invenitur, sed et quae anxia aut tristitiae de- 
dita, praesertim si iam pridem mente capta aut 
morbo aliquo correpta fuit, cuius reditus ti- 
mendus sit. 

Art. V. — Candidata a praefecta superiore 
cum assistente et magistra novitiarum mature 
examinata, si omnibus requisitis virtutibus in- 


Acra Grecoru XVI. Vol, IIT. 


i61 


structa inveniatur, praesentetur prius, si fieri 
potest, superiori et tum sodalitati, quo in so- 
cietatem suscipitur. Ne obliviscantur insuper 
cum candidata aut legitimis tutoribus de dote 
adferenda convenire. 

Art. VI. — Candidatae probationis tempus 
incipienti oficia sororis misericordiae, mole- 
stia2, et labores infirmorum curae et aliorum 
charitatis operibus iuncti, denuo proponenda 
sunt. Ex hac hora magistrae novitiarum tra- 
ditur, quae illi lectum assignat ipsamque qua 
candidatam peculiariter instituat et ad reliquas 
novitiarum occupationes admittat, investiturae- 
que tempus ex praefectae superioris et assisten- 
tis consensu determinet. Ante investituram can- 
didata recessui spirituali vacet, quo durante, 
peccata totius vitae sacramentaliter confiteatur 
eoque conatus dirigat, ut animi habitum nan- 
ciscatur, quo ad explenda status sui officia 
habilis dignaque efficiatur. 

Art. VII. — Vestis eadem est novitiis ac 
professis, excepta mitra nigra qua careni, so- 
lum albam deferentes, neque aureo annulo nec 
argenteo numismate utantur. 

Pro investitura nullae praescribuntur coere- 
moniae peculiares. Res in eo posita est, ut 
vespere gratiarum actione post coenam perso- 
luta: Veni creator: per choros cantetur, tum 
habita a praefecta superiore brevi oratiuncula 
et nomine religioso candidatae imposito, ipsa 
a magistra vestibus induta sodalitati praesen- 
tetur. 


CAPUT IT: 
De statu probationis. 


Art. I. — Quamquam salus et incrementum 
religiosae societatis maxime a personarum quae 
suscipiantur delectu pendeat, genuinus tamen 
ordinis spiritus in iusta illarum educatione in- 
primis quaerendus est. 

Art. II. Praeter recreationis, sacri officii et 
coenae tempus, quo cum professis conveniunt 
novitiae, ab illis separatae degant. Determinetur 
conclave, nomine novitiatus insignitum, in quo 
magistra novitias congreget in regula institu- 
tura et operi illis iniuncto invigilatura, dux 


‘quippe illarum per integrum diem. 


Art. III. — Novitiis nonnisi prius impetrata 
praefectae superioris aut magistrae licentia, cum 
exteris colloqui aut iis scribere permittitur, 
quam rare tantum et stantibus gravibus ratio- 
nibus impendant. Etiam licentia obtenta, prae- 
sente solum magistra aut alia sorore, ceu co- 
mite illis adiuncta, cum exteris colloqui liceat, 
a qua tamen custodia praefecta vel magistra 
dispensare potest. 

Art. IV. — Magistrae peculiariter sibi prae- 
positae tanquam matri reverentiam et perfe- 


a1 


162 


ctam quoad omnia obedientiam praestabunt. 
Neque cum professis nisi inter occupationem 
vel peculiari venia colloquentur. Tempus pro- 
bationis, a die investiturae exordiendum, tres 
annos complectitur. 

Art. V. — Vergente ad finem probationis 
spatio secundo saltem ante finem mense suffra- 
gia colligenda, quae nonnisi maiora definiunt. 
Suffragium ferre licet solis sororibus duobus 
iam annis religionem professis; nec alii domui, 
quam matrici, pro nunc ius competit susci- 
piendi, donec alibi fortassis domus ad tyroci- 
nia designatae rite fuerint. 

Quod si novitia in alia domo degerit, oeco- 
noma tum suum tum aliarum sororum suffra- 
gia de novitia praefectae superiori mittit. Inter 
suffragia divergentia illa electionis momentum 
faciunt, quibus praefecta consensit. Si ex suf- 
fragiorum tenore dimittenda sit, statim cura 
habeatur, ut quantocitius parentibus aut legi- 
timis tutoribus tradatur. 

Art. VI. — De susceptione rmus dominus 
episcopus certior reddatur, qui si illi videbitur, 
superiorem delegabit, ut novitiae vocationem 
et officia status strictius examinet, interrogans 
illam: Utrum omnes obligationes noverit et 
num consilium illarum executioni se subiiciendi 
firmum servet? Perfecto hoc novitiae examine 
a superiore solo suscepto, alii dies duobus ad- 
huc tentaminibus aliquot dierum spatio disiun- 
ctis statuantur, quarum argumentum iterum 
vocatio interiorque et exterior novitiae habitus 
efficiunt. Interrogetur quippe: num vi aut mi- 
nis aut alio humano motivo cogatur? utrum 
sororum blanditiis allecta aut decepta fuerit, 
quaedam regulae puncta fors occultantium ? 
quae quaestiones et responsa in peculiari acto- 
rum commentario praescribantur et a novitia 
subscribantur porrecto huius apographo domino 
episcopo. 

Omnibus compositis episcopus superiorem 
ad acceptandam novitiae professionem deleget, 
nunquam ante absolutum vigesimum quartum 
aetatis annum edendam. Dies cum assensu 
praefectae superioris constituitur. Novitia de 
his certior facta, in. spiritualem recessum se 
recipiat, ultima ante professionem vice se ipsam 
probatura. 

Actui huic solemni praeest superior, nisi fors 
rmus dominus episcopus ipsemet praeesse velit. 
Absente aut impedito superiore, rogetur domi- 
nus episcopus aliquem delegare presbyterum. 
Statuta die superior aut delegatus sacrum so- 
lemne celebrabit. Sumpto sacro sanguine soror, 
relicto scabello, in quo in genua provoluta, 
manu album cereum tenens, sacro intererat se- 
cundum altaris gradum conscendit et genu pro- 
cumbit. Ibi formulam. professionis alta et clara 
voce pronuntiat, nimirum: 

In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti 
Amen, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


« Hodie die.... mensis...... SOO siscees's 
ego soror N. solum et unice gloriam et hono- 
rem Dei, animae meae salutem et pauperum 
aegrotorum adiutorium intendens, me congre- 
gationi Sacrae Familiae Iesu, Mariae et loseph, 
sub nomine Congregationis Charitatis s. Caroli 
fundatae devoveo. Voveo et spondeo Deo teste 
fore, ut illam nunquam deseram, in ea vivam 
et moriar et residua vita mea egenis et de- 
relictis aegrotis secundum regulam et statuta 
laudatae congregationis serviam. Item Deo vo- 
tum castitatis, paupertatis et obedientiae, voveo 
conforme laudatae regulae et statutis, prout a 
congregatione susceptae, probatae et custoditae 
sunt, ac ab Ecclesia ratae habentur. Promitto 
tibi rme dite et sub auctoritate rmi episcopi N. 
eiusque successorum, me, vota mea quoadusque 
vixero, servaturam. Ad maiorem huius confir- 
mationem, adest professio mea manu scripta, 
quam durante s. missae sacrificio in pede al- 
taris collocavi. 

Ego N. soror spondeo Deo et Beatissimae 
Virgini Mariae ad pedem s. altaris me nun- 
quam consensuram, ut congregatio S. Familiae 
Iesu, Mariae et Ioseph curam pauperum in- 
firmorum, ad quam me nunc obligo, deserat, 
nec congregationem taedio, pertinacia aut animi 
perturbatione a me desertum iri. Quod si fe- 
cerim, omnibus censuris ecclesiasticis, quibus 
me episcopus N. eiusque successores plexerint, 
memet submitto. 

In cuius fidem mea manu subscripsi die.... 
anni millesimi.....>. 

Voto emisso, sacramentaliter’ communicet , 
anulumque et numisma modo in caeremoniali 
praescripto accipiat. 


CAPUT III. 
De domo matrici et praefecta superiore. 


Art. I. — Spiritus et constitutio ordinum 
religiosorum aut aliarum sodaliiatum piarum 
praesertim in domo matrici illibati serventur- 
Aliae domus cum huius sint rivuli, etiam ex 
hoc fonte nutrimentum accipiant. Illius sorores 
cultissimas esse decet, ibi ordinis spiritus purus 
et illaesus servetur. Hine praecellentiae hono- 
ris illi tributae et peculiari constitutioni ceu 
reliquarum capiti assignatae, nemo iniquus 
fuerit. 

Art. Il, — Omnes s. Caroli sorores in unam 
iungantur societatem, eadem veste utantur, se- 
cundum eamdem regulam vivant, et eadem 
ministeria aequali modo peragant. Officiorum 
primarium habeant, pauperibus et aegrotis suc- 
currere, consolari, instituere et aedificare, in 
quo pro locorum circumstantiis matricis domus 
mores sequantur. 

Art. III. —- Sodalitas sororum s. Caroli 
Pragae erecta, erit prima et matrix in imperio 


ANNO MDCCCXLI. 


Austriaco; quod si institutum aliis in ditioni- 
bus admittatur, Sanctae Apostolicae Sedis pla- 
citum invocabitur, ad praecipuam ibidem do- 
mum designandam. 

- Art. IV. — Principali huic sodalitati prae- 
posita sit praefecta superior omnium iam fun- 
datarum aut fundandarum in’ ditione Austriaca. 

Art. V. — In hac domo matrici sit locus 
probationis pro novitiis excolendis. Alibi, donec 
aliter cautum non fuerit, novitiatus ne habeatur, 
nec in alia domo sorores s. Caroli informentur. 

Art. VI. — Novitiae ad professionem ad- 
missae, praefectae superiori obedientiam singu- 
lariter promittant. 

Art. VII. —— Societates absque membrorum 
vinculo consistere nequeunt, quod adess? ne- 
quit, quin capiti illa perpetuo momento sub- 
sint. Hinc omnes ordinis sorores superioris 
praefectae voluntati sudduntur, quae illas inter- 
dum, ne prius per consiliarias et per superio- 
rem probata, Pragam vel in aliam domum evo- 
care poterit, et ad eas ibidem spiritu ordinis 
reficiendas, exercitiisque g2nerosae charitatis 
confirmandas. 

Art. VII]. — Sorores ceterarum domuum 
praesertim oeconomae, epistolarum commercio 
praefectae superioris utentur. Bis saltem sin- 
gulis annis de statu familiarum exterarum cer- 
tiorem reddent, iis praecipue notatis, quae bene 
gesta sunt, et quae melius geri potuissent, 
omnibusque perscriptis, quae pauperum curam 
et ordinis honorem propius spectant. 

Art. IX. — Praefectam adiuvat senatus ex 
assistente et tribus consiliariis consistens. Ad 
hance dignitatem eleventur magistra novitiarum 
et procuratrix, tertia e sororibus communibus 
suffragiis consulto superiore eligetur. Praefecta 
autem nonnisi domus matricis membrum esse 
potest. 

Art. X. — Praefectae superiori inconsultis 
superiore, assistente et tribus consiliariis, nil 
decernere aut perficere licet quod integrum 
ordinem aut exteriora domus spectaret. Tale 
senatus consultum omnium subscriptione mu- 
nitum, peculiari ad hunc finem destinato libro 
inseritur. 

Arr. XI. -— Quoad domus matricis directio- 
nem tenetur exquirere consilium assistentis et 
consiliariarum. 

Art. XII. +=- Nova domus nonnisi ex con- 
sensu Ordinarli, re prius a praefecta cum su- 
periore, assistente et consiliariis collata, a se- 
cretis suffragiis probata, servatisque ex iure, ac 

ro locorum conditione servandis aperiatur. 

Art. XIII. -—— Licet illi, si necessarium vi- 
sum fuerit, sorores advocare, aut in aliam 
domum ablegare, non tamen inconsulto pleno 
senatu. 

Art. XIV. — Si in consilio suffragia in duas 
partes abeant, maiora definiunt, si paria sunt, 
superioris suffragium decidit. 


163 


Art. XV. — Praefecta superior visitet do- 
mus quando communi consilio’placuerit, nun- 
quam tamen sine comite sorore a consilio ele- 
cta, quae si fieri potest consilii membrum esto : 
Ordinarium loci adeat, ubi domus visitanda 
extat, ac nonnisi eo probante visitationem per- 
agat. 

Art. XVI. Visitatio ab invocatione Spiritus 
Sancti orditur. Inquirenda est inprimis obser- 
vatio disciplinae, fervor in pauperum cura, pro- 
gressus in modestia, zelus in usu ss, sacramen- 
torum, concordia et obedientia praefectae su- 
periori exhibita. 

Art. XVII. --- Sorores singillatim audiantur, 
excipiantur illarum quaerimoniae et excusatio- 
nes, et tum recte, quantum fieri potest, optime 
omni re perspecta, iudicium ferat sententia ali- 
qua praeoccupari caute vitans. 

Arr. XVIII. -— TIunioribus praesertim soro- 
ribus probe cognoscendis studeat, inquiratque 
utrum illarum cum aliis agendi ratio prudens 
et Circumspecta sit: prae ceteris autem invigilet, 
ne cuius consortium aut familiaritatem quaerat. 

Art. XIX. —— Praefecta cum comite et eius 
loci oeconoma, quae magis proficua videntur, 
praecipit. Illi et sorores, imo oeconomam, si 
necessarium videat, mutare licet, ad qualem 
actum re bene expensa et probe examinata brevi 
oratione se praeparet. 

Art. XX. — Hac occasione, pietate in Deum, 
modestia et morum gravitate spiritui Tesu 
Christi dilatando studeat, sororesque hortetur 
ut votum in animis iugiter resuscitent olim 
Deo oblatum; serviendi illi scilicet in paupe- 
ribus deque tali conditione sibi congratulandi. 

Art. XXI. —- Conditio domus e visitatione 
perspecta in libro peculiari praescribitur, cui 
sententiae de singulis domibus latae mandan- 
tur. Liber iste in domo matrici inclusus asser- 
vatur necessitate emergente inspiciendus. 

Art. XXII. — Cum in officio, quale cura 
pauperum et aegrotorum est, gravissimum sit, 
ut tantum habiles ad id admittantur; praefe- 
cta superior studiosissime enitatur; ut nonnisi 
verae vocationis, morum probatorum, infucatae 
pietatis et singularis zeli ad hanc conditionem 
eligat. 


CAPUTsIV. 
De praefectae superioris electione. 


Art. I. — Praefecta superior ab universis 
societatis sororibus, quatuor ad minus annis 
religionem professis, eligitur ex quacumque 
ordinis domo. 

Arr. II. — Praefecturae tempus tribus con- 
tinuis annis durat, quibus elapsis, nova electio 
facienda. Potest quidem et in subsequentes tres 
annos eligi, quibus transactis, alia, et nullo 
sub praetextu eadem eligatur. 


164. 


Elapso trium annorum intervallo aut lon- 
giori, iterum eligi potest. 

Art. II]. — Uno ante electionis diem mense, 
sorores singularum domuum epistola encyclica 
superioris de ea re certiores reddantur. 

Art. IV. — Sorores, exterarum domuum, 
quae suffragio activo gaudent, suffragia nomi- 
nis subscriptione instructa, scripta porrigant, in 
schedula sigillo bene occlusa, quam superiori 
mittunt ad electionis usque diem custodiendam. 
Suffragia mature mittuntur superiori octo sal- 
tem diebus, a ferentibus nulla cuiquam ratio 
reddenda, neque oeconomis iure de suifragio 
ab iis exquirendo, quibus praesunt, reservato. 

Arr. V. — Sorores domuum eiusdem civi- 
tatis in qua domus matrix existit in huiusce 
loco ad electionem destinato conveniant, sche- 
dulam suffragiam continentem secum ferentes. 
Schedulae primum colliguntur eo tempore , 
quo a superiore eiusque assistente aperiendae 
sunt. 

Art. VI. — Dies electionis quojue episcopo 
significandus, iisque duos ! superiori in electio- 
nis actu assistens rogandus est. Ad hune gravem 
actum octiduanis religionis exercitiis sorores se 
praeparent, ut congruum lumen impetrent, et 
in eligenda superiore felices sint. Simul preces 
suas ad Beatissimam Virginem et s. Carolum 
ceu ordinis patronum dirigant. 

Art. VII. — Ipso electionis die superior 
domum matricem accedit in qua sorores eli- 
gentes diversarum domuum eiusdem civitatis 
convenerunt. Jubet enim dein in capella Veni 
Creator orari et missam celebrari, si fieri pot- 
est de Spiritu Sancto. Quo finito, omnes locum 
electioni destinatum adeunt, ubi schedulae suf- 
fragiorum aperiuntur. Conclusum suffragiorum 
seu voluntas Dei et Spiritus Sancti inspiratio 
considerandum est, quare timeant illum contri- 
stari, suffragium illi sorori, quam coram Deo 
dignissimam electu cognoverint, denegando. 

Art. VIII. —- Primum suffragia exterarum 
sororum a superiore praesentibus assistentibus 
ad hoc negotium delegatis et sororibus ordinis 
aperiuntur. 

Dein iidem presbyteri suffragia sororum eius- 
dem civitatis collecta aperiunt. Exterorum do- 
muum sorores ne adsint illo die, data opera 
accessum ad civitatem eo die vitantes. 

Art. IX. — Schedulae tum a sororibus civi- 
tatis tum ab exteris porrectae, numerentur, nu- 
merusque in charta peculiari assignetur. 

Art. X. — Superior eiusque duo assistentes 
schedulas legendo se excipiant, singuli earum 
nomina et cognomina, quae in suffragium ve- 
nerunt, in peculiari tabella notantes, addito ac- 
curate numero suffragiorum singulis sororibus 
tributorum. Schedulae ipsae a nemine, praeter 
superiorem et duos assistentes inspiciantur, per- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


acta autem electione, studiose comburantur, ne 
quod vestigium earum remaneat. 

Art. XI. — Si numeratis suffragiis, pateat 
soiori quadraginta annos natae, et decem an- 
nos religionem professae maiorem quam me- 
dium suffragiorum partem datam esse, ele- 
ctio publicetur, electaque praefecta superior ha- 
beatar. 

Art. XII. Si duabus sororibus aequalia suf- 
fragia obtigerit, alteram earum eligant sorores 
domum civitatis, quibus ius suffragii competit, 
quod si tum quoque aequalia sint suffragia 
superior illam, quae dignior sit, eligat. 

Art. XIII. — Si pluribus sororibus suffragia 
obtingant, superior ex iis tres eligat eas scili- 
cet, quibus plurima data sunt, easque illis com- 
mendent, quae ex domibus civitatis iure suf- 
fragii gaudentes adsunt. Soror ceteris praeva- 
lens suffragiorum numero, electa habenda sit. 
Si supra medietatem eligentes in eam conve- 
niant: tertio scrutinio inutiliter habito, sorti 
tradantur nomina trium sororum, quae prae 
ceteris plura suffragia assequutae sint. Electio 
episcopo praesidi probanda transmittitur. 

Art. XIV. — Praefecta superior recens electa, 
electione absoluta praesentatur, praesentibus 
cunctis sororibus fidei professionem in manus 
superioris edit, sejue iureiurando obstringit, se 
omnibus viribus enixuram, ut fervorem in cura 
pauperum conservet, regulam et statuta obser- 
vet et observari iubeat, seque supremo suo 
praeposito episcopo N. semper subditam et obe- 
dientem mansuram. 

Art. XV. — Quod si soror electa absit aut 
membrum sit exterioris domus, statim de ele- 
ctione certior reddenda est seque absque cun- 
ctatione in domum matricem conferat. Ante 
editam fidei professionem et iusiurandum su- 
perius memoratum superiori praestitum, electa 
nil quod ad praefectae superioris munus per- 
tinet, agat. 


CAPUT VY. 


De Assistente. 


Art. I, — Praefecta superior statim post 
installationem assistentem eligat, quo munere 
tribus continuis annis, quo spatio praefecta su- 
perior eadem est, fungitur. Munere deiici nequit 
assistens nisi totius congregationis sententia ; 
cni tum superior praesidet vel ipse vel per de- 
legatum. 

Art. II. Assistens electa omnibus exercitiis 
interest. Absente praefecta superiore, ipsa prae- 
sidet, eiusque vices in omnibus negotiis supplet. 

Etiam alioram officialium absentium loca, 
quoad fieri potest, suppleat. 

Arr. III. — Assistentis est inguirere, utrum 
vespere porta aedium occlusa et mane utrum 


1 Videtur aliquid hic deesse, (N. E.) 


ANNO MDCCCXLI. 


iusto tempore aperta sit. Insuper invigilet, ut 
domus munda et omnia suis locis disposita 
sint. Paucis sit oculus praefectae superioris, 
quam de omnibus, quae domui non convenire 
cognoverit, certiorem reddat. Ipsa etiam omni- 
bus, quae domi aguntur et eveniunt, attendart, 
_de omnibusque cum praefecta superiore consi- 
lium ineat, ut ab ea necessariis instruatur, quod 
quam diligentissime fiat. 

Arr. IV. -— Praefecta superior, tribus annis 
elapsis, denuo electa, ass'stentem, quae illi 
prima vice placuerat, iterum retinere potest, 
quin illi ulla imponatur necessitas, stante li- 
bera alterius electione. 

Ane. V. Assistens semper denuo eligi 
potest et ad praefectae superioris dignitatem 
recens evectae, eam iterum legere licet, quae 
6 annis munere decedenti praetectae superiori 
astiterat. 


CAPUT. VI. 
De magistra novitiarum. 


Vigor originarius alicuis ordinis aut congre- 
gationis natura prae ceteris a modo novitios 
excolendi, ab institutione literaria, qua novi- 
tiatus tempore imbuuntur, a principiis, quibus 
educantur, in primis autem a zelo, quem in or- 
dinis negotia iis ingerere conati sunt praepositi 
et studio finis, quem fundatores ordinis consequi 
voluerunt, indefesso pendet. Puellas susceptio- 
nem in ordinem ambeuntes, licet probae sint 
in virtute, vulgarem modum excessisse et voca- 
tionis talis spiritu totas animari oportet. Quare 
durante probationis spatio a tali magistra du- 
cendae et excolendae sunt, cui omnia ordinis 
negotia bene perspecta et zelus per omnia pro- 
batus inest. De his quum superiori et praefe- 
ctae superioris ordinis persuasum esse debeat, 
rem maximi momenti habeant, ut e sororibus 
illam eligant, quam necessariae virtutes et do- 
tes ad munus adeo grave habilem reddunt. An- 
tequam electionem suscipiant sententiam con- 
silii ordinis exquirant, Deumque precentur, ut 
luce coelesti illuminentur. Electio tamen ipsis 
solis competit, concilio hac in re consultativo 
su fragio gaudente. 

Art. I. — Novitiarum magistra in tres an- 
nos eligitur, si vero superiori et praefectae su- 
periori placeat, iterum e.igt potest, quin con- 
cilii sententia exquirenda sit. 

Art. Il, — Vocatae ad munus hoc grave, 
praeter praefectam superiorem ius novitias in- 
stituendi plenum convenit. Jugiter illis incul- 
cet quid Deo et ordini debeant, imbuat illas 
praeceptis christianae religionis et mandatis 
evangelii, explicetyue regulam et statuta agendi 
rationem, moresque ordinis, quem ingressurae 
sunt. 

Arr. III, — Maximo autem adlaborent, ut 


165 


iis venerationem in conditionem suam et agni- 
tionem felicis sortis quae illis serviendo pau- 
peribus obtigit, instillet, atque mansuetudinem, 
amorem, et ut sint paratae ad serviendum aliis 
commendet. 

Arr. IV. -—— Quum externa simplicitas tam 
praeclara sit virtus ordinigue propria, adsuefa- 
ciat illas singulari simplicitati in vestibus et 
conversatione, charitati praeterea, sincerae ve- 
racitati, paupertati etiam in rebus exiguis et 
castitati; omnibus quoque enitatur viribus, ut 
earum fiduciam acquirat, illasque instituat, ut 
illam et in praepositis maximopere quidem 
collocent, quibus animum cum piarum anima- 
rum simplicitate aperiant. 

Arr. V. -—— Magistra novitiis quantum pot- 
est semper intersit, illas in ecclesiam et ad 
locum orationi destinatum et ad vespertinam 
precationem sicut et ad officium divinum du- 
cat. Orationi cum congregatione vacent, et cum 
illis mensae accumbant. Novitiis vel proprium 
dormitorium est, aut saltem ita sunt dispositi 
illarum lecti, ut lectus magistrae prope illarum 
lectos sit. 

Arr. VI. — A caeteris sororibus: separatas 
in novitiatu congreget quod etiam de recrea- 
tione et communi occupatione valet. Ceterum 
curet, ut ad servitia pauperibus exhibenda et 
alia negotia domestica obeundi, eo modo mit- 
tantur, qui a praefecta intentus et praescri- 
ptus est. 

Art. VII. Matutino absoluto, illas in no- 
vitiatu congreget, brevemque in charitate et 
mansuetudine christiana de vocatione et virtu- 
tibus necessariis instructionem impertiatur, aut 
illis de his officiis aliquid perlegat, additis suis 
adnotationibus. 

Arr. VII]. — Singulis mensibus praefectae 
superiori de vocatione et profectu in virtutibus 
et de animi statu novitiarum rationem reddat. 
Ternis mensibus etiam concilium convocet ita 
quidem, ut tres saltem sorores adsint, eorum- 
que de singulis novitiis conscientiose, quasi 
coram Deo esset, refert nil tamen adducens, 
nisi quod ipsa animadvertat. Tribus hisce men- 
sibus illas quam accuratissime praebeat, ut etiam 
cognoscat, utrum pauperibus fervide et intre- 
pide serviant, utrum-nulli in his deprehendan- 
tur defectus, qui illas in posterum in usum 
domus et pauperum inhabiles reddere possent. 
Adhibita prudentia etiam illis attendere poterit, 
quae sorores de erroribus et defectibus novi- 
tiarum in medium proferunt, quibus pro sua 
charitate et prudentia utatur. 

Arr. IX. —~ Novitiae ad edendam professio- 
nem habiles, a magistra alijuo tempore in ce- 
remoniis huius solemnitatis instituantur. Cu- 
ret etiam, ut omnia ad eam necessaria prae- 
parentur. 

Arr. X. — Novitiae in domo matrici rema- 
nentes, uno saltem anno, duce magistra in no- 


166 


vitiatu commorantur, ubi omnibus novitiarum 
exercitlis intersunt. 

Art. XI. — Magistra etiam librum servat, 
cui nomen puellae, dies ingressus et dies pro- 
bationis inscribitur. Inscriptio fit per novitiam, 
praefectam superiorem (eaque impedita per as- 
sistentem) et magistram novitiarum, 


CAPUT VII. 
De procuratrice. 


Art. I. —- Procuratrix eligitur a concilio et 
tres annos munus tenet, nisi praefectae gene- 
rali cum concilio, gravi ex causa, accedente 
superioris placito, dimittenda prius videatur. 

Arr. II. — Munus auspicata curam gerat, 
ut duo libri praeparentur, in-quorum altero 
omnes expensae in usum domus, capellae, pro 
alimentis, linteaminibus et vestibus, pro refi- 
ciendis aedibus, mercede famulitio debita, paucis 
omnes expensae: altero omnes proventus prae- 
scribantur. Singulis mensibus ad finem vergen- 
tibus praefectae superiori et assistenti samma- 
tim, vergente autem anno de omnibus expensis 
et acceptis toti concilio rationem reddat. 

Art. II[. — Bona pauperum iis in locis, ubi 
ordini iam iusta constitutio est, a bonis socie- 
tatis separata sunt. Quapropter procuratrix 
etiam huius separationis gratia binos libros, 
accepti tabulas alterum, alteram expensi refe- 
rentes habeat. 

Art. IV. -- Quum praefecta superior simul 
oeconoma domus sit, videat procuratrix, ne 


quid in usum sororum quotidianum comparet, . 


quod praefecta non iusserit aut permiserit com- 
parandum, quare studiose inquirat, quid hac 
in re sibi faciendum sit, 


CAPUT VIII. 
De aeditua. 


Art. I, — Aeditua a praefecta superiore illa 
soror nominatur, quam ad hoc munus maxime 
idoneam novit ad tempus autem incertum, do- 
nec scilicet utile aut necessarium videatur aliam 
ips’ substituere. 

Art. II. -- Aedituae est singulorum lintea- 
minum sacrorum curam gerere, ut munda et 
candida sint, prout altare, cuius usui destinata 
sunt, decet. Praeterea etiam ornamentis, cerae 
et aliis utensilibus, quae ornamentum ecclesiae 
spectant, prospiciat, et altare adaptet, nec ta- 
men illi post accessum sacerdotis adpropin- 
quet; negue ante aut post officium ad sacri- 
stiam accedat, quamdiu sacerdos non disces- 
serit. 

Art. III. -— Illi etiam incumbit libellos pre- 
cum sacram communionem spectantium, prae- 
parare, et in infirmariis, quando aegrotis sa- 


ACTA GREGORII PP. 


XVI. 


crum viaticum porrigitur aut extrema unctio 
administratur, necessaria adaptare. 

Arr. IV. — Ipsa etiam linteamina et orna- 
menta si opus sit, reficiat, quod si sola non 
sufficiat, praefectam roget, ut sibi aliquot so- 
rores adiungat. ; 

Art. V. — Habeat librum, in quo omnia 
sacristiae utensilia notata sint, ut linteamina, 
vasa et ornamenta. lila, quae quacumque de 
causa e sacristia praefectae exhibita sunt, ac- 
curate expungat, sed etiam quidquid novi acqui- 
sierit sacristia, adnotet. 


CAPUT IX. 
De curatrice infirmorum. 


Arr. I, — Infirmorum curatrix tenetur ae- 
grotantibus sororibus et novitiis tenerrimo stu- 
dio prospicere, auxilium illoruam morbis adfe- 
rens ad virtutem charitatis, ad quam peculia- 
riter sorores obstringuntur, spectat etiam spe- 
cialis ille amor, quo sorores suas prosequi 
debet, accedit, quo fervor augeatur ipsaque 
incitetur ad studia illis unice dicanda. Sedulo 
insuper, si quidem opus est, curet, ut lecti so- 
rorum bene strati valetudinarium mundum et 
salubri aura refectum sit, ut illis pro viribus 
domus siccurratur, inprimis autem, ut iusto 
tempore sacramentis recreentur maturius qui- 
dem, quam extrema necessitas adsit. 

Art. II. — Illius quoque est domi defun- 
ctos, loculis mandare aut mandari sinere, om- 
niaque praeparare, quae ad funus requiruntur. 
Durante morbo provideat illis de medicinis a 
medico praescriptis et invigilet iusto tempore 
dispensandis. Medicamina praescripta modum- 
que, quo adhibenda sunt, peculiari commenta- 
rio perscribat. 

Art. II]. — Infirmorum curatrix a praefecta 
superiore in tempus a suo arbitrio pendens 
eligitur, etiam in perpetuum ad hoc munus 
deputari potest. 


CAPUT X. 
De dispensatrice (depensiére). 


Art. I. — In eligenda dispensatrice non 
satis caute procedi potest, ut scilicet talis eli- 
gatur, quae domui utilis esse possit. Sit assi- 
dua, fidelis, et comis, alimentaque a domo sub- 
ministrata, modo omnibus sororibus aeque pro- 
babili, prudenter distribuat. 

Art. If. — Fructus, carnes, oleum et can- 
dela et alia alimenta, quibus coémendis, con- 
servandisque iusta tempora constitui possunt, 
illias curae committuntur. Singulis refectioni- 
bus, quae a praefecta determinantur, ministret. 

Art. III. -— Attendat, ut novitia, coenaculo 
curando praefecta, coenaculum bene praeparet, 


ANNO MDCCCXLIi. 


et ad meridianam ac vespertinam refectionem 
campanam pulset. Inspiciat porro adiuvetque 
coquam. Absoluta quavis refectione, residua 
colligat praescripto usui reservanda. 

Art. IV. —- Muneri praefecta superior ad 
annum praeficit: poterit vero, auditis consilia- 
riis, ubi satius duxerit, aliam constituere. 


CAPUT XI. 
De coqua. 


Negotio huic praefecta sciat: Domino in pau- 
peribus et sponsis eius cibos parare honorifi- 
cum esse. Nil grave inscia praefecta superiore 
suspiciat. 


CAPUT XII. 
De sorore lavando operam praestante. 


Art. I. — Linteaminibus lavandis duae so- 
rores Operam navent, altera linteaminibus do- 
mesticis usui sororum destinatis, lectis, stra- 
gulis, velis, vestibus etc., altera linteis corpori 
operiendo inservientibus, stragulis etc. usui ae- 
grotorum habilibus. Munus auspicans ab illa 
quae munere decedit omnia recipiat et simul, 
quae usu attrita et inhabilia evaserunt et novis 
resarcita sunt, adnotet. 

Art. II. — Quem in usum utraque pecu- 
liari libro instructa sit, in quo numerus et 
conditio rerum suae curae commissarum prae- 
scribuntur. 

Art. II]. — Singulis diebus sabathi ad cu- 
bilia sororum et in valetudinarium necessaria 
linteamina deferant, collectis studiose immun- 
dis, et purganda curent. Antegquam illa dis- 
tribuant, inspicienda, et si opus sit, reficienda 
sunt. 

Art. IV. -— Sorores purgandis linteaminibus 
praefectae quoad munus suum et quae ad illud 
pertinent a praetecta dependent, a qua ad illud 
deputantur, suffectis si opus sit aliis. 


CAPUT XIII. 
De pharmacopola domestica. 


Art. I, — Salus aegrotorum inprimis a cer- 
tis bene paratis et iusto tempore confectis me- 
dicaminibus dependet, quamobrem adsit phar- 
macopola quae necessaria cognitione sufficienter 
instructa, muneri suo satis attente et singularis 
munditiei amans levamini aegrotis suisque con- 
tubernalibus praestando intenta. Eligatur a prae- 
fecta eiusque concilio. 

Art. Il, —- Pharmacopolae adiungantur plu- 
res iuniores sorores, a praefecta superiore illi 
commissae, ut eam adiuvent ab eaque instruan- 
tur, ut huic operi diversis in domibus praefici 


167 


possint. Pharmacopola persuasum habeat se hoc 
modo pauperibus utilissimam esse, christianam 
charitatem singulari ratione exercere societati- 
que insignem in modum prodesse. 

Art. If. — Colligat obviorum medicamen- 
torum sufficientem copiam remediaque curandis 
diversis morbis proficua praeparet. Omnia caute 
prudenter gerat, dubiaque solerter consilium ex- 
quirat. Singulis mensibus praefectae superiori 
muneris rationem reddat ab eaque, ad res re- 
cens comparandas, necessaria accipiat. 


CAPUT XIV. 
De magistris. 


Sorores iuventuti erudiendae praefectae so- 
lertem operam navant, suasgque alumnas ad 
pietatem morumque probitatem ducant. Scho- 
lam deserere hominesque quacumque de causa 
illuc venientes comitari interdicuntur. 


CAPUT XV. 


De domibus praeter domum matricem 
in urbe aut extra illam fundatis. 


Art. I. — Domus a congregatione fundari 
solitae vel institutae sunt, in qua pauperes, 
parentibus orbati, aut senes vel vetulae susci- 
piuntur, aut quae Charités dicuntur, ad opem 
extra domum illis assignatam ferendam con- 
stitutae. Sorores, quae ad novas domus erigen- 
das ablegantur (sint hae tales, quae domibus 
iam existentibus praeerant) apographum huius 
regulae et statutorum adferant et conservent, 
quae sequantur, nullo praecepto mutato, stante 
necessitate absoluta illa observandi. Regula sin- 
gulis mensibus societati praelegatur, ne illius 
memoria obliteretur. Nec obliviscantur soro- 
res domum matricem aliis regulam esse debere. 

Art. Il. — Institutum extraneum, sit iam 
nosocomium aut Charité, nunquam suscipiatur 
fundandum nisi habito in scriptis consensu Or- 
dinarii, in cuius dioecesi illud exstat,-ut eorum 
accedat consensus, quorum interest, atque do- 
mus regimen ad normam matricis procurari 
possit. 

Art. III. -— Magistratus loci etiam de sta- 
tuto certiores reddantur, vindicandi praefectae 
superiori ius, sorores exterorum institutorum, 
ne oeconuma quidem excepta, ex arbitrio avo- 


‘candi, aliasgue, adprobante concilio ordinis, illi 


sufficiendi. 

E sororibus ad novum institutum fundan- 
dum ablegatis, eligitur a praefecta una oeco- 
noma, quae praefectae superioris locum obti- 
net, parentibus ceteris in omnibus, domus ad- 
ministrationem aut solitaria negotia attingen- 
tibus. 

* Art. IV. — Quod spiritualem sororum di- 


168 


rectionem attinet, loci parochus vel alter sa- 
cerdos ab Ordinario assignandus eidem praeest. 

Art. V. — Institutum, quod non saltem 
tres sorores complectatur, non admittatur, quae 
conditio stricta servetur, cum unicum sit me- 
dium ordinis constitutionis conservandae. 

Art. VI. — Nova instituta ne sint a domo 
matrici nimis dissita, cum a praefecta supe- 
riore non tam facile visitari possent, prout opus 
fuerit; insuper sororibus, illius tutelae commis- 
sis, ad quodvis gravius negotium et quamlibet 
notabiliorem mutationem sententia et mandatis 
praefectae superioris opus sit. 

Art. VII. — Non licet sororibus alicubi, 
sedem figere, etsi maxime proficuum videatur, 
quamdiu certum non est, tantum in domo 
matrici numerum sororum remansurum qui 
necessario pauperibus urbis adiutorio et insti- 
tutis humanitatis accurate curandis sufficiat, 

Art. VIII. — Praefectae superiori ius com- 
petit sorores, si sibi proficuum videtur, mu- 
tandi easque avocandi ad alium locum mitten- 
das. Nec huius consilii rationem cuiquam red- 
dere tenetur, sororibus autem avocatis alias 
succedere faciat. Ne tamen sororum quoad fieri 
potest itinera multiplicet, gravissimis nonnisi 
rationibus compulsa illas avocet. 

Art. IX. — Sorores institutorum in aliis ur- 
bibus fundatorum, praefectae domus matricis 
annuas expensi et accepti tabulas proponant, 
eiusque consilium et mandata in quolibet gra- 
viori n2gotio exquirant. Nec tamen, quoad con- 
scientia et ordinis regula admittet, civilium 
magistratuum decreta aspernentur, et quando 
dubiae fuerint, praefectae consilium expetent. 

Art. X. — Ut etiam in domibus, a matrice 
dissitis, exercitia spiritualia haberi possint, prout 
illa domus matrix quotannis obit, ea quae re- 
quiruntur, praeparentur. De absolutis oeco- 
noma praefectam superiorem certam faciat, 
quando et quamdiu habita sunt, quidque emo- 
lumenti sorores inde ceperint. 

Art. XI. — Oeconomae singularum domuum, 
exquisita ordinis concilii sententia, a praefecta 
superiore nominantur, quas quocumque tem- 
pore avocandi iure gaudet, nec ad rationem de 
illo reddendum tenetur. Ne vero absque ordi- 
naria consultatione in illo facilis sit. Ad hanc 
avocationem graves nonnisi rationes eam per- 
moveant, rerumque adiuncta accurate cogno- 
scere satagat. 

Art. XII. — Etiamsi numerus sororum in 
nosocomilis et institutis, quae Charités dicuntur, 
tam exiguus sit, ut praescripta a regula exer- 
citia adamussim observari nequirent, quoad 
illas horum partes tantum dispensatas se pu- 
tent, in quantum observatio pauperum et ae- 
grotorum cura impossibilis redditur. Quibus 
in solidum praestandis impares sunt, quantum 
fleri potest, ex parte agant, quum nil magis 
carum interesse possit, quam ut ordinis spiri- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


tum vigentem conservet, quod perinde etiam 
contestentur, quod ex omnibus vicibus ullam 
congregationem, cuius membra sunt, sequantur, 
idgue tum nonnisi fiet, quando regulae eius 
adamussim insistent. 

Arr. XII]. — Pauperibus accurate invigilent 
et caveant, ne quid contra pietatem in Deum 
et morum candorem accidat, quapropter sexus 
ab invicem separent, ut etiam minutissima oc- 
casio, quae indecori quid adducere possit, re- 
moveatur. 

Art. XIV. — Oeconomarum praecipuum of- 
ficium est illis invigilare, quae secum eidem 
domui operam dant, de quarum profectu et in 
virtute et fervore, sed et de negligentia prae- 
fectam superiorem certiorem reddant. 

Art. XV. — Sorores oeconomam suam prae- 
fectam venerentur eique obediant. Meminerint 
se votum obedientiae emisisse, eumque me- 
dium, quo se virtutis Deo carissimae dignas 
reddant, maxime necessarium esse. 

Art. XVI. --- Oeconomae sorores amice et 
comiter habeant, curamque gerant, ne quid 
illis, quod ad exequenda difficilia vocationis 
officia requiritur, desit. Meminerint, se esse 
sorores christianae charitatis, seque unum cor 
unamque animam esse debere, ut de primis 
christianis sacra scriptura testatur. 

Art. XVII. — Ubi in quibusdam domibus 
infantes suscipiuntur, amore singulari eos pro- 
sequantur, lesum Christum imitaturae, qui illos 
magna cum charitate allexit. Putent se matres 
esse, illosque, ut teneras plantas, quas Deus 
suae curae commisit, habeant, et ad pietatem 
ducant, ut aliquando Ecclesiae et civitati prod- 
esse possint. 

Art. XVIII. — Etiam sefes et pauperes, 
curae suas concreditos tenera charitate ample- 
ctantur, parvumque habeant (si illis mente ob- 
versetur Iesum Christum esse caput infirmo- 
rum) aeque illi, prout in s. evangelio ait, in 
pauperibus et aegrotis servire. 


GAPUAD Sever 
De ianitricibus. 


Art. I. —- Binae sorores morum gravitate, 
prudentia et pietatis studio commendatae, una 
cum ceteris officialibus eligantur ad annum in 
munere extiturae. 

Art. IT. — Comiter urbaneque ad fores, ubi 
ostiolum sit, adeuntium petitiones accipiant, 
nihilque vel voce vel scripto, vel re qualibet 
sororibus tradant, nisi prius, quidquid id de- 
mum sit, praefectae detulerint. De epistolis cum 
primum id sibi districte mandatum noverint 
ac religioni sibi ducant, fideliter accurateque id 
exequi. 


ANNO MDCCCXLI, 


Art. III. — Adeuntes in conclavi designato 
immorentur, nec intra domum admittantur: 
habito singulis vicibus consensu praefectae, mo- 
neantur sorores se ad ianuam vocari: soror, 
quae secreto alloquentes auscultet, adstet in 
praefinito loco; silentii lege se adstringi me- 
minerit praefectae dumtaxat’ patefactura, ubi 
sermonum ratio postulet. 

Art. IV. — Janitrices sermonibus cum ex- 
ternis nectendis tempus haud terant, neque no- 
vitatibus quaeritandis curiose ac nonnisi cum 
internae solitudinis discrimine se immisceant. 

Art. V. — Claves ianuae nocturnis horis 
penes praefectam sint, ac in die serventur binis 
clavibus penes binas ianitrices, ne sine utrius- 
que praesentia et audita praefecta aperiantur. 


DECRETUM 


Sanctissimus dominus noster Gregor. PP. XVI, 
auditis nonnullis S. R. E. cardinalibus ex sacra 
congregatione Episcoporum et Regularium de- 
lectis, attentis uberibus fructibus qui sperantur 
ex pio instituto Sororum Misericordiae sub in- 
vocatione s. Caroli Borromaei in terras Austria- 
cas invecto, perpensisque precibus rmi Aloysii 
Josephi de Schrenk archiepiscopi Pragen. idem 
institutum non uti ordinem religiosum sed uti 
congregationem cum tribus votis simplicibus 
castitatis, paupertatis et obedientiae approbavit, 
una cum suprascriptis constitutionibus; ita ta- 
men, ut domus et sorores eiusdem congregatio- 
nis sub regimine superiorissae generalis ma- 
neant, salva ordinariorum iurisdictione iuxta 
constitutionem « Quamvis iusto » editam a Be- 
nedicto XIV de Virginibus Anglicanis: et insu- 
per pro domibus, quae in ditione Austriaca 
modo extant et imposterum erigentur, declara- 
vit superiorem eumdem rmum Aloysium Iose- 
phum archiepiscopum Pragensem oratorem , 
illique in praefatas domus eas facultates attri- 
buit, quas superiores regulares super monaste- 
riis ipsis subiectis ad praescriptum sacrorum 
canonum et apostolicarum constitutionum ha- 
bent, salvis tamen in reliquis iuribus ordina- 
riorum, praesertim iuxta constitutionem Gre- 
gorii XV incip. « Inscrutabili » tandem Sancti- 
tas Sua literas apostolicas in forma Brevis de- 
super expediri mandavit. 

Datum Romae ex secretaria s. congregationis 
Episcoporum et Regularium die 24 Maii 1841. 


L.wKsS. 
C. card. Parritius praef. m. p. 


I]. Archiep. Tharsensis secr. m. p. 


CIX. 
EPISTOLA 


Dolet cum vicario apostolico Gibraltariae ac 
reprobat audaciam aedituorum eiusdem vic. 
apost. auctoritatem et s. congregationis con- 
temnentium, et ad laicum magistratum ap- 
pellantium. Monet eos in censuras incidisse, 
et optat ut in bonam frugem redeant. De- 
clarat aedituorum munus a vicario apost. 
pendere, cuius agendi rationem laudat, et - 
ipsum iure prohibuisse, ne pecunia occasione 
saicramentorum exigeretur. Sperat tandem 
gubernium pactae iam catholicae religionis 
libertati non defuturum '. 


Venerabili fratri 
Henrico episcopo Heliopolitano 
Gibraltariae vicario apost. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Dudum Nos sollicitos habent, quae istic con- 
tra Ecclesiae ius atque in tuam, ven. frater, 
tuaeque dignitatis iniuriam gesta comperimus. 
Quae quidem eo acerbiora cordi Nostro acci- 
derunt, quod in sacrae rei detrimentum con- 
spirasse intelleximus, nonnullos e catholico po- 
pulo, qui ob munia sibi demandata antecellere 
aliis in officio debuissent. Scilicet laici quidam 
viri, cum non aliud unguam ius habuerint, 
quam quod ex concessione antistitis ad eccle- 
siae aedituos pertinere, insurgere ausi sunt ad- 
versus auctoritatem tuam, et decretum conte- 
mere a te postea editum, de pecuniis ob sa- 
cramentorum administrationem non exigendis}; 
atque adeo contra sanctiones canonum, immo 
contra ipsam Christi Domini ordinationem usur- 
pare sibi rerum divinarum regimen contende- 
runt. Qui etiam cum Nostram Propagandae 
Fidei congregationem contra te frustra sollici- 
tassent, huius quoque auctoritate contempta, 
non sunt veriti appellare per summum nefas 
ad laicos eosdemque acatholicos magistratus ; 
quorum porro interventu, tu ipse, ven. frater, 
in carcerem coniectus fuisti, et ad initia usque 
mensis proximi ibidem detentus. 

Haec cum ita contigerint, illud sollicitudini 
omnium ecclesiarum et supremo, quo fungi- 
mur, apostolatus officio Nos debere sentimus, 
ut e fastigio S. huius Sedis vocem attollentes, 
illatam sacro ordini ac rei catholicae contume- 
liam, Nostris hisce literis, palam reclamemus. 
Quare auctoritate Nostra apostolica, solemniter 
declaramus, memoratos aedituos violasse et 


1 Ex lure Pontificio de P. F. 
Acta Grecorn XVI. Vol. JI, 


170 


conculcasse libertatem sacrae potestatis, et in 
sanctissima eius iura invasisse. Itaque illos ut- 
pote manifestae reos audaciae, dignissimos se 
exhibuisse decernimus, in quos ad canonum nor- 
mam graviter animadvertatur. Interim admo- 
nemus ipsos atque obtestamur in Domino, ut 
meminerint censurarum poenarumque spiritua- 
lium, quae apostolicis constitutionibus et con- 
ciliorum oecumenicorum decretis in omnes, qui 
talia audent, statutae ita sunt, ut facto ipso 
contrahantur. Et quoniam eius in terris vicem 
gerimus qui venit quaerere et salvum facere 
quod perierat, nihil equidem optamus magis, 
quam ut iidem peccatum suum datestantes, ad 
obsequium et obedientiam fraternitatis tuae sin- 
cero animo redeant. 

Iam vero ad eorum munus quod attinet, 
neminem ignorare volumus, illud pendere om- 
nino ex auctoritate episcopi, nihilque ab aedi- 
tuis ecclesiae geri unquam posse, nisi quod 
eis fuerit ab antistite demandatum. Quod vero 
pertinet ad sacramentorum administrationem , 
erit tibi curae, ut fideles, qui sub te sunt, se- 
dulo admoneas, divina eiusmodi munera nul- 
lam omnino temporalis pretii aestimationem 
recipere; sed a Dei ministris, qui ea gratis ac- 
ceperunt, gratis pariter esse dispensanda: nec 
posse istic ullam ad tramites canonum (cap. 
Ad apostolicam 42 de simonia) probabilem 
consuetudinem obtendi, ad pecuniae quidpiam 
alicuius sacramenti occasione, alio titulo postu- 
landum, quando ida te atque a congregatione 
Propagandae Fidei ex accepta a Nobis potestate, 
ad tuendam sacramentorum sanctitatem iure 
meritoque vetitum est. 

Ceterum ea Nos cogitatio consolatur, quod 
sub inclyto gubernio serenissimae ac potentis- 
simae Anglorum reginae haud certe metuendum 
est, ne ulterior tibi molestia inferatur, fraus- 
que fiat sancitae iamdiu Ultraiectino foedere 
catholicae religionis apud vos libertati: quum 
praesertim ir florentissimo etiam Britannico 
regno pro aequitate maiestatis suae catholici 
eorumque antistites libero sanctissimae Nostrae 
religionis exercitio fruantur. 

Denique, ven. frater, tuam istam vigilantiam, 
zelum et eximiam animi firmitatem meritissi- 
mis laudibus honestamus, hortamurque in Do- 
mino, ut posthac pariter religionis causam non 
minori sedulitate constantiaque sustinere per- 
gas. Nos autem, licet indigni, non desistimus 
Deo per Iesum Christum humillime supplicare, 
ut adsit tibi semper propitius in abundantia 
gratiae, atque in parte ista suae vineae, tuis 
rigata sudoribus, adaugeat iustitiae fruges, et 
tranquilla omnia faciat. Ac Nostrae in te et 
fidelem, cui praees, clerum et populum studio- 
sissimae caritatis pignus adiungimus apostoli- 
cam benedictionem, quam ex intimo corde de- 


ACTA GREGORII PP. xvi. 


promptam tibi, ven. frater, atque illis peraman- 
ter impertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem die vigesima secunda augusti millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


CX. 
EPISTOLA 


Impedimentum consanguinitatis in secundo 
gradu inter Victorem Emanuelem Sabau- 
diae ducem et Adelaidem archiducem Au- 
striae existens, solutum nuntiat '. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Ferdinando 
Austriae imperatori, Hungariae regi apost. 
et Bohemiae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Perspecta Nobis religio et sapientia impe- 
rialis maiestatis tuae minime sinit Nos dubi- 
tare, per matrimonium, uti testaris, inter dile- 
ctissimos in Christo filios Nostros Victorem Em- 
manuelem Sabaudiae ducem et Adelaidem ar- 
chiducem Austriae, natura filiam dilectissimam 
in Christo filii Nostri archiducis Rainerii pa- 
trui tui, ineundum, rationibus imperialis domus 
consultum fore; quas probe intelligimus quam 
sint cum bono rei ipsius catholicae coniunctae, 
eaque sane quam libenter apostolica usi sumus 
potestate, annuentes postulationi pro illis tuae. 
Itaque iam diploma dedimus ad ipsam impe- 
rialem maiestatem tuam, quo praedictos prin- 
cipes consanguinitatis in secundo gradu quae 
inter eos intercedit, impedimento solutos de- 
claravimus, ut optatis iungi nuptiis rite, et qua 
pollent pietate, congruenter possent. Auctorem 
sacramenti Deum, quod magnum est in Christo 
et in Ecclesia, supplices rogamus, ut novis 
coniugibus propitius adsit, detque eis sobole 
diutissime gaudere omnigenis florente virtutibus, 
nomine digna et laudibus maiorum suorum. 
Auspicem autem caelestis praesidii ac paterni 
animi Nostri testimonium, apostolicam benedi- 
ctionem imperiali maiestati et familiae tuae 
iisdemque dilectissimis in Christo filiis Nostris, 
egregiis coniugibus amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Mariam Maiorem sub 
annulo piscatoris die decima nona augusti mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo primo, 
pontificatus Nostri anno decimo primo, 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ANNO MDCCCXLI. : + 


CXI. 
EPISTOLA 


Domino regionis Tigre in Abyssinia Desgia- 
maccio Ubie scribit de reditu ad fidem et 
de muneribus '. 


Questa lettera del Pontefice Massimo di 
Roma, successore dis. Pietro, @ mandata 
a Desgiamaccio Ubie signore del Tigre in 
Abissinia. 


E lungo tempo che il tuo popolo é separato 
da Noi. Noi perd ti abbiamo sempre amato, 
e desiderato di essere amati da te. Ora che 
Y affettuosa tua lettera, e gli uomini che ci hai 
mandati mi assicurano del tuo atfetto verso 
Noi, questa nuova ci ha ripieno I’ animo di 
gaudio ed amorosamente ti stringiamo al no- 
stro seno. 

Iddio ci ha dato pel governo della sua Chiesa 
la potesti di Pietro, e con essa |’ abbondanza 
dei celesti tesori. Quanto saremo consolati se 
ci sara dato d’ usarne pel bene tuo e del di- 
letto tuo popolo a pro delle anime vostre, per 
le quali il Nostro Signore Ges Cristo verso 
il sangue suo prezioso. Quattro individui del 
tuo paese rimangono qui con me, e conte si 
trovano uomini miei, spirituali miei figli. Que- 
sti ci ricorderanno I’ amicizia che ora si é sta- 
bilita fra moi: considera pertanto che se Noi 
fossimo uniti nella fede, in quella fede pura 
che € fondamento della vera cariti, la Nostra 
amicizia sarebbe eterna. Tu che saggio sei, 
rifletti a questo importante affare. 

Ricevi finalmente con affetto di figlio alcuni 
pochi doni che ti mandiamo. Desideriamo vi- 
vamente che sopra te si adempia la divina mi- 
sericordia fin dove si estende la speranza del 
Nostro paterno cuore affettuoso. 

Dato in Roma dal palazzo apostolico Qui- 
rinale questo di 29 agosto 1841, anno del No- 
stro pontificato undecimo. 


CXII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Vicariatum apostolicum Siamensem in duos 
putitur, quorum alterum Orientalem, alte- 
rum Occidentalem Siamensem, prdefinitis li- 
mitibus nuncupandum esse decernit, atque 
utriusjue vicarium constituit ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Universi dominici gregis salus Nobis divinitus 
commissa postulat, ut ea peragenda curemus, 


. 171 
quae in matorem spiritualem christifidelium 
utilitatem cedere posse cognoscimus. 

Itaque pro missionum Sinensium bono, de 
venn. fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium 
negotiis Propagandae Fidei praepositorum con- 
silio, die decima sexta decembris an. millesimi 
octingentesimi trigesimi noni, gravibus de causis 
complures regiones, vicarii apostolici Avae ac 
Pagi administrationi iam creditae, Siamensi 
vicariatui seminarii missionum ad exteros alu- 
mnis commendato, adiectae fuerunt, ea sane 
mente, ut ampla iam ac magis aucta haec mis- 
sio in duas deinceps divideretur, a duobus vi- 
carlis apostolicis gubernandas. Iam vero rebus 
omnibus maturo examine perpensis, atque ac- 
cedente eiusdem seminarii moderatorum con- 
sensu et suffragio, de eorumdem venn. fratrum 
Nostrorum consilio memoratum vicariatum in 
duos dividendum esse censuimus. 

Quamobrem hisce literis, auctoritate Nostra 
apostolica, ipsum vicariatum ita dividimus, ut 
alter, Siamensis Occidentalis vel potius Mala- 
yensis peninsulae parte Occidentali nuncupan- 
dus, complectatur insulam Syngaporae, Mala- 
censem regionem eidem vicariatui anno mille- 
simo octingentesimo trigesimo nono, ut supra, 
additam, una cum reliqua peninsulae parte iam 
Siamensi vicario subiecta, quae regnum Quatae 
amplectitur, provincias item Merguy, Tenasse- 
rim, Tavay, Martaban (excepta urbe Moulmein 
quae Avano vicario subest) una cum finitimis 
iisdem provinciis, regionibus populisque silve- 
stribus, ac demum insulas Andaman, Nicobar, 
Merguy, Tuncselant, Laracé, Pulopinang, ce- 
terasque peninsulae Malacensi adiacentes, ex- 
ceptis Hollandicis possessionibus ac coloniis: 
alter autem, Siamensis vicariatus Orientalis ap- 
pellandus, perficiatur ex integro Siami supe- 
rioris et inferioris regno, ceteris additis regio- 
nibus et insulis finitimis et adiacentibus, quae 
in Occidentali vicariatu non continentur, quae- 
que Siamensis regis ditioni subsunt, et ad Sia- 
mensem vicariatum ante divisionem iam per- 
tinebant. 

Praeterea, eadem auctoritate Nostra aposto- 
lica, prioris sive Occidentalis vicariatus regimen 
ven. fratri Hilario Paulo Courvezy episcopo 
Biduensi actuali vicario apostolico in Synga- 
porae insula tradimus, alterius vero, sive Sia- 
mensis Orientalis, curam ven. fratri Ioanni 
Baptistae Pallegoix episcopo Mallensi. commit- 
timus, cum vicarii apostolici titulo, eumque a 
vinculo coadiutoris episcopi Biduensis solvimus, 
atque ipsis nmecessarias et opportunas omnes 
facultates tribuimus, salva tamen semper In 
praemissis autoritate congregationis eorumdem 
cardinalium. 

Haec volumus etc. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 


’ 


1 Ex lure Pontificio de P. F, 


2 Ex Iure Pont. de P. F. 


172 
piscatoris die decima septemb. millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo primo, pontificatus 
Nostri anno decimo primo. 


CXIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Vicarium apostolicum Coreae, iuxta modum, 
eligit ', 


Venerabili fratri 
Iacobo Leonardo Perocheau 
episcopo de Manula in partibus infidelium 
vicario apost. Sutchuensi 


GREGORIUS PP. XVI. : 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quamvis per similes apostolicas litteras die 
decima quarta augusti anno millesimo octin- 
gentesimo trigesimo octavo datas, ad preces 
ven. fratris Laurentii I. M. Imbert episcopi Ca- 
psensis vicarii apostolici Coreae, attentis diffi- 
cillimis vicariatus circumstantiis ac vicarii ipsius, 
in quibus tunc versabatur, periculis, de venn. 
fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium nego- 
tiis Propagandae Fidei praepositorum consilio, 
elusdem ven. fratris desideriis annuimus, ut 
unum ex sacerdotibus ipsius missionis in coad- 
iutorem sibi eligeret cum charactere ac titulo 
episcopali ecclesiae Bellinensis in partibus in- 
fidelium; nihilominus cum per epistolas diei 
primae decembris anno millesimo octingente- 
simo trigesimo octavo, ac trigesimae martii mil- 
lesimo octingentesimo trigesimo nono idem ven. 
frater iterum Nobis exponendum curaverit mi- 
nime expedire, ut duo episcopi intra limites 
eiusdem periculosissimi regni commorentur, nec 
plures quam duo nunc ibi adesse operarios 
evangelicos, quorum alter eligendus esset coad- 
iutor, ac propterea multo opportunius et uti- 
lius ei videri, ut coadiutor in Sutchuensi pro- 
vincia a te eligatur inter provinciae ipsius mis- 
sionarios magis probatos, et linguam Sinicam 
ac mores edoctos, et consecretur titulo ecclesiae 
Bellinensi, qui in Tartaria maneat ad fines Co- 
reac, ad missionis absolvenda negotia semper 
paratus Coream ingredi, deficiente vicario apo- 
stolico , vel si propter gravem persecutionem 
ab ingressu ad tempus iudicaverit abstinendum, 
inde tamen missionem regere et gubernare pos- 
sit, ac proinde ad praecavendam duorum coad- 
iutorum deputationem, idem Capsensis antistes 
testatus fuerit, se ad coadiutoris electionem 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


iuxta elargitam sibi anno millesimo octingen- 
tesimo trigesimo octavo facultatem, non pro- 
cessurum : 

Nos de eorumdem venn. fratrum Nostrorum 
S. R. E. cardinalium sententia, votis Capsensis 
episcopi annuendum existimavimus. Quamob- 
rem, hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, 
potestatem facimus atque impertimur, ut in ista 
Sutchuensi provincia, inter provinciae ipsius 
missionarios magis probatos et linguam Sini- 
cam et mores edoctos, Coreae vicarii apostolici . 
coadiutorem cum futura successione eligas, qui 
in Tartaria maneat ad ipsius Coreae fines ad 
missionis absolvenda negotia, semper paratus 
Coream ingredi, deficiente illo vicario aposto- 
lico, vel si propter gravem persecutionem ab 
ingressu ad tempus iudicaverit abstinendum , 
inde tamen missionem regere et gubernare pos- 
sit, ita tamen, ut coadiutor ita electus, nonnisi 
ea, quae hac in re illi a suo coadiuto deman- 
data fuerint, omnino praestare teneatur. Cum 
autem munus huiusmodi quomodolibet vaca- 
verit, coadiutorem a te eligendum vicarium 
apostolicum Coreae cum omnibus et singulis 
facultatibus, quae ratione oficii huiusmodi, ab 
hac Apostolica Sede quomodolibet concessae 
sunt, iam nunc auctoritate et tenore praedictis, 
facimus et constituimus, salva tamen semper 
in praemissis auctoritate congregationis eorum- 
dem cardinalium. Praeterea, ut idem coadiutor 
ita a te eligendus, charactere et titulo episcopali 
Bellinen. insignitus evadat, tibi facultatem fa- 
cimus, qua, eadem auctoritate Nostra aposto- 
lica, coadiutorem eligendum illius ecclesiae epi- 
scopum eligas atque declares, illique, ut ad 
eamdem ecclesiam, quamdiu ab infidelibus de- 
tinebitur, accedere et apud eam personaliter re- 
sidere minime teneatur, dicta auctoritate No- 
stra, concedas, indulgeas, atque tibi eidem co- 
adiutori, ut supra eligendo ac postea in epi- 
scopum renuntiando, postquam ab eo profes- 
sionem catholicae fidei, iuxta articulos a sede 
Nostra propositos, ac Nostro et Romanae Ec- 
clesiae nomine, fidelitatis debitae solitum iura- 
mentum receperis, munus consecrationis aucto- 
ritate Nostra apostolica impendere licite valeas, 
accitis, et in hoc tibi assistentibus duobus, loco 
episcoporum, presbyteris saecularibus, seu cu- 
juscumque ordinis et instituti regularibus, prae- 
dictae huius Sedis gratiam et communionem 
habentibus, dicta au-toritate, plenam et liberam 
tribuimus facultatem. 

Volumus tamen etc. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima septima septemb. 
millesimo octingentesimo ‘quadragesimo primo, 
pontificatus Nostri anno decimo primo. 


t Ex Iure Pontificio de P. F, 


ANNO MDCCCXLI. 173 

CXIV. eosque praesignatos, electionem suam contine- 
ret. Id autem quo minus cum sacrorum cano- 

EPISTOLA num praedictaeque constitutionis praescripto 


Cardinalis secretarii Status ad capitulum Lim- 
burgense, electionem antistitis per capitulum 
factam ideo irritam esse 'declarans, quod 
civile gubernium in actum electionis tanto- 
pere influxerit, ut libertatem eligentium fere 
perimeret *. 


Pervenerunt aliquot abhinc mensibus ad SS. 
Dominum Nostrum Gregorium, divina provi- 
dentia Papam XVI, acta super electione novi 
episcopi istius cathedralis ecclesiae vacantis iam 
a die g aprilis superioris anni. Negotiorum 
copia, quae ad Apostolicam Sedem ex universo 
catholico orbe assidue deferuntur, aliaeque gra- 
ves causae prohibuerunt, quominus deb:tum de 
illis examen citius, ut in votis fuisset, insti- 
tueretur. Re modo soluta, Sanctitatis Suae men- 
tem, pro commisso mihi munere, nil moror 
vobis significare. Molestum sane fuit SS. Dito 
intelligere, quantopere in ea electione peragenda 
peccatum sit contra ipsius necessariam liberta- 
tem, propriamque indolem, adeoque contra san- 
ctiones tum iuris communis ecclesiastici, tum 
peculiaris constitutionis a Leone XII a. 1827 
in id vulgatae. Ex memoratis namque actis 
compertum est: quemadmodum deputatus a 
ducali gubernio in electionis, de qua agitur, ne- 
gotio, commissarius, postquam praeter sensum 
omnino enunciatae constitutionis praesens in- 
terfuisset confectioni elenchi candidatorum, at- 
que insuper pridie ante electionem serenissimi 
ducis voluntatem declarasset de delendis exinde 
-dd. Bohn, Halm et Heimann, tanquam ipsi 
duci minus gratis; primum quidem retulerit, 
celsitudinem suam satisfacere iudicasse deside- 
rio domini Felix, qui iam in catalogi confe- 
ctione ab episcopali officio ob provectiorem 
aetatem alienum se praebuerit; deinde eodem 
nomine similia ferme addiderit circa dd. ca- 
pitulares Broenner, Haas et Schiitz; tandem in 
haec plane verba concluserit, seipsum nempe 
a cels. principe, speciale hoc accepisse manda- 
tum, manifestandi capitulo, quod in electione, 
crastina die perficienda, ex duobus candidatis, 
qui ab eodem capitulo digni et idonei iam 
fuerint existimati, nempe d. decano rurali et 
parocho Petro Mohr, aut parocho Petro Iose- 
pho Blum, unum in episcopum eligere vellent ; 
porro, ut alia praeter eam, quae in adhibitam 
per civile gubernium huiuscemodi rationem , 
animadverti merito possent, illud ex authentico 
electionis instrumento apertissime eruitur: se- 
renissimi ducis Nassoviensis auctoritate ac spe- 
ciali mandato eo demum Limburgense capitu- 
lum fuisse adactum, ut inter duos tantummodo 


coha2ret, eo magis electorum libertatem laedere 
et celebratam laicae potestatis abusu electionem 
redolere nemo unus non videt. 

Itaque cum his omnibus inspectis, diligenti- 
que examine instituto, congregatio peculiariter 
ad hoc a SS. Dio deputata iudicaverit, per- 
actam per vos electionem nullitatis vitio non 
uno ex capite laborare, imo vero omni cano- 
nicae electionis forma destitui, potuisset utique 
Sanctitas Sua, nulla alia interposita mora, vi- 
duitati Limburgensis ecclesiae consulere, eum 
ipsi Motu Proprio assignans antistitem, quem 
magis idoneum existimaret; mec profecto ob- 
stitissent ea, quae art. 3°. pluries allatae pon- 
tificiae constitutionis habentur, quippe indul- 
gentiae et speciali gratiae locus esse non pot- 
est, ubi tam multipliciter tamque culpabiliter 
electionis ratio et ipsius constitutionis praescri- 
ptio fuerint subversa; nihilo tamen minus SS. 
Dominus, ex singulari benignitate in exemplum 
non afferenda, censuit indulgendum, ut capitu- 
lum istud novo candidatorum elencho ante con- 
fecto, ad aliam electionem, canonica quidem 
methodo, valeat procedere. Limburgensis au- 
tem fidelis gregis necessitate permotus, una pa- 
riter statuit, rem quantocius ab ipso capitulo 
perficiendam, ita nimirum, ut, nisi intra tres 
menses, ab harum literarum receptione, peractae 
electionis instrumentum ad Apostolicam Sedem 
missum fuerit, statim devolutionis iure ad ca- 
nonicam novi episcopi institutionem sit pro- 
gressurus, Ceterum SSmus sicuti merito con- 
fidit, per serenissimum Nassoviensem ducem 
cautum omnino fore, ne suo nomine electionis 
libertati ullatenus detrahatur, ita vos ad Tri- 
dentini synodi mentem (sess. 24, cap. 1, de ref.) 
vehementer per me hortatur ac monet, ut san- 
ctitatem concrediti curae vestrae negotii serio 
perpendentes, inprimis memineritis, nihil vos 
ad Dei gloriam et populi salutem utilius fa- 
cturos, quam si bonum pastorem et ecclesiae 
isti gubernandae idoneum promovyeri studeatis, 
simulque alienis peccatis communicantes mor- 
taliter peccaturos, nisi quem digniorem et Ec- 
clesiae magis utilem iudicaveritis, non quidem 
precibus vel humano affectu aut ambientium 
suggestionibus, sed eius exigentibus meritis 
praefigendum diligenter curetis. 

Datum Romae 17 septembris 1841. 


A. card. LAMBRUSCHINI, 


1 Ex opere cui titulus « Monumenta Catholica » auctore Roskovani vol. 2°, p. 426. 


dt 
CXV. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus ecclesia cathedralis Reatina in basili- 
cam erigitur ', 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ad apostolicae dignitatis atque auctoritatis 
fastigium, nullis certe Nostris promeritis, sed 
ineffabili illius omnia regentis ac moderantis 
Dei consilio evecti, earum praesertim ecclesia- 
rum splendori et decori consulere summopere 
optamus, quas originis vetustate aliisque no- 
minibus fulgere cognoscimus. 

Equidem Nos minime latet Reatinam eccle- 
siam vel ab ipsis christianae religionis primor- 
diis huic Petri Cathedrae vel maxime addictam, 
egregia civium suorum indole, virtute, ingenio, 
nobilitate semper praestitisse, qui singulari fide, 
constantia, fortitudine, eximium eorum in Nos 
et hanc Apostolicam Sedem obsequium atque 
amorem difficillimis quoque temporibus, osten- 
dere non dubitarunt. Itaque cum illius cathe- 
dralis templi canonicorum collegium supplici 
cum prece a Nobis petierit, ut templum idem 
basilicae honoribus ac nomine decorare veli- 
mus, quo titulo a s. Gregorio Magno praede- 
cessore Nostro appellatur, Nos eorum votis 
quam libentissime annuendum censuimus. 

Quamobrem eiusdem templi decus et gloriam 
augere Cupientes, atque omnes et singulos, qui- 
bus hae literae favent, peculiari beneficentia pro- 
sequi volentes, et a quibusvis excommunicatio- 
nis et interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, 
sententiis et poenis, quovis modo et quacumque 
de causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, hisce literis, auctoritate Nostra apo- 
stolica, Reatinam cathedralem ecclesiam in ba- 
silicam minorem cum omnibus et singulis pri- 
vilegiis, gratiis, praeeminentiis, indultis , iuri- 
bus, quibus aliae huiusmodi minores basilicae 
quomodolibet utuntur, fruuntur, vel uti ac frui 
possunt et poterunt, erigimus et constituimus, 
eamdemque ecclesiam basilicae nomine appel- 
lari et haberi volumus. 

Decernentes has praesentes literas semper 
firmas, validas et efficaces existere fore suosque 
plenarios et integros eifectus sortiri et obtinere, 
ac illis, ad quos spectat et pro tempore spectabit, 
in omnibus ac per omnia plenissime suffragari 
et ab eis respective inviolabiliter observari; 
sicque in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos etiam causarum palatii 
Nostri apostolici auditores iudicari et definiri 


ACTA GREGORII PP, XVI. 


debere, ac irritum et inane si secus super his 
a quoquam quavis auctoritate scienter vel igno- 
ranter contigerit attentari. 

Non obstantibus quoties opus fuerit fel. rec. 
Bened. XIV praedecessoris Nostri super divt- 
sione materiarum aliisque apostolicis atque in 
universalibus ordinationibus, nec non eiusdem 
ecclesiae etiam iuramento, confirmatione aposto- 
lica vel quavis firmitate alia roboratis statutis et 
consuetudinibus, privilegiis quoque, indultis et 
literis apostolicis in contrarium praemissorum 
quomodolibet concessis, confirmatis et innova- 
tis, quibus omnibus et singulis tenores praesenti- 
bus pro plene et sufficienter expressis ac de verbo 
ad verbum insertis habentes, illis alias in suo 
robore permansuris, ad praemissorum effectum 
hac vice dumtaxat, specialiter et expresse dero- 
gamus, aliisque etiam speciali et individua men- 
tione dignis in contrarium facientibus quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima quarta septembris mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo primo, 
pontificatus Nostri anno decimo primo. 


CXVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Nonnulla statuuntur de Canonicissis Regulari- 
bus Lateranensibus Neapolis ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum de universi dominici gregis salute ve- 
hementer solliciti, omni sane vigilantia, christi- 
fidelium bono pro viribus consulere nunquam 
desinimus, tum potiori certe cura selectae eius- 
dem gregis parti prospicere cupientes, ea libenter 
peragere solemus, quae in maiorem sacrarum 
virginum utilitatem cedere posse videntur. 

Expositum Nobis est Neapoli vetus Canoni- 
cissarum Lateranensium monasterium existere, 
quod a Regina Coeli nomen habens, atque a 
Lateranensibus Regularibus Canonicis omnino 
pendens, tristissimis rerum ac temporum per- 
turbationibus de medio fuit sublatum. Hinc 
evenit ut Canonicissae diu multumque stabili 
domicilio carerent, donec ipsae anno millesimo 
octingentesimo trigesimo tertio a carissimo in 
Christo filio Nostro Ferdinando II utriusque 
Siciliae rege illustri, monasterium Iesu et Ma- 
riae Neapolitana in urbe situm obtinuerunt, quo 
insequenti anno nonnullae ex ipsis petiere, cum 
approbatione huius Apostolicae Sedis, decreto 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


2 Ex eodem Archivio, 


ANNO MDCCCXLf. 


a venn. fratribus Nostris S. R. E. cardinalibus 
negotiis et consultationibus Episcoporum et 
Regularium praepositis die sexta iunii anno 
millesimo octingentesimo trigesimo tertio edito. 
Cum autem ipsae religiosae mulieres antiquo 
in monasterio vitam agebant, s. Augustini re- 
gulam universo Lateranensi ordini communem 
profitebantur, atque ex veteri more in puellas 
educandas incumbebant. Ubi vero novum mo- 
nasterium Jesu et Mariae adierunt, pientissimis 
eiusdem regis eiusque matris desideriis obse- 
cundantes, earum operam, puellis nobilis civi- 
lisque conditionis instituendis, ultro libenterque 
exhibere non dubitarunt. Et quoniam huius- 
modi operosam vitam cum puellarum educa- 
tione suscipientes, haud ignorabant, eas ab an- 
tiqua institutione desciscere, quae in coelestium 
rerum commentatione propriaque sanctificatione 
tantum versabantur, iccirco nonnullas necessa- 
rias instituti immutationes petierunt, quae novae 
huiusce vitae rationi accommodatae, quantum 
fieri posset, cum antiqua regula congruerent, 
propterea quia ipsae veluti antiquae Canonicissae 
monasterii Reginae Coeli haberi summopere cu- 
piebant. Quocirca ipso decreto, ab eadem con- 
gregatione Episcoporum et Regularium die sexta 
iunii anno millesimo octingentesimo trigesimo 
quarto edito, ipsis facultas fuit concessa educa- 
tionis convictum habendi, et interim huiusmodi 
immutationes peragendi, quae eiusdem congre- 
gationis examini essent subliciendae, ac postea 
approbandae. Verum in hisce immutationibus 
exarandis variae obortae sunt difficultates, quae 
eo potissimum spectabant, ut plane nosceretur 
cuiusnam naturae vota esse deberent, quae ab 
ipsis canonicissis monasteril Iesu et Mariae nun- 
cupantur, quae regula servanda, quo titulo ap- 
pellandae, quae clausura ab ipsis adhibenda, 
quanam ratione educationis convictus statuen- 
dus, et utrum ipsae, ut antea, supremo Regu- 
larium Canonicorum Lateranensium moderatori 
subiectae esse deberent. Ex quo evenit, ut di- 
lecta in Christo filia Maria Aloysia Capecelatro, 
hodierna illius monasterii antistita, supplex Nos 
adierit, ac vehementer efflagitaverit, ut hisce 
rebus benigne prospicere velimus. Nos vero rem 
omnem eidem congregationi examinandam com- 
misimus, quae in generali conventu, die vige- 
sima guarta septembris superioris anni habito, 
super propositis dubiis sententiam dixit, quam 
suprema Nostra auctoritate probandam cen- 
suimus. 

Quamobrem omnes et singulos, quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti, ecclesiasticis censuris, sententiis et poe- 
nis quovis modo et quacumque de causa latis, 
si quas forte incurrerint, huius tantum rei gratia 
absolventes et absolutos fore censentes, hisce 
literis, auctoritate Nostra apostolica, venerabili 
fratri archiepiscopo Beryten. Nostro hodierno 


175 


atque huius Apostolicae Sedis apud carissimum 
in Christo filium Nostrum utriusque Siciliae 
regem illustrem nuntio committimus, ut inte- 
rim novae constitutiones pro ipsis canonicissis 
condantur, quantum fieri potest ad tramites 
antiquae regulae s. Augustini, quae ipsis mo- 
nialibus per secreta suffragia acceptae vim ob- 
ligandi habeant ex consensu eiusdem venerabilis 
fratris, penes quem ius erit illas moderandi et 
relaxandi, donec haec Apostolica Sedes, ad 
quam cum ipsae regulae experientia satis pro- 
batae fuerint, erit recurrendum, illas sua au- 
ctoritate non confirmaverit. Volumus vero ut 
a professionis formula deleantur verba quae 
Obedientiam iuxta s. Augustini regulam prae- 
scribunt, utque ipsae moniales monasterii com- 
memorati Iesu et Mariae Canonicissae Latera- 
nenses appellantur atque in futurum professio 
simplicium votorum ab ipsis fiat, atque ab 
ipso venerabili fratre archiepiscopo Beryten. mo- 
nasterio illi clausura ad instar clausurae epi- 
scopalis ponatur. Concedimus autem ut colle- 
gium virginum pro educandis intra monasterli 
septa instituatur iuxta regulas examini elusdem 
congregationis subiiciendas. Denique omnem 
iurisdictionem super commemorato monasterio 
eidem Nostro et huius Apostolicae Sedis penes 
Neapolitanam aulam in tempore nuntio com- 
mittimus, prout ipse in aliis tribus coenobiis 
Neapolitanae civitatis fruitur eique potestatem 
facimus deputandi canonicum regularem qui 
sui vicarii munere fungatur. 

Haec statuimus, concedimus atque manda- 
mus, decernentes has praesentes literas semper 
firmas, validas et efficaces existere ac fore, 
suosque plenarios et integros effectus sortiri et 
obtinere, ac illis ad quos spectat et pro tem- 
pore spectabit, in omnibus et per omnia ple- 
nissime suffragari et ab eis respective inviolabi- 
liter observari; sicque in praemissis per quos- 
cumque iudices ordinarios et delegatos etiam 
causarum palatii Nostri apostolici auditores 
iudicari et definiri debere, ac irritum et inane 
si secus super his a quoquam quavis auctoritate 
scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus, quoties opus fuerit, rec. me. 
Bened. XIV praedecessoris Nostri super divisione 
materiarum, ac Nostra et cancellariae apostolicae 
regula de iure quaesito non tollendo, aliisque 
apostolicis atque in universalibus provinciali- 
busque et synodalibus conciliis editis generalibus 
vel specialibus constitutionibus, nec non eius- 
dem instituti etiam iuramento, confirmatione 
apostolica vel quavis firmitate alia robora- 
tis statutis et consuetudinibus, privilegiis quo- 
que, indultis et literis apostolicis in contra- 
rium praemissorum quomodolibet concessis , 
confirmatis et innovatis ; quibus omnibus et sin- 
gulis illorum tenores praesentibus pro plene et 
sufficienter expressis ac de verbo ad verbum in- 
sertis habentes, illis alias in suo robore per- 


176 


mansuris, ad praemissorum effectum, hac vice 
dumtaxat, specialiter et expresse derogamus, 
aliisque etiam speciali et individua mentione 
dignis in contrarium facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima quarta septemb. millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


CXVII. 
BULLA 


Episcopatum Cameracensem in archiepiscopa- 
tum erigit, eique suffraganeam subiicit ec- 
clesiam Atrebatensem '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 
servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Mysticam Petri naviculam tantis undique 
procellis exagitatam, ast nunquam aquarum im- 
petu obruendam, ita quidem moderari a primis 
supremi apostolatus exordiis nobismetipsis pro- 
posuimus, ut nihil reliquum praetermitteremus, 
quominus Christi fideles per salutis semitam 
tuto ambulantes in sancto proposito confirma- 
remus, perditarum ovium saluti consultum pro 
viribus foret, nec non insignia quaedam apo- 
stolicae nostrae sollicitudinis ac benevolentiae 
argumenta, insignioribus dioecesibus aeque ca- 
tholica religione maxime meritis subministra- 
remus, quibus eadem ad nova quotidie pro 
ipsius religionis utilitate capessenda veluti in- 
citamentis uterentur. Ad conciliandam vero dioe- 
cesibus nominis celebritatem ac peculiarem hu- 
ius Sanctae Sedis benevolentiam iisdem conci- 
liandam, mirifice conferunt, praeter fidei inte- 
gritatem per plures saeculorum decursus inte- 
merate servatam, ecclesiasticorum praesertim 
vitam, sacro ordini consentaneam, praeclara 
quaedam in eamdem Apostolicam Sedem ob- 
servantiae ac venerationis indicia, amor insu- 
per ac studium tuendi augendique decoris do- 
mus Dei, cuius insignia affulgeant monumenta, 
et quorumdam antistitum memoria religioni, 
societati aeque ac literis sacrisque disciplinis 
carissima, de quorum laudibus nulla unquam 
aetas conticescet. Atqui Cameracensem dioe- 
cesim hisce praerogativis mirum in modum 
exornari nemo unquam diffitebitur, qui secum 
consideret remotissimam eiusdem originem , 
quae ad prima Ecclesiae saecula pertingit, ad 
ingentem cleri numerum, ac dignitatem, quae 


ACTA GREGORII PP. xvi. 


maxima profecto est; ad populi multitudinem, 
quae decies centena millia catholicorum exce- 
dit, ad spectabilem cathedralis ecclesiae splen- 
dorem, atque ecclesiastica instituta illic erecta, 
quae illorum fidelium religionem piamque li- 
beralitatem cuique disertissime manifestant. Ve- 
rum inter antistites qui Cameracensem eccle- 
siam gubernarunt rebusque praeclare gestis il- 
lustrarunt, unum commemorasse sufficiat Fene- 
lonium , quem licet ademptum inde ab anno 
millesimo septingentesimo decimo quinto boni 
mores ingemuerint, vivet tamen quoadusque 
religionis ac sapientiae studium inter homines 
persistet, vivitque praesertim in aequalium Ca- 
meracensium memoria, qui publicum ac so- 
lemne honoris monumentum pastori olim suo 
pientissimo, atque omnigenae eruditionis fama 
conspicuo, extolli voluerunt. Quocirca Romani 
Pontifices praedecessores Nostri, nec non chri- 
stianissimi reges ecclesiam ipsammet ac Civi- 
tatem tanto in pretio habuerunt, ut eam bene- 
ficiis cumulatam et honoribus auctam in dies 
magis floruisse contigerit. Quod si anno mil- 
lesimo octingentesimo primo eorum temporum 
conditio suasit, ut per apostolicas literas qua- 
rum initium Qui Christi Domini vices inter 
simplices dioeceses cooptaretur, nihilominus 
anno millesimo octingentesimo decimo septimo 
digna visa est, quae in pristinam metropoliti- 
cam dignitatem revocaretur; quod sane consi- 
lium sa. mem. Pius Septimus praedecessor No- 
ster, in bulla Paternae caritatis quam edidit 
anno millesimo octingentesimo vigesimo se- 
cundo, praeter animi sui votum tunc exitu com- 
plendum fore praecepit, cum nulla amplius per 
illud tempus extantia impedimenta obstitissent. 
Haec autem obstacula cum in praesentiarum 
omnino cessaverint, opportunum rei perficien- 
dae tempus advenisse cognovimus. Qua de re 
eo impensius in Domino gratulamur, quod 
Cameracensis dioecesis in metropoliticam eccle- 
Siam restitutionem sibi maxime in votis esse 
carissimus filius Noster Ludovicus Philippus I, 
Francorum rex christianissimus, per dilectum 
filium nobilem virum Septimium comitem Fay 
de la Tour—Maubourg, suum apud Nos et Apo- 
stolicam Sedem extraordinarium oratorem Nobis 
significaverit, atque ardentissimis precibus ef- 
flagitarit. Nos itaque tanti regis supplicationi- 
bus obsecundare vehementer cupientes, accedente 
venerabilis fratris archiepiscopi Parisiensis as- 
sensu, contrariis quibuscumque speciali quoque 
mentione dignis derogare intendentes, cunctis 
matura deliberatione perpensis, Motu Proprio, 
certa scientia atque apostolicae potestatis ple- 
nitudine, Cameracensem modo vacantem eccle- 
siam alteramque Atrebatensem in Galliarum 
regno existentes, quae hactenus archiepiscopali 
ecclesiae Parisiensi metropolitico iure subiectae 


* Ex Cancellaria Archiepiscopali Cameracensi in Gallia. 


ANNO MDCCCXLI. 


extiterunt, perpetuo subtrahimus, eximimus, 
proindeque ab metropolitanae Parisiensis iuris- 
dictione eas omnino exemptas penitusque avul- 
sas declaramus. Ecclesiam ipsam Cameracen- 
sem sic exemptam pleneque liberam, in archie- 
piscopalem metropoliticam ecclesiam erigimus 
atque instituimus, ita tamen ut in ea, quae Ca- 
meracum nuncupatur, civitate sedes constituatur 
pro uno Cameracensi archiepiscopo et metro- 
politano praesule, qui ex aliorum archiepisco- 
porum more, usum habeat pallii et crucis cum 
suis capitulo, sigillo, arca, mensa omnibusque 
archiepiscopalibus insigniis, privilegiis, hono- 
ribus, iuribus quibus aliae metropolitanae ec- 
clesiae earumque antistites in Galliarum regno 
utuntur et gaudent, iis tamen exceptis, quae 
titulo oneroso, vel ex indulto aut privilegio 
particulari concessa fuisse dignoscantur. Itemque 
Cameracensem proxime futurum antistitem eius- 
que successores nomine, titulo et iurisdictione 
archiepiscopi et metropolitae donamus, ipsum- 
que lis omnibus ac singulis, quae archiepisco- 
porum et metropolitanorum propria sunt, iu- 
ribus, privilegiis ac praeeminentiis, exempto usu 
pallii donec illud de more postulaverit, uti ac 
frui volumus et mandamus. Ut autem futurus 
pro tempore archiepiscopus Cameracensis suam 
possit, sicuti par est, decenter tueri dignitatem 
et omnibus inhaerentibus prospicere ac satis- 
facere, mensae archiepiscopali Cameracensi con- 
gruum illud dotis augmentum, quod iuxta da- 
tam fidem carissimus filius Noster Ludovicus 
Philippus, Galliarum rex christianissimus, sese 
assignaturum spopondit, adscribimus et adsi- 
gnamus. Praefatam vero ecclesiam Atrebaten- 
sem, ut supra exemptam et a metropolitico iure 
ecclesiae Parisiensis prorsus liberam, perpetuo 
pariter subiicimus metropoliticae iurisdictioni 
eiusdem archiepiscopalis ecclesiae Cameracensis, 
et in eiusdem suffraganeam assignamus eidem- 
que metropolitanae ecclesiae Cameracensi in 
praedictam ecclesiam Atrebatensem iura, pri- 
vilegia, honores et facultates quibus metropo- 
litani antistites ex sacrorum canonum et apo- 
stolicarum constitutionum praescripto in suf- 
fraganeas pollent ecclesias perpetuo similiter 
concedimus et attribuimus. Denique in exequu- 
torem harum Nostrarum literarum eligimus ac 
deputamus dilectum filium Nostrum magistrum 
Antonium Garibaldi, apud Galliarum regem 
internuncium apostolicum, cui omnes et sin- 
gulas necessarias et opportunas concedimus fa- 
cultates, ut per se vel per aliam personam, in 
ecclesiastica dignitate constitutam, ab ipsomet 
subdelegandam, ea cuncta statuere ac decernere 
valeat, quibus ad optatum effectum superiora 
decreta cumulate perducantur, ac etiam facul- 
tates eidem executori sive illius subdelegato 
impertimur definitive pronunciandi super qua- 
cumque oppositione adversus praemissa quo- 
‘modolibet oritura, iniuncta tamen ipsi obliga- 


Acta Grecori XVI. Vol. ILI. 


177 


tione diligenter mittendi ad sacram congrega- 
tionem Consistorialibus Negotiis praepositam, 
intra sex menses ab expleta praesentium lite- 
rarum executione, exemplar, authentica forma 
exaratum, decretorum omnium quae in praefa- 
tarum literarum executionem emittet, ut in eius 
tabulario rite custodiantur. 

Praesentes autem iiteras, et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet inter- 
esse habentes vel habere praetendentes, auditi 
non fuerint, ac praemissis non consenserint , 
etiamsi expressa, specifica et individua mentione 
digni sint, nullo unquam tempore de subreptio- 
nis vel obreptionis aut nullitatis vitio seu inten- 
tionis Nostrae vel quolibet alio licet substantiali 
et inexcogitato defectu notari, impugnari vel in 
controversiam vocari posse, sed eas tanquam ex 
certa scientia ac potestatis plenitudine factas et 
emanatas perpetuo validas et efficaces existere et 
fore, suosque plenarios et integros effectus sor- 
tiri et obtinere, atque ab omnibus ad quos 
spectat inviolabiliter observari debere et si secus 
super his a quoquam quavis auctoritate scien- 
ter vel ignoranter contigerit attentari, irritum 
pforsus et inane esse et fore volumus atque 
decernimus non obstantibus de iure quaesito 
non tollendo, de suppressionibus committendis 
ad partes, vocatis quorum interest, aliisque No- 
stris et cancellariae apostolicae regulis, nec non 
supradictarum ecclesiarum etiam iuramento, 
confirmatione apostolica vel quavis firmitate 
alia roboratis statutis et consuetudinibus etiam 
immemorabilibus, privilegiis quoque, indultis 
et concessionibus, quamvis individua mentione 
dignis, omnibusque et singulis apostolicis ac 
in synodalibus, provincialibus universalibusque 
conciliis editis specialibus vel generalibus consti- 
tutionibus et ordinationibus. Quibus omnibus 
et singulis eorumque totis tenoribus ac formis, 
etiamsi specialis mentio seu quaevis expressio 
habenda aut aliqua alia exquisita forma ser- 
vanda foret, ipsorum tenores praesentibus pro 
expressis habentes ad praemissorum omnium et 
singulorum effectum latissime et plenissime ac 
specialiter et expresse derogamus, caeterisque 
contrarlis quibuscumque. 

Praeterea volumus ut harum literarum No- 
strarum transumptis etiam impressis manu ta- 
men alicuias notarii publici subscriptis, et si- 
gillo personae in ecclesiastica dignitate consti- 
tutae munitis eadem prorsus fides adhibeatur 


-ubique quae ipsis praesentibus adhiberetur si 


forent exhibitae vel ostensae. 

Nulli ergo hominum liceat hanc paginam 
Nostrae suppressionis, extinctionis, annulla- 
tionis, disiunctionis, separationis, aggrega- 
tionis, unionis, erectionis, applicationis, cir- 
cumscriptionis, concessionis, assignationis, sub- 
iectionis, attributionis, statuti, indulti, de- 
clarationis, deputationis, commissionis, man- 
dati, decreti, derogationis ac voluntatis infrin- 


23 


178 


gere vel ei ausu temerario contraire. Si quis 
autem hoc attentare praesumpserit, indignatio- 
nem omnipotentis Dei ac beatorum Petri et 
Pauli apostolorum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae de speciali mandato Nostro, 
anno incarnationis dominicae millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo primo, kalendis octo- 
bris, pontificatus Nostri anno decimo primo. 


CXVIII. 
EPISTOLA 


Cum I. Collin de Plancy, Hagam comite, lae- 
tatur eo quod ab incredulitate ad lucem ca- 
tholicae veritatis redierit, eumque ab eccle- 
siasticis censuris absolyit '. 


Dilecto filio 
I. Collin de Plancy, 
Hagam comiti 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Literae, quae datae a te pridie idus sextiles, 
modo Nobis traditae sunt, magna cor Nostrum 
consolatione repleverunt. Cum enim, licet im- 
merentes, eius vicem geramus, gui venit in hunc 
mundum peccatores salvos facere, et non vult 
aliquos perire, sed omnes ad poenitentiam re- 
verti; haud equidem potuimus non laetari ve- 
hementer, dum te, per miserentis Domini gra- 
tiam, rediisse intelleximus ab incredulitatis tene- 
bris ad lucem catholicae veritatis, atque adeo er- 
rores tuos pravosque libros, a te antea editos, 
detestatum fuisse cognovimus peculiari scripto, 
quod ad scandalorum necessariam emendatio- 
nem in publicum evulgasti, ita etiam ut te 
promptum declaraveris ad illa, quantum cum 
Domino poteris, ulterius reparanda. 

Nos igitur viscera dilatantes paternae Nostrae 
caritatis, te uti resipiscentem ovem amantissime 
excipimus et absolutionem ab ecclesiasticis cen- 
suris, in quas incideras, a te iam acceptam, 
habemus ratam et confirmamus. Atque hinc 
inter dilectos Nostros Sanctaeque Ecclesiae fi- 
lios te computamus. 

Age modo, dilecte fili! ambula alacriter in 
novitate vitae; et tantam a Deo consecutus mi- 
sericordiam, magis satagito, ut per bona opera 
dignosque poenitentiae fructus ei te gratum 
ostendas. Hunc in finem ne desistas prosternere 
humiliter preces tuas ante faciem Domini, ut 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


gratiam semper apud eum invenias in auxilio 
opportuno. 

Nos quoque ab ipso supplices petimus, ut 
omnia tibi prospera et salutaria contingant. 
Atque horum auspicem ac Nostrae testem be- 
nevolentiae, apostolicam benedictionem tibi, di- 
lecte fili, intimo cordis affectu impertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem die decima sexta octobris millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo primo, pontificatus 
Nostri anno decimo primo. 


CXIX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus nonnulla de equestri Auratae Militiae 
ordine decernuntur ?, 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum hominum mentes animique nulla re 
magis ad virtutem omni studio sequendam, et 
praeclara quaeque facinora suscipienda atque 
obeunda excitari et inflammari soleant, quam 
religionis impulsu, gloriae stimulis, ac laudis 
honorisque praemiis, tum Romani Pontifices 
de christianae et civilis reipublicae bono ac fe- 
licitate vehementer solliciti, provido sane sa- 
pientique consilio hominibus ad pietatem om- 
nemque virtutem concitandis, equestres ordines 
vel instituere, vel institutos, suprema eorum 
auctoritate confirmare, illosque pristinae cele- 
britati reddere, atque amplissimis etiam privi- 
legiis decorare consueverunt. Decet enim quam 
Maxime eum qui in sublimi Principis Aposto- 
lorum Cathedra divino consilio est collocatus, 
omnem suam operam impendere, ut homines 
meritis quogue laudibus et honoribus acrius 
incensi atque permoti, religionem praesertim, 
pietatem, iustitiam omnesque virtutes excolant, 
exerceant, ac literis, disciplinis et liberalibus 
artibus optimam mnavent operam, easque res 
gerere summopere conentur, quae catholicae 
religioni et civili societati magno augmento, 
usui ac praesidio esse possint. Nemo certe igno- 
rat, illustres inter equestres ordines, illum Au- 
ratae Militiae, et originis vetustate, et suae in- 
stitutionis ratione, et honoris causa in primis 
fulgere. Namque opinio a pluribus non mediocri 
auctoritate scriptoribus confirmata invaluit, a 
Constantino Magno ob insigne illud prodigium, 
quo salutiferae crucis signum, splendidissima un- 
dique luce coruscans, in caelo conspexit, ac mi- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


_ ? Ex Collectanea existente in Bibliotheca Angelica, de Urbe, sub signatura D, V. 19. 


ANNO MDCCCXLI. 


ram illam victoriam, qua de scelestissimo ty- 
ranno Maxentio gloriose magnificeque trium- 
phavit, eumdem ordinem originem habuisse, 
atque a s. Silvestro decessore Nostro approba- 
tum fuisse, eiusque ordinis insignibus Constan- 
tinum ipsum ab illo beatissimo Pontifice esse 
decoratum. Hine porro evenit, ut priscis po- 
tissimum temporibus idem equester ordo a Ro- 
manis Pontificibus summisque principibus ma- 
gno semper honore habitus fuerit, eiusque in- 
signia praeclarissimis viris, de christiana prae- 
cipue religione optime meritis, ab ipsis Romanis 
Pontificibus concessa atque tributa. Cum autem 
rerum humanarum ac temporum vicissitudine 
insignem hunc ordinem de veteris dignitatis 
splendore, atque existimationis gradu collapsum 
esse noscamus, Nos, aliorum Pontificum prae- 
decessorum Nostrorum vestigia sectantes, illum 
_ad pristinum decus revocare ac maiore etiam 
honore augere statuimus. Et quidem cum in 
hunc ordinem ii tantum viri sint cooptandi, 
qui praeter spectatam honestatem probitatem- 
que vel catholicae religionis studio flagrantes, 
vel humaniorum literarum ac severiorum di- 
sciplinarum scientia, vel lideralium artium pe- 
ritia praestantes, vel sacra, civilia ac militaria 
munera caste integreque obeuntes, generoso 
quodam nisu conatuque contendunt, ut egregiis 
factis de re catholica et civili, deque Aposto- 
lica Sede optime mereantur, vel maxime op- 
portunum ducimus, eius ordinis splendori, 
quantum in Nobis est, consulere atque prospi- 
cere, ut homines, eximiis illis dotibus exornati, 
dignum propriae virtutis praemium obtineant, 
eorumque voluntates magis magisque ad illu- 
stria quaeque ferantur. Itaque hisce literis, au- 
ctoritate Nostra apostolica, perpetuum in mo- 
dum statuimus et volumus, ut posthac idem 
ordo antiquum Auratae Militiae nomen retinens 
duabus classibus, commendatorum nempe et 
equitum, constet, qui omnes torquem aureum, 
et ensem, et aurata calcaria gerent, illisque 
omnibus iuribus, indultis fruentur, quibus eius- 
dem ordinis equites adhuc potiti sunt, citra 
tamen facultates a concilio Tridentino sublatas. 
Mandamus vero, ut crucem auream ex modo 
et forma a rec. mem. Benedicto XIV praede- 
cessore Nostro praescripta in suis similibus 
apostolicis literis die septima septembris anno 
millesimo septingentesimo quadragesimo sexto 
hac super re datis gestent, ita tamen ut crux 
ipsa in posterum taenia serica rubro nigroque 
distincta colore, atque extremis oris rubris erit 
sustinenda, quae alba superficie imaginem s. Syl- 
vestri Pontificis in medio referat. Verum ut in- 
ter commendatores et equites debita adsit dis- 
tinctio, praecipimus ut commendatores magnam 
huiusmodi crucem gerant, quae a descripta fa- 
scia collo inserta pendeat, equites vero crucem 
parvam ex communi equitum more in parte 
vestis sinistra ad pectus eadem taenia appo- 


279 


nant. Ad quodcumque autem amovendum dis- 
crimen, quod in hoc gestando insigne contin- 
gere posset, utriusque crucis schema typis ex- 
cudi iussimus novis quibusque equitibus cum 
diplomate tradendum. Et quoniam honoris ac 
dignitatis gradus eo magis refulget, quo minor 
est illorum numerus, quibus confertur, eadem 
auctoritate Nostra, edicimus atque mandamus, 
ut equites commendatores numerum centum 
quinquaginta non praetergrediantur, equites vero 
tercenti tantum esse debeant. Quem quidem 
utriusque classis numerum pro iis solummodo 
viris, qui civili Apostolicae Sedis principatui 
subsunt, praescriptum volumus, nam ad No- 
strum et successorum Nostrorum arbitrium 
semper pertinebit, homines etiam exterarum 
gentium in cuiusque classis coetum, praeter 
hunc numerum, adlegere. Insuper ut huius ordi- 
nis ratio perpetuo vigeat, et nullo unquam tem- 
pore immutari queat mandamus, ut summus 
ab actis Auratae Militiae ordinis, seu, ut di- 
citur, magnus cancellarius sit S. R. E. cardi- 
nalis a Brevibus Apostolicis Literis, penes quem 
equitum nomina, gradus, admissionis dies et 
numerus diligentissime servetur. Iamvero cum 
minime ignoremus, quamplurimos anteactis 
temporibus in hunc ordinem adlectos fuisse, 
ad eiusdem ordinis decus tuendum, decernimus, 
illos dumtaxat veluti equites eius ordinis haberi 
debere, qui per similes pontificias literas in 
illum cooptati fuere, quique antiqua tantum- 
modo insignia gerere poterunt. Etenim reliquos 
omnes in eumdem ordinem alia quavis ratione 
adscitos, ad ipsum ordinem posthac nullo modo 
pertinere declaramus, ac propterea a quovis 
privilegio gestandi etiam antiqua ordinis insi- 
gnia decidisse, decernimus. Denique ut hoc 
futurisque temporibus nemini ad huiusmodi 
honorem pateat aditus, nisi iis tantum qui eum- 
dem honorem per similes apostolicas literas 
sunt consequuturi, eadem plena auctoritate No- 
stra apostolica, harum literarum vi, omnibus 
et singulis cuiusque ordinis, gradus et condi- 
tionis, privilegium concedendi hunc ordinem 
penitus auferimus, etiamsi privilegium ipsum 
a Romanis Pontificibus praedecessoribus No- 
stris per apostolicas literas et peculiares con- 
stitutiones obtinuerint, atque iccirco aposto- 
licis literis fel. rec. Pauli [If decessoris Nostri, 
privilegium idem respicientibus, ac die decima 
quarta aprilis anno millesimo quingentesimo 
trigesimo nono sub plumbo datis, atque a rec. 
mem. Iulio III, Gregorio XIII et Sixto V prae- 
decessoribus item Nostris denuo, ut asseritur, 
confirmatis, et aliis quibusque omni ex parte, 
eius rei ergo, expresse derogamus, illasque in 
posterum nullius roboris esse decernimus atque 
iubemus. Ut autem certe illi omnes cognosci 
possint, qui huiusmodi honorem per similes 
pontificias literas iam sunt consequuti, volumus 
ut intra octo menses qui Romae morantur, eo- 


180 


rum pontificium diploma S. R. E. cardinali a 
Nostris Brevibus exhibere, qui vero in ponti- 
ficia Nostra ditione sunt, illud proprio antistiti 
seu Ordinario ostendere teneantur. In eam pro- 
fecto spem erigimur fore, ut nova haec Aura- 
tae Militiae instauratio, atque honoris accessio 
optatum exitum consequantur, utque omnes, 
qui apostolicis literis in ipsum ordinem iam 
adlecti fuerunt, vel in posterum erunt adlegendi, 
Nostris votis quam cumulatissime respondeant, 
ac nihil inausum nihilque intentatum relinquant, 
quo de orthodoxa fide, de Petri Cathedra deque 
civili republica quibusque praeclaris rebus sum- 
mopere merere nitantur. 

Haec statuimus, volumus atque mandamus, 
praecipimus et iubemus, decernentes has prae- 
sentes literas, resque omnes in eis expressas, 
semper ac perpetuo validas et efficaces existere 
et fore, suosque plenarios et integros effectus 
sortiri debere, atque ab omnibus ad quos spe- 
ctat et spectabit inviolabiliter observari, dictis- 
que in omnibus et per omnia plenissime suf- 
fragari; sicque in praemissis per quoscumque 
iudices ordinarios et delegatos, etiam causarum 
palatii Nostri apostolici auditores, Sedis Apo- 
stolicae nuntios et S. R. E. cardinales, etiam 
de latere legatos, sublata eis et eorum cuilibet 
quavis aliter iudicandi et interpretandi facultate 
et auctoritate iudicari ac definiri debere, ac ir- 
ritum et imane, si secus super his a quoguam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter con- 
tigerit attentari. 

Non obstantibus commemoratis apostolicis 
literis rec. mem. Bened. XIV de eiusdem or- 
dinis cruce editis, et Pauli III praedecessorum 
Nostrorum de privilegio concedendi illum or- 
dinem datis, atque a lulio II, Gregorio XIII et 
Sixto V decessoribus pariter Nostris quovis 
modo approbatis, nec non Nostra et cancella- 
riae apostolicae regula de iure quaesito non 
tollendo, ac aliis apostolicis, atque in univer- 
salibus provincialibusque et synodalibus con- 
ciliis editis generalibus vel specialibus consti- 
tutionibus et ordinationibus, et quoties opus 
fuerit eiusdem equestris Militiae Auratae ordi- 
Mis etiam iuramento, confirmatione apostolica, 
vel quavis firmitate alia roboratis, statutis et 
consuetudinibus , privilegiis quoque, indultis 
et literis apostolicis in contrarium praemisso- 
rum quomodolibet concessis, confirmatis et in- 
novatis; quibus omnibus et singulis illorum 
tenores praesentibus pro plene et sufficienter 
expressis ac de verbo ad verbum insertis haben- 
tes, illis alias in suo robore permansuris, ad 
praemissorum effectum, hac vice dumtaxat, spe- 
cialiter et expresse derogamus, aliisque etiam 
expressa et individua mentione ac derogatione 
dignis, in contrarium facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


piscatoris die trigesima prima octob. millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo primo. . 


CXX. 
EPLS AO) Lik 


Leopoldum Austriae archiducem consolatur in 
morte eius filiae primogenitae '. 


Dilectissimo in Christo filio Nostro 
Leopoldo 
archiduci Austriae 
Etruriae sibi subiectae magno duci 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilectissime Nobis in Christo, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Nihil profecto tristius evenire parenti potest, 
quam quod ex literis ad Nos datis die decima’ 
quarta octobris imperiali celsitudini tuae acci- 
disse intelleximus, filiam primogenitam, indolis 
merito et virtutis, tibi iure optimo carissimam, 
imperialem archiducem, dilectissimam Nobis in 
Christo filiam, Mariam Carolinam Augustam 
fuisse in flore ipso aetatis ereptam. Aegerrime 
proinde ferimus conditionem tuam, et, quod 
existimare te officiose significas, communi te- 
cum dolore ex filiae huiusmodi interitu affici- 
mur. Verumtamen communis quoque eaque 
maxima utrique Nostrum praesto est consolatio, 
quod liceat confidere oculos illam tenui brevis 
huius et aerumnosae mansionis clausisse lu- 
mini, ut sempiternae in coelo claritati multo 
felicius aperiret. Hanc minime dubiam atferunt 
spem virtutes eius, mira diuturni morbi pa- 
tientia, pioque in exemplum obitu comproba- 
tae. Ceterum esse Nostrum cum primis duci- 
mus instare precibus apud Deum, ut animae 
illi, omni si qua supersit, ablutae macula, pa- 
rato sibi inter beatos coelites loco, quam citis- 
sime potiri contingat. Grati vero pro officii 
erga Nos imperialis celsitudinis tuae testifica- 
tione referentes vicem, veram omnem solidam- 
que prosperitatem precamur a Domino, eiusque 
auspicem gratiae apostolicam benedictionem 
tibi, dilectissime in Christo fili Noster, fami- 
liaeque tuae universae amantissime imper- 
timur. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub an- 
nulo piscatoris die decima secunda novembris 
millesimo octingentesimo quadragesimo primo, 
pontificatus Nostri anno decimo primo. 


ANNO MDCCCXLI,. 


CXXI. 
EPISTOLA 


Ad Fridericum Guillelmum Borussiae regem 
scribens, ei gratias agit, eo quod ad aulam 
pontificiam nobilem virum de Buch minis- 
trum legationis miserit '. 


Serenissimo ac potentissimo 
Friderico Guilelmo 
Borussiae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Serenissime ac potentissime rex, 


salutem. 


Redditae Nobis sunt regiae maiestatis tuae 
literae, datae die septima octobris anni huius, 
ex quibus intelleximus nobilem virum de Buch 
a cubiculo et consiliis tuis ex numero officia- 
lium tuae in Urbe degentis legationis, a te 
ministrum apud Nos residentem fuisse nomi- 
natum, eamque provectionem velle te luculen- 
tum esse testimonium summe tibi probati ad- 
huc ab eo gesti ministerii sui. Gaudemus No- 
bis, habemusque tibi gratias, quod virum hu- 
iusmodi interpretem habituri simus voluntatem 
utriusque Nostrum, cuius ingenium, probita- 
tem, prudentiam experti probe cognoscimus, 
quem proinde minime dubitamus quin talem 
se novo fungens munere sit praebiturus, qua- 
lem antea praestitit, dignum propterea existi- 
matione praemiisque tuis. Itaque eum liben- 
tissime accipimus, tibique spondemus, plenam 
Nos ei fidem habituros, quidquid Nobis nomine 
regiae maiestatis tuae sit expositurus, pro certo 
habentes, eumdem idem fidelissime sensus esse 
testaturum studiosissimi in te animi Nostri, 
mutuoque affecti desiderio, ut quae inter Nos 
feliciter intercedit, vicissitudo officiorum vigeat 
et quotidie magis confirmetur. Auctor autem 
omnis gratiae Dominus regiam maiestatem tuam 
quam diutissime incolumem servet ac perfecta 
Nobiscum caritate coniungat. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima secunda nov. millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo primo. 


181 


CXXIl. 


BULLA 


Dismembrationis dioecesis Sabinensis 2. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Studium quo impense afficimur de maiori 
dominici gregis utilitate adsidue fovenda, solli- 
citos Nos iamdiu impellebat, ut utiliori Sabi- 
nensis ecclesiae procurationi, quo posset, aptius 
prospiceremus. Noveramus quippe, tum ex dioe- 
ceseos amplitudine, tum ex itinerum asperitate, 
tum ex incolarum copia perdifficilem ut plu- 
rimum eiusdem gubernationem, cardinales qui 
eidem praefuere expertos infeliciter fuisse. Ve- 
rum hac cogitatione distenti, nactos demum Nos 
esse gratulamur, opportunum tempus, quo, Deo 
bene iuvante, confidimus, optatum finem hisce 
incommodis remedium posse properari. Dile- 
ctus enim filius Noster Aloysius tituli s. Cal- 
listi presbyter cardinalis Lambruschini nuncu- 
patus, qui Nobis a secretis Brevium, et a Ne- 
gotiis Publicis est, collatis Nobiscum in id operis 
curis, in animarum bonum unice intendens, in 
Nostris manibus sponte ac libere dimisit com- 
mendatas sibi abbatias Farfensem et Sancti Sal- 
vatoris Maioris invicem unitas, ut ex illarum 
suppressione praesto essent, quae ad alteram 
episcopalem sedem per Sabinos constituendam, 
quod unum remedium occurrit ad rei sacrae 
detrimenta ibidem praepedienda, essent neces- 
sario comparanda. Seiunctis quippe a Sabinensi 
dioecesi compluribus locis, aliisque ex utraque 
abbatia adiectis, nova dioecesis satis ampla et 
rectius circumscripta componeretur, cul pro epi- 
scopali sede adsignari posset Mandelae, seu 
Podii Mirteti civitas, quae incolas bis mille 
recenset, et caeli locique natura commendatur. 
Ibi porro cum eiusdem cardinalis ope et in- 
stantia seminarium extet, et aedium structura 
et praeceptorum numero et alumnorum fre- 
quentia et recta disciplina probatum, consule- 
retur inde apprime praecipue ecclesiarum ne- 
cessitati, optimae nimirum clericorum in ea- 
rumdem spem succrescentium institutioni. Ac- 
cedit insuper, ex abbatialibus et redditibus, qui 
scutatis plus minusve mille tercentis constant, 
magnam episcopalis census partem conscisci , 
et abbatiales aedes haud ita pridem eo, quo 
par est cultu, restitutas, aptas etiam esse, in 
quibus antistites commode immorentur. Est 
vero ad pontificalis throni dignitatem sustinen- 
dam plane accommodata ecclesia civitatis prin- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


2 Ex Cancellaria Episcopali Manliani in Sabinis. 


182 


ceps, honori Ssmae Virginis in coelum assum- 
ptae dicata, archipresbyterali titulo donata, se- 
ptemque instructa capellanis, qui sacris ibidem 
operantur. Ut autem in dioecesium nova desi- 
gnatione tutius ac salubrius spiritualis fidelis 
populi gubernatio procuretur, illud quoque ha- 
beretur commodi, ut in earumdem finibus de- 
cernendis, nonnulla oppida ob finitimarum dioe- 
cesium Reatinae, Narniensis et Tyburtinae vi- 
cinitatem, iisdem prout magis expedire visum 
fuerit, attribuantur. Ad congruum porro utrius- 
que ecclesiae patrimonium conficiendum, illud 
praeterea postulatum a Nobis fuit, ut nedum 
perpetuum edicamus onus scutatorum mille et 
octingentorum, quod nunc temporaria conces- 
sione cardinali episcopo Sabinensi, subsidii 
loco, ex publico aerario persolvuntur, sed etiam 
ut alterius abbatiae, cui titulus S. Mariae de 
Plano in oppido Pozzaliae, Sabinensis dioece- 
sis, redditum scutatorum quingentorum ex ca- 
none, a praenobili familia Burghesia solvendo, 
ad novae ecclesiae novique capituli tuitionem 
perpetuo addicamus, derogantes apostolicis No- 
stris literis, quibus ad statas quasdam impen- 
sas sustinendas, ad annos quindecim proximo 
mense ianuario incepturos, eidem cardinali epi- 
scopo Sabinensi canonem illum destinaveramus. 
Ne vero ex hominum recordatione pervetustae 
memoratae Farfensis et S. Salvatoris Maioris 
abbatiae intercidant, quae et monumentorum 
splendore, et cardinalium, qui iisdem praepo- 
siti fuerunt promeritis, et aliis praecJaris no- 
minibus insignes iugiter extitere, illud propo- 
situm est, ut titulum abbatis Farfensis cardi- 
nalis episcopus Sabinensis retineat, illumque 
abbatis S. Salvatoris episcopus Mandelensis ge- 
rat, illosque publicis in actibus uterque adhi- 
beat, quod et ipsis honori profecto erit, et ab- 
batiarum memoriam perennem contueretur. 
Quae omnia et alia in id causae pergravia cum 
diligenter perpendenda susceperimus, in consi- 
lium etiam accitis nonnullis venn. fratribus No- 
stris S. R. E. cardinalibus , auditisque venn. 
fratribus episcopis Reatino, Tyburtino, Nar- 
niensi, atque capitulo Sabinensi, decrevimus 
demum ea quae hisce apostolicis literis descri- 
buntur, opportune et salubriter edicere ac man- 
dare. Ad maiorem itaque omnipotentis Dei 
gloriam, ad laudem Ssmae Genitricis Virginis 
Mariae, atque ad animarum salutem et in ca- 
tholicae rei utilitatem, ex certa scientia ac ma- 
tura deliberatione, Nostris, deque apostolicae 
auctoritatis plenitudine, libera memorati dilecti 
filii Nostri Aloysii cardinalis dimissione abba- 
tiarum Farfensis et S. Salvatoris Maioris acce- 
ptata, ipsoque ab earum, quo obstringebatur, 
vinculo absoluto, omnem iusisdictionem utrius- 
que abbatiae supprimimus atque extinguimus, 
easdemque e gradu verae nullius dioecesis di- 
movemus, ita nempe ut utraque ad simplicem 
abbatiam reducatur, servato tamen titulo et 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


nomine abbatiae Farfensis et S. Salvatoris, eo 
quo infra dicetur modo, Praeterea paroecias seu 
loca Farfa, Fara et Toffia, quae ad praefatam 
abbatiam Farfensem, ut supra suppressam, et 
ad simplicis abbatiae gradum redactam, perti- 
nebant, perpetuo dioecesi Sabinensi eiusque 
territorio unimus, coniungimus et incorpora- 
mus, cum omnibus inibi existentibus paroeciis, 
aliisque ecclesiis, monasteriis, locis piis et aliis 
quibuslibet saecularibus vel regularibus, quo- 
rumcumque ordinum beneficiis, nec non clero 
et populo atque utriusque sexus habitatoribus 
et incolis, tam laicis quam clericis cuiuscumque 
status, gradus et conditionis ita nempe, ut per- 
petuo subiiciantur spirituali iurisdictioni, po- 
testati ac regimini episcopi pro tempore Sabi- 
nensis dioecesis. Eamdem proinde abbatiam 
Farfensem sic ad simplicis abbatiae gradum 
redactam perenniter destinamus atque adiudi- 
camus episcopo pro tempore suburbicario Sa- 
binensi, qui insimul ipso facto abbatis Far- 
fensis titulum gerat, cum facultate quoque in- 
quirendi, persequendi, vindicandi omnia quae- 
libet iura abbatialia, excepta tamen ordinaria 
iurisdictione, ut super extincta, quae modo 
fortasse lateant, vel ignorentur, proptereaque 
ius eidem semper erit, sive per se sive per 
alium libere nullo sumptu in archivio eiusdem 
Farfensis abbatiae, quod in civitate Mandelae, 
ut infra dismembrandae, manebit, omnes et sin- 
gulos inibi extantes libros volutare, copias inde 
excribere, authentico etiam, si opus sit, sigillo 
item gratis muniendas. Eidem insuper antistiti 
Sabinensi simulque abbati Farfensi reservamus 
ius nominandi, vel praesentandi, nedum ad ea 
omnia et singula beneficia, quorum collatio 
pertinebat ad abbatem Farfensem et S. Salva- 
toris etiamsi in posterum ea extiterint in illis 
abbatialibus paroeciis, quae infra divellentur, 
alterique dioecesi attribuentur, verum ad ea 


_quaeque omnia et singula beneficia, quorum 


nominatio sub anno millesimo septingentesimo 
quadragesimo septimo ex constitutione Summi 
Pontificis Bened. XIV incip. Dum universi, ac 
etiam ex subsequenti schedula Motus Proprii 
exordientis Et si ea, abbati Farfensi et S. Sal- 
vatoris fuit reservata. Quibus rebus statutis 
atque decretis, perpetuo praeterea dismembra- 
mus atque dividimus ab ecclesia Sabinensis 
dioecesis oppida seu paroecias, quae sequuntur, 
nimirum, Rocchette Grandi, Rocchette Piccole, 
Cottanello, Montasola, Aspra, Selci, Roccantica, 
Cantalupo, Poggio Catino, Catino, Castel S. Pie- 
tro, Frasso, Poggio Nativo, Montenero, Mom- 
peo, Casaprota, Collelungo, Ginestra, Ponti- 
celli, Correse, Nerola, Montelibretti, Poggio 
Moiano, Vacone, Castiglione, Scandriglia, Mon- 
torio Romano, Moricone, Stazzano, Montefla- 
vio, Canemorto, Pozzaglia, Montorio in Valle, 
Petescia; insimulque singulas et singula exi- 
stentes vel existentia ecclesias sive succursales, 


ANNO MDCCCXLI. 


sive simplices, monasteria, conventus et alia 
quaecumque saecularia, vel quorumvis ordinum 
regularia beneficia, quae in eisdem superius 
recensitis oppidis eorumque territorio existunt, 
itemque utriusque sexus personas, habitatores 
et incolas tam laicos, quam clericos, presby- 
teros, beneficiatos et religiosos cuiuscumque 
gradus, status, ordinis et conditionis ab ordi- 
naria iurisdictione, potestate ac superioritate 
episcopi pro tempore futuri Sabinensis, seu 
praedictae dioecesis Ordinarii perpetuum pariter 
in modum eximimus et auferimus, ita ut post- 
hac Sabinensis dioecesis constare debeat dum- 
taxat oppidis seu locis, quae sequuntur, ni- 
mirum, Magliano, cum finitima paroecia S. Ma- 
riae ad Nives, Fianello, Montebono, Tarano, 
Cicignano, S. Polo, Torri cum pervetusta epi- 
scopii (Vescovio) ecclesia, Foglia, Collevec- 
chio, Poggio Sommaville, Stimigliano, Forano, 
Gavignano, Fara, Farfa, Toffia, Monterotondo, 
Mentana, Cretone, Castel Chiodato, Palom- 
bara. 

Ut futurus pro tempore episcopus Sabinen- 
sis in posterum valeat decenter tum sibi tum 
suae curiae ecclesiasticae satis prospicere, eius 
mensae praeter abbatiarum S. Antonii et An- 
timi redditus ac bona praenobilis familiae 
Sciarra in emphyteusim data, et bona conven- 
tus Montis Thabor, necnon decimas et cathe- 
dratica emolumenta aliosque proventus, qui hac- 
tenus percipi consueverunt ex locis seu paroe- 
ciis, dioecesi Sabinensi relictis, vel attributis, 
hos insuper redditus et bona quae sequuntur 
perpetuo adsignamus, attribuimus et adiudica- 
mus, videlicet annua scutata sexcenta octoginta 
percipienda a Camera Nostra Apostolica pro 
portione memoratae annuae praestationis, quae 
usque adhuc temporalia solvebatur, praeterea 
annuum Farfensis abbatiae proventum ex fundis 
pro annuis scutatis quinquagintaquinque locatis 
municipio Farfensi, aiiisque iuxta indicem a 
cardinali exequutore proferendum, item annua 
scutata biscentum sexaginta duo et obulos qua- 
tuor et sexaginta ex redditibus, ut aiunt, con- 
solidati, super publico aerario, item canonem 
in annuis scutatis quinquaginta uno obulisque 
triginta pro cereis, qui Farfensis abbatis men- 
sae certo iure conferebantur, item canonem mo- 
lendinorum in annuis scutatis quatuor centum, 
et nonaginta a monasterio Farfensi praestan- 
dum, item canonem scutatorum decem et octo 
pro fundo, Colle della Corte nuncupato, item 
canonem in annuis scutatis centum ad decem 
supra septem tantum a collegio Hungarico ex 
Galeriae bonis pendendum, denique alios plu- 
res canones annuam summam scutatorum no- 
naginta septem conficientes ab infra enunciando 
executore literarum apostolicarum singillatim 
describendos, quae reddituum ac proventuum 
onerumque distincta descriptio ab eodem exe- 
quutore pariter conficienda erit. E contra vero 


183 


episcopum Sabinensem, nunc abbatem etiam 
ut supra Farfensem, praeter caetera onera qui- 
bus mensa ut supra Sabinensis iam antea gra- 
vabatur, obstrictum insuper edicimus ad ea om- 
nia quae sequuntur sustinenda, nimirum ad 
solvenda quotannis favore monialium, seu mo- 
nasterii Sanctae Mariae de Succursu nuncupati, 
et in Fara existentis, annua scutata tercenta, 
quae hactenus ad levandam earumdem monia- 
lium inopiam ab abbate Farfensi suppeditari 
consueverunt, quaeque in posterum erunt iu- 
giter eis tribuenda; alia scutata octo et triginta 
quotannis favore monasterii Farfensis sub titulo 
S. Mariae, extantis pro eius ecclesiae olim ca- 
thedralis, nunc simpliciter abbatialis manuten- 
tione, et pro quibusdam, uti fertur, locationi- 
bus, alia scutata sex et triginta pro parochis 
Farae et Tophiae eis in subsidium iampridem 
ex redditibus Farfensibus adsignata, alia scutata 
annua quinquagintaquinque favore seu in usum 
sacrarii cathedralis Manlianensis in compensa- 
tionem proventuum amittendorum ad praemis- 
sam locorum ex eius dioecesi dismembrationem, 
quos percipi solebant titulo mediae annatae ex 
beneficiis ibidem existentibus ; denique alia scu- 
tata duodena pro exactione reddituum quon- 
dam Farfensium in Urbe existentium. Deinde 
ex oppidis a dioecesi Sabinensi, ut supra, se- 
iunctis ac dismembratis perpetuo unimus, con- 
iungimus et incorporamus haec, quae nuncu- 
pantur: Vacone, Rocchette Grandi, Rocchette 
Piccole, Castiglione ad dioecesim Narniensem, 
eiusque territorium et quatuor alia quae di- 
cuntur Canemorto, Pozzaglia, Montorio in Valle, 
Petescia ad dioecesim Tyburtinam, eiusque ter- 
ritorium cum omnibus quidem ac singulis in 
memoratis oppidis existentibus paroeciis, altis- 
que sive simplicibus, sive succursalibus eccle- 
siis, monasteriis, locis piis, aliisque quibuslibet 
saecularibus vel regularibus quorumcumque or- 
dinum beneficiis, necnon utriusque sexus habi- 
tatoribus et incolis tam laicis quam clericis, 
cuiuscumque status, gradus, conditionis et or- 
dinis, eademque cuncta porro oppida, quem- 
admodum, ut supra dispertita sunt, sic uniri, 
coniungi, incorporari volumus, ut in posterum - 
semper episcopi pro tempore, cui sunt assignata 
et attributa, ordinariae spirituali iurisdictioni, 
potestati ac regimini respective subiiciantur. 
Eadem praeterea lege et forma, qua oppida 
supra memorata dioecesibus Narniensi et Ty- 
burtinae sunt attributa et adsignata, haec alia 
quae ad suppressam abbatiam S. Salvatoris per- 
tinebant quaeque vocantur Cenciara, Rocca Ra- 
nieri, Porcigliano, S. Silvestro, S. Martino, Con- 
cerviano, Offedio, Magnalardo, necnon pagum 
a S. Andrea de Repasto nuncupatum, unimus 
perpetuo atque coniungimus Reatinae dioecesi ; 
ab eadem vero Reatina dioecesi dismembramus 
atque dividimus ipso, qui supra indicatus est, 
modo, paroeciam Torricella, novae dioecesi Man- 


184 


delensi, ut infra applicandam. Hisce respective 
unionibus, coniunctionibus et incorporationibus 
decretis, civitatem Mandelam, seu vulgo Poggio 
Mirteto, memoratae Farfensi abbatiae olim spe- 
ctantem, in civitatem episcopalem erigimus et 
instituimus, cum curia et cancellaria ecclesia- 
stica, ipsamque in civitatem episcopalem sic 
erectam et institutam frui omnino volumus 
omnibus et singulis honoribus, iuribus, privi- 
legiis ac praerogativis, quibus caeterae civitates, 
pontificali sede insignitae, in ecclesiastica ditione, 
earumque cives utuntur atque fruuntur. Kccle- 
siae vero parochialis et collegiatae in memorata 
Mandelae civitate extantis, et Beatae Mariae 
Virgini sub titulo Assumptionis dicatae, titu- 
lum collegialitatis omnino supprimimus et ex- 
tinguimus; eamdem vero ecclesiam in cathe- 
dralem ecclesiam Mandelensem et parochialem, 
ut antea, sub eadem Ssmae Mariae in coelum 
assumptae invocatione mansuram, atque in ea, 
sedem, cathedram et dignitatem pontificalem 
pro uno deinceps episcopo Mandelensi nuncu- 
pando, qui eidem ecclesiae, Civitati et dioecesi 
infra assignandae, eiusque clero et populo prae- 
sit, synodum convocet, et omnia et singula 
iura, officia et munia episcopalia habeat atque 
exerceat, cum suis capitulo, arca, sigillo, mensa, 
ut inferius constituenda, caeterisque cathedra- 
libus et pontificalibus insigniis, iuribus, hono- 
ribus et praerogativis, praeeminentiis, gratiis, 
favoribus, indultis et iurisdictionibus, quibus 
reliquae cathedrales ecclesiae pontificiae ditionis, 
earumque praesules potiuntur, dummodo ex 
peculiari indulto seu privilegio non sint eis 
attributa, perpetuo quidem erigimus atque in- 
stituimus. In praefata autem ecclesia Ssthae 
Mariae Virginis in coelum assumptae sic in 
cathedralem erecta, suum constituimus atque 
erigimus capitulum, undecim constans canoni- 
calibus praebendis atque sex beneficiariis pari- 
ter residentialibus. E canonicalibus praebendis 
una pontificalis erit dignitas nempe archipre- 
sbyteratus, cui inhaerebit onus curae anima- 
rum, quae sicut prius exercebitur absque ulla 
innovatione; ipsum porro in paroecialibus mu- 
neribus iuvabunt, ut antea, rectores trium prae- 
bendarum, nimirum S. Silvestri, S. Mariae in 
Turano et S. Theodori; alter deinde canoni- 
catus theologalis, et alter poenitentiarius, qui 
duo canonicatus, praevio concursu, uti et me- 
morata archipresbyteratus dignitas, ex concilii 
Tridentini et apostolicarum constitutionum prae- 
scripto conferendi erunt, eos autem ipsos, qui 
dictas praebendas iam antea obtinebant, quique 
ab exequutore infra nominando idonei ac digni 
reperti fuerint easdem canonicali titulo auctas 
et decoratas respective retenturos esse decerni- 
mus cum omnibus honoribus et oneribus, quin 
tamen hac de causa nova indigeant literarum 
apostolicarum expeditione. Eidem sic efformato 
capitulo cathedrali benigne impertimur facul- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


tatem condendi statuta, ordinationes et decreta, 
sacris tamen canonibus, concilio Tridentino et 
constitutionibus apostolicis consona, atque Or- 
dinarii approbationi omnino subiicienda, nec 
non gestandi, in divinis officiis peragendis in- 
signia choralia, quibus nunc utitur capitulum 
Manlianense, atque insuper ius fruendi omnibus 
et singulis privilegiis, honoribus, quibus alia 
capitula cathedralia ecclesiarum in pontificia 
ditione existentium fruuntur, dummodo sint in 
usu, nec fuerint specialiter concessa aut revo- 
cata, Ita porro novam Mandelensem dioecesim 
constitutam edicimus, oppida scilicet, quae uti 
supra a dioecesi Sabinensi et a Reatina disiun- 
gimus, itemque ea quae ex altera suppressa 
abbatia Farfensi et S. Salvatoris Maioris super- 
sunt, neque alteri dioecesi vel territorio exinde 
rursus coniuncta sunt, ea omnia et singula, 
praeter ipsam Mandelae civitatem, pro dioecesi 
novi episcopatus Mandelensis perpetuo attribui- 
mus et assignamus, videlicet ex dioecesi Sabi- 
nensi Aspra, Selci, Cottanello, Montasola, Roc- 
cantica, Cantalupo, Poggio Catino, Catino, Ca- 
stel S. Pietro, Frasso, Poggio Nativo, Monte- 
nero, Mompeo, Casaprota, Collelungo, Gine- 
stra, Ponticelli, Scandriglia, Stazzano, Mori- 
cone, Montorio Romano, Correse, Nerola, 
Montelibretti, Monteflavio, Poggio Moiano, item 
ex suppressa abbatia Farfensi, Mandelam seu 
Poggio Mirteto, Poggio S. Loum Castel- 
nuovo, Monte S. Maria, Bocchignano, Salisano, 
Montopoli, Cerdomare, item ex suppressa ab- 
batia S. Salvatoris Maioris, S. Salvatore, Lon- 
gone, Pratoianni, Poggiovittiano, Roccavittia- 

Vallecupola, Varco, Vaccareccia, denique 
ex dioecesi Reatina, Torricella ipsaque autem 
oppida cum omnibus paroeciis sic attributa et 
assignata, itemque in eis, vel eorumdem ter- 
ritorio existentes, seu existentia collegiatas ec- 
clesias, monasteria, si quae sunt, conventus et 
quaecumque alia saecularia, et quorumvis or- 
dinum regularia beneficia, utriusque sexus per- 
sonas et incolas tam laicos quam clericos, non 
tamen exemptos, culusque gradus, ordinis et 
iurisdictionis novi pro tempore existentis anti- 
stitis ecclesiae Mandelensis ordinariae iurisdi- 
ctioni, regimini, potestati ac superioritati per- 
petuo pariter subiicimus, eiusque pro tempore 
antistiti, pro civitate, territorio, dioecesi, clero 
et populo assignamus atque attribuimus, man- 
dantes praeterea, ut idem Mandelensis episcopus 
titulum gerat ac publicis in actis adhibeat ab- 
batis S. Salvatoris Maioris. Ut autem futurus 
pro tempore episcopus Mandelensis possit suam 
decenter tueri dignitatem et vicario generali 
Curiaeque episcopali valeat rite providere, has 
praeter decimas dioecesanas et cathedratica emo- 
lumenta, ex quibus colligisolet quotannis summa 
circiter scutatorum centum et septemdecim, hos 
imsuper annuos, qui sequuntur, proventus men- 
sae episcopali curiaeque ecclesiasticae Mande- 


ANNO MDCCCXLI. 


lensi perpetuo quoque assignamus , videlicet 
partem supra memoratae praestationis a publico 
aerario persolvendae, nempe annua scutata octin- 
genta octoginta item ex Farfensi patrimonio bona 
et redditus sylvarum, quae continentur-tum in 
latifundio del Torrone in agro Montopolitano, 
tum in praediis Spinaceto in territorio Bocchi- 
gnano existentibus, itemque eos omnes canones 
ac annuos redditus quos praestare tenentur mu- 
nicipium Mandelae, municipium Montopoli, 
municipium Greggio, municipium Segni, item 
bona et redditus prioratus in oppido Stazzano 
existentis, tum latifundii del Torrone, tum Cau- 
ponae Montorso, tum pratorum quae vulgo vo- 
cantur di Granica, necnon bona et redditus obve- 
nientes ex quibusdam locationibus et censu a mu- 
nicipio Mandelae, atque ex altera emphyteusi 
latifundii Caprarola, quibus quidem redditibus 
insimul coniunctis habetur pro dote mensae 
Mandelensis summa annua scutatorum bismil- 
lium ac quingentorum et octoginta circiter. 
Verumtamen eamdem mensam Mandelensem, 
seu eiUs pro tempore antistitem, praeter alia 
onera ordinaria teneri insuper quotannis per- 
solvere scutata triginta pro fabrica ecclesiae op- 
piduli Stazzano, item pro eiusdem pro tempore 
capellano annua scutata quadraginta, item an- 
nua scutata centum pro subsidio iam decreto 
pridem, atque assignato parochiis oppidorum 
Pratoianni, Vallecupola, Longone, Varco, Roc- 
cavittiana, Poggiovittiano, Vaccareccia, item 
annua scutata centum et quinquaginta episcopo 

eatino ex praefati subsidii titulo eroganda, ut 
antea parochis oppidorum Concerviano, S. Sil- 
vestro, Cenciara, Porcigliano, S. Martino, Ma- 
gnalardo, Offeio, item scutata annua sexaginta 
in subsidium tribuenda parochis oppidorum 
Mandelae, Castelnuovo, Bocchignano; itemque 
annua scutata biscentum pro visitationis  sti- 
pendio dilecto filio Alexandro Turricelli, in 
Romana curia advocato, ob labores impensos 
ad abbatialem censum forensibus etiam actio- 
nibus augendum, cum onere tamen prastandi 
in posterum suam operam pro abbatialibus 
iuribus inquirendis vindicandisque, ut cardi- 
nali episcopo abbati satius visum fuerit, quod 
tamen onus ex eiusdem obitu omnino cessa- 
bit. Praeterea cum decimae ex Fara, Tur- 
rita et Nazzano, quae olim abbati Farfensi per- 
solvebantur, nunc vero ad episcopum Sabinen- 
sem pertinent, locatae modo inveniantur cum 
aliis decimis, quae novo Mandelensi episcopo 
sunt attributae, idcirco idem episcopus Mande- 
lensis pro earum compensatione suppeditabit 
mensae Sabinensi quotannis scutata centum et 
viginti donec eiusmodi locatio cessaverit, tum 
enim eas pro lubitu suo percipiet cardinalis 
episcopus Sabinensis. Quod autem spectat ad 
dotem capituli cathedralis Mandelensis, uti su- 
pra erecti, hunc qui sequitur servari manda- 
‘mus modum, nimirum, ut archipresbyteralis 


Acta Grecori XVI. Vol. II. 


185 


praebenda eumdem, quo iam potitur, retineat 
censum scutatorum circiter centum et quinqua- 
ginta, pariterque altera praebenda qaae venit 
nomine Aspramonti integra item servetur in 
annuo suo redditu scutatorum circiter sexaginta. 
Ceterum praebenda theologalis annuam obti- 
neat dotationem scutatorum septuaginta, toti- 
demque praebenda poenitentiaria, unaquaeque 
autem ex reliquis canonicalibus praebendis, pro 
congrua dotatione, habeat annua scutata quin- 
quaginta, ceterae vero iam inibi existentes prae- 
bendae, quae minoris census inveniuntur, au- 
geantur singulae usque ad praefinitos annuos 
redditus scutatorum quinquaginta. Unaquaeque 
demum ex beneficiariorum praebendis pro con- 
grua dotatione obtineat annua scutata quadra- 
ginta. Cum vero canonicalis praebenda sub 
titulo S. Silvestri gaudeat annuo redditu scuta- 
torum centum et sexaginta, et ex ea ubi pri- 
mum vacare contigerit, tres canonicales prae- 
bendae sint constituendae, edicimus idcirco, ut 
capitulum Mandelense, donec ea vacatio obve- 
nerit, constet interea temporis ex archipresby- 
tero et octo canonicis praeter sex memoratos 
beneficiarios, ea conditione, ut cum haec S. Sil- 
vestri praebenda vacaverit, protinus ea cum 
omnibus pariter oneribus dividatur, ac tres inde 
canonicatus constituantur cum congrua dotatione 
annua scutatorum quinquaginta; ita ut quid- 
quid forsan supererit addicatur praebendae, cui 
adhaerebit onus coadiuvandi parochum. Id enim 
cautum esto, ut uni tantum ex hisce tribus ca- 
nonicalibus constituendis praebendis inhaereat 
obligatio, ut antea, parochum archipresbyterum 
coadiuvandi, firmo eo onere binis praebendis 
s. Mariae in Turano, et s. Theodori. Pro dis- 
tributionibus quotidianis eidem capitulo inter 
archipresbyterum et decem (nunc octo) dumta- 
xat canonicos, rite distribuendis, perpetuo con- 
stituimus et assignamus annuam summam scu- 
tatorum centum et quinquaginta, sarta quidem 
tectaque servata veteri obligatione municipii 
Mandelensis, ob eiusdem fabricae refectionem, 
seu restaurationem. 

Ad praefatas dotationes seu praestationes an- 
nuas, tum pro novis canonicalibus et ceteris 
supplendis praebendis, tum pro quotidianis 
distributionibus, tum pro fabrica cathedralis 
praeter bona et annuos redditus omnes, quos 
suppeditare solent praebendae iam in dicta ec- 
clesia existentes, (qui redditus simul computati 
exaequare solent annuam summam scutatorum 
quingentorum), insuper impertimur, assigna- 
mus atque constitulmus perpetuoO summam 
annuam scutatorum ducentorum et quadraginta, 
titulo memoratae annuae praestationis ex ae- 
rario Nostrae Camerae solvendam. Ut autem 
supra constitutis capituli et ecclesiae novae 
cathedralis dotationibus satis possit fieri, prae- 
via abrogatione praefati brevis pontificii super 
erogatione reddituum abbatiae S, Mariae de 


4 


186 


Plano in oppido Pozzaglia vacantis, editi anno 
millesimo octingentesimo trigesimo septimo, 
eiusdem abbatiae bona et redditus scutatorum 
quingentorum pro dictis dotationibus explendis 
constituendisque concedimus, destinamus atque 
attribuimus donec aliter provideatur. Iamvero 
proprias aedes pro futuri episcopi ecclesiae 
Mandelensis habitatione eiusque curiae episco- 
palis residentia, assignamus perpetuo totum 
aedificium et domos quae antea ibidem perti- 
nebant ad Farfensem pro tempore abbatem. 
Item ecclesiasticum seminarium, quod Mande- 
lae floret, Mandelensi ecclesiae destinamus et 
attribuimus cum suis omnibus bonis, redditibus, 
iis etiam comprehensis, qui proveniunt ex sup- 
pressa abbatia S. Salvatoris, qui quidem ei 
iam adsignati comperiuntur eidemque perpetuo 
adservantur, cum aliis quibuscumque pristinis 
suis iuribus et oneribus. Cum vero, ut prae- 
fertur, pro recenti aedificatione eiusdem semi- 
narii solvenda adhuc supersint scutata circiter 
bis millia, idcirco potestatem fieri, ut in ipsius 
debiti extinctionem idem seminarium pecuniam 
censuario contractu comparare rite possit, at- 
que ut id minori quo possit ipsius detrimento 
fiat, mandamus eidem quotannis ab episcopo 
Mandelensi persolvi centum scutata, usque dum 
‘census, de yuo agitur, ab ipso seminario fue- 
rit extinctus, in quem finem eiusdem episcopi 
ac deputatorum curas volumus omnino intendi. 
Cum praeterea in more institutoque positum 
comperiatur, ut abbas Farfensis sex et viginti 
nominaret ex suo territorio adolescentes in ipso 
seminario pro media, ut aiunt, gratia reci- 
piendos, alendos atque docendos; cumque se- 
minarium Mandelense teneatur unum adolescen- 
tem ex oppido Rocca Antica et alterum ex op- 
pido Canemorto, gratis omnino perpetuo reci- 
pere, illud ab eiusmodi onere absolvimus atque 
perenniter liberamus in compensationem earum 
praestationum seu taxarum, quas percipere con- 
sueverat ex oppidis, a Sabinensi dioecesi supe- 
rius seiunctis, et in Mandelensem dioecesim 
adsignatis, servatis tamen eidem seminario Man- 
delensi ceteris redditibus ac bonis omnibus, 
quibus antea potiebatur fruebaturque; ius au- 
tem eiusmodi, quod praedictis oppidis Cane- 
morco et Roccantica pertinebat, deferimus et 
perpetuum in modum ita constituimus, ut unus 
pariver adolescens ex oppido Roccantica et aiter 
ex oppido Canemorto gratis et iugiter in po- 
sterum recipiatur alaturgue in seminario Man- 
delensi; hance od causam volumus, ut quae 
supra memoratae sunt viginti sex mediae gra- 
tiae, queis tenebatur idem seminarium Farfense 
mox Mandelense, reducantur dumtaxat ad vi- 
ginti et duas, et ab episcopo pro tempore 
Mandelense, eo quidem modo et ratione quae 
servabatur, ab abbate Farfensi semper et quan- 
documyue conferantur. Cumque adhuc videatur 
uti praefertur, aliquid ex iuribus et bonis ab- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


batiarum Farfae et S. Salvatoris Maioris sup- 
pressae vindicandum, ita inter episcopum Man- 
delensem aequali ratione seu parte dividendum 
esse decernimus quidquid ex iuribus, bonis et 
redditibus pertinentibus ad abbatiam Farfensem 
et S. Salvatoris Maioris in posterum comperia- 
tur aut vindicetur, qua in re (si cardinali ab- 
bati Farfensi placuerit) gratuitam operam na- 
vabit idem advocatus Turricelli, cui id etiam 
causae stipendium superius decretum fuit. Me- 
moratam autem ecclesiam Mandelensem Ssmae 
Mariae Virginis in coelum assumptae in cathe- 
dralem erectam S. Sedi immediate subiicimus, 
iisque omnibus et singulis frui facultatibus, 
exemptionibus, praerogativis et iuribus, quae 
ad ceteras ecclesias cathedrales pontificiae di- 
tionis pertinent. Fructus vero eiusdem novae 
ecclesiae Mandelensis taxamus ad florenos auri 
de camera quinquaginta, atque huius taxam 
in libris camerae apostolicae et sacri collegii 
describi iubemus. Interim vero ne Sabinensis 
et Mandelensis dioeceses, aliquid spiritualis in- 
commodi vel detrimenti capiant, in vicarios 
apostolicos deputamus ven. fratrem Dominicum 
Angelini episcopum Leucensem Sabinensis eccle- 
siae suffraganeum, et dilectum filium Nicolaum 
Abbrate abbatiae Farfensis in praesens vicarium 
generalem, ut ille, Sabinensem dioecesim, su- 
periori modo circumscriptam, hic autem no- 
vam Mandelensem dioecesim, uti supra consti- 
tutam, cum omnibus et singulis facultatibus 
necessariis et opportunis Nostro et Apostolicae 
Sedis nomine administrent, donec ecclesiae Sa- 
binensis et Mandelensis de pastore suo respe- 
ctive provideantur. Postremo ad huiusmodi 
episcopatus erectionem et ad omnia quae hisce 
apostolicis literis decrevimus, in earumdem li- 
terarum Nostrarum exequutorem deputamus 
dilectum filium Nostrum Paulum tituli S. Pra- 
xedis presbyterum cardinalem Polidorium, con- 
gregationis Concilii praefectum, cum facultati- 
bus necessariis et opportunis, ut per se vel aliam 
personam in ecclesiastica dignitate constitutam 
ab ipso subdelegandam, omnia statuere atque 
decernere valeat, et cuncta superius decreta ad 
exitum cumulate perducantur, atque etiam cum 
facultate eidem executori sive eius subdelegato 
detinitive pronunciandi guacumque oppositione 
adversus praedicta quomodolibet oritura, ita 
tamen ut ad congregationem concistorialem 
intra tres menses ab expieta literarum execu- 
tione, exemplar authentica forma exaratum de- 
cretorum omnium, quae in praefatarum litera- 
rum apostolicarum executionem emittet, in eius 
tabulario asservandum, 

Praesentes autem literas et in eis contenta 
quaecumque etiam ex eo quod quilibet inter- 
esse habentes, vel habere praetendentes vocati 
vel auditi non fuerint, nuilo unquam tempore 
de subreptionis vel obreptionis aut nullitatis 
vitio seu intentionis Nostrae defectu notari, im- 


ANNO MDCCCXLI, 


pugnari vel in controversiam vocari, sed per- 
petuo validas et efficaces existere et fore suos- 
que plenarios et integros effectus sortiri ac ob- 
tinere, ac ab omnibus ad quos spectat invio- 
labiliter observari debere decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, aliisque Nostris et cancellariae aposto- 
licae regulis, dictaeque cathedralis ecclesiae 
etiam iuramento, confirmatione apostolica vel 
quavis firmitate alia roboratis statutis et con- 
suetudinibus, ceterisque licet expressa et indi- 
vidua mentione dignis contrariis quibuscumque. 

Volumus praeterea quod harum literarum 
transumptis, etiam impressis, manu tamen ali- 
cuius notarii publici subscriptis, ac sigillo per- 
sonae in ecclesiastica dignitate constitutae mu- 
nitis, eadem prorsus fides adhibeatur quae ipsis 
praesentibus adhiberetur si forent exhibitae vel 
ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat paginam 
hance Nostrarum approbationis, suppressionis, 
extinctionis, cumulationis, translationis, desi- 
gnationis, érectionis, constitutionis, deputatio- 
nis, facultatis, decreti, derogationis ac volun- 
tatis infringere, eique ausu temerario contraire. 
Si quis autem hoc attentare praesumpserit in- 
dignationem omnipotentis Dei ac beatorum Petri 
et Pauli apostolorum eius se noverit incur- 
surum. 

Datum Romae apud sanctum Petrum septimo 
kalendas decembris, anno incarnationis domi- 
nicae millesimo octingentesimo quadragesimo 
primo, pontificatus Nostri anno decimo primo. 


CXXIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Separat a dioecesi Regipolitana (Kingsto- 
niensi) occidentalem provinciam Canadae 
superioris, et hanc in novum et distinctum 
ab illa episcopatum erigit, cuius sedes ab 
episcopo, qui illi stattm praeficitur, deter- 
minanda sit '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Inter multiplices gravissimasque apostolatus 
Nostri curas, non exiguam ea tenet partem, 
quae dioecesium per universum orbem respicit 
statum; siquidem supremae potestatis iudicii- 
que Nostri est illas moderari, earumque limi- 
tes constituere vel immutare, prout, habica 
temporum ac rerum ratione, fidelium utilitati 
convenire dignoscimus. 

Itaque, quum ven. frater Remigius Gualin 


187 


episcopus Regipolitanus, in superiori Canada, 
gravibus adductis rationibus Nobis exposuerit, 
religionis bonum et fidei catholicae incremen- 
tum in remota eiusdem Canadae superioris oc- 
cidentali provincia omnino requirere, ut ea 
provincia occidentalis e dioecesi Regipolitana 
disiungatur, atque in peculiarem episcopatum 
seu dioecesim proprie dictam erigatur; Nos 
rem tanti momenti congregationi venn. fratrum 
Nostrorum S. R. E. cardinalium negotiis Pro-. 
pagandae Fidei praepositae inquirendam com- 
misimus, rebusque omnibus accurate perpensis, 
ac praesertim ratione habita totius Canadae 
superioris permagnae amplitudinis, qua fit ut 
ab uno tantum episcopo regionis vastissimae 
regimen cum vera Ecclesiae utilitate retinere 
diutius non possit, postulationibus ipsius epi- 
scopi benigne annuentes, huius novi episcopa- 
tus erectionem perutilem esse existimavimus. 

Motu igitur Proprio et ex certa scientia, de- 
que apostolicae potestatis plenitudine, memo- 
ratam remotam occidentalem superioris Cana- 
dae provinciam, a Regipolitana dioecesi perpe- 
tuo separantes, eam regionem in peculiarem 
episcopatum et dioecesim, harum literarum vi, 
erigimus, atque una simul statuimus, ut sedes 
episcopalis, quae in posterum dioecesi titulum 
datura erit, ab episcopo, quem per similes apo- 
stolicas literas hoc ipso die datas illi praefici- 
mus, determinetur. 

Haec volumus mandantes propterea omnibus 
et singulis ad quos spectat ac in futurum spe- 
ctabit, ut praedictis dispositionibus Nostris se 
subiiciant, illasque accurate exeyui satagant. 
Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere et fore, suosyue ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, 
ac ab omnibus ad quos pertinet et pertinebit 
quomodolibet in futurum, inviolabiliter obser- 
vari, ac irritum et inane, si secus super his 
a quoguam quavis auctoritate scienter vel igno- 
ranter contigerit attentari. Non obstantibus qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima septima decemb. millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo, pontifica- 
tus Nostri anno decimo primo. 


CXXIV. 
DECRETUM 


Societas presbyterorum Pretiosissimi Sanguinis 
laudatur ac commendatur, eiusque alumni 
ab auctoritate parochorum eximuntur ?. 


Sacerdos Gaspar del Bufalo anno 1814 nutu 
Pii VII prima fundamenta iecit congregationis 


. 1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


2 Ex Archivio domus Praepositurae generalis eiusdem Congregationis de Urbe, 


188 


presbyterorum saecularium, quam a Pretioso 
Sanguine, appellandam esse dixit. Eum autem 
finem pius ille institutor sibi et suis sodalibus 
propositum esse voluit, ut universam vitae ra- 
tionem ex praescripto sacrorum canonum com- 
pararent propriamque et proximorum sanctifi- 
cationem praesertim sacris expeditionibus et spi- 
ritualibus exercitationibus curarent. 

Benedixit Deus huic operi, et novae congre- 
gationis domus, vivente adhuc eius auctore, et 
post eius obitum, pluribus in dioecesibus ere- 
ctae sunt: quin imo spes modo affulget, ut 
pia societas in dies augeatur et in exteras quo- 
que regiones diffundatur. 

Verum eiusdem alumnis plurimum instituto 
deesse visum est, donec illud et constitutiones, 
quibus regitur, apostolica auctoritate probatae 
non fuerint. Supplices propterea sacram hanc 
congregationem Episcoporum et Regularium 
nuper adierunt, exhibentes literas episcoporum, 
quibus societas ipsa commendatur. 

Sacra igitur congregatio, attentis literis com- 
mendatitiis episcoporum, sedulo diligenterque 
perpenso scopo piae societatis, nec non ube- 
ribus fructibus, qui ex sacris expeditionibus et 
plis exercitationibus sperantur, inspectisque con- 
stitutionibus, censuit, si Sanctissimo Domino 
placuerit, praefatum institutum summopere lau- 
dandum et commendandum esse, eiusque con- 
stitutiones, prout in hoc exemplari exhibentur, 
ad scopum obtinendum esse accommodatas et 
nihil obstare quominus eisdem constitutionibus 
regatur, salva tamen ordinariorum iurisdictione. 
Sed ad evitandas quaslibet dissidii causas, quae 
fortasse inter enunciatos presbyteros et parochos 
oriri possent, eadem sacra congregatio expedire 
iudicavit, ut praefatae societatis domus et alu- 
mni quamdiu in ipsa societate remaneant, a 
dependentia parochorum eximantur, praesertim 
in receptione sacramentorum etiam tempore 
paschatis, et quoad funeralia et quartam fu- 
nerariam, dummodo alumni ipsi intra domos 
congregationis moriantur. 

Et facta praemissorum relatione Sanctissimo 
Domino Nostro Gregorio PP. XVI in audientia 
habita a sub-secretario die 17 decembris 1841, 
Sanctitas Sua resolutionem sacrae congregationis 
in omnibus ratam habuit et confirmavit, ac su- 
per expressam exemptionem a parochis beni- 
gne impertita est; contrariis quibuscumque non 
obstantibus. 

Romae 17 decembris 1841. 


ACTA GREGORII PP. XVI. _ 


JG 
EPISTOLA 


Cum Nicolao I omnium Russiarum impera- 
tore laetatur de nuptiis initis inter filium 
principem Alexandrum et Mariam, filiam 
Hassize magni ducis '. 


Serenissimo ac potentissimo principi 
Nicolao I 
omnium Russiarum imperatori 
Poloniae regi, Finlandiae duci 


GREGORIUS PP. XVI. 


Serenissime ac potentissime imperator, 
salutem. 


Cum aliquandiu abfuissemus ab Urbe aliquot 
invisentes subiectas temporali ditioni Nostrae 
civitates, reversi in sedem Nostram, magnam 
invenimus negotiorum expediendorum multitu- 
dinem. Inter cetera gratissimae Nobis oblatae 
sunt literae imperialis maiestatis tuae, quibus 
officium debebamus responsionis Nostrae. Lu- 
culentam illae praebent benevoli erga Nos animi 
significationem, de nuptiis renunciantes quae 
inter dilectissimum filium tuum celsissimum 
imperialem principem Caesarowitsch magnum 
ducem hereditarium Alexandrum Nicolaiewitsch 
et celsissimam imperialem principem magnam 
Russiae ducem Mariam Alexandrownam, filiam 
celsissimi magni ducis Hassiae Darmstadiensis, 
initae sunt. Verissime quidem existimas, sere- 
nissime ac potentissime princeps, optare Nos 
ex animo, ut imperiali maiestati domuique tuae 
de hisce nuptiis bene ac feliciter eveniat. Omnia 
enim maiestati tuae cupimus quae vere pro- 
spera et salutaria sunt; ac Deum O. M. sup- 
pliciter oramus, ut vota haec Nostra exaudiat, 
et imperialem maiestatem tuam perfecta No- 
biscum charitate coniungat. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die vigesima tertia decemb. 
millesimo octingentesimo quadragesimo primo, 
pontificatus Nostri anno decimo primo. 


CXXVI. 
EPISTOLA 


Cum Ludovico Bavariae rege dolet de morte 
reginae honoratissimae viduae Maximiliani 
patris et antecessoris eius, eumque conso- 
latur ?, 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


2 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ANNO MDCCCXLIL, 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Ludovico Bavariae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quo magis, pro paterno, quem in regiam 
maiestatem tuam gerimus, animo, omni te frui 
cupimus prosperitate, eo sane molestius ferimus, 
si tibi adversi aliquid accidisse intelligamus. 
Aestimet proinde maiestas ipsa tua quomodo 
literis affecti fuerimus eventus nuntiis supra 
quam dici potest funesti, qui te tuosque omnes 
in luctum acerbissimum coniecit. Significas enim 
serenissimam et potentissimam principem regis 
Maximiliani patris et antecessoris tui viduam 
reginam honoratissimam vita excessisse, cuius 
iacturae dolorem verissime vocas immedicabi- 
lem. Adoranda tamen sunt inscrutabilia iudicia 
Dei, et, quaecumque ea sint, religiose ample- 
xanda; quod regiam maiestatem tuam reipsa 
facere gaudemus, “probe intelligentem, quantum 
praestet Deum sibi malorum patientia deme- 
reri, quam ex immodico dolore reddere nullo 
cum fructu graviora. Ceterum pro renovata con- 
firmatione filialis erga Nos pietatis tuae, gra- 
tias agimus, et quam religiose postulas, apo- 
stolicam benedictionem eventuum posthac me- 
liorum rerumque omnium iuvante Domino se- 
cundarum auspicium, tibi, carissime in Christo 
fili Noster, ac regiae domui tuae amantissime 
impertimur. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die tertia ianuarii millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo primo. 


CXXVII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Oppidum vulgo Monte S. Giovanni Verulanae 
dioecesis in civitatem erigitur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Apostolicae huius Sedis benignitas erga illa sui 
civilis principatus oppida semper eluxit, quae 
originis vetustate, ac singulari incolarum vir- 
tute, religione atque in Petri Cathedram vene- 
ratione praestare videntur. 

Sane Campania in provincia, pontificiae No- 
strae ditionis, vetus extat oppidum, quod vulgo 
Monte San Giovanni appellatum, atque in spi- 


189 


ritualibus Verulanae dioecesi, in temporalibus 
vero Frusinati delegationi subiectum, et civium 
frequentia , et egregia eorum indole, pietate , 
atque in hanc Apostolicam Sedem observantia, 
et honestarum familiarum copia, aedificiorum 
ac sacrarum aedium numero, et catholicae re- 
ligionis ac divini cultus studio, ipsaque agro- 
rum ubertate, caelique salubritate excellit. Quod 
quidem oppidum pluribus privilegiis donatum, 
exactis dynastarum seu baronum temporibus 
principem locum illo in ducatu obtinuit, qui 
eiusdem oppidi nomine appellabatur. Atque 
inter insignia ipsius oppidi monumenta, illud 
profecto omni laude, praedicatione, literis ce- 
lebrandum, quod angelici doctoris mora, ac 
miro certamine fuit summopere illustratum. 
Ibi enim sanctus ille vir, fulgidissimum catho- 
licae Ecclesiae lumen firmissimumque praesi- 
dium, biennio unius cellulae clausus angustiis, 
beatitudine paradisi fruens, et contra acerrimos 
hostiles impetus, veluti bonus miles Christi 
strenue dimicans, magnifice triumphavit, atque 
angelorum colloquia praesentiamque habere me- 
ruit. Itaque cum illius oppidi magistratus pri- 
moresque cives supplici cum prece a Nobis 
postulaverint, ut idem oppidum ad pristinum 
splendorem revocare, illudque civitatis nomine 
ac iure decorare velimus, Nos eorum votis ala- 
cri libentique animo annuendum censuimus, ea 
profecto spe freti fore , ut huiusmodi Nostrae 
benevolentiae testimonio, ipsi acriori quodam 
incitati stimulo magis magisque pietatis, reli- 
gionis ac virtutis laude fulgere, et de Nobis 
deque hac Apostolica Sede quibusque rebus 
optime mereri conentur. 

Quamobrem omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti aliisque ecclesiasticis censuris, senten- 
tlis ac poenis, quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius tan- 
tum rei gratia absolventes et absolutos fore cen- 
sentes, hisce literis, Motu-Proprio, certa scientia, 
matura deliberatione Nostra, deque apostolicae 
potestatis plenitudine, cominemoratum oppidum 
vulgo Monte S. Giovanni, in Campania pro- 
vincia situm, atque in spiritualibus Verulanae 
dioecesi, in temporalibus Frusinati delegationi 
subiectum, in civitatem perpetuo erigimus et 
instituimus, eique civitatis titulum et denomi- 
nationem cum omnibus honoribus, iuribus, prae- 
rogativis, quae ceteris omnibus pontificiae No- 
strae ditionis civitatibus, non tamen ex pecu- 
liaribus titulis competere dignoscuntur, vel com- 
petere poterunt concedimus, ac magistratui eius- 
dem oppidi, per Nos in civitatem erecti, con- 
suetos honores et insignia tribuimus, quibus 
aliarum pontificiae Nostrae ditionis praefatae 
civitatum magistratus ex usu et consuetudine 


1 Ex Archivio Cancellariae Episcopalis Verulanae. 


Igo 


gaudent et pollent, vel gaudere potuerint. Con- 
cedimus etiam et impertimur, ut Montis S. Io- 
annis incolae civium nomine decorentur, ita 
tamen, ut episcopus in tempore Verulanus inibi 
morari et residere minime teneatur, sed eccle- 
siae Verulanae, ut antea, subditi omnino sint. 

Haec volumus, atque mandamus, decernentes 
has literas firmas, validas et efficaces esse et 
fore suosque plenarios et integros effectus sor- 
tiri et obtinere, et eorum causa quae expressa 
sunt hoc futurisque temporibus plenissime suf- 
fragari; sicque in praemissis per quoscumque 
iudices ordinarios et delegatos, etiam causarum 
palatii apostolici auditores ac Sanctae Romanae 
Ecclesiae cardinales, sublata eis et eorum cuilibet 
quavis aliter iudicandi et interpretandi facultate 
et auctoritate, iudicari ac definiri debere, irritum- 
que et inane quidquid secus super his a quo- 
quam quavis auctoritate scienter vel ignoranter 
contigerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis nec non peculiaribus quorum- 
cumque locorum etiam iuramento, confirma- 
tione apostolica, vel quavis firmitate alia ro- 
boratis statutis et consuetudinibus, privilegiis, 
quoque indultis et literis apostolicis in contra- 
rium quomodolibet concessis, confirmatis et 
innovatis ; quibus omnibus et singulis illo- 
rum tenores praesentibus pro plene ac sufficien- 
ter expressis, deque verbo ad verbum insertis 
habentes, illis alias in suo robore permansuris 
ad praemissorum effectum, hac vice dumtaxat, 
specialiter et expresse derogamus, caeterisque 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die septima ianuarii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo secundo, pontificatus 
Nostri anno decimo primo. 


CXXVIII. 
EPISTOLA 


Archiepiscopo primati Armeno Constantinopo- 
litano, ad.onus episcopale ferendum, coad- 
iutorem promittit. Archiepiscopum et gentem 
Armenorum paterna dilectione se prosequi 
fatetur '. 


Venerabili fratri 
Paulo Marusci archiepiscopo 
primati Armeno Constantinopolitano 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Literas tuas datas sub die decima septima 
septembris elapsi anni tradidit Nobis dilectus 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


filius Arsenius Angiarakian monachus Antonia- 
nus tui ordinis, apud Nos procurator generalis, 
isque simul fraternitatis tuae nomine retulit 
plura, quibus sane intelleximus, quot quantis- 
que Armenorum indigeat ecclesia, quibusque 
angustiis in tristissima hac rerum conditione 
tu ipse, ven. frater, tenearis. Quae quidem 
quum ita esse intellexerimus, sacro consilio 
Christiano Nomini Propagando commisimus 
statim, ut quae a te patefacta sunt Nobis, cu- 
raret quam solerter; tibi vero, quem a sede 
ista, tuis illustrata virtutibus, remotum nequa- 
quam volumus, adiutricem manum componen- 
dam decrevimus. Antistitem videlicet tibi ap- 
prime probatum constituimus deligendum, quo 
in tanta temporum ac locorum difficultate, ad 
onus episcopatus ferendum adiuveris. Erit porro 
sacrae congregationis de Propaganda Fide, inanes 
prorsus, a te conceptos, dispellere timores, circa 
huius Sanctae Sedis in te Armenosque tuos be- 
nevolentiam; ast illud tibi ratum iam nunc 
certumque volumus, Nos et fraternitatem tuam, 
cuius eximiam religionem prudentiamque haud 
ignoravimus unquam, et universam Armeno- 
rum gentem peculiari semper ac paterna dile- 
Ctione esse prosecutos, tum omnia quovis tem- 
pore exoptasse quae sive ad tui commodum, 
sive ad utilitatem commissi tibi gregis perti- 
nerent. Equidem illud Nobis summo gaudio 
atque incredibili laetitia fuit, quod epistola fra- 
ternitatis tuae retulit nuper plures videlicet hae- 
reticos Armenos ad catholicae unitatis sinum 
rediisse, ac Deo misericordiarum patri immor- 
tales egimus gratias, quod dum intima confi- 
ceremur amaritudine ob innumeras fere, quibus 
Ecclesia vexatur, calamitates, tantae Nobis con- 
solationis argumentum exhibuerit. Nec vero nul- 
lum Nobis suboriri dubium potest, quin tu, 
ven. frater, pro eo, quo incensus es, catholicae 
religionis propagandae studio, divinae provi- 
dentiae consiliis obsecundans, omnes, quotquot 
sunt, errantes Ecclesiae filios, qui in ovile 
Christi revertuntur, paterno sis affectu comple- 
xurus. Interim vero Deum O. M. enixe depre- 
cantes, ut in te alque in istam dominici gregis 
electam partem divitias misericordiae suae di- 
gnetur effundere, et tibi atque universae Arme- 
norum ecclesiae, de catholica religione optime 
meritae, apostolicam benedictionem peramanter 
impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima nona ianuarii millesimo 
Octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo. 


1 Ex Ture Pontificio de P. F, 


ANNO 
CXXIX. 


S. R. E. cardinales declarat Franciscum Xa- 
verium Massimo aedium pontificiarum prae- 
positum, Aloysium Vannicelli Urbis guber- 
natorem, Carolum Acton camerae aposto- 
licae auditorem; insuper S.R.E. presbyte- 
ros cardinales creat atque declarat Frideri- 
cum Iosephum Schwarzenberg et Cosmam 
Corsi !. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN’ CONSISTORIO SECRETO 
DIE VIGESIMA QUARTA IANUARII 
MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO 
SECUNDO. 


Venerabiles fratres, 


Communis Nobiscum ex nonnullorum antea 
venn. fratrum Nostrorum, et nuper etiam ex 
alicuius obitu vobis fuit moeror: item commu- 
nis erit hodierno die, Deo iuvante, consolatio. 
Magnum illi quidem ipsi reliquerunt solatium 
doloris Nostri, spem nimirum haud sane ina- 
nem, eos mercedem suorum pro Ecclesia labo- 
rum in beatae vitae perennitate fuisse a Do- 
mino consecutos: at est etiam cur Nos conso- 
lemur quod divinae in hanc Sanctam Sedem 
beneficio providentiae, uti antea extiterunt, ita 
et nunc non desint, qui suffici amissis queant 
illorum simul et honoris locum et virtutum 
laudem adepturi. Cogitantibus igitur Nobis, pro 
eo ac debemus, vestrum amplissimum ordinem 
nova praestantium virorum cooptatione sup- 
plere, illud potissimum curae fuit, quo haec 
pertinet sacri collegii institutio, nempe ut ido- 
nei Nobis adsint consiliarii et adiutores, impo- 
sito infirmitati Nostrae gravissimo utrique mu- 
neri sustinendo. Eo etiam animum, ut par erat, 
intendimus, ut ipse, qui viris bene de hac San- 
cta Sede promeritis habetur honos, maius ad 
ampliora et utiliora praestanda sit incitamen- 
tum. Itaque visum in Domino est, aliquos ho- 
die promovere ex illorum numero, qui, etsi 
aliis quoad cetera sint pares, hoc tamen pro- 
prium habent, quod munera praeclare gesserint, 
eo in gradu aulae Nostrae constituti, cuius de 
more S. Ecclesiae Romanae peculiaris haberi 
ratio solet. Quatuor igitur inter illos delegimus, 
quorum quidem tres in aliis iam consistoriis 
cardinales creati a Nobis fuerant, atque in pe- 
ctore reservyati. 

Sunt autem: 

Franciscus Xaverius Massimo, praepositus ae- 
dium pontificiarum, quem in pectore reserva- 
vimus in consistorio habito die decima secunda 
februar. miulesimo octingentesimo trigesimo 
octavo. 


MDCCCXLII. 


Ig! 


Carolus Acton, camerae apostolicae auditor 
generalis, quem reservavimus in consistorio diei 
decimae octavae februar. anni millesimi octin- 
gentesimi trigesimi noni. 

Aloisius Vannicelli, gubernator Urbis et vice- 
camerarius, in pectore item reservatus in con- 
sistorio diei vigesimae tertiae decembris mille- 
simo. octingentesimo trigesimo nono, 

His addendus visus est: 

Cosmas Corsi, rotae Romanae auditorum de- 
canus. Supervacaneum foret singulares ipsorum 
omnium laudes hoc loco recensere; quando- 
quidem probe nostis, venn. fratres, quae suo 
digna genere et institutione dederunt docu- 
menta religionis et probitatis, morum vitaeque 
in exemplum integrae, et quanta eorum fuit 
in suis fungendis muneribus sedulitas, aequitas, 
prudentia, cum singulari significatione devotae 
Nobis Sanctaeque huic Sedi voluntatis. 

Accedit vero cumulus consolationi Nostrae 
quod, Dei beneficio, alium praedictis adiungen- 
dum habeamus, quem insigne futurum vestri 
ordinis ornamentum, vobis quoque visum iri 
existimamus, videlicet Fridericum Josephum de 
Schwarzenberg archiepiscopum Salisburgensem, 
clarum nobilitate, virtutum splendore clario- 
rem, in quo dotes enitent egregii pastoris , 
quem insignis, cui praeest, ecclesiae summa 
studia mirifice commendant, cuius propterea 
amplificatam dignitatem carissimo etiam in 
Christo filio Nostro Austriae imperatori gratam 
fore acceptamque non dubitamus. 


Quid vobis videtur? 


Auctoritate omnipotentis Dei, sanctorum apo- 
stolorum Petri et Pauli ac Nostra, declaramus 
S. R. E. cardinales 


presbyteros scilicet 


Carolum Acton 
Aloisium Vannicelli 


diaconum vero 
Franciscum Xaverium: Massimo. 


Insuper creamus S. R. E. presbyteros cardi- 
nales 


Fridericum Iosephum de Schwarzenberg 
Cosmam Corsi. 


Cum dispensationibus, derogationibus et clau- 
sulis necessariis et opportunis. 

In nomine Patris > et Filii > et Spiri- 
tus >{< Sancti. Amen. 


‘1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


192 
CXXX. 


De novo ecclesiae Sabinensis statu '. 
ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE VIGESIMA QUARTA IANUARII 
MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO 
SECUNDO. 


Venerabiles fratres, 


Quod tandiu ad faciliorem Sabinensis eccle- 
siae procurationem stabilizndam optabamus, id 
demum, fortunante patre luminum, studia et 
consilia Nostra, feliciter peractum gratulamur. 
Haec vobis, venn. fratres, animo laetanti signi- 
ficamus, probe gnari, illud et vobis maxime 
in votis fuisse, qui pro ordinis quem tenetis 
loco ad eam regendam evocamini. 

Plura quidem occurrebant, quibus tantum 
boni praepediri dolendum erat. Cum enim et 
ex dioeceseos amplitudine, et ex itinerum aspe- 
ritate, et ex locorum natura perdifficilis eius- 
dem gubernatio esset, incommoda et valde 
_Operosa, Omnino oportere videbamus eam im- 
minuere, atque alteram ex ablatis eidem locis 
constitui sedem episcopalem. Verum cum om- 
nia paene in eam rem necessaria deesse quere- 
remur, tanta Nos cura levavit dilectus filius 
Noster Aloysius card. Lambruschinius dimis- 
sione abbatiarum sibi perpetuo commendata- 
rum Farfensis et S. Salvatoris Maioris, quam 
‘sponte et libere in Nostris manibus edidit, non 
sua profecto quaerens, sed quae Jesu Christi, 
ut ita in promptu essent, quae ad id operis 
desiderabantur. 

Potuit quippe ex Sabinensis et abbatialis dioe- 
cesium locis altera constitui satis ampla, re- 
ctiusque circumscripta dioecesis, cui pro epi- 
scopali sede Mandelam seu Podium Mirtetum 
adsignavimus, civitatem Farfensis abbatiae, coeli 
locique conditione in Sabinis commendatam, 
aedemque eius principem honori Virginis Geni- 
tricis in coelum assumptae cathedralem decla- 
ravimus. Abbatiales praeterea aedes nuper eius- 
dem Aloysii cardinalis abbatis ope et instantia 
fere ab inchoato restitutae, et eo quo par est 
cultu exornatae in antistitum domicilium ap- 
prime accommodatae, locaque in curiae statio- 
nem plane apta patuerunt, uti et seminarium 
illuc haud ita pridem eodem curante transla- 
tum, recta disciplina, doctorum laude, alum- 
norum frequentia celebratum, ubi adolescentes 
clerici in spem Ecclesiae succrescant religioni 
ac bonis artibus rite instituti. Censui itidem 
utriusque episcopatus, novique capituli Man- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


delani prospectum est collatis insimul, ac pro 
portione distributis reditibus Sabinensis et ab- 
batialis patrimonii, quibus praeter statos alios 
proventus, illud quoque perpetuo adiecimus 
subsidium scutatorum mille et octingentorum, 
quod temporariis rescriptis cardinales episcopi 
e publico aerario assequi consueverunt. 

Ne autem memoria earumdem abbatiarum 
ullo unguam tempore excidat, quae et monu- 
mentorum splendore, et cardinalium meritis 
qui iisdem praefuerunt, et aliis ex causis, in- 
signes omni aetate habitae sunt, cardinales epi- 
scopos Sabinenses titulo abbatum Farfensium, 
iuribusque patronatuum ac nominationum qui- 
bus abbates potiebantur, perpetuo instructos, 
salvis tamen iuribus ordinariorum, denuncia- 
vimus, prout Mandelanum episcopum titulo 
donavimus abbatis S. Salvatoris Maioris. 

Haec sant, venn. fratres, quae, universa rei 
ratione perpensa, accitaque in consilium sele- 
cta e vestris collegis congregatione, de novo 
rei sacrae in Sabinis statu decrevimus, de ae- 
terna populorum, qui ibidem sunt, salute sol- 
liciti, vestrique ordinis splendori, pro Nostra 
in vos benevolentia, opportune prospicientes. 
Ceterum quo consilia haec Nostra optatos exi- 
tus nanciscantur, ut nimirum ex aptiori hac 
utriusque dioeceseos designatione promptius ac 
felicius sacrorum praesides traditis sibi ovibus 
praesto sint, oculos levemus in montes, unde 
auxilium est Nobis, volensque et propitia adsit 
Virgo Genitrix sacratissima cum coelitibus ea- 
rum dioecesium patronis tutelaribus, ut cuncta 
haec fauste ac prospere in maiorem Dei glo- 
riam_ succedant., 


CXXXI. 


EPISTOLA 


Iacobum Holas ab episcopis nationis Armeno- 
rum in patriarcham Ciliciae electum seu po- 
stulatum in ea dignitate confirmat 2. 


Venerabili fratri 
Iacobo Holas 
archiepiscopo nuper Amasen. 
in patriarcham Ciliciae Armenorum electo 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Romani Pontificis, quem pastor ille coelestis 
et episcopus animarum potestatis plenitudine 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


2 Ex Iure Pontificio de P, F. 


ANNO MDCCCXLIt. 


sibi, tradita ecclesiis praetulit universis, sollici- 
tudo requirit, ut circa cuiuslibet ecclesiae statum 
sic vigilanter excogitet sicque prospiciat dili- 
genter, quod per eius providentiam circumspe- 
ctam tunc per simplicis provisionis officium, 
quandoque vero per ministerium translationis 
accommode, prout personarum, locorum et 
temporum qualitas exigit et ecclesiarum utilitas 
persuadet, ecclesiis singulis pastor accedat ido- 
neus et rector providus deputetur, qui popu- 
lum sibi commissum salubriter dirigat et in- 
formet, ecclesiamque sibi traditam non solum 
gubernet utiliter, sed etiam multimodis efferat 
incrementis. 

Sane patriarchali ecclesia Ciliciae Armeno- 
rum, cui bo. me. Gregorius, denominatus Sextus, 
ultimus illius patriarcha dum viveret praesi- 
debat, per obitum dicti Gregorii patriarchae, 
qui extra Romanam curiam debitum naturae 
persolvit, pastoris solatio destituta, Nos ad 
provisionem huiusmodi patriarchalis ecclesiae, 
paternis et sollicitis studiis, intendentes, post 
deliberationem quam de praeficiendo ipsi eccle- 
siae patriarchali Ciliciae Armenorum personam 
utilem ac etiam fructuosam cum venn. fratribus 
Nostris S. R. E. cardinalibus habuimus diligen- 
tem, demum ad te nuper archiepiscopum Ama- 
sen., quem venn. etiam fratres Nostri episcopi 
catholici nationis Ciliciae Armenorum ad pa- 
triarchalem ecclesiam huiusmodi pro illius pa- 
triarcha elegerunt seu postularunt, quique fi- 
dem catholicam iuxta articulos iampridem a 
Sede Apostolica Orientalibus praescriptos ex- 
presse professus fuisti, consideratis grandium 
virtutum meritis, quibus personam tuam illa- 
rum largitor Altissimus multipliciter insignivit, 
et attendentes quod tu, qui ad archiepiscopa- 
lem ecclesiam Amasen. evectus, munere conse- 
Crationis suscepto, pontificalia exercuisti, ordi- 
nationes habuisti, confirmationis sacramentum 
administrasti et in reliquis ita te bene gessisti, 
ut praedictae ecclesiae patriarchali Ciliciae Ar- 
menorum praefici dignus censearis, ipsamque 
patriarchalem ecclesiam scies voles et poteris, 
auctore Domino, salubriter regere et feliciter 
gubernare, direximus oculos Nostrae mentis. 
Intendentes igitur tam dictae patriarchali eccle- 
siae Ciliciae Armenorum quam eius gregi do- 
minico salubriter providere, teque a quibusvis 
suspensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis 
‘sententiis, censuris et poenis a iure vel ab ho- 
mine quavis occasione vel causa latis, si quibus 
quomodolibet innodatus existis, ad hoc dum- 
taxat, ut translatio, provisio et praefectio per 
Nos ut infra faciendae praesentesque literae suum 
debite sortiantur effectum, harum serie absol- 
ventes et absolutum fore censentes, ac eiusmodi 
electionem seu postulationem, de fratrum eo- 
rumdem consilio, apostolica auctoritate, appro- 
bantes et confirmantes, omnesque et singulos 
etiam substantiales defectus, si qui in elections 


Acta Grecoriu XVI. Vol, JIT, 


193 


seu postulatione huiusmodi quomodolibet in- 
tervenerint, quatenus opus sit, eadem aposto- 
lica auctoritate supplentes et sanantes, iuxta 
decretum a congregatione eorumdem fratrum 
Nostrorum praedictae S. R. E. cardinalium ne- 
gotiis de Propaganda Fide praepositorum ema- 
natum et per Nos etiam approbatum, te licet 
absentem, a vinculo quo dictae ecclesiae Ama- 
sen., cui hactenus praefuisti, tenebaris, de si- 
mili consilio et apostolicae potestatis plenitu- 
dine absolventes, ad dictam patriarchalem ec- 
clesiam Ciliciae Armenorum, de consilio et apo- 
stolicae potestatis plenitudine similibus trans- 
ferimus, teque illi in patriarcham praeficimus 
et pastorem, curam regimen et administratio- 
nem ipsius patriarchalis ecclesiae tibi in spiri- 
tualibus et temporalibus plenarie committendo, 
liberamque tibi ad dictam patriarchalem eccle- 
siam transeundi licentiam tribuendo, in illo qui 
dat gratias et largitur praemia confidentes, quod 
dirigente Domino, actus tuos ipsa patriarchalis 
ecclesia, sub tuo felici gubernio, regetur utiliter 
et prospere dirigetur, ac grata in eisdem 
spiritualibus ac temporalibus suscipiet incre- 
menta. 

Quocirca fraternitati tuae per apostolica scripta 
mandamus, quatenus, ad praefatam patriarcha- 
lem ecclesiam cum gratia Nostrae benedictionis 
accedens, curam et administrationem praefatas 
sic exercere studeas sollicite, fideliter et pru- 
denter, quod exinde sperati fructus proveniant, 
ac tuae bonae famae odor ex tuis laudabilibus 
actibus latius diffundatur, ipsaque patriarchalis 
ecclesia gubernatori provido ac fructuoso ad- 
ministratori gaudeat se commissam, tuque prae- 
ter aeternae retributionis praemium, Nostram et 
dictae Sedis benedictionem et gratiam exinde 
uberius consequi merearis; nec non venn. fra- 
tribus Nostris suffraganeis orthodoxis ac dilectis 
etiam filiis vassallis dictae patriarchalis eccle- 
siae ac clero et populo ipsi patriarchali eccle- 
siae subiectis, per apostolica scripta mandamus, 
ut suffraganei tibi tamquam membra capiti ob- 
sequentes, exhibeant tibi obedientiam et reve- 
rentiam debitas et devotas ita, quod mutua inter 
te et ipsos gratia gratos sortiatur effectus, et 
Nos eorum devotionem possimus propterea in 
Domino merito commendare; clerus autem, te, 
pro Nostra et eiusdem Sedis Apostolicae reve- 
reptia benigne recipientes et honorifice pertra- 
ctantes, tua salubria monita et mandata susci- 
piant humiliter et efficaciter adimplere procu- 
rent; populus vero te tamquam patrem et pa- 
storem animarum suarum devote suscipientes 
et debita honorificentia prosequentes, tuis mo- 
nitis et mandatis salubribus humiliter inten- 
dant ita, quod tu in eis devotionis filios et ipsi 
in te per consequens patrem beneyolum inve- 
nisse gaudeatis; vassalli praeterea praefati, te 
debito honore prosequentes, tibi fidelitatem so- 
litam ac consueta servitia et iura tibi ab eis 


25 


194 


debita integre exhibere procurent: alioquin sen- 
tentiam sive poenam quam tu rite tuleris seu 
statueris in rebelles, ratam habebimus et facie- 
mus, auctore Domino, usque ad satisfactionem 
condignam inviolabiliter observari. 

Volumus autem quod tu in sede tua pa- 
triarchali montem pietatis ad praescriptum sa- 
crosancti concilii Tridentini instituas, conscien- 
tiam tuam super hoc onerantes; volumus etiam 
quod tu antequam regimini et administrationi 
dictae patriarchalis ecclesiae te in aliquo im- 
misceas, in manibus duorum pariter fratrum 
Nostrorum archiepiscoporum et episcoporum 
gratiam et communionem Sedis Apostolicae 
habentium et in istis partibus degentium seu 
alterius eorum fidelitatis debitae solitum prae- 
stes iuramentum, iuxta formam_ praesentibus 
adnotatam, et sic a te praestiti iuramenti for- 
mam, ad eamdem congregationem de Propa- 
ganda Fide de verbo ad verbum, per tuas pa- 
tentes literas, tuo sigillo munitas, per proprium 
nuncium quantocitius transmittere omnino te- 
nearis, quibus et eorum cuilibet per easdem 
praesentes pariter mandamus, ut ipsi vel eorum 
alter a te Nostro et Romanae Ecclesiae nomine, 
iuramentum huiusmodi iuxta eamdem formam 
recipiant seu recipiat. 

Forma autem iuramenti quod praestabis haec 
est: « Ego Iacobus Holas patriarcha Ciliciae 
Armenorum ab hac hora in antea fidelis et 
obediens ero beato Petro apostolo Sanctaeque 
Apostolicae Romanae Ecclesiae et domino no- 
stro domino Gregorio PP. XVI suisque succes- 
soribus canonice intrantibus. Non ero in con- 
silio aut consensu vel facto, ut vitam perdant 
aut membrum, seu capiantur mala captione, 
aut in eos violenter manus quomodolibet in- 
gerantur, vel iniuriae aliquae inferantur quovis 
quaesito colore; consilium vero quod mihi 
credituri sunt per se aut nuncios seu literas, ad 
eorum damnum, me sciente, nemini pandam; 
papatum Romanum et regalia sancti Petri ad- 
jutor eis ero ad retinendum et defendendum 
contra omnem hominem; legatum Apostolicae 
Sedis in eundo et redeundo honoritice tractabo 
et in suis necessitatibus adiuvabo; iura, hono- 
res, privilegia et auctoritatem Sanctae Romanae 
Ecciesiae, Domini nostri Papae et successorum 
eiusdem conservare, defendere, augere et pro- 
movere curabo. Non ero in consilio, facto vel 
tractatu, in quibus contra ipsum Dominum 
nostrum vel eamdem Romanam Ecclesiam ali- 
qua sinistra vel praeiudicialia personae, iuris, 
honoris, status et potestatis eorum machinen- 
tur, et si talia a quibuscumque procurari no- 
vero vel tractari, impediam hoc pro posse et, 
quantocitius commode potero, significabo eidem 
Domino nostro vel alteri per quem ad ipsius 
notitiam poterit pervenire. Regulas sanctorum 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


patrum, decreta, ordinationes, reservationes , 
dispositiones, provisiones et mandata aposto- 
lica totis viribus observabo et faciam ab aliis 
observari. Haereticos, schismaticos et rebelles 
Domino nostro ac successoribus praedictis pro 
posse persequar et impugnabo. Vocatus ad 
synodum veniam, nisi praepeditus fuero_ cano- 
nica praepeditione. Apostolorum limina singulis 
quinquenniis personaliter et per me ipsum vVI- 
sitabo et Domino nostro successoribusque prae- 
dictis rationem reddam de toto meo pastorali 
officio deque rebus omnibus ad patriarchalis 
ecclesiae meae statum, ad cleri et populi di- 
sciplinam, animarum denique, quae meae fidei 
creditae sunt, salutem quoquomodo pertinen- 
tibus, et vicissim mandata apostolica praedicta 
humiliter recipiam et quam diligentissime exe- 
quar: quod si legitimo impedimento detentus 
fuero, praefata omnia adimplebo per certum 
nuncium ad hoc speciale mandatum habentem 
de gremio cleri mei aut alium in dignitate ec- 
clesiastica constitutum seu alias personatum 
habentem, aut, his mihi deficientibus, per dioe- 
cesanum sacerdotem, et, clero deficiente omni- 
no, per aliquem alium presbyterum saecularem 
vel regularem spectatae probitatis et religionis, 
de supradictis omnibus plene instructum. De 
huiusmodi autem impedimento docebo per le- 
gitimas probationes ad Sanctae Romanae Ec- 
clesiae cardinalem proponentem in congrega- 
tione sacri concilii Tridentini, per supradictum 
nuncium transmittendas. Possessiones vero ad 
mensam meam pertinentes non vendam neque 
donabo neque impignorabo neque de novo in- 
feudabo vel aliquo modo alienabo etiam cum 
consensu cleri patriarchalis ecclesiae meae, in- 
consulto Romano Pontifice, et constitutionem 
super prohibitione investiturarum bonorum iu- 
risdictionalium de anno Domini millesimo sex- 
centesimo vigesimo quinto editam servabo, et 
si ad aliquam alienationem devenzro, poenas 
in quadam super hoc edita constitutione con- 
tentas eo ipso incurrere volo. Sic me Deus ad- 
iuvet et haec sancta Dei evangelia >. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadrigesimo secundo, quinto kalendas 
februarii, pontificatus Nostri anno decimo se- 
cundo. 


CXXXII. 
EPISTOLA 


Patriarchae Ciliciae Armenorum Iacobo Holas 
pallium concedit '. 


1 Ex lure Pontificlo de P, F, 


ANNO MDCCCXLII, 


Venerabili fratri 
Iacobo Holas 
; nuper archiepiscopo Amasien. 
in patriarcham Ciliciae Armenorum electo 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum Nos hodie patriarchali ecclesiae Cilici- 
ciae Armenorum ‘certo nunc expresso modo 
pastoris solatio destituta, de persona tua Nobis 
et venerabilibus fratribus Nostris Sanctae Ro- 
manae Ecclesiae cardinalibus ob tuorum exi- 
gentiam meritorum accepta, iuxta decretum in 
congregatione eorumdem fratrum Nostrorum 
negotiis de Propaganda Fide praepositorum de- 
super emanatum et per Nos approbatum, de 
fratrum eorumdem consilio apostolica auctori- 
tate providerimus, teque eidem patriarchali ec- 
clesiae in patriarcham praefecerimus et pasto- 
rem, curam, regimen et administrationem ipsius 
patriarchalis ecclesiae tibi in spiritualibus et 
temporalibus plenarie committendo, prout in 
Nostris inde confectis literis plenius continetur, 
ac postmodum pallium, insigne videlicet ple- 
nitudinis pontificalis officii, pro parte tua fuerit 
Nobis hodie per dilectum filium Thomam co- 
mitem Gnoli Nostrae consistorialis aulae advo- 
catum, ea qua decuit reverentia, postulatum : 
Nos tuis postulationibus annuentes, pallium 
ipsum de corpore beati Petri sumptum et 
per duos venerabiles fratres Nostros archiepi- 
scopos vel episcopos in istis partibus degen- 
tes, gratiam tamen et communionem Sedis 
Apostolicae habentes, tibi assignandum per 
dilectum quoque filium Joannem Topus pre- 
sbyterum Armenum, nuncium tuum duximus 
destinandum , ut iidem archiepiscopi vel epi- 
scopi aut eorum alter illud tibi sub infrascri- 
pta forma assignent vel assignet, et a te, No- 
stro et Romanae Ecclesiae nomine, sub altera 
etiam praesentibus inserta forma fidelitatis de- 
bitae solitum iuramentum recipiant seu reci- 
piat. Tu autem pallio eodem intra patriarcha- 
lem ecclesiam tuam illis dumtaxat diebus uteris, 
qui expressi in ipsius patriarchalis ecclesiae pri- 
vilegiis continentur. Ut igitur signum non dis- 
crepet a signato, sed quod geris exterius serves 
interius in mente, fraternitatem tuam monemus 
et hortamur attente, quatenus humilitatem et 
iustitiam, dante Domino, qui dat praemia et 
munera elargitur, observare studeas, quae suum 
servant et promovent servatorem, ac eamdem 
patriarchalem ecclesiam Ciliciae Armenorum 
sponsam tuam cures sollicite, auctore Domino, 
spiritualiter et temporaliter augere. Quocirca 
praedictis archiepiscopis vel episcopis per apo- 
stolica scripta mandamus, quatenus ipsi vel 
alter eorum dictum pallium iuxta eamdem 
subsequentem formam tibi curent seu curet as- 


195 


signare et a te Nostro et eiusdem S. R. E. no- 
mine, sub reliqua forma huiusmodi fidelitatis 
debitae solitum recipiant seu alter eorum re- 
cipiat iuramentum, eiusdemque sic a te prae- 
stiti iuramenti formam Nobis de verbo ad ver- 
bum per tuas patentes literas, tuo sigillo, mu- 
nitas, per proprium nuncium quantocitius de- 
stinare procures. Forma autem qua praedicti 
archiepiscopi vel episcopi in assignando tibi 
dicto pallio utentur, haec est: « Ad honorem 
omnipotentis Dei ac beatae Mariae Virginis ac 
ss. apostolorum Petri et Pauli ac Domini nostri 
Domini Gregorii PP. XVI et Sanctae Romanae 
Ecclesiae nec non patriarchalis ecclesiae Ciliciae 
Armenorum tibi commissae, tradimus tibi pal- 
lium de corpore beati Petri sumptum, pleni- 
tudinem videlicet pastoralis officii, ut eo utaris 
intra ecclesiam tuam certis diebus, qui expri- 
muntur in privilegiis ei ab Apustolica Sede 
concessis ». — Forma autem iuramenti quod 
praestabis, haec est: « Ego Iacobus Holas ar- 
chiepiscopus Amasien., in patriarcham Ciliciae 
Armenorum electus, ab hac hora in antea fi- 
delis et obediens ero beato Petro Sanctaeque 
Apostolicae Romanae Ecclesiae et Domino no- 
stro Domino Gregorio Papae XVI suisque suc- 
cessoribus canonice intrantibus. Non ero in con- 
silio aut consensu vel facto ut vitam perdant 
vel membrum, seu capiantur mala captione. 
Consilium vero quod mihi credituri sunt per 
se aut nuncios seu literas, ad eorum damnum, 
me sciente, nemini pandam. Papatum Roma- 
num et regalia sancti Petri adiutor eis ero ad 
retinendum et defendendum contra omnem ho- 
minem. Legatum Apostolicae Sedis in eundo 
et redeundo honorifice tractabo et in suis ne- 
cessitatibus adiuvabo. Vocatus ad synodum, 
veniam, nisi praepeditus fuero canonica prae- 
peditione. Apostolorum limina singulis quin- 
quenniis visitabo aut per me aut per meum 
nuncium, nisi apostolica absolvar licentia. Pos- 
sessiones vero ad mensam meam_ pertinentes 
non yendam neque donabo neque impignorabo 
neque de novo infeudabo vel aliquo modo 
alienabo , inconsulto Romano Pontifice. Et 
constitutionem super prohibitione investitura- 
rum, bonorum iurisdictionalium de anno Do- 
mini millesimo sexcentesimo vigesimo quinto 
editam servabo. Sic me Deus adiuvet et haec 
sancta Dei evangelia >. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo secundo, quinto kalendas 
februarii, pontificatus Nostri anno decimo se- 
cundo. 


196 
Op.O,O.6 tlle 


Tradita origine et historia Ciliciae patriarcha- 
tus, confirmat et approbat electionem factam 
illius ecclesiae in persona Iacobi Holas, 
postea Iacobi Petri VII*. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE VIGESIMA SEPTIMA IANUAR. 
MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO 
SECUNDO. 


Venerabiles fratres, 


Benedicti XIV gloriosissimae memoriae prae- 
decessoris Nostri temporibus aequalis est catho- 
licae Ciliciae patriarchatus origo. Ab eo Pon- 
tifice Abrahamus Petrus Primus, antea Aleppi 
archiepiscopus, in consistorio publico, Ciliciae 
patriarcha solemni ritu fuit renuntiatus. Quin- 
que post eum patriarchae sedi illi praefuerunt, 
quorum postremus Gregorius Petrus Sextus ab 
immortalis recordationis pontifice praedecessore 
Nostro Pio VII, anno millesimo octingentesimo 
decimo quarto solemniter confirmatus, diem 
suum obiit die vigesima secunda septembris 
millesimo octingentesimo quadragesimo. 

Non ante proximum elapsum mensem junium 
congregari potuerunt novum patriarcham ele- 
cturi Basilius Aivaz archiepiscopus Aleppinus, 
Iosehus Farra archiepiscopus Mardinensis, Ia- 
cobus Holas archiepiscopus Amasiensis, sedis 
patriarchalis procurator, Stephanus episcopus 
Adanensis. Unus defuit Michael archiepiscopus 
Caesareensis, qui tunc vicarius patriarchalis To- 
katensem dioecesim administrabat; qui tamen 
literas misit, ex quibus causae legitimae con- 
starent absentiae suae, longitudo praesertim iti- 
neris et asperitas viarum. 

Convenerunt itaque quatuor, quos indicavi- 
mus, electores die trigesima iunii in coenobium 
Bsommarii in Monte Libano, ubi consuetis ad- 
hibitis caeremoniis, literisque perlectis archie- 
piscopi Caesareensis, ab aliis tribus Iacobus 
Holas archiepiscopus Amasiensis proclamatus 
est patriarcha, qui invitus licet, coactus est 
dignitatem accipere. Itaque Amasiae sede ab- 
dicata, Iacobi Petri Septimi nomen assumpsit. 

Tum solemnis confectus est electionis seu po- 
stulationis actus, cui supradicti subscripserunt, 
ac duo seniores coenobitae ad testimonium vo- 
cati. Intellectum est autem ex epistola Michaelis 
archiepiscopi Caesareensis, quae tunc lecta est, 
ipsum quoque electioni assensum fuisse archie- 
piscopi Amasiensis, cui subinde consuetus ritu 
nationis honor est habitus: cuius de electione 
regulariter facta, itemque de probitate, zelo, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


prudentia ac doctrina, Franciscus Villardell ar- 
chiepiscopus Philippensis delegatus apostolicus 
in Monte Libano solemne dedit testimonium ; 
quarum ceteroqui virtutum idem electus cum 
professor fuit in collegio, ac deinde sedis pa- 
triarchalis procurator, se iam satis perspicuis 
commendaverat argumentis. 

Non praetermisit postulatus patriarcha literas 
ad Nos officiosissimas mittere eleclionis suae, 
confirmationem sacrique pallii honorem implo- 
rans, idemque per constitutum a se procura- 
torem Nobis exhibuit a se subscriptam fidei 
catholicae professionem, ad normam formulae 
ab Urbano VIII praescriptae. Idem praestiterunt 
episcopi rem, uti gesta est, referentes, Nobis- 
que supplicantes, ut actum sanctione Nostra 
firmaremus. 

Quae cum ita sint s. congregatio Propagan- 
dae Fidei, re considerata et sedulo perpensa , 
preces Nobis exhibendas decrevit, ut Nostra 
auctoritate Iacobum Holas archiepiscopum Ama- 
siensem, Iacobi Petri Septimi assumpto nomine, 
in patriarcham Armenum Ciliciae confirmemus 
et sacri pallii honore decoremus. Nos igitur 
iudicavimus eiusdem congregationis precibus 
annuere. 


Quid vobis videtur? 


Auctoritate omnipotentis Dei, sanctorum apo- 
stolorum Petri et Pauli ac Nostra confirmamus 
et approbamus electionem seu postulationem 
in patriarcham Ciliciae Armenorum, rite factam, 
de persona praedicti archiepiscopi Jacobi Holas, 
nunc Jacobi Petri, quem absolvimus a vinculo 
quo tenebatur ecclesiae archiepiscopalis Ama- 
siae, et transferimus ad patriarchalem praefa- 
tam ecclesiam, praeficientes eum in patriar- 
cham et pastorem eius nationis, prout in de- 
creto et schedula consistoriali exprimetur. 

In nomine Patris }¥ et Filii > et Spiritus -% 
Sancti, Amen. 


CXXXIV. 


EPISTOLA 


Patriarchae Hierosolymitano et Alexandrino 
nationis Graeco—Melchitae scribit de auxi- 
lio principibus demandato pro fidelibus eius 
ritus 2, 


Venerabili fratri 
Maximo Moylum 
patriarchae Antiocheno, 
Alexandrino et Hierosolymitano 
nationis Graece-Melchitae 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


2 Ex Ture Pontificio de P. F. 


ANNO MDCCCXLII, 


. GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Binas nuper a te accepimus literas, quae 
quidem licet diversa prorsus praeseferant, am- 
bae tamen animum Nostrum vehementer per- 
moverunt. Quod enim nuntiatus de calumniis, 
quas schismatici tibi intentaverant, coram gu- 
bernio isto a te repulsis, de obtenta in bonum 
christifidelium facultate, deque honoribus di- 
gnitati tuae istic delatis, id maximae Nobis 
laetitiae ac iucunditati fuit; quae vero de minis 
ac caedibus catholicorum in Libano editis re- 
tulisti, ea etsi nova Nobis nequaquam accide- 
rint, nihilominus permagno Nos moerore affe- 
cerunt. Verum haec postrema sicut latere Nos 
antea non potuerunt, ita pastoralem Nostri sol- 
licitudinem non effugere. Ex quo enim anno 
superiori ad aures Nostras infaustum nuntium 
devenit vexationum illarum, illico curas omnes 
cogitationesque Nostras eo convertimus, ut de 
subsidiis afflictae eorum fidelium conditioni 
apprime necessariis, quantum per Nos fieri 
posse provideremus. Itaque iam tunc, ven. fra- 
ter, catholicorum principum magnanimitatem 
charitatemque excitavimus in Domino, ut fide- 
les in Libano degentes ab hostium armis atque 
incursionibus tutarentur. Hinc porro comper- 
tum Nobis est eos iam aliquid praesidii susce- 
pisse, eisdemque in posterum maiora etiam 
auxilia confidimus non defutura. Ad haec quan- 
doquidem te fugere nequaquam possit, ven. 
frater, qua Nos paterna charitate omnes et sin- 
gulos Ecclesiae filios, atque eos praesertim qui 
in pressura sunt, complectamur, potes existi- 
mare Nos nihil eorum praetermissuros, quae 
ad miseram praedictorum fidelium conditionem 
sublevandam magis conferre iudicabimus. Ce- 
terum in tantis quibus Ecclesia Dei ubique 
premitur aerumnis, id in primis ad rem No- 
stram pertinere arbitramur, ut adeamus cum 
fiducia ad thronum gratiae et misericordiae, 
ut gratiam et misericordiam inveniamus in au- 
xilio opportuno. Quod quidem dum facimus 
ex animo, dumque fraternitatem tuam ad idem 
praestandum sedulo adhortamur, tibi gregique 
tuo apostolicam benedictionem peramanter im- 
pertimur. 

Datum Romae apud.s. Petrum sub annulo 
piscatoris die sexta februar. millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo secundo, pontificatus 
Nostri anno decimo secundo. 


' 1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


297 
CXXXV. 


MOTU-PROPRIO 


Insulam Novae Scotiae, cui hactenus praeerat 
vicarius apostolicus, in episcopatum erigit , 
cum sede in urbe Halifax *. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ex munere pastoralis ministerii superna Dei 
providentia humeris Nostris impositi, non leve 
sane totius dominici gregis onus ferentes, illis 
praecipue ovibus, quae regiones a Sede hac 
Apostolica, ubi catholicae centrum est unitatis, 
longe dissitas incolunt, maiori consulendum 
sedulitate censemus, ut in adventu pastoris ae- 
terni repertae, sicut oportet, per apostolicam 
curam intra verum ovile ad pascua coelestia 
vocari valeant feliciterque perduci. 

Hinc, quum ex plenissimis vicariatus apo- 
stolici Novae Scotiae ad Nos notitiis allatis 
certo constiterit, religionem in ea permagna 
insula amplos fecisse progressus, catholicos co- 
piosissimos ibi nunc esse, sacerdotum sufficien- 
tem numerum in ea reperiri, seminarium ere- 
ctum fuisse, et omnem sperandi rationem ad- 
esse, fore, ut religio catholica in ea insula quo- 
tidie magis floreat atque amplificetur, de venn. 
fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium ne- 
gotiis Propagandae Fidei praepositorum con- 
silio, rem totam accurate perpendentes, ac tem- 
pus advenisse considerantes, ut ea insula in 
proprie dictum episcopatum erigatur, censuimus 
atque decrevimus, huiusmodi consilium omnino 
esse perficiendum. 

Motu igitur Proprio atque ex certa scientia 
et matura deliberatione, deque apostolicae po- 
testatis plenitudine, harum literarum vi Novae 
Scotiae insulae vicariatum apostolicum in pro- 
prie dictum episcopatum erigimus, eiusque se- 
dem Halifaxiam, quae praecipua insulae civitas 
est, constituimus, ubi episcopus deget. Ipsi 
autem episcopo ab hac S. Sede adlegendo om- 
nes et singulas facultates aiiis episcopis con- 
cedi solitas, eadem auctoritate Nostra concedi- 
mus et impertimur, 

Haec statuimus atque praecipimus decer- 
nentes has praesentes literas semper firmas, va- 
lidas et efficaces esse et fore, suosque plena- 
rios ac integros effectus sortiri et obtinere , 
ac iis, ad quos spectat et in futurum spectabit, 
plenissime suffragari, et ab omnibus inviolabili- 
ter observari; sicque in praemissis per quos- 
cumque iudices ordinarios et delegatos!, etiam 
causarum palatii Nostri apostolici auditores ac 
S. R. E. cardinales, sublata eis et eorum cui- 


198 


libet quavis aliter iudicandi et interpretandi 
facultate et auctoritate, iudicari ac definiri de- 
bere, irritumque et inane, quidquid secus super 
his a quoquam, quavis auctoritate, scienter 
vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque constitutionibus et sanctionibus apo- 
stolicis, caeterisque etiam speciali, individua et 
expressa mentione ac derogatione dignis, in 
contrarium facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima quinta februar. millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo. 


CXXXVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Novo erecto episcopatui Novae Scotiae prae- 
ficit Guilelmum Fraser episcopum Thanen., '. 


Venerabili fratri 
Guilelmo Fraser episc. Thanen. 
in partibus infidelium. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Apostolatus officium, meritis licet imparibus, 
Nobis ex alto commissum, quo ecclesiarum 
regimini divina providentia praesidemus, illud 
vel maxime postulat ut, cum de ecclesiarum 
earumdem regiminibus agitur committendis, 
tales eis in pastores praeficere studeamus, qui 
populum suae curae creditum sciant non solum 
doctrina verbi, sed etiam exemplo boni operis 
informare, commissasque sibi ecclesias in statu 
pacifico et tranguillo velint et valeant auctore 
Domino salubriter regere et feliciter gubernare. 
Dudum siquidem provisionem ecclesiarum om- 
nium ordinationi ac provisioni Nostrae reser- 
vavimus, decernentes ex tunc irritum et inane, 
Si secus super his a quoquam quavis aucto- 
ritate scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Cum igitur per alias Nostras similes aposto- 
licas literas hoc ipso die editas, quarum teno- 
rem pro expresso et inserto in Nostris hisce 
praesentibus haberi volumus, vicariatus aposto- 
licus Novae Scotiae in proprie dictum episco- 
patum fuerit erectus, cuius sedes esse debeat 
Halifaxiae, quae insulae praecipua civitas est, 
ex eaque episcopalis eius titulus proficiscitur, 
Nos ad eiusdem novae episcopalis ecclesiae 


2 Ex Iure Pontificio de P. F. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


provisionem celerem atque felicem, in qua nul- 
lus praeter Nos se potest intromittere, reserva- 
tione et decreto obsistentibus supradictis, pa- 
terno ac sollicito studio intendentes, post deli- 
berationem, quam de praeficiendo huiusmodi 
ecclesiae personam utilem ac fructosam cum 
venn. fratribus Nostris S. R. E. cardinalibus 
negotiis Propagandae Fidei praepositis habui- 
mus diligentem, ad te qui episcopus Thanensis 
in partibus infidelium existis, et hactenus vi- 
carii apostolici illius insulae munere fungeris, 
oculos mentis Nostrae direximus. Quibus om- 
nibus debita meditatione pensatis, ac eamdem 
novam episcopalem ecclesiam Halifaxiae, de 
persona tua Nobis et memoratis cardinalibus 
ob tuorum exigentiam meritorum accepta, de 
eorumdem fratrum consilio providere volentes, 
te a quibusvis excommunicationis , suspensio- 
nis et interdicti, aliisque ecclesiasticis senten- 
tiis, censuris ac poenis, quovis modo vel qua- 
vis de causa latis, si quas forte incurristi, 
huius tantum rei gratia absolventes et ab- 
solutum fore censentes, ab episcopatu Thanen. 
in partibus infidelium in illam transferimus, 
atque Halifaxiae ecclesiae in episcopum prae- 
ficimus et pastorem, curam, regimen et admi- 
nistrationem ipsius ecclesiae Halifaxiae tibi in 
spiritualibus ac temporalibus plenarie commit- 
tendo, in illo qui dat gratiam et largitur dona 
confisi, quod dirigente Domino, actus tuos prae- 
fata ecclesia Halifaxiae per tuae circumspectio- 
nis industriam et studium utiliter et prospere 
dirigetur, grataque in ipsis spiritualibus et tem- 
poralibus incrementa suscipiet. 

Tugum igitur Domini tuis impositum humeris 
ita studeas fideliter gerere, ut ecclesia praefata 
gaudeat se provido gubernatori et fructuoso 
administratori esse commissam, ac tu, praeter 
aeternae retributionis praemium, Nostram quo- 
que et Sedis Apostolicae uberius exinde con- 
sequi merearis benedictionem et gratiam. Tibi 
praeterea, ut ad ecclesiam praefatam, quamdiu 
ab infidelibus detinebitur, accedere et apud il- 
lam personaliter residere minime tenearis, au- 
ctoritate Nostra apostolica, concedimus et in- 
dulgemus. Tibi insuper a quocumque malueris 
catholico antistite S. huius Sedis gratiam et 
communionem habente, adcitis illique adsi- 
stentibus duobus aliis episcopis, vel, si com- 
mode reperiri nequeat, duobus eorum loco pre- 
sbyteris saecularibus vel cuiuscumque ordinis, 
congregationis et instituti regularibus, similem 
S. huius Sedis gratiam et communionem ha- 
bentibus , munus consecrationis recipere libere 
possis, atque eidem antistiti, ut receptis a te 
prius catholicae fidei professione iuxta articulos 
ab hac S. Sede propositos et Nostro et Roma- 
nae Ecclesiae nomine fidelitatis debitae iura- 
mento, dictum munus tibi auctoritate Nostra 


ANNO MDCCCXLII, 


impendere licite valeat, plenam ac liberam tri- 
buimus facultatem. Volumus tamen ac prae- 
cipimus ut, nisi receptis a te iuramento ac pro- 
fessione fidei huiusmodi dictus antistes conse- 
crationis munus tibique impendere, tuque illud 
recipere praesumpseritis, idem antistes a ponti- 
ficalis officii exercitio, ac tam ipse quam tu 
a regimine et administratione ecclesiarum ve- 
strarum suspensi sitis eo ipso. 

Non obstantibus apostolicis atque in uni- 
versalibus provincialibusque et synodalibus con- 
ciliis editis generalibus vel specialibus consti- 
tutionibus et ordinationibus, caeterisque con- 
trariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima quinta februarii 
millesimo octingentesimo quadragesimo secun- 
do, pontificatus Nostri anno decimo secundo. 


CXXXVII. 
EPISTOLA 


Ad Petrum episcopum Augustanum scribens, 
graviter cum eo queritur de tis quae in fu- 
nere Bavariae reginae, quae in haeresi vi- 
xerat, acta sunt !. 


Venerabili fratri 
Petro episcopo Augustano 
(Augustam Vindelicorum) 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Officium perlibenter accepimus, quod natali- 
tiis sollemniis recurrentibus, novoque exordiente 
anno, tuae ad Nos literae detulerunt. Grati au- 
tem piis votis, quae pro incolumitate Nostra, 
prosperoque apostolicae Nostrae sollicitudinis 
cursu suscepisti, et Nos vicissim oramus atque 
obsecramus Dominum, ut te, venerabilis frater, 
uberioribus cumulet caelestis gratiae donis, quae 
in traditas quoque curae tuae oves copiosa de- 
scendant. Aequi autem bonique facias, ven. 
frater, si ut Nostro satisfaciamus muneri, hac 
ipsa familiari epistola graviter querimur de 
iis, quae in tua dioecesi acta sunt, cum nuper 
acatholica princeps serenissima regina vidua 


199 


ab hominibus demigravit. Aequum sane erat 
ut Bavari defunctam reginam civilibus, eiusque 
dignitati congruis honoribus prosequerentur. Sed 
Nobis sermo hic est de catholicis ritibus in eius 
funere adhibitis: habemusque ob oculos tuas 
literas, quas die decima nona novembris ea de 
re ad parochos dederas. Vix autem possumus 
explicare verbis, quantum concepimus animo 
dolorem cum ex earundem lectione cognosce- 
remus, iussisse te, ut publicae illae supplica- 
tiones, quae pro omnibus in christiana et ca- 
tholica societate defunctis ? institutae ab Ec- 
clesia sunt, haberentur istic pro muliere prin- 
cipe quae in haeresi, ut manifestissime vixerat, 
ita et diem obiit supremum. Nec quidquam 
ad id refert, si potuerit eadem in extremis vi- 
tae momentis, occulto Dei miserentis beneficio, 
illuminari ad poenitentiam. Etenim secretiora 
haec divinae gratiae mysteria ad exterius eccle- 
Siasticae potestatis iudicium minime pertinent : 
atque hinc veteri iusta3 ac nova* Ecclesiae 
disciplina interdictum est, ne homines, in ex- 
terna notoriaque haeresum professione defuncti, 
catholicis ritibus honorentur. Atqui satis tibi 
non fuit catholicos ritus hac occasione prae- 
scribere ; sed iussisti etiam ut in funebri de- 
functae laudatione sacer orator eam commen- 
daret speciatim piis fidelium precibus, ac ve- 
tuisti ne quidquam porro adiiceret ad differen- 
tiam inter illud funus et catholicorum funera 
explicandam. Immo in tuarum literarum exor- 
dio non es veritus de illius morte ita loqui, 
ut ipsam a Deo avocatam diceres ex hoc sae- 
culo in vitam aeternam. Non videmus equidem 
quomodo id a te fidenter adeo nullaque ad- 
juncta declaratione affirmatum componi possit 
cum catholico dogmate de necessitate verae 
catholicae fidei ad obtinendam salutem; cum 
eo, inquimus, dogmate, quod inter praecipuos 
articulos in formulas professionis fidei relatum 5 
Nos quoque in encyclica epistola ad Bavariae 
antistites tuendum commendavimus © tanquam 
antidotum contra grassantem indifferentismi 
pestem, hoc praesertim tempore necessarium. 
Haec non ideo scribimus, ven. frater, quasi 
eamdem Ecclesiae doctrinam ignorari a te vel 
minimum suspicemur: sed episcopum, ut probe 
nosti, ea semper et loqui et iubere et agere 
opus est, quae gregi suo in aedificationem fu- 
tura sint non in destructionem. 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 

2 Ex Augustino lib. de cura pro mortuis cap. 4 seu 
n. 6. (tom. VI edit. Maurin.). 

3 V. Greg, II in cap. 3. epist. I. ad Bonifacium 
Germanorum apostolum (apud Gratianum can. Pro 
obeuntibus 21, C. XII, q. 2); accuratius autem, apud 
Hartzheim Concilior. Germaniae tom. I. pag. 39: cap. 
Sicut 8 de Haereticis, ex conc. Later. III Alexand. IV. 
cap. 2. eod. tit. in sexto. 

4 Martinus V cum concilio Constantiensi in constitu- 
tione Inter cunctas 22. febr. 1418 vers. et si tales tom. V 
Concilior. German. pag. 82: Synodus Augustana anni 


wd 


1567 part. 3. cap.15. tom. VII Concil. Germ. pag. 195: 
concilium Salisburgense an. 1569 constit. 51. cap. 9 
(ibidem pag. 358): Rituale Roman. tit. de Exequiis. 

5 V. Professionem Fidei, qua Latinae Ecclesiae utun- 
tur; nec non eam qua utuntur Graeci Catholici ex for- 
mula praescripta a Gregorio XIII (constit. Sanctissi- 
mus 51 Bullarii Rom. nov. edit. tom. IV part. 3. 
p. 312); eam denique qua utuntur alii Catholici Orien- 
tales ex constit. Urbani VIII (ap. Bened. XIV constit. 
Nuper 78 Bullar. eiusd. Pontif. tom. I.), 

6 Haec epistola ad archiepiscopos et episcopos re- 
gni Bavariae data est die 27 maii 1832, 


200 


Plane autem non dubitamus, quin hac ad- 
hortatione Nostra excitatus, scandalum, quod 
fidelibus ex tua epistola et funere illo obvenit, 
idoneis deinde occasionibus, prout res retulerit, 
et prudentia suggesserit, reparare adnitaris ; 
tuasque fideles oves pro loco ac tempore op- 
portunis modis praemunire non negligas ad- 
versus inanem fallaciam magistrorum auribus 
prurientium, qui hominem a vera fide et uni- 
tate catholica alienum, ad aeternam vitam, etsi 
ita obierit, pervenire posse comminiscuntur. 
Hunc in finem, atque ad pericula similium 
funerum deinceps avertenda, erit quoque tui 
muneris, ut Nostram hanc epistolam caute de- 
ponas in tabulario tuo episcopali, atque ibidem 
asservandam cures in memoriam posteritatis. 
Praestolamur ex animo occasionem aliquam ut 
te, ven. frater, iucundioribus literis loguamur. 
Interim cave, ne dubites de Nostra in te arden- 
tissima caritate; cuius immo non aliud nunc 
praebere potuimus luculentius documentum, 
quam ut Nostra de facto illo tuo significata 
sententia hortaremur, te ad pastorale munus in 
salutem tuam gregisque tui, maiori in dies 
cautione ac sedulitate gerendum. Denique No- 
strae eiusdem in te benevolentiae pignus ad- 
iungimus apostolicam benedictionem, quam ex 
intimo corde depromptam, et cum vere omnis 
prosperitatis voto ‘coniunctam tibi ipsi, ven. 
frater, et omnibus quibus praees, clericis lai- 
cisque fidelibus peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die decima 
sexta februar. millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo secundo, pontificatus Nostri anno de- 
cimo secundo. 


CXXXVIII. 
INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum magis insi- 
gnium favore canonicorum cathedralis ec- 
clesiae Sabinensis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Romani Pontifices honorum insignia iis po- 
tissimum viris tribuere semper consueverunt, 
qui divino ministerio addicti, conspicuis in tem- 
plis levantes manus eorum in sancta, in hym- 
nis et canticis laudes Deo concelebrant, ut ipsi 
quemadmodum honoris ac dignitatis gradu, ita 
etiam magis magisque virtutum omnium or- 
natu, ceteris praestare, et tanquam lucernae ar- 
dentes in templo Domini fulgere conentur. 

Exponendum Nobis curavit ven. frater Noster 
Aloysius S. R. E. cardinalis Lambruschini epi- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


scopus Sabinus, eius in votis esse dignitates et 
canonicos cathedralis templi Manliani honori- 
ficentiori chorali insigni decorari. Nos vero 
eiusdem clarissimi viri qui a Publicis Nostris 
Negotiis, et aliis maximis gravissimisque in 
exemplum fungens muneribus tanta cura, pru- 
dentia, sapientia, consilio, labore adiutricem 
suam operam Nobis atque huic Apostolicae 
Sedi praebere nunquam intermittit, quique tot 
sane nominibus de christiana et civili republica 


est optime meritus, desideriis quamlibentissime 


annuendum esse censuimus. 

Quamobrem omnes et singulos, quibus 
hae literae favent, peculiari beneficentia prose- 
qui volentes, et a quibusvis excommunicationis, 
suspensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis 
sententiis, censuris ac poenis quovis modo vel 
quavis de causa latis, si quas forte incurrerint, 
huius tantum rei gratia absolventes et absolutos 
fore censentes, dignitatibus et canonicis vetusti 
atque insignis cathedralis templi Manliani, Sa- 
binae dioeceseos, perpetuum in modum, aucto- 
ritate Nostra apostolica, concedimus et indul- 
gemus, ut loco paliioli seu mozzettae, quam 
antea deferebant, sacram trabeam, vulgo Cappa 
magna, mustelae alpinae, vulgo armellino, pel- 
libus subsutam, in choro, in conventibus, seu 
uti dici solent in capitulis, cum deliberationis 
causa coguntur, in sacris supplicationibus aliis- 
que canonicorum collegii functionibus publicis 
gestare libere ac licite possint et valeant, eo- 
dem modo quo patriarchalium ecclesiarum hu- 
ius almae Urbis canonici utuntur. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, 
dictisque ad praemissorum effectum perpetuo 
suffragari; sicque in praemissis per quoscum- 
que iudices ordinarios et delegatos etiam causa- 
rum palatii apostolici auditores ac S. R. E. car- 
dinales, sublata eis et eorum cuilibet quavis 
aliter iudicandi et interpretandi facultate, iudi- 
cari ac definiri debere, irritamque et inane quid- 
quid secus super his a quoguam quavis aucto- 
ritate scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV praede- 
cessoris Nostri super divisione materiarum, aliis- 
que apostolicis ac universalibus provincialibus- 
que et synodalibus conciliis editis generalibus 
vel specialibus constitutionibus et sanctionibus, 
ac, quoties opus fuerit, eiusdem canonicorum 
collegii et ecclesiae etiam iuramento, confirma- 
tione apostolica vel quavis firmitate alia robo- 
ratis statutis et consuetudinibus, ceterisque con- 
trarils quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima octava februar. millesimo 
Octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo, 


1 Ex Archivio Capitulari Cathedralis Ecclesiae Sabinen, 


ANNO 
CXXXIX. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Publicae preces commendantur et indicuntur 
ob infelicem religionis statum in Hispaniae 
regno, concessa plenaria indulgentia in for- 
ma Iubilaei '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Catholicae religionis causa a supremo pasto- 
rum principe et amantissimo humani generis 
reparatore Christo Iesu, humilitati Nostrae com- 
missa, et caritas illa, qua omnes populos, gen- 
tes, nationes prosequimur, ita Nos intime pre- 
munt et urgent, ut nil unquam practerire pos- 
simus, quod ad fidei depositum integre custo- 
diendum, et ad animarum perniciem propul- 
sandam pertinere intelligamus. Jam vero com- 
pertissimum est, quo statu sint religionis res 
in Hispania, quantoqgue cum animi moerore 
tristissimas Ecclesiae eo in regno vicissitudines 
pluribus ab hinc annis lugere cogamur. Equi- 
dem ille populus, quin ab sanctissimis patrum 
suorum documentis desciverit, orthodoxae fidei 
est summopere addictus, et clerus maxima ex 
parte strenue praeliatur praelia Domini, sacri- 
que antistites fere omnes, licet miserandum in 
modum vexati, vel etiam expulsi, et gravissimis 
aerumnis affecti, in proprii gregis salutem cu- 


randam pro viribus incumbunt. Attamen per- | 


ditionis homines, nec numero pauci, ibidem 
reperiuntur, qui nefaria inter se societate con- 
juncti, tanquam fluctus feri maris despumantes 
confusiones suas, teterrimum adversus Christum 
et Sanctos eius bellum gerunt; et maximis iam 
catholicae religioni damnis illatis, eam, si fieri 
posset, evertere impie commoliuntur. 

Nos profecto pro ministerii Nostri munere, 
apostolicam vocem attollentes, gravissima a 
Matritensi gubernio Ecclesiae inflicta vulnera 
publice lamentari non praetermisimus; actaque 
omnia a civili potestate- contra ipsius Ecclesiae 
iura et leges edita, plane nulla et irrita decla- 
ravimus. Omni praeterea doloris significatione 
atrocissimas iniurias ac calamitates venn. fra- 
tribus illius regni episcopis et sacris utriusque 
cleri personis irrogatas, nec non abominationem 
in loco sancto constitutam, et ecclesiastica 
bona sacrilege direpta, divendita, et publico 
aerario adiudicata, vehementer conquesti sumus; 
in memoriam una simul revocantes poenas ac 
censuras, quas apostolicae constitutiones et oe- 
cumenica concilia ipso facto incurrendas iis 
infligunt, qui talia facinora patrare non refor- 
midant. Atque hoc apostolici Nostri muneris 


MDCCCXLII, 


201 


officium semel et iterum obeundum curavimus 
binis allocutionibus ad venn. fratres Nostros 
S. R. E. cardinales habitis in concistorio ca- 
lendis februar. anno millesimo octingentesimo 
trigesimo sexto et calendis mart. anno mille- 
simo octingentesimo quadragesimo primo: quas 
quidem typis edi iussimus, ut scilicet aposto- 
licae Nostrae sollicitudinis ac reprobationis pu- 
blicum illudque perenne monumentum exi- 
steret. 

In eam sane spem erigebamur fore, ut No- 
stra haec vox, quae ex afflictissimo communis 
omnium fidelium patris corde erumpebat, exau- 
diretur; utque iteratis Nostris monitis ac ex- 
postulationibus, dura istiusmodi contra catho- 
licam religionem persecutio cessaret. Hac certe 
de causa dies noctesque ad Crucifixi pedes pro- 
voluti, plurimas inter lacrimas et gemitus in 
humilitate cordis Nostri orare nunquam inter- 
misimus, ut pro immensa sua misericordia, la- 
boranti Hispanicae nationi adiutricem dexteram 
porrigere, et errantibus, ut in viam possent 
redire iustitiae, veritatis suae lumen ostendere 
vellet. At inscrutabili divino iudicio nullus ad- 
huc spei Nostrae respondit eventus: immo vero 
ita per vastissimas eas regiones mala in dies 
augeri conspicimus, ut catholicae religioni ex- 
tremum veluti excidium palam intentetur. Si- 
lentio enim praetereuntes alia permulta satis 
explorata, quae contra sanctissimas Ecclesiae 
leges atque huius Apostolicae Sedis iura recen- 
tissime decreta, vel etiam perfecta ibidem sunt, 
eo sceleris deventum esse dolemus, ut diabo- 
lica sane malitia, execrabilis lex supremis regni 
comitiis proposita fuerit, in id potissimum 
tendens, ut legitima ecclesiastica auctoritas om- 
nino tollatur, impiaque statuatur opinio, laicam 
potestatem supremo suo iure Ecclesiae ipsi eius- 
que rebus dominari. 

Et quidem ea in lege constituitur, ab Hi- 
spanica gente nullam huius Apostolicae Sedis 
rationem habendam; omnem cum ipsa com- 
municationem pro quibusvis ecclesiasticis gra- 
tiis, indultis, concessionibus intercipiendam , 
eosque omnino puniendos, qui huiusmodi prae- 
scripto adversentur. Item sancitur, ut litterae 
apostolicae aliaque rescripta ab Sancta eadem 
Sede profecta, quin ex Hispania fuerint pe- 
tita, non solum minime serventur, omnique 
careant effectu; verum etiam ab iis, ad quos 
pervenerint, civili auctoritati brevissimo tem- 
poris intervallo denuncientur, ut per eam dein 
gubernio tradantur, poena quoque in huiusce 
praescriptionis violatores statuta. Praeterea de- 
cernitur matrimonii impedimenta regni episco- 
pis fore subiecta, donec civilium legum codex 
inter matrimonii contractum et sacramentum 
discrimen ponat; neque ullam de religiosis 
rebus causam ab Hispania Romam mitti posse, 


’ 1 Ex opere cui titulus « Editti » anno 1842, existente in Bibliotheca Casanatensi de Urbe vol. 1, doc. 74. 


Acta Grecoru XVI. Vol. JIT. 


26 


202 


et nullo unquam tempore vel nuntium vel hu- 
ius Sanctae Sedis legatum illic admissum iri, 
cum potestate gratias sive dispensationes, licet 
gratuitas, concedendi. Quid plura? Excluditur 
plane sacratissimum Romani Pontificis ius con- 
firmandi vel reiiciendi episcopos in Hispania 
electos ; atque adeo exilii poena mulctantur 
tum presbyteri ad aliquam episcopalem eccle- 
siam designati, qui ab Sancta hac Sede vel con- 
firmationem, vel apostolicas literas petierint ; 
tum metropolitani qui pallium ab ipsa postu- 
laverint. Post haec mirum profecto, quod ipse 
Romanus Pontifex tamquam Ecclesiae centrum 
haberi ea in lege asseratur: cum quo tamen 
communicationi locus non relinquitur, nisi 
intercedente venia et inspectione gubernii. 

In hac igitur tanta catholicae religionis per 
Hispaniam perturbatione ingravescentia ibidem 
mala, quantum in Nobis est, compescere, No- 
stramque opem carissimis illis fidelibus, qui 
iamdiu supplices ad Nos tendunt manus, ferre 
summopere cupientes, praedecessorum Nostro- 
rum exemplo, statuimus ad universae Ecclesiae 
preces confugere, et omnium catholicorum pie- 
tatem erga afflictam nationem illam studiosis- 
sime excitare. Et certe cum. nemo possit ab 
buius tristitiae participatione secerni, atque in 
tanto religionis et fidei discrimine una cunctis 
dolendi sit caussa, una pariter omnium iuvandi 
ratio esse debet. Itaque, dum Nostris hisce li- 
teris, questus expostulationesque in memoratis 
allocutionibus editas renovamus et confirma- 
mus, actaque omnia a Matritensi gubernio con- 
tra Ecclesiae Sanctaeque huius Sedis iura et 
dignitatem hactenus gesta, et in primis propo- 
sitam nuper legem reprobamus, abrogamus, 
nulliusque roboris fore edicimus, singulos venn. 
fratres patriarchas, primates , archiepiscopos, 
episcopos, qua late patet catholicus orbis, gra- 
tiam et communionem cum hac Apostolica Sede 
habentes, pro ea qua in Domino unum sumus 
caritate, proque ea fide qua in unum corpus 
coalescimus, etiam atque etiam hortamur, ut, 
suas cum Nostris miscentes lacrimas, divinam 
flectere iram, et omnipotentis Dei misericor- 
diam pro infelici Hispanica natione implorare 
unanimiter contendant, commissumque sibi cle- 
rum ac populum ad assiduas in idipsum pre- 
ces enixe studeant inflammare. Volumus vero 
atque mandamus, ut singuli intra pontificiam 
Nostram ditionem venn. fratres archiepiscopi et 
episcopi in propriis dioecesibus, ea ratione qua 
magis in Domino expedire censuerint, publicas 
ad misericordiarum Patrem obsecrationes per- 
agendas curent, ut propter Filii sui sanguinem, 
qui pro omnibus effusus est, in Hispaniae regno 
tentationis dies abbrevientur. Utque facilius 
Deus inclinet aures suas ad preces Nostras, 
suppliciter omnes adeant Deiparam Virginem 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


potentissimam Ecclesiae auxiliatricem, nostrum- 
que omnium amantissimam matrem et fidissi- 
mam Hispaniae patronam ; suffragia insuper 
petant Principis Apostolorum, quem Christus 
Ecclesiae suae petram constituit, adversus quam 
portae inferi non praevalebunt; itemque Coe- 
litum omnium, eorum praesertim qui Hispa- 
niam virtute, sanctitate, prodigiis magnopere 
illustrarunt. Quo autem singuli cuiusque or- 
dinis , gradus et conditionis fideles ferventiore 
caritate atque uberiore cum fructu orationibus 
et obsecrationibus instent, caelestium munerum 
thesauros liberali manu proferre decrevimus. 
Hine plenariam in forma Jubilaei concedimus 
indulgentiam, lucrandam ab omnibus christifi- 
delibus, qui sacramentali confessione rite ex- 
piati, ac sanctissima Eucharistia refecti, solem- 
nibus supplicationipus, proprii cuiusque Ordi- 
narii arbitrio statuendis, tribus saltem vicibus 
interfuerint, et in ecclesia ab ipsis Ordinariis 
designanda ter intra quindecim dies supradicta 
de causa ferventer oraverint. 

Futurum sane confidimus ut angeli pacis, 
habentes phialas aureas et thuribulum aureum 
in mauu sua, fervidas humilesque Nostras et 
totius Ecclesiae pro Hispania preces offerant 
super altare aureum Domino, utque ipse, qui 
dives est in miserationibus, benigno eas vultu 
excipiens, Nostris et communibus fidelium votis 
annuere velit, ac simul perficere, ut in dextera 
sua et brachio fortitudinis suae inibi tandem 
aliquando, destructis adversitatibus et erroribus, 
sancta mater Ecclesia a tantis calamitatibus 
respiret, atque ea pace et libertate fruatur, qua 
Christus ipsam donavit. 

Ut vero hae Nostrae literae omnibus facilius 
innotescant, nec quisquam ipsarum ignoran- 
tiam allegare possit, volumus ac iubemus, eas 
ad valvas basilicae Principis Apostolorum et 
Cancellariae Apostolicae nec non Curiae gene- 
ralis in Monte Citatorio, ac in Acie Campi 
Florae de Urbe per aliquem ex cursoribus No- 
stris, ut moris est, publicari, illarumque exem- 
pla ibidem affixa relinqui. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima secunda februar. mille- 
simo octingentesimo quadragesimo secundo , 
pontificatus Nostri anno decimo secundo. 


CXL. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus canonicis collegiatae ecclesiae oppidi 
Spinazzola, dioecesis Venosinae, datur fa- 
cultas gestandi rocchetum et almutiam cum 
caputio violacei coloris, cui pertexta sit pellis 
subcinericii coloris '. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXLIT, 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romanorum indulgentia Pontificum peculia- 
ria ornamenta aliquando illis tribuit, qui Deo 
laudes conspicuis in templis persolvunt, ut ex- 
terna decora adepti, magis illi conentur internis 
virtutibus enitere, et ad sacra ministeria accu- 
rate implenda benignitatis etiam apostolicae 
incitamento impellantur. 

Quum igitur ven. frater Michael ecclesiae Ve- 
nusinae episcopus enixis precibus a Nobis effla- 
gitaverit, ut clero collegiatae ecclesiae oppidi 
Spinazzola suae divecesis, roccheti et almutiae 
usum caputio violacei coloris, cui pertexta sit 
pellis subcinericii coloris, benigne concedere 
velimus, gravibus ipsius episcopi rationibus 
permoti, alacri libentique animo eius votis an- 
nuendum esse existimavimus. 

Itague omnes et singulos, quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, senten- 
tiis et poenis quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, clero collegiatae ecclesiae oppidi Spi- 
nazzola, Venusinae dioeceseos, ut in choro, in 
conventibus, seu, ut dici solet, capitulis, quum 
deliberationis causa coguntur, in sacris suppli- 
cationibus aliisque eiusdem collegiatae ecclesiae 
functionibus publicis quibuscumque, rocchetum 
et almutiam cum caputio violacei coloris, cui 
pertexta sit pellis subcinericii coloris gestare 
libere et licite possint et valeant, auctoritate 
Nostra apostolica, harum literarum vi, conce- 
dimus et indulgemus. 

Decernentes iccirco hasce literas semper firmas, 
validas et efficaces existere ac fore, suosque ple- 
narios et integros eifectus sortiri et obtinere, ac 
illis ad quos spectat et pro tempore spectabit, 
in omnibus et per omnia plenissime suffragari et 
ab eis respective inviolabiliter observari; sicque 
in praemissis per quoscumque iudices ordinarios 
et delegatos, etiam causarum palatii Nostri apo- 
stolici auditores, iudicari et definiri debere, ac 
irritum et inane, si secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter conti- 
gerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV praede- 
cessoris Nostri super divisione materiarum, aliis- 
que apostolicis atque in universalibus provincia- 
libusque et synodalibus conciliis editis generali- 
bus vel specialibus constitutionibus et ordinatio- 
nibus apostolicis, et quatenus opus sit eiusdem 
collegiatae ecclesiae etiam iuramento atque con- 
firmatione apostolica vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, caeterisque 
contrariis quibuscumque. 


' 1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


203 


Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die prima mart. millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo secundo, pontificatus 
Nostri anno decimo secundo. 


CXLI, 
EPISTOLA 


Aloysii S. R. E. cardinalis Lambruschini_ se- 
cretarii Status ad omnes episcopos pontifi- 
ciae ditionis, qua declarantur facultates, qui- 
bus uti possint poenitentiae sacramenti ad- 
ministri, tempore iubilaei pro Hispania in- 
dicti ¥, 


Illme et rme domine. 


Probe noscis SS. Dominum Nostrum Grego- 
rium XVI Pontificem Maximum suis apostolicis 
literis die decima secunda februar. vertentis anni 
sub annulo piscatoris datis, pro sua singulari 
sapientia ac providentia universum catholicum 
orbem excitasse ad fervidas apud Deum pro 
Hispania preces fundendas ob tristissimas ca- 
tholicae religionis eo in regno vicissitudines. 
Cum autem iisdem in apostolicis literis con- 
cesserit plenariam indulgentiam in forma iubi- 
laei quindecim dierum spatio a christifidelibus 
lucrandam, qui pia opera in ipsis literis ex- 
pressa implenda curaverint, tum declaravit om- 
mes cuiusque dioecesis poenitentiae sacramenti 
administros hoc in tempore iis facultatibus uti 
posse, quas de apostolicae suae potestatis ple- 
nitudine Romae concessit, et sunt quae se- 
quuntur: 

Et primo omnibus utrius que sexus et cuius- 
vis conditionis et instituti etiam religiosi chri- 
stifidelibus facultatem concedit sibi eligendi 
quemlibet presbyterum confessarium saecularem, 
vel cuiusque ordinis regularem ex approbatis 
in propria dioecesi. 

Confessariis vero hac vice dumtaxat amplam 
tribuit facultatem absolvendi christifideles, eos- 
que liberandi in foro conscientiae ab omni ex- 
communicationis, suspensionis et interdicti sen- 
tentia aliisque ecclesiasticis censuris, sententiis, 
poenis a sacris canonibus et iudicibus quavis 
occasione et causa latis, atqgue ab omnibus pec- 
catis, licet gravibus et enormibus, etiam quovis 
modo Ordinariis locorum, vel summo Pontifici, 
aut Apostolicae Sedi reservatis, ex quacumque 
constitutione Sanctitatis Suae, vel aliorum Ro- 
manorum Pontificum eius praedecessorum, quae 
speciali quoque mentione indigeret, ne excepto 
quidem haeretico dogmatizante, vel illo qui sui 
delicti complices habet, non tamen in re turpi. 


204 


Praeterea iisdem confessariis facultatem imper- 
titur commutandi quaecumque vota (exceptis 
tamen semper votis castitatis perpetuae et re- 
ligionis) in alia pia opera, ita tamen ut salu- 
taris poenitentia, vel aliud in omnibus expres- 
sis casibus imponatur pro cuiusque confessarii 
arbitrio. 

Verum Sanctitas Sua neque dispensat neque 
concedit facultatem dispensandi vel habilitandi 
et restituendi ad pristinum statum etiam in 
foro conscientiae super aliqua publica vel oc- 
culta irregularitate, aut nota, defectu et, uti 
dicunt, incapacitate, inhabilitate, quovis modo 
ex defectu contracta. Insuper declarat huiusmodi 
iubilaeum neque posse neque debere ullo modo 
suffragari iis, qui a Summo Pontifice vel ab 
Apostolica Sede vel ab aliquo praesule aut iu- 
dice ecclesiastico nominatim excommunicati, 
suspensi, interdicti fuerint vel denunciati, nisi 
intra huiusmodi iubilaei tempus partibus satis- 
fecerint, vel cum ipsis concordiam inierint. 
Haec tibi Sanctitatis Suae iussa mihi erant si- 
gnificanda, ut omnia pontificiae benignitati 
plane respondeant. Atque interea manus humil- 
lime deosculor. 

Datum Romae die 3 mart. 1842. 


Addictissimus famulus 
A. card. LAMBRUSCHINI. 


CXLII. 
EPISTOLA 


Ad Mariam Portugalliae et Algarbiorum re- 
_ ginam auream rosam mittit '. 


Carissimae in Christo filiae Nostrae 
Mariae 
Portugalliae et Algarbiorum 
reginae fidelissimae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissima in Christo filia Nostra, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Has fidelissimae tuae maiestati literas reddet 
dilectus filius presbyter Stephanus Vizzardelli, 
consiliarius et adiutor Nostri istic internuntii 
et delegati apostolici, idemque adscitus inter 
Nostros intimos cubicularios, quem modo ab- 
legati ad te Nostri titulo decoravimus, ut tibi, 
carissima in Christo filia Nostra, rosam auream 
proxima dominica die solemnibus caeremoniis 
a Nobis benedictam, Nostro nomine afferat. 
Enimyero a multis iam saeculis in more po- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


situm est, ut Romanus Pontifex memorata die 
in qua Ecclesiae filii paschalium gaudiorum 
expectatione laetari iubentur, auream huiusmodi 
rosam in spiritualis eiusdem laetitiae signum 
ante missarum solemnia mysticis unctionibus 
et benedictionibus consecret. Nobis igitur sacro 
eo ritu perfunctis, congruum visum est mittere 
benedictam illam rosam maiestati tuae, ut no- 
vum in ipsa documentum accipias Nostrae in 
te paternae flagrantissimae caritatis, ac certis- 
simae spei qua substentamur, sacras istic res 
te pro avita pietate impensius favente ac opi- 
tulante incanonicum ordinem debitumque splen- 
dorem sine mora instaurandi. De reliquo su- 
pervacaneum ducimus logui hic de probitate, 
religionis studio sacraque omnis generis do- 
ctrina, qua dilectus filius Stephanus ablegatus 
Noster praeditus est; quandoquidem egregias 
illius dotes maiestati tuae perspectas esse confi- 
dimus, quare non dubitamus quin eumdem huic 
deferendo muneri a Nobis destinatum, ea exci- 
pias humanitate ac benignitate, quae regii animi 
tui propria est, quae.jue ipsius meritis Nostrae- 
que in te benevolentiae respondeat. Interea non 
desistimus supplices Deo O. M. preces offerre, 
ut super te, carissima in Christo filia Nostra, 
tuosque omnes sua benignus dona multiplicet. 
Ac superni huius praesidii auspicem apostoli- 
cam benedictionem fidelissimae maiestati regiae- 
que domui tuae amantissime impertimur. 
Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima secunda mart. mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo secundo, 
pontificatus Nostri anno decimo secundo. 


CXLIN. 
EPISTOLA 


Ad Mariam Portugalliae reginam scribens, 
gratum habet quod proles ab ea nascitura 
sacro fonti nomine suo admoveatur ?. 


Carissimae in Christo filiae Nostrae 
Mariae 
Portugalliae et Algarbiorum 
reginae fidelissimae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissima in Christo filia Nostra, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Redditae Nobis sunt humanissimae litterae, 
datae a maiestate tua fidelissima, die decima 
prima mensis proximi, quibus enixe postulas, 
ut regia proles, quam propediem feliciter, uti 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


2 Ex eodem Archivio. 


ANNO MDCCCXLII, 


confidimus dante Domino, paritura es, sacro 
fonti, nomine Nostro admoveatur. Tuum hu- 
iusmodi desiderium sensibus commendatum re- 
ligionis eximiaeque in Nos pietatis, quos iis- 
dem literis confirmasti, perlibenti equidem gra- 
toque animo accepimus; quum praesertim novo, 
illud, eodemque luculentissimo Nobis docu- 
mento sit, te, carissima in Christo filia Nostra, 
id omnino spectare, ut mutuae inter Nos et 
regiam maiestatem domumgue tuam_benevo- 
lentiae ratio augeatur, atque inde facilius Nobis 
contingat, sacras res in regno isto, novissimo- 
rum temporum calamitate deiectas, ad canoni- 
cum ordinem congruumgue revocare splendo- 
rem. Itaque morem gesturi maiestati tuae, in- 
dulgemus primum apostolica Nostra auctoritate, 
ut sacramentum baptismatis, tuo illi seu filio 
seu filiae conferatur a viro ecclesiastico quem 
suarum virtutum suffragantibus meritis, tu ipsa, 
carissima in Christo filia Nostra, in id desi- 
gnaveris. Aliis autem Nostris literis, hac die 
sub piscatoris item annulo datis, dilecto filio 
Francisco Capaccini ex ordine praelatorum pon- 
tificalis domus, Nostrogue apud tuam maiesta- 
tem internuntio ac delegato apostolico manda- 
vimus, ut regiam eamdem prolem nomine ac 
vice Nostra e baptismatis fonte suscipiat. Com- 
mendavimus alias maiestati tuae memoratum 
Franciscum internuntium Nostrum}; cuius modo 
apud te residentis virtutes dotesque animi egre- 
gias quum ipsa plenius cognoveris, dubitare 
non possumus, quin eumdem spectatissimum 
praesulem in novo hoc procuratoris ea in re 
Nostri ministerio, gratum acceptumque habitura 
sis. Interea Deum O. M. oramus et obsecramus 
ut fidelissimam tuam maiestatem sospitet feli- 
cique validae sobolis partu laetificet, tibique 
atque illi tuisque omnibus, cuncta, quaecum- 
que sunt vere prospera et salutaria, largiatur. 
Ac Nostrae pignus studiosissimae caritatis apo- 
stolicam benedictionem tibi, carissima in Chri- 
sto filia Nostra, regiaeque domui universae in- 
timo cordis affectu amantissime impertimur. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima secunda martii 
millesimo octingentesimo quadragesimo  se- 
cundo, pontificatus Nostri anno decimo se- 
cundo. 


CXLIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus nonnulla statuuntur de abbatia, vulgo 
del Tiglietto, Aguensi in dioecesi instituta '. 


’ 1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


205 
GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Romanum certe decet Pontificem, summorum 
principum postulationibus ultro libenterque an- 
nuere, cum ipsi praesertim de catholica religione 
deque hac Apostolica Sede optime sunt meriti. 
Expositum Nobis est in Aquensi dioecesi, pro- 
vinciae Pedemontanae, in Valle Urbe territorii 
vulgo Sassello, Ianuensis ducatus, divitem ab- 
batiam titulo Mariae Sanctae vulgo del Tiglietto 
iam inde ab anno millesimo ducentesimo in- 
stitutam existere. Cuius abbatiae fundi prae- 
teritis luctuosis temporum vicibus eidem alio- 
rum redituum vulgo Luoghi di Monte, qui in 
praesentia illius beneficii dotem constituunt , 
imminutioni subiecti fuere. Cum vero cla. me. 
cardinalis Caprara, ultimus eiusdem abbatiae 
possessor, ex hac vita migravit, eadem abbatia 
cardinali haud fuit collata, quemadmodum 
antea fieri solebat, sed illius dos anno mil- 
lesimo octingentesimo vigesimo secundo, vel- 
uti simplex beneficium in aede sanctorum Vin- 
centii et Anastasii institutum, presbytero fuit 
attributa, cum onere aliquarum pensionum su- 
per eiusdem abbatiae fructibus. Eodem autem 
vertente anno, e vivis erepto ipso beneficiario 
presbytero, rector commemorati templi sancto- 
rum Vincentii et Anastasii apostolicum obti- 
nuit indultum, quoad decennium illius beneficii 
collatione dilata, omnes reditus eo temporis 
spatio, in eiusdem templi utilitatem erogari 
possent. Cum vero eo tempore actum est de 
reditibus transferendis, vulgo Luoghi di Monte 
illius abbatiae nomen habentibus, et cum aliis 
veteribus notatis, qui ad ecclesiastica Ianuensia 
pertinebant bona, evenit ut regia Sarda legatio 
huic Apostolicae Sedi iura exposuerit, quae ad 
Sardiniae regem spectare poterant, super hu- 
iusce beneficii nominatione, quod quidem be- 
neficium veluti abbatia consistorialis in ditione 
extinctae Ianuensis reipublicae existens, in alio- 
rum Januensium beneficiorum consistorialium 
conditione reperiebatur. Iam vero cum nomine 
carissimi in Christo filii Nostri Sardiniae rezis 
illustris Nobis eadem iura fuerint exposita, Nos 
iustis eiusdem religiosissimi principis desideriis 
quamlibentissime annuentes, auctoritate Nostra 
apostolica, haec statuenda: censuimus. 

Et primo quidem ad Sardiniae regem illius 
abbatiae nominationem proprio iure pertinere 
declaramus, quemadmodum rex idem ivure pol- 
let nominandi ad alias consistoriales abbatias 
sui regni. Huiusmodi autem beneficium in pri- 
stinum suum titulum abbatiae Mariae Sanctae 
di Tiglietto, Aquensi in dioecesi fundatae, ea- 
dem auctoritate Nostra apostolica restituimus, 
cuius nominatio ad ipsum Sardiniae regem spe- 


206 


ctabit, ad instar aliorum consistorialium bene- 
ficiorum. Praeterea eodem rege annuente volu- 
mus, ut pensiones super fructibus huius bene- 
ficii in praesentia impositae serventur; ita ta- 
men ut pensiones ipsae ad abbatiam del 7i- 
glietto redeant, statim ac quisque ex presby- 
teris, qui hisce pensionibus fruuntur, diem su- 
premum obierit. Insuper eiusdem pientissimi 
regis votis obsecundantes , concedimus atque 
indulgemus, ut aliquo temporis spatio huius 
beneficii collatio differatur, quo illius fructibus 
una cum fundo reliquorum, vulgo arretrati, 
sacra supellex comparetur, qua regia Ssmi Su- 
darii ecclesia huius urbis indiget, dempta tamen 
pecunia quinque pensionum, quae nunc bene- 
ficii fructibus inhaerent. 

Denique eiusdem Sardiniae regis pro tempore 
administro facultatem tribuimus, qua reditus 
ipsos exigere atque eos in commemoratum usum 
impendere queat. 

Haec concedimus atque indulgemus, vo- 
lumus et mandamus, decernentes has prae- 
sentes literas firmas, validas et efficaces exi- 
stere ac fore, suosque plenarios et integros 


effectus sortiri et obtinere, ac illis ad quos- 


spectat et pro tempore quandocumque spe- 
ctabit, in omnibus et per omnia plenissime 
suffragari et ab eis respective inviolabiliter ob- 
servarl; sicque in praemissis per quoscumque 
iudices ordinarios et delegatos etiam causarum 
palatii Nostri apostolici auditores iudicari et 
definiri debere, ac irritum et inane si secus 
super his a quoquam quavis auctoritate scien- 
ter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus, quoties opus fuerit, Nostra 
et cancellariae apostolicae regula de iure quae- 
sito non tollendo, ac fel. rec. Bened. XIV praedec. 
Nostri, super divisione materiarum, aliisque apo- 
stolicis, atque in universalibus provincialibus- 
que et synodalibus conciliis editis generalibus 
vel specialibus constitutionibus et ordinationi- 
bus etiam iuramento, confirmatione apostolica 
vel quavis firmitate alia roboratis statutis et con- 
suetudinibus, privilegiis quoque, indultis et li- 
teris apostolicis in contrarium praemissorum 
quomodolibet concessis, confirmatis et innova- 
tis; quibus omnibus et singulis tenores prae- 
sentibus pro plene et sufficienter expressis, ac 
de verbo ad verbum insertis habentes, illis alias 
in suo robore permansuris, ad praemissorum 
effectum, hac vice dumtaxat, specialiter et ex- 
presse derogamus, aliisque etiam speciali et 
individua mentione dignis in contrarium fa- 
cientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum. sub annulo 
piscatoris die decima octava martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, ponti- 
ficatus Nostri anno decimo secundo. 


ACTA GREGORIT PP. 


XVI. 


CXLV. 
EPISTOLA 


Raphaelem Fornarium apud Belgarum regem 
internuntium, ad eamdem regiam aulam 
nuntium destinat'. 


Serenissimo ac potentissimo 
Leopoldo 
Belgarum regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Serenissime ac potentissime rex, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quod propositum Nobis fuit, cum dilectum 
filium Raphaelem Fornarium, Nostrum San- 
ctaeque huius Sedis internuntium ad regiam 
maiestatem tuam legandum duximus, ut eius 
cura studioque rei catholicae in regno isto com- 


modis provisum esset, unaque vincula officio- 


sae, quibus feliciter iungimur, voluntatis, magis 
magisque constringerentur, id cum Nobis videa- 
mur divino beneficio esse consecuti, est sane 
cur actis humiliter Deo gratiis, eidem illi, cuius 
in implendis partibus officii sui praeclara inte- 
gritatis, fidei, studii religionis cum singulari 
prudentia extiterunt documenta, probationis 
Nostrae luculentum reddamus_testimonium. 
Eius itaque visum Nobis est in Domino am- 
plificare dignitatem, ipsumque creatum archie- 
piscopum Nicaenum ex internuntio, Nostrum et 
Sedis Apostolicae nuntium apud eamdem ma- 
iestatem tuam destinare. Hominem satis diu 
jam tibi cognitum dignumque habitum bene- 
volentia tua, minime dubitamus quin rei ca- 
tholicae utilitatibus maiore in dies alacritate 
provehendis nova iugiter virtutis suae praebeat 
documenta: quod ut eveniat, quoniam illi ma- 
xime opus est favore tuo, eum tibi iterum im- 
pense commendamus, petimusque abs te, ut 
ipsi apud te agenti Nostro nomine perinde ha- 
beas fidem, ac Nobismetipsis coram loguentibus 
haberes: sic existimans quaecumque regiae in 
eum tuae praebueris indicia benevolentiae, ea 
Nos totidem tuae erga Nos voluntatis argu- 
menta esse ducturos, quemadmodum tam multa 
illa duximus, quae in eumdem a te antea col- 
lata sunt beneficia. Debitas interim pro his 
gratias persolvimus regiae maiestati tuae; ac 
Deum O. M. suppliciter obsecramus, ut te, se- 
renissime ac potentissime rex, quam diutissime 
sospitet, ac dono cumulatum, omnis verae so- 
lidaeque prosperitatis perfecta Nobiscum caritate 
coniungat. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima octava mart. millesimo 
Octingentesimo quadragesimo secundo, ponti- 
ficatus Nostri anno decimo secundo, 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


ANNO MDCCCXLII. 


CXELVI. 
EPISTOLA 


Engelbertum S. R. E. presbyterum cardina- 
lem Sterchx omnesque episcopos Belgicos de 
dignitate archiepiscopali ac nuntii titulo 
Raphaeli Fornari apud Belgarum regem 
collatis, certiores facit '. 


Dilecto filio Nostro 
Engelberto tit. s. Bartholomaei in Insula 
presb. S. R. E. card. Sterchx 
archiepiscopo Mechliniensi 
et venn. fratribus episcopis Belgii 
eius suffraganeis 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili Noster, venn. fratres, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Opportunum in Domino iudicavimus Nicaeni 
archiepiscopi dignitate et apostolici nuntii ti- 
tulo augere dilectum filium Raphaelem Forna- 
rium, qui Nostri istic internuntii munere hac- 
tenus fungebatur. Confidimus enim fore ut am- 
plioribus hisce honoribus decoratus, Nostra ca- 
tholicaeque religionis negotia alacrius et pleniore 
cum fructu agat, atque adeo de vestris eccle- 
siis quotidie magis bene mereatur. Itaque, di- 
lecte fili Noster, venn. fratres, has ad vos literas 
damus, non tam ut commendemus eximiam 
doctrinam virtutemque ipsius praesulis iamdu- 
dum vobis perspectas, quam ut gratias agamus 
pro benignitate et officiis quibus eidem adhuc 
adfuistis: atque ut testemur et confirmemus 
studium praecipuae benevolentiae, quod pro- 
meriti a Nobis estis, singulari vestra devotione 
et obsequio his aliisque pluribus documentis 
comprobato: quae quidem dubitare Nos mi- 
nime sinunt, quin posthac pariter memoratum 
praesulem ad obeundas ministerii sui par- 
tes, pro loco ac tempore iuvare impensius con- 
nitamini. Interea non desistimus Deum O. M. 
orare suppliciter et obsecrare, ut super vos et 
super omnes vestrarum ecclesiarum clericos lai- 
cosque fideles, sua propitius dona multiplicet. 
Ac superni huius praesidii auspicem apostoli- 
cam benedictionem vobis ipsis, dilecte fili No- 
ster, venn. fratres, atque illis, toto cordis affe- 
ctu, peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima octava martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo. 


207 
CXLVII. 


EPISTOLA 


Ad Aloysiam Belgarum reginam scribens, nun- 
tium apostolicum Raphaelem Fornari, cuius 
merita ostendit, ex animo commendat ?. 


Carissimae in Christo filiae Nostrae 
Aloysiae 
Belgarum reginae illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissima in Christo filia Nostra 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Nostrum et Apostolicae Sedis nuntium apud 
regiam maiestatem viri tui dilectum filium Ra- 
phaelem Fornarium constituimus, antea apud 
eumdem internuntii apostolici ac legati extra- 
ordinarii Nostri munere fungentem. Hoc ut ho- 
nore eius amplificandam duxerimus dignita- 
tem, praeclaris quibus praestat ingenii animi- 
que ornamentis, factum est, cognitione rerum, 
integritate, fide, prudentia, zelo religionis ac 
pietatis, ita ut firmam afferret spem fore, ut 
quo amplius a Nobis acciperet ministerium, eo 
acriore divinae gloriae, Sanctaeque Ecclesiae 
utilitatum studio incitaretur. Huic igitur has 
misimus literas reddendas maiestati tuae, eique 
praecipue dedimus in mandatis, ut te adiens, 
plurimam Nostro nomine salutem dicat et exi- 
stimationem planeque paternam voluntatem in 
te, Nostram, amplissima testificatione confirmet. 
Hominem satis iam tibi cognitum, multis com- 
mendare haud opus esse ducimus; nonnihil 
tamen indulgere sollicitudini Nostrae Nos sinas, 
petentes abs te, ut nuntii huius Nostri pro re 
catholica Sanctaque hac Sede curas et labores 
apud regem coniugem adiuvare validissimo pa- 
trocinio et ope tua studeas. Tributa Nobis 
ipsis iudicabimus, quaecumque eidem officii 
ac benevolentiae praebueris argumenta. Largus 
autem bonorum operum remunerator Deus, gra- 
tiae suae donis pietatem tuam rependet ; quod 
ut quam uberrime contingat, suppliciter pre- 
cantes, auspicem eiusdem gratiae, apostolicam 
benedictionem maiestati tuae ac dilectissimis 
Nobis in Christo regiis tuis filiis amantissime 
impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima octava mart. millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo. 


‘1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


2 Ex eodem Archivio, 


208 
CXtVIN. 


Ad Helvetiae episcopos scribens de iniuriosis 
legibus in coenobiorum perniciem latis, ma- 
xime conqueritur. Poenas canonicas iis infli- 
ctas qui hoc agunt, recenset. Monet epi- 
scopos alienationem bonorum Ecclesiae sine 
ecclesiastica auctoritate irritam nullamque 
esse. Ipsis enixe commendat ut fideles mo- 
neant, acceptam possessionem tuta conscien- 
tia retinere non posse’. 


EPISTOLA ENCYCLICA 
ad episcopos Helvetiae. 


Dilectis filiis Nostris in Christo 
Helvetiae episcopis 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabiles fratres, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Inter ea, quae supremi apostolatus munere 
urgente, dudum Nos anxios ac sollicitos faciunt, 
non ultimum certe tenent locum decreta ab 
nonnullis istarum regionum guberniis lata in 
coenobiorum perniciem, quorum aliqua abolita 
etiam sunt, bonis ad ipsa spectantibus primum 
reipublicae adiudicatis, dein vel ad hastam di- 
venditis vel in alios usus temere conversis. At- 
que illud cordi Nostro acerbius accidit, quod 
in his gerendis seu potius perpetrandis, catho- 
lici quoque homines partem sumpserint, nulla 
ecclesiasticae auctoritatis Sanctaeque huius Sedis 
iurium ratione habita, despectisque omnino 
poenis ac censuris, quas apostolicae constitu- 
tiones et oecumenica concilia, maxime Triden- 
tinum (sess. 22, c. 11) ipso facto incurrendas 
iis infligunt, qui talia agere non reformidant. 
Necesse autem est non pluribus explicare, quam 
graviter, ea attentando, in religionem atque in 
ipsam temporalem populorum utilitatem pec- 
catum sit. Nemo enim ignorat, quantum de 
utraque tum ubique tum praesertim in Helvetia 
merita monastica instituta sive in divino cultu 
promovendo, sive in cura animarum obeunda, 
sive in iuventute ad pietatem bonasque artes 
informanda, sive demum in pauperibus omnis 
auxilii genere indesinenter iuvandis. Nos sane, 
ubi rem magna cum animi molestia novimus, 
nihil distulimus, quin per Nostrum atque huius 
Apostolicae Sedis nuntium incolumitatem coe- 
nobiorum et iurium ac bonorum, quibus ea 
potiuntur publico ceteroquin foedere sancitam, 
reclamaremus, 

Et quidem dolori Nostro non parum leva- 
minis attulit ratio, per complura ex istorum 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


pagorum guberniis adhibita, quae, utpote in 
religionem, Ecclesiam et monasticas institutio- 
nes optime animata, nedum ab omni infenso 
in ipsos consilio iugiter abhorruerunt, sed col- 
latis insuper studiis bonorum ad eas spectan- 
tium venditioni palam obsistere non detrecta- 
runt. Hinc meritas eorum virtuti laudes repen- 
dere non praetermittimus, una simul hortantes, 
ut pro avita in Ecclesiam et hance Apostolicam 
Sedem observantia ac fide, sancto proposito 
firmissime inhaereant, et ardentiori usque zelo 
sacrae rei favere ac patrocinari pergant. 

Verum non eumdem expostulationes, Nostro 
nomine factae, consequutae sunt fructum apud 
aliorum pagorum gubernia assidue, uti nun- 
tiatur, intenta, ad ceptum semel in religiosas 
domos earumque iura ac proprietates exitiosum 
opus perficiendum. 

Id porro causae Nobis fuit, venn. fratres, cur 
hisce literis vos alloqueremur. Licet enim mi- 
nime dubitemus, imo etiam compertum habea- 
mus, vos ipsos in eiusmodi negotio ministerii 
vestri partibus nequaquam defecisse, memores 
tamen officii, quo ad fratres in his quae Dei 
et Ecclesiae sunt, opportune dirigendos atque 
inflammandos divinitus adstringimur, mentem 
Nostram, eadem gravissima de re, apertius vobis 
duximus significare. Itaque rursus reprobantes 
ac vehementer querentes praedicta decreta, per 
laicam potestatem edita, de nonnullis coenobiis 
cum adiecta religiosa familia istic abolendis, 
singulis in memoriam revocamus alienationis 
bonorum ac iurium quorumcumque ad illa 
pertinentium, tum hactenus factas, tum in po- 
sterum facturas, nulla Nostra Sanctaeque Sedis 
accedente auctoritate, iuxta canonicas sanctiones 
irritas coram Ecclesia planeque nullas existere, 
eaque, uti tales omnino ‘habendas, edicimus. 
Vestrum proinde erit, a quavis opera aut venia 
iis praestanda abstinere simulque peculiari, qua 
polletis prudentia, illos, ad quos per enunciatas 
alienationes ea ipsa bona illegitime iam perve- 
nerint vel forte perventura sint, sedulo com- 
monefacere, neminem eorum posse tuta con- 
scientia acceptam possessionem retinere, vel 
deinceps accipere. Ceterum bona adhuc in spe 
sumus, fore ut catholici praesertim viri, qui 
saepius memoratis decretis ferendis exequendis- 
que cooperati sunt, re maturius coram Deo 
perpensa, ab ea, quam inconsiderata, ut cre- 
dere iuvat, iniverunt via, citissime recedant. In 
hoc ipsum autem ut vos, venn. fratres, toto 
pastoralis patientiae et charitatis studio pro 
vestra parte contendatis, etiam atque etiam 
in Domino commendamus. Quem quidem in 
finem, uberem caelestis auxilii copiam, vobis 
omnibus enixe adprecantes optati eventus au- 
spicem, et paternae Nostrae benevolentiae te- 
stem, apostolicam benedictionem unicuique ve- 


1 Ex opere cui titulus « Annali delle scienze Cattoliche » auctore De Luca vol. 14; pag. 421. 


ANNO 


strum, cum grege sibi commisso communican- 
dam, peramanter impertimur. 

Datum Romae apud sanctum Petrum die 
prima aprilis millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo secundo, pontificatus Nostri anno decimo 
secundo, 


CXLIX. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Vicariatum apostolicum Novae Hollandiae sive 
Australiae in tres episcopatus proprie dictos 
partitur, Sydneyensem, Hobartoniensem et 
Adelaidensem '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ex debito pastoralis officii, superna Dei pro- 
videntia humeris Nostris impositi, non leve sane 
totius dominici gregis onus sustinentes, illis 
praecipue ovibus, quae regiones a Sede hac 
Apostolica, ubi catholicae centrum est unitatis, 
longe dissitas incolunt, maiore consulendum 
sedulitate censemus, ut in adventu pastoris ae- 
terni repertae, sicut oportet, per apostolicam 
curam intra verum ovile, ad pascua coelestia 
vocari valeant feliciterque perduci. 

Hinc, quum in vastissimis regionibus, quae 
in Novae Hollandiae vicariatu apostolico con- 
tinentur, religionis amplificandae atque eius 
boni uberius ac stabilius promovendi necessitas 
id omnino postulare demonstratum sit, ut tanta 
locorum amplitudo non unius dumtaxat epi- 
scopi vicarii apostolici curae commissa atque 
ab eo tantummodo gubernanda relinquatur, de 
venn. fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium 
-negotlis Propagandae Fidei praepositorum consi- 
lio, nonnulla statuenda censuimus, ut proposito 
fini exitus, quem optamus, omnino contingat. 

Rebus igitur omnibus mature perpensis, quum 
ipse ven. frater Iloannes Beda Polding episcopus 
Hierocaesareensis et Novae Hollandiae vicarius 
apostolicus ea omnia descripserit, quae osten- 
dunt necesse esse insulam permagnam Van-Die- 
men seu Tasmanicam in Oceano Australi ad 
meridiem Novae Hollandiae, ab iurisdictione sua 
subducere, et in eadem peculiarem episcopum 
vicarium apostolicum constituere, cui elusdem 
insulae ac terrae regimen ecclesiasticum com- 
mittatur; quumque idem de meridionali Au- 
straliae provincia statuendum esse, memoratus 
vicarius apostolicus demonstraverit ; Motu-Pro- 
prio ac certa scientia, deque apostolicae pote- 
statis plenitudine, harum literarum vi, utrasque 
regiones seu provincias mox significatas revera 


't Ex Jure Pontificio de P, F. 
Acta Grecoriu XVI, Vol, JII, 


MDCCCXLII. 


209 


ab ipsius vicarii apostolici Novae Hollandiae 
iurisdictione detrahendas, atque eas proprio 
peculiari episcopo vicario apostolico gubernan- 
das tradi mandamus, illud simul decernentes, 
ut episcopus vicarius apostolicus insulae ac 
terrae Van-Diemen Hobartoniensem titulum su- 
scipiat, ab Hobartonia scilicet, quae illius pro- 
vinciae praecipua Civitas est, episcopus vero 
vicarius apostolicus provinciae meridionalis Au- 
straliae titulum assumat Adelaidensem, ab Ade- 
laide, quae provinciae illius prima civitas est. 

Praeterea, quum graves adesse rationes in- 
tellexerimus, ut ipse ven. frater Ioannes Beda 
Polding, qui, post subtractas ab eius iurisdi- 
ctlone supenius expositas provincias, prosequatur 
iurisdictionem suam, prout antea, exercere in 
Nova Gallia meridionali, in Australia occiden- 
tali atque in ceteris regionibus vel provinciis 
ad vicariatum apostolicum Novae Hollandiae 
pertinentibus, sed in ista nova ecclesiastici re- 
giminis partitione non comprehensis, relicto 
Hierocaesareensis episcopatus in part. infid. 
titulo, suscipiat potius titulum Sydneyensem 
a Sydneya civitate principe provinciae Novae 
Galliae meridionalis, in qua ipse residet ; de 
eodem venn. fratrum Nostrorum consilio atque 
eadem apostolica auctoritate Nostra, ipsi ven. 
fratri Ioanni Beda Polding facultatem tribui- 
mus, qua, dimisso titulo episcopali Hierocae- 
sareensi, Sydneyensem titulum libere ac licite 
suscipere possit. 

Denique ut novi vicarii apostolici Hobarto- 
niensis et Adelaidensis eorum munere rite per- 
fungi valeant, iisdem ipsis, ab hac Sancta Sede 
adlegendis, omnes et singulas facultates huius- 
modi vicariis apostolicis concedi solitas, eadem 
auctoritate Nostra, concedimus et impertimur. 

Haec statuimus atque decernimus mandantes, 
has praesentes literas semper firmas, validas et 
efficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, ac iis ad 
quos spectat et in futurum spectabit, hoc fu- 
turisque temporibus plenissime suffragari ac 
inviolabiliter observari; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos , 
etiam causarum palatii apostolici auditores , 
iudicari et definiri debere, ac irritum et inane 
si secus super his a quoguam quavis auctori- 
tate scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque constitutionibus et sanctionibus aposto- 
licis, ceterisque, etiam speciali et expressa men- 
tione et derogatione dignis, in contrarium qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die quinta aprilis millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo secundo, pontificatus No- 
stri anno decimo secundo. 


27 


210 
CL. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Aloysio S. R. E. cardinali Lambruschini, epi- 
scopo Sabinensi, datur facultas expediendi 
bullas pro beneficiis vacaturis in sua dioe- 
cesi '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Ecclesiarum omnium ex demandato Nobis 
divinitus supremi pontificatus ministerio regi- 
men sustinentes, in eas praesertim omni cogi- 
tatione curaque incumbimus, quae in pontifi- 
cia Nostra ditione, ac potissimum ad hanc Ur- 
bem constitutae venn. fratribus Nostris S. R. E. 
cardinalibus solent conferri. Hac sane de causa 
cum ecclesia Sabinensis ob mortem cl. me. An- 
tonii Dominici cardinalis Gamberini novo in- 
digeret pastore, prius quam illi regendae novus 
destinaretur antistes, ad faciliorem illius eccle- 
siae procurationem stabiliendam, studium et 
consilia Nostra conferre non omisimus, eaque, 
Deo auspice, ac ven. fratre Nostro Aloysio car- 
dinali Lambruschini plurimum opitulante, non 
levi animi Nostri voluptate, prospere feliciterque 
perfecta conspeximus. Nunc vero ipse ven. fra- 
ter Noster ex ordinis loco, quem inter alios 
tenet cardinales, ad eam ecclesiam moderan- 
dam evocatus, ob officii sui episcopalis reli- 
gionem, a qua vel minimum declinare nefas 
esse putat, quique publicorum etiam inter ne- 
gotiorum sollicitudines, aliaque gravissima mu- 
nera illi demandata, sponsam suam miro amore 
_prosequitur, ab sui episcopatus exordio animum 
advertit, beneficiorum collationes in sua dioe- 
cesi ex apostolicarum constitutionum praescri- 
pto nequaquam perfici. Ipse enim cum probe 
noscat, in apostolico indulto, quod cardinalibus 
episcopis conceditur in conferendis beneficiis, 
residentiae obnoxiis, alia inter praescribi, be- 
neficia vel secularia vel regularia obtinentes, 
quae huic Apostolicae Sedi quomodocumque, 
etiam ratione mensium apostolicorum, reser- 
vata sunt, aut affecta, et quorum annui fructus 
una cum distributionibus quotidianis summam 
excedunt viginti quatuor ducatorum auri de 
camera inter quatuor menses literas apostolicas 
impetrare omnino debere, magnam cepit admi- 
rationem , ubi perspexit ea in dioecesi huius- 
modi legem temporis longinquitate obsolesci. 
In huius erroris causam intuens, haud temere 
arbitratus est, id forsan evenisse ob plerumque 
beneficiorum tenuitatem, cum multae sint in 
Sabinensi dioecesi praebendae, ex quibus una 
cum distributionibus quotidianis vix ducata vi- 
ginti quatuor percipiuntur, plurimae vero immo 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


pene omnes certum fructum haud reddant ea- 
dem summa maiorem. Ex quo factum est, ut 
cuncti, iis instructi praebendis, existimarunt, se 
ab onere impetrandi literas apostolicas omnino 
exemptos esse. Itaque ipse cardinalis episcopus 
pro eo, quo praestat studio, in apostolicis con- 
stitutionibus adamussim servandis , vehementi 
flagrans desiderio praeteritis malis occurrendi, 
ac simul commodum suae dioecesi futuris tem- 
poribus procurandi, supplici cum prece a Nobis 
petiit, ut habita ratione bonae fidei qua in cul- 
pam inciderunt, quemcumque defectum in be- 
neficiis illapsum benigne sanare velimus, ac 
praeterea ex Nostra indulgentia concedere, ut 
cum paucae sint praebendae, quae summam 
ducatorum viginti quatuor excedunt, posthac 
easdem ipsas consequuturi onmere careant apo- 
stolicas novae provisionis, uti dicunt, literas 
impetrandi. Nos igitur, ipsius vigilantissimi 
cardinalis episcopi Lambruschini, qui tantopere 
pro ecclesiae suae bono adlaborat, deque hac 
Apostolica Sede tantopere meritus est, postu- 
lationibus alacri libentique animo annuentes, 
auctoritate Nostra apostolica, hisce literis, om- 
nes et singulos tum veteris, tum nuper circum- 
scriptae Sabinen. dioecesis clericos, qui ex com- 
memorati indulti vi, in beneficiis consequendis 
literas apostolicas, uti opus erat, minime im- 
petrarunt, a quocumque defectu, in quem bona 
fide irrepserunt, absolvimus et absolutos esse 
declaramus, ac fructus indebite perceptos illis 
condonamus, ita ut eadem beneficia licite pos- 
sint retinere, eorumque fructus, reditus et pro- 
ventus in posterum libere percipere. Praeterea 
cum perpenderimus, invectum pene centum an- 
norum abusum, de quo habita mentio est, in 
peculiaris alicuius concessionis opinionem in- 
ducere, ac maiora beneficia in Mandelensis epi- 
scopatus erectione, a Sabinensi dioecesi fuisse 
distracta, pleraque autem hodiernae Sabinensis 
dioecesis beneficia tenuem fructum reddere, ea- 
dem auctoritate Nostra apostolica concedimus 
et indulgemus, ut quemadmodum plerique eas 
in dioecesi Sabinensi assequentes praebendas, 
quae huic Apostolicae Sedi sunt reservatae, 
quaeque ab cardinali episcopo illis ex aposto- 
lico indulto conferuntur, exempti sunt ab lite- 
rarum apostolicarum impetratione, ita et ceteri 
iis instruendi praebendis, quarum annui fructus 
iuxta communem aestimationem una cum dis- 
tributionibus quotidianis summam_ excedunt 
ducatorum auri de camera viginti quatuor ab 
eodem onere perpetuis temporibus immunes 
omnino sint. Qua quidem in concessione ex- 
cepta semper volumus atque decernimus ea 
omnia beneficia quae in commemorato indulto 
excipi decretum est. 

Haec concedimus atque indulgemus, decer- 
nentes has praesentes literas semper firmas, va- 


1 Ex Archivio Capitulari Cathedralis Ecclesiae Sabinen. 


ANNO 


lidas et efficaces esse et fore, suosque plenarios 
et integros effectus sortiri et obtinere, iisque 
ad quos spectat et spectabit in posterum, hoc 
futurisque temporibus plenissime suffragari ; sic- 
que in praemissis per quoscumque iudices or- 
dinarios et delegatos, etiam causarum palatii 
apostolici auditores, ac S. R. E. cardinales, 
sublata eis et eorum cuilibet quavis aliter iu- 
dicandi et interpretandi facultate, iudicari ac 
definiri debere, irritumque et inane quidquid 
secus super his a quoquam quavis auctoritate 
scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus lege, in indulto cardinalibus 
episcopis ab hac Apostolica Sede pro conferen- 
dis beneficiis concedi solito, penitus expressa, 
ac fel. rec. Bened. XIV praedecessoris Nostri 
super divisione materiarum, aliisque apostolicis 
ac in universalibus provincialibusque et synoda- 
libus conciliis editis generalibus vel specialibus 
constitutionibus et ordinationibus, quibus omni- 
bus et singulis, illorum tenores praesentibus pro 
plene ac sufficienter expressis, deque verbo ad 
verbum insertis habentes illis alias in suo ro- 
bore permansuris, ad praemissorum effectum 
hac vice dumtaxat specialiter et expresse dero- 
gamus, ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die quinta aprilis millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo secundo, pontificatus 
Nostri anno decimo secundo. 


CLI. 
EPISTOLA 


Cum Ferdinando Austriae imperatore dolet de 
morte archiducis Herminiae Amaliae, cuius 
praeclara merita ostendit, eumque in eius 
dolore consolatur '. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Ferdinando 
Austriae imperatori 
Hungariae regi apostolico 
et Bohemiae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Qui pro singulari, quo imperialem maiesta- 
tem domumque tuam paternae studio afficimur 
voluntatis, si quid minus prosperum vobis ac- 
ciderit, aegerrime ferimus, peculiari quodam 
modo tecum, carissime in Christo fili Noster, 
dolemus, extinctam dilectissimam in Christo 


MDCCCXLII. 


211 


archiducem Herminiam, Amaliam, Mariam fi- 
liam dilectissimi in Christo filii Nostri patrui 
tui archiducis Iosephi regni Hungariae Palatini, 
quam excessisse ex tuis literis intelleximus, die 
vigesimo octavo mensis februarii ad Nos datis. 
Erepta enim est in flore aetatis, praeclara pie- 
tatis omnisque virtutis indole, dilecta omnibus ; 
ut mirum non sit, si magnum, ut scribis, sui 
desiderium reliquerit. Quo vero iustius est de- 
siderium illud, eo etiam maiorem suppeditat 
causam sperandi, multo meliorem illi partem 
contigisse, quam quidquid hic diutius manens 
vel maxime optandum consequi potuisset. Con- 
siliis igitur divinae providentiae acquiescamus, 
et animae illi, quod defuncti viventium amoris 
et curae unice cupiunt testimonium, omnis, 
quae supersit, labis expiationem, aeternaeque 
lucis beatitatem piis a Deo precibus impetrare 
connitamur. Hoc dum eidem tecum impense 
praestare officium haud sane praetermittimus , 
una illud toto animo precamur a Domino, te 
ut omni gaudio consoletur gratiae suae: pignus 
autem praecipuae caritatis Nostrae, apostolicam 
benedictionem tibi, carissime in Christo fili No- 
ster, et imperiali domui tuae universae aman- 
tissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die septima aprilis millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo secundo, pontificatus 
Nostri anno decimo secundo. 


CLII. 
EPISTOLA 


Ad Ferdinandum Austriae imperatorem scri- 
bens, cum eo laetatur de matrimonio inito 
inter filiam archiducis Rainerii pro—regis 
regni Lombardo—Veneto, et Victorem Ema- 
nuelem Sabaudiae ducem?. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Ferdinando 
Austriae imperatori 
Hungariae regi apostolico 
et Bohemiae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Qui sensus animi Nostri sint erga imperia- 
lem personam familiamque tuam, satis te com- 
pertum habere, officiosissima Nobisque iucun- 
dissima testificatione, literis a te die vigesima 
proximi mensis aprilis ad Nos datis, confirma- 


‘'t Ex Archivio Brevium ad Principes. 


2 Ex eodem Archivio. 


ZED 


tum est. Coniunctum enim solemni catholico 
ritu, nuntias, matrimonium inter dilectissimam 
in Christo filiam Nostram serenissimam prin- 
cipem Adelaidem Franciscam Mariam archidu- 
cem Austriae dilectissimi in Christo filii Nostri 
serenissimi archiducis Rainerii regni Lombar- 
do-Veneto pro-regis filiam, et dilectissimum in 
Christo filium Nostrum serenissimum princi- 
pem Victorem Emmanuelem Sabaudiae ducem, 
regium Sardiniae principem, illud adiungens, 
expertam abunde paternam in te propensionem 
Nostram haud sinere, ut dubites, quin Nos tam 
fausti eventus laetitiaeque participes futuri si- 
mus. Optimo sane iure de re minime dubitas, 
quam certissimam imperiali maiestati tuae esse 
debere sentimus. Sive praeclaras spectemus 
utriusque coniugis virtutes, sive perceptam a 
te tuisque omnibus, ex auspicatissima ista No- 
bisque ipsis probatissima coniunctione, gaudii 
voluptatem, omnia faciunt, ut Nos vel in pri- 
mis simus gaudii eiusdem participes, qui ce- 
teroquin quaecumque tibi, carissime in Christo 
fili Noster, laetitiae aut solatii esse queant, ad 
Nos ipsos pertinere more parentis amantissimi 
ducimus; proinde studio, sensibus hisce Nostris 
comsentaneo, impense gratulamur maiestati 
tuae, ac pro adhibito Nobis officio grates persol- 
vimus. Uberrimos autem novis coniugibus sus- 
scepti magni in Christo et in Ecclesia sacramenti, 
fructus, nasciturae quoque soboli profuturos 
enixe precamur a Domino. Annuat idem cle- 
mentissimus Dominus imperiali maiestati tuae, 
ut exitus nuptiarum istarum per omnia fausto 
ac felici longissimo vitae sine ulla offensione 
cursu, delectari, tibi contingat, atque huius 
omnisque gratiae auspicem, apostolicam bene- 
dictionem tibi ipsi, carissime in Christo fili 
Noster, eisdem egregiis coniugibus et impe- 
riali domui tuae universae amantissime imper- 
timur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die septima aprilis millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo secundo, pontificatus 
Nostri anno decimo secundo. 


CLI. 


EPISTOLA 


Ad Ludovicum Bavariae regem scribens, cum 
eo laetatur de nuptiis initis inter Adelgun- 
dam ipsius filiam et Franciscum Ferdinan- 
dum archiducem Austriae, Mutinensium du- 
cis primogenitum '. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Ludovico 
Bavariae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cognitum Nobis exploratumque studium pie- 
tatis erga Nos, regiae maiestatis tuae literis con- 
firmatum est, datis die trigesima prima mensis 
martii, nuptias nuntiantibus, quae inter dile- 
ctissimam, natura, tuam, Nostram in Christo, 
filiam regiam Bavariae principem Adelgundam, 
et dilectissimum in Christo filium Nostrum 
serenissimum principem Franciscum Ferdinan- 
dum archiducem Austriae, celsissimi Mutinen- 
sium ducis primogenitum et haeredem, pridie 
eius diei, Deo O. M. favente, initae, sacroque 
ritu celebratae sunt. Gratissimum habuimus 
tum officiosum hoc testimonium constanter de- 
ditae Nobis voluntatis, tum idipsum quod nun- 
tias; de quo, eidem maiestati tuae, paterni 
animi affectu gaudentes, gratulamur. Auctorem 
magni huius in Christo et in Ecclesia sacramenti 
Dominum supplices rogamus, ut novis nuptis 
detur acceptae semel sacramenti eiusdem gra- 
tiae fructus in seipsis et in sobole uberrimos 
experiri; et tuae maiestati regiaeque domui 
bene ac feliciter de matrimonio isto evenire 
exoptantes, fausta et salutaria omnia precantes, 
ex animo auspicem divini praesidii, apostolicam 
benedictionem tibi, carissime in Christo fili No- 
ster, ipsisque coniugibus et reliquae familiae 
tuae, amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima octava aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo. 


CLIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Sedem episcopalem Sydneyensem in Australia 
metropolitanam constituit, cuius suffraga- 
nei sint episcopi Hobartoniensis et Adelai- 
densis ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ad supremum totius Ecclesiae regimen, nullis 
certe Nostris promeritis, sed ineffabili divinae 
providentiae consilio evecti, ea quidem peragere 
debemus, quae ipsius Ecclesiae utilitates po- 
stulare videntur. 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. | 


2 Ex Iure Pont. de P. F, 


ANNO MDCCCXLII, 


Itaque ad eiusdem Ecclesiae bonum magis 
magisque procurandum in vastissimis regioni- 
bus, quae hactenus in vicariatu apostolico Novae 
Hollandiae seu Australiae continebantur, quae- 
que similibus Nostris apostolicis literis, quinta 
aprilis huius anni editis, in tres episcopatus 
interea divisae sunt, Sydneyensem, Hobarto- 
niensem et Adelaidensem, de venn. fratrum etc. 
consilio, archiepiscopalem sedem constituere 
Opportunum esse iudicavimus, cui iure metro- 
politico ceteri illarum regionum episcopi tan- 
quam suffraganei subditi sint. 

Quamobrem hisce literis, Motu-Proprio, certa 
scientia, matura deliberatione, deque Nostrae 
apostolicae potestatis plenitudine sedem Sydne- 
yensem civitatis principis Novae Galliae meri- 
dionalis ad archiepiscopalem dignitatem et gra- 
dum seu in metropolitanam evehimus, erigimus 
et constituimus, cum omnibus iuribus, hono- 
ribus, privilegiis, indultis, quibus aliae archie- 
piscopales seu metropolitanae ecclesiae utuntur, 
potiuntur, vel uti ac frui possunt et poterunt. 
Atque huiusmodi archiepiscopali Sydneyensi 
sedi, episcopum Hobartoniensis insulae ac ter- 
rae Van—Diemen seu Tasmaniae, et episco- 
pum Adelaidensem in Australia meridionali 
subiectos esse debere praecipimus atque man- 
damus. 

Haec volumus, statuimus, decernimus atque 
iubemus, non obstantibus etc. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima secunda aprilis millesimo 
Octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo. 


CLV. 


EPISTOLA 


Cum Carolo Alberto Sardiniae rege gaudet 
de matrimonio inito inter Victorem Ema- 
nuelem principem Sabaudiae et Mariam Ade- 
laidem filiam archiducis Austriae '. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Carolo Alberto 
Sardiniae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Compertum habenti tibi quomodo erga re- 


giam maiestatem domumque tuam affecti si- 
mus, facile fuisse existimandum putamus, quam 


’ 1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


213 


iucundae futurae Nobis essent, quas a te acce- 
pimus, datae die duodecimo aprilis, literae, nu- 
ptiarum nuntiae, quae a dilectissimo in Christo 
filio Nostro, natura autem tuo, Victorio Em- 
manuele regio principe duce Sabaudiae, cum 
dilectissima in Christo filia Nostra, natura Rai- 
nerii filia archiducis Austriae, Maria Adelaide 
Francisca archiduce Austriae, summa cum tua 
tuorumque omnium laetitia, solemni Sanctae 
Ecclesiae Catholicae ritu, initae ac celebratae 
sunt. 

Nostrum tamen omnino esse ducimus tibi, 


‘carissime in Christo fili Noster, literis confir- 


mare, reipsa iucundissimum Nobis accidisse 
nuntium matrimonii istius Nobis ipsis proba- 
tissimi, cuius exitum egregiae utriusque con- 
iugis virtutes prosperum planeque felicem pol- 
licentur. Itaque summe gaudentes totoque animo 
maiestati tuae gratulantes, pro officiosa filialis 
pietatis et observantiae significatione, qua Nos 
in partem tantae laetitiae vocas, gratias quam- 
plurimas agimus. Quod vero esse tibi praeci- 
puae curae certo scimus, Christum Jesum Do- 
minum Nostrum sacramenti huius auctorem, 
quo suam ipsam cum Ecclesia coniunctionem 
voluit repraesentatam, supplices rogamus, ut 
det per gratiam suam coniugium istud, san- 
ctitati tanti sacramenti respondere, filiosque inde 
existere verae fidei ac pietatis in exemplum 


cultores, ad augustissimorum parentum ipsius- 


que regiae maiestatis et domus tuae solatium 
ac decus, atque ad omnem subditorum tibi 
populorum et Sanctae eiusdem Ecclesiae utili- 
tatem. Quorum auspicem bonorum ac divini 
in rebus omnibus praesidii, pignus praecipuae 
caritatis Nostrae, apostolicam benedictionem 
tibi, carissime in Christo fili Noster, iisdemque 
dilectissimis in Christo coniugibus ac regiae do- 
mui maiestatis tuae amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Petruin sub annulo 
piscatoris die vigesima tertia aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo. 


CLVI. 


EPISTOLA 


De nuptiis initis inter filium archiducem Fran- 
ciscum principem Mutinae heredem et Adel- 
gundam Ludovici Bavariae regis filiam cum 
Francisco Estense et Mutinae duce lae- 
tatur *. 


2 Ex eodem Archivio. 


214 
Dilectissimo in Christo filio Nostro 


Francisco Estensi 
archiduci Austriae, duci Mutinae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilectissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ad tam multa quae habemus officiosae pie- 
tatis erga Nos celsitudinis tuae testimonia, re- 
cens accessit ex literis tuis datis die undecimo 
huius mensis nuptias nuntiantibus, quae inter 
dilectissimum in Christo Nostrum, natura vero 
filium tuum, archiducem Franciscum Ferdinan- 
dum Geminianum Austriacum Estensem prin- 
cipem Mutinae hereditarium, et dilectissimam 
in Christo filiam Nostram Adelgundam Augu- 
stam Carolinam, carissimi in Christo filii No- 
stri Ludovici Bavariae, regis filiam coniunctae 
riteque celebratae sunt. Qui pro singularis pla- 
neque paternae, quo in te domumque tuam 
studio afficimur, dilectionis, non possumus 
quin tibi laeta faustaque omnia vehementer 
optemus, et si quae huiusmodi contigerint, ma- 
gnam inde partem capiamus laetitiae tuae, pe- 
culiari quodam modo gaudemus coniunctione 
ista, tibique toto animo gratulamur. Quae enim 
bona eX eO iure optimo speras, in te eamdem- 
que domum tuam et subditum tibi populum 
esse profectura, speramus et Nos, et impense 
ab auctore bonorum omnium Deo O. M. im- 
ploramus. Maximas igitur, uti debemus, gra- 
tias agimus celsitudini tuae, cui cum summa 
significatione filialis in Nos et Sanctam Sedem 
Apostolicam, pietatis in partem Nos tantae lae- 
titiae vocare, tuum esse visum sit. Auctorem 
vero sacramenti, quod magnum in Christo et 
in Ecclesia vocat Apostolus, supplices obsecra- 
mus, ut super novos coniuges divitias effundat 
bonitatis suae, detque ut quam acceperunt gra- 
tiae fructus in seipsis et in futura sobole feli- 
cissime experiantur. Eiusdem porro divinae 
bonitatis largitatem tibi, dilectissime in Christo 
fili Noster, et reliquae celsissimae familiae tuae 
studiosissime precantes, eius auspicem aposto- 
licam benedictionem amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima tertia aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo. 


1 Ex Archivio Brevium, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


CLYVIE 
EPISTOLA 


Cum Leopoldo Austriae archiduce laetatur de 
nova suscepta prole'. 


Dilectissimo in Christo filio Nostro 
Leopoldo 

archiduci Austriae . 

Etruriae sibi subiectae magno duci 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilectissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Omnis iucunda Nobis accidit occasio quam 
sensibus filialis erga Nos animi tui confirmandis 
opportunam putes; ista vero recens fuit sane 
iucundissima, qua factum est, ut literis datis 
die tertio mensis huius Nos faceres certiores , 
ex magna duce dilectissima in Christo filia 
Nostra uxore tua, regium archiducem filium 
natum tibi feliciter fuisse, eique in sacro re- 
generationis fonte imposita fuisse nomina Rai- 
nerium, Salvatorem Mariam, Stephanum, Io- 
sephum, Ioannem, Philippum, Iacobum, An- 
tonium, Zenobium, Aloysium Gonzagam. Gau- 
demus in Domino additum inde divino bene- 
ficio incrementum familiae tuae, et gratulamur 
ex animo prosperam egregiae puerperae et edi- 
tae in lucem prolis valetudinem, tibique, di- 
lectissime in Christo fili Noster, pro officiosa, 
adeo laeti faustique eventus, significatione, gra- 
tias agimus. Deum autem auctorem bonorum 
omnium supplices rogamus, ut propitius annuat 
imperiali et regiae celsitudini tuae felici lon- 
gissimae vitae tempore auctum cernere adulti 
filii virtutibus decus domusque tuae ac novum 
S. Ecclesiae catholicae partum praesidium ; 
elusque et omnis gratiae coelestis auspicium 
tibi, dilectissime in Christo fili Noster, iisdem- 
que coniugi nataeque proli totique familiae 
tuae pignus paternae caritatis Nostrae aposto- 
licam benedictionem amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die trigesima maii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo secundo, pontificatus 
Nostri anno decimo secundo. 


ANNO MDCCCXLIt. 


CLVIII. 
INDULTUM 


Beneficiatis cathedralis ecclesiae Alatrinae da- 
tur facultas gestandi loco mozzettae cap- 
pam pellibus cineracei coloris'. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romani Pontifices provido sane consilio pe- 
culiaria ornamenta illis ecclesiasticis viris tri- 
buere consueverunt, qui conspicuis in templis 
leyantes manus eorum in sancta, in hymnis 
et canticis laudes Deo persolvunt, ut externa 
decora adepti, magis magisque virtutum splen- 
dore fulgere, atque omnipotentis Dei gloriam 
promovere, et sempiternam hominum salutem 
procurare, summopere studeant. 

Exponendum Nobis curarunt dilecti filii be- 
neficiarii cathedralis templi Aletrinatis, eorum 
in votis esse, loco pallioli, vulgo mozzetta, 
quod in praesentia gerunt, lacernam, vulgo 
capp4, pellibus cineracei coloris subsutam, posse 
gestare, quemadmodum beneficiarii patriarcha- 
lium et basilicarum Urbis gerunt, ut eiusdem 
cathedralis templi decus augeatur. Itaque sup- 
plici cum prece a Nobis postularunt, ut huius- 
modi privilegium ipsis benigne concedere ve- 
limus. Nos vero gravissimo ven. fratris Hadriani 
Giampedi, hodierni Aletrinatium episcopi, acce- 
pto testimonio, ex quo beneficiarios ipsos hu- 
jusmodi gratia dignos esse cognovimus, eorum 
precibus annuendum censuimus. 

Quamobrem ipsos beneficiarios cathedralis 
templi Aletrinatis, peculiari beneficentia prose- 
qui volentes, et a quibusvis excommunicationis, 
et suspensionis, et interdicti, aliisque ecclesia- 
sticis sententiis, censuris et poenis quovis modo 
vel quavis de causa latis, si quas forte incur- 
rerint, harum serie absolventes et absolutos fore 
censentes, hisce literis, auctoritate Nostra apo- 
stolica, ipsis beneficiarlis commemorati templi 
perpetuum in modum concedimus atque indul- 
gemus, ut loco mozzettae, quam antea defe- 
rebant, cappam pellibus cineracei coloris, quem- 
admodum patriarchalium et basilicarum Urbis 
beneficiarii gerunt, libere et licite gestare pos- 
sint in choro, in conventibus, seu, ut dici 
solet, capitulis, quum deliberationis causa co- 
guntur, aliisque eorum collegii functionibus. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, 
dictisque in omnibus et per omnia plenissime 
suffragari; sicque in praemissis per quoscum- 


5 iti5 


que iudices ordinarios et delegatos etiam cau- 
sarum palatii apostolici auditores iudicari et 
definiri debere, ac irritum et inane, si secus 
super his a quoquam quavis auctoritate scienter 
vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV praede- 
cessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis atque in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus vel 
ordinationibus, et quatenus opus fuerit eiusdem 
cathedralis ecclesiae et beneficiariorum collegii 
etiam iuramento, confirmatione apostolica vel 
quavis firmitate alia roboratis statutis et con- 
suetudinibus , ceterisque contrariis quibus- 
cumque. 4 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima quarta iunii millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo. 


CLIX. 
INDULTUM 


Fit concessio indumentorum magis insignium 
canonicis Massae Fiscagliae, Cervien. dioe- 
Cesis*: 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Romani Pontifices honorifica insignia iis po- 
tissimum ecclesiasticis viris conferre consueve- 
runt, qui conspicuis in templis divinas laudes 
omni pietatis studio concelebrant, ut magis 
magisque institutionis et vocationis eorum me- 
mores, virtutum omnium ornatu fulgere co- 
nentur. 

Exponendum Nobis curarunt dilecti filii ar- 
chipresbyter et canonici insignis collegialis ec- 
clesiae oppidi Massa Fiscaglia, Cervien. dioe- 
cesis, illud templum et canonicorum collegium, 
originis vetustate, rerum gestarum memoria 
aliisque nominibus, inter alia illius dioeceseos 
eminere. Itaque supplici cum prece a Nobis 
efflagitarunt, ut ipsis indultum tribuere velimus 
gestandi floccum violacei coloris in pileo. Nos 
vero ven. fratris hodierni episcopi Cerviensis 
accepto testimonio, ex quo illos huiusmodi 
gratia dignos esse novimus, eorum votis alacri 
libentique animo annuendum censuimus. 

Quamobrem omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 


1 Ex Archivio Cancellariae Episcopalis, Alatrinae dioecesis. 


,2 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


216 


interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, sen- 
tentiis et poenis quovis modo et quacumque 
de causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes hisce literis, auctoritate Nostra apo- 
stolica, archipresbytero et canonicis commemo- 
ratae insignis collegialis ecclesiae oppidi Massa 
Fiscaglia, Cervien. dioecesis, dummodo ipsi in 
habitu sacerdotali semper incedant, perpetuum 
in modum concedimus atque indulgemus, ut 
intra limites tantum Cerviensis dioecesis, floc- 
cum violacei coloris in pileo libere et licite 
gestare possint et valeant. 

Haec concedimus atque indulgemus, de- 
cernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere ac fore suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, ac 
illis ad quos spectat et pro tempore quando- 
cumgue spectabit in omnibus et per omnia 
plenissime suffragari et ab eis respective inviola- 
biliter observari; sicque in praemissis per quos- 
cumque iudices ordinarios et delegatos, etiam 
causarum palatii Nostri apostolici auditores, 
iudicari et definiri debere, ac irritum et inane 
si secus super his a quoquam quavis aucto- 
ritate scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis atque in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus et 
ordinationibus apostolicis, et quoties opus fue- 
rit eiusdem collegialis ecclesiae et canonicorum 
collegii etiam iuramento atque confirmatione 
apostolica vel quavis firmitate alia roboratis 
statutis et consuetudinibus, ceterisque contrariis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima septima iunii millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo. 


CLX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Confirmatur titulus Cappellae Gregorianae, 
itemque conceditur facultas canendi cum mu- 
sices studiosis et -professoribus in templis 
s. Ignatii et Iesu, Societatis Iesu, die intra 
octavam festi s. Ignatii'. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum christianae et civili reipublicae vel ma- 
xlme intersit, ut iuventus vel a teneris annis 


ACTA GREGORII PP. 


XVI. 


ad omnem virtutem atque pietatem mature in- 
formetur; tum alacri libentique animo ea con- 
cedere solemus quae adolescentium animos ad 
pietatem et religionem excitare atque inflammare 
posse videntur. 

Exponendnm Nobis curarunt dilecti filii di- 
scipuli Collegii Romani, qui piam sodalitatem 
cui a SS. Angelis nomen efficiunt, eamdem 
sodalitatem multis privilegiis atque indulgentiis 
a Romanis Pontificibus decessoribus Nostris 
fuisse ditatarn, eamque titulo Cappellae Gre- 
gorianae esse insignitam ; propterea quod ab 
antiquissimis temporibus instituta, ut sacris 
concentibus solemnia decorentur, quae ab ipsis 
discipulis peraguntur. Itaque supplici cum prece 
a Nobis postularunt, ut eumdem titulum per- 
petuo confirmare, ac simul veniam iam a rec. 
mem. Leone XII et Pio VIII praedecessoribus 
Nostris concessam, iterum sancire velimus, qua 
eidem sodalitati addicti canere possint una cum 
musices studiosis ac professoribus, in sacris fun- 
ctionibus, quae in templo s. Ignatii et templo 
Farnesiano Urbis aguntur, quo Collegii Ro- 
mani discipuli solemni supplicatione se con- 
ferunt. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari benevolentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti, aliisque ecclesiasticis sententiis, cen- 
suris et poenis, quovis modo vel quavis de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius tan- 
tum rei gratia absolventes ac absolutos fore 
censentes, hisce literis, auctoritate Nostra apo- 
stolica, titulum Cappellae Gregorianae, quo pia 
discipulorum collegii Romani sodalitas a SS. An- 
gelis appellata iam potitur, perpetuum in mo- 
dum confirmamus; ac praeterea facultatem per- 
petuo concedimus et elargimur, qua eidem 
sodalitati adscripti, una cum musices studiosis 
ac professoribus, die quoque intra octavam festi 
s. Ignatii in templo eiusdem sancti et in templo 
Farnesiano Societatis Iesu, quum eo solemni 
supplicatione se contulerint ad sacram syn- 
axim peragendam, libere ac licite canere pos- 
sint. 

Haec concedimus et indulgemus decernentes 
has praesentes literas firmas, validas et efficaces 
esse et fore suosque plenarios et integros ef- 
fectus sortiri et obtinere, dictisque hoc futuris- 
que temporibus plenissime suffragari; sicque 
in praemissis per quoscumque iudices ordina- 
rios et extraordinarios, etiam S. R. E. cardi- 
nales iudicari ac definiri debere, irritumque et 
inane quidquid secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter con- 
ligerit attentari. 

Non obstantibus apostolicis ac in univer- 
salibus provincialibusque et synodalibus conci- 
liis editis generalibus vel specialibus constitu- 


1 Ex Archivio Cappellae Gregorianae in templo S. Ignatii de Urbe sitae, 


ANNO 


tionibus et sanctionibus, aliisque omnibus 
etiam speciali et individua mentione ac dero- 
gatione dignis, in contrarium facientibus qui- 
buscumque. 

_ Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
Piscatoris die vigesima prima iunii millesimo 
Octingentesimo quadragesimo secundo, ponti- 
ficatus Nostri anno decimo secundo. 


CLXI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus fit erectio praedii Valle Pietra in mar- 
chionatum, cum iure successionis non solum 
pro primogenitis masculis, verum etiam pro 
consanguineis masculis ex linea ab ipso de- 
signanda ', 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum nobiles familiae religione, virtute prae- 
stantes, opibusque pollentes, christianae et ci- 
vili reipublicae magno ornamento ac praesidio 


esse soleant, tum R. Pontifices splendidos no-, 


bilitatis titulos iis potissimum viris deferre con- 
sueverunt, qui egregiis animi ingeniique doti- 
bus ornati, pietatis laude spectati, atque huic 
Petri Cathedrae firmiter adhaerentes, de re chri- 
stiana et civili optime mereri posse videntur. 

Equidem Nos probe noscimus, dilectum fi- 
lium comitem Hieronymum Riccini, patricia 
Mutinensi nobilitate clarum, acri ingenio prae- 
ditum, eximiis animi dotibus ornatum, rebus- 
que optimis institutum, literis ac disciplinis 
excultum, pietatis et religionis studio specta- 
tum, vitae integritate, morum comitate omnibus 
probatum, ab intimis consiliis dilectissimi in 
Christo filii Nostri Mutinensium ducis, atque 
a publicis rebus administrandis, tanta Nos et 
hance Apostolicam Sedem veneratione atque 
affectu colere, ut nihil unquam inexpertum 
reliquerit, quo sua opera de catholica religione, 
de civili societate, deque eadem Apostolica Sede 
bene mereri possit. Itaque cum idem dilectus 
filius Hieronymus Riccini, praedium, vulgo Valle 
Pietra, in Anagnina dioecesi situm acquisiverit, 
atque impense cupiat fundum ipsum honorifico 
titulo decorari, Nos ob egregia eiusdem Hie- 
ronymi merita, illius yotis quam libentissime 
annuendum censuimus. 

Quamobrem ipsum Hieronymum peculiari 
benevolentia prosequi volentes, et a quibusvis 
excommunicationis et interdicti, aliisque eccle- 
siasticis censuris, sententiis et poenis, quovis 


MDCCCXLITI, 


217 


modo et quacumque de causa latis, si quas forte 
incurrerit, huius tantum rei gratia absolventes 
et absolutum fore censentes, hisce literis, au- 
ctoritate Nostra apostolica, commemoratum 
praedium vulgo Valle Pietra, in Anagnina dioe- 
cesi positum, atque ab ipso Hieronymo emptum, 
in marchionatum evehimus, quin tamen ma- 
iora, hisce literis, illi fundo obveniant iura ac 
privilegia, quae ex recentissimis legibus, hu- 
iusmodi fundis concessa sunt. Ac propterea 
concedimus et indulgemus, ut ipse Hieronymus 
elusque posteri primogeniti masculi legitimi 
et naturales, necnon eiusdem Hieronymi con- 
sanguinei pariter primogeniti mares ex linea 
ab eo designanda, dummodo a catholica reli- 
gione non deficiant, et eodem potiantur fundo, 
marchiones illius praedii dicantur et habeantur, 
utque hoc titulo etiam in literis apostolicis pu- 
blicisque tabulis appellentur, ac singulis qui- 
busque iuribus, honoribus, privilegiis, indultis, 
quocumque nomine nuncupandis, quibus alii 
marchiones ex iuris praescripto, vel ex usu et 
consuetudine modo utuntur, fruuntur, vel uti, 
frui possunt ac poterunt, libere et licite per- 
fruantur. ; 
Decernentes has praesentes literas et in eis 
contenta quaecumque, etiam ex eo quod fundus 
huiusmodi ad marchionatum necessaria requisita 
non habeat, et alias quovis praetextu, colore 
seu ingenio de subreptionis, obreptionis aut 
nullitatis vitio vel intentionis Nostrae alioque 
quovis defectu, etiam ex eo quod ii quorum 
interest aut interesse posset in futurum cuiusvis 
status, ordinis, praeeminentiae et dignitatis sint 
etiam specifica mentione digni, illis non consen- 
serint aut minime vocati et auditi fuerint, tam- 
etsi suorum indultorum aut privilegiorum vi- 
gore vocari aut audiri debuissent, aut ex eo 
quod solemnitates aut quaecumque alia forsan 
servanda minime servata fuerint, impugnari aut 
in controversiam vocari aut adversus illas quod- 
cumque iuris vel facti vel iustitiae remedium 
impetrari non posse, sed semper validas, fir- 
mas et efficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, 
dictisque in omnibus ad quos spectat et spe- 
ctabit quomodolibet in futurum, inviolabiliter 
observari; sicque in praemissis, non obstanti- 
bus constitutionibus et sanctionibus apostolicis, 
etiam speciali et individua mentione ac dero- 
gatione dignis, necnon in omnibus statutis et 
consuetudinibus, privilegiis quoque, indultis et 
literis apostolicis in contrarium praemissorum 
quomodolibet concessis, confirmatis et innovatis; 
quibus omnibus et singulis illorum tenore prae- 
sentium pro plene et sufficienter expressis ac 
de verbo ad verbum insertis habentes, illis alias 
in suo robore permansuris, ad praemissorum 
effectum hac vice dumtaxat specialiter et ex- 


’ 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


Acta Grecoriwt XVI. Vol. JII. 


28 


218 


presse derogamus, ceterisque contrariis quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima secunda iunii millesimo 
‘octingentesimo quadragesimo secundo, ponti- 
ficatus Nostri anno decimo secundo. 


CLXII. 
EPISTOLA 


Ad episcopum Rotteburgensem scribens, ordi- 
nationes civiles in regno Wurtembergico 
quoad negotia ecclesiastica editae, prout ad 
depressionen Ecclesiae catholicae tendunt, 
perstringuntur. Episcopus monetur, ut in 
procurandis officii sui partibus, unicam, per 
sacros canones et vigentem disciplinam Ec- 
clesiae, defixam regulam sequatur }. 


Venerabili fratri 
episcopo Rotteburgensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Literas accepimus quas die decima aprilis 
mensis ad Nos dedisti, ut significares de morte 
ven. fratris Ignatii archiepiscopi Friburgensis , 
ac de iis quae subinde metropolitanum capi- 
tulum a te uti ab antiquiore provinciae epi- 
scopo postulavit; nec non et longiores literas 
diei sextae mensis eiusdem, quibus uti et prae- 
cedentibus aliis literis datis die vigesima febr. 
plura Nobis renunciasti, quae contra ius et li- 
bertatem Ecclesiae in dioecesi tua contigerunt. 

Iamvero ad Friburgense illud negotium quod 
attinet, merito quidem, ven. frater, abnuisti 
delegare, ut canonici rogabant, unum aliquem 
ex ipsorum numero, ad exercendam donec ea 
sedes vacaverit metropolitanam iurisdictionem ; 
quoniam constituto iam ab iisdem canonicis 
vicario capitulari, nihil porro supererat in quo 
partes tuas interponeres. 

Enimvero in iis quae capituli seu vicarii ca- 
pitularis auctoritatem excedunt, non aliud an- 
tiquiori episcopo (cum de metropolitana eccle- 
sia agitur) a sacris canonibus est attributum, 
nisi ut archiepiscopi quodammodo vices gerat 
in celebratione concilii provincialis, atque hinc 
dubium non est quin reliqua omnia ad solam 
apostolicam huius Sedis auctoritatem _ perti- 
neant. 

Sequitur nunc ut de iis loguamur quae aliis 
in literis de ecclesiae tuae causa et de condi- 


ACTA GREGORII PP, XVI. 


tione miserrima sacrarum apud vos rerum fu- 
sius explicasti. Nosti autem, venerabilis frater, 
Pium VIII glor. mem. decessorem Nostrum 
quam maxime doluisse, cum primum relatum 
ei est de novis laicae potestatis ordinationibus, 
quae per regiones istas in catholicae Ecclesiae 
depressionem ineunte anno millesimo octingen- 
tesimo trigesimo editae fuerant. Perspexit sci- 
licet sapientissimus Pontifex, damna praeceden- 
tibus constitutionibus et legibus tum facto ipso 
apud vos sacrae auctoritati intentata, quae ad 
tramites conventionum inter supremos regio- 
num principes Sanctamque hanc Sedem et edi- 
tarum subinde apostolicarum literarum Leo- 
nis XII cessare debuerant, non modo nihil mi- 
tigata fuisse, sed exasperata imo pluribusque 
accessionibus aucta, dum interea nonnulli etiam 
e clero vel: consentirent in eamdem Ecclesiae 
depressionem, vel contra sanam doctrinam sa- 
crosque canones novis rebus studerent. Itaque 
suo satisfacturus muneri inde a die trigesima 
iunii eius anni dedit ad te atque ad archiepi- 
scopum Friburgensem aliosque istius ecclesia- 
sticae provinciae antistites gravissimas literas, 
quibus vestrum singulos in commonitione ex- 
citavit ad custodiendas impensius vigilias no- 
ctis super creditum gregem, simulque ut co- 
ram iis apud quos agi oporteret, Ecclesiae iura 
tueremini, atque adeo mandavit, ut de exitu, 
quicumque is foret, curarum conatuumque ve- 
strorum plene ad se et sine mora referre festi- 
naretis. Ac Nos, qui tanto Pontifici, meritis 
licet imparibus, Deo ita disponente, successi- 
mus, intendimus pariter sollicitudinem Nostram 
in vestras ecclesias, quas cum eodem pene 
aut deteriori etiam in statu positas videremus, 
scripsimus, die decima quarta octobris anno 
millesimo octingentesimo trigesimo tertio novas 
ad te ceterosque provinciae episcopos literas, 
quibus et inculcavimus denuo, quae Pius VIII 
mandaverat, et nonnulla plenius explicavimus 
de erroribus praesertim, qui spargebantur apud 
vos seu verbis seu libris, quos apostolica etiam 
constitutione, die decima septima septembris 
eius anni sub piscatoris annulo data damnavi- 
mus. Nec vero praetermisimus aliis insuper 
eosdem in fines uti viis et modis; datumque 
identidem Nobis fuit gaudium in Domino de 
bono aliquo curarum Nostrarum fructu, etsi 
saepe conatus Nostri in irritum cesserint. Quo 
in loco dissimulare non possumus, ven. frater, 
dioecesim tuam, Nos peculiarem in modum 
sollicitatos habuisse, quod tu ipse plura istic 
aut egisse perperam, aut ab aliis contra Eccle- 
siae ius attentata silentio conniventiaque tua 
probasse arguebaris. Sed benedictus Deus et 
Pater D. N. I. C. qui Nos modo consolatus est 
in tuis illis literis, quibus certiores facti sumus, 
dolere te vehementer de ea ratione, quam in- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


ANNO MDCCCxLIit. 


consulto quodam falsae pacis studio tenueras, 
atque adeo reprobare ac revocare illa omnia, 
quae contra Ecclesiae iura sacrosque canones 
egeras, sive indulgendo sive tacendo probaveras ; 
et nunc quidem statutum animo fixumque tibi 
esse, ut nullo rerum discrimine deterreri te 
sinas, quominus gravissimas episcopalis officii 
partes cum Dei gratia et in Sanctae huius Sedis 
obedientia constanter adimpleas. Gratulamur 
maiorem in modum declarationi huic praecla- 
risque animi tui sensibus, ven. frater, atque 
a Deo omnipotente per Iesum Christum uni- 
genitum suuin supplices una tecum exposcimus, 
ut super te creditasque fidei tuae oves multi- 
plicet misericordiam suam, et mala, quibus 
Ecclesia ista premitur, propitius avertat. Tu 
igitur, ven. frater, Dei auxilio innixus advigila 
alacriter ad procurationem dioeceseos; cura, ut 
catholicae oves incorruptis utantur sanae do- 
ctrinae pabulis atque in observatione manda- 
torum Dei et Ecclesiae ad veram virtutem pro- 
ficiant ; provideque inprimis, ut vigeat in tuo 
clero puritas doctrinae, integritas vitae, atque 
in omnibus quae ad sacras functiones perti- 
nent, probatorum Ecclesiae rituum intemerata 
custodia ; age denique fortiter ac prudenter 
in adimplendis cunctis episcopalis officii par- 
tibus, simulque instare ne cesses apud serenis- 
simum et potentissimum regem, ut pro aequi- 
tate iustitiaque sua sinat Ecclesiam in regno 
isto libertate illa iuribusque frui, quibus Chri- 
stus ipsam donavit, et quae supradictis etiam 
inter Sanctam hanc Sedem et regium guber- 
nium conventionibus agnita sancitaque sunt. 
Ea sane, in quibus regium consilium, quod 
ecclesiasticum catholicum vocant, superiorem 
sibi acatholici gubernii nomine potestatem as- 
sumpsit, tanto iam numero tantique momenti 
sunt, ut sacris in rebus vix quidquam. super- 
sit, de quo Ecclesiae libere pro iure suo sta- 
tuere permittatur. Ita scilicet sacros ritus ca- 
tholici cultus, dioeceseos visitationem, discipli- 
nam cleri, beneficiorum maxime autem paro- 
chiarum collationem, candidatorum delectum, 
qui clericalibus ordinationibus initiantur, eo- 
rumque institutionem ad sanam doctrinam so- 
lidamque virtutem, catechismos ceterosque de 
religione libros, praedicationem verbi Dei ac 
religiosam puerorum educationem ad praecipua 
Ecclesiae iura pertinere, non est dubium. Et 
tamen nullum est horum genus, in quo regium 
illud consilium non se interponat. Interea im- 
pediuntur catholici, ne communicent in re- 
ligionis causis cum suprema hac Petri Sede et 
iniustissimis afficiuntur poenis sacerdotes, qui in 
rebus ad sacrorum cultum imo et ad ipsam Ec- 
clesiae doctrinam spectantibus, Ecclesiae potius 
quam laicae potestati obtemperent. Huc inter 
alia spectat causa mixtorum matrimoniorum 


219 


presbyteros nonnullos sive quod sanam 
doctrinam tutati fuerant, sive quod ca- 
tholicis connubia ' eiusmodi contra Ecclesiae 
regulas contracturis benedicere recusaverant , 
regii consilii iussu ab eo, in quo erant, mu- 
nere deiectos conquereris, scilicet sacerdotes ipsi 
nihil attigerant de civilibus quibuscumque ea- 
rumdem nuptiarum effectibus; sed in sua do- 
cendi agendique ratione ad solam praecepto- 
rum Dei et Ecclesiae custodiam spectaverant ; 
atque ita regium consilium et violavit in illis 
puniendis Ecclesiae ius, et libertati catholicae 
religionis conscientiaeque sacerdotum catholico- 
rum manifestam vim intulit. 

Pertinuit, inquimus, illorum presbyterorum 
ratio nedum ad obedientiam erga Ecclesiam , 
sed etiam ad mandatorum Dei custodiam sus- 
tinendam. Etenim naturalis ac divina omnino 
lex est, quae catholicos seu viros seu mulieres 
prohibet, ne mixtis nuptiis temere contrahendis 
se futuramque prolem aut aliquam prolis eius- 
dem partem in perversionis discrimen iniiciant. 
Ecclesia vero Sanctaque haec Sedes seu in ge- 
nerali earumdem nuptiarum prohibitione, seu in 
cautionibus quas iure suo exigit in prohibitione 
ipsa, peculiaribus in casibus, gravem aliquam ob 
causam relaxanda, eo certe potissimum spectat, 
ut divina illa lex sarta tecta habeatur. Ad be- 
nedictionem vero quod attinet, haec quidem 
prohiberi solita est a Sede Apostolica in iis 
etiam inter catholicos et acatholicos nuptiis, 
quae, impetrata Sedis eiusdem dispensatione, 
et cum praescriptis in ea cautionibus licite in- 
eantur. Quamvis autem tolerari deinde potuerit, 
ut nonnullis in locis mos servaretur iam inibi 
inductus, benedicendi matrimoniis mixtis, cum 
praedictis cautionibus Ecclesiaeque venia initis ; 
non ideo tamen benedictio eadem toleranda 
erit aliis quoque in casibus, in quibus, non 
impetrata venia seu praescriptis ab Ecclesia 
cautionibus minime adhibitis, manifestum idem- 
que gravissimum in ipso ineundo matrimonii 
foedere, crimen admittitur. Nimirum tolerari 
non debet, ut sacrilegis huiusmodi contractibus 
sacri admisceantur ritus, et sacerdotes Domini 
facto ipsi suo probare videantur, quod ore il- 
licitum praedicant. Atque id apprime intelli- 
gunt qui ex adverso sunt; quorum sane inter- 
esse nil posset in benedictione catholici sacer- 
dotis, nisi eam conducere perspicerent exte- 
nuandae atque adeo (si fieri potest) obliteran- 
dae paullatim in animis catholici populi me- 
moriae, canonum mixta illa connubia detestan- 
tium, constantissimi studii, quo sancta mater 
Ecclesia filios suos avertere consuevit ab iisdem 
in spiritualem suam futuraeque prolis perni- 
ciem contrahendis. Norunt scilicet contradictores 
Nostri, si res eis ex sententia succedat, facile 
inde futurum, ut catholicae praesertim foeminae 


in qua 
de illis 


‘1 Trident. sess. 24 cap. 2 de Ref. Vide etiam Bened. XIV De Synodo lib, 2, cap. 9, num, ult, 


220 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


aut licitas aut non adeo graviter illicitas pu- | quasi regiorum iurium violatorem calumniari 


tent eas omnes nuptias, quas sacris Ecclesiae 
ritibus et sacerdotali videant benedictione ho- 
nestari. 

Consonae his sunt praeceptiones et monita, 
quae sive in Nostris, sive in decessoris No- 
stri Pii VIII ad diversos archiepiscopos et epi- 
scopos literis, sive in instructionibus aut eius 
aut Nostro iussu editis ! consignata fuerunt. 
Nec refert si eaedem ad non nullos tantum, 
qui Sedem Apostolicam consueverant, antisti- 
tes, datae sunt; quasi aliis porro liberum sit 
illarum sententiam non sequi. Enimvero haud- 
quaquam de aliqua hic agitur nova lege, quam 
memoratus praecessor Noster, aut Nos indu- 
xerimus } quum immo uterque Nostrum eo 
spectaverit, ut pro locorum circumstantiis emol- 
liremus, quoad fieri posset, disciplinae severi- 
tatem}; et ea simul inculcaremus, quae ad pra- 
vos usus tollendos, ad sanae doctrinae deposi- 
tum custodiendum, ad tuendam matrimonii san- 
ctitatem, denique ad incolumitatem catholicae 
religionis animarumque salutem necessaria iu- 
dicavimus. Quamvis igitur literae instructiones- 
que illae, qua in parte novi aliquid indulgent 
aut tolerant, ad ea tantum referantur loca, pro 
quibus datae sunt; nullis tamen locorum li- 
mitibus ipsarum ratio circumscribitur, quate- 
nus incommutabilem annuntiant Ecclesiae do- 
ctrinam, canonumque sententiam inculcant, et 
pravos, qui alicubi invalescebant, usus proscri- 
bunt. Atque huc pertinent quae hac de re iam 
a Nobis indicata fuerant in pluribus allocutioni- 
bus ad venerabiles fratres Nostros S. R. E. car- 
dinales in consistorio habitis, quae statim iussu 
Nostro in publicum prodierunt ?. 

Haec, ven. frater, ad supradictas tuas literas 
rescribenda habuimus, nec vero deinde cessa- 
bimus omnem, ut Nostri muneris est, conferre 
Operam, ut sacras istic res, Deo bene iuvante, 
in meliorem conditionem adducamus. Interea 
etsi Opus non esset, ipsa tamen rei causa sua- 
dente , commendamus nominatim fraternitati 
tuae, ut catholicas oves in vera fide atque in 
plena erga Deum et Ecclesiam obedientia ver- 
bis exemploque tuo continere non desinas; per- 
gas porro ex Ecclesiae item doctrina eisdem 
inculcare, ut in rebus quae non quidem sacri 
iuris, sed civilis ordinis sunt, fideles iugiter 
maneant serenissimo regi, elque et constitutis 
ab eo magistratibus obediant, non solum pro- 
pter iram, sed etiam propter conscientiam. Ita 
et Deo quae Dei sunt, et Caesari reddens quae 
sunt Caesaris, obmutescere illos facies, qui te 


1 In litteris scilicet Pii VIII ad archiep, Coloniens. 
eiusque suffraganeos datis 25 martii 1830, et instruct. 
ad eosdem die 27 eiusdem mensis. Et in Nostris litt. 
ad episcopos Bavariae 27 maii 1832, et instruct. ad 
eosdem 12 sept. 1834; item in litteris ad Hungariae an- 
tistites, et instruct. ad eosdem 30 april. 1841, necnon 


audeant. Ac Nostrae in te gregemque tuum 
studiosissimae voluntatis pignus adiungimus 
apostolicam benedictionem, quam ex intimo 
corde depromptam, tibi ipsi, ven. frater, cun- 
ctisque istius dioeceseos clericis laicisque fide- 
libus impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima quinta iun. millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, ponti- 
ficatus Nostri anno decimo secundo. 


CLXIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Fundus, vulgo Pietralata, cum aliis bonis ad- 
iectis in marchionatum erigitur, cum iure 
successionis non solum pro primogenitis ma- 
sculinis, verum etiam pro primogenitis con- 
sanguineis ex linea ab oratore designanda >. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum viri nobilitate, religione, virtute opi- 
busque florentes, magno christianae et civilis 
reipublicae decori atque praesidio esse soleant, 
tum Romani Pontifices provido sane consilio, 
splendidissima honorum munera iis potissimum 
deferre consueverunt, qui virtutis et pietatis 
laude spectati, atque huic Petri Cathedrae fir- 
miter adhaerentes, ac divitiis instructi deque 
hac Apostolica Sede praeclare meriti, eorum 
Opera magis magisque de re christiana et ci- 
vili, deque eadem Sede optime mereri posse 
videntur. 

Equidem Nos minime latet dilectum filium 
Camillum Mazzetti egregiis animi dotibus or- 
natum, integritate, probitate, religione, virtute 
commendatum, ac Sammarinensium nobilitati 
adscriptum et comitis Piavolae ac marchionis 
Serrae titulo insignitum, atque Urbanae Nostrae 
militiae centurionis gradu honestatum, praedi- 
viti patrimonio locupletatum, summa Nos at- 
que hanc Apostolicam Sedem veneratione et 
observantia colere, eumque nihil unquam_in- 
ausum reliquisse, ut eximiis factis de eadem 
Apostolica Sede splendide mereri posset. Itaque 
cum ipse dilectus filius Camillus Mazzetti am- 
plissimum fundum, vulgo Pietralata, Tiburti- 
nam inter et Nomentanamv ias situm, loci amoe- 


instruct. ad episcopos Austriacae ditionis in foederatis 
Germaniae partibus 22 maii eiusdem anni. 
2 In allocutionibus scilicet habitis IV id. dec. 1837, 
idibus septembris 1838, et postridie nonas iulii 1839, 
3 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXLIt. 


nitate, agri ubertate, conspicuum in praesentia 
possideat, atque a Nobis petierit, ut fundum 
ipsum aliis omnibus suis auctum bonis, ad mar- 
chionatum evehere velimus, illius votis quam 
libentissime annuendum censuimus. 

Quamobrem ipsum dilectum filium Camil- 
lum Maazzetti peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, senten- 
tlis et poenis quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerit, huius tan- 
tum rei gratia absolventes et absolutum fore 
censentes, hisce literis, plena auctoritate Nostra 
apostolica, commemoratum amplissimum fun- 
dum, vulgo Pietralata, aliis omnibus adiectis 
bonis, in marchionatum evehimus, quin tamen 
ex hisce literis maiora illi obveniant iura ac 
privilegia, quae ex recentissimis legibus huius- 
modi praediis concessa sunt. Insuper eadem au- 
ctoritate Nostra apostolica, concedimus atque 
indulgemus, ut idem Camillus Mazzetti eiusque 
posteri primogeniti masculi legitimi et natu- 
rales, et quoties hi defuerint, ipsius Camilli 
consanguinei pariter primogeniti masculi legi- 
timi et naturales ex linea ab ipso Camillo de- 
signanda, dummodo a catholica religione non 
deficiant, atque eo fundo, una cum aliis ei 
adiectis bonis, potiuntur, marchiones Pietralata 
appellentur, utque hoc titulo etiam in aposto- 
licis literis publicisque tabulis vocentur, ac sin- 
gulis quibusque honoribus, privilegiis, indultis, 
quovis nomine designandis, quibus alii mar- 
chiones, ex iuris praescripto, vel ex usu et 
consuetudine modo utuntur, fruuntur, vel uti 
frui possunt ac poterunt, libere et licite per- 
fruantur. 

Decernentes has literas et in eis contenta quae- 
cumque, etiam ex eo quod ad huiusmodi mar- 
chionatum necessaria requisita fundus non ha- 
beat, et alias quovis praetextu, colore seu in- 
genio de subreptionis, obreptionis aut nullitatis 
Vitio, intentionis Nostrae alioque quovis defe- 
ctu, etiam quorum interest aut interesse posset 
in futurum cuiusvis status, ordinis, praeemi- 
nentiae et dignitatis sint etiam specifica men- 
tione digni illi non consenserint aut minime 
vocati et auditi non fuerint, tametsi suorum 
indultorum aut privilegiorum vigore vocari aut 
audiri debuissent, aut ex eo quod solemnitates 
aut quaecumque alia forsan servanda minime 
servata fuerint, impugnari aut in controversiam 
vocari aut adversus illas quodcumque iuris vel 
facti vel iustitiae remedium impetrari non posse, 
sed semper validas, firmas et efficaces existere 
et fore suosque plenarios et integros effectus 
sortiri et obtinere, dictisque in omnibus ad 
quos spectat et spectabit quomodolibet in fu- 
turum inviolabiliter observari; sicque in prae- 
missis, non obstantibus constitutionibus et san- 


221 


ctionibus apostolicis etiam in speciali et indi- 
vidua mentione ac derogatione dignis, nec non 
in omnibus statutis et consuetudinibus, privi- 
legiis quoque, indultis et literis apostolicis in 
contrarium praemissorum quomodolibet con- 
cessis, confirmatis et innovatis; quibus omnibus 
et singulis illorum tenore praesentium pro plene 
et sufficienter expressis, ac de verbo ad verbum 
insertis habentes, illis alias in suo robore per- 
mansuris, ad praemissorum effectum, hac vice 
dumtaxat, specialiter et expresse derogamus, 
ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima octava iunii millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo. 


CLXIV. 
EPISTOLA 


Cum Ferdinando Austriae imperatore laeta- 
tur de suscepta prole archiducis Francisci 
eius fratris %. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Ferdinando 
Austriae imperatorl 
Hungariae regi apostolico 
et Bohemiae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Gaudii nuntium quod literae ferunt officio- 
sissimae imperialis maiestatis tuae, die sexto 
decimo mensis maii ad Nos datae, eo sane li- 
bentius accepimus, quo tibi gaudium istud con- 
tigit, largiente Domino, opportunius. Facis enim 
Nos certiores dilectissimo in Christo filio No- 
stro Francisco Carolo archiduci fratri tuo ex 
eius coniuge dilectissima in Christo filia No- 
stra archiduce Sophia, natum felici partu fuisse 
filium, in sacro baptismate Ludovicum lose- 
phum Antonium Victorem denominatum, quo 
divino beneficio cum defletae nuper iacturae 
dolor fuerit delinitus, Nos in persolvendis pro 
eo gratiis uma tecum et cum religiosis paren- 
tibus tuisque omnibus habere socios cupere 
significas. Itaque et pro confirmata filialis erga 
Nos pietatis testificatione gratiam habemus ex 
animo, et ad optatum tuum quod attinet, esse 
volumus persuasum imperiali maiestati tuae 
nihil potuisse te a Nobis postulare, quod es- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


222 


semus impensiore studio facturi. Adsit modo 
benignitate sua Dominus Deus, et accepta ha- 
bere dignetur vota Nostra, ut ei pro maioribus 
in dies collatis in vos bonis agendae vobiscum 
a Nobis sint gratiae, Nosque debeamus vobis 
guam saepissime gratulari. Quod reliquum est 
testimonium paternae praecipuaeque caritatis 
Nostrae omnis gratiae caelestis auspicem apo- 
stolicam benedictionem eidem tibi, carissime 
in Christo fili Noster, egregiis recens natae 
prolis parentibus, ipsique proli et imperiali 
domui tuae universae amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die trigesima iunii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo secundo, pontificatus 
Nostri anno decimo secundo. 


CLXV. 
EPISTOLA 


Ad Rupertum Leiss, Monachorum Schyren- 
sium ord. S. Benedicti praesidem scribens, 
ipsum docet circa ritus pro defunctis cele- 
brandos. Consilium, offerendi sacrificium 
universim pro regia familia catholica, cum 
regina extra communionem Ecclesiae moria- 
tur, vehementissime reprobat ; hinc si con- 
tingat ipsam extra veram fidem diem supre- 
mum obire, gravissimum Ecclesiae interdi- 
ctum monachis eius curae concreditis violari 
ne permittat '. 


Dilecto filio religioso viro 
Ruperto Leiss 
praesidi monachorum Schyrensium 
ord. s. Benedicti. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili religiose vir, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ltteras accepimus, quibus, dilecte fili, cer- 
tiores Nos facis, in coenobio isto regia dudum 
pietate instaurato servari fideliter, quoad fieri 
potest, constitutiones congregationis Benedicti- 
no-Bavaricae, approbatas ab Innocentio XI gl. 
mem. decessore Nostro inde ab anno Domini 
millesimo sexcentesimo octuagesimo sexto; at- 
que hinc a Nobis supplex exposcis, ut illas ite- 
rum confirmare velimus. Significas insuper ca- 
rissimum in Christo filium Nostrum Bavariae 
regem in restituendo vobis coenobium appo- 
suisse conditionem, ut monachi in sua ecclesia 
funus celebrare tenerentur pro rege ipso, cum 
morietur, et in anniversariis porro diebus in 
perpetuum, itemque pro regina coniuge, ac 
pro futuris deinde seu regibus seu reginis, tum 
in cuiusque obitu, tum in diebus anniversariis 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


qui usque ad subsequentis mortem intercedent. 
Addis autem, te quidem, dilecte fili, iam tum 
praesensisse difficultatem ex eo facile obventu- 
ram, quod serenissima regis uxor a catholicis 
sacris aliena est; sed nihilominus ex cuiusdam 
prudentis, ut putabas, viri consilio, induxisse 
animum, ut conditionem illam acciperes ea 
mente, ut si deinceps eadem regina extra com- 
munionem catholicam moriatur, sacrificium 
missae in ipsius funere et anniversariis diebus 
offeratur pro regia catholica familia universim. 
Verum cum nuper in morte acatholicae item 
mulieris serenissimae reginae viduae non leves 
circa eius funus toto regno dissensiones exti- 
terint, tuum esse duxisti referre ad Nos de con- 
ditione illa ac de ratione a te monachisque tuis 
eo in casa tenenda sententiam Nostram expo- 
scere. Nos igitur sanctissimis insistentes Eccle- 
siae regulis respondemus intentionem illam of- 
ferendi divinum sacrificium seu alias preces pro 
defunctis e catholica regia familia universis, 
haudquaquam satis esse ad cohonestandam 
publici funeris causam, quod pro acatholica 
persona nominatim postulatum est et in eius 
obitus aut annua die celebratur; atque hinc 
Nos ipsi etsi te, dilecte fili, tuosque monachos 
paterna caritate prosequamur, ea tamen quae 
ad coenobium istud eiusque res pertinent non 
antea probaturi et confirmaturi erimus, quam 
conditio illa incaute a vobis suscepta, ad sola 
catholicorum principum funera restringatur. 
Nec enim permittere possumus, ut ullo modo 
fraus fiat prohibitioni illi, quae in catholica 
ipsa doctrina innititur, de sacro funere pro de- 
functis acatholicis non celebrando. Age igitur, 
dilecte fili, impende tuam omnem industriam 
atque operam, quo serenissimus rex pro pie- 
tate sua id omnino annuat; ac subinde Nos 
paratissimos invenies, ut quantum cum Domino 
poterimus, auctoritate Nostra apostolica, vobis 
rebusque vestris faveamus. Interea si ante rem 
cum sua maiestate compositam contingat, quod 
Deus avertat, reginam serenissimam extra ve- 
ram catholicam fidem supremum diem obire; 
multa tibi monachisque tuis firmitate animi 
prudentiaque opus est, ut vos quidem gravis- 
simum illud Ecclesiae Sanctae interdictum mi- 
nime violetis, et pius rex intelligat haudqua- 
quam fieri posse, ut salvis religionis officiis, 
eidem ea in re morem geratis. Ceterum perge, 
ut certe facis, dilecte fili, attendere cum Dei 
gratia tibi et monachis tuis, quo vigeat in coe- 
nobio isto floreatque in dies magis religionis 
studium, sanctitas morum, disciplinae custo- 
dia. Ita Deo semper placebitis, cui vos proba-~ 
stis, et exemplo laboribusque vestris bene istic 
de re catholica merebimini, ac maiorem vobis 
conciliabitis a rege clementissimo benevolen- 
tiam, denique reviviscentis in Bavaria Benedi- 


ANNO MDCCCXLII. 


ctini instituti nomen apud catholicum popu- 
lum amplificabitis, et qui etiam ex adverso 
sunt verebuntur, nihil habentes modum dicere 
de vobis. Nos autem non praetermittimus Patri 
misericordiarum per Iesum Christum unigeni- 
tum suum humillime supplicare, ut fausta vobis 
et salutaria cuncta largiatur. Ac superni huius 
praesidii auspicem, Nostraeque testem studio- 
sissimae voluntatis apostolicam benedictionem 
tibi, dilecte fili, religiose vir, monachisque so- 
dalibus intimo cordis affectu impertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem die nona iulii millesimo octingentesimo 
quadragesimo secundo, pontificatus Nostri anno 
decimo secundo. 


CLXVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus sodalitas SS. Cordis Mariae, 
viae, in archisodalitatem erigitur '. 


Varsa- 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Cum Nobis nihil certe potius, nihil optabi- 
lius nihilque gratius esse possit, quam ut in 
universo, qua late patet, catholico orbe, pietas 
et cultus erga sanctissimam Dei Genitricem, 
eamdem omnium Nostrum amantissimam ma- 
trem in dies augeatur, tum quam libentissime 
ea concedere solemus, quae christifidelium ani- 
mas ad amorem et venerationem in Deiparam 
Virginem magis magisque excitare atque in- 
flammare posse videntur. 

Itaque non mediocri quidem laetitia a ven. 
fratre Thoma Chmielecwski episcopo Gratiano- 
politano ac Varsavien. dioecesis suffraganeo ac- 
cepimus, illius dioeceseos christifideles deside- 
rio incensos, peculiari ratione colendi sanctis- 
simum Deiparae Virginis cor, consilium iniisse, 
piam sodalitatem ab eiusdem sanctissimae Vir- 
ginis Corde appellatam, instituendi in aedicula 
Mariae sanctae Lauretanae, ad templum reli- 
giosae familiae ordinis Minorum s. Francisci 
de Observantia. Cum autem idem ven. frater 
Nobis exponendum curaverit suis in votis esse, 
huiusmodi piam sodalitatem archisodalitatis 
titulo ac iuribus decorari, atque id enixis pre- 
cibus a Nobis efflagitaverit, Nos hisce deside- 
riis et postulationibus alacri libentique animo 
annuendum censuimus, 

Quamobrem sodalitatis decus, quantum in 
Domino possumus augere cupientes, atque om- 


223 


nes et singulos, quibus hae literae favent, pe- 
culiari beneficentia prosequi volentes, et a qui- 
busvis excommunicationis et interdicti, ecclesia- 
Sticis censuris, sententiis et poenis, quovis modo 
et quacumque de causa latis, si quas forte in- 
currerint, huius tantum rei gratia absolventes 
et absolutos fore censentes, sodalitatem San- 
ctissimi Cordis Mariae Sanctae in aedicula Lau- 
retanae ad ecclesiam ordinis Minorum s, Fran- 
cisci de Observantia Varsaviae institutam, hisce 
literis, auctoritate Nostra apostolica, archisoda- 
litatis titulo perpetuum in modum decoramus. 
Illi propterea singula quaeque iura, privilegia, 
honores atque indulta voce quavis designanda, 
quibus aliae archisodalitates ex usu et consue- 
tudine utuntur, fruuntur, vel uti ac frui pos- 
sunt et poterunt, perpetuo concedimus et in- 
dulgemus. Insuper eius moderatoribus, eadem 
auctoritate Nostra, perpetuo pariter auctoritatem 
facimus, cuius ope quaecumque alia sodalitia 
eiusdem nominis et instituti extra Urbem ubi- 
libet erecta, in commemoratam archisodalita- 
tem, servata tamen forma constitutionis fel. 
rec. Clementis VIII praedecessoris Nostri editae, 
adsciscere seu aggregare libere et licite possint, 
atque cum illis omnes et singulas indulgen- 
tias, peccatorum remissiones ac poenitentiarum 
relaxationes, quibus ipsa pollet, communi- 
care. 

Haec concedimus atque elargimur, decernen- 
tes has literas semper firmas, validas et effi- 
caces existere et fore, suosque plenarios et in- 
tegros effectus sortiri et obtinere, atque ab eis ad 
quos spectat et pro tempore quandocumque spe- 
ctabit, inviolabiliter observari debere, ac irritum 
et inane si secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis nec non, quatenus opus sit, 
eiusdem sodalitatis etiam furamento atque con- 
firmatione apostolica vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, ceterisque 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Mariam Maiorem sub 
annulo piscatoris die decima quinta iul. mille- 
simo octingentesimo quadragesimo secundo , 
pontificatus Nostri anno decimo secundo. 


CLXVII. 


De malis quibus est afflicta religio catholica 
in imperialibus regnis Russiae et Poloniae 
vehementer dolet. Spem fovere declarat, ut 
reddita catholicae Ecclesiae libertate, omnia 
tandem in pace quiescant ?. 


t Ex Archivio Secretariae Brevium. 


2 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


224 
ALLOCUTIO 
HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE VIGESIMA SECUNDA IULIT 
ANNO MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO 


SECUNDO. 
Venerabiles fratres 


Haerentem diu animo Nostro dolorem ob 
miserrimam catholicae Ecclesiae in Russiaco 
imperio conditionem alias, ven. fratres, vobis- 
cum ex hoc ipso loco communicavimus. Testis 
quidem est ille, cuius immerentes utique, vi- 
caria potestate fungimur in terris, Nos statim 
ab inito supremi pontificatus munere nullam 
sollicitudinis studiigue partem praetermisisse , 
ut tot tantisque quotidie ingravescentibus malis, 
quoad fieri posset, mederemur. Quis autem 
impensis huiusmodi curis responderit fructus, 
facta etiam recentissima satis superque demon- 
strant. Quantum inde assiduus Noster dolor 
excreverit, magis vos cogitatione percipitis, 
quam Nobis liceat verbis explicare. Est vero 
quod intimae amaritudini summum veluti cu- 
mulum addit, quodque Nos, pro apostolici mi- 
nisteril sanctitate, praeter modum anxios ac 
sollicitos habet. Cum enim quae ad incolumi- 
tatem catholicae Ecclesiae intra Russiacae do- 
minationis fines tuendam indesinenter praesti- 
timus, in iis maxime regionibus palam non 
innotuerint, illud sane molestissimum accidit, 
ut apud degentes inibi permagno numero fide- 
les, avita Sanctae huius Sedis inimicorum fraude, 
rumor invaluerit, Nos sacratissimi officii im- 
memores tantam illorum calamitatem silentio 
dissimulasse, atque adeo catholicae religionis 
causam pene deseruisse. Itaque eo iam addu- 
cta res est, ut lapis ofensionis ac petra scan- 
dali propemodum evaserimus, amplissimae 
parti dominici gregis, cui regendo divinitus 
positi sumus; immo vero universae Ecclesiae 
super eum tanquam super firmam petram fun- 
datae, cuius ad Nos, utpote successores, vene- 
randa dignitas promanavit. Haec porro cum 
sint, id Dei, religionis et Nostra etiam ratio 
omnino postulat, ut vel ipsam tam iniuriosae 
culpae suspicionem longissime a Nobis propul- 
semus, Atque haec causa est cur omnem se- 
riem curarum, quas pro catholica Ecclesia in 
memorato imperio suscepimus, peculiari expo- 
sitione ad unumquemque vestrum mittenda, 
patefieri iusserimus; quo nimirum uniyerso fi- 
deli orbi elucescat, Nos proprio apostolatus 
muneri nullatenus defuisse. Ceterum non con- 
cidamus animo, ven. fratres, futurum speran- 
tes, ut potentissimus Russiarum imperator et 
Poloniae rex illustris, pro sua aequitate et ex- 
celso, quo praestat animo, diuturnis Nostris ac 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


subditae sibi catholicae gentis votis benevole 
obsecundet. Hac spe fulti, non desistamus in- 
terim oculos ac manus in montem, unde ve- 
niet auxilium Nobis, fidenti cum prece levare, 
omnipotentem ac pientissimum Deum una si- 
mul enixe obsecrantes, ut laboranti iamdudum 
Ecclesiae suae expectatissimam opem quanto- 
cius largiatur. 


CLXVIII. 
EPISTOLA 


Ad Thomam Gousset archiepiscopum Rhemen- 
sem scribens, eum monet de libris liturgicis 
sectandis }. 


Venerabili fratri 
Thomae Gousset 
archiepiscopo Rhemensi 


GREGORIUS PP. XVI. 
Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Studium pio prudentique antistite plane di- 
gnum recognovimus in binis illis tuis literis , 
quibus apud Nos quereris varietatem librorum 
liturgicorum, quae in multas Galliarum eccle- 
sias inducta est; et a nova praesertim circum- 
spectione dioecesium, novis porro non sine fi- 
delium offensione actibus crevit. Nobis quidem 
idipsum tecum una dolentibus nihil optabilius 
foret, ven. frater, quam ut servarentur ubique 
apud vos constitutiones s. Pii V immortalis me- 
moriae, decessoris Nostri, qui et breviario et 
missali, in usum ecclesiarum Romani ritus, ad 
mentem Tridentini concilii (sess. XXV) emen- 
datius editis, eos tantum ab obligatione eorum 
recipiendorum exceptos voluit, qui a bis cen- 
tum saltem annis uti consuevissent breviario 
aut missali ab illis diverso; ita videlicet, ut 
ipsi non quidem commutare iterum atque ite- 
rum arbitrio suo libros huiusmodi, sed quibus 
utebantur, si vellent, retinere possent. (Const. 
Quod a Nobis, septimo idus iulii millesimo 
quingentesimo sexagesimo octavo, et const. Quo 
primum, pridie idus iulii millesimo quingen- 
tesimo septuagesimo). Ita igitur in votis esset, 
ven. frater; verum tu quoque probe intelligis, 
quam difficile arduumque opus sit morem il- 
lum convellere, ubi longo apud vos temporis 
cursu inolevit; atque hinc Nobis, graviora inde 
dissidia reformidantibus, abstinendum in prae- 
sens visum est nedum a re plenius urgenda, 
sed etiam a peculiaribus ad dubia quae propo- 
sueramus, responsionibus edendis. 


1 Ex opere cui titulus « Annali delle Scienze Cattoliche » auctore A. De Luca vol. 17, pag. 225. 


ANNO MDCCCXLI. 


Caeterum cum quidam ex regno isto, ven. 
frater, prudentissima ratione idoneaque occa- 
sione utens, diversos, quos in ecclesia sua in- 
venerat liturgicos libros, nuper sustulerit, suaum- 
que clerum universum sd Romanae Ecclesiae 
instituta ex integro revocaverit, Nos prosecuti 
illum sumus meritis laudum praeconiis, ac iuxta 
elus petita perlibenter concessimus indultum 
officii votivi pluribus per annum diebus, quo 
nimirum clerus ille bene caeteroquin in anima- 
rum cura laborans, minus saepe adstringeretur 
ad longiora in breviario Romano feriarum qua- 
rumdam officia persolvenda. Confidimus equi- 
dem, Deo benedicente, futurum, ut alii deinceps 
atque alii Galliarum antistites memorati epi- 
scopi exemplum sequantur; praesertim vero, 
ut periculosissima illa libros liturgicos commu- 
tandi facilitas istic penitus cesset. Interea tuum 
hac in re zelum etiam atque etiam commen- 
dantes, a Deo supplices petimus, ut te uberio- 
ribus in dies augeat suae gratiae donis, et in 
‘parte ista suae vineae, tuis rigatae sudoribus, 
iustitiae fruges ampliticet. Denique superni 
huius praesidii auspicem, Nostraeque pignus 
praecipuae benevolentiae, apostolicam benedi- 
ctionem tibi, ven. frater, et omnibus ecclesiae 
tuae clericis laicisque fidelibus peramanter im- 
pertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem die sexta augusti anni millesimi octingen- 
tesimi quadragesimi secundi, pontificatus No- 
stri anno decimo secundo. 


CLXIX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Disiungit a vicariatu apostolico Oceaniae Oc- 
cidentalis, curae concredito societatis Lugdu- 
nensis B. M. V., plures regiones, quas in 
novum vicariatum apostolicum, Centralem 
nuncupandum, erigit, eidem societati com- 


mittendum '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Pastoris aeterni vicariam operam hic in ter- 
ris, nullis certe Nostris promeritis, sed ineffa- 
bili divinae providentiae consilio gerentes, omni 
certe cura, studio ac vigilantia prospicere de- 
bemus, ut dominici gregis oves, Nobis divini- 
tus commissae atque concreditae, magis ma- 
gisque ad salutaria pascua deducantur, omnique 
adiuventur praesidio, quo salutem assequantur 
aeternam. 


~ 525 


Itaque cum summa animi Nostri laetitia no- 
verimus in amplissimo vicariatu apostolico Ocea- 
niae in parte occidentali societatis Lugdunensis 
sub titulo B. M. V. presbyteris commisso, evan- 
gelicam lucem, divina adspirante gratia, ita us- 
quequaque pervasisse, ut innumerae iam gentes 
e tenebris et umbra mortis fuerint eductae, at- 
que in dies augeatur credentium in Domino 
multitudo, ac propterea ven. frater Joannes Ba- 
ptista Pompallier Maroneae episcopus, qui in 
praesentia totius vicariatus occidentalis praeses, 
ob nimiam locorum invicem interiecto mare 
seiunctorum distantiam, ac multiplices com- 
mercii difficultates, tanto oneri ferendo impar 
omnino sit, de venn. fratrum Nostrorum S.R.E. 
cardinalium, negotiis Propagandae Fidei prae- 
positorum, consilio, nonnullas ex eodem vica- 
riatu regiones seiungere, easque in distinctum 
apostolicum vicariatum alteri praesuli eiusdem 
societatis committendum ac Centralem appel- 
landum erigere statuimus, quo facilius, tutius 
atque Opportunius spiritualium illorum christi- 
fidelium bono atque utilitati consulatur. 

Itaque Motu-Proprio, certa scientia, matura 
deliberatione deque apostolicae Nostrae pote- 
statis plenitudine, harum literarum vi, novum 
atque distinctum vicariatum apostolicum, Cen- 
tralem nuncupandum, Oceaniae in parte occi- 
dentali erigimus et instituimus, ita ut novi 
huiusce vicariatus limites constituantur ad orien- 
tem linea meridiani quae per Mangeam insu- 
lam transit, sive linea ipsa, quae Occidenta- 
lem ab Orientali vicariatu dividit; ad occiden- 
tem linea quoque meridiani, quae orientalem 
tangit sinum insulae Christoval, quin tamen 
eam complectatur; ad septemtrionem linea ae- 
quinoctialis; ad meridiem denique tropicum 
Capricorni; ac propterea eidem vicariatui om- 
nes inter praedictos fines regiones positas at- 
tributas esse decernimus ; namque insulas vulgo 
Wallis Futuna, Tonga, Hamoa, Witij, Nova 
Caledonia, Novae Hebrides aliasque parvas in- 
sulas iis interiectas vel adiacentes, quas omnes 
et singulas regiones, eadem auctoritate Nostra, 
a vicariatu et omnimoda iurisdictione eiusdem 
ven. fratris Joannis Baptistae Pompallier per- 
petuo auferimus atque dismembramus et in 
peculiarem noyum apostolicum vicariatum Cen- 
tralem appellandum erigimus et constituimus. 
Ipsi autem vicario apostolico huius novi vica- 
riatus, ab hac Apostolica Sede eligendo, omnes 
et singulas facultates huiusmodi vicariis apo-. 
stolicis concedi solitas, eadem auctoritate No- 
stra, concedimus et impertimur. 

Haec volumus, statuimus atque mandamus, 
decernentes has praesentes literas semper fir- 
mas, validas et efficaces existere et fore, suos- 
que plenarios et integros effectus sortiri et ob- 
tinere, ac iis ad quos spectat et in futurum 


+1 Ex Iure Pontificio de P. F. 
Acta Grecoru XVI. Vol. III, 


9 


226 


spectabit, hoc futurisque temporibus plenissime 
suffragari atque inviolabiliter observari; sicque 
in praemissis per quoscumque iudices ordina- 
rios et delegatos etiam causarum palatii apo- 
stolici auditores, iudicari et definiri debere, ac 
irritum et inane, si secus super his a quoquam, 
quavis auctoritate, scienter vel ignoranter con- 
tigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque constitutionibus et sanctionibus apo- 
stolicis, ceterisque etiam speciali et expressa 
mentione et derogatione dignis in contrarium 
quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima tertia 
augusti millesimo octingentesimo quadragesimo 
secundo, pontificatus Nostri anno decimo se- 
cundo. 


CLXX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Coadiutorem vicario apostolico Oceaniae Cen- 
tralis instituit '. 


Dilecto filio 
Guillelmo Dusarre 
presbytero Lugdunensis societatis 
sub titulo B. M. V. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum novus ac distinctus alter vicariatus apo- 
stolicus Centralis Oceaniae in parte occidentali 
pro maiore spirituali illorum catholicorum uti- 
litate, per similes Nostras apostolicas literas, 
hodierno die datas, a Nobis fuerit erectus, at- 
que ipsius vicariatus regimen dilecto filio Petro 
Bataillon presbytero eiusdem tuae societatis, 
tanti sane nominis claro, cum charactere et ti- 
tulo episcopali in partibus infidelium fuerit 
demandatum, de venerabilium fratrum Nostro- 
rum S. R. E. cardinalium, negotiis Propagan- 
dae Fidei praepositorum, consilio, in eam sen- 
tentiam devenimus, ut ipsi vicario apostolico, 
habita ratione locorum distantiae, commercii 
aliarumque difficultatum, aliquem idoneum ec- 
clesiasticum virum in auxilium daremus. 

Quamobrem probe noscentes, te, egregiis animi 
ingeniique dotibus, morum gravitate, vitae re- 
ligione, pietate, prudentia, integritate praestare, 
hoc munus tibi committendum censuimus. Ita- 
que te, quem per similes alias apostolicas li- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 7. 


teras, hoc ipso die datas, episcopum Amatensem 
in partibus infidelium. renuntiavimus, a quibus- 
vis excommunicationis , suspensionis et inter- 
dicti, aliisque ecclesiasticis censuris, sententiis 
et poenis quovis modo et quacumque de causa 
latis, si quas forte incurristi, huius tantum rei 
gratia absolventes et absolutum fore censentes , 
hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, in 
coadiutorem novi electi centralis vicariatus an- 
tistitis eligimus et constituimus, tibique con- 
cedimus et indulgemus, ut illi in pastorali mu- 
nere obeundo, opitulari possis et auxilium prae- 
sidiumque afferre valeas, ita tamen, ut in hoc 
officio exercendo, ea tantum peragas quae idem 
Petrus tibi committenda censuerit. Praeterea 
tibi facultatem tribuimus ut, postquam episco- 
palem consecrationem in Galliis acceperis, mis- 
sionem petens, coadiutorem tuum in episco- 
pum rite consecrare possis. Non obstantibus etc. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima tertia 
augusti millesimo octingentesimo quadragesimo 
secundo, pontificatus Nostri anno decimo se- 
cundo, 


CLXXI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Novum vicariatum apost., Centralem nuncupa- 
tum, confectum ex terris disiunctis a vic. 
apost. Oceaniae Occidentalis, curae commit- 
tit Petri Bataillon ?. 


Dilecto filio 
Petro Bataillon 
presbytero Lugdunensis societatis 
sub titulo B. M. V. 


GREGORIUS PP. XVI. 
Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum gravissimis ex causis, atque allatis ma- 
ximi momenti rationibus, de venn. fratrum 
Nostrorum S. R. E. cardinalium, negotiis Pro- 
pagandae Fidei praepositorum, consilio, per si- 
miles apostolicas literas hodierno die datas no- 
vum atque distinctum vicariatum apostolicum 
Centralem Oceaniae in parte occidentali pro 
maiore spirituali illorum christifidelium utili- 


tate erigendum censuerimus iis circumscriptum 


limitibus, qui iisdem in literis describuntur, at- 
que idcirco aliquis ecclesiasticus vir, episcopali 
charactere et titulo insignitus, eidem vicariatui 
sit praeficiendus. Nos huiusmodi munus alacri 


1 Ex lure Pontificio de P. F. 


2 Ex eodem lure. 


tte 


libentique animo tibi committendum existima- 
vimus, qui singulari pietate, doctrina, pruden- 
tia, integritate et evangelicis laboribus in iis- 
dem regionibus exantlatis et catholicae fidei 
propagandae studio summopere praestas. Quam- 
obrem te, quem per alias similes apostolicas 
literas, hoc ipso die, editas, episcopum Aenen. 
in partibus infidelium renuntiavimus, a qui- 
busvis excommunicationis, suspensionis et in- 
terdicti, aliisque ecclesiasticis censuris, senten- 
tiis et poenis quovis modo vel quavis de causa 
latis, si quas forte incurristi, huius tantum rei 
gratia absolventes et absolutum fore censentes, 
in vicarium apostolicum novi vicariatus Cen- 
tralis Oceaniae in parte occidentali, auctoritate 
Nostra apostolica, hisce literis, eligimus, consti- 
tuimus et deputamus, cum omnibus et singulis 
quibuscumque facultatibus, quae huiusmodi 
propriae sunt muneris, salva tamen semper in 
praemissis auctoritate congregationis eorumdem 
cardinalium. 

Mandamus proinde omnibus et singulis ad 
quos spectat, ut te in vicarium apostolicum 
huiusmodi recipiant et admittant, tibique fa- 
veant, pareant ac praesto sint, tuaque mandata 
efficaciter adimpleant, secus sententiam seu poe- 
nam quam rite tuleris seu statueris in rebelles, 
ratam habebimus ac faciemus, auctorante Do- 
mino, usque ad satisfactionem condignam in- 
violabiliter observari. 

Non obstantibus apostolicis ac in universa- 
libus provincialibusque et synodalibus conciliis 
editis generalibus vel specialibus constitutioni- 
bus et ordinationibus , caeterisque contrariis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima tertia 
augusti millesimo octingentesimo quadragesimo 
secundo, pontificatus Nostri anno decimo se- 
cundo. 


CLXXII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Guillelmum Dusarre coadiutorem novi electi 
Petri Bataillon vic. ap. Centralis vicariatus 
Oceaniae, eligit '. 


Dilecto filio 
Guillelmo Dusarre 
presbytero Lugdunen. societatis 
sub titulo B. M. V. 


GREGORIUS PP. XVI. 
Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum novus ac distinctus alter vicariatus apo- 
stolicus Centralis Oceaniae in parte occidentali, 


ee ANNO MDCCCXLII, 


227 


pro maiore spirituali illorum catholicorum uti- 
litate, per similes Nostras apostolicas literas ho- 
dierno die datas, a Nobis fuerit erectus, atque 
ipsius vicariatus regimen dilecto filio Petro Ba- 
taillon presbytero eiusdem tuae societatis, tanti 
sane nominis claro, cum charactere et titulo 
episcopali in partibus fuerit demandatum, de 
venn. fratrum Nostrorum §,R.E. cardinalium, 
negotiis Propagandae Fidei praepositorum, con- 
silio, in eam sententiam devenimus, ut ipsi vi- 
cario apostolico, habita ratione locorum distan- 
tiae, commercii aliarumque difficultatum, ali- 
quem idoneum ecclesiasticum virum in auxi- 
lium daremus. 

Quamobrem probe noscentes te egregiis animi 
ingeniique dotibus, morum gravitate, integri- 
tate vitae, religione, pietate, prudentia prae- 
stare, huiusmodi munus tibi committendum 
censuimus. Itaque te, quem per similes alias 
apostolicas literas hoc ipso die datas episcopum 
Amaten. in partibus infidelium renuntiavimus, 
a quibusvis excommunicationis, suspensionis et 
interdicti, aliisque ecclesiasticis sententiis, cen- 
suris et poenis quovis modo vel quavis de causa 
latis, si quas forte incurristi, huius tantum rei 
gratia absolventes et absolutum fore censentes, 
hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, in 
coadiutorem novi electi Centralis vicariatus 
antistitis eligimus et constituimus. Tibique 
concedimus et indulgemus, ut illi in pastorali 
munere obeundo opitulari possis, et auxilium 
praesidiumque afferre valeas, ita tamen ut in 
hoc officio exercendo, ea tantum peragas, quae 
idem Petrus tibi committenda censuerit. 

Praeterea tibi facultatem tribuimus, ut post- 
quam episcopalem consecrationem in Galliis 
acceperis, missionem petens, coadiutorem tuum 
in episcopum rite consecrare possis. 

Non obstantibus apostolicis ac in universa- 
libus provincialibusque et synodalibus conciliis 
editis generalibus vel specialibus constitutioni- 
bus et ordinationibus, ceterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima tertia 
augusti millesimo octingentesimo quadragesimo 
secundo, pontificatus Nostri anno decimo se- 
cundo. 


CLXXIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Visitatorem apostolicum in archidioecesi Anti- 
barensi, iuxta modum, eligit ?. 


zt Ex lure Pontificio de P. F, 


2 Ex eodem Iure Pont. de P. F. 


228 


Venerabili fratri 
Raphaéli Barissich 
episcopo Azotensi 
vicario apostolico 
provinciae Bosnae Argentino Othomanae 


GREGORIUS PP, XVI. 


Venerabilis frater, 


salutem et apostolicam benedictionem. 


De universi dominici gregis salute vehemen- 
ter solliciti, ea omnia peragenda curamus, quae 
ad spiritualem eorum utilitatem pertinere vi- 
dentur. Itaque cum noscamus talia nunc in 
archidioecesi Antibarensi rerum esse adiuncta, 
ut peculiarem huius Apostolicae Sedis sollici- 
tudinem requirant, de venn. fratrum Nostrorum 
S. R. E. cardinalium negotiis Propagandae Fi- 
dei praepositorum consilio, aliquem praeclarum 
virum eidem archidioecesi Antibarensi praefi- 
ciendum duximus, qui inibi visitatoris apo- 
stolici munere fungatur, atque huiusmodi offi- 
cium, de eorumdem venn. fratrum consilio, 
tibi committendo censuimus. 

Quamobrem te, ven. frater, peculiari bene- 
volentia prosequi volentes, et a quibusvis ex- 
communicationis, suspensionis et interdicti , 
aliisque ecclesiasticis censuris, sententiis et poe- 
nis quovis modo vel quavis de causa latis, 
si quas forte incurristi, huius tamen rei gratia 
absolventes et absolutum fore censentes, hisce 
literis, auctoritate Nostra apostolica, ad Nostrum 
et huius Apostolicae Sedis arbitrium, te in vi- 
sitatorem apostolicum commemoratae archi- 
dioecesis Antibarensis eligimus, constituimus et 
deputamus, tibique plenam potestatem tribui- 
mus regendi et gubernandi praefatam Antiba- 
rensem archidioecesim, cum omnibus et singulis 
facultatibus, quibus antea illius archiepiscopus 
fruebatur, qui suspensus interim remaneat ab 
exercitio potestatis, tum ordinis tum iurisdi- 
ctionis in ea archidioecesi, amoto insuper vi- 
cario apostolico Antonio a Boscomare, cui 
praefata archidioecesis regenda tradita fue- 
rat, salva tamen semper in praemissis au- 
ctoritate Congregationis eorumdem cardinalium. 

Mandamus proinde omnibus et singulis, ad 
quos spectat, ut te in visitatorem apostolicum 
huiusmodi recipiant-et admittant, tibique fa- 
veant, pareant ac praesto sint, tuaque man- 
data efficaciter adimpleant, secus sententiam 
seu poenam, quam rite tuleris seu statueris in 
rebelles, ratam habebimus et faciemus, aucto- 
rante Domino, usque ad satisfactionem con- 
dignam inviolabiliter observari. 

Non obstantibus apostolicis. ac in universa- 
libus provincialibusque et synodalibus conciliis 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


editis generalibus vel specialibus constitutioni- 
bus et ordinationibus, ceterisque contrarlis qui- - 
buscumque. » 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima quinta 
augusti millesimo octingentesimo quadragesimo 
secundo, pontificatus Nostri anno decimo se- 
cundo. 


CLXXIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Trium congregationum monachorum Basilian. 
Melchitarum in monte Libano, iuxta modum, 
visitat. apost. decernit '. 


Venerabili fratri 
Francisco Villardel 
archiepiscopo Philippensi 
ac delegato apostolico in Monte Libano 


GREGORIUS PP. XVI 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum ex recta religiosarum familiarum disci- 
plina in christianam et civilem rempublicam 
maxima bona redundent, tum omni quidem 
vigilantia et studio ea peragenda curamus, quae 
ad earumdem familiarum bonum pertinere co- 
gnoscimus. Itaque cum occasion2 controversiae 
circa validitatem postremi capituli generalis 
inter monachos Basilianos Melchitas S. Ioannis 
in Soairo exortae, noverimus tum in praefato, 
tum in aliis eiusdem nationis regularibus in- 
stitutis, a s. Basilio pariter nuncupatis, Alepi- 
norum nimirum et Ssmi Salvatoris, nonnullos 
invaluisse abusus, qui peculiarem huius Apo- 
stolicae Sedis providentiam exposcunt, de venn. 
fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium, ne- 
gotiis Propagandae Fidei praepositorum, consi- 
lio, aliquem praestantem ecclesiasticum virum 
earum congregationum apostolicum visitatorem 
eligendum censuimus. Atque huiusmodi munus, 
de eorumdem venn. fratrum Nostrorum senten-_ 
tia, tibi committendum existimavimus, qui inte- 
gritate, prudentia, religione, pietate, consilio ac 
rerum gerendarum peritia summopere es com- 
mendatus. 

Itaque peculiari te benevolentia complecti 
volentes et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti, aliisque ecclesiasticis cen- 
suris, sententiis et poenis, quovis modo et qua- 
cumque de causa latis, si quas forte incurristi, 


1 Ex lure Pontificio de P, F. 


ANNO 


huius tantum rei gratia absolventes et absolutum 
fore censentes, te, hisce literis, auctoritate Nostra 
apostolica, ad Nostrum et huius Apostolicae 
Sedis arbitrium, visitatorem apostolicum trium 
cOmmemoratarum congregationum monacho- 
rum Basilianorum Melchitarum, nempe s. Io- 
annis in Soairo, Alepinorum et Ssrhi Salvato- 
ris, eligimus, constituimus et deputamus cum 
facultate assumendi duos convisitatores sive 
charactere episcopali insignitos, sive non, ac 
deputandi praesidem provisorie pro interino 
regimine ; tibique omnes alias facultates neces- 
Sarias atque opportunas tribuimus ad normam 
instructionis tibi ab eadem congregatione de 
Propaganda Fide tradendae, tum pro regimine 
corrigendo ac reformando earum trium congre- 
gationum, tum pro cognoscenda validitate ca- 
pituli generalis iam initia monachis s. Ioannis 
in Soairo. 

Mandamus proinde omnibus et singulis ad 
quos spectat seu spectabit, ut te ad officium 
visitatoris apostolici memoratarum congrega- 
tionum recipiant et admittant, tibique pareant 
ac praesto sint, secus sententiam seu poenam 
quam rite tuleris seu statueris in rebelles, ra- 
tam habebimus ac facieraus, auctorante Do- 
mino, usque ad satisfactionem condignam in- 
violabiliter observari. 

Non obstantibus apostolicis atque in univer- 
salibus provincialibusque ac synodalibus con- 
ciliis editis generalibus vel specialibus consti- 
tutionibus et ordinationibus, ceterisque contra- 
riis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die trigesima au- 
gusti millesimo octingentesimo quadragesimo 
secundo, pontificatus Nostri anno decimo se- 
cundo, 


CLKXV. 
MOTU-PROPRIO 


Hollandicam missionem de Curacao in Ame- 
rica Meridionali in vicariatum apostolicum 
erigit ', 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Apostolici ministerii munus superna Dei pro- 
videntia Nobis impositum atque commissum 
postulat, ut omni quidem studio et cura ea 
peragere non omittamus, quae ad catholicae 
religionis incrementum ac spiritualem christiti- 
delium utilitatem pertinere perspicimus. : 

Iraque cum non mediocri paterni animi No- 
stri laetitia noverimus Hollandicae missionis 


MDCCCXLII, 


229 


de Curacao in America Meridionali statum , 
benedicente Domino, ita florere, ut opportunum 
vel maxime sit missionem ipsam in apostoli- 
cum vicariatum erigi, eique antistitem chara- 
ctere episcopali insignitum praefici, Nos maiori 
illoram christifidelium spirituali utilitati pro- 
spicere, ac rei catholicae incremento atque splen- 
dori consulere vehementer cupiens, de venn. 
fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium, nego- 
tiis Propagandae Fidei praepositorum, consilio, 
inibi peculiarem vicariatum apostolicum eri- 
gendum censuimus. 

Motu. igitur Proprio ac certa scientia et ma- 
tura deliberatione, deque apostolicae Nostrae po- 
testatis plenitudine, hisce literis, Hollandicam 
missionem de Curacao in America Meridionali, 
in peculiarem vicariatum apostolicum erigi- 
mus et constituimus, et in eo vicarium apo- 
siolicum charactere episcopali exornatum esse 
debere decernimus, qui eiusdem missionis re- 
gimini praesit. Ipsi autem vicario apostolico, 
ab hac Sede eligendo, omnes ac singulas fa- 
cultates vicariis apostolicis concedi solitas, ea- 
dem auctoritate Nostra, concedimus et imper- 
timur. 

Haec volumus, statuimus atque mandamus 
decernentes has praesentes literas semper firmas, 
validas et efficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, 
iisque ad quos spectat et spectabit, in futurum 
plenissime suffragari; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos, 
etiam causarum palatiil apostolici auditores , 
iudicari et definiri debere, ac irritum et inane, 
si secus super his a quoquam quavis auctoritate 
scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque apostolicis ac in universalibus provin- 
cialibusque et synodalibus conciliis editis ge- 
neralibus vel specialibus constitutionibus et or- 
dinationibus , caeterisque contrarils quibus- 
cum jue. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima sept. 
millesimo octingentesimo quadragesimo _ se- 
cundo, pontificatus Nostri anno decimo se- 
cundo, ; 


CLXXVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Sedem episcopalem, quam anno praeterito ere- 
xerat in provincia occidentali Canadae su- 
perioris, in urbe Toronto figendam esse 
statuit, et graphice determinat huius dioe- 
cesis fines ?. 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


2 Ex eodem Iure Pontificio de P. F. 


230 
GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Cum per similes Nostras apostolicas literas 
die decima septima decembris anno millesimo 
octingentesimo quadragesimo primo datas, oc- 
cidentalem superioris Canadae regionem in dioe- 
cesim seu episcopatum peculiarem, a dioecesi 
Regipolitana distinctum, instituerimus, ven. fra- 
tri Michaeli Prower novae dioecesis episcopo 


facultatem tribuimus statuendi in qua civitate | 


dioecesis sedes esset constituenda: ad huius- 
modi autem negotium absolvendum idem ve- 
nerabilis frater Nobis exponendum curayvit, as- 
sentientibus iam venn. fratribus episcopis Re- 
gipolitano, Marianopolitano et Sydensi Quebe- 
censis archiepiscopi coadiutore, episcopalem 
sedem in civitate Torontina (Yoronto) constitui 
posse; consentiente vero ac probante ven. fratre 
episcopo Regipolitano seu Kingstoniensi, novae 
dioecesis limites incipere debere ad orientem a 
lacu Ontario per lineam separantem districtum 
Neocastrensem (New—Castle) in dioecesi Regi- 
politana a districtu Stome in dioecesi Torontina, 
continuatamque in eadem directione usque ad 
lacum Muskogo, et hinc versus septentrionem, 
vel strictius nord—est, per alveos vel media 
lacuum et amnium Moon Muskogo: deinde 
per ramum occidentalem duorum fluminum, 
vulgo deux riviéres, usque ad magnum flu- 
vium Ottawensem seu Ottawa. Itaque a Nobis 
idem ven. frater petiit, ut haec omnia aucto- 
ritate Nostra apostolica approbare et confirmare 
velimus. 

Nos vero de venn. fratrum Nostrorum San- 
ctae Romanae Ecclesiae cardinalium negotiis 
Propagandae Fidei praepositorum consilio, rem 
ipsam, suprema Nostra auctoritate, sancire de- 
crevimus. Quamobrem hisce literis, auctoritate 
Nostra apostolica, novae dioecesis in occidentali 
superioris Canadae regione institutae episco- 
palem sedem in civitate Torontina, Yoronto, 
constituimus, ac eiusdem novae dioecesis li- 
mites incipere debere decernimus ad orientem 
a lacu Ontario per lineam separantem districtum 
Neocastrensem, New Castle, in dioecesi Regi- 
politana a districtu Stome in dioecesi Toron- 
tina, continuatamque in eadem directione usque 
ad lacum Muskogo, et hinc versus septemtrio- 
nem vel strictius nord-est, per alveos, vel me- 
dia lacuum et amnium Moon Muskogo; deinde 
per ramum occidentalem duorum fluviorum, 
vulgo deux riviéres, usque ad magnum flu- 
vium Ottawensem, seu Ottawa. 

Haec volumus, statuimus atque mandamus 
decernentes has praesentes literas semper fir- 
mas, validas et efficaces existere et fore, suos- 
que plenarios et integros effectus sortiri et ob- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


tinere, iisque ad quos spectat et spectabit in 
futurum plenissime suffragari, sicque in prae- 
missis per quoscumque iudices ordinarios et 
delegatos, etiam causarum palatii apostolici 
auditores, iudicari et definiri debere, ac irritum 
et inane, si secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque apostolicis ac in universalibus provin- 
cialibus et synodalibus conciliis editis generali- 
bus vel specialibus constitutionibus et ordina- 
tionibus apostolicis, ceterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud s. Mariam Maiorem sub 
annulo Piscatoris die vigesima septembris mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo secundo, 
pontificatus Nostri anno decimo secundo. 


CLXXVII. 
BULLA 


Fit erectio cathedralis ecclesiae S. Salvatoris 
in America centrali'. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 


ad perpetuam rei memoriam. 


Universalis Ecclesiae procuratio quam im- 
perscrutabili divinae providentiae consilio licet 
immerentes gerimus, illud praecipue a Nobis 
exigit, ut nullum laboris ac sollicitudinis genus 
praetermittamus quominus, dioecesibus per uni- 
versum terrarum orbem iam constitutis, idonei 
pastores praeficiantur ac novas ecclesias erigere 
novosque eisdem episcopos assignare apostolica 
auctoritate curemus, ubi scilicet fidelium vel ne- 
cessitas vel utilitas idipsum expostulare videa- 
tur; succrescente siquidem vastissimis in regio- 
nibus incolarum numero, saepe contigit, ut cum 
iidem longo viarum intervallo eoque interdum 
difficillimo a proprio pastore seiungantur, neque 
omnes oves suae fidei traditas ipse cognoscat 
neque ab illis cognoscantur. Quae profecto cum 
animo revolvamus facere quidem non possumus 
quin summopere commoveamur, malisque ex- 
inde manantibus sane gravissimis, eo impensiori 
caritate occurramus, quo miserabiliorum eorum- 
dem fidelium conditionem lamentamur. Haec 
Nobis, assidua mente cogitantibus, qui summa 
rerum in ea Sancti Salvatoris provincia potiun- 
tur quae sita est ad occiduas Americae cen- 
tralis oras, suo aeque et christifidelium inibi 
degentium nomine humillimas praeces obtule- 


1 Ex Cancellaria Episcopali S. Salvatoris in America Centrali. 


ANNO MDCCCXLIi. 


runt, ut integrum territorium ex quo Sancti 
Salvatoris ditio modo resultat, ab archiepisco- 
pali Guatimalensi ecclesia dismembrare novam- 
que subinde dioecesim cum episcopali sede a 
Sancto Salvatore in America centrali nuncu- 
pandam, constituere, ac proprium eidem antisti- 
lem assignare, apostolica auctoritate, vellemus. 
Quam sane dismembrationem nedum opportu- 
nam imo eliam necessariam verum et ipsi Gua- 
temalensi archiepiscopo probatam fore diceba- 
tur. Cum enim nullum uti fertur impraesentia- 
rum emolumentum e ditione Sancti Salvatoris 
ipse percipiat, nullam neque proventuum iactu- 
ram faceret dum alioquin magna curarum 
parte levaretur. Iam vero hodiernum vetustis- 
simae dioecesis Guatemalensis territorium ex di- 
tione Guatemalensi atque ex altera superius 
memorata Sancti Salvatoris coalescit, si distri- 
ctus eXxcipiatur quem Peten appellant. Ingens 
elusmodi territorium oppida insimul et loca 
quatuorcentum ac triginta suo gremio complecti 
atque ab incolis supra decem centenis millibus 
frequentari perhibetur. Extant inibi paroeciae 
centum sexaginta quatuor quae longo atque 
aspero plerumque intervallo ita invicem sepa- 
rantur, ut plurimorum sacerdotum labores et cu- 
ras necessario requirant. Quod si mens adver- 
tatur ad praedictam Sancti Salvatoris ditionem, 
princeps eiusdem civitas ab archiepiscopatu 
Guatimalensi septuaginta distat leucas, elusdem 
vero limites ad septem millia supra centum 
viginti quinque milliaria, ut vocant, quadrata 
_protenduntur, ubi quinquaginta quatuor paroe- 
ciae numerantur. Illud maxime dolendum est 
quod in tota, qua late patet, Sancti Salvatoris 
provincia, vigintiquatuor dumtaxat presbyteri 
habeantur, ita ut dici haud sine lacrymis me- 
rito queat messem quidem esse multam ope- 
rarios autem paucissimos. Hinc assequi unus- 
quisque coniectura potest, quantum detrimenti 
ex tali sacrorum ministrcrum inopia animarum 
salus patiatur. Accedit insuper quod nimia lo- 
corum distantia el gravissimis itinerum incom- 
modis nec non ingentibus eius archidioeceseos 
curis, Guatimalensis antistes praepeditur quo- 
minus infra praefinitum tempus singulas pa- 
roecias praesens inviset atque pastorem inter 
et Oves praesertim remotiores ea communicatio 
intercedat qua res facilius celeriusve absolvan- 
tur. In spem itaque ingressi sumus futurum, 
ut nova episcopali ecclesia in memorato Sancti 
Salvatoris territorio constituta episcopus eidem 
praeficiendus commissum sibi gregem propius 
inspiciens eiusdem necessitatibus facilius occur- 
rat. Catholicae doctrinae depositum apud fideles 
oves sartum tectumque custodiat atque effica- 
cius illorum conversioni incumbat quos adhuc 
errorum tenebris atque umbra mortis obvolutos 
gravissime ingemiscimus. Haec sane aliaque 
rationum momenta a gubernio Sancti Salva- 
toris per suum negotiorum gestorem consulto 


231 
huc missum allata tanti profecto pofideris apud 
Nos fuerunt, qui nihil antiquius habuimus quam 
ut spirituali comodo ac bono christifidelium in 
remotioribus etiam catholici orbis regionibus 
degentium, paterna caritate atque apostolica 
sollicitudine prospiceremus, cunctis matura de- 
liberatione perpensis, porrectis supplicationibus 
obsecundantes ex certa scientia ac apostolicae 
potestatis plenitudine atque etiam Motu—Proprio 
Consensui eorum quorum quomodocumque in- 
tersit quatenus opus esset derogantes sive sup- 
plentes, universum territoriam quod hoc tem- 
poris momento obtinet Sancti Salvatoris pro- 
vincia eiusdem nominis extans in centrali Ame- 
ricae occidentalis parte, a Guatimalensi archie- 
piscopatus dioecesi dividimus ac dismembramus 
ibidemque omnes et singulas paroecias ecclesias 
conventus monasteria et alia quaecumque sae- 
cularia ac quorumvis ordinum regularia bene- 
ficia quae inibi forsan existant insimulque utrius- 
que sexus personas habitatores et incolas tam 
laicos quam clericos praesbyteros beneficiatos et 
religiosos cuiuscumque gradus status ordinis et 
conditionis ab ordinaria iurisdictione potestate 
ac superioritate archiepiscopi Guatimalensis pro 
tempore existentis seu eius dioecesis Ordinaril 
perpetuum pariter in modum eximimus et libe- 
ramus. Huiusmodi sic peracta dismembratione, 
divisione ac exemptione, eam civitatem a Sancto 
Salvatore in America centrali nuncupatam, quae 
in ipsa eiusdem nominis provincia ne dum caput 
est verum etiam in opportuniore loco posita ac 
prae ceteris aptior et praestantior dignoscitur, 
civitatem episcopalem erigimus atque institui- 
mus cum curia et cancellaria ecclesiastica, oppi- 
dumque praefatum sic in civitatem episcopalem 
erectum et institutum frui volumus omnibus 
ac singulis honoribus iuribus privilegiis et prae- 
rogativis quibus caeterae pontificali sede insi- 
gnitae Civitates in America centrali earumque 
cives utuntur atque fruuntur. Parochialem ec- 
clesiam quae in praefato oppido Sancti Salva- 
toris, ut supra in Civitatem episcopalem erecto, 
extat sub invocatione transfigurationis Domini 
Nostri Iesu Christi ad honorem dignitatemque 
ecclesiae cathedralis, prisca tamen conservata 
parochialitate, mox evehimus atque attollimus 
et in ea sedem cathedramque pontificalem pro 
uno deinceps episcopo Sancti Salvatoris nun- 
cupando, qui eidem ecclesiae civitati et dioecesi 
inferius assignandae eiusque clero et populo 
praesit, synodum convocet necnon omnia et 
singula iura officia et munia episcopalia ha- 
beat atque exerceat cum suis capitulo arca si- 
gillo mensa ut infra constituenda ceterisque 
cathedralibus et pontificalibus insigniis iuribus 
honoribus praeeminentiis gratiis favoribus in- 
dultis iurisdictionibus et praerogativis quibus 
aliae cathedrales ecclesiae in America centrali 
extantes earumque praesules potiuntur, dum- 
modo ex peculiari indulto seu privilegio non 


232 
Sint eis attributa, perpetuo pariter erigimus at- 
que instituimus cathedrali Sancti Salvatoris ec- 
clesiae hoc modo erectae, ut propria deinceps 
dioecesis tribuatur illius antistiti universum di- 
tioni Sancti Salvatoris territorium a Guatima- 
lensi dioecesi, ut supra avulsum et disiunctum, 
quod videlicet nunc conterminum est ad orien- 
tem cum sinu de Conchagua, ad occidentem 
cum flumine de Paz, ad septentrionem cum pro- 
vincia Guatimalensi, ad austrum cum mari Pa- 
cifico nuncupato pro dioecesi novi episcopatus 
Sancti Salvatoris perenniter adiudicamus atque 
adsignamus, quod quidem territorium sic attri- 
butum et designatum ac in eo existentes seu exi- 
stentia paroecias, ecclesias, conventus, monaste- 
ria et quaecumque alia saecularia ac quorumvis 
ordinum regularia beneficia utriusque sexus per- 
sonas et incolas tam laicos quam clericos non 
tamen exemptos cuiuscumque gradus et con- 
ditionis ordinariae novi pro tempore existentis 
antistitis ecclesiae Sancti Salvatoris iurisdictioni, 
regimini, potestati ac superioritati perpetuo si- 
militer subiicimus eique pro civitate, territorio, 
dioecesi, clero et populo perpetuum pariter in 
modum adsignamus et attribuimus. Ut autem 
futurus pro tempore existens episcopus Sancti 
Salvatoris suam eo quo par est decore valeat 
tueri dignitatem et vicario generali curiaeque 
episcopali satis providere pro congrua interim 
dote perpetuo libereque ipsum percipere uti 
frui volumus ea decimarum portione infra de- 
signanda necnon ea quota quae dicitur quarta 
episcopalis, proindeque huiusmodi redditus eius 
mensae episcopali iugiter adscribimus atque at- 
tribuimus. Quod vero attinet ad fabricam no- 
vae cathedralis ecclesiae Sancti Salvatoris, eam 
similiter dotationem quae itidemque in altera 
supradictarum decimarum portione, ut infra 
constabit, perpetuum in modum adscribimus 
atque adiudicamus, proprias aedes pro futuri 
episcopi habitatione elusque curiae episcopalis 
residentia decenti forma et commodo loco po- 
sitas ac proximiores quantum fieri poterit ec- 
clesiae cathedrali quamprimum assignari prae- 
cipimus quae si modo distat easque conduci 
oporteat rationem habendam esse volumus pro 
illarum conductione solvenda. Quod spectat ad 
erectionem capituli cathedralis executioni dili- 
genter ac rite ad praescriptum sacrorum cano- 
num mandandam ferre iubemus, at vero capi- 
tulum ipsum haud secus erigi volumus nisi 
confletur primatus ex una saltem dignitate ac 
tribus canonicis. Ad dotationem vero tum ca- 
pituli tum seminarii dioecesani iam uti fuerunt 
existentis in dicta civitate Sancti Salvatoris, eam 
utrique in id perpetuo attribuimus atque re- 
spective assignamus portionem in praedictis 
decimis eo quod sequitur modo. Quandoqui- 
dem edictum est donationes pro mensa epi- 
scopali Sancti Salvatoris, pro capitulo cathe- 
drali, pro fabrica et sacrario eiusdem cathe- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


dralis nec non pro ecclesiastico clericorum 
seminario dioecesano constituendas esse in ec- 
clesiasticis decimis libere pacifice iugiterque 
colligendis intra limites ditionis praedictae San- 
cti Salvatoris, similiter decernimus eas decimas 
perpetuo fideliterque dividi in decem omnino 
aequales portiones, quarum tres pro dotatione 
tribuantur et adiudicentur dictae mensae epi- 
scopali, tres alterae capitulo cathedrali inter 
eius membra prudenti arbitrio episcopi divi- 
dendae, tres aliae seminario dioecesano, decima 
denique pars fabricae et sacrario cathedralis 
cedat. Verumtamen quandocumque dictarum 
decimarum redditus ut supra dividendi, com- 
periantur impares pro congrua et decenti do- 
tatione episcopi capituli et seminarii, habita 
circumstantiarum respective ratione, tum gu- 
bernium ditionis Sancti Salvatoris ex data fide 
teneri volumus usque ad opportunitatem et 
convenientiam dotationum earumdem supple- 
menturp ex aere publico impertire. Quum pro- 
pter maximam in tis locis sacerdotum penu- 
riam capitulum cathedrale in praesentiarum 
nequeat prorsus institui, dotationem ei ut supra 
praestitutam interim et usque dum eiusdem ca- 
pituli erectio effecta non fuerit concedimus at- 
que erogandam fore volumus ex prudenti eius 
episcopi ordinarii arbitrio, partim ad sacram 
supellectilem satius comparandam in usum 
ipsius cathedralis nec non ad eius decorem 
augendum, ut maiorem quoad fieri poterit 
splendorem ac dignitatem inibi cultus divinus 
praeseferat, partim vero in utilitatem seminarii 
dioecesani, sive pro commodiore eiusdem admi- 
nistratione atque incolumitate itidemque pro 
alendo educandoque inibi frequentiori numero 
ecclesiasticorum adolescentium, ut inde citius 
succrescat presbyterorum copia, quorum opera 
ecclesia illa maxime indiget. Donec autem con- 
tigerit novam ecclesiam Sancti Salvatoris carere 
capitulo cathedrali, ea sede vacante, habita ni- 
mirum ratione longissimae distantiae inde ad 
metropolitanam sedem Guatimalensem interce- 
dentis, ut expeditius maioriqgque commoditate 
absque ulla intermissione dioecesis Sancti Sal- 
vatoris administratio procedere valeat, eiusdem 
administratorem cum facultatibus competenti- 
bus de iure vel de legitima consuetudine futu- 
rum esse illum qui vicarii generalis munus 
episcopi mox defuncti obierit; si autem nemo 
tempore obitus episcopi extiterit vicarius gene- 
ralis, tum quoad vacantis ecclesiae procuratio- 
nem servari volumus quae in id iure canonico 
praescribuntur. Tempore autem sedis vacantis, 
medietatem redituum eius mensae pro rata tem- 
poris vacationis attribuimus atque adiudicamus 
Vicario seu eius dioecesis administratori uti su- 
pra futuro, alteram vero medietatem servandam 
fore episcopo successori praecipimus. Memora- 
tam insuper Sancti Salvatoris ecclesiam, ut su- 
pra erectam, archiepiscopo Guatimalensi metro- 


ANNO MDCCCXLit., 


politico iure subiicimus eisque omnibus frui 
facultatibus exemptionibus praerogativis et iu- 
ribus, quae ad ceteras suffraganeas ecclesias me- 
tropolitanae Guatimalensis pertinent, volumus 
atque decernimus. Fructus autem eiusdem no- 
vae ecclesiae Sancti Salvatoris de more taxari 
ad florenos auri de camera triginta tres cum 
tertia floreni parte et huiusmodi taxam in li- 
bris camerae apostolicae et sacri collegii de- 
scribi mandamus, ut vero cuncta a Nobis ut 
supra disposita rite ad suum perducantur effe- 
ctum, dilecto filio Georgio de Viteri presbytero 
in utroque iure doctori ac in praedicta Sancti 
Salvatoris ditione degenti, quem harum litera- 
rum Nostrarum exequutorem eligimus ac de- 
putamus necessarias omnes et opportunas ad 
praemissorum effectum plenarie consequendum 
tribuimus facultates, ut ipse per se vel aliam 
personam in ecclesiastica dignitate constitutam 
ab eo subdelegandam, omnia statuere ac decer- 
nere valeat, ut cuncta superius decreta ad exi- 
tum cumulate et rite perducantur atque etiam 
cum facultate ipsi executori sive eius subdele- 
gato definitive pronunciandi super quacumque 
Oppositione adversus praedicta quomodolibet 
oritura, iniuncta ipsi obligatione, diligenter in 


decreto executoriali describendi fines novae dioe-. 


cesis Sancti Salvatoris ac mittendi ad hanc Apo- 
stolicam Sedem infra sex menses ab expleta lit- 
terarum apostolicarum executione exemplar, au- 
thentica forma exaratum, decretorum omnium 
quae in earumdem litterarum exequutionem 
emittet, ut in tabulario congregationis Rebus 
Consistorialibus praepositae de more asservetur. 

Praesentes autem literas et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet inter- 
esse habentes, vel habere praetendentes vocati 
et auditi non fuerint ac praemissis non con- 
senserint eorum consensui quatenus opus sit 
de apostolicae potestatis plenitudine supplentes, 
nullo unquam tempore de subreptionis vel obre- 
ptionis aut nullitatis vitio seu intentionis No- 
strae vel aliquo alio etiam substantiali defectu 
notari, impugnari vel in controversiam vocari 
posse, sed semper et perpetuo validas et effi- 
caces existere et fore suosque plenarios et in- 
tegros effectus sortiri et obtinere, ac ab omni- 
bus ad quos spectat inviolabiliter observari de- 
bere volumus atque decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo de suppressionibus committendis, ad par- 
tes, vocatis quorum interest aliisque Nostris et 
cancellariae apostolicae regulis ac in synoda- 
libus, provincialibus, universalibus conciliis edi- 
tis specialibus, vel generalibus constitutionibus 
et ordinationibus apostolicis vel quibusvis aliis 
Romanorum Pontificum praedecessorum No- 
strorum dispositionibus ceterisque contrariis 
quibuscumque. 


233 


Volumus praeterea ut harum literarum tran- 
sumptis etiam impressis, manu tamen alicuius 
notarii publici subscriptis et sigillo personae in 
ecclesiastica dignitate constitutae munitis, ea- 
dem prorsus fides. adhibeatur, quae ipsis prae- 
sentibus adhiberetur si forent exhibitae vel 
ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat paginam 
hance Nostrarum dismembrationis, seiunctionis, 
separationis, erectionis, institutionis, assigna- 
tionis, attributionis, seiunctionis, concessionis, 
indulti, commissionis, deputationis, mandati, 
decreti, derogationis ac voluntatis infringere, 
vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem 
hoc attentare praesumpserit, indignationem om- 
nipotentis Dei ac beatorum Petri et Pauli apo- 
stolorum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Ma- 
iorem anno incarnationis dominicae millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, quarto 
kalendas octobris, pontificatus Nostri anno duo- 
decimo. 


CLXXVIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


In America septentrionali dividit a dioecesi 
Carolinopolitana novam Brunopolim seu 
Brunswik, eamque in proprie dictam dioe- 
cesim a Carolinopolitana distinctam consti- 
tuit *, 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Dominici gregis cura Nobis divinitus com- 
missa postulat, ut omni quidem vigilantia et 
studio christifidelium bono consulamus, quod 
ad maiorem eorum spiritualem utilitatem pro- 
curandam pertinere posse cognoscimus, 

Non mediocri certe paterni animi Nostri vo- 
luptate gravibus ex testimoniis accepimus, in 
vastissima Americae septentrionalis Anglicana 
colonia Novae Brunopolis seu Novi Brunswikii, 
benedicente Domino, valde copiosum nunc esse 
catholicorum numerum, ibique simul magnam 
ad religionis incrementum suscipiendum pro- 
pensionem, ac satis abundantes praesto esse 
reditus seu proventus temporales, quibus ho- 
nestae episcopi conservationi prospici possit. 
Itaque cum ven. frater Bernardus Donaldus 
(Mac—Donald) episcopus Carolinopolitanus, in 
cuius dioecesi Nova Brunopolis hactenus com- 
prehensa est, iurisdictionem in eam regionem 
totam sponte dimiserit, ac Nobis exponendum 
curaverit religioni plurimum utile futurum esse, 
Novam ipsam Brunopolim in dioecesim proprie 


‘1 Ex-Iure Pontificio de P. F. 
Acta Grecorit XVI. Vol. III. 


234 


dictam erigi, Nos de venn. fratrum Nostrorum 
Sanctae Romanae Ecclesiae cardinalium nego- 
tiis Propagandae Fidei praepositorum consilio, 
ad catholicae religionis bonum procurandum, 
inibi novam dioecesim erigendam esse existi- 
mavimus. 

Quamobrem Motu-Proprio atque certa scien- 
tia, matura deliberatione, deque apostolicae 
Nostrae potestatis plenitudine, Novam Bruno- 
polim, hisce literis, ab iurisdictione ven. fratris 
episcopi Carolinopolitani penitus auferentes, in 
peculiarem, distinctam ac proprie dictam dioe- 
cesim erigimus, atque in ea proprium episco- 
pum constituimus. Ipsi autem episcopo, ab 
hac apostolica sede eligendo, omnes et singulas 
facultates, quae propriae huius sunt muneris, 
damus et largimur. 

Haec volumus, statuimus atque mandamus 
decernentes has praesentes literas semper fir- 
mas, validas et efficaces existere et fore suos- 
que plenarios et integros eflectus sortiri et ob- 
tinere, iisque ad quos spectat et spectabit in 
futurum, plenissime suffragari ; sicque in prae- 
missis per quoscumque iudices ordinarios et 
delegatos, etiam palatii apostolici auditores, 
iudicari et definiri debere, ac irritum et inane, si 
secus super his a quoquam, quavis auctoritate, 
scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque apostolicis ac in universalibus provin- 
cialibusque et synodalibus conciliis editis ge- 
neralibus vel specialibus constitutionibus et or- 
dinationibus, ceterisque contrariis quibuscum- 
que. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die trigesima se- 
ptembris millesimo octingentesimo quadrage- 
simo secundo, pontificatus Nostri anno decimo 
secundo. 


CLXXIX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Novum instituit vicariatum apostolicum qui 
Guineam superiorem atque inferiorem, et 
regionem Sierra Leone complectatur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


De universi dominici gregis salute Nobis di- 
vinitus commissa vehementer solliciti, ea omnia 
singulari studio peragenda curamus quae ad 
catholicae religionis incrementum ac maiorem 
christifidelium utilitatem pertinere posse cogno- 
scimus, 


ACTA GREGORII PP. XVi. 


Cum igitur ad catholicam religionem in Gui- 
nea superiori et inferiori, atque in tota regione, 
quae Sierra Leone dicitur, statuendam, con- 
firmandam ac propagandam, opportunum in 
primis esse duxerimus, vicariatum apostolicum 
constituere, qui vastissimos illos regionum tra- 
ctus comprehendat, de venerabilium fratrum 
Nostrorum sacrae congregationis de Propaganda 
Fide negotiis praepositorum consilio, huius- 
modi vicariatum statuendum esse existimavi- 
mus, illique vicarium apostolicum charactere 
episcopali insignitum praeficiendum esse cen- 
suimus. 

Motu igitur Proprio, certa scientia et matura 
deliberatione, deque apostolicae potestatis ple- 
nitudine, hisce literis, in Guinea superiori et 
inferiori, atque in tota regione, quae Sierra 
Leone dicitur, proprium ac peculiarem vica- 
riatum apostolicum, qui vastissimos illos re- 
gionum tractus comprehendat, erigimus et con- 
stituimus. Ipsi autem vicario, ab hac apostolica 
sede eligendo, omnes ac singulas facultates, hu- 
iusmodi vicariis apostolicis concedi solitas, ea- 
dem auctoritate Nostra, concedimus et imper- 
timur. 

Haec volumus, statuimus atque mandamus 
decernentes has praesentes literas semper fir- 
mas, validas et efficaces existere et fore suos- 
que plenarios et integros effectus sortiri et ob- 
tinere, iisque ad quos spectat et spectabit in 
futurum plenissime suffragari; sicque in prae- 
missis per quoscumque iudices ordinarios et 
delegatos, etiam causarum palatii apostolici 
auditores, iudicari et definiri debere, ac irritum 
et inane si secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. : 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque apostolicis ac in universalibus provin- 
cialibusque et synodalibus conciliis editis gene- 
ralibus vel specialibus constitutionibus et ordi- 
nationibus, ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die tertia octobris 
millesimo octingentesimo quadragesimo secun- 
do, pontificatus Nostri anno decimo secundo. 


CLXXX. 


UTES 


Qua fit circumscriptio seu commutatio et incor- 
poratio paroeciarum Leodien. et Namurcen. 
in Belgico regno *. 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium. : 


ANNO MDCCCXLII, 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 


ad perpetuam rei memoriam. 


Quamvis Romani Pontifices praedecessores 
Nostri nunquam curare destiterint: quaecumque 
ad maiorem catholicae Ecclesiae utilitatem con- 
ferre animadverterent, nihilotamen secius sub- 
ortae deinde temporum ac locorum circum- 
stantiae, interdum suaserunt, ut eorumdem im- 
plementum ad opportuniorem aliquam occa- 
sionem differretur. Nos itaque in sublimi Petri 
Cathedra constituti, ubi pronum in id tempus 
adventasse cognoscimus sapientissima praede- 
cessorum Nostrorum decreta exitu compleri, ob 
effusissimam, qua universos christifideles com- 
plectimur, charitatem, ac pro supremi quo, 
licet immerentes, fungimur episcopatus officio, 
impense curamus. 

Iamvero quo tempore sac. me. Leo XII prae- 
decessor Noster die decima octava iulii anni 
millesimi octingentesimi vigesimi septimi spi- 
rituali ecclesiarum in Belgico regno existentium 
ordini atque regimini in melius consulturus, op- 
portunam cum serenissimo Belgarum rege Guil- 
lelmo Primo conventionem inivit sancivitque, 
consultissimas hoc super negotio edidit sub die 
decima octava augusti eiusdem anni apostolicas 
literas, quarum initium Quod quamdiu. Quibus 
profecto literis inter cetera illud etiam provide 
cautum prospectumque fuit, ut Leodiensis ec- 
clesia integras provincias Leodiensem et Limbur- 
gensem, ecclesia vero Namurcensis provinciam 
Namurcensem et magnum ducatum Luxembur- 
gensem esset in posterum sub episcopali iuris- 
dictione habitura ; verumtamen gravissimae vi- 
cissitudines et rerum circumstantiae paulo post 
in Belgico regno exortae, causae fuerunt quam- 
obrem praestabilita a memorato praedecessore 
Nostro dioecesium in Belgico regno existentium 
circumscriptio, usque nunc optato effectu carue- 
rit. At vero cum in praesentiarum nullum am- 
plius eidem exequendae superesse impedimen- 
tum videatur, hodierni episcopi dioecesum Leo- 
diensis et Namurcensis Nobis humillime sup- 
plicarunt, ut pro maiori illarum ecclesiarum 
commoditate, proque pastorali regimine uni- 
formius aeque ac facilius exercendo paroecias 
cum earum cappellis et adnexis locis hinc inde 
a suis respective dioecesibus iuxta praelaudatas 
Leonis XII literas apostolicas disiungere et dis- 
membrare, easque item respective Leodiensi et 
Namurcensi dioecesi ita unire atque adiudicare 
apostolica auctoritate vellemus, ut dioecesis 
Leodiensis ex integris provinciis Leodiensi et 
Limburgensi Belgicis in posterum constet, Na- 
murcensis vero dioecesis ex integris provinciis 
Namurcensi et Luxemburgensi aeque Belgicis, 
quatenus scilicet serenissimi Belgarum regis di- 
tioni modo subduntur exinde coalescat. Quo- 


235 


| circa venerabilis frater Leodiensis episcopus in 


scriptis exposuit parochiarum, cappellarum et 
adnexorum locorumque quae modo intra limites 
episcopatus Leodiensis continentur, quaeque Na- 
murcensi dioecesi perpetuum in modum unien- 
dae forent atque adiudicandae, hunc esse cata- 
logum videlicet: paroecia ex provincia Luxem- 
burgensi in decanatu Salmiensi primaria Sal- 
miensis cum cappellis Bustoville Comanster et 
Ville du Bois; succursalis Arbre fontaine cum 
cappella Geronne; succursalis Beho, succursalis 
Bovigny cum cappellis Courtit et Rogery; suc- 
cursalis Grand Kalloux; succursalis Ourt; suc- 
cursalis Salmechateau cum adnexo loco Prove- 
draux; in decanatu autem Ferrerensi succursalis 
Bomal; succursalis Harre cum cappella Saint 
Antoine, succursalis Szie, succursalis My—ville 
cum cappella Vieux Ville, succursalis Sainte 
Gertrude; ex provincia autem Namurcensi in 
decanatu Coretuinensi succursalis Forville; suc- 
cursalis Hingeon cum cappella Framwavet; suc- 
cursalis Naméche cum cappella Marene le da- 
mes et adnexo loco Wartez, succursalis Pon- 
tillas cum cappellis Bierwart et Filliers, suc- 
cursalis Vesin, Denique in decanatu Hannutensi, 
succursalis Hemptinne. Venerabilis pariter frater 
Namurcensis antistes in scriptis perhibuit pa- 
rochiarum, cappellarum et adnexorum locorum 
provinciae Leodiensis quae ab episcopatu Na- 
murcensi divelli, ac dioecesi uniri et adiudicari 
coniunctis cum Leodiensi antistite votis ex- 
optare, catalogum esse hunc qui sequitur, nem- 
pe: In decanatu Andanensi succursalis paroe- 
cia Ben cum cappellis Gives et S. Leonare ac 
adnexo loco Aheu; in decanatu Harelaniensi 
succursalis paroecia Berus cum cappella Boix ; 
succursales paroeciae La-belle maison Les-avinx 
Marchim, Quailhe Vyle. Demum in decanatu 
Durbutensi succursalis Aquier cum cappella 
Amas,. 

Nos itaque providentissimo Leonis XII prae- 
decessoris Nostri consilio in memorata Bulla 
Quod iamdiu satis explicito inhaerentes, at faci- 
liori et commodiori christifidelium iis in locis 
degentium spirituali regimini atque utilitati 
consultum sit, enixis episcoporum ecclesiae 
Leodiensis et ecclesiae Namurcensis in id con- 
silii ultro consentientium supplicationibus an- 
nuendum, atque expetitam circumscriptionem 
atque unionem concedendam a Nobis esse eam~- 
demque protinus executioni amandandam cen- 
suerimus. Quapropter omnibus quae inspicienda 
erant matura deliberatione perpensis, certa scien- 
tia, deque apostolicae potestatis plenitudine, sin- 
gulas cum oppidis, villis locisque adnexis pa- 
roecias, ecclesias, cappellas singillatim recensi- 
tas hinc inde a dioecesi Leodiensi et Namurcensi 
iuxta modum praeordinatum ac distincte supra 
designatum dividimus ac divellimus, atque 
etiam inibi existentia monasteria, beneficia tam 
saecularia quam regularia, necnon clerum, po- 


236 


pulum atque utriusque sexus personas, habi- 
tatores et incolas tam laicos quam clericos cu- 
iuscumque gradus, ordinis et conditionis ab 
ordinaria iurisdictione, potestate et superioritate 
episcoporum Leodiensis et Namurcensis pro 
tempore existentium perpetuo eximimus atque 
omnino liberamus. Huiusmodi vero peracta 
dismembratione, avulsione atque exemptione 
quae antea episcopatui Namurcensi erant addi- 
ctae eas singulas iuxta catalogum supra expo- 
situm in Belgica ditione, paroecias, ecclesias, 
cappellas cum oppidis, villis locisque adnexis, 


et siquidem cum monasteriis, beneficiis, clero’ 


et populo aliisque personis ibidem existentibus 
non tamen exemptis, episcopatui Leodiensi per- 
petuum in modum unimus, coniungimus et 
incorporamus, ita ut spirituali Leodiensis pro 
tempore antistitis iurisdictioni atque regimini 
perenniter subiiciantur. Itidem e converso quae 
antehac ad Leodiensem episcopatum pertine- 
bant, eas singulas iuxta alterum catalogum su- 
pra relatum paroecias, ecclesias in Belgico re- 
gno existentes cum oppidis, villis locisque ad- 
nexis cum monasteriis ac beneficiis, clero et 
populo aliisque personis ibidem existentibus, 
non tamen exemptis, Namurcensi episcopatui, 
perpetuum pariter in modum unimus, adnecti- 
mus atque adiudicamus, adeo ut spirituali Na- 
murcensis pro tempore antistitis administrationi 
atque iurisdictioni omnimode subdantur. 

Ea demum ratione verum hanc componen- 
dam constabiliendamque profecto esse volumus 
atque statuimus, ut penitus ad formam praedi- 
ctarum literarum Leonis XII Quod iamdiu, Leo- 
diensis ecclesia in integras provincias Leodien- 
sem et Limburgensem, ecclesia vero Namur- 
censis in provinciam Namurcensem et magnum 
ducatum Luxemburgensem quatenus hodiernae 
Belgici regni ditioni nunc subesse comperiuntur, 
episcopalem respective exerceat iurisdictionem. 

Ut autem cuncta a Nobis ut supra disposita 
rite ad suum perducantur effectum, in execu- 
torem praesentium literarum Nostrarum vene- 
rabilem fratrem Raphaelem Fornari archiepi- 
scopum Nicaen. in partibus infidelium et apud 
serenissimum Belgarum regem nuncium apo- 
stolicum eligimus et deputamus cum faculta- 
tibus necessariis et opportunis, ut per seipsum 
vel per alium virum in ecclesiastica dignitate 
constitutum ab ipso subdelegandum omniaque 
oporteat statuere ac decernere valeat, facta iti- 
dem potestate eidem executori vel eius subde- 
legato super quacumque oppositione adversus 
praedicta quomodolibet oritura definitive pro- 
nunciandi. 

Volumus praeterea, ut in decreto executoriali 
ab ipso executore exarando omnia oppida, ter- 
ras, Civitates, paroecias aliaque loca provincia- 
rum Leodiensis et Limburgensis, Namurcensis 
et magni ducatus Luxemburgensis, ut supra 
perpetuum in modum dismembranda, avel- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


lenda, commutanda, unienda atque incorpo- 
randa, distincte ac singillatim describantur nec 
non ad sacram Consistorialibus Rebus prae- 
positam congregationem, quatuor scilicet intra 
menses, ab expleta earumdem literarum apo- 
stolicarum executione inchoandos, exemplar au- 
thentica forma exaratum mittatur, ut in prae- 
fato congregationis Consistorialis archivio de 
more ponatur atque adservetur. 

Praesentes vero literas et in eis contenta 
quaecumque etiam ex eo quod quilibet inter- 
esse habentes vel habere pretendentes, vocati 
et auditi non fuerint, ac praemissis non con- 
senserint, eorum consensui quatenus opus sit 
de apostolicae potestatis plenitudine supplentes, 
nullo unquam tempore de subreptionis vel obre- 
ptionis aut nullitatis vitio seu intentionis No- 
strae vel aliquo alio etiam substantiali defectu 
notari, impugnari vel in controversiam vocari 
posse, sed semper et perpetuo validas et effi- 
caces existere et fore suosque plenarios et in- 
tegros effectus sortiri et obtinere ac ab omni- 
bus ad quos spectat et quomodolibet spectabit 
in futurum inviolabiliter observari debere vo- 
lumus atque decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, vocatis quorum interest aliisque Nostris 
et cancellariae apostolicae regulis ac in synoda- 
libus, provincialibus universalibusque conciliis 
editis specialibus vel generalibus constitutio- 
nibus et ordinationibus apostolicis vel quibus- 
vis aliis R. Pontificum praedecessorum Nostro- 
rum dispositionibus, ceterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Volumus praeterea ut harum literarum tran- 
sumptis etiam impressis, manu tamen alicuius 
notarii publici subscriptis, et sigillo personae 
in ecclesiastica dignitate constitutae munitis, 
eadem prorsus fides ubique adhibeatur, quae 
ipsis adhiberetur si forent exhibitae vel ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat paginam 
hanc Nostrarum disiunctionis, dismembrationis, 
circumscriptionis, divisionis, exemptionis, unio- 
nis, coniunctionis, incorporationis, deputationis, 
mandati, decreti, derogationis ac voluntatis in- 
fringere vel ei ausu temerario contraire. Si quis 
autem hoc attentare praesumpserit, indignatio- 
nem omnipotentis Dei ac beatorum Petri et 
Pauli apostolorum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem anno incarnationis dominicae millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, nonis 
octobris, pontificatus Nostri anno duodecimo. 


ANNO MDCCCXLII, 


CLXXXI. 
BPRS EOLA 


Ad Hermannum episcopum Macrensem scri- 
bens, cum eo de illius singulari pietate ac 
religionis studio laetatur. De libello a Sar- 
torio parocho Rohrbacensi edito loquitur. 
Episcopum nonet ut eorum audaciam com- 
pescat, quorum sermo et doctrina sunt in 
destructionem; atque hortatur ut episcopa- 
lem visitationem perficiat. Scandalum sa- 
cerdotum reprobat qui cum protestantibus 
-connivere sese student '. 


Venerabili fratri Hermanno 
episcopo Macrensi, 
metropolitanae ecclesiae Friburgensis 
decano et vicario capitulari. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ex perlatis huc nuper capituli actis perli- 
benter cognovimus canonicos fratres tuos ele- 
gisse seu postulasse te in archiepiscopum istius 
ecclesiae: et mox quidem conficiendum man- 
dabimus consuetum canonicum processum, ut 
subinde in proximo Nostro consistorio de con- 
ferenda tibi archiepiscopali dignitate statuamus. 
Interea vero Nostrum esse duximus, hasce ad 
te dare litteras, tum ut gratulemur in Domino 
pietatem singularem ac religionis studium, quo 
tuam fraternitatem animari ex acceptis iam te- 
stimoniis intelleximus; tum ut nonnulla signi- 
ficemus quae peculiarem a te curam et vigi- 
lantiam exposcunt. Horum primum illud est, 
ut quoniam in provectiore, qua es, acetate, 
complura erunt in quibus te aliorum opera 
uti oportebit, caveas idcirco etiam atque etiam, 
ne alios tibi adiutores assumas, quam quorum 
zelum, fidem sanamque doctrinam plene antea 
exploratam habueris. 

Tales profecto non erant qui superiore anno 
millesimo octingentesimo quadragesimo primo 
ad te, uti archiepiscopi vicarium, retulerunt de 
libello, quem in scholarum catholicarum usum 
Sartorius parochus Rohrbacensis ediderat (cum 
titulo: Leitfaden den christlichen religionis — 
und Kirchengeschichte), et auctores tibi fuerunt 
ut tua illum approbatione commendares. 

Eumdem librum, qui huc nuper delatus est, 
expenderunt sedulo bini theologi Nostrae con- 
gregationis Indicis, magnoque Nobis dolori fuit 
quod subinde ex eorum relatione cognovimus, 
illum esse prorsus eiusmodi, ut catholicae iu- 
ventuti plane noxius futurus sit. Itaque etsi in 


237 


memorata congregatione adhuc expleta non 
fuerint acta omnia, quae decretum proscri- 
ptionis cuiuscumque libri anteire consueverunt, 
Interea tamen abstinere non possumus, quo- 
minus fraternitatem tuam hortemur in Domino 
vehementer, ut nihil reliquum facias, quo idem 
opusculum a scholis et ab adolescentium ma- 
nibus auferatur, et existimatio cesset quae ex 
memorata vicarii archiepiscopalis approbatione 
illi obvenerat. Imprimis vero satagendum erit, 
ne eiusdem, aut aliorum suspectae doctrinae 
librorum ullus unquam usus sit apud eos iu- 
venes, qui clericalis militiae tyrocinium po- 
nunt ; quorum ad catholicam doctrinam soli- 
damque virtutem accuratior informatio, quem- 
admodum necessaria est clero dioeceseos per- 
utiliter supplendo, ita praecipuas tuas curas sibi 
merito vindicabit. 

Insuper diu est ven. fr. ex quo alii non- 
nulli e clero isto sacerdotes delati ad Nos sunt, 
uti minus sana aut etiam perversa prorsus 
doctrina imbuti, quorum sermo non erat in 
aedificationem sed in destructionem; qua de 
re Nos ipsi non semel antehac, nec sine aliquo 
fructu ad defunctos archiepiscopos scripsimus. 
Nune igitur minime ambigimus, quin tibi sum- 
mae curae futurum sit sive ut illorum com- 
pescas audaciam, sive universim ut solertissime 
advigiles in doctrinam ac mores ecclesiastico- 
rum hominum, et parochos praesertim excitare 
studeas ad gravissimi muneris sui partes rite 
ac sedulo implendas. Hunc in finem commen- 
datum quoque volumus fraternitati tuae, ut 
pastoralem dioecesis visitationem ad Tridentini 
concilii praescripta saepius tum per alios vere 
idoneos ecclesiasticos viros, tum etiam per 
teipsum, quoad poteris, rite perficias. Ita enim- 
vero penitius cognosces conditionem sacrarum 
rerum in singulis locis, ac minori postmodum 
difficultate et cum maioris emolumenti spe 
praestare poteris, quae aut scandalis removen- 
dis, aut pietati fovendae, aut doctrinae fidei et 
morum sartae tectae habendae, profutura in Do- 
mino iudicaveris. Peculiaris item ex visitatione 
ipsa utilitas erit fidelibus pueris, ut adversus 
impendentia sibi ex acatholicorum societate pe- 
ricula sacramento confirmationis in tempore 
roborentur. 

Verum ad sanam doctrinam quod attinet, 
satis non est, ut clerus iste sub archiepiscopi 
et Sanctae huius Sedis ductu illam praedicet, 
nisi una simul ab iis agendis abstineat, quae 
illum in protestantium errores connivere ar- 
guerent. Quo in loco refugit animus renovare 
memoriam eius scandali, quod tres ante annos 
actum est in protestantium templo ad urbem 
istam inaugurando; cum nempe sacerdotes ca- 
tholici plures, et nonnulli quoque e metropo- 
litano capitulo, una cum acatholicis pompam 


‘1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


238 


illuc ducere ac novum in ea inauguratione 
erroris triumphum concelebrare quodammodo 
visi sunt. Sed de his quidam scripsimus eo 
tempore ad demortuum antistitem ; nec facile 
futurum putamus ut idem scandali genus alias 
renovetur. Quae autem saepius in discrimen 
adducitur causa est mixtorum matrimoniorum, 
in quibus omni sane ope atque opera providen- 
dum tibi erit, ne ulli in posterum  sacerdotes 
catholici facto ipsi suo probare in illis videan- 
tur quod ex doctrina ecclesiae illicitum esse no- 
verunt. Supervacaneum foret loqui hic fusius 
in eam rem; de qua plures iam dedimus ad 
diversos antistites litteras, et plures in Nostro 
consistorio allocutiones habuimus, quae in 
publicum editae ac longe lateque divulgatae 
sunt. Unum tamen denuo monemus, Nos sci- 
licet nihil attingere de civilibus effectibus mi- 
xtarum nuptiarum, quae apud vos ineuntur. 
At vero in his quae ad matrimonii vim et san- 
ctitatem coram Deo et Ecclesia, atque ad re- 
ligiosam coniugum futuraeque sobolis causam 
pertinent, vae Nobis, venerabilis fr., nisi do- 
ceamus impavide irreformabilem fidei morum- 
que doctrinam et custodiam inculcemus man- 
datorum Dei et Ecclesiae; atque iis in adiunctis, 
in quibus tolerare necesse sit mixtum aliquod 
connubium contra sanctissimas religionis Eccle- 
siaeque Catholicae regulas a catholico seu viro 
seu muliere in suam et obventurae sibi prolis 
spiritualem perniciem contrahendum, caveamus 
saltem, ut sacerdotes catholici prorsus abstineant 
nedum a sacro quovis ritu sacrilegis huius- 
modi nuptiis admiscendo, sed etiam a quocum- 
que alio actu, quo probare illas videantur. 

Iam vero inter praesidia opportunasque vias 
ac modos, quibus utendum tibi erit ad sacer- 
dotes tum ea in re tum in ceteris in officio 
continendos, illud certe non infimum tenet lo- 
cum, quod in aequa et provida sacrorum mu- 
nerum beneficiorumque distributione positum 
est. Quo in genere opportuna tibi occasio se 
offeret, ut in exordio ipso pastoralis procura- 
tionis tuam bonis omnibus prudentiam com- 
mendes. Vacabit scilicet in provectione tua ca- 
nonicatus seu decanatus dignitas, quam modo 
ipse obtines ; ac Nos quidem pro certo habe- 
mus, te jta omnino acturum, ut illam ei con- 
feras viro ecclesiastico quem prae ceteris et spe- 
ctatum moribus, et zelo praestantem, et sana 
imprimis doctrina probatissimum noveris. 

De reliquo minime dubitamus, quin fixum de- 
liberatumque tibi sit, tueri constantem Ecclesiae 
causam, nec ullo prorsus modo assentiri novis 
illis ordinationibus quae in illius depressionem 
per regiones istas editae sunt ineunte anno mil- 
lesimo octingentesimo trigesimo. Haud sane 
ignotum tibi esse arbitramur, ven. fr., quanto 
tune studio reclamaverit. Pius VIII gl. mem. 
decessor Noster: qui et gravissimis litteris ad 
Friburgensem archiepiscopum eilusque suffra- 


ACTA GREGORII PP. 


XVI. 


ganeos datis die trigesima iunii eius anni, ipso- 
rum singulos excitavit, ut gregi suo impensius 
invigilarent et coram iis, apud quos agi opor- 
teret, Ecclesiae iura firmiter sustinerent: quem 
quidem in finem revocavit etiam in illorum 
memoriam conyentiones antea initas, quibus 
supremi istarum regionum principes polliciti 
fuerant se plane liberam in suis ditionibus Ec- 
clesiam Catholicam praestaturos, tum quod at- 
tinet ad fidelium cum Sancta hac Sede de ne- 
gotiis ecclesiasticis commercium, tum quod ad 
plenum archiepiscopi et episcoporum ius omnis 
episcopalis iurisdictionis ex vigentium canonum 
praescripto et praesentis disciplinae ecclesiasticae 
legibus exercendae. Nos etiam idipsum denuo 
monuimus in aliis literis quas die quarta octo- 
bris anni millesimi octingentesimi trigesimi 
tertii ad eosdem antistites scripsimus. Tu igi- 
tur, ven. fr., harum utrarumque literarum me- 
mor, et constitutioni inhaerens, Leonis XII recol. 
mem. praecessoris Nostri, quae ad supradicta- 
rum conventionum normam edita est III idus 
aprilis anni millesimi octingentesimi vigesimi 
septimi; ea semper constantia te geres, ut Ec- 
clesiae libertatem eiusque iura sanctissima nullo 
unguam in capite deseruisse videaris. Ceterum 
ad praecipua officia tua illud etiam pertinere 
memineris, ut in rebus quae non quidem ec- 
clesiastici iuris, sed civilis ordinis sunt, gre- 
gem tuum continere studeas in fide atque ob- 
sequio erga celsissimum principem et consti- 
tutos ab eo magistratus ; atque adeo inculcare 
fidelibus non praetermittas, ut eisdem obedien- 
tes se praebeant non solum propter iram sed 
etiam propter conscientiam. Ad extremum, cer- 
tiorem te facimus, allata Nobis fuisse, quae ad 
Nos miseras, exempla nonnuila novi catechismi, 
qui in usum istius dioeceseos conscriptus est: de 
quo respondebimus postea ; cum scilicet liber 
idem rite fuerit expensus. Ceterum minime am- 
bigimus, quin tu quidem, ven. frater, illius 
divulgationem atque usum non antea permis- 
surus sis, quam Nostram super ipso respon- 
sionem acceperis. 

Haec sunt, ven. frater, quae tibi signifi- 
canda habuimus pro supremi apostolatus officio, 
et pro ea, qua te in Domino prosequimur, stu- 
diosissima caritate. Huius quoque testem esse 
volumus apostolicam benedictionem, quam ex 
intimo corde depromptam fraternitati tuae per- 
amanter impertimur. 

Datum Romae apud sanctum Petrum die 
vigesima quarta octobris millegimo octingente- 
simo quadragesimo secundo, pontificatus Nostri 
anno decimo secundo. 


ee 


ANNO MDCCCXLii. 


CLXXXII. 
INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum magis insi- 
gnium favore canonicorum metropolitanae 
ecclesiae Teatinae }. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum divini cultus splendor atque maiestas 
christifidelium animos ad religionem atque pie- 
tatem vehementer excitet atque inflammet, tum 
R. Pontifices de ecclesiarum decore atque ani- 
marum salute summopere solliciti, honorifica 
insignia illis praesertim ecclesiasticis viris con- 
cedere consueverant, qui divino ministerio con- 
spicuis in templis addicti, in hymnis et can- 
ticis laudes Deo concelebrant. Equidem Teatina 
civitas in Samnitibus semper permultis incla- 
ruit nominibus, et quamplurimos protulit San- 
ctos, etiam martyrii laurea decoratos, ac tot 
praeclaros religiosorum Ordinum fundatores, 
atque amplissimos S. R. E. cardinales summos- 
que Pontifices. Hine porro evenit, ut haec Apo- 
stolica Sedes Teatinae metropolitanae ecclesiae 
canonicorum collegium amplioribus privilegiis 
honestandum censuerit. Iamvero ven. frater 
Josue Maria Saggese, hodiernus Teatinae ec- 
clesiae archiepiscopus, illius ecclesiae decus au- 
geri vel maxime exoptans, enixis precibus a 
Nobis petiit, ut indultum benigne tribuere ve- 
limus, cuius vi eiusdem metropolitanae archi- 
diaconus, quae est unica dignitas, ac reliqui 
canonici in pontificalibus sericam mitram al- 
bam auro contextam gestare, atque in funeri- 
bus uti mitra simplici ex tela pariter alba pos- 
sint. Nos autem hisce ven. fratris desideriis 
quam libentissime annuendum censuimus, ea 
profecto spe freti fore, ut iidem archidiaconus 
et canonici, beneficentiae testimonio, acriori ve- 
luti incitati stimulo, in Dei gloriam amplifican- 
dam, in animarum salutem procurandam in- 
cumbere, ac virtutum omnium ornatu fulgere 
conentur. 

Quamobrem omnes singulos, quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti ecclesiasticis censuris, sententiis et poe- 
nis quovis modo et quacumque de causa latis, 
si quas forte incurrerint, huius tantum rei gratia 
absolventes et absolutos fore censzntes, de ve- 
nerabilium fratrum Nostrorum S. R. E. cardi- 
nalium Sacrorum Rituum congregationi prae- 
positorum consilio, hisce litteris, auctoritate No- 
stra apostolica, perpetuum in modum conce- 


239 


dimus atque indulgemus, ut tam archidiaconus 
quam alii canonici metropolitanae ecclesiae 
Teatinae, in ecclesiasticis functionibus intra 
tamen eamdem ecclesiam tantum, mitra serica, 
non tamen damascena, sed simplici cum parvis 
ornamentis auratis, et ex tela simplici, in missis 
defunctorum quae decantantur, libere ac licite 
perpetuo uti possint et valeant. 

Haec concedimus atque indulgemus, decer- 
nentes has praesentes literas firmas, validas et 
efficaces existere ac suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere ac illis ad quos spectat 
et pro tempore quandocumque spectabit in o- 
mnibus et per omnia plenissime suffragari et ab 
eis respective inviolabiliter observari; sicque in 


‘praemissis per quoscumque iudices ordinarios 


et delegatos etiam causarum palatii Nostri apo- 
stolici auditores iudicari et definiri debere, ac 
irritum et inane, si secus super his a quuqguam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter con- 
tigerit attentari. 

Non obstantibus quoties opus fuerit, fel. me. 
Benedicti XIV praedecessoris Nostri super di- 
visione materiarum, aliisque apostolicis, atjue 
in universalibus provincialibusque et synoda- 
libus conciliis editis generalibus vel specialibus 
constitutionibus et ordinationibus apostolicis, 
nec non commemoratae metropolitanae eccle- 
siae et canonicorum collegii etiam iuramento 
atque confirmatione apostolica, vel quavis fir- 
mitate alia roboratis statutis et consuetudini- 
bus, ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima quinta novembris mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo secundo, 
pontificatus Nostri anno decimo secundo. 


CLXXXIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Rectori Piae Cathecumenorum Domus Urbis 
parochialem iurisdictionem concedit super 
ibi morantes et domicilium habentes ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Plurima inter et maxima christianae caritatis 
instituta, et clarissima catholicae religionis mo- 
numenta, quibus communi omnium cuiusque 
aetatis sexus et conditionis haec alma Nostra 
urbs Roma copiose abundat et mirifice splen- 
det, praecipuum certe locum obtinet Pia Cathe- 
cumenorum Domus, ad parochialem aedem Ma- 
riae Sanctae in regione Montana vico Suburra, 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


2 Ex eodem Archivio Secretariae Brevium, 


240 


sita. Etenim ibi omnes omnium gentium ac 
nationum, qui de errorum tenebris emergere 
et christianam professionem amplecti exoptant, 
peramanter excepti, ac singulari cura, diligentia, 
contentione sanctissimis fidei rudimentis imbati, 
praeceptionibus eruditi, quibus adiuvantur prae- 
sidiis, ut, omni mentis dispulsa caligine, ad pie- 
tatem, virtutem, honestatem et catholicae reli- 
gionis disciplinam rite instituantur atque infor- 
mentur. Quod quidem tam salutare tamque fru- 
giferum opus Romani Pontifices decessores No- 
stri merito atque optimo iure summa benevo- 
lentia prosequuti, pluribus privilegiis ditarunt, 
ac nullis umquam curis sibi parcendum esse 
duxerunt, ne quid detrimenti caperet, atque 
omnibus consiliis et studiis maijori ipsius insti- 
tuti bono atque utilitati quam diligentissime 
consulendum esse existimarunt. 

Hac sane mente, cum idem institutum No- 
bis vel maxime cordi sit, ad illius prosperi- 
tatem magis magisque procurandam, illustribus 
praedecessorum Nostrorum vestigiis inhaerentes, 
per similes Nostras apostolicas literas die de- 
cima secunda februarii, superiori anno datas, 
apostolicam visitationem ex tribus S. R. E. car- 
dinalibus conflatam, in pia illa domo instituen- 
dam censuimus, ut ipsi pro eximia eorum sa- 
pientia, prudentia, consilio provide diligenter- 
que ea peragenda curarent, quae tum spiritua- 
libus, tum temporariis eiusdem piae domus re- 
bus atque rationibus magis consentanea atque 
accommodata esse perspicerent. Iam vero cum 
ipsi Nobis exponendum curaverint, opportu- 
num omnino esse, aliquas facultates illius piae 
domus rectori tribui, quo facilius spirituali Ca- 
thecumenorum bono consulatur, omnisque con- 
troversia penitus tollatur, quae inter rectorem 
ipsum et commemoratae paroeciae vicarium 
curatum in sacramentorum praesertim admini- 
stratione aliisque sacris functionibus posset oriri, 
Nos, rebus omnibus maturo examine perpensis, 
huiusmodi postulationibus alacri libentique ani- 
mo annuendum existimavimus. 

Itaque omnes et singulos, quibus hae literae 
favent, peculiari beneficentia prosequi volentes 
et a quibusvis excommunicationis et interdicti 
aliisque ecclesiasticis sententiis, censuris et poe- 
nis quovis modo vel quavis de causa latis, si 
quas forte incurrerint, huius tantum rei gratia 
absolventes et absolutos fore censentes, Motu— 
Proprio, certa scientia, matura deliberatione, 
deque apostolicae Nostrae potestatis plenitu- 
dine, hisce literis, Piae Catechumenorum Do- 
mus in tempore rectori perpetuum in modum 
omnimodam parochialem iurisdictionem tribui- 
mus erga illos omnes tantum exercendam, qui 
intra eamdem piam domum morantur vel do- 
micilium habent. Quam ob rem ipsius piae do- 
mus pro tempore rectori facultates perpetuo fa- 
cimus, ut ipse pueris cathecumenis et neophy- 
torum filiis Baptismi sacramentum conferre, ac 


ACTA GREGORII PP. xvi. 


intra eamdem piam domum degentibus sanctis-_ 
simum Eucharistiae sacramentum paschali etiam 
tempore in ecclesiastici praecepti satisfactionem 
impertiri, illorum matrimoniorum celebrationi 
veluti proprius parochus assistere, ipsius piae 
domus benedictionem in sabbato sancto agere, 
atque aegrotantibus sanctissimum Christi Cor- 
pus ad aeternitatem viaticum dare, eosque sa- 
cro exeuntium oleo inungere libere, licite ac va- 
lide possit et debeat. Non dubitamus profecto 
quin ipse piae domus in tempore rector, hisce 
munitus facultatibus, omnia, eo quo par est de- 
core et cultu ex ecclesiae praescripto, peragere 
diligenter studeat. Quod autem ad funera per- 
tinet, volumus, ut quoties aliquis, intra eam- 
dem piam domum degens, ex hac vita migra- 
verit, illius cadaver ipse rector intus eamdem 
domum ex more efferat, seu associet usque ad 
ecclesiam, vel si ita magis placuerit supremis 
piae domus moderatoribus, usque ad limen ex- 
ternae portae, atque ibi illud vicarius curatus 
excipiat, in parochialem ecclesiam deferat, et 
exequias ex more agat. 

Haec volumus, statuimus, praecipimus atque 
mandamus, decernentes has praesentes literas, 
firmas, validas et efficaces existere et fore, suos- 
que plenarios et integros effectus sortiri et ob- 
tinere, ac iis ad quos spectat et pro tempore 
spectabit, hoc futuris jue temporibus plenissime 
suffragari ; sicque in praemissis per quoscum- 
que indices ordinarios et delegatos etiam cau- 
sarum palatii apostolici auditores ac S. R. E. 
cardinales, sublata eis et eorum cuilibet quavis 
aliter iudicandi facultate, iudicari ac definiri 
debere, irritumque et inane quidquid secus super 
his a quoguam quavis auctoritate scienter vel 
ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus, quoties opus fuerit, No- 
stra et cancellariae apostolicae regula de iure 
quaesito non tollendo, ac rec. me. Bened. XIV 
praedecessoris Nostri super divisione materia- 
rum aliisque apostolicis ac in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis ge- 
neralibus vel specialibus constitutionibus et or- 
dinationibus, nec non eiusdem piae domus et 
commemoratae paroeciae etiam iuramento, con- 
firmatione apostolica vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, privilegiis 
quoque, indultis et literis apostolicis in con- 
trarium quomodolibet concessis, confirmatis et 
innovatis: quibus omnibus et singulis illorum 
tenores praesentibus pro plene et sufficienter ex- 
pressis deque verbo ad verbum insertis habentes, 
illis alias in suo robore permansuris, ad prae- 
missorum effectum, hac vice dumtaxat, specia- 
liter et expresse derogamus, caeterisque omni- 
bus etiam speciali et individua mentione ac de- 
rogatione dignis, in contrarium facientibus qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima nona novembris millesimo 


ANNO MDCCCXLIi. 


a ® e * 
octingentesimo quadragesimo secundo, pontifi- 
catus Nostri anno decimo secundo. 


CLXXXIV. 
EPISTOLA 


Petrum Brasiliae imperatorem ab impedimento 
consanguineitatis solvit, ut Christinam Ma- 
riam, regis utriusque Siciliae sororem, in 
uxorem ducere possit '. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Petro Brasiliae imperatori 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Accidit sane pergratum paterno cordi Nostro 
eximiam religionem imperialis maiestatis tuae 
animumgue filiali pietate Nobis Sanctaeque Sedi 
Apostolicae deditum, iterata ad Nos literarum 
confirmatione perspicere, ex quibus intelleximus 
consideranti tibi una cum corona imperiali mu- 
nus esse impositum imperii commodis omni 
ratione prospiciendi, ne forte aliquando directi 
successoris defectu rerum tranquillitas turbari 
aliquo modo possit, deliberatum esse uxorem 
tibi adiungere. Itaque te, legato extraordinario 
ministro plenipotentiario tuo consiliario Beuto 
de Sylva mandasse, ut a rege utriusque Siciliae 
regni, sponsam tibi nomine tuo peteret regiam 
eius sororem dilectissimam in Christo filiam 
Nostram principem Theresiam Christinam Ma- 
riam. Verum cum hisce nuptiis, quas cetero- 
quin, iustis omnino de causis optas, canonicum 
obstet impedimentum consanguineitatis, No- 
bis postulas, ut idem impedimentum auctoritate 
Nostra apostolica tollatur. Nos igitur pruden- 
tiam a te suscepti consilii summe laudantes, 
petitioni tuae aequo sane libentique animo an- 
nuimus, quemadmodum aliae, quas misimus, 
literae Nostrae apostolicae testantur. Gratula- 
mur autem imperiali maiestati tuae, quod re- 
giam principem tibi sponsam delegeris, egregiis 
praeditam animi ornamentis; eoque dignam 
consortio tuo, sperantes fore, ut iuvante Do- 
mino, tecum in curam fovendae provehendaeque 
in subiectis gentibus catholicae fidei ac pietatis 
studiosissime incumbat. Omnis gratiae fontem 
Deum Optimum M. supplices obsecramus, ut 
te ad incrementum omnis virtutis, ad verum 
solidumque decus, ad amplissimae tibi creditae 
nationis felicitatem, sospitem et incolumen diu- 


241 


tissime servet, sitque auspex omnis boni quod 
tibi, carissime in Christo fili Noster, et subdi- 
tae imperiali maiestati tuae Brasilianae nationi 
universae, toto paterni animi affectu exoptamus, 
apostolica benedictio, quam imperiali maiestati 
tuae amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima octava novembris mille- 
simo octingentesimo quadragesimo secundo, 
pontificatus Nostri anno decimo secundo. 


CLKXXY. 


INDULTUM 


Fit concessio indumentorum insignium favore 
canonicorum collegialis ecclesize Castri Novi 
Portuensis dioecesis ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romanorum beneficientia Pontificum eccle- 
siasticis viris, qui conspicuis in templis divino 
ministerio addicti in hymnis et canticis laudes 
Deo persolvunt, honorifica insignia interdum 
concedere solet, ut ipsi maiore studio et con- 
tentione in Dei gloriam amplificandam, ac sem- 
piternam hominumque salutem procurandam 
incumbant. 

Exponendum Nobis curarunt dilecti filii ca- 
nonici collegialis et parochialis templi sanctis- 
simae Virginis Mariae in caelum evectae op- 
pidi Castrinovi, Portuen. dioecesis, eorum in 
votis esse, pro maiore eiusdem templi decore 
ac divini cultus splendore, lineum amiculum 
tum manicatum tum absque manicis, seu cot- 
tam et rocchetum omnibus anni temporibus 
posse gestare. Nos igitur supplici cum prece 
precati sunt, ut huiusmodi veniam ipsis beni- 
gne concedere velimus. Itaque Nos rem gratam 
venerabili fratri Nostro Carolo Mariae S. R. E. 
cardinali episcopo Portuensi S. Rufinae et Cen- 
tumcellarum facere cupientes, eorum votis alacri 
libentique animo annuendum censuimus, 

Quam ob rem omnes et singulos, quibus 
hae literae favent, peculiari beneficentia pro- 
sequi volentes, et a quibusvis excommunica- 
tionis, suspensionis et interdicti altisque eccle- 
siasticis sententiis, censuris ac poenis quovis 
modo vel quavis de causa latis, si quas forte 
incurrerint, huius tantum rei gratia absolventes 
et absolutos fore censentes, hisce literis, aucto- 
ritate Nostra apostolica, iis qui modo sunt 
quique in posterum erunt, canonicis collegialis 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


‘2 Ex Archivio Capituli Collegialis Ecclesiae Castri Novi, Portuensis Dioecesis, 


Acta Grecori XVI. Vol. JIT, 


3l 


242 


et parochialis templi Mariae Sanctae in caelum 
elatae oppidi Castrinovi, Portuensis dioecesis, 
perpetuum in modum concedimus et indulge- 
mus, ut omnibus temporibus cottam et rocche- 
tum in choro, in conventibus seu capitulis, uti 
dici solet, quum deliberationis causa coguntur, 
in sacris supplicationibus, aliisque canonicorum 
collegii functionibus gestare libere ac licite pos- 
sint et valeant. 

Haec concedimus atque indulgemus, decer- 
nentes has praesentes literas, firmas, validas 
et efficaces esse et fore suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, iisque ad 
quos spectat et pro tempore spectabit , ple- 
nissime suflragari; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos 
etiam causarum palatii Nostri apostolici audi- 
tores, ac S. R. E. cardinales iudicari ac definiri 
debere, irritumque et inane quidquid secus su- 
per his a quoquam quavis auctoritate scienter 
vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis ac in universalibus provin- 
cialibusque et synodalibus conciliis editis ge- 
neralibus vel specialibus constitutionibus et or- 
dinationibus, et quoties opus fuerit, eiusdem 
collegialis et parochialis templi, et canonicorum 
collegii, etiam iuramento, confirmatione apo- 
stolica, vel quavis firmitate alia roboratis sta- 
tutis et consuetudinibus, ceterisque contrariis 
quibuscumque, 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima nona novembris mille- 
simo octingentesimo quadragesimo secundo, 
pontificatus Nostri anno decimo secundo. 


CLXXXVI. 
EPIS Ot 


Abbati generali fratrum Armenorum ordinis 
S. Antonii gratulatur de eius confirmatione 
in abbatia, a cap. gen. Ordinis statuta * 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ex literis tuis sub die vigesima quarta au- 
gusti ad Nos datis, cognovimus ea quae Nobis 
grata admodum acciderunt, te scilicet in po- 
stremo capitulo, generalem tui ordinis abbatem 
fuisse confirmatum ac dilectos filios Nicolaum 
Gagoriean ac Narses Tojagian ordinis defini- 
tores electos esse. Porro ratum Nobis certum- 
que est, quod ex tua integritate, prudentia ac 
religionis amplificandae studio, non ii tantum, 


ACTA GREGORIL PP. xvi. 


quibus praees, regulares, sed et ipsa catholica 
Ecclesia magnum percipiet emolumentum. Ete- 
nim, praeterquam quod de tua virtute ac pie- 
tate minime dubitemus, probe novimus singu- 
larem tuam erga Sanctam hanc Sedem devo- 
tionem ac reverentiam, cuius quidem novum 
habuimus indicium, quod tau, missis ad Nos, 
data opera, literis tuis, Nos tamquam Dei Vi- 
carios in terris b. Petri apostolorum principis, 
in capite universalis per totum terrarum orbem 
ecclesiae , divina providentia, licet imparibus 
meritis constitutos, quaemadmodum decet, vene- 
rari volueris, ac Nobis tui confirmationem in mu- 
nere generalis abbatis haud ulla interiecta mora 
nuntiaveris. Quapropter dilecte fili, de pecu- 
liari tua erga Petri cathedram observantia, te 
summopere commendamus hortamurque in Do- 
mino, ut quae hactenus pro catholica religione 
recte admodum praestitisti, ea in posterum, Spi- 
ritu Sancto cooperante, geras alacrius atque per- 
ficias. P. Arsenio Angiara—Kian procuratori tuo 
generali Armenorum collegio apud Nos consti- 
tuto, p. Ioanni Bapt. Gagonian monasterii hu- 
ius abbati tuisque omnibus, tum pro paterna 
qua eos complectimur benevolentia, cum etiam 
in tui gratiam ea semper libentissime tribue- 
mus, quae a Nobis, salva Romanae Ecclesiae 
maiestate, expetere poterunt. Interim vero tibi, 
dilecte fili, apostolicam benedictionem per- 
amanter impertimur. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die quarta decembris mille- 
simo octingentesimo quadragesimo secundo, 
pontificatus Nostri anno decimo secundo. 


CLXXXVII. 
EPISTOLA 


Respondet abbati generali congregationis An- 
glo—Benedictinae, sibi capituli generalis ce- 
lebrationem ac simul monachorum studium 
erga Sedem Apostolicam et regularem ob- 
servantiam significanti 2. 


GREGORIUS PP. XVI. 
Dilecte fili, 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Accepimus literas tuas nomine totius con- 
gregationis Anglicanae ordinis s. Benedicti ad 
Nos datas sub die quarta octobris labentis anni, 
eisque perlectis, non levem animo concepimus 
laetitiam, tum ob praefatam caritatem, quam 
inter eiusdem congregationis patres in generalis 
capituli celebratione viguisse cognovimus, cum 
etiam ob eorum regularis observantiae studium, 


t Ex Iure Pontificio de P. F. 


2 Ex eodem Iure Pont. de P. F, 


ANNO MDCCCXLII. 


quam ipsis maxime cordi esse deprehendimus. 
Verum illud Nobis gratissimum fuit, quod ea- 
dem congregatio statim ac habitum est gene- 
rale capitulum, Nos, meritis licet imparibus, ad 
supremum apostolatus fastigium erectos, de 
illius celebratione certiores effecerit, suamque 
in S. hanc Sedem observantiam ac reverentiam 
significaverit. Quod quidem etsi Nobis iucun- 
dissimum, non tamen novum accidit aut inex- 
pectatum. Negue enim, dilecte fili, praeterire 
Nos poterat, quanta semper devotione et obse- 
quio inclytus ordo tuus Apostolicam Petri Se- 
dem sit prosecutus, quantaque religione eius- 
dem filii omnium Ecclesiarum matri atque ca- 
piti quovis tempore adhaerere studuerint. Id 
vero cum omnium eiusdem ordinis congrega- 
tionum, tum etiam Anglicanae ornamentum 
ess? praeclarissimum, cui quidem tanta nunc 
temporis religionis ac pietatis accessit laus, ut 
complures eiusdem alumni digni inventi sint, 
qui ad summum sacerdotii honorem eveheren- 
tur. Tibi itaque, dilecte fili, tuisque omnibus 
de his etiam atque etiam gratulamur in Do- 
mino, hortamurque vehementer, ut quas hacte- 
nus tanta Dei cum gloria atque Ecclesiae emo- 
lumento virtutes coluistis, eas in posterum ala- 
criorl animo perficiatis, quo scilicet, si forte 
Dominus in tanta messis copia atque operario- 
rum penuria, vos in vineam suam mittere de- 
cernat ad maiores subeundos labores, aptos 
vosmetipsos atque idoneos ad uberes percipien- 
dos fructus exhibeatis. Interim vero, dilecte 
fili, tibi ac tuae congregationis alumnis omni- 
bus apostolicam benedictionem peramanter im- 
pertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima prima decembris mille- 
simo octingentesimo quadragesimo secundo, 
pontificatus Nostri anno decimo secundo. 


CLXXXVIII. 


Administratorem apost. dioecesis Nanchinensis 
consolatur ob aerumnas quas ipse patitur ; 
eumgque monet per s. Congr. cogniturum 
quid ab ipso agendum quoad sacerdotes et 
Societatem Iesu '. 


Ven. fratri Ludovico Canopensi 
administr. ap. dioecesis Nankinensis 
vicario ap. in provincia Kan-tung. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ex literis fraternitatis tuae sub die decima 
tertia augusti ad Nos datis novimus quae et 


243 


quanta dilecti filii Nostri Sinenses fideles, in 
regionibus istis degentes, cogantur sustinere, ac 
quibus praesertim aerumnis fraternitas tua, cui 
munus istius regendae ecclesiae divinitus est 
demandatum, pro nomine Iesu afficiatur. Haec 
quidem ven. frater, quantae Nobis tristitiae 
sint facile perspicis, cum unquam vehementius 
exoptemus, quam ut tristissimae calamitates, 
quibus Sinensis ecclesia iamdiu divexatur, ab 
ea tandem aliquando removeantur. Verum licet 
et Nos consolatione indigeamus, quod in su- 
premo apostolatus culmine constituti, omnia 
simul Ecclesiae mala, quotidie magis adversus 
illam ingruentia, veluti uno oculi ictu dolen- 
tes adspectamus, attamen pro peculiari qua 
in Domino prosequimur dilectione, praetermit- 
tere non possumus, quin de praesentissimo Dei 
subsidio confidentes, virtutem tuam animique 
constantiam magis ac magis ad ardua quaeque 
propter amorem Jesu Christi alacriter perpe- 
tienda excitemus. Ne te perturbent, ven. frater, 
quae super caput tuum ab hoste humani ge- 
neris glomerantur tempestates, quandoquidem 
illi nulla in te sit potestas, nisi quae eidem 
desuper non in destructionem at in aedifica- 
tionem Ecclesiae tribuetur. Eadem, qua Apo- 
stoli, vocatus es vocatione; eorum itaque re- 
corderis qui, velut agni in medio luporum 
missi, tanta ex alto virtute induti sunt, ut 
idololatriae caliginem in universo terrarum orbe 
disiecerint, gentesque omnes, quae sedebant in 
tenebris et in umbra mortis, divina evangelii 
luce illustraverint. Quereris, ven. frater, quod 
pauci admodum istic sint christifideles ; verum 
ea spes tibi solatio sit, unde magnam Nos ca- 
pimus consolationem, futurum videlicet, ut Deus 
ille, qui potens est de lapidibus ipsis filios Abra- 
ham suscitare, pro sui misericordia praestet ali- 
quando, ut a terra ista tot martyrum sanguine 
foecundata, uberes tandem christianae fidei fru- 
ctus educantur. Quantum’ vero attinet ad ea 
quae sacerdotes missionis attingunt, nec non 
Societatem Iesu, quam in regiones istas congre- 
gatio Fidei Propagandae, et fraternitate tua et 
Nankini fidelibus exposcentibus, misit, ab ea- 
dem congrezatione quid tibi agendum sit de- 
prehendes. Interim vero tibi, ven. frater, et fide- 
libus tuis omnibus, quos paterna caritate com- 
plectimur, apostolicam benedictionem peraman- 
ter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die prima ianuarii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo tertio, pontificatus No- 
stri anno decimo secundo. 


't Ex Iure Pontificio de P. F, 


244 ACTA 


al 


CLXXXIX. 
INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum magis insi- 
gnium favore canonicorum cathedralis tem- 
pli Aversan, * 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romanorum beneficientia Pontiticum honori- 
fica insignia viris divino ministerio addictis in- 
terdum tribuere solet, ut ipsi viri maiore sem- 
per studio et contentione virtutum omnium 
ornatu fulgere, ac Dei gloriam et sempiternam 
hominum salutem pro viribus procurare conen- 
tur. Exponendum Nobis curarunt dilecti filii 
hebdomadarii cathedialis templi Aversani, ad 
illius ecclesiae decus augendum, eorum in votis 
esse talarem vestem, vulgo sottana, violacei co- 
loris in ecclesiasticis functionibus gerere posse, 
atque etiam tibialia, focale sive collare et floc- 
cum in pileo eiusdem violacei coloris gestare. 
[taque supplici cum prece a Nobis postularunt, 
ut huiusmodi privilegium ipsis benigne conce- 
dere velimus. Nos vero gravi venerabilis fratris 
hodierni episcopi Aversani accepto testimonio, 
ex quo Nobis innotuit, oratores eiusmodi gratia 
esse dignos, atque ea spe freti fore, ut ipsi hoc 
pontificiae Nostrae beneficientiae munere, acriori 
veluti incitati stimulo, maiorem in modum omni 
cura, solertia, alacritate in Dei gloriam promo- 
vendam ac spiritualem animarum salutem pro- 
curandam incumbant, illorum_postulationibus 
annuendum existimavimus. 

Quamobrem omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficientia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis cen- 
suris, sententiis et poenis, quovis modo et qua- 
cumue de causa latis, si quas forte incurrerint, 
huius tantum rei gratia absolventes et absolutos 
fore censentes, hisce literis, auctoritate Nostra 
apostolica, iis, qui modo sunt quique in po- 
sterum erunt, hebdomadariis collegium efficien- 
tibus cathedralis templi Aversae seu Atellae, per- 
petuum in modum concedimus atque indulge- 
mus, ut intra limites eiusdem Aversanae dipe- 
ceseos tantum, in sacris functionibus talarem 
violaceam vestem, atque etiam tibialia, focale 
et floccum in pileo eiusdem violacei coloris li- 
bere et licite gestare possint et valeant. 

Haec concedimus atque indulgemus, decer- 
nentes has praesentes literas, firmas, validas et 
efficaces existere ac fore, suosque plenarios et 


GREGORII PP. XVI. 


integros effectus sortiri et obtinere, ac illis ad 
quos spectat et pro tempore quandocumque 
spectabit, in omnibus et per omnia plenissime 
suffragari; sicque in praemissis per quoscum~- 
que iudices ordinarios et delegatos etiam cau- 
sarum palatii Nostri apostolici auditores iu- 
dicari et definiri debere, ac irritum et inane 
decernimus, si secus super his a quoquam qua- 
vis auctoritate scienter vel ignoranter contigerit 
attentari. 

Non obstantibus, fel. rec. Benedicti XIV prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis atque in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis ge- 
neralibus vel specialibus constitutionibus et or- 
dinationibus, et quoties opus fuerit eiusdem 
cathedralis ‘ecclesiae et hebdomadariorum col- 
legii etiam iuramento, confirmatione apostolica 
vel quavis firmitate alia roboratis statutis et 
consuetudinibus, ceterisque contrariis quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima ianuarii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo tertio, pontificatus No- 
stri anno decimo secundo. 


CXC. 
BULLA 


Qua fit erectio concathedralis in civitate Pi- 
tilianensi, illuc etiam translato capitulo 
Soanensi ?. 


GREGORIUS EPISCCPUS 


servus servorum Dei 


ad perpetuam rei memoriam. 


Quum divini cultus splendore, fidelium animi 
ad superna facilius erigantur et ad pietatem re- 
ligionemque vehementius inflammentur, inter 
praecipua apostolicae Nostrae sollicitudinis mu- 
nia, perpetuo esse duximus, eumdem ubi deci- 
derit in pristinam dignitatem restituere, atque 
ubi iam ille nitesceret, ad maiorem Dei gloriam, 
et animarum utilitatem augere. Quapropter cum 
ven. frater Franciscus Maria Barzellotti hodier- 
nus Soanensis antistes Nobis humillime reprae- 
sentaverit, nullam spem superesse, quominus 
illatum iamdiu episcopali suae civitati excidium 
reparari possit, atque ingruentem exinde in dies 
cathedralis illius ecclesiae squalorem ac soli- 
tudinem graviter ingemiscens, collatis quoque 
cum charissimo in Christo filio Nostro magno 
Hetruriae duce consiliis, Nobismetipsis impense 


1 Ex Archivio Capitulari Cathedralis Ecclesiae Aversae. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


ANNO MDCCCXLII. 


supplicaverit, ut hisce malis opportunum ali- 
quod remedium, suprema Nostra auctoritate , 
offerremus, pronas eitsdem supplicationibus 
aures exhibendas decrevimus, quo episcopatus 
eiusdem dignitas instauretur ac divina ibidem 
officia impensius ac laudabilius exerceantur. 
Hunc itaque in finem ipsemet Soanensis anti- 
stes a Nobis humillime postulavit, ut eam eius- 
dem dioeceseos coliegiatam ecclesiam quae Deo 
in honorem sanctorum apostolorum Petri et 
Pauli erecta reperitur in terra, quam vulgo vo- 
cant Pitigliano, ad concathedralis fastigium 
attollere vellemus, remque ita componere, ut 
utrumque Soanense scilicet et Pitilianense capi- 
tulum, in unum deinceps corpus coalescens, 
ipsi concathedrali erigendae in hymnis et can- 
ticis quotidie inserviret iuxta modum et ratio- 
nem inferius stabiliendam. Quocirca idem prae- 
sul non solum asseruit utrumque canonicorum 
collegium necnon canonicatuum patronos, qua 
sua cuiusque interest, libenter deliberateque in 
id consentire, verum etiam significavit eo quo- 
que nomine huiusmodi negotium si exitu com- 
pleatur, utile evasurum, quia ad populi illic 
quotidie percrebrescentis spirituale pabulum, 
sicuti par est suppeditandum, altera ibidem 
paroecia constitueretur. Nam praelaudatus cha- 
rissimus in Christo filius Noster magnus Hetru- 
riae dux, hac intercedente rerum componen- 
darum occasione, edixit, dotationi et incolumi- 
tati ecclesiae a Sancta Maria nuncupatae, in 
paroeciam erigendae, se consulturum, simulque 
assentiri, ut qui duo canonicatus antedictae col- 
legiatae ecclesiae regio patronatui obnoxii sunt, 
simul ac eorum vacatio contigerit, iidem in 
congruas pro curione eiusque coadiutore prae- 
bendas constituantur , atque interim velle ut 
ipsis ex aerario suo congrua suppeditetur, Ad 
haec quidem paterno animo respicientes, ca- 
nonicum, hoc super negotio, processum fieri 
iussimus, eoque authentica forma exarato, ex 
collatis inde testimoniis, praeter caetera magni 
ponderis, haec quoque in comperto posita sunt; 
videlicet civitati Soanensi, quae olim ampli- 
tudine, nitore, populi frequentia praestabat, 
modo vere humilioribus aediculis ad instar ru- 
ralis pagi constat, paucas tantum aedes ege- 
nasque familias superesse, quae ad vitam susten- 
tandam rei pastoritiae vel agrariae operam ne- 
cessario impendunt; at aestivo praesertim tem- 
pore incolaram numerum ultra quinquaginta 
capita ut plurimum non assurgere. Et vero per 
ea loca talis esse perhibetur aeris inclementia 
ac prope lethalis, circumstantibus ac putrescen- 
tibus aquis, insalubritas, ut ingentem illarum 
rerum, quae hominum usui ac vitae maxime 
necessaria sunt, penuriam inducat, aliisque sane 
incommodis eorumdem locorum incolas obno- 
xios reddat. Quapropter inde a saeculo decimo 
sexto factum est, ut venia, ceu fertur, a Sancta 
Sede impetrata, Soanensis episcopus domicilium 


245 


et curiam in eaiesen Pitilianensem regionem 
transferre inceperit, et ecclesiae cathedralis ca- 
nonici alibi pro lubitu suo degere consueverint, 
ex quo praesertim indultum fuisse dicitur, ut in 
ea cathedrali diebus dumtaxat festis ecclesia- 
sticae functiones peragerentur. Item in comperto 
positum est Pitilianensem collegiatam sive ad 
fabricae structuram et ornatum, sive ad ipsius 
amplitudinem, sive ad ecclesiasticas suppelle- 
ctiles pontificalibus etiam obeundis pares, sive 
demum ad annuam reddituum opem sustinendis 
expensis idoneas, mens convertatur, dignam 
esse, quae titulo concathedralis honestetur, eo 
vel magis, quod Pitilianum prae ceteris dioece- 
seos oppidis hance dignitatem decentius atque 
accommodatius tueri possit. Lato siquidem et 
feraci gaudens territorio ac florenti commercio 
aucta sub mitioris quidem aeris influxu eminet 
edito in loco, totque continet aedes, ut inco- 
larum numerus ad tria circiter millia et quin- 
genta, praeter hebraeorum seorsim inhabitan- 
tium capita fere septingenta recenseantur; eas 
inter familias pleraqgue comperiuntur, quae na- 
talium honestate, morum urbanitate, ingenio- 
rum cultu praecellunt; a primis literarum ru- 
dimentis ad philosophicas atque theologicas 
usque scientias patent ibi publicae scholae ; 
egentibus domus hospitalis aperta est, et tri- 
bunal extat civilibus controversiis expediendis. 
Compertum denique exploratumque est, opus 
de quo agitur in omnium votis esse, utpote 
decorum, utile ac necessarium. 

Quibus omnibus plane cognitis riteque explo- 
ratis, et cunctis quae inspicienda erant matura 
deliberatione perpensis, votis quoque ipsius 
magni Hetruriae ducis benigne annuentes, Pi- 
tilianum superius commendatum, una cum 
villis illius territorium constituentibus, et ibi- 
dem respective extantibus quibuscumque eccle- 
siis, oratoriis publicis, locisque piis et benefi- 
ciis ecclesiasticis quibuslibet cum cura et sine 
cura animarum, saecularibus, et si quae sint, 
regularibus, necnon utriusque sexus tbi degen- 
tibus personis tam laicis quam clericis, presby- 
teris beneficiatis et non beneficiatis ac religiosis 
quibuscumque, a Soanensi dioecesi perpetuo dis- 
membramus, secernimus et separamus, ipsum- 
que Pitilianum in civitatem episcopalem cum 
curia et cancellaria ecclesiastica omnibus et 
singulis fruituram honoribus, iuribus, privile- 
giis atque praerogativis, quibus ceterae civitates, 
episcopali cathedra decoratae, earumque incolae 
et cives in magno Hetruriae ducatu utuntur 
atque fruuntur, evehimus atque constituimus, 
collegialitatem vero ecclesiae, quae Pitiliani est 
sub invocatione sanctorum apostolorum Petri 
et Pauli, una cum capitulo collegiali perpetuo 
abolemus atque penitus extinguimus, servata 
tamen parochialitate, ut infra, circumscribenda. 
Qua collegialitatis suppressione huiusmodi per- 
acta, ecclesiam ipsam a sanctis apostolis Petro 


246 


et Paulo ut antea nuncupandam, concathedralis 
Pitilianensis titulo et dignitate cumulamus, eam 
vero cum cathedrali ecclesia Soanensi perpetuo 
aeque ac principaliter illico unimus, pariterque 
in eadem concathedrali canonice erigimus atque 
constituimus sedem, cathedram et dignitatem 
episcopalem pro uno antistite, qui Soanensis et 
Pitilianensis denominetur, itidemque praesit 
ecclesiis, civitatibus, oppidis et universae suae 
dioecesi necnon clero et vopulo, insimulque 
omnia et singula iura, officia et munia epi- 
scopalia habeat atque exerceat cum capitulo ex 
novo rerum ordine, ut infra, conformando ac 
designando cum arca et sigillo cum eadem cu- 
mulate mensa quae hactenus existit pro uno 
episcopatu Soanensi, cum iis omnibus et cathe- 
dralibus et pontificalibus iuribus, honoribus, 
praeeminentiis, gratiis, favoribus, indultis, iu- 
risdictionibus ac praerogativis quibus ceterae in 
eo magno Hetruriae ducatu concathedrales ec- 
clesiae, earumque praesules fruuntur, dummodo 
sint in usu, neque ex speciali concessione ul- 
latenus dimanarint. 

Ut autem concathedrali ecclesiae sic erectae 
propria tribuatur dioecesis, ipsam civitatem Pi- 
tiliani et omnia loca, quae in eiusdem Civitatis 
territorio comprehenduntur, necnon consistentes 
inibi ecclesias, oratoria publica et pia instituta, 
itemque unita qualiacumque sint vel aliqguando 
extiterint saecularia et quorumvis ordinum re- 
gularia beneficia, utriusque sexus personas et 
incolas tam laicos quam clericos, non tamen 
exemptos, episcopi Pitilianensis pro tempore 
existentis iurisdictioni, regimini et superioritati 
perpetuo pariter subiicimus, eique pro suis ci- 
vitate, territorio, dioecesi, clero, populo simili 
modo adsignamus et attribuimus. 

Hodiernum itaque Soanensem antistitem ei- 
dem Pitilianensi quoque ecclesiae in episcopum 
praeficimus, proindeque ipsi pastoralem curam, 
regimen et administrationem eius etiam Pitilia- 
nensis ecclesiae in spiritualibus plenarie com- 
mittimus absque nova apostolicarum literarum 
expeditione. Ab omnibus per consequens ad 
quos pertinet, habendum ac recognoscendum 
eum esse iubemus uti episcopum insimul Piti- 
lianensem et Soanensem, eidemque debitam obe- 
dientiam praestari, adiecta tamen lege, ut eius 
futuri successores omnes possessionem huiusce 
episcopatus in utraque cathedrali semper acci- 
piant, quin tamen teneantur, quoadusque aliter 
Sanctae Romanae Sedi visum fuerit, residentiam, 
curiam et vicarium generalem apud Soanam ha- 
bere. 

Pro episcopio et curia cum cancellaria epi- 
scopali eas ipsas perpetuum in modum confir- 
mamus, quatenus opus sit, atque constituimus 
omnes et singulas aedes quae Pitiliani ad haec 
iamdiu comparatae et decenter instructae fuisse 
perhibentur, 


Potestatem itidem facimus, ut quando pu- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


blico sumptu, ceu propositum est, Pitiliani apte 
instructa fuerit ecclesia sub invocatione Sanctae 
Mariae, tum inibi altera ab episcopo erigatur 
paroecia, eos habitura parochiales fines, quos 
eidem filiali ex dismembratione alterius matricis 
paroeciae extantis in praedicta ecclesia sanctorum 
Apostolorum Petri et Pauli Ordinarius idem pru- 
denti arbitrio semel iugiterque assignare censue- 
rit; deinde autem praecipimus, ut ad istius novae 
paroeciae procurationem rite explendam insti- 
tuantur cum congruis dotationibus inferius de- 
signandis parochus et vice-parochus, earum ani- 
marum curam sedulo navaturi; declaramus in- 
super quod, excepto sacro fonte baptismatis 
istius erigendae paroeciae, parochiani, parochus 
et vice-parochus quemadmodum teneri debent 
ad omnia et singula onera parochialia, quae 
fert mos et sacrorum canonum disciplina, ita 
parochialia omnia iura, privilegia, honores et 
praerogativas habere, illisque frui possint quem- 
admodum caeterarum paroeciarum parochiani, 
parochi et vice-parochi, excepto sacro fonte 
baptismatis , legitime fruuntur. Iamvero etsi 
nondum desinamus in votis habere, ut cathe- 
drale canonicorum collegium aliquando satis 
commode possit chorali servitio indulgere in 
ecclesia cathedrali quae Soanae eo etiam in- 
tuitu seryatur, quod perhibetur erecta fuisse a 
sancto Gregorio Papa, huius nominis septimo, 
qui inibi natus fuisse dicitur, interea tamen cum 
propter irreparatas aerumnas et rerum circum- 
stantias superius commemoratas nonnisi gra- 
vissimo cum incommodo, nec ea qua decet as- 
siduitate, gravitate et decore queant in eadem 
cathedrali ecclesia choralis oficii munia a capi- 
tulo expleri; idcirco capitulum ipsummet pe- 
nitus nunc absolvimus atque liberamus ab onere 
residendi Soanae, praestandique pristinae cathe- 
drali servitia choralia, illudque transferimus 
juxta modum qui inferius innuetur, coniungi- 
musque capitulo novae concathedrali Pitilia- 
nensi mox constituendo. Eam porto, quae in 
antedicto capitulo extat, praepositurae praeben- 
dam actu tam eximimus atque omnino exo- 
neramus ab animarum cura, quam hucusque 
eiusdem possessor ibi exercere tenebatur; ne vero 
interim desint qui spirituali eorum inhabitan- 
tium christifidelium pabulo eiusque cathedralis 
custodiae et cultui prospiciant, volumus atque 
mandamus, ut asservato qui nunc ibi est sa- 
cellano cum iisdem prorsus, quibus nunc ipse 
fruitur emolumentis, supersint parochus et 
cappellanus ei coadiutor extiturus; pro eorum 
autem congrua decernimus, ut illico perpetuo- 
que suppressis duobus canonicatibus a sancta 
Maria et as. Joanne ibidem nuncupatis, eorum 
respective reditus et bona quaeque, prioris nempe 
canonicatus pro congrua praebenda unius paro- 
chi, alterius autem pro congrua praebenda an- 
tedicti capellani perpetuo ita assignentur, ut qui 
nunc obtineat praefatam praebendam Sanctae 


ANNO MDCCCXLIit. 


Mariae, ipso facto, absque ulla bullarum ex- 
peditione extet ibi parochus; ipsamet vero in 
posterum non secus ac altera S, Ioannis prae- 
signata praebenda (quae utpote vacans hac sta- 
tim lege afficitur) iuxta sacrorum canonum et 
conciliorum praescripta conferatur. 

Habita porro locorum et peculiarium circum- 
stantiarum ratione, guum opportunum esse vi- 
deatur, ut quoad fieri potest valetudo parochi 
et cappellani de quibus mentio modo facta est, 
sospitetur, eodemque tempore spirituali earum 
animarum saluti indesinenter consulatur, ex 
apostolica benignitate ac providentia ita ipsius 
parochi et cappellani residentiam moderandam 
censemus, ut per octo mitiores anni menses 
eam uterque insimul et assidue servare tenean- 
tur, per quatuor vero aestuantes anni menses, 
alterna tantummodo vice eamdem obire licite 
possint et valeant. 

Pro manutentione fabricae Soanensis cathe- 
dralis eiusque sacrarii, si qui extiterint, fundos 
et redditus quoscumque in hunc usum fideliter 

~ servandos et erogandos esse decernimus, prae- 
tereaque huiusmodi onus magnopere commen- 
damus episcoporum pro tempore pietati et 
zelo, ut quemadmodum antea factum fuisse 
perhibetur, ecclesiam, quam veluti sponsam 
habent, incolumem sicuti par est servent rebus- 
que necessariis decenter communiant atque ex- 
ornent. 

Quibus rebus sic praeordinatis atque decretis, 
ut in antedicta cathedrali Pitilianensi satis con- 
sultum esse queat divino servitio ecclesiasticae- 
que dignitati et splendori, protinus inibi erigi- 
mus atque in perpetuum constituimus capitu- 
lum, illudque nunc componendum esse volu- 
mus non solum decem et octo canonicis (ad 
sexdecim progressu temporis, ut innuetur, redu- 
cendis), comprehensis tribus dignitatibus, titulos 
praepositi, archipresbyteri et primicerii districte 
habituris, nec non theologo et poenitentiario ac 
duobus supranumerariis canonicis, verum etiam 
octo maturo tempore accessuris beneficiatis cho- 
ralibus sive mansionariis, iis utique in horum 
numero computatis cappellanis, (posthac nun- 
cupandis beneficiatis seu mansionariis), qui iam 
habentur coadiutores parochi ipsius collegiatae 
supprimendae. 

Quae res ut accommodatius componi ac per- 
fici valeat, e vestigio duodenas Pitilianensis 
collegiatae praebendas canonicales rursum eri- 
gimus in totidem canonicatus concathedralis , 
ipsosque omnes, haud secus ac sex reliquos 
Soanensis cathedralis canonicatus, ita coniun- 
ctim eidem concathedrali erigendae addicimus, 
ut eorum pro tempore singuli titulares canonici 
unicum idemque dehinc permanenter consti- 
tuant capitulum, guod indiscriminatim futu- 
rum sit episcopi senatus, cum hoc tamen quod 
-omnes recensiti canonicatus cum iisdem prorsus 
iuribus, bonis et oneribus (adempta dumtaxat 


249 


praepositurae, uti dictum est, cura animarum) 
retineri et singillatim possideri queant ab ipsis 
hodiernis rectoribus, qui ipso facto titulum ca- 
nonicorum cathedralis et concathedralis praese- 
ferant, quin pro hac vice quisquam indigeat 
nova literarum expeditione sive, ut aiunt, in- 
vestitura. 

Declaramus vero atque constituimus, ut cum 
consuetis iuribus, honoribus et oneribus ex 
praefatis dignitatibus post pontificalem prima 
(videlicet praepositura) inhaereat praebendae 
praepositurae Soanensis; secunda (nempe archi- 
presbyteratus) inhaereat praebendae canonicali, 
sbyteratus Pitilianensis; tertia demum —(idest 
primiceriatus) inhaereat praebendae canonicali, 
quae sub invocatione sanctissimae Mariae Vir- 
ginis a Septem Doloribus inter duodenos su- 
pradictos canonicatus recensetur, confirmato si- 
quidem huic praebendae, quod pridem inerat, 
onere edocendae iuventutis ecclesiasticae in sa- 
cra theologia: praeterea in praebendam theolo- 
galem nunc pro tune quando primum vacaverit 
perpetuo instituimus canonicatum a ss. Petro 
et Paulo nuncupatum; item in praebendam 
poenitentiariam perpetuo confirmamus ac etiam 
rursus instituimus canonicatum a sancto Petro 
denominatum ; quas porro duas canonicales 
praebendas pridem erectas in cathedrali Soa- 
nensi propter adnexa huiusmodi officia, ad 
concilii Tridentini et apostolicarum  constitu- 
tionum praescriptum, nonnisi praevio concursu 
conferri volumus atque praecipimus. 

Hoc etiam tribuimus et concedimus, ut paro- 


chus et vice-parochus novae paroeciae, ut supra 


Pitiliani erigendae, iure proprio gaudeant titulo 
canonici supranumerarii concathedralis; paro- 
chus vero Soanensis paroeciae, sit in ipsa con- 
cathedrali canonicus dumtaxat honorarius, qui 
etiam capitularibus conventibus interesse poterit 
quoties ab Ordinario fuerit vocatus. 

Ipsius novae cancathedralis et totius capituli 
et canonicorum ecclesiastico servitio praeter tres 
illos iam inibi extantes sacellanos, alterum etiam 
instituimus atque addicimus, adiecta conditione, 
ut singuli in posterum sint clericali saltem ton- 
sura honestati. 

Praeterea, ut capitulum concathedralis eccle- 
siae Pitilianensis, dum divinis officiis operabitur, 
splendidioribus ordinis insignibus praefulgeat, 
omnibus et singulis eiusdem sive dignitariis sive 
numerariis, sive supranumerariis, sive honorariis 
canonicis indulgemus, ut eadem indumenta atque 
insignia quibus capitulum ecclesiae cathedralis 
Soanensis utebatur, tum in dicta concathedrali 
Pitilianensi tum extra illam, quoties capitula- 
riter sive ad supplicationes publicas, sive ad 
sacra solemnia, sive ad alios ecclesiasticos id 
generis actus convenirent, deferre, gestare, illis- 
que uti libere, licite ac perpetuo possint et va- 
leant; hodierno autem episcopo Soanensi et Pi- 
tilianensi facultatem concedimus, ut semel de- 


248 


cernat quae item indumenta ecclesiastica seu 
choralia gestare, illisque perpetuo uti valeant 
omnes et singuli eiusdem capituli beneficiati 
sive mansionarii, adiecta tamen lege, ut ea in- 
indumenta adamussim in more nunc sint apud 
unum ex cathedralibus capitulis in magno He- 
truriae ducatu constitutis. 

Facultatem insuper eidem capitulo sic erecto 
impertimur de novo etiam condendi statuta ca- 
pitularia, ordinationes et decreta, sacris tamen 
canonibus, apostolicis constitutionibus et con- 
cilii Tridentini decretis consentanea, ab eodem 
episcopo Soanensi et Pitilianensi pro eorum 
robore ac pleno effectu expendenda atque ap- 
probanda, et pro eius prudentia, prout in Do- 
mino censuerit, etiam modificanda; itemque ius 
gaudendi omnibus et singulis gratiis, honoribus 
et privilegiis quibus fruuntur caetera ecclesia- 
rum cathedralium et concathedralium capitula, 
in magno Hetruriae ducatu existentia, dummodo 
in usu sint nec fuerint peculiari indulto vel ti- 
tulo oneroso acquisita, concedimus atque tri- 
buimus. . 

Quum maxime oporteat certum ubicumque 
in ecclesiasticis coetibus servari praeeminentia, 
ordinem idcirco praescribimus et statuimus, ut 
in capitularibus quibuscumque functionibus, 
tres canonici dignitarii eo quo superius recensiti 
sunt ordine primum ante caeteros omnes ca- 
nonicos locum obtineant. Prope gradatim se- 
quantur canonici numerarii, habita respective 
anterioris quam quisque inlerit possessionis 
canonicalis ratione, tam in hac prima quam in 
omni alia deinceps eventura singulorum insti- 
tutione. Post hos veniant duo canonici super- 
numerarii, ita tamen ut parochus licet fortasse 
recentius in praebendae canonicalis possessio- 
nem devenerit, locum tamen semper habeat 
ante alterum canonicum supernumerarium cui 
vice-parochi munus adnexum est; postmodum 
veniat quicumque canonicus honorarius, ac de- 
mum beneficiati seu mansionarii quandocumque 
futuri locum post eos gradatim habeant iuxta 
rationem et normam superius pro canonicis 
praestabilitam. 

Quod vero ad chorale servitium spectat, au- 
ctoritate Nostra apostolica indulgemus, ut divina 
officia qualibet die de more ceterarum cathe- 
dralium a singulis canonicis titularibus et be- 
neficiatis (simul ac extiterint) in duas aequales 
partes discriminatis hebdomadaria alternatim 
vice rite atque integre expleantur. Inter quae 
choralis officii munia comprehendi omnino vo- 
lumus missam quam vocant conventualem, quo- 
tidie profecto pro benefactoribus in genere ap- 
plicandam. 

Potestatem vero episcopo facimus praefi- 
niendi, audito capitulo, tam pro ferialibus quam 
pro communibus, uti vocant, diebus, certam 
ac stabilem divini officii exercendi normam 
prout melius in Domino expedire iudicaverit. 


ACTA GREGORII PP. Xvi. 


Attamen constituimus, possessores canonica- 
tuum sancti Philippi Nerii ac s. Hieronymi, 
qui privato iurepatronatu affecti inveniuntur, 
eiusmodi lege haud praegravari, nihilominus 
declaramus eos omnino teneri ad idem plane 
chorale servitium novae concathedrali ecclesiae 
exhibendum, quod antea collegiatae ecclesiae 
praestabant, data siquidem venia, ut si_volue- 
rint, idem quod ceteri canonici numerarii, cho- 
rale servitium semper et quandocumque va- 
leant obire. 

Rector paroeciae supra erigendae, utpote ca- 
nonicus supranumerarius, choro concathedralis 
ecclesiae solemnioribus saltem diebus festis in- 
teresse debebit, dummodo animarum cura non 
fuerit praepeditus: mandamus praeterea ut eius 
vice-parochus, canonicus supranumerarius, ac 
duo illi cappellani qui ad dictam collegiatam 
Pitilianensem ecclesiam iam pertinebant alternis 
hebdomadis et diebus communibus intersint 
choro et functionibus ipsius concathedralis ae- 
que ac caeteri canonici titulares ac beneficiati 
residentes ; nihilominus eosdem penitus ac legi- 
time excusatos haberi volumus quoties ad cu- 
ram animarum incumbant. 

Ut primaevae cathedrali Soanensi aliquod re- 
verentiae et cultus testimonium ab universo ca- 
nonicorum collegio perpetuo tribuatur, volumus 
ac praecipimus, ut episcopus una cum Pitilia- 
nensi concathedrali capitulo quotannis in Soa- 
nensem eamdem ecclesiam se conferat debitum 
obedientiae obsequium inibi quoque ab eo re- 
cepturus, ibique tribus diebus ab ipsomet ho- 
dierno episcopo semel constituendis, solemnia 
de more officia et pontificalia peragantur. 

Ut vero in capitulo supramemorato, minus- 
culae quorumdam canonicatuum praebendae 
sunt, par esse videtur annuo censu congrue de- 
centerque augeri queant; quum bona et reditus 
ad hoc necessarii aliunde non suppetant, se- 
quentia, quae vacant, simplicia beneficia nullo- 
que patronatus iure affecta perpetuo supprimi- 
mus, scilicet beneficium sub titulo Gratiarum 
erectum in archipresbyterali ecclesia Arcis Al- 
begnae (vulgo Rocca Albegni), aliud sancti Se- 
bastiani in ecclesia archipresbyterali Montis Ma- 
rani (vulgo Monte Marano), aliud sub titulo le- 
gati sanctissimae Conceptionis in futura conca- 
thedrali Pitilianensi, aliid sancti Christophori 
in ecclesia collegiata Sorani (vulgo Sorano), 
aliud sanctissimae Annuntiationis in plebana 
ecclesia Pereti (vulgo Pereto), aliud sanctae Ca- 
tharinae in ecclesia archipresbyterali Marani 
(vulgo Marano), aliud sancti Antonii abbatis 
sive Paduani in ecclesia archipresbyterali Mal- 
leani (vulgo Magliano), aliud sub titulo pii 
legati s. Iosepho dedicati in praefata collegiata 
ecclesia Pitilianensi, aliud denique supprimimus 
nunc pro tunc, quum primum vacaverit, be- 
neficium sanctae Mariae a Carmelo in ecclesia 
archipresbyterali Capalbii (vulgo Capalbio). 


ANNO MDCCCXLIII, 


Hac suppressione statuta planeque confecta, 
perpetuum in modum cum omnibus utique 
pristinis bonis, iuribus atque oneribus ab uno- 
quoque futuro possessore ut antea fideliter 
satisfaciendis, adiungimus atque adiudicamus 
canonicatui regio patronatu affecto sub titulo 
sanctae Elisabeth, antedictum beneficium San- 
ctissimae Annunciationis, suppeditaturum (uti 
asseritur etiam de ceteris singillatim recensen- 
dis) annua scutata decem; canonicatui ad li- 
beram Ordinarii collationem sub titulo sancto- 
rum Petri, Caroli et Michaelis, similiter adiun- 
gimus praedictum beneficium Gratiarum sup- 
peditaturum annua scutata quadraginta; cano- 
nicatui theologali ad liberam Ordinarii colla- 
tionem sub titulo sanctorum Petri et Pauli prae- 
fatum beneficium, suppeditaturum annua scutata 
tria super triginta, dicatum Mariae SSmae a 
Carmelo, nunc siquidem pro tunc quando pri- 
mum hoc vacaverit, intereaque tantum ab epi- 
scopo pro tempore, quemadmodum ipse ad- 
promisit, praebendum esse declaramus; cano- 
nicatui ad liberam Ordinarii collationem sub 
titulo sancti Gregorii tria beneficia praeme- 
morata Sanctissimae Conceptionis unde annua 
scutata octo, alterum sanctae Catharinae unde 
annua scutata triginta, tertium sancti Antonii 
Abbatis unde annua scutata quatuordecim hauriri 
dicuntur ; canonicatui sub titulo Poenitentiariae, 
in id officii ut supra designato, praenunciatum 
beneficium sancti Sebastiani annua scutata tri- 
ginta unum redditurum ; ac demum adproba- 
mus ac confirmamus beneficii Sanctae Mariae ad 
Nives, afferentis annua scutata triginta, perpe- 
tuam liberamque unionem, cum pleno regii pa- 
troni consensu sancitam, favore canonicatus sub 
titulo Virginis Mariae a Septem Doloribus ad 
tertiam capituli, ceu praefertur, dignitatem eve- 
cti, ad liberam Ordinarii collationem, cum iniun- 
cto onere instituendi ecclesiasticos iuvenes in sa- 
cra theologia. 

Praeterea ut certo, firmo perpetuoque modo 
consultum esse queat congruis dotationibus pro 
duobus praefatis canonicatibus supernumerariis, 
parocho et vice-parocho praesignatae paroeciae 
noyiter erigendae conferendis, nunc pro tunc 
quando primum vacaverint, suppressos decla- 
ramus binos ex Pitilianensibus canonicatibus, 
regio patronatui obnoxiis, exceptis tamen ca- 
nonicatibus sancti Caroli et sanctae Elisabeth, 
quippe quod eorum alteri onus incumbit in- 
formandi clericos in cantu Gregoriano (vulgo 
canto fermo), alteri autem adnexa est cura 
animarum erga illos, qui in territorialibus de- 
gunt pagis, quae quidem onera ab eorum ca- 
nonicatuum rectoribus respective iugiterque ut 
antea debent satisfieri. 

Statuta huiusmodi suppressione declaramus 
atque constituimus, ut ex eorumdem suppri- 
-mendorum canonicatuum bonis et redditibus 
‘perpetuo impendantur centum romana scutata 


Acta Grecormu XVI. Vol. III. 


249 
annua in dotationem dicti supranumerarii ca- 
nonicatus parochialis, ac sexaginta scutata ro- 
mana in dotationem alterius dicti supranume- 
rarii canonicatus vice-parochialis. 

Interim vero, quoadusque scilicet decretae 
elusmodi dotationes ad exitum perducentur, 
ex condicto charissimi in Christo filii Nostri 
magni Hetruriae ducis, eadem pecuniae vis pro 
congrua utriusque praebenda eX e€O regio aerario 
quotannis persolvetur. Ambos insuper canoni- 
catus suprapumerarios modo recensitos , quod 
ipsi duo canonicatus supranumerarii, habita do- 
talis eorumdem derivationis ratione, regio pa-. 
tronatu affectos declaramus. 

Ceterum ut certo ac perpetuo haberi aliquando 
queant bona et redditus ad congruas stabilien- 
das dotationes pro choralibus octo beneficiis su- 
pra designatis, necnon ad stipendia opportune 
augenda pro quatuor sacellanis antedictis, nunc 
pro tunc quando primum vacaverint, suppri- 
mimus duos ex his liberae episcopalis colla- 
tionis canonicatibus, qui veniunt sub titulo 
sanctorum Petri et Caroli et Michaelis, sancti 
Sebastiani et sancti Gregorii, item praebendas 
curatas extantes in oppidis (vulgo dictis Tela- 
mone et Montiano), quarum porro altera per- 
hibetur annuo scutatorum triginta supra qua- 
tuorcentum, altera autem quatuorcentum scu- 
tatorum censu praedita esse perhibetur, cum 
primum vacaverint, ita dismembranda esse de- 
cernimus, ut ab unaquaque earum in perpetuum 
desumantur bona et redditus usque ad annua 
scutata Romana quadraginta, itemque ubi va- 
caverit supradictae praepositurae uberior prae- 
benda quae tercentum et quadraginta septem 
scutatorum annuo censu aucta dicitur, eamdem 
nunc pro tunc dismembramus et ab ipsa quoque 
assumi volumus bona et redditus usque ad an- 
nua scutata Romana sexaginta. 

Itaque simul ac decretae harum praebenda- 
rum suppressiones ac dismembrationes respe- 
ctivae executioni, licet singillatim, mandari 
potuerint, id apostolicis Nostris hisce litteris 
praestabilimus atque praeordinamus, ut fundi 
redditusque eventuri ex modo dicta duorum 
canonicatuum suppressione constituantur in 
quatuor perpetuas dotationes, quarum unaquae- 
que extet in annuis scutatis Romanis quadra- 
ginta pro quatuor ex praesignatis beneficiis cho- 
ralibus; item fundi et redditus eventuri ex dis- 
membratione parochialis praebendae Telemonia- 
nae usque ad annua quadraginta scutata Romana 
constituantur in perpetuam dotationem pro alio 
beneficio chorali, necnon fundi ac redditus even- 
turi ex dismembratione parochialis praebendae 
Montianae usque ad annua scutata Romana qua- 
draginta constituantur in perpetuam dotationem 
pro alio beneficio chorali; fundi autem et red- 
ditus usque ad scutata sexaginta eventuri ex 
dismembratione praebendae praepositurae, par- 
tim id est usque ad annua scutata romana vi- 


32 


250 


ginti, perpetua assignatione cumulentur in pe- 
culiarem massam (in duas aequales partes di- 
videndam), quae instituta iam habetur ad con- 
gruam dotationem pro duobus supramemoratis 
beneficiis curatis; partim vero, idest usque ad 
annua scutata romana quadraginta, perpetua 
pariter assignatione, ut decentius quartus ali 
queat sacellanus, cumulentur in priscam sti- 
pendiorum pro sacellanis massam, quae porro 
cum reliquis eventualibus emolumentis eccle- 
siasticis erit in posterum prudenti arbitrio epi- 
scopi inter eos singulos dividenda. 

Pristina vero beneficiorum, ceu modo dictum 
est, supprimendorum pia quaeque onera ut 
sarta tectaque sint perenniterque serventur, ea 
prudenti arbitrio ipsius episcopi distribuenda 
esse praecipimus inter ipsa concathedralis bene- 
ficia, ab eorum respective rectoribus fideliter, 
iuxta piam fundatorum voluntatem, satisfacien- 
da ; titulos vero eorum canonicatuum qui prae- 
nunciatam passuri sunt pro beneficiis instituen- 
dis suppressionem, pietatis et honoris ergo 
perenniter adiungendos esse decernimus pri- 
stinis titulis duorum ex Soanensibus canonica- 
tibus dein superfuturis. 

Cum autem omnino deceat, ut omnes et sin- 
guli qui huic capitulo novae concathedralis ad- 
dicti inveniuntur, divinis inibi officiis et fune- 
ralibus etiam anniversariis caeterisque ecclesia- 
sticis functionibus diligenter adsistant, episcopi 
erit diligenter providere, ut incerta emolumenta, 
quae inde obvenire contigerit, stabili, sicuti par 
est, methodo, ab omnibus et singulis rite inter- 
venientibus, nemine excepto, percipiantur. 

Quod autem pertinet ad quotidianas distri- 
butiones propter reddituum angustiam decerni- 
mus, ut in earum locum punctaturae inducan- 
tur, quae solvendae ab illegitime absentibus 
neutiquam cedant in ipsius fabricae beneficium, 
sed distribuantur inter praesentes; cautum ta- 
men esse volumus, ut hae punctaturae certa 
semel methodo ac lege pro unaquaque divini 
officii et ecclesiasticarum functionum omissa 
parte, ab hodierno episcopo sanciendae, minime 
excedant tertiam uniuscuiusque sive canonicalis 
sive beneficialis praebendae partem, iis rediti- 
bus constitutae, qui certorum nomine veniunt. 

Insuper decernimus, ut annua illa scutata qua- 
draginta, quae perhibentur hactenus constituisse 
in cathedrali Soanensi massam pro quotidia- 
nis distributionibus, posthac certa methodo ab 
ordinario episcopo praefinienda, illis titularibus 
canonicis et beneficiatis tribuantur, qui perso- 
nali adsistentia, tempore condicto, adfuerint 
quibusdam solemnioribus concathedralis festi- 
vitatibus ab eodem episcopo designandis. 

Peculiaribus inspectis loci circumstantiis et 
aliqua habita veteris quae super hac re inibi 
invaluit consuetudinis ratione, specialem im- 
pertimur facultatem, ut posthac tempore va- 
cationis uniuscuiusque ex praefatis sive cano- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


nicalibus sive beneficialibus praebendis, reddi- 
tus omnes inde mature obvenientes, quibuscum- 
que porro deductis oneribus dividantur in to- 
tidem aequales partes ac seorsim respective 
distribuantur singulos inter superstites sive ca- 
nonicos sive beneficiatos concathedralis Pitilia- 
nensis. 

Ut autem meliori quo fieri datum nunc est 
modo, incolumitati fabricae huiusce novae con- 
cathedralis, atque impendiis necessariis pro 
cultu divino, necnon dotationi eius sacrarii con- 
sultum sit, confirmamus perenniterque in hosce 
usus constituimus pristinam pecuniae summam, 
videlicet biscentum supra septuaginta libellas ab 
aerario regio, ut antea quotannis persolvendas, 
ut eos annuos census, quos perhiberi in id con- 
sueverunt, ex Opera, uti eam vocant, quae ab 
archipresbytero Pitilianensi pro tempore ad- 
ministratur. Praeterea in hos ipsos usus nunc 
pro tunc quando primum vacaverit parochialis 
praebenda Soanensis sub titulo sanctae Mariae, 
perpetuo adiudicamus annua scutata Romana vi- 
ginti, desumptura ex parte reddituum eiusdem 
parochialis praebendae, itemque perpetuo attri- 
buimus atque adiudicamus fundos et redditus 
vacantium beneficiorum s. Christophori et s. Io- 
sephi (de quorum suppressione superius actum 
est) ex quorum altero sex, ex altero autem qua- 
tuordecim scutata romana quotannis hauriri. 

Capitulo vero concathedrali impense com- 
mendamus atque iniungimus, ut pia horum 
beneficiorum onera ex aere eiusdem sacrarii 
concathedralis iuxta fundatorum mentem per- 
petuo ac fideliter adimpleantur. 

Praecipue insuper curae et sollicitudini epi- 
scopi committimus, ut in civitate Pitiliani ad 
clericos in litteris, scientiis, ecelesiasticisque di- 
sciplinis rite informandos, seminarium dioece- 
sanum, quo ecclesiam illam hactenus caruisse 
aegre intelleximus, ex sacri concilii Tridentini 
praescripto, cum congrua in bonis stabilibus 
dotatione quam primum fieri potest, insti- 
tuatur. 

Quibus omnibus statutis atque decretis illud 
etiam declaramus atque constituimus, ut prae- 
dicta quoque concathedralis Pitilianensis non 
secus ac altera cathedralis Soanensis ecclesia 
metropolitico iure archiepiscopi pro tempore Se- 
nensis perpetuo subiecta sit, iisque omnibus 
fruatur facultatibus, exemptionibus , praeroga- 
tivis et iuribus quae ad caeteras suffraganeas 
Senensis archiepiscopi legitime pertineant yet in 
posterum pertinere potuerint. 

Istiusmodi vero episcopatus Soanensis et Pi- 
tilianensis iuxta pristinos redditus, ut supra, 
eidem attributos de more taxari ad florenos 
tercentum quatuor auri de camera, et huius- 
modi taxam in libris camerae apostolicae et 
sacri collegii describi mandamus. 

Tandem. ut omnia et singula a Nobis ut su- 
pra disposita atque sancita, ad suum perdu- 


ANNO MDCCCXLIII. 


cantur effectum, venerabili fratri Francisco Bar- 
zellotti episcopo, quem harum litterarum No- 
strarum executorem eligimus ac deputamus, 
necessarias omnes et opportunas ad praemis- 
sorum effectum plenarie consequendum tribui- 
mus facultates, ut ipse per se vel per aliam 
personam in ecclesiastica dignitate constitutam, 
ab eo subdelegandam omnia statuere ac decer- 
here valeat, atque etiam cum facultate eidem 
exequutori vel eius subdelegato definitive, libere 
ac licite pronunciandi super quacumque op- 
positione in actu exequutionis quomodolibet 
forsan oritura, iniuncta ipsi obligatione dili- 
genter mittendi ad hanc sacram congregationem 
Consistorialem inter quatuor menses ab expleta 
harum litterarum executione, exemplar authen- 
tica forma exaratum, decretorum omnium quae 
in. praefatarum litterarum apostolicarum exe- 
cutionem emittet, ut in eius tabulario de more 
asserventur. 

Praesentes autem litteras, et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet inter- 
esse habentes vel habere praetendentes, vocati 
et auditi non fuerint, ac praemissis non con- 
senserint, eorum consensui quatenus opus sit 
de apostolicae potestatis plenitudine supplentes, 
nullo unqguam tempore de subreptionis vel obre- 
ptionis aut nullitatis vitio vel intentionis No- 
strae seu aliquo alio etiam substantiali defectu 
notari, impugnari aut in controversiam vocari 
posse, sed semper et perpetuo validas et effica- 
ces existere et fore, suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere, ac ab omnibus ad 
quos spectat inviolabiliter observari debere vo- 
lumus atque decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, de suppressionibus committendis ad par- 
tes, vocatis quorum interest, aliisque Nostris et 
cancellariae apostolicae regulis, ac in synodali- 
bus, provincialibus universalibusque conciliis 
editis specialibus vel generalibus constitutioni- 
bus et ordinationibus apostolicis et quibusvis 
aliis Romanorum Pontificum praedecessorum 
Nostrorum dispositionibus caeterisque contrariis 
quibuscumque. 

Volumus praeterea ut harum literarum tran- 
sumptis etiam impressis, manu tamen alicuius 
notarii publici subscriptis et sigillo personae in 
ecclesiastica dignitate constitutae munitis, eadem 
prorsus fides adhibeatur, quae ipsis praesenti- 
bus adhiberetur si forent exhibitae vel ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pagi- 
nam Nostrarum dismembrationis, seiunctionis, 
translationis, erectionis, institutionis, assigna- 
tionis, attributionis, subiectionis, concessionis, 
indulti, commissionis, deputationis, mandati, 
decreti, derogationis ac voluntatis infringere vel 
ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc 
attentare praesumpserit indignationem omnipo- 


25a 


tentis Dei ac beatorum Petri et Pauli aposto- 
lorum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo tertio, idibus ianuarii, pon- 
tificatus Nostri anno decimo secundo. 


CXCI. 
INDULTUM 


Theresiae Verzeri, praepositae generali sa- 
crarum virginum, quae Filiae Sacri Cordis 
nuncupantur, concedit usum oratori pri- 
yati%s 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Religiosas mulierum sodalitates, quae insti- 
tuti cui addictae sunt, observantia ac puellis 
ad pietatem bonasque artes informandis sacram 
ac civilem rempublicam iuvant ornantque, eas 
singularibus ornare privilegiis Romanorum in- 
dulgentia Pontificum consuevit. Jam vero expo- 
nendum Nobis curavit dilecta in Christo filia 
Theresia Eustochio Verzeri, praeposita generalis 
sacrarum virginum quae Filiae Sacri Cordis 
nuncupantur, in maximam cedere commodita- 
tem pietatisque augmentum, tum sororum ipsa- 
rum, tum vero etiam puellarum quas insti- 
tuunt, si in omnibus eiusdem instituti domibus 
sive extructis, sive extruendis, et qualibet in dioe- 
cesi positis, oratorium privatum erigi possit ubi 
in sororum ac puellarum praesentia una vel plu- 
res missae singulis diebus celebrentur ac Ssmha 
Eucharistia perpetuo asservetur, cum facultate, 
ut praedictae sorores puellaeque infra sacrificii 
actionem divinissimo Christi Corpore refici pos- 
sint, ac praeterea praedicto instituto valde utile 
futurum, si universa illius domus tum extructae 
tum extruendae a parochorum iurisdictione exi- 
mantur, atque immediate subdantur respectivis 
Ordinariis. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficientia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis sententiis, cen- 
suris et poenis quovis modo vel quavis de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, auctoritate Nostra apostolica, hisce 
litteris, eam facultatem perpetuo valituram im- 
pertimur, ut in quibusvis praedicti instituti do- 
mibus sive extructis sive extruendis oratorium 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


252 


privatum erigi valeat ad hoc decenter muro 
extructum et ornatum, ab Ordinario antea vi- 
sitandum et adprobandum, ibique per quem- 
cumque sacerdotem rite probatum saecularem, 
sive de superiorum suorum licentia regularem 
singulis anni diebus, duae missae, solemnioribus 
vero tres celebrari possint in ecclesiastici prae- 
cepti implementum valiturae tum praedicti in- 
stituti sororibus, ceterisque ancillis eidem ad- 
dictis, tum puellis instituendis ; praeterea fa- 
cultatem concedimus, ut in iisdem oratoriis, 
dummodo sacra supellectili ad hoc praesertim 
necessaria instructa sint, ssfmum Eucharistiae 
sacramentum asservari possit, dummodo die 
noctuque ante tabernaculum lampas exardescat, 
eiusque tabernaculi clavis penes cappellanum, 
seu confessarium diligenter custodiatur. Insuper 
facultatem impertimur, ut dictae Sacrae Virgi- 
nes, nec non puellae, quae in monasterio de- 
gunt, sacramento Poenitentiae rite expiatae, 
ssthum Eucharistiae sacramentum de manu 
sacerdotis celebrantis infra sacrificii actionem 
libere sumere, quae vero puellae extra mona- 
sterium degunt, excepto Paschate, possint et 
valeant. Denique auctoritate Nostra apostolica 
concedimus, ut singulae memorati instituti do- 
mus sive extructae, sive extruendae de ordina- 
riorum consensu a parochiali iurisdictione exem- 
ptae sint, ac respectivis Ordinariis immediate 
subiectae. 

Haec concedimus et indulgemus, decernentes 
has literas firmas, validas et efficaces existere 
et fore, suosque plenarios et integros effectus 
sortiri et obtinere, dictisque in omnibus et per 
omnia plenissime suffragari; sicque in prae- 
Missis per quoscumque iudices ordinarios et 
delegatos etiam causarum palatii Nostri aposto- 
lici auditores iudicari et definiri debere, ac ir- 
ritum et inane si secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter con- 
tigerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis ceterisque contrariis quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima tertia ianuarii millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio, pontificatus 
Nostri anno decimo secundo. 


CXCII. 


Franciscum a Paula Villadicani archiepiscopum 
Messanensem, Ignatium Ioannem Cadolini 
archiepiscopum Edessenum, S. R. E. presby- 
steros cardinales; diaconos vero Paulum Man- 
gelli et Ioannem Serafini creat atque de- 
clarat '. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE VIGESIMA SEPTIMA I[ANUARII 
MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO 
TERTIO. 


Venerabiles fratres 


Duodecimum pontificatus annum iam pene 
emensi, et Deo O. M. pro tot tantisque in 
Nos bonitatis suae donis humillimas gratias, 
dante ipso, propediem solemni ritu acturi, re- 
speximus interim ad vestrum amplissimum or- 
dinem ; cui recenti etiam unius alteriusque car- 
dinalis obitu contristato, deliberamus quatuor 
hodieviros adscribere, quibus quidem commu- 
nis omnibus et pietas, religionis studium, mo- 
rum integritas; singulis vero peculiares aliae 
sunt laudes quas aut gravissimis episcopalis 
officii partibus obeundis, aut in functione aliv- 
rum publicorum munerum sibi apud Sedem 
Apostolicam compararunt. 

Horum primus erit ven. frater Franciscus a 
Paula Villadicani claro ab avis et maioribus 
genere, qui a Pio VII gl. mem. praecessore 
Nostro Messanensium archiepiscopus factus, cre- 
ditum fidei suae gregem constanti studio cu- 
stodivit, paternaque caritate confovit ; in cuius 
proinde ad altiorem gradum provectione con- 
silium Nobis est tum antistiti ipsi praemium 
virtutis, tum inclitae urbis Messanae novum 
ex nova illius dignitate splendorem adiungere. 
Alter erit ven. frater Ignatius Toannes Cadolini 
archiepiscopus Edessenus, idemque secretarius 
Nostrae congregationis Fidei Propagandae ; qui 
nedum in eo gerendo munere, sed antea etiam 
sive dum Nostro apud regem catholicum ordi- 
nario nuntio navaret operam, sive cum deinde 
traditas curae suae ecclesias moderaretur, haud 
obscura sedulitatis eximiaeque pietatis suae ar- 
gumenta praebuit. His accedunt bini alii ex 
ordine antistitum Urbanorum, videlicet dilecti 
filii Paulus Mangelli auditor generalis Nostrae 
apostolicae camerae et Ioannes Serafini cleri- 
corum eiusdem camerae decanus annonaeque 
Urbis praefectus ; quorum uterque tum in mi- 
nisteriis, in quibus modo versantur, tum antea 
vel in aliis Urbanis magistratibus gerendis vel 
in provinciis Nostrae temporalis ditionis ad- 
ministrandis, multos sane annos fide, obsequio 
ac labore suo bene de hac Sede Apostolica me- 
riti sunt. Hosce igitur spectatos viros in col- 
legium vestrum cooptaturi sententiam ea super 
re consiliumque vestrum, venn. fratres, maio- 
rum more rogamus. 


Quid vobis videtur? 


Auctoritate omnipotentis Dei, sanctorum apo- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ANNO MDCCCXLIII, 


stolorum Petri et Pauliac Nostra, creamus S.R.E. 
cardinales 
presbyteros quidem : 
Franciscum a Paula Villadicani archiepiscopum 
Messanensem 
Ignatium Joannem Cadolini.arch. Edessenum ; 
diaconos vero: 
Paulum Mangelli 
Toannem Serafini. 
Cum dispensationibus, derogationibus et clau- 
sulis necessariis et opportunis. 
In nomine Patris 9% et Filii 9 et Spiri- 
tus > Sancti. Amen. 


CXCIII. 
BUCA 


Electionem seu postulationem Michaelis Der- 
Asdnazarian archiepiscopi Caesareae in pa- 
triarcham Ciliciae confirmat '. 


Venerabili fratri 
Michaeli Der-Asdnazarian 
nuper archiepiscopo Caesareae 
in patriarcham Ciliciae Armenorum electo 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Romani Pontificis, quem pastor ille coelestis 
et episcopus animarum potestatis plenitudine 
sibi tradita ecclesiis praetulit universis, sollici- 
tudo requirit, ut circa cuiuslibet ecclesiae sta- 
tum sic vigilanter excogitet sicque prospiciat 
diligenter, quod per eius providentiam circum- 
spectam, tunc per simplicis provisionis oficium, 
quandoque vero per ministerium translatio- 
nis, accommode prout personarum locorum et 
temporum qualitas exigit et ecclesiarum utilitas 
persuadet, ecclesiis singulis pastor accedat ido- 
neus et rector providus deputetur, qui populum 
sibi commissum salubriter dirigat et informet, 
ecclesiamque sibi traditam non solum gubernet 
utiliter, sed etiam multimodis efferat incre- 
mentis. 

Sane patriarchali ecclesia Ciliciae Armeno- 
rum, cui bo. me. Jacobus Petrus denominatus 
Septimus ultimus illius patriarcha dum viveret 
praesidebat, per obitum dicti Jacobi Petri pa- 
triarchae, qui extra Romanam curiam debitum 
naturae persolvit,. pastoris solatio destituta, Nos 
ad provisionem ipsius patriarchalis ecclesiae pa- 
ternis et sollicitis studiis intendentes, post de- 
liberationem quam de praeficiendo huic eccle- 
siae patriarchali personam utilem ac etiam fru- 


253 


ctuosam cum vener. fratribus Nostris S. R. E. 
cardinalibus habuimus diligentem. Demum ad 
te nuper archiepiscopum Caesareae, quem vene- 
rabiles etiam fratres Nostri episcopi catholici 
nationis Ciliciae Armenorum ad patriarchalem 
ecclesiam huiusmodi pro illius patriarcha ele- 
gerunt seu postularunt, guique fidem catholi- 
cam iuxta articulos iampridem a Sede Apo- 
stolica Orientalibus praescriptam expresse pro- 
fessus fuisti, consideratis grandium virtutum 
meritis, quibus personam tuam illarum largitor 
Altissimus multipliciter insignivit, et attenden- 
tes quod tu, qui ad archiepiscopalem ecclesiam 
Caesaream viginti duobus circiter ab hinc annis 
evectus, munus consecrationis suscepisti, ponti- 
ficalia exercuisti, ordinationes habuisti, Confir- 
mationis sacramentum administrasti, animarum 
salutem multo zelo et caritate procurasti, at- 
que in reliquis ita te bene gessisti, ut praedi- 
ctae patriarchali ecclesiae praefici dignus cen- 
searis ipsamque patriarchalem ecclesiam scies, 
voles et poteris, auctore Domino, salubriter re- 
gere et feliciter gubernare, direximus oculos 
Nostrae mentis. 

Intendentes igitur tum patriarchali ecclesiae 
Ciliciae Armenorum, tum eius gregi dominico 
salubriter providere, ac te a quibusvis suspen- 
sionis et interdicti aliisque ecclesiasticis sen- 
tentiis, censuris et poenis a iure vel ab homine 
quavis occasione vel causa latis, si quibus 
quomodolibet innodatus existis, ad hoc dum- 
taxat, ut translatio et provisio ac praefectio per 
Nos ut infra. faciendae praesentesque literae 
suum debite sortiantur effectum, harum serie 
absolventes et absolutum fore censentes, atque 
eiusmodi electionem seu postulationem de fra- 
trum eorumdem consilio, apostolica auctoritate, 
approbantes et confirmantes, omnesque ac sin- 
gulos etiam substantiales defectus, siqui in ele- 
ctione seu postulatione huiusmodi quomodo- 
libet intervenerint, quatenus opus sit, eadem 
apostolica auctoritate suppleates ef sanantes, 
iuxta decretum a congregatione eorumdem fra- 
trum Nostrorum praefatae S. R. E. cardinalium 
negotiis de Propaganda Fide praepositorum 
emanatum et per Nos etiam approbatum, te 
licet absentem, a vinculo quo tenebaris dictae 
archiepiscopali ecclesiae Caesareae, cui hactenus 
praefuisti, de simili consilio et apostolicae po- 
testatis plenitudine absolventes, ad patriarcha- 
lem ecclesiae Ciliciae Armenorum de consilio 
et apostolicae potestatis plenitudine similibus 
transferimus, teque illi in patriarcham praefi- 
cimus et pastorem, curam, regimen et admini- 
strationem eiusdem patriarchalis ecclesiae tibi 
in spiritualibus et temporalibus plenarie com- 
mittendo, liberamque tibi ad patriarchalem ec- 
clesiam huiusmodi transeundi licentiam tri- 
buendo, in illo qui dat gratias et largitur prae- 


1 Ex Iure Pont, de P. F, 


254 
mia confidentes, quod, dirigente Domino actus 
tuos, patriarchalis ecclesia Ciliciae Armenorum 
sub tuo felici gubernio regetur utiliter ac pro- 
spere dirigetur atque grata in eisdem spiritua- 
libus et temporalibus suscipiet incrementa. 
Quocirca fraternitati tuae per apostolica scri- 
pta mandamus, quatenus ad patriarchalem ec- 
clesiam Ciliciae Armenorum cum gratia No- 
strae benedictionis accedens, curam et admini- 
strationem praefatas sic exercere studeas solli- 
cite, fideliter et prudenter, quod exinde sperati 
fructus proveniant, ac tuae bonae famae odor 
ex tuis laudabilibus actibus latius diffundatur 
ipsaque patriarchalis ecclesia gubernatori pro- 
vido ac fructuoso administratori gaudeat se com- 
missam, tuque praeter aeternae retributionis 
praemium Nostram et dictae sedis benedictionem 
et gratiam exinde uberius consequi merearis. 
Nec non venerabilibus fratribus Nostris suf- 
fraganeis orthodoxis ac dilectis filiis vassallis 
ipsius patriarchalis ecclesiae ac clero et populo, 
eidem patriarchali ecclesiae subiectis, per apo- 
stolica scripta mandamus, ut suffraganei tam- 
quam membra capiti obsequentes, tibi exhibeant 
obedientiam et reverentiam debitas et devotas, 
ita quod mutua inter te et ipsos gratia, gratos 
sortiatur effectus, et Nos eorum devotionem 
possimus propterea in Domino merito commen- 
dare; clerus autem te pro Nostra et eiusdem 
Apostolicae Sedis reverentia benigne recipientes 
et honorifice pertractantes, tua salubria monita 
et mandata suscipiant humiliter, et efficaciter 
adimplere procurent ; populus vero te tanquam 
patrem et pastorem animarum suarum devote 
suscipientes et debita honorificentia prosequen- 
tes, tuis monitis et mandatis salubribus humi- 
liter intendant, ita quod tu in eis devotionis 
filios et ipsi in te per consequens patrem bene- 
volum invenisse gaudeatis; vassalli praeterea 
praedicti te debito honore prosequentes, tibi 
fidelitatem solitam ac consueta servitia et iura 
ab eis debita integre exhibere procurent, alio- 
quin sententiam sive poenam quam tu rite 
tuleris seu statueris in rebelles, ratam habebi- 
mus ac faciemus, auctore Domino, usque ad sa- 
tisfactionem. condignam inviolabiliter observari. 
Volumus autem quod tu, antequam regimini 
et administrationi ipsius patriarchalis ecclesiae 
te in aliquo immisceas, in manibus duorum 
pariter fratram Nostrorum archiepiscoporum 
vel episcoporum gratiam et communionem Se- 
dis Apostolicae habentium et in hisce partibus 
degentium seu alterius eorum fidelitatis debitae 
solitum praestes iuramentum, iuxta formam 
praesentibus adnotatam, et sic a te praestiti 
iuramenti formam ad eamdem congregationem 
de Propaganda Fide de verbo ad verbum per 
tuas patentes literas, tuo sigillo munitas, per 
proprium nuncium quantocitius transmittere 
ommninotenearis, quibus et eorum cuilibet per 
easdem praesentes pariter mandamus, ut ipsi 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


vel eorum alter a te Nostro et Romanae Eccle- 
siae nomine iuramentum huiusmodi iuxta eam- 
dem formam recipiant seu recipiat. 

Forma autem iuramenti quod praestabis haec 
est: — Ego Michael Der-Asdnazadrian patriar- 
cha Ciliciae Armenorum ab hac hora in antea 
fidelis et obediens ero beato Petro apostolo San- 
ctaeque Apostolicae Romanae Ecclesiae et Do- 
mino Nostro Domino Gregorio PP. XVI eius- 
que successoribus canonice intrantibus. Non 
ero in consilio aut consensu vel facto, ut vitam 
perdant aut membrum, seu capiantur mala ca- 
ptione, aut in eos violenter manus quomodolibet 
ingerantur, vel iniuriae aliquae inferantur quovis 
quaesito ‘colore. Consilium vero quod mihi cre- 
dituri sunt per se aut nuncios seu literas, ad 
eorum damnum me sciente nemini pandam. 
Papatum Romanum et regalia sancti Petri ad- 
jutor eis ero ad retinendum et defendendum 
contra omnem hominem. Legatum Apostolicae 
Sedis in eundo et redeundo honorifice tractabo 
et in suis necessitatibus adiuvabo. Iura, hono- 
res, privilegia et auctoritatem Sanctae Romanae 
Ecclesiae, Domini Nostri Papae et successorum 
praefatorum conservare, de‘endere, augere et 
promovere curabo. Non ero in consilio, facto 
vel tractatu, in quibus contra ipsum Dominum 
Nostrum vel eamdem Romanam Ecclesiam ali- 
qua sinistra vel praeiudicialia personae, iuris, 
honoris, status et potestatis eorum machinen- 
tur, et si talia a quibuscumque procurari no- 
vero vel tractari, impediam hoc pro posse, et 
quantociltius commode potero, significabo ei- 
dem.Domino Nostro vel alteri per quem ad 
ipsius notitiam poterit pervenire. Regulas san- 
ctorum Patrum, decreta, ordinationes, reserva- 
tiones, dispositiones, provisiones et mandata 
apostolica totis viribus observabo et faciam ab 
aliis observari. Haereticos, schismaticos et re- 
belles Domino Nostro ac eisdem successoribus 


- pro posse persequar et impugnabo. Vocatus ad 


synodum, veniam, nisi praepeditus fuero ca- 
nonica praepeditione. Apostolorum limina sin- 
gulis quinquenniis personaliter et per me ipsum 
visitabo et Domino Nostro  successoribusque 
praefatis rationem reddam de toto meo pasto- 
rali officio deque rebus omnibus ad patriar- 
chalis ecclesiae meae statum, ad cleri et: po- 
puli disciplinam, animarum tandem quae meae 
fidei creditae sunt salutem quoquo modo per- 
tinentibus, et vicissim mandata apostolica prae- 
fata humiliter recipiam et quam diligentissime 
exequar. Quod si legitimo impedimento deten- 
tus fuero, praefata omnia adimplebo per cer- 
tum nuncium ad hoc speciale mandatum_ha- 
bentem de gremio cleri mei aut alium in di- 
gnitate ecclesiastica constitutum seu alias per- 
sonatum habentem aut, his mihi deficientibus, 
per dioecesanum sacerdotem, et, clero deficiente 
omnino, per aliquem alium presbyterum secu- 
larem vel regularem spectatae probitatis et re- 


ANNO MDCCCXLII. 


ligionis, de supradictis omnibus plene instru- 
ctum. De huiusmodi autem impedimento do- 
cebo per legitimas probationes ad S. R. E. 
cardinalem proponentem in congregatione sa- 
crosancti Concilii Tridentini per supradictum 
nuncium transmittendas. Possessiones vero ad 
‘mensam mei patriarchatus pertinentes non ven- 
dam neque donabo neque impignorabo neque 
de novo infeudabo vel aliquo modo alienabo 
etiam cum consensu cleri patriarchalis ecclesiae 
meae, inconsulto Romano Pontifice. Et consti- 
tutionem super prohibitione investiturarum bo- 
norum iurisdictionalium de anno Domini mil- 
lesimo sexcentesimo vigesimo quinto editam 
servabo, et si ad aliquam alienationem deve- 
hero, poenas in quadam super hoc edita con- 
stitutione contentas, eo ipso incurrere volo. Sic 
me Deus adiuvet et haec sancta Dei evangelia. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo tertio, octavo kalendas fe- 
bruarii, pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


CXCIV. 


ReIS TOLA 


Pallium concedit Michaeli Der—Asdnazarian 
in Patriarcham Ciliciae electo '. 


Venerabili fratri 
Michaeli Der-Asdnazarian 
nuper archiepiscopo Caesareae 
in patriarcham Ciliciae Armenorum 
electo 


GREGORIUS PP. XVI. 


servus servorum Dei 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum Nos electionem seu postulationem de 
tui persona ad patriarchalem ecclesiam Ciliciae 
Armenorum per venn. fratres Nostros episcopos 
catholicos nationis Ciliciae Armenorum factam, 
de venn. quoque fratrum Nostrorum S. R. E. 
cardinalium consilio, apostolica auctoritate ap- 
probantes et confirmantes, teque a vinculo quo 
archiepiscopali ecclesiae Caesareae cui praeeras 
tenebaris, de simili consilio ac apostolicae po- 
testatis plenitudine absolventes, te ad patriar- 
chalem ecclesiam huiusmodi, certo tunc expresso 
modo, pastoris solatio destitutam, iuxta decre- 
tum in congregatione eorumdem fratrum No- 
strorum S. R. E. cardinalium negotiis de Pro- 
paganda Fide praepositorum desuper emanatum 
et per Nos approbatum, de pari consilio, apo- 
stolica auctoritate praedicta hodie transtuleri- 
mus, teque ipsi ecclesiae in patriarcham prae- 
fecerimus et pastorem, curam regimen et admi- 


255 


nistrationem patriarchalis ecclesiae huiusmodi 
tibi in spiritualibus. et temporalibus plenarie 
committendo, prout in Nostris inde confectis 
literis plenius continetur ; ac postmodum pal- 
lium, insigne videlicet plenitudinis pontificalis 
officii, pro parte tua fuerit Nobis hodie per 
dilectum filium Carolum Armellini Nostrae 
consistorialis aulae advocatum, ea qua decuit 
reverentia, postulatum: Nos postulationibus hu- 
iusmodi annuentes, pallium ipsum de corpore 
beati Petri sumptum et per duos venn. fratres 
Nostros archiepiscopos vel episcopos in istis 
partibus degentes, gratiam tamen et commu- 
nionem Sedis Apostolicae habentes, tibi assi- 
gnandum per dilectum quoque filium Ioannem 


_Topus presbyterum Armeni ritus nuncium tuum 


duximus destinandum, ut iidem archiepiscopi 
vel episcopi aut eorum alter illud tibi sub in- 
frascripta forma assignent vel assignet, et a te 
Nostro et Romanae Ecclesiae nomine sub al- 
tera etiam praesentibus inserta forma fidelitatis 
debitae solitum iuramentum recipiant seu reci- 
piat (tu autem eodem pallio intra patriarcha- 
lzm ecclesiam huiusmodi illis tantum diebus 
uteris, qui expressi in ipsius patriarchalis ec- 
clesiae privilegiis continentur): ut igitur si- 
gnum non discrepet a signato, sed quod geris 
exterius, interius serves in mente, fraternitatem 
tuam monemus et hortamur attente, quatenus 
humilitatem et iustitiam, dante Domino qui 
dat praemia et munera elargitur, observare 
studeas quae suum servant et promovent ser- 
vatorem, ac eamdem patriarchalem ecclesiam - 
Ciliciae Armenorum sponsam tuam cures sol- 
licite, auctore Domino, spiritualiter et tempora- 
liter augere. 

Quocirca praefatis archiepiscopis vel episcopis 
per apostolica scripta mandamus, quatenus ipsi 
vel eorum alter dictum pallium iuxta subsequen- 
tem formam tibi curent vel curet assignare et a te 
Nostro et eiusdem S. R. E. nomine sub reliqua 
forma huiusmodi fidelitatis debitae solitum re- 
cipiant seu recipiat iuramentum, elusdemque sic 
a te praestiti iuramenti formam Nobis de verbo 
ad verbum per tuas patentes literas, tuo sigillo 
munitas, per proprium nuncium quantocitius 
destinare procures. Forma autem qua praefati 
archiepiscopi vel episcopi in assignando tibi 
dicto pallio utentur, haec est: « Ad honorem 
omnipotentis Dei ac beatae Mariae Virginis ac 
sanctorum Apostolorum Petri et Pauli ac Do- 
mini Nostri Domini Gregorii PP. XVI et S.R.E. 
nec non patriarchalis ecclesiae Ciliciae Armeno- 
rum tibi commissae, tradimus tibi pallium de 
corpore beati Petri sumptum, plenitudinem vi- 
delicet pontificalis officii, ut eo utaris intra 
ecclesiam tuam certis diebus qui exprimuntur 
in privileziis ei ab Apostolica Sede concessis ». 
Forma autem iuramenti quod praestabis, haec¢ 


t Ex Iure Pontificio de P. F. 


256 


est: « Ego Michael Der—Asdnazarian patriar- 
cha Ciliciae Armenorum electus, ab hac hora 
in antea fidelis et obediens ero beato Petro Apo- 
stolo Sanctaeque Apostolicae Romanae Ecclesiae 
et Domino nostro Domino Gregorio PP. XVI 
eiusque successoribus canonice intrantibus. Non 
ero in consilio aut consensu vel facto, ut vitam 
perdant vel membrum, seu capiantur mala ca- 
ptione. Consilium vero quod mihi credituri sunt 
per se aut nuncios seu literas, ad eorum da- 
mnum me sciente nemini pandam. Papatum 
Romanum et regalia sancti Petri adiutor eis ero 
ad retinendum et defendendum contra omnem 
hominem. Legatum Apostolicae Sedis in eundo 
et redeundo honorifice tractabo et in suis ne- 
cessitatibus adiuvabo. Vocatus ad synodum ve- 
niam, nisi praepeditus fuero canonica praepe- 
ditione. Apostolorum limina singulis quinquen- 
niis visitabo aut per me aut per meum nun- 
cium, nisi apostolica absolvar licentia. Posses- 
siones vero ad mensam meam pertinentes non 
vendam neque donabo neque impignorabo ne- 
que de novo infeudabo vel aliquo modo alie- 
nabo inconsulto Romano Pontifice. Et consti- 
tutionem super prohibitione investiturarum bo- 
norum iurisdictionalium de anno Domini mille- 
simo sexcentesimo vigesimo quinto editam ser- 
vabo. Sic me Deus adiuvet et haec sancta Dei 
evangelia ». 

Datum Romae, apud s, Petrum anno incar- 
nationis dominicae millesimo octingentesimo 
quadragesimo tertio, octavo kalendas februarii, 
pontificatus Nostri anno decimo secundo. 


CXCV. 
EPISTOLA 


Ad Ferdinandum regem Utriusque Siciliae scri- 
bens, eum consolatur in morte Antonii co- 
mitis Lyciensis fratris sui '. 


Carissimo in Christo filio Nostro, 
Ferdinando 
regni Utriusque Siciliae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Nuntium plane acerbissimum Nobis attulerunt 
regiae tuae maiestatis litterae, ex quibus intel- 
leximus dilectissimum in Christo filium No- 
strum Antonium comitem Lyciensem fratrem 
tuum ab hominibus demigrasse. Nos, qui re- 
giam maiestatem domumque tuam singulari 
paternae charitatis studio prosequimur, multam 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


quidem partem coepimus in vestro isto luctu, 
cui nullum’ sane adhibere potuisses opportunius 
levamen, quam quo usum te pro tua pietate 
ac religione cognovimus, videlicet, ut benedi- 
ceres regem regum Deum, eiusque decretis san- 
ctissimis voluntatem tuam ex animo subiiceres. 
Ceterum quod rogas Nos de anima defuncti, 
Nostris etiam ad misericordiarum Patrem suf- 
fragiis iuvanda id quidem fecimus faciemusque 
perlibenter, illud insuper a Domino suppliciter 
postulantes, ut te carissime in Christo fili No- 
ster, tuosque omnes infortunio isto contristatos, 
uberioribus porro bonitatis suae donis conso- 
letur. 

Atque horum auspicem, Nostraeque testem 
studiosissimae benevolentiae, apostolicam bene- 
dictionem regiae maiestati domuique tuae, in- 
timo cordis affectu amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die prima februarii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo tertio, pontificatus No- 
stri anno decimo tertio. 


CXCVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus sodalitas Sanctissimi et Afflictissimi 
Cordis Mariae erigitur in archisodalitatem ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Piorum hominum societates ad omnipotentis 
Dei gloriam, ad catholicae religionis propaga- 
tionem et incrementum provido consilio insti- 
tutas decet sane pontificiae beneficentiae mune- 
ribus large effuseque donari. Quum igitur di- 
lectus filius presbyter Carolus Leo Victor Cos- 
sineau rector parochiae, vulgo de Mouilleron 
le Captif, dioecesis Lucionen., Nobis exponen- 
dum curaverit, in praedicto parochiali templo 
congregationem seu confraternitatem, cui a 
Ssmo et Afflictissimo Corde Mariae Virginis 
nomen, erectam esse, et supplici cum prece a 
Nobis petierit, ut eamdem congregationem seu 
confraternitatem ad archisodalitatis decus et 
iura evehere benigne velimus, Nos huiusmodi 
postulationibus libenter annuendum censuimus. 

Nos igitur omnes quibus hae literae favent, 
peculiari beneficentia prosequi volentes, et a qui- 
busvis excommunicationis et interdicti aliisque 
ecclesiasticis censuris, sententiis et poenis quo- 
vis modo et quacumque de causa latis, si quas 
forte incurrerint, huius tantum rei gratia absol- 
ventes et absolutos fore censentes, sodalitatem 
Ssmi et Afflictissimi Cordis Mariae Nobis ab epi- 


1 Ex Archivio Brevium ad Priucipes. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXLIII, 


scopo Lucionensi commendatam et in praedicto 
parochiali templo erectam, archisodalitatis no- 
mine, apostolica Nostra auctoritate, hisce literis, 
decoramus. Illi propterea singula quaeque lura, 
privilegia, honores atque indulta, voce quavis 
designanda, quibus aliae archisodalitates ex 
‘usu et consuetudine utuntur, fruuntur vel uti 
ac frui possunt ac poterunt, concedimus et in- 
dulgemus. Insuper eius moderatoribus, eadem 
auctoritate Nostra, in perpetuum facultatem fa- 
cimus, cuius ope, alia quaecumque sodalitia 
eiusdem nominis et instituti extra Urbem ubi- 
libet erecta, in commemoratam archisodalitatem, 


servata tamen forma constitutionis fel. record.: 


Clementis VIII praedecessoris Nostri edita, adsci- 
scere seu aggregare libere et licite possint, at- 
que cum illis omnes et singulas indulgentias, 
peccatorum remissiones ac poenitentiarum re- 
laxationes, quibus ipsa pollet, communicare. 

Haec concedimus atque elargimur decernen- 
tes has praesentes literas, firmas, validas et ef- 
ficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, ac illis ad 
quos spectat et pro tempore quandocumque 
spectabit in omnibus et per omnia plenissime 
suffragari et ab eis respective inviolabiliter ob- 
servari; sicque in praemissis per quoscumque 
iudices ordinarios et delegatos, etiam causarum 
palatii Nostri apostolici auditores, iudicari et 
definiri debere, ac irritum et inane, si secus 
super his a quoguam quavis auctoritate scienter 
vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis nec non quatenus opus sit 
elusdem sodalitatis etiam iuramento atque con- 
firmatione apostolica, vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus caeterisque 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die septima februarii mille- 
simo octingentesimo quadragesimo tertio, pon- 
tificatus Nostri anno decimo tertio. 


CXCVII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus Pia Presbyterorum Sodalitas in paro- 
chiali ecclesia S. Laurentii in Lucina sub 
auspiciis Immaculati Mariae Cordis consti- 
tuitur, et Regulae approbantur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum nullis certe Nostris promeritis, sed inef- 
fabili divinae providentiae consilio amantissimi 
Christi Iesu vicariam hic in terris geramus 


ey) 


operam, qui Dei filius ante Luciferum et ante 


omnia saecula genitus propter nimiam, qua Nos 
dilexit, caritatem, e coelo in terras venit in si- 
militudinem hominum factus vocare peccatores 
omnesque salvos facere, tum singulari sane 
studio atque omni ope illa pia instituta fovere 
ac tueri solemus, quae eo potissimum spectant, 
ut qui in tenebris et umbra mortis sedent, at- 
que in peccatorum coeno iacent, ad veritatis 
lumen traducti, atque ad salutis tramitem re- 
vocati ingrediantur vias Domini. Itaque per si- 
miles Nostras apostolicas literas die decima 
quinta februarii superiori anno datas sodalita- 
tem seu piam unionem sanctissimi Cordis Ma- 
riae, pro conversione peccatorum, in parochiali 
aede S. Laurentii in Lucina huius Nostrae al- 
mae Urbis approbandam, eamque caelestibus 
Ecclesiae thesauris ditandam existimavimus. 
Nunc autem ut magis magisque in iustitiae 
semitam possint redire, qui ab ea aberrant, 
Nobis expositum est in eadem parochiali ec- 
clesia S. Laurentii aliam piam sodalitatem seu 
unionem institui, quae sub auspiciis Immacu- 
lati Mariae Cordis ex utriusque cleri presbyteris 
tantum constet, quorum numero non minori 
triginta, qui omnes statuto unicuique mensis 
die, Divinam Hostiam pro omnium peccatorum 
atque infidelium conversione immolare debent, 
quemadmodum ex ipsius sodalitatis praescriptis 
patet, quae italico sermone exarata, hisce literis 
inserenda mandavimus prout sequitur; nempe: 


Pia Unione di Sacerdoti riuniti sotto gli au- 
spicii del Sacro Cuore di Maria Ssma per 
la conversione dei peccatori. 


Fin dagli 11 aprile 1842 nella venerabile 
chiesa parrocchiale di S. Lorenzo in Lucina ca- 
nonicamente si stabiliva una pia unione di fe- 
deli porgenti preghiere al Cuore purissimo ed 
immacolato di Maria Vergine per la conver- 
sione de’ peccatori, e la Santita di Nostro Si- 
gnore Gregorio XVI fin dal 15 febraro del detto 
anno aveane segnato e spedito il Breve di ap- 
provazione, e agli aggregati avea accordato co- 
piose indulgenze. A questa pia unione poteva e 
puole ascriversi ogni fedele, che nutra nell’ a- 
nimo divozione al Sacro Cuore di Maria, che 
provi dispiacere del traviamento di tanti suot 
fratelli, che si affligga nello scorgere tanti suoi 
simili giacenti nelle tenebre dell’errore e della 
infedelta, e che senta in pari tempo in sé il 
desiderio di vedere quel Cuore purissimo ono- 
rato ancora dagli altri, i suoi fratelli risorti 
alla grazia e dissipato l’errore, distrutta l’ in- 
fedelta, tutti gli uomini riuniti nel sacro seno 
della Chiesa Cattolica Romana. Ora poi a pro- 
muovere ed impetrare maggior bene e ulteriori 
vantaggi per i miseri peccatori, si stabilisce nella 


1 Ex Archivio Parochialis Ecclesiae S. Laurentii in Lucina de Urbe, 


Acta Grecori XVI. Vol. III. 


BB 


258 


menzionata chiesa altra pia unione parimenti 
militante sotto gli auspicii del Cuore Immaco- 
lato di Maria, e per lo stesso fine di ottenere 
per la sua mediazione la conversione de’ tra- 
viati, degli erranti e de’ fedeli. E a questa po- 
tranno ascriversi i soli sacerdoti si del clero 
secolare che regolare tanto dimoranti in Roma, 
quanto fuori di essa; ed ascritti che siansi fa- 
ranno ogni sforzo possibile e compatibile alla 
loro condizione, stato e dignita per procurare 
aumento e propagazione al culto del Cuore 
Immacolato di Maria Santissima Madre di Dio 
€ cooperare in quel modo qualunque che il loro 
zelo sapra dettargli alla conversione de’ peccatori. 
E siccome mira precipua di questa unione 
si é il formare una mensile catena non inter- 
rotta di offerte e spirituali oblazioni a Dio, ap- 
punto per la conversione de’ peccatori, si sta- 
bilisce un numero non minore di trenta sacer- 
doti ogniuno de’ quali in un giorno del mese 
celebrera una messa applicandola per il con- 
seguimento del fine sopraccennato, e nell’offrire 
al Signore questo incruento sacrificio gli diman- 
dera per i meriti di Gest Cristo e del Sacro 
“Cuore di Maria Vergine di lui madre, di rive- 
dere |’ Universo riunito nell’ unita della fede 
formare un sol gregge diretto dal capo visibile 
della vera Chiesa di Gesti Cristo, dal Romano 
Pontefice. Che se il numero di trenta si oltre- 
passasse sara maggiore la gloria di Dio, l’onore 
tributato al Sacro Cuore di Maria, ed i pecca- 
tori avranno pitt abbondanti mezzi a risorgere, 
se invece di una messa al giorno ne avranno 
a loro pro’ due, tre, quante pit sara possibile. 
Nell’ aggregarsi, scegliera ciascuno quel giorno 
del mese che reputera pit opportuno a soddi- 
sfare l’ obbligo della celebrazione della messa 
come sopra, e volendolo commutare ne dara 
avviso al direttore perché provveda al rimpiazzo 
onde non si rompa la stabilita catena e i po- 
veri peccatori restino in tal giorno defraudati 
di quel mezzo di propiziazione. Ogni sacerdote 
nell’ aggregarsi dara il suo nome, cognome e 
luogo di dimora per tenersene registro e notizia 
dal parroco pro tempore di detta chiesa, che 
della medesima unione sara il direttore ed agli 
ascritti rilascera pagella di aggregazione. S’ in- 
culca poi ad ogni ecclesiastico aggregato di 
aver presente anche negli altri sacrificii che sara 
per offrire al Signore lo stato miserevole di tanti 
riscattati dal Sangue preziosissimo di Gest Cri- 
sto e che tante pene costarono al Cuore puris- 
timo ed immacolato di Maria ed impetrarne 
per i meriti di quello, e la santita di questo, 
la vera conversione. 


Jamvero, cum a Nobis suppliciter petitum 
fuerit, ut huiusmodi presbyterorum sodalitatem 
auctoritate Nostra apostolica approbare velimus, 
Nos quibus nihil potius esse potest, quam ut 
spiritualia cuiusque generis comparentur subsi- 


ACTA GREGORIL PP. XVI. 


dia, quibus errantes ad salutis semitam possint 
redire, piis hisce votis alacri libentique animo 
annuendum censuimus. ty 

Quamobrem omnes et singulos quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes et a quibusvis excommunicationis, 
suspensionis et interdicti aliisque sententiis, 
censuris ac poenis, quocumque modo vel qua- 
cumque de causa latis, si quas forte incurrerint 
huius tantum rei gratia absolventes ac abso- 
lutos fore censentes, hisce literis, auctoritate 
Nostra apostolica, piam presbyterorum sodali- 
tatem seu unionem in parochiali ecclesia san- 
cti Laurentii in Lucina huius Urbis, sub auspi- 
ciis Immaculati Mariae Cordis, pro peccatorum 
conversione instituendam, atque illius praescri- 
pta, hisce literis inserta, approbamus et confir- 
mamus. Atque huic presbyterorum sodalitati 
omnes et singulas gratias atque indulgentias 
quibus alia eiusdem nominis sodalitas in com- 
memorata parochiali aede S. Laurentii iam in- 
stituta ac praedictis Nostris apostolicis literis 
probata fruitur, concedimus atque impertimur. 
Praeterea caelestis Ecclesiae thesauros eiusdem 
sodalitatis presbyteris largiri volentes, ipsis pre- 
sbyteris plenariam concedimus indulgentiam, 
quo die statutum sacrosanctum missae sacrifi- 
cium pro peccatorum conversione celebraverint. 

Insuper de omnipotentis Dei misericordia ac 
beatorum Petri et Pauli apostolorum eius au- 
ctoritate confisi, ut quandocumque eiusdem so- 
dalitatis presbyteri sacrosanctum missae sacri- 
ficium ad quodcumque altare celebraverint, 
missae sacrificium huiusmodi, tribus tantum 
vicibus, pro qualibet hebdomada animae seu 
animabus pro qua seu quibus celebratum fuerit 
perinde suffragetur ac si ad altare privilegiatum 
fuerit celebratum, auctoritate Nostra, hisce li- 
teris pariter concedimus et indulgemus. Deni- 
que in cuiuslibet ipsius sodalitatis sacerdotum 
mortis-articulo, si vere poenitentes et confessi 
ac sacra Communione refecti vel quatenus id 
facere nequiverint, saltem contrili, nomen [esu 
ore si potuerint, sin minus corde devoto invo- 
caverint, pariter plenariam omnium peccatorum 
suorum indulgentiam et remissionem in Domino 
misericorditer impertimur. 

Haec concedimus et indulgemus, statuimus 
et mandamus, decernentes has praesentes literas 
firmas, validas et efficaces. existere et fore suos- 
que plenarios effectus sortiri et obtinere, iisque 
ad quos spectat et pro tempore spectabit hoc 
futurisque temporibus plenissime  suffragari + 
sicque in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos, etiam causarum palatii 
apostolici auditores ac Sanctae Romanae Eccle- 
siae cardinales, iudicari ac definiri debere, irri- 
tumque et inane quidquid secus super his a 
quoquam quavis auctoritate scienter vel igno- 
ranter contigerit attentari. 

Non obstantibus apostolicis atque in univer- 


‘ae 


. ANNO 


salibus provincialibusque et synodalibus con- 
ciliis editis generalibus vel specialibus consti- 
tutionibus et ordinationibus, ceterisque in con- 
trarium facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima februarii anno millesimo 
Octingentesimo quadragesimo tertio, pontifica- 
tus Nostri anno decimo tertio. 


CXCVIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus ecclesia episcopalis S. Salvatoris Ame- 
ricae centralis erigitur in basilicam mino- 
rem ', 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


In sublimi Principis Apostolorum cathedra, 
nullis certe Nostris promeritis, sed arcano divi- 
nae providentiae consilio collocati, ac propterea 
ecclesiarum omnium cura Nobis a Domino com- 
missa continenter districti, illarum decori at- 
que honori libentissime consulimus atque pro- 
spicimus. Exponendum Nobis curavit ven. fra- 
ter Georgius de Viteri hodiernus episcopus no- 
vae episcopalis ecclesiae S. Salvatoris in America 
centrali, eius in votis esse ecamdem episcopalem 
ecclesiam basilicae minoris nomine ac iuribus 
honestari. Itaque supplici cum prece a Nobis 
effagitavit, ut huiusmodi honorificentiam illi 
ecclesiae concedere velimus. 

Nos igitur piis eiusdem ven. fratris desideriis 
obsecundare ac illius ccclesiae decus augere cu- 
pientes, huiusmodi petitioni alacri libentique 
animo annuendum censuimus. 

Quamobrem omnes et singulos quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti ecclesiasticis censuris, sententiis et 
poenis quovis modo et quacumque de causa 
latis, si quas forte incurrerint, huius tantum rei 
gratia absolventes et absolutos fore censentes, 
commemoratam episcopalem ecclesiam S., Sal- 
vatoris in America centrali in basilicam mino- 
rem, hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, 
perpetuo evehimus et constituimus cum omnibus 
et singulis privilegiis, gratiis, praeeminentiis , 
exemptionibus, indultis, quibus aliae ecclesiae 
basilicae minores huiusmodi quomodolibet utun- 
tur, fruuntur vel uti ac frui possunt et poterunt, 
atque eamdem ecclesiam basilicam appellari vo- 
lumus et mandamus. 


MDCCCXLITT, 


259 


Decernentes has praesentes literas, validas et 
efficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, ac illis ad 
quos spectat et pro tempore spectabit in omni- 
bus et per omnia plenissime suffragari et ab 
eis respective inviolabiliter observari; sicque in 
praemissis per quoscumque iudices ordinarios 
et delegatos etiam causarum palatii Nostri apo- 
stolici auditores iudicari et definiri debere, ac 
irritum et inane si secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter conti- 
gerit attentari. 

Non obstantibus quoties opus fuerit Bene- 
dicti XIV praedecessoris Nostri super divisione 
materiarum, aliisque apostolicis ac in univer- 
salibus provincialibusque et synodalibus conci- 
liis editis generalibus vel specialibus constitu- 
tionibus et sanctionibus, nec non eiusdem ec- 
clesiae etiam iuramento atque confirmatione 
apostolica vel quavis firmitate alia roboratis 
statutis et consuetudinibus, ceterisque contrarlis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima februarii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo tertio, pontificatus No- 
stri anno decimo tertio. 


CXCIX. 


EPISTOLA 


Ad Franciscum De Aguirre pro-praesidem di- 
tionis ab Aequatore nuncupatae scribens, 
illum certiorem facit, Conchensis ecclesiae 
regimini episcopum Petrum Antonium Torre 
praefecisse ?. 


Dilecto filio nobili viro 
Francisco De Aguirre 
pro-praesidi ditionis 

ab Aequatore nuncupatae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, nobilis vir, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Diu Nos sollicitos tenuit infelix conditio 
ecclesiae Conchensis, suo, multos ante annos, 
pastore viduatae ; nec potuimus antehac indu- 
cere animum ut eidem episcopum daremus di- 
lectum filium Petrum Antonium Torres; quan- 
doquidem ex variis variorum testimoniis circa 
ipsius causam huc perlatis metuere cogebamur, 
ne idem ecclesiasticus vir meritis dotibusque 
careret, quas et dignitas tam excelsi muneris 
et peculiaris illius dioeceseos ratio postulabant. 
Novissime autem literas tuas accepimus, indices 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


2 Ex Archivio Brevium ad Principes; vide regesta Epistolarum Latinarum. 


260 


tui religionis studii et reverentiae in Aposto- 
licam Sedem, quas Nobis a dilecto filio Petro 
Maria Moure afferendas curasti; ac tum in eis- 
dem literis, tum in documentis a te item missis 
graviora de doctrina probatisque dotibus pre- 
sbyteri illius argumenta et testimonia conside- 
ravimus; omni tandem dubitatione abiecta, pro- 
movendum illum duximus ad supradictae ec- 
clesiae regimen, prout ex actis apparet con- 
sistorii proxime a Nobis celebrati, atque ex 
apostolicis literis, quas subinde ea de re dedi- 
mus. Et quoniam memoratus Petrus Moure ad 
vos modo reversurus est, noluimus discedere 
illum absque hac Nostra epistola, qua officio 
illi tuo respondentes, studium paternae caritatis 
Nostrae perlibenter tibi testamur et confirma- 
mus. Firma vero spe sustentamur fore, ut novus 
episcopus rebus ecclesiae Conchensis, creditique 
sibi gregis saluti ea iugiter vigilantia ac sedu- 
litate cum Dei gratia sit consulturus, ut Nostro 
bonorumque omnium desiderio plane respon- 
deat, itemque, ut tu ipse dilecte fili nobilis vir, 
in supremo quo auctus es gubernandae reipu- 
blicae munere religionem Nostram sanctissimam 
ecclesiaeque catholicae immunitatem et iura tue- 
aris, nec permittas ut sacri antistites caeterique 
sub illis viri ecclesiastici ullo unquam modo 
impediantur quominus suis quique officiis ad 
Dei gloriam salutemque animarum libere sub 
Sanctae huius Sedis auctoritate ductuque fun- 
gantur. Nos interea non desistimus Deum O. M. 
orare suppliciter et obsecrare, ut tibi cunctoque 
istius reipublicae populo prospera et salutaria 
cuncta largiatur. Ac benedictionem apostolicam 
ex intimo corde depromptam tibi ipsi, dilecte 
fili nobilis vir, atque illi peramanter imper- 
timur. 

Datum Romae apud s. Petrum die vigesima 
tertia februarii anno millesimo octingentesimo 
quadragesimo tertio, pontificatus Nostri anno 
decimo tertio. 


CC. 
EPISTOLA 


Leopoldo Belgarum regi commendat archiepi- 
scopum Damiatensem Ioachim Pecci* nun- 
tium apostolicum *. 


Serenissimo ac potentissimo 
Belgarum regi illustri 


ACTA GREGORIL PP. XVI. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Serenissime ac potentissime rex, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Has regiae maiestati tuae literas reddet ven. 
frater Joachim archiepiscopus Damiatensis, cui 
Nostri Sanctaeque huius Sedis apud te nuncii 
munus detulimus. Eidem diligenter mandavi- 
mus, ut tibi Nostris verbis plurimam apprecetur 
salutem, et pro benevolo tuo in rem catholi- 
cam animo, multas iterum atque iterum gratias 
persolvat, sensus denique Nostrae in maiestatem 
tuam studiosissimae voluntatis testetur atque 
confirmet. Tum vero hac in re, tum in omni- 
bus de quibus Nostro nomine tecum acturus 
est, eamdem velimus ei fidem adiungas, quam 
Nobis ipsis coram loquentibus adhiberes. Vi- 
rum noveris honestate generis, fide, integritate, 
prudentia aliisque animi dotibus praestantem, 
nec dubitamus quin tu quidem, serenissime ac 
potentissime rex, illum benevolentissime exci- 
pias, et pro excelso quo es animo, regia beni- 
gnitate et peculiari favore tuo prosequaris. 

Nos etiam ipsum regiae maiestati tuae im- 
pense commendamus, et quidquid humanitatis 
et gratiae in eumdem contuleris gratum per- 
inde habebimus, ac si fuisset Nobis ipsis tri- 
butum. Interea Deum O. M. suppliciter oramus 
et obsecramus, ut regiam maiestatem tuam diu- 
tissime sospitet, ac verae omnis prosperitatis 
dono cumulatam perfecta Nobiscum caritate 
coniungat. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima prima martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio, pontifica- 
tus Nostri anno decimo tertio, 


CCI. 
EPISTOL*X 


Aloisiae Belgarum reginae commendat Ioachim 
Pecci nuntium apostolicum apud eius au- 
lam 3, 


Carissimae in Christo filiae Nostrae 
Aloysiae Belgarum reginae illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissima in Christo filia Nostra, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Veniet in conspectum regiae maiestatis tuae 
cum Nostris hisce literis ven. frater Joachim 
archiepiscopus Damiatensis, quem religionis 


1 Hic, arcano Divinae Providentiae consilio, ad supre- 
mum Pontificatus apicem dein est evectus, imposito sibi 
nomine Leonis PP, XIII, quem Deus diutissime sospitet. 


2 Ex Archivio Brevium ad Principes. 
3 Ex eodem Archivio, 


ANNO MDCCCXLIII. 


Studio, integritate, prudentia aliisque commen- 
datum egregiis animi dotibus destinavimus, ut 
apud serenissimum ac potentissimum Belgarum 
regem virum tuum, Nostri Sanctaeque huius 
Sedis nuncii munere fungatur. Ipse, ut ei man- 
davimus, plurimam tibi Nostro nomine salutem 
dicet, et Nostrae in te praecipuae paternaeque 
caritatis studium amplissime confirmabit. 

Novimus singularem pietatem erga Nos tuam; 
ideoque dubitare non possumus, quin hominem 
a Nobis missum benevolentissime excipias, be- 
nigneque audias cum validissimum patrocinium 
tuum postulabit praesertim, ut iniuncti a Nobis 
gravissimi ministerii partes, ad maiorem rei 
catholicae utilitatem gerat. Omnia vero, qui- 
bus eumdem prosequuta fueris, documenta regii 
favoris tui, ita Nobis grata fore scias, ac si fuis- 
sent in Nos ipsos collata. Interea Deum, a quo 
bona cuncta procedunt, orare suppliciter non 
intermittimus, ut tuae maiestati regiisque filiis 
abundantiae gratiae caelestis et veram omnem 
faustitatem largiatur. Ac Nostrae pignus stu- 
diosissimae voluntatis, apostolicam benedictio- 
nem tibi, carissima in Christo filia Nostra, 
atque illis amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima prima martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio, pontifica- 
tus Nostri anno decimo tertio. 


Ccil. 
EPISTOLA - 


Commendat archiepiscopum Damiatensem Ioa- 
chim Pecci, quem mittit nuntium ordinarium 
apud regem Belgarum '. 


Dilecto filio Nostro 
Engelberto tit. S. Bartholomaei in Insula 
presb. S. R. E. cardinali Sterckx 
archiep. Mechliniensi 
et venn. fratribus episcopis Belgii 
eius suffraganeis 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili et venerabiles fratres 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Aderit cum Nostris hisce literis, ven. frater 
Joachim archiepiscopus Damiatensis, quem No- 
strum Sanctaeque huius Sedis nuncium istic a 
Nobis constitutum, tibi dilecte fili Noster, vo- 
bisque venerabiles fratres, impense commenda- 
mus. Eidem itaque Nostro nomine vobiscum 
agenti, eam in rebus omnibus adiungatis fidem, 
quam Nobis ipsis coram alloquentibus habe- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


| 


261 


retis, ac pro vestro erga Nos Sedemque hanc 
Apostolicam singulari devotione et obsequio 
praesto illi eritis, ubi studio, consilio et opera 
vestra opus habent ad iniuncti sibi gravissimi 
ministerii partes rite feliciterque obeundas. 
Hominem noveritis religionis laude, integritate, 
prudentia aliisque ingenii dotibus praestantem, 
quibus etiam praecipuam sibi apud vos bene- 
volentiam conciliaturum non dubitamus. Vestra 
quaecumque in illum officia memores animo 
retinebimus, eaque grata perinde habebimus ac 
si fuissent Nobis ipsis adhibita. Hac interim 
occasione tibi dilecte fili Noster, vobisque ve- 
nerabiles fratres, studium praecipuae Nostrae 
voluntatis testamur denuo et confirmamus. At- 
que huius pignus apostolicam benedictionem 
unicuigue vestrum et creditis fidei ac vigilan- 
tiae vestrae clericis laicisque fidelibus peramanter 
impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima prima martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio, pontifica- 
tus Nostri anno decimo tertio. 


CCIII. 
EPISTOLA 


S. R. E. cardinali de Bonald archiepiscopo 
Lugdunensi TIoachim Pecci nuntium apud 
aulam Belgarum regis commendat ?. 


Dilecto filio Nostro 
Ludovico 
tit. SSmae Trinitatis in Monte Pincio 
presb. S. R. E. cardinali de Bonald 
archiepiscopo Lugdunensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ut Nobis iucundissimum est habere oppor- 
tunitatem aliquam testandi tibi confirmandique 
singularem erga te benevolentiam Nostram, ita 
vicissim certi sumus gratum tibi fore, si quo 
possis, tuam erga Nos observantiam officio de- 
clarare. Hinc minime dubitamus, quin beni- 
gnissime excepturus sis venerabilem fratrem 
Joachim archiepiscopum Damiatensem, qui istuc 
transiens, Nostri Sanctaeque huius Sedis nuncius 
Bruxellas iturus te conveniet Nostro nomine sa- 
lutatum. Hominem religionis studio et prae- 
claris ingenii animique dotibus ornatum, tibi 
maiorem in modum commendamus, et quid- 
quid in illum favoris et gratiae erit a te col- 
latum, id tamquam Nobis ipsis tributum exi- 
stimabimus. Interim propensi in te animi No- 


2 Ex eodem Archivio, 


262 


stri pignus habeto apostolicam benedictionem 
quam tibi, dilecte fili Noster, et commissis fidei 
tuae ovibus peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s, Petrum sub annulo 
piscatoris die decima prima martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio, pontifica- 
tus Nostri anno decimo  tertio. 


CCIV. 
EPISTOLA 


Comiti Camillo de Briey, Belgarum regis ex- 
terarum relationum ministro, Ioachim Pecci 
nuntium apost. commendat '. 


Dilecto filio nobili viro 
comiti Camillo de Briey 
Belgarum regis exterarum relationum 
ministro 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, nobilis vir 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Has nobilitati tuae literas reddet venerabilis 
frater loachim: archiepiscopus Damiatensis, quem 
Bruxellas destinavimus, ut apud serenissimum 
ac potentissimum Belgarum regem Nostri San- 
ctaeque huius Sedis nuncii munere insignitus re- 
sideat. Minime dubitamus quin hominem eximia 
virtute ingeniogue suo Nobis probatum huma- 
niter benigneque excipias, eidemque Sedis Apo- 
stolicae Ecclesiae negotia istic gerenti studiis 
atque ope tua libenter, ubi oportuerit, sis ad- 
futurus. Quidquid autem officii nuncio huic 
Nostro praestiteris, perinde id equidem repu- 
tabimus ac si fuisset in Nos ipsos collatum. 
Ipse, ut ei mandavimus, testabitur et confir- 
mabit sensus Nostrae in te praecipuae benevo- 
lentiae; cuius etiam pignus esse volumus apo- 
stolicam benedictionem, quam omnis auspicem 
gratiae caelestis, tibi, dilecte fili, nobilis vir, 
peramanter impertimur. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris. die decima prima martii 
millesimo octingentesimo quadragesimo tertio, 
pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCV. 


EPIS TOLA 


Ioannem Lindo praesidem S. Salvatoris in Ame- 
rica monet de erectione novae cathedralis 
ecclesiae in urbe S. Salvatoris, ad quam 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Georgium de Viteri episcopum consecratum 
provehit ?. 


Dilecto filio nobili viro 
Toanni Lindo 
praesidi ditionis 
S. Salvatoris in America 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili nobilis vir, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Annuimus libenti sane animo tuis et istius 
gentis desideriis, venerabilis quoque fratris Rai- 
mundi Guatimalensis archiepiscopi consensione 
suffultis, ut ad maiorem Dei gloriam et utili- 
tatem animarum novam in urbe Sancti Salva- 
toris cathedralem ecclesiam institueremus. In 
consistorio autem sexto kalendas mensis proximi 
a Nobis celebrato, proveximus ad eius regimen 
illum ipsum ecclesiasticum virum, qui ad Nos 
in eam causam legatus advenerat, nempe ve- 
nerabilem fratrem Georgium de Viteri, de cuius 
virtute idoneisque ad id muneris dotibus tam 
ex documentis aliis, tum ex gravissimo tuarum 
etiam literarum et memorati archiepiscopi testi- 
monio Nobis constiterat. Ipse igitur acceptis apo- 
stolicis literis collatae sibi dignitatis testibus et in 
ipsa hac alma Urbe ex mandato Nostro episcopus 
consecratus ad vos redire festinat, ut gregis sui 
curam, Deo benedicente, suscipiat. Eidem itaque 
has ad nobilitatem tuam literas damus, ut sensus 
Nostrae in te tuosque concives paternae ac fla- 
grantissimae caritatis testemur et confirmemus, 
nec non ut episcopum ipsum tuis nominatim, 
aliorumque reipublicae procerum benignitati ac 
favoribus commendemus: quo is scilicet ve- 
stris, cum opus fuerit, studiis adiutus sacra Ec- 
clesiae iura tueri et omnes pastoralis officii 
partes sine ullo impedimento alacrius et maiore 
cum fructu adimplere valeat. Id quidem te 
atque illos pro vestra religione ac pietate ultro 
libenterque praestituros confidimus, atque in- 
terim a Deo O. M. in omni oratione et obse- 
cratione cum gratiarum. actione supplices po- 
scimus, ut super cunctos istius gentis ordines 
sua propitius dona multiplicet. Horum denique 
auspicem apostolicam benedictionem tibi dilecte 
fili, nobilis vir, eisdemque concivibus tuis toto 
cordis affectu peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die decima 
prima martii millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo tertio, pontificatus Nostri anno decimo 
tertio. 5 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


2 Ex eodem Archivio; vide regesta Epistolarum Latinarum. 


ANNO MDCCCXLIII. 


CCVI. 
EPISTOLA 


Ad Ioannem Petrum Boyer Haitarum reipubli- 
cae praesidem respondens, eius gratissimum 
habet studii testimonium a’ quo est animatus 
religionis in Haitana republica tuendae. 
Cum illo dein tristatur de horribili terrae- 
motu, quo non pauca pars christiani illius 
gregis concussa est. Ut autem res sacrae 
in meliorem ordinem restituantur, illuc mittit 
legatum, qui propositae conventionis capita 
paulisper tantum immutata afferet, quae. ta- 
men immutationes nihil prorsus quod civilis 
sit ordinis attingunt '. 


Dilecto filio illustri et honorabili viro 
Ioanni Petro Boyer 
Haitarum reipublicae praesidi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, illustris vir, 


salutem et apostolicam benedictionem. 


A vyenerabili fratre episcopo s. Ludovici du- 
dum a Nobis ad nobilitatem tuam allegato per- 
latae ad Nos fuerunt humanissimae tuae literae, 
iteratum et luculentum sane Nobisque gratissi- 
mum habentes testimonium studii, quo ani- 
matus es catholicae religionis in Haitana repu- 
blica fovendae ; idemque episcopus delegatus 
Noster sua etiam relatione testatus est et con- 
firmavit, te, dilecte fili, Nobis validissima ope 
tua perlibenter impenseque adfuturum, .ut sa- 
cras istic res praeteriti temporis discrimine af- 
flictas in meliorem conditionem canonicumque 
ordinem restituamus. Adiecit insuper adventu- 
rum huc brevi hominem nobilitati tuae pro- 
batum tuisque instructum mandatis, qui no- 
mine tuo ageret, atque adeo conveniret Nobis- 
cum de nonnullis rerum capitibus, quae gubernio 
tuo ac delegato ipsi Nostro in eum finem Nobis 
proponenda visa fuerant. Dum vero expectaba- 
mus in dies legatum ipsum tuum, perlati istinc 
sunt tristissimi nuncii de terrae motu horribi- 
li, quo haud parva regionis pars concussa est, 
ad urbem praesertim Haitani Capitis, quam 
pene totam corruisse, nec paucos sub eius rui- 
nis obiisse incolas cum magno equidem pa- 
terni Nostri cordis dolore intelleximus. Huic 
tantae calamitati tribuendum ducimus, quod 
virum adhuc non miseris, quem huc destina- 
veras ; proindeque decrevimus mittere denuo 
ad te, dilecte fili, ipsum illum delegatum No- 
strum ven. fratrem Josephum quem opportunis 
ad negotium perficiendum mandatis instruxi- 
mus ; ideoque petimus, ut ei Nostro nomine 


263 


tecum acturo, eamdem habeas fidem quam 
Nobis coram alloquentibus adhiberes. Ipse igi- 
tur nobilitati tuae renunciabit, Nos tum per 
aliquos ven. fratres Nostros cardinales S. R. E., 
tum per Nos ipsos sedulo graviterque expen- 
disse singula, quae idem episcopus attulerat, 
propositae conventionis capita; et tandem in 
eam venisse sententiam ut conventionem pro- 
baturi simus, nonnullis tantum immutatis, quo- 
rum porro modum a delegato ipso Nostro co- 
gnosces. Haud vero fugiet prudentiam tuam, 
eas immutationes nihil prorsus attingere quod 
civilis sit ordinis, sed Nos quidem sollicitudine 
onerati omnium ecclesiarum, atque ad _ sacri 
juris custodiam in suprema hac Petri Sede 
constituti assentiri aliter in eam rem, officii 
Nostri conscientia reclamante, non possumus. 
Itaque Nobis omnino pollicemur, te dilecte 
fili rationi huic Nostrae pro tua religione tua- 
que in Nos pietate assensurum ; ut totum hinc 
conventionis negotium in valida firmaque pu- 
blici iuris forma perfici queat. Post haec respi- 
cientes iterum universim ad calamitosum in di- 
lione ista catholicae religionis statum, temperare 
Nobis non possumus, quin nobilitatem tuam 
obtestemur in Deo vehementer, ut consideres 
etiam atque etiam, quantae tibi apud homines 
gloriae, quantoque imprimis apud Omnipoten- 
tem Dominum merito erit quum Nostro dele- 
gato Nobisque ipsis in Nostra erga populum 
Haitarum sollicitudine, non aliud quam divini 
nominis sanctificationem salutemque animarum 
quaerentibus, adiutricem tuam operam et to- 
tum quo summa vales auctoritate tua praesi- 
dium praebueris. Interea non desistimus Patrem 
misericordiarum per lIesum Christum filium 
suum omni qua possumus, supplicum precum 
contentione obsecrare, ut tibi atque universis 
fidelibus Haitanae reipublicae Nobis in Christo 
ipso carissimis prospera et salutaria cuncta lar- 
giatur. Denique Nostrae testem paternae ac stu- 
diosissimae voluntatis apostolicam benedictio- 
nem tibi, dilecte fili, illustris et honorabilis 
vir, totique eidem Haitano populo peramanter 
impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die decima 
quinta martii anno millesimo octingentesimo 
quadragesimo tertio, pontificatus Nostri anno 
decimo tertio. 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes; vide regesta Epistolarum Latinarum, 


264 
CCVII. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Fr. Fidelis Sutter a Ferrara vicarius apost. 
missionis Thunetanae nominatur, episcopali 
charactere haud insignitus '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Apostolatus officium, meritis licet imparibus, 
Nobis ex alto commissum, quo ecclesiarum 
omnium regimini divina dispositione praeside- 
mus, utiliter exequi adiuvante Domino cupien- 
tes, solliciti corde reddimur et solertes, ut, cum 
de ecclesiarum ipsarum regiminibus agitur com- 
mittendis, tales eis in pastores praeticere stu- 
deamus, qui populum suae curae creditum 
_ sciant non solum doctrina verbi, sed etiam 

exemplo boni operis informare, commissasque 
sibi ecclesias in statu pacifico et tranquillo ve- 
lint et valeant, auctore Domino, salubriter re- 
gere et feliciter gubernare. 

Quum itaque ad catholicae religionis bonum 
in locis Thunetanae missioni subiectis stabiliter 
procurandum statuerimus, memoratae missionis 
regimen vicario apostolico, charactere episcopali 
haud insignito, committendum esse, Nos de 
tua pietate, doctrina et prudentia, itemque ca- 
tholicae religionis studio quamplurimum in Do- 
mino confisi, quod ea, quae tibi committendo 
duxerimus, cumulate sis expleturus, de vene- 
bilium fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium 
negotiis Propagandae Fidei praepositorum con- 
silio in iisdem locis Thunetanae missioni sub- 
iectis, te vicarium apostolicum absque tamen 
charactere episcopali ad Nostrum et Sedis Apo- 
stolicae beneplacitum tenore praesentium eligi- 
mus, deputamus et constituimus cum omnibus 
facultatibus ac iuribus, quae huius sunt muneris 
propria, salva tamen semper in praemissis ipsius 
congregationis auctoritate. 

Mandamus propterea omnibus et singulis, ad 
quos spectat ac spectabit in posterum, ut tibi 
in praemissis prompti pareant et obediant, tua- 
que salubria monita ac mandata humiliter susci- 
piant et efficaciter adimpleant ; alioquin sen- 
tentiam seu poenam, quam rite tuleris seu sta- 
tueris in rebelles, ratam habebimus ac faciemus, 
auctorante Domino, usque ad satisfactionem con- 
dignam inviolabiliter observari. 

Non obstantibus apostolicis ac in universa- 
libus provincialibusque et synodalibus conciliis 
editis generalibus vel specialibus constitutioni- 
bus et ordinationibus, privilegiis quoque, in- 
dultis et literis apostolicis in contrariis prae- 
missorum quomodolibet concessis, confirmatis 


ACTA GREGORII PP. XVi. 


et innovatis ; quibus omnibus et singulis illo- 
rum tenores praesentibus pro plene et sufficien- 
ter expressis, ac de verbo ad verbum insertis 
habentes, illis alias in suo robore permansuris, 
ad praemissorum effectum, hac vice dumtaxat, 
specialiter et expresse derogamus, caeterisque 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die vigesima prima martii 
millesimo octingentesimo quadragesimo tertio, 
pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCVIII. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Missionem Thuneti in Africa in vicariatum 
apostolicum erigit ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ex debito pastoralis officii superna Dei pro- 
videntia humeris Notris impositi, non leve sane 
universi gregis dominici onus ferentes, illis prae- 
sertim ovibus, quae regiones a Sede hac Apo- 
stolica, ubi catholicae centrum est unitatis, 
longe dissitas incolunt, maiori consulendum 
sedulitate censemus, ut in adventu pastoris ae- 
terni repertae, sicut oportet, per apostolicam 
curam intra verum ovile, ad pascua coelestia 
possint vocari feliciterque perduci. 

Hinc quum innotuerit in Thunetana missione 
catholicorum numerum augeri in dies, ac modo 
talia esse rerum adiuncta, ut pro bono reli- 
gionis vicariatus apostolicus ibi constituatur, 
de venn. fratrum Nostrorum Sanctae Romanae 
Ecclesiae cardinalium consilio statuimus, ut in 
eadem missione vicariatus apostolicus habeatur, 
qui, praeter spiritualem iurisdictionem, tempo- 
ralia etiam iura missionis eiusdem ineat. 

Motu igitur Proprio, ex certa scientia et ma- 
tura deliberatione deque apostolicae potestatis 
plenitudine, harum literarum vi, in missione 
Thunetana vicariatum apostolicum erigimus ac 
deputamus. 

Decernentes has praesentes literas semper fir- 
mas, validas et efficaces existere ac fore, suos- 
que plenarios et integros effectus sortiri et ob- 
tinere, ac illis, ad quos spectat et spectabit hoc 
futurisque temporibus, plenissime suffragari. 
Contrariis non obstantibus quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 


-annulo piscatoris die vigesima prima martii 


millesimo octingentesimo quadragesimo tertio, 
pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


1 Ex Iure Pontificio de P. F, 


2 Ex eodem Iure Pontificio de P. F, 


ANNO MDCCCXLIII. 


CCIX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus parocho S. Laurentii in Lucina datur 
facultas in ea paroecia Sodalitatem Cordis 
Mariae instituendi '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ea praesertim pia instituta fovere, excitare, 
inflammare Romani Pontifices semper consue- 
verunt, quae in sempiternam hominum salutem 
omni contentione procurandam incumbunt , 
quaeque diu noctuque Deo Optimo Maximo pro 
peccatorum conversione preces obsecrationesque 
effundunt. Hac sane mente per similes Nostras 
apostolicas literas die decima quinta februarii 
superiori anno datas, dilecto filio Nostro Con- 
stantino S. R. E. presbytero cardinali Patrizi, 
Nostro in alma Urbe vicario in spiritualibus ge- 
nerali, mandavimus, ut auctoritate Nostra apo- 
stolica, pro suo tamen arbitrio, sodalitatem seu 
piam unionem a Sstho Mariae Corde nuncupa- 
tam ad S. Laurentii in Lucina institueret, in 
quam sodalitatem christifideles tantum Romae 
degentes possent cooptari, eamdemque pluribus 
indulgentiis et gratiis ditavimus. Cum vero di- 
lectus filius presbyter Ferdinandus Papi Cleri- 
corum MM., animarum curator paroeciae S. Lau- 
rentii in Lucina eiusdemque sodalitatis mode- 
rator, impense cupiat, non tantum christifideles 
Romae, sed ubique gentium morantes, etiam in 
hanc sodalitatem cooptari posse, iccirco supplici 
cum prece a Nobis petiit eius rei ergo, aposto- 
lica venia muniri. Nos igitur quibus nihil un- 
quam antiquius nihil gratius quam istorum 
institutorum bono et incremento prospicere, 
huiusmodi votis benigne annuendum existima- 
vimus. 

Quamobrem omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti aliisque ecclesiasticis sententiis, censu- 
ris ac poenis quovis modo vel quavis de causa 
latis, si quas forte incurrerint, huius tantum 
rei gratia absolventes et absolutos fore censen- 
tes, eidem Ferdinando Papi presbytero et pa- 
rocho, eiusque in huiusmodi parochi moderato- 
ris munere successoribus perpetuum in modum 
concedimus et indulgemus, ut in memoratam 
sodalitatem Ssmi Cordis Mariae in Sancto Lau- 
rentio in Lucina, hic in Urbe pro peccatorum 
conyersione institutam, etiam cuiusque gentis 
et ubique morantes christifideles vel singillatim 
vel in pios coetus collectos cooptare possint, 
atque ita adscriptis singulas indulgentias , pri- 


265 


vilegia et gratias, quibus alii praedictae soda- 
litatis Romae degentes utuntur fruuntur, pariter 
concedimus et elargimur. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere et fore, suosque plena- 
rios et integros effectus sortiri et obtinere, di- 
ctisque hoc futurisque temporibus plenissime 
suffragari; sicque per quoscumque iudices or- 
dinarios et extraordinarios etiam S. R. E. car- 
dinales ordinari ac definiri debere, irritumque 
et inane quidquid secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter con- 
tigerit attentari. 

Non obstantibus apostolicis constitutionibus 
eiusdemque sodalitatis etiam iuramento, con- 
firmatione apostolica vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, ceterisque 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die trigesima prima martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio, pontifi- 
catus Nostri anno decimo tertio. 


CCX. 


Memorat ea quae pro spirituali bono Portu- 
galliae regni acta sunt, praecipue in electione 
episcoporum. Hinc nonnullos ecclesiasticos 
viros episcopos nominat, quorum Franci- 
scum a S. Ludovico, olim episcopum Co- 
limbriensem, promovet ad patriarchalem ec- © 
clesiam Olisiponensem, Petrum Paulum de 
Tigueiredo ad episcopalem ecclesiam Bra- 
charensem, Guillelmum Henriquez de Car- 
valho ad ecclesiam Leiriensem regendam 
proponit ?. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE TERTIA APRILIS 
MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO TERTIO. 


Venerabiles fratres 


Conquesti sumus non semel in amplissimo 
vestro consessu de iis, quae in Lusitaniae re- 
gno plures ante annos in religionis damnum, 
atque in multiplicem sacrae potestatis iniuriam 
contigerant, simulque declaravimus, nihil Nobis 
potius fore quam ut violata illic Ecclesiae iura, 
Deo adiutore, tueremur; atque interim ipsas 
Nostras ad vos orationes in publicum edi man- 
davimus, ut de reclamationibus et consiliis iis- 
dem Nostris palam constaret. Hinc vero nun- 
quam, destitimus fidelium Lusitanorum spiritua- 


1 Ex Archivio Paroeciae Sancti Laurentii in Lucina de Urbe. 


2 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


Acta Grecori XVI. Vol. III. 


266 


libus indigentiis, omni, qua datum erat, ratione 
opitulari; dum una vobiscum prosterneremus 
humillimas preces ante faciem Dei, pleniorem 
implorantes misericordiam et gratiam in au- 
xilio opportuno. 

Ignotum autem vobis non est, venerabiles 
fratres, affulsisse postea meliorem temporum 
spem, cum Romam venit dilectus filius vice— 
comes a Carreira, a carissima in Christo filia 
Nostra Mariae Portugalliae et Algarbiorum re- 
gina fidelissima ad Nos extra ordinem legatus ; 
quem quidem legationis eiusdem munere tum 
demum fungi permisimus, quum ex acceptis 
a regina mandatis rite declaravit, ipsam omnes 
antistites, qui postremis etiam annis ad Lusita- 
nas ecclesias a Sancta hac Sede instituti fuerant, 
agnoscere uti veros atque unicos illarum epi- 
scopos, atque in reliquis adfuturam se Nobis ope 
sua, ut afflictis in suo regno religionis rebus, au- 
ctoritate Nostra apostolica, prospiceremus. Ita- 
que postquam nonnullis saltem ex eiectis epi- 
scopis liber ac tutus ad suas sedes reditus pa- 
tuisset, ac Nobis cum memorato legato de aliis 
quibusdam rebus rite convenisset, permisimus, 
ut eidem hinc discessuro alter sufficeretur di- 
lectus filius commendator de Miqueis, qui 
porro apud Nos resideret. Subinde Olisiponen 
misimus dilectum fillum Franciscum Capaccini 
praesulem in ministerio Romani Pontificis diu 
multaque cum laude versatum, quem consiliis 
atque ope suffultum praestantis doctrina viri 
dilecti filii Stephani Vizzardelli, ac munere in- 
signitum internuntii delegatique apostolici No- 
stri, congruis instruximus mandatis et faculta- 
tibus, ut conditionem sacrarum in Lusitania 
rerum propius inspiceret, et opportuna malis 
remedia vel admoveret, vel Nobis admovenda 
proponeret. Is igitur ab anno eoque amplius 
Olisipone residens, nulli quidem pepercit seu 
labori seu curae, nec pauca iam in animarum 
salutem ecclesiaeque utilitatem perfecit; ve- 
rum eas nactus est rerum ac temporum diffi- 
cultates, ut nondum annuntiare vobis, et gra- 
tulari possimus, cuncta inibi in canonicum 
ordinem rediisse. Iam nunc tamen communi- 
canda vobis censuimus nonnulla, quae acta cu- 
rataque sunt circa regimen ecclesiarum eius di- 
tionis ; quarum quidem aliquibus novos prae- 
sules in ipso hoc consistorio daturi erimus. Ac 
primum ad ecclesias quod attinet, quae ab- 
sentis adhuc pastoris reditum praestolantur, his 
quidem consultum est per dilectos a Nostro 
internuntio probatissimos viros, qui singulas, 
vice ac nomine episcopi, donec is abfuerit, mo- 
derabuntur. Quod vero spectat ad ecclesias, quae 
viduae sunt, octo iamdudum designati fuerant 
viri ecelesiastici, quos reginae gubernium ad 
totidem illarum nominare proposuerat. Horum 
Nos unum atque alterum prorsus reiecimus ; 
ea insuper conventione accedente, ut eorundem 
loco alii nominentur spectatae omnino proba- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


taeque virtutis. Ex reliquis tres hodie promo- 
vebimus, unum ad patriarchalem ecclesiam 
Olisiponensem , alterum ad ecclesiam Bracha- 
rensem antiquitate pariter metropolitanae suae 
dignitatis, ac dioeceseos amplitudine illustrem, 
tertium ad episcopalem ecclesiam Leiriensem. 
Hi autem sunt venerabilis frater Franciscus a 
S. Ludovico episcopus olim Colimbriensis, et 
dilecti filii Petrus Paulus de Tigueiredo et Guil- 
lelmus Henriquez de Carvalho. Haud quaquam 
hoc loco dissimulare volumus, quaedam ab eis, 
ac praesertim a primo alteroque ipsorum con- 
tra canonicas sanctiones gesta fuisse, quae Nos 
circa eorumdem promotionem, valde ancipites 
atque sollicitos habuerunt. Verum nonnullis ex 
vestro ordine in consilium adhibitis, et eccle- 
siarum illarum necessitate, ac summa planeque 
maxima providendi aliter difficultate perspecta, 
tandem post fusas ad Deum preces induximus 
animum, ut eorum nominationi annueremus. Id 
scilicet non antea fecimus, nisi postquam unus- 
quisque ipsorum datis ad Nos litteris decla- 
rasset, se quaecumque egerat iudicio Nostro sub- 
mittere, acturumque deinceps uti obedientem 
planeque devotum S. Ecclesiae Romanae filium ; 
et postquam Nos ipsi ex idoneis iam documentis 
cognovissemus, eos ceteroquin religionis studio, 
et ingenii, probitatis doctrinaeque dotibus non 
carere, ac bono apud fidelem populum testi- 
monio commendari. Cum igitur in hanc sen- 
tentiam non sine oratione et consilio, matura- 
que totius causae consideratione venerimus, nec 
exempla Nobis defuerint decessorum Nostrorum, 
qui ab ipsa maiorum aetate similem, haud 
dissimili tempore inivere rationem, bona equi- 
dem spe sustentamur fore, ut benedicat cona- 
tibus hisce Nostris dives in misericordia Do- 
minus, adsitque propitius in abundantia gratiae 
suae, tum illis, tum probatis aliis viris, quos 
hodie item ad diversas ecclesias provecturi su- 
mus, ut tradendis vigilantiae suae populis omnes 
verbo pariter exemplogue proficiant. 


CCXI. 


EPISTOLA 


Franciscum patriarcham Lisbonensem monet, 
ex peculiari gratia indulsisse, ut statim ac 
literas accepit, munere et iuribus pastoralis 
regiminis, sublatis existentibus impedimentis, 
uti potuisset. Hinc reprobat consuetudinem 
suscipiendi procurationem vacantis Ecclesiae, 
nondum obtenta approbatione Sedis Apostoli- 
cae; tunc enim vicariorum capitularium con- 
stitutio ad arbitrium laicae potestatis trans- 
ferretur, illudque consequeretur, ut Roma- 
nus Pontifex ab ecclesia iam occupata re- 


ANNO MDCCCXLIII, 


pellere nequeat hominem a principe nomi- 
natum, et episcopali munere indignum. Ca- 
nones autem Ecclesiae, in antistitum electione, 
reiiciunt talem abusum, qui Ecclesiae liber- 
tati vincula iniicit '. 


Venerabili fratri 
Francisco 
patriarchae Lisbonensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


In consistorio quod die tertia huius mensis 
celebratum a: Nobis est, praefecimus te patriar- 
chali isti ecclesiae, quemadmodum apostolicae 
literae de more a Nobis sub plumbo datae te- 
stabantur. Eisdem et alias addidimus literas 
apostolicas, piscatoris annulo obsignatas, quas 
huic epistolae inclusas invenies. Ex his autem 
intelliges, Nos ex peculiari gratia indulsisse, ut 
statim ac ipsas heic adiunctas literas acceperis, 
fungi valeas pastorali munere et cohaerentibus 
iuribus libere uti. Ita scilicet visum Nobis est 
antevertere impedimenta illa, quae tu ipse obven- 
tura praevideras ex praesenti conditione Eccle- 
siae tuae in qua duplex capitulum est, alterum 
canonice constitutum sed a suorum offciorum 
functione praepeditum ; alterum calamitoso 
tempore cum manifesta sacri iuris violatione 
illi subrogatum, quocum proinde nihil. tibi fore 
commune verbis factisque ipsis sapientissime 
testatus es. Haec sane tua ratio erga memora- 
tum novum capitulum uti et consignata in tuis 
ad Nos literis declaratio, qua te quaecunque 
egeras submittere iudicio Nostro professus fui- 
sti, facile Nobis persuasit, ut fraternitatem tuam 
ad patriarchale munus provehere non differe- 
mus. Ceterum probari Nobis minime potuit 
quod iisdem in literis scribis de consuetudine 
contra cognitas perspectasque fraternitati tuae 
canonum sanctiones istic inducta, scilicet ut 
qui ad patriarchatus dignitatem a principe de- 
signatus est, nondum autem a Sede Apostolica 
ad illam provectus, suscipiat interim vacantis 
ecclesiae procurationem a capitulo (seu ab alio 
in quem id iuris devolutum) sibi delatam. Sane 
per huiusmodi consuetudines vicariorum capi- 
tularium constitutio ad arbitrium transferretur 
laicae potestatis, illudque insuper inde conse- 
queretur longe funestissimum, ut si. quando 
Romanus Pontifex hominem a principe nomi- 


natum episcopali munere dignum non invenerit, ° 


vix porro aut ne vix quidem illum ab occupata 
iam ecclesia repellere valeat. Iam vero ignotum 
non est prudentiae tuae sacros ecclesiae canones 
reiicere omnino eas consuetudines, quae sive 


267 


aliis in rebus, sive nominatim in electionibus 
antistitum libertati Ecclesiae vincula iniiciunt. 
Quo praesertim pertinent literae Honorii III in 
cap. Noverit 49 de sentent. excomm., et re- 
sponsum Coelestini III in cap. Cum terra 14. de 
electione. Sed de his quidem hactenus; nec 
enim consilium Nobis est contristare te, vene- 
rabilis frater, quem singulari equidem et fla- 
grantissima in Domino caritate prosequimur. 
Immo et eam habemus de tua virtute opinio- 
nem, ut bona hinc spe sustentemur fore, ut Deo 
benedicente, partes tui pastoralis officii ad sa- 
lutem dilectarum ovium impigre et constanter 
adimpleas : atque ut Nobis tua ope adfuturus 
Sis quo et supradictum patriarchalis ecclesiae 
capitulum et cetera quae istic disiecta vel per- 
peram immutata lugemus, reparare ac restituere 
in canonicorum ordinem valeamus. Interea non 
intermittimus te gregemque tuum Deo et Verbo 
gratiae ipsius suppliciter commendare. Ac No- 
strae in te studiosissimae voluntatis pignus ad- 
iungimus apostolicam benedictionem quam tibi, 
venerabilis frater, atque illi peramanter imper- 
timur. 

Datum Romae apud s. Petrum die sexta 
aprilis anno millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo tertio, pontificatus Nostri anno decimo 
tert1o. 


CCXII. 
BULLA 


Qua fit concessio indumentorum magis insi- 
gnium favore canonicorum cathedralis eccle- 
siae Aversae ?. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


In suprema Principis Apostolorum Cathedra 
meritis licet imparibus, divina favente clementia, 
constituti, ad ea solertes animi Nostri curas li- 
benter intendimus per quae ecclesiarum omnium 
praesertim cathedralium decori et maiestati op- 
portune consulendo provide disponitur, ut per- 
sonae ecclesiasticae in eis Altissimo famulantes, 
peculiaribus condecorentur honoribus, cum ex 
hoc profecto non modicum divini cultus oria- 
tur incrementum ac christifideles ad piorum 
operum exercitium magis in dies excitentur, 
proindeque huiusmodi gratiarum concessionibus 
libenter annuimus prout conspicimus in Domino 
salubriter expedire. Sane pro parte dilectorum 
filiorum modernorum quatuor dignitariorum, 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes; vide regesta Epistolarum Latinarum. 


2 Ex Curia Episcopali Aversae, 


268 


ac viginti sex canonicorum maioris ecclesiae 
Aversanae Nobis nuper exhibita petitio contine- 
bat, quod ipsi in choro ceterisque ecclesiasticis 
functionibus usu pontificalium aliorumque ca- 
nonicalium insignium ex privilegio apostolico 
iam gaudent. Cum autem, sicut eadem petitio 
subiungebat, dignitarii et canonici praefati ad 
hoc ut dictae maioris ecclesiae decus clarius 
perfulgeat, ibique divinus cultus magis magis- 
que augeatur, plurimum cupiant digniori prae- 
rogativa condecorari, quare iidem Nobis humi- 
liter supplicari fecerunt, ut eis in praemissis 
opportune providere de benignitate apostolica 
dignaremur. 

Nos igitur, qui quantum in Domino possu- 
mus pia ecclesiasticarum personarum desideria 
ad maiorem Dei gloriam tendentia ad exaudi- 
tionis gratiam libenter admittimus, praefatos 
dignitarios ac canonicos dictae maioris ecclesiae 
specialibus favoribus et gratiis prosequi vo- 
lentes, nec non eorum quemlibet a quibusvis 
excommunicationis, suspensionis et interdicti 
aliisque ecclesiasticis sententiis, censuris et poe- 
nis a iure vel ab homine quavis occasione vel 
causa latis, si quibus quomodolibet innodati 
existunt ad effectum praesentium tantum con- 
sequendum harum serie absolventes et absolu- 
tos fore censentes, huiusmodi supplicationibus 
inclinati eisdem dignitariis ac canonicis, ut ipsi 
eorumque in dignitatibus ac canonicatibus di- 
ctae maioris ecclesiae successores de cetero per- 
petuis futuris temporibus tam in ipsa maiori ec- 
clesia illiusque choro et capitulo, ac inter mis- 
sarum et horarum canonicarum diurnarum pa- 
riter ac nocturnarum, aliorumque divinorum 
officiorum celebrationem, quam extra eam in 
processionibus aliisque omnibus actis capitu- 
laribus, ac publicis functionibus, etiam in syn- 
odalibus, provincialibus, universalibus generali- 
busque conciliis, ac etiam in praesentia Sanctae 
Romanae Ecclesiae cardinalium etiam de latere 
legatorum, vice-legatorum et Sedis Apostolicae 
nunciorum, archiepiscoporum et episcoporum, 
ac ordinariorum etiam proprii, et aliorum quo- 
rumcumque quavis auctoritate et potestate fun- 
gentium, ac honore et praeeminentia fulgentium, 
quibuscumque anni temporibus et diebus guan- 
documque ubicumque et quotiescumque opus 
fuerit, vestem talarem violacei coloris, nec non 
cappam magnam supra rochetum ad instar ca- 
nonicorum ecclesiae Capuanae deferre et ge- 
stare, illisque libere et licite uti respective pos- 
sint et valeant, apostolica auctoritate, ipsarum 
tenore praesentium, perpetuo concedimus et in- 
dulgemus. 

Ipsosque dignitarios ac canonicos, eorum- 
que successores praefatos super praemissis a 
quoquam quavis auctoritate, et quovis prae- 
textu colore vel ingenio molestari, inquietari, 
perturbari vel impediri numquam posse neque 
debere, ac easdem praesentes et quocumque ca- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


pite quantumvis iuridico et legitimo, de sub- 
reptionis vel obreptionis, aut nullitatis vitio, 
seu intentionis Nostrae, vel quopiam alio de- 
fectu notari, impugnari, invalidari, revocari, 
suspendi, limitari, ad viam et terminos luris 
reduci, seu adversus illos restitutionis in inte- 
grum aut aliud quodcumque iuris vel facti, 
aut iustitiae seu gratiae remedium impetrari, 
seu illis in aliquo derogari, aut quidquam aliud 
in contrarium disponi nullo unquam tempore 
posse, nec illas sub quibusvis similium vel dis- 
similium gratiarum revocationibus, suspensio- 
nibus, limitationibus, derogationibus, aut allis 
contrariis dispositionibus etiam ut praefertur, 
vel alias quovis modo etiam per cancellariae 
apostolicae regulas, aut constitutiones aposto- 
licas pro tempore factis et faciendis compre- 
hendi, sed semper ab illis excipi, et quoties 
illae emanabunt toties in pristinum et vali- 
dissimum statum restitutas, repositas et ple- 
narie reintegratas, ac de novo etiam sub qua- 
cumque posteriori data per eosdem dignitarios 
et canonicos quandocumque eligenda conces- 
sas esse et fore, suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere, et ab omnibus, ad 
quos nunc spectat et pro tempore quomodo- 
libet spectare poterit in futurum firmiter et 
inviolabiliter observari, eisdemque dignitariis 
et canonicis semper et perpetuo suffragari; sic- 
que et non alias per quoscumque iudices ordi- 
narios vel delegatos, quavis auctoritate fungen- 
tes, etiam causarum palatii apostolici auditores, 
ac praefatae S. R. E. cardinales etiam de. la- 
tere legatos, vice-legatos dictaeque Sedis nun- 
cios iudicari et definiri debere, et quidquid se- 
cus super his a quoquam quavis auctoritate 
scienter vel ignoranter contigerit attentari irri- 
tum et inane decernimus. 

Non obstantibus quibusvis etiam in synoda- 
libus, provincialibus, generalibus et universa- 
libus conciliis editis vel edendis specialibus vel 
generalibus constitutionibus et ordinationibus 
apostolicis dictaeque maioris ecclesiae, etiam 
iuramento, confirmatione apostolica vel quavis 
firmitate alia roboratis statutis et consuetudini- 
bus, privilegiis quoque, indultis et literis apo- 
stolicis quibusvis superioribus et personis in 
genere vel in specie aut alias in contrarium 
praemissorum quomodolibet forsan concessis, 
approbatis , confirmatis et innovatis; quibus 
omnibus et singulis etiamsi de illis, eorumque 
totis tenoribus specialis specifica expressa et 
individua non autem per clausulas generales 
idem importantes mentio seu quavis alia ex- 
pressio habenda aut alia aliqua etiam exquisita 
forma ad hoc servanda foret eorum tenores ac 
si de verbo ad verbum nil penitus omisso et 
forma in illis tradita observata eisdem prae- 
sentibus pro plene et sufficienter expressis ha- 
bentes illis alias in suo robore permansuris, 
tutissime et plenissime specialiter et expresse 


ANNO MDCCCXLIII. 


nec non opportune et valide pro hac vice 
dumtaxat ad praemissorum validissimum effe- 
ctum, harum quoque serie derogamus, ceteris- 
que contrariis quibuscumque. 

Nulli. ergo omnino hominum liceat hanc pa- 
ginam Nostrae absolutionis, concessionis, in- 
dulti, decreti et derogationis infringere vel ei 
ausu temerario contraire. Si quis autem hoc 
attentare praesumpserit, indignationem omni- 
potentis Dei ac beatorum Petri et. Pauli apo- 
stolorum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo tertio, sexto idus aprilis, 
pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCXIII. 
BUGLL'A 


Qua Parisiis fit erectio capituli regii in ecclesia 
S. Dionysii episcopi et martyris '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Quo maiori sacrae aedes vetustate ac splen- 
dore praestabant, eo impensiori studio consue- 
verunt Romani Pontifices praedecessores Nostri 
peculiaribus illas sive honoribus sive privilegiis 
cumulare, probe intelligentes, quantopere id- 
ipsum ad confovendam augendamque fidelium 
pietatem inserviret. Hinc ecclesiam, amplitudine 
et magnificeniia insignem, iam inde a saeculo 
sexto in civitate S. Dionysii prope Parisios con- 
stitutam, atque eidem inclyto episcopo et mar- 
tyri dicatam, (quem scilicet illustris Francorum 
natio ob illatum sibi ab ipso divinitus chri- 
stianae fidei lumen, maxima semper religione 
venerata est), praeclaris vel a prima aetate pri- 
vilegiis, constanti regum erga illam studio ob- 
secundantes, Romani iidem Pontifices honesta- 
runt. Nec minori dilectionis affectu continentis 
coenobii abbates et monachos sacro eiusdem 
cultui assiduam sanctamque operam navantes 
prosecuti sunt, regum in eos benevolentiam 
aemulati, ut inde etiam maior in dies accre- 
sceret loci sanctitati splendor et dignitas. Huc 
sane spectant quae de abbatiae illius iuribus 
multoties, ut Alexandri II Pontificis ad archie- 
piscopum Rhemensem de ea scribentis verbis 
utamur, a sanctis et apostolicis viris salubriter 
concessa fuerunt, sancteque instituta. 

Verum ecclesia isthaec, tot tantisque nomi- 
nibus commendata, inter quae maximum illud 


t Ex Archivio Secretariae Brevium. 


269 


sane ac singulare decus ex Francorum regum 
sepulcris accesserat, qui gloriosis suis cineribus 
condendis eam selegerunt, erepta infeliciter fue- 
rat ob temporum calamitates divinis officiis, qui- 
bus redditam: iamdudum et lectissimu ecclesia- 
sticorum virorum coetu ditatam, boni omnes 
conspexerant, benedicentes cum gaudio auctori 
luminum et Patri totius consolationis, qui squal- 
lere diutius templum suum haud permiserat. 

Sed maiori adhuc illius ecclesiae honori con- 
sultum exoptans charissimus in Christo filius 
Noster Ludovicus Philippus Francorum rex chri- 
stianissimus, sua ad Nos vota deferri curavit 
per dilectum filium nobilem virum comitem 
Septimium de Jay de la Tour Maubourg, suum 
apud Nos et Apostolicam hanc Sedem orato- 
rem, quibus canonicam capituli ibidem institu- 
tionem , adprobationem eiusque Apostolicae 
huic Sedi immediatam subiectionem certis qui- 
busdam modis decernere, eaque privilegia ex- 
tendere rogati sumus ad regium gynaeceum in 
continentis monasterii aedibus collocatum, ubi 
adolescentulae filiae equitum legionis honorato- 
rum religioni, bonis moribus artibusque mulie- 
bribus apprime erudiuntur. 

Talem serenissimi regis postulationem quae 
sedulam ipsius pro re sacra sollicitudinem miri- 
fice testatur, animo excepimus benevolo, vesti- 
glis insistentes praedecessorum Nostrorum, qui 
singularibus favoribus Dionysianam abbatiam 
cumularunt, quam sibia S. Bernardo in epistola 
ad Eugenium III enixe commendata recogita- 
bant. 

Re itaque universa diligenter accurateque 
perpensa, collatisque cum maiestate sua con- 
siliis et audito venerabili fratre Dionysio Au- 
gusto archiepiscopo Parisiensi, haec demum ad 
laudem omnipotentis Dei et in honorem beatis- 
simae semper Virginis Mariae, Galliarum pa- 
tronae tutelaris, et S. Dionysii illius nationis 
apostoli, duximus de apostolicae potestatis ple- 
nitudine perpetuum in modum decernere. 

Capitulum nimirum ad divina et sacra in 
memorato S. Dionysii templo procuranda, quod 
ex canonicis duas in classes distinctis constat, 
ex iis nimirum qui episcopali gradu fulgent et 
ex iis qui presbyteralis: ordinis sunt, atque uni- 
cam dignitatem percensent titulo primicerii, uni 
ex episcopis semper conferendam, congruoque 
ministrorum numero est instructum, Nostris 
hisce apostolicis literis, canonice constitutum 
declaramus, cunctaque capitulorum iura, hono- 
res et insignia, eidem concedimus et attribui- 
mus, iisque iam nunc participes edicimus eos 
quoque qui aucto deinceps canonicorum coetu, 
legitime iisdem adiiciatur. Eos vero universos, 
primicerium scilicet, canonicos tum episcopos 
tum non episcopos, aliosque omnes e capitulo 
ex libera maiestatis suae nominatione, quae 


270 


regii in eamdem S. Dionysii ecclesiam patro- 
natus iure potitur, eligendos esse denunciamus, 
reservata Nobis et successoribus Nostris cano- 
nica, per apostolicas Bullas, institutione, tum 
pro primicerio tum pro episcopis qui in capi- 
tulum cooptentur, adtributa primicerio aucto- 
ritate ad eam Nostro nomine conferendam ca- 
nonicis, qui ea dignitate nova fulgent aliisque 
qui in collegium admittantur. 

Eam vero ecclesiam, primicerium, canonicos 
et capitulum, caeterosque in capitularium coe- 
tum cooptatos et ministros ecclesiasticos aut 
laicos eiusdem servitio actu addictos, sub spe- 
ciali Nostra et successorum Nostrorum tutela 
recipimus et constituimus, ipsosque in tis quae 
ad interiorem illius Ecclesiae cultum ad divina 
officia, ad cleri disciplinam, ad priorum one- 
rum exequutionem et ad fabricae atque census 
curationem pertineant, perpetuo Nobis et Apo- 
stolicae Sedi immediate subiectos edicimus et 
denuntiamus. Ad hanc porro iurisdictionem in 
eam ecclesiam, clerum, ministros, Nostro et 
Apostolicae Sedis nomine, et auctoritatem exer- 
cendam, perpetuo adsignamus ac praeficimus 
primicerium illius capituli, eamque auctorita- 
tem uti primiceriali dignitati adnexam, statim 
a suscepta legitima ipsius possessione eidem 
competere, Nostris hisce literis decernimus et 
mandamus, eique primicerio ius reservamus 
visitandi Nostro et Apostolicae Sedis nomine, 
servatis servandis, ecclesiam resque ad eam 
pertinentes, adempta cuilibet alteri auctoritate 
visitationis ibidem peragendae, inconsulta Sede 
Apostolica. 

Eidem autem primicerio indulgemus, ut iis 
qui e capituli gremio sunt facultatem imper- 
tiatur, si idoneos ipsos nactus fuerit iudicio 
examinatorum a se. de consensu capituli eli- 
gendorum, ad sacramentales confessiones fide- 
lium utriusque sexus intra ecclesiae septa exci- 
piendas, qui tamen sic per primicerium adpro- 
bati confessarii eos qui de capitulo ecclesiaeque 
familia non sint, absolvere minime poterint a 
casibus in Parisiensi dioecesi reservatis; caeterum 
canonici, episcopali dignitate insigniti, deputari 
ad id muneris a primicerio poterunt, quin ullum 
coram examinatoribus scientiae periculum prae- 
cesserit. 

Poterit praeterea primicerius ex capitulari 
coetu atque ex iis qui eidem inserviunt, eos 
adsciscere, qui ad conciones et ad alia ecclesia- 
stica officia ibidem obeunda destinentur. Libe- 
rum insuper eidem primicerio erit pontificalia 
in capitulari ecclesia, iisdem plane ac caeteri 
antistites in suis dioecesibus, honoris insignibu 
caeremoniisque conficere. 

Quae vero de ecclesia et capitulo concessi- 
mus, eadem votis annuentes serenissimi regis, 
extendimus pariter ad regium gynaeceum in 
veteri monasterio collocatum, ubi filiae equi- 
tum legionis honoratorum aluntur atque ad 


ACTA GREGORII PP. XVI. 
Yd 


pietatem et artes pro sexus ratione instituuntur. 
Itaque primicerio committimus et potestatem 
facimus, ut in hanc quoque regiam domum, do- 
nec ad memoratum eum finem destinata persti- 
terit, atque in moderatrices, alumnas, inservien- 
tes, seu cunctas earumdem servitio obstrictas 
personas, ibidem diu noctuque commorantes, 
ecclesiasticam iurisdictionem, Apostolicae huius 
Sedis nomine, auctoritate exerceat. Hinc eidem 
primicerio ius fore edicimus, ut cuncta munera 
parochialia super illas, infra tamen aedium clau- 
stra, rite per se vel per alium exerceat; quod ta- 
men ita ipsia Nobis concessum declaramus, ut 
nihil exinde detractum censeatur dispositionibus 
iuris, favore parochorum in iis quae matri- 
monia eorumgque denuntiationes respiciunt, si 
quas forte ex gynaeceo contrahere nuptias con- 
tigerit. 

Haec porro sancita volumus de funeribus ca- 
pitularium, praesidum, moderatricum, alumna- 
rum ministrorumque in dioecesana domo et 
regio gynaeceo decedentium, ut nimirum acce- 
dente parocho, intra cuius paroeciae fines illud 
est, ad ecclesiae vel domus fores acceptoque 
defuncti cadavere, sibi per clerum capitularem 
tradito, illud uti in more est, ad paroeciam 
efferatur, in qua iusta funebria divinaque of- 
ficia curentur, et deinceps in coemeterium ad- 
sportetur. Quod si postmodum ex regia mu- 
nificentia proprium pro hisce locis coemete- 
rium paretur, ius funerum pro iis qui ibidem 
obiverint ad primicerium atque ad electos ab 
ipso vicarios integre spectare mandamus, quin 
parocho ius ullum in ipso sit. Ad paroecialia 
vero munera obeunda mandamus, ut unum 
ex canonicis, praemisso coram examinatoribus 
periculo, ipse primicerius praeficiat admovi- 
bilem ad nutum, eidemque adiutores designet 
unum vel plures sacerdotes, qui antea, instituto 
coram supradictis examine, idonei iudicati fue- 
rint ad confessiones fidelium utriusque sexus 
excipiendas. Id quoque privilegii primicerio vel 
alteri per ipsum ex collegio episcopo designando 
attribuimus, ut nimirum confirmationem admi- 
nistret iis qui ad capituli et gynaecei familiam 
pertineant. 

Cum vero necessarium prospiciendum sit 
spirituali ecclesiae et regii gynaecei guberna- 
tioni per id temporis quo primiceriatum vel ex 
obitu vel alia ex legitima causa vacare contin- 
gat, praecipimus et mandamus, ut intra octo 
dies alter ex canonicis per secreta suffragia vi- 
carius capitularis eligatur, cui temporaria ea- 
rumdem locorum procuratio committatur. Quae 
quidem electio si stato eo tempore non conci- 
lictur, archiepiscopo Parisiensi devolutum pro 
ea vice ius electionis denunciamus, qui unum 
e collegio in id muneris vocabit. 

Ut tandem ea omnia quae superius a Nobis 
sancita sunt ad optatum exitum vitae perdu- 
cantur, volumus ac praecipimus, ut harum li- 


ANNO MDCCCXLII, 


terarum Nostrarum executor sit quem dilectus 
fililus apud serenissimum Francorum regem 
apostolicus nuncius ex venerabilibus Fratribis 
episcopis prout in Domino melius expedire iu- 
dicaverit, maturo tempore designabit; eidemque 
nomine = Sedis id negotii demandaverit cum 
omnibus facultatibus necessariis et opportunis, 
ut per se ipsum vel per alium virum in eccle- 
siastica dignitate constitutum, ab ipso executore 
subdelegandum, ea omnia facere, statuere ac de- 
cernere valeat, quae ad earumdem rerum om- 
nium executionem congrua esse videantur, facta 
ibidem ei vel eius subdelegato potestate defini- 
tive pronunciandi super quacumque oppositione 
adversus praemissa quomodolibet oritura, ita ta- 
men ut ad Nostram Consistorialibus Rebus prae- 
positam congregationem decretorum omnium 
et singulorum in praesentium literarum execu- 
tione conficiendoram exemplar maturo tempore 
transmittat ad hoc, ut in praefatae congregationis 
Consistorialis archivio de more ponatur atque 
adservetur. 

_ Praesentes vero literas et in eis contenta, nullo 
unquam tempore de subreptionis vel obreptionis 
aut nullitatis vitio ex qualibet causa praetextu 
et capite etiam in corpore iuris clausa notari, 
impugnari vel in controversiam yocari posse, 
sed semper et perpetuo validas et efficaces exi- 
stere et fore suosque plenarios et integros ef- 
fectus sortiri et obtinere atque ab omnibus ad 
quos spectat et quomodolibet spectabit in fu- 
turum inviolabiliter observari debere volumus 
atque decernimus. Eumque in finem contrariis 
quibuscumque, lis etiam quorum peculiaris et 
extrema mentio habenda esset, de apostolicae 
Nostrae auctoritatis plenitudine derogamus. 

Non obstante ture guaesito non tollendo, 
vocatis quorum interest aliisque Nostris et can- 
cellariae apostolicae regulis, ac in synodalibus 
provincialibusque et universalibus conciliis edi- 
tis specialibus vel generalibus constitutionibus 
et ordinationibus apostolicis vel quibusvis aliis 
Romanorum Pontificum praedecessorum No- 
strorum dispositionibus , caeterisque contrariis 
quibuscumque. 

Volumus praeterea, ut harum literarum trans- 
umptis, etiam impressis, manu tamen alicuius 
notarii publici subscriptis, ac sigillo personae 
in ecclesiastica dignitate constitutae munitie, 
eadem prorsus tides ubique adhibeatur quae 
ipsis praesentibus adhiberetur si forent exhibi- 
tae vel ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat paginam 
hanc Nostrarum concessionis, attributionis, de- 
clarationis, deputationis, mandati, decreti, de- 
rogationis ac voluntatis infringere, vel ei ausu 
temerario contraire. Si quis autem hoc atten- 
tare praesumpserit indignationem omnipotentis 


271 


Dei ac beatorum Petri et Pauli apostoloram 
eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo tertio, nonis aprilis, ponti- 
ficatus Nostri anno aeaino tertio. 


CEXIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Paroecia cathedralis Guayaquil reipublicae 
Aequatoris a decanatu dividitur, et dicta pa- 
roecia in canonicatum erigitur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Ex debito pastoralis muneris quod in uni- 
versum divinitus commissum est, ad christifi- 
deles ab hac Apostolica Sede longe disiunctos 
pastorales curas protendentes, per apostolicas 
literas sub plumbo datas quarto kalendas fe- 
bruarii anno millesimo octingentesimo trige- 
simo septimo novam episcopalem sedem in 
ista Guayaquilensi civitate constituimus ?, in 
eaque cathedrale capitulum ereximus sex con- 
stans praebendis quamprimum fieri posset ad 
divini cultus splendorem augendis, nimirum 
duabus dignitatibus, decanatu scilicet, cui ani- 
marum curam adiunximus, et magistro scholae, 
duobus canonicatibus theologali ac poeniten- 
tiario ac duobus beneficiis maiori ac minori 
nuncupandis. Porro in iisdem apostolicis literis 
decrevimus, ut decanatus cum adnexa paroecia 
ac duo canonicatus theologalis nempe ac poe- 
nitentiarius per concursum deferrentur iuxta 
praescriptum concilii Tridentini et apostolica- 
rum constitutionum, utque praebendae reliquae 
sive erectae, sive erigendae deferrentur, praevio 
examine vel alio experimento ab episcopo Gua- 
yaquilensi designando, 

Iamvero tuo atque istius gubernii nomine 
expositum Nobis est, quam maxime expedire, 
ut istius cathedralis paroecia a decanatu in 
perpetuum dividatur, cum ob exiguum prae- 
bendarum choralium numerum, tum vero etiam 
quod decanus parochi officio obeundo impedi- 
tus saepenumero choro abesse debeat ; quare 
postulatum a Nobis est, ut paroecia a decanatus 
dignitate, auctoritate Nostra apostolica, in per- 
petuum dividamus. | 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


2 Vide Bullam In supremo, vol. 2. huius operis, pag. 189. 


272 


lentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti ecclesiasticis censuris, sententiis et 
poenis quovis modo et quacumque de causa 
latis, si quas forte incurrerint huius tantum rei 
gratia absolventes et absolutos fore censen- 
tes, de consilio venerabilium fratrum Nostro- 
rum S. R. E. cardinalium Extraordinariis Ec- 
clesiae Negociis expediendis praepositorum, tibi, 
venerabilis frater, per praesentes eas partes com- 
mittimus, ut auctoritate Nostra apostolica, pa- 
rochi munus a decanatus dignitate in perpe- 
tuum dividas atque seiungas. Volumus autem 
et mandamus, ut in collatione dictae cathedralis 
paroeciae, concursus adhibeatur iuxta concilium 
Tridentinum; in conferenda autem decanatus 
dignitate examen praemittatur vel aliud expe- 
rimentum ab episcopo Guayaquilensi pro tem- 
pore existente designandum. 

Denique tibi, venerabilis frater, per partes 
suademus atque inculcamus, ut ad ornandum 
parochiale munus, memoratam istius cathedralis 
paroeciam in canonicatum curatum erigas at- 
que constituas. 

Haec concedimus et mandamus decernentes 
has literas firmas, validas et efficaces existere et 
fore suosque plenarios et integros effectus sortiri 
et obtinere ac illis ad quos spectat et in poste- 
rum spectabit in omnibus et per omnia plenis- 
sime suffragari et ab eis respective inviolabi- 
liter observari; sicjue in praemissis per quos- 
cumque iudices ordinarios et delegatos etiam 
causarum palatii Nostri apostolici auditores 
iudicari et definiri debere, ac irritum et inane, 
si secus super his a quoquam, quavis aucto- 
ritate, scienter vel ignoranter contigerit atten- 
tari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
necnon memoratis Nostris literis sub plumbo 
datis quarto kal. febr. anno millesimo octin- 
gentesimo trigesimo septimo aliisque constitu- 
tionibus et sanctionibus apostolicis caeterisque 
etiam speciali mentione ac derogatione dignis, 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima prima aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio, pontifi- 
catus Nostri anno decimo tertio. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


CCXV. 
EPISTOLA 


Imperatori Brasiliae , constituenti legatum 
suum apud S. Sedem, respondet '. 


Carissimo in Christo filio Nostro Petro 
Brasiliae imperatori 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Adiit Nos, literas afferens imperialis maie- 
statis tuae, dilectus filius Aloysius Mouttino de 
Lima Alvarez de Silva, quibus officiosa cum 
significatione filialis in Nos pietatis et obser- 
vantiae eum nuntias, ad Nos et Sanctam Sedem 
Apostolicam legatum tuum extraordinarium et 
ministrum plenipotentiarium a te fuisse desti- 
natum. Accidit sane periucunda cordi Nostro 
praeclara isthaec fidei tuae ac devotae. Cathe- 
drae Petri confirmatio voluntatis: ut autem ea 
res maiori gaudio Nobis sit, illud accedit, quod 
huiusmodit hominem ad Nos legandum sele- 
geris, insignibus decoratum honoribus, eum- 
demque Nobis ipsis, quas in eo laudas, virtu- 
tibus cognitum, et antea experiendo probatum. 
Quapropter eo maiorem habemus gratiam im- 
periali maiestati tuae, quo certior Nobis affertur 
spes fore, ut novo hoc egregie fungens munere, 
utrique Nostrum sit plane satisfacturus; eoque 
libentius pollicemur et plenam Nos ei habitu- 
ros fidem nomine tuo Nobiscum agenti, et ipsum 
semper omni officii et benevolentiae Nostrae te- 
stimonio prosecuturos. Quod reliquum est, 
quam habemus gratiam referre exoptantes, fon- 
tem bonorum omnium Deum O. M. supplices 
rogamus, ut religionem tuam mentemque per- 
sonae humilitatis Nostrae pie deditam, uber- 
rima omnis gratiae coelestis copia remuneretur. 
Pigous autem grati paternique animi Nostri, apo- 
stolica sit benedictio, quam tibi, carissime in 
Christo fili Noster, amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima quarta aprilis millesimo 
Octingentesimo quadragesimo tertio, pontifi- 
catus Nostri anno decimo tertio. 


S—. 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ANNO MDCCCXLIII. 


CCXVI. 
EPISTOLA 


Ad Lotharium Anselmum archiepiscopum Mo- 
nacensem et Frisingensem scribens, recor- 
datur quae acta sunt in morte reginae aca- 
tholicae, et quae sit eius sententia quam 
manifestavit in epistolis ad episcopum Au- 
gustanum et ad religiosum virum praesidem 
coenobi Scyrensis; hinc ad ipsum mittit 
exemplum suarum literarum, ut iuxta ea 
quae in illis continentur, agat. Prudentiam 
praesulis laudat, quum ipse regem praemo- 
nuerit de doctrina ac legibus Ecclesiae, quae 
reginae extra Christi ovile defunctae, catho- 
licos ritus non permittit '. 


Venerabili fratri 
Lothario Anselmo 
archiepiscopo Monacensi et Frisingensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Literas acceptmus quibus refers ad Nos de 
iis, quae a te acta sunt sub finem anni mille- 
simi octingentesimi quadragesimi primi occa- 
sione mortis acatholicae principis serenissimae 
reginae viduae; ac super ratione in huiusmodi 
casibus porro tenenda Nostram rogas senten- 
tiam. Iamvero Nos scripsimus dudum ea super 
re tum ad ven. fratrem episcopum Augusta- 
num, tum ad dilectum filium religiosum virum 
praesidem coenobii Scyrensis; quorum alter 
pro memorato funere ad clerum suum man- 
data dederat, a doctrina canonum non leviter 
abhorrentia, alter vero, nonnullos ante annos, 
conditionem acceperat in coenobii restitutione 
adiectam, qua obstrictus censeretur ad funus et 
anniversaria postmodum in simili causa ritu 
catholico celebranda. Itaque mittimus tibi exem- 
plum Nostrarum ad eos literarum, in quibus 
documentum habes commendari probarique No- 
bis quae a te gesta sunt in sacris exequiis, ca- 
tholicisque caeremoniis occasione illa interdi- 
cendis. Prudentiam quoque laudamus, qua te 
studuisse significas praemonere antea carissi- 
mum in Christo filium Nostrum Ludovicum 
regem de doctrina sacrisque Ecclesiae legibus, 
quae reginam extra unicum Christi ovile de- 
functam, catholicis efferre ritibus non permitte- 
bant. Utinam nemo alius sacerdotum ac prae- 
sertim antistitum apud vos fuisset, qui eo in 
casu suffragia catholica sub vario obtentu per- 
mittenda putasset; ita enimvero in irritum 
prorsus cecidissent quorumdam conatus, qui 
religiossimum maiestatis suae animum circum- 
venire fallaciis et exacerbare curarunt. Scimus 


275 


tamen, haud multum ipsis profuisse consilia 
sua; ac firma in Domino spe nitimur fore, ut 
pius idem rex sibi penitus persuadeat, haudqua- 
quam agi de civili aliquo honore, qui defunctae 
principi etiam acatholicae denegandus non fuis- 
set; sed funus et suffragia catholica, eam, ex 
doctrina Ecclesiae, habere vim, ut ad solos 
ipsius Ecclesiae filios pertineant. Nos autem 
in hac rerum conditione abstinendum censui- 
mus a praedicto Augustano praesule, aliisve, 
qui hac in re sanctissimos Ecclesiae canones 
violaverant, palam reprehendendis ; cum prae- 
sertim similem alium casum ad multos saltem 
annos minime obventurum speremus. Idipsum 
a te pariter servari cupimus, venerabilis frater, 
videlicet, ut responsionem hanc Nostram in pu- 
blicum non evulges. Interea Deum O. M. con- 
iunctis tecum precibus orare suppliciter non 
intermittimus, ut Nostris tuisque in sacrorum 
canonum sanaeque doctrinae defensionem stu- 
diis adesse per gratiam suam ac benedicere di- 
gnetur. Ac Nostrae in te benevolentiae pignus 
adiungimus apostolicam benedictionem, quam 
ex intimo corde depromptam, tibi, venerabilis 
frater, et omni, cui praees, clero populoque 
fideli peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die trigesima 
aprilis anno millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo tertio, pontificatus Nostri anno decimo 
tertio. 


CCXVII. 
EPISTOLA 


Ad Henricum episcopum Passaviensem, qui 
Pontificem rogaverat, quaenam esset eius 
sententia circa funera solvenda homini extra 
Ecclesiae unitatem morienti, respondet. Ad 
illum mittit exemplum epistolarum quas de 
eadem re scripsit ad episcopum Augusta- 
num et ad praesidem coenobiit Scyrensis, in 
quibus continetur doctrina Ecclesiae, funera 
catholica, acatholicis tradita, reprobantis. 
Illi gratulatur quod in adhibitis regiis fu- 
neribus a sanctissimis Ecclesiae regulis non 
desciverit *. 


Venerabili fratri 
Henrico 
episcopo Passaviensi 


GREGORIUS PP. XVI. 
Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Rogasti nuper sententiam Nostram, venera- 
bilis frater, circa funera hominum extra unita- 
tem catholicam morientium, cum non desint 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes; vide regesta Epistolarum Latinarum, 


2 Ex eodem Archivio. 
Acta Grecori XVI. Vol. III. 


35 


274. 


istic nonnulli etiam e clero, viri, qui contra 
manifestissimas Ecclesiae sanctiones licitum esse 
contendunt, illorum exequias catholicis ceremo- 
niis peragere, ac vel ipsum in his missae sacri- 
ficium cum generali saltem ad plures defunctos 
intentione celebrare. Iamvero Nos scripsimus 
dudum hac super re tum ad venerabilem fra- 
trem episcopum Augustanum, tum ad dilectum 
filium religiosum virum praesidem coenobii 
Scyrensis ; quorum alter in obitu acatholicae 
principis serenissimae reginae viduae ad clerum 
suum mandata dederat a doctrina canonum non 
leviter abhorrentia, alter vero nonnullos ante 
annos conditionem acceperat in memorati coe- 
nobii restitutione adiectam, qua obstrictus cen- 
seretur ad funus et anniversaria postmodum 
in simili causa ritu catholico peragenda. Ita- 
que mittimus tibi exemplum Nostrarum ad eos 
literaram, in quibus funera exequiasque illas a 
Nobis gravissime improbatas habebis. Sed te 
quidem, venerabilis frater, in casu illo regii fu- 
neris a sanctissimis Ecclesiae regulis haudqua- 
quam descivisse cognovimus. Atque utinam 
omnes ad unum antistites concordem eo in 
casu tenuissent rationem ; ita enimvero in ir- 
ritum prorsus cecidissent quorumdam conatus, 
qui religiosissimum maiestatis suae animum 
circumyenire fallaciis et exacerbare curarunt. 

Scimus tamen haud multum ipsis profuisse 
consilia sua; ac firma spe nitimur fore, ut 
pius idem rex sibi penitus persuadeat haudqua- 
quam agi de civili aliquo honore, qui defunctae 
principi etiam acatholicae denegandus non fuis- 
set; sed funus et suffragia catholica, eam, ex 
doctrina Ecclesiae, habere vim, ut ad solos 
ipsius Ecclesiae filios pertineant. Nos autem 
in hac rerum conditione abstinendum censui- 
mus a praedicto Augustano praesule, aliisve, 
qui hac in re sanctissimos Ecclesiae canones 
violaverant, palam reprehendendis; quum prae- 
sertim alium hoc in genere eiusdem momenti 
casum ad multos saltem annos minime obven- 
turum speremus. Idipsum a te pariter servari 
cupimus, venerabilis frater, videlicet ut respon- 
sionem hance Nostram in publicum non evul- 
ges. Interea Deum O. M. coniunctis tecum pre- 
cibus orare suppliciter non intermittimus ut 
Nostris tuisque in sacrorum canonum sanaeque 
doctrinae defensione studiis adesse per gratiam 
suam ac benedicere propitius dignetur. Ac No- 
strae in te singularis benevolentiae pignus ad- 
iungimus apostolicam benedictionem, quam ex 
intimo corde depromptam, tibi venerabilis frater 
et omni, cui praees, clero populoque fideli per- 
amanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die trigesima 
aprilis anno millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo tertio, pontificatus Nostri anno decimo 
tertio. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


CCXVIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus Sodalitas B. M. Virginis de Rosario 
in Ecclesia S. Dominici, Arborensis civitatis 
(Oristano), in archisodalitatem erigitur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Pias hominum sodalitates, ex quibus religio 
ac pietas incrementi plurimum habent, decet 
pontificiae indulgentiae muneribus large ditari. 
Quum igitur sodales, sub titulo Beatae Mariae 
Virginis de Rosario in ecclesia S. Dominici in 
urbe Arborensi legitime instituti, vehementer 
cupiant ad titulum ac decus archiconfraterni- 
tatis evehi, et privilegia omnia consueta gau- 
dere, cum facultate etiam gestandi mozzettas, 
ac pileos nigri coloris, Nos eorum precibus hac 
super re Nobis expositis benigne censuimus ad- 
nuendum, 

Nos itaque omnes, quibus hae literae favent 
peculiari beneficentia prosequi volentes, et a 
quibusvis excommunicationis et interdict, aliis- 
que ecclesiasticis censuris, sententiis et poenis 
quovis modo et quacumque de causa latis, si 
quas forte incurrerint, huius tantum rei gratia 
absolventes et absolutos fore censentes, soda- 
litatem praedictam Beatae Mariae Virginis de 
Rosario in templo S. Dominici erectam, et ab 
archiepiscopo Arborensi commendatam, archiso- 
dalitatis nomine, apostolica Nostra auctoritate, 
hisce literis decoramus. Illi propterea singula 
quaeque iura, privilegia, honores atque in- 
dulta, voce quavis designanda, quibus aliae ar- 
chisodalitates ex consuetudine utuntur, fruun- 
tur ac frui possunt ac poterunt, concedimus 
et indulgemus, ac facultatem etiam mozzettas 
et pileos nigri coloris gestandi largimur. Prae- 
terea eius moderatoribus, eadem auctoritate No- 
stra, in perpetuum potestatem facimus, ut alia 
quaeque sodalitia eiusdem nominis et instituti 
extra Urbem ubilibet erecta, in commemoratam 
archisodalitatem, servata tamen forma consti- 
tutionis fel. rec. Clementis VIII praedecessoris 
Nostri, adsciscere seu aggregare libere ac licite 
possint, atque cum illis omnes et singulas in- 
dulgentias, peccatorum remissiones ac poeniten- 
tiarum relaxationes, quibus ipsa gaudet, com- 
municari. 

Haec concedimus atque largimur decernentes 
has praesentes literas firmas, validas et efficaces 
existere et fore, suosque plenarios et integros 
eifectus sortiri et obtinere, atque illis in omni- 
bus et per omnia plenissime suffragari; sicque 
in praemissis per quoscumque iudices ordina- 


1 Ex Archivio Archiepiscopali Arborensi (Oristano). 


ANNO MDCCCXLIII. 


rios et delegatos, etiam causarum palatii Nostri 
apostolici auditores et S. R. E. cardinales, sub- 
lata eis et eorum cuilibet quavis aliter iudi- 
candi et interpretandi facultate et auctoritate, 
iudicari et definiri debere, ac irritum et inane 
si secus super his a quoquam quavis auctori- 
tate, scienter vel ignoranter, contigerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis, nec non si opus fuerit eius- 
dem sodalitatis etiam iuramento, confirmatione 
apostolica, aut quavis firmitate alia roboratis 
statutis et consuetudinibus, ceterisgue contrariis 
quibuscumque. : 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die secunda iunii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo tertio, pontificatus No- 
stri anno decimo tertio. 


CCXIX. 
EPISTOLA 


Ad Emmanuelem archiepiscopum Sanctae Fidei 
in Indiis occidentalibus respondet, qui ad Pon- 
tificem retulerat de decretis, a praeside et a 
moderatoribus reipublicae editis, ut pium 
opus missionum in Indiis occidentalibus pene 
neglectum, instauraretur, atque illuc revo- 
carentur religiosi viri Societatis Iesu. Pon- 
tifex promittit haec omnia quam celeriter se 
ad exitum adducturum. Archiepiscopo autem 
gratulatur, quod in tota Neogranatensi re- 
publica religio catholica integra inviolataque 
servetur, et vehementer consolatur, quod epi- 
stolae pontificiae pro afflictis in Hispania 
religionis rebus, omni veneratione ab ipsius 
reipublicae populo fuerint receptae '. 


Venerabili fratrl 
Emmanueli 
archiepiscopo Sanctae Fidei 
in Indiis occidentalibus 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Literas libentissime accepimus datas a te 
quarto kalendas iulias superioris anni, quibus 
venerabilis frater retulisti ad Nos de decretis a 
coetu moderatorum istius reipublicae, et a di- 
lecto filio nobili viro eiusdem praeside editis, 
ut pium opus sacrarum missionum tum ad 
fideles tum imprimis ad infideles Indos proxi- 
mis temporum calamitatibus pene neglectum 
instauraretur, atque adeo ut istuc revocarentur 
religiosi viri Societatis Jesu, qui tum in mis- 


275 


siones ipsas, tum ad iuventutem religione, so- 
lidaque virtute, ac bonis disciplinis instituen- 
dam, tum in alia sacri ministerii opera solerter 
incumbant. Iamvero quod tuo et istius cleri 
populigue nomine rogasti, Nos ut illos, ne ve- 
nire abnuerent, adhortaremur ; id equidem li- 
bentissime fecimus ; nec maiori stimulo opus 
fuit, quum generalem eiusdem societatis prae- 
positum sponte iam sua propensissimum inve- 
nerimus ad rem celeriter et meliori qua fieri 
poterit ratione ad exitum adducendam. Ex his 
interim facile intelligis, quam gratum Nobis ac- 
ciderit vestrum studium, quo Societatem ipsam 
de religione bene adeo meritam prosequimini. 

Longe autem iucundissimum fuit, quod in tuis 
eisdem literis confirmasti, sanctissimam Chri- 
sti fidem in tota Neogranatensi republica inte- 
gram inviolatamque servari, atque adeo gentem 
istam doctrinis variis et peregrinis haudqua- 
quam praebere aures, sed adhaerere firmiter 
supremae huic Petri Cathedrae, in qua Christus 
Dominus Ecclesiae suae fundamentum posuit. 
Peculiari quoque Nobis consolationi fuit, quod 
a te item accepimus Nostras encyclicas literas 
die decima quinta augusti millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo de societate Propagationis 
Fidei datas, et alias de Iubilaeo pro afflictis in 
Hispania religionis rebus die vigesima secunda 
fubruarii superioris anni editas, omni venera- 
tione et alacritate ab ipsius reipublicae populo 
fuisse acceptas. Atque hanc piam mentem ac 
voluntatem pracsertim gregis assiduis tuis curis 
et laboribus magna ex parte tribuendam esse 
novimus, venerabilis frater, qui tanto per Dei 
gratiam pastorali zelo praestas, ac tanto Nos 
Nostrosque apostolicos nuntios et allegatos ob- 
sequio et studio prosequi gaudes. Pro qua tua 
erga ipsos benignitate Nos quidem plurimas fra- 
ternitati tuae gratias persolvimus; tibique hinc 
commendatum volumus, ut eum, qui istic in 
praesens Nostra Sanctaeque huius Sedis negotia 
curat, dilectum filium presbyterum Nicolaum 
Savo benevolentia officiisque tuis impensius 
iuvare pergas. Nos etiam te, venerabilis frater, 
atque omnem, cui praees, clerum populumque 
fidelem atque inclytos reipublicae moderatores 
et catholicam Neogranatensem gentem univer- 
sam ardentissimo caritatis affectu prosequimur ; 
nec praetermittimus a Deo O. M. in omni ora- 
tione et obsecratione cum gratiarum actione 
suppliciter poscere, ut bonitatis suae dona su- 
per vos propitius multiplicet. Denique benedi- 
ctionem apostolicam ex intimo corde deprom- 
ptam tibi ipsi, venerabilis fraéer, gregique tuo 
paramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die tertia 
iunii millesimo octingentesimo quadragesimo 
tertio, pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes; vide Regesta Epistolarum Latinarum, 


276 
CCXX. 


BULLA 


Qua fit suppressio ecclesiae Maynen. et ere- 
ctio ecclesiae de Chachapoyas in America '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei, 
-ad perpetuam rei memoriam. 


Ex sublimi Petri specula, ad quam licet im- 
merentes divinae providentiae consilio evecti su- 
mus, universum christianum gregem Nobis di- 
vinitus commissum imspicientes, eo protinus 
accurrimus, quo peculiares remotissimorum 
quoque abhinc fidelium necessitates vocant, et, 
apostolica omnium ecclesiarum  sollicitudine 
perciti, ea noviter decernimus, quae pro im- 
mutata locorum ac temporum conditione, ad 
aeternae salutis semitam tutius animabus com- 
muniendam opportuniora in Domino iudicamus. 
Quandoquidem haud raro contingit, ut quae 
olim salubriter sancita sunt, novis deinde sub- 
ortis rerum ac temporum circumstantiis, im- 
mutari in melius oporteat. 

Hine licet nemo uspiam dubitaverit quin 
episcopalibus de Truxillo et de Maynas eccle- 
siis ea olim territoria assignata rite fuerint, 
quae priscis eorumdem locorum conditionibus 
accommodata penitus viderentur, nihilo tamen 
secius, cum rerum ibidem facies non eadem 
decursu temporis manserit, communis invaluit 
Opinio, spirituali quoque rerum illic sacrarum 
procurationi melius consultum fore, si ex dis- 
membratione dioecesis Truxillensis altera May- 
nensis augeretur, et prisca huius episcopatus se- 
des inde amota opportunius alibi constituere- 
tur. Quamobrem, qui in inferioribus Peruanae 
ditionis oris summam rerum tenent ac mode- 
rantur, humillime Nobis supplicarunt, ut pro- 
vincias quas Pataz et Chachapoyas appellant, 
a Truxillensi dioecesi adimere atque dismem- 
brare, easque finitimae dioecesi Maynensi ad- 
iungere atque incorporare, simulque ab ipsa 
civitate de Maynas in civitatem Chachapoyas 
transferre sedem episcopalem vellemus, ut, quo 
hactenus ecclesia de Maynas nuncupata est, ea 
imposterum ab ipsamet civitate Chachapoyas 
nomen acciperet. Cui rei assequendae et gravis 
illorum christifidelium necessitas et maior quae 
inde exurgebat catholicae religionis servandae 
augendaeque opportunitas afferebatur. Et vero 
ex canonico progessu quem in id negocii per- 
agendum iussimus, rite confecto, plane cogni- 
tum exploratumque est dioecesanum territorium 
de Truxillo septem recensere vastissimas pro- 
vincias pagis oppidisque sane multis et pluribus 
incolarum millibus refertas ; provincias autem 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


quae veniunt sub nomine Pataz et Chachapoyas, 
ab reliqua dioecesi Truxillensi per flumen Ma- 
rinon prorsus discriminari, ipsasque ab extre- 
mis finibus centeno et amplius leucarum in- 
tervallo a Truxillo distare, ita ut eiusdem ec- 
clesiae antistes nimia viarum asperitate gravi- 
busque itinerum periculis nec non vehementis- 
simis memorati fluminis undis praepeditus, ra- 
rius profecto quam oporteret eo sese conferre 
possit ad pastoralem visilationem ac caeteras 
episcopalis officii partes explendas, unde ani- 
marum salus potissimum pendet. Qua com- 
munione adeo necessaria pastorem inter illam- 
que commissi gregis partem vel penitus sub- 
lata vel ad diuturnum tempus interclusa, do- 
lendum sane est plerosque fideles iam adultos, 
imo etiam senescentes, adhuc sacramento Con- 
firmationis carere. Quibus accedit exiguus ad- 
modum sacerdotum numerus qui tantae et tam 
incultae Domini messi excolendae impar omnino 
est, nec catholicae religioni tuendae atque ampli- 
ficandae necessariam impendere operam potest. 

Caeterum, perhibitum est, ex huiusmodi dis- 
membratione vel ne minimum quidem decre- 
mentum mensis episcopatus aut capituli cathe- 
dralis Truxillensis obventurum, quandoquidem 
eidem dioecesi superessent aliae quinque  per- 
amplae et ditissimae provinciae, ipsius autem 
antistes inde exoneraretur non mediocri cura- 
rum et laborum parte, quibus in praesentiarum 
praegravatur. In memorato itidem processu ex- 
positum et comprobatum est rem utilem, imo 
quoque necessariam esse, ut praefatae provin- 
ciae Pataz et Chachapoyas Maynensi dioecesi 
coniungantur atque adiudicentur, tum etiam, 
ut a civitate Maynas sedes episcopalis dimo- 
veatur eaque in civitatem Chachapoyas trans- 
feratur, quandoquidem, praeterquamquod illa- 
rum provinciarum christifideles incolae ferme 
universi magnopere hanc ipsam rem adprecan- 
tur, exploratum insuper exinde est, civitatem 
Maynas sitam in monte praerupto et arduo, 
sub aestuantis atque insalubris aeris inclementia 
esse, insuper obnoxiam summae penuriae illo- 
rum quoque vectigalium et annonarum quibus 
necessarius indiget vitae usus, ecclesiam quae 
inibi extat incultam esse atque iis etiam rebus 
carere, quae rite adhibere necesse est ad in- 
cruentum missae sacrificium peragendum; e 
converso, civitatem Chachapoyas in commo- 
diore et prope centrali loco positam coeli sa- 
lubritate frui, commercio frequentissimo locu- 
pletari, ipsamque praecellere tum aedificiorum 
amplitudine ac structura, tum incolarum magis 
cultis moribus et familiarum nobilitate nec non 
incolatu praefecti provinciae et publicorum ad- 
ministratorum copiarumque militarium  sta- 
tione ; praeterea inibi extare parochialem ec- 
clesiam sub invocatione sancti Ioannis Baptistae 


1 Ex IJure Pont. de P, F, 


ANNO MDCCCXLIIf, 


satis ornatam decenter sacra supellectili et do- 
tatlone munitam, adeo ut idonea prae caeteris 
et digna dicatur, quae cathedralis titulo done- 


tur, alias ibidem quinque recenseri ecclesias, 


coemeterium, publicae hospitalitatis domum, 
scholas, collegium praestoque esse dioecesanum 
pro ecclesiasticis alumnis seminarium, aedesque 
pro decenti habitatione et curia episcopi, cuius 
insuper mensae congruae dotationis modo ac- 
cedit cumulus. Ratum denique nunciatumque 
est, elusmodi episcopatum de Maynas haud 
posse diu utiliterque subsistere, nisi eiusmodi 
consilium compleatur. 

His omnibus amplissimis indubiisque testi- 
moniis luculenter demonstratis, cunctis matura 
deliberatione perpensis, nec non audita pridem 
in id peculiaris congregationis S. R. E. cardi- 
nalium sententia, enixis Peruani gubernii eo- 
rumque populorum votis annuendum esse cen- 
suimus. Itaque de apostolicae auctoritatis ple- 
nitudine, Motu Proprio, et ex certa scientia ac 
matura deliberatione, praefatas provincias quae 
Pataz et Chachapoyas appellantur, idest uni- 
versum territorium ab episcopatu de Truxillo 
sive ab eius dioecesi perpetuo dividimus ac 
dismembramus, insimulque omnes et singulas 
paroecias, ecclesias, conventus, monasteria et 
alia quaecumque saecularia et quorumvis or- 
dinum regularia beneficia, quae inibi forsan 
existapt, nec non utriusque sexus personas, 
habitatores et incolas tam laicos, quam clericos, 
presbyteros beneficiatos, religiosos cuiuscumque 
gradus, status, ordinis et conditionis, ab ordi- 
Maria iurisdictione, potestate ac superioritate 
episcopi pro tempore existentis Truxillensis sive 
eius dioecesis Ordinarii perpetuum pariter in 
modum eximimus omnino atque liberamus. 

Eiusmodi autem dismembratione, divisione 
atque exemptione peracta, perpetuo supprimi- 
mus atque extinguimus titulum sedis episco- 
palis et cathedralitatem ecclesiae existentis in 
civitate de Maynas eamque reducimus ad sta- 
tum simplicis parochialis, et inibi matricis ec- 
clesiae, simulque commendamus, ut eius curae 
et manutentioni, nec non divino cultui et sa- 
crainentorum administrationi rite decenterque 
peragendae, quoad melius fieri poterit, diligen- 
ter consulatur. j 

Hac sedis episcopalis et cathedralitatis May- 
nensis ecclesiae suppressione et extinctione con- 
fecta, civitatem Chachapoyas in memorata eius- 
dem nominis provincia erigimus etiam atque 
instituimus in civitatem episcopalem omnibus 
et singulis fruituram honoribus, iuribus, privi- 
legiis ac praerogativis quibus caeterae civitates 
episcopali sede decoratae in Indiis eorumque 
incolae et cives utuntur atque potiuntur. 

Templum autem quod in antedicta civitate 
Chachapoyas sub invocatione sancti Ioannis Ba- 
ptistae dicatum est, in novam cathedralem de 
Chachapoyas erigimus atque constituimus, re- 


277 


tento siquidem pristino titulo S. Ioannis Ba- 
ptistae et parochiali adservata animarum cura, 
protinusque inibi sedem cathedramque pontifi- 
calem pro uno-deinceps episcopo de Chacha- 
poyas tantummodo nuncupando, qui eidem 
ecclesiae, civitati et dioecesi inferius assignan- 
dae eiusque clero et populo praesit, synodum 
convocet, nec non omnia et singula iura officia 
et munia episcopalia habeat atque exerceat cum 
suis capitulo, arca, sigillo, mensa caeterisque ca- 
thedralibus insigniis, iuribus, honoribus, praee- 
minentiis, gratiis, favoribus, indultis, iurisdi- 
ctionibus et praerogativis quibus aliae cathe- 
drales ecclesiae in Indiis occidentalibus earum- 
que praesules potiuntur, dummodo ex peculiari 
indulto seu privilegio non sint eis attributa, 
perpetuo pariter erigimus atque instituimus. 

Quum vero relatum fuerit praefatam eccle- 
siam §S. Ioannis Baptistae, decenti, ceu par est, 
pro cathedralitate sua sacrario atque etiam or- 
gano carere, idcirco praecipimus, ut utrisque 
hisce rebus consulatur quatenus id nondum 
factum fuerit. 

Cathedrali ecclesia de Chachapoyas hoc modo 
erecta, ut propria deinceps dioecesis tribuatur 
illius antistiti, ipsam civitatem de Chachapoyas 
et caetera cuncta loca quae territorium ac dioe- 
cesim Maynensem hactenus constituerunt, tum 
etiam universa loca et territorium quo et qui- 
bus in praesentiarum constant, memoratae pro- 
vinciae Pataz de Chachapoyas, ut supra ab epi- 
scopatu Truxillensi eiusque iurisdictione exem- 
ptae atque avulsae, pro dioecesi istiusmodi 
episcopatus de Chachapoyas assignamus peren- 
niterque adiudicamus: quod quidem territorium 
sic assignatum ac in eo existentes seu existentia 
paroecias, ecclesias, conventus, monasteria et 
quaecumque alia saecularia ac quorumvis or- 
dinum regularia beneficia, utriusque sexus per- 
sonas et incolas tam laicos quam clericos, non 
tamen exemptos, cuiuscumque gradus et con- 
ditionis mox ordinariae pro tempore existentis 
antistitis ecclesiae de Chachapoyas iurisdictioni, 
regimini, potestati ac superioritati perpetuo si- 
militer continenterque sublicimus, eique pro 
civitate, territorio, dioecesi, clero et populo 
perpetuum pariter in modum assignamus at- 
que constituimus. 

Venerabili fratri Iosepho Mariae de Arriaga, 
qui Maynensem modo obtinebat episcopatum, 
superius memoratum, benigniter facultates con- 
cedimus necessarias et opportunas, ut absque 
nova literarum apostolicarum expeditione, an- 
tedictam ecclesiam et episcopatum de Chacha- 
poyas moderandum administrandumque susci- 
pere atque obtinere possit et valeat, utpote 
eiusdem Ordinarius; guem in finem antistitem 
ipsum etiam atque etiam hortamur, ne vicario 
generali diutius carere velit, quin immo quan- 
tocitius curet, ut in id officii virum ecclesiasti- 
cum probum, prudentem atque idoneum sibi 


278 


eo impensius nancisci studeat, quo maior est 
dioecesis amplitudo et spiritualis eorum popu- 
lorum necessitas. 

Ut autem Ordinarius pro tempore existens 
episcopus de Chachapoyas, eo quo par est de- 
core, tueri valeat dignitatem episcopalem et vi- 
cario generali curiaeque episcopali prospicere, 
eidem pro congrua dote assignamus atque con- 
stituimus summam sexmillium eorum nummo- 
rum qui vulgo pezze dictitantur, quae summa 
ex data fide ex aerario eius civilis gubernii per- 
solvenda est donec in stabilibus fundis eadem 
congrua dotatio fuerit constituta. 

Quod autem pertinet ad congruam pro fa- 
bricae huiusce novae cathedralis de Chacha- 
poyas dotatione, quandoquidem perhibitum 
est, quod in arca, quam vocant decimalem 
civitatis de Truxillo, praesto in id habeantur 
quatuor millia nummorum vulgo pezze, iti- 
demque redditus duorum millium eiusdem va- 
loris nummorum, qui Limae constabiliti ex- 
tant, tum denique accedere posse videatur quid- 
quid supererit ex eorum quinque millium num- 
morum redditu, qui pro Sanctissimi Sacramenti 
cultu in ea ecclesia de Chachapoyas destinati 
inveniuntur, idcirco decernimus, ut omnes et 
singulae pecuniarum summae superius recen- 
sitae et quaecumque aliae in id destinatae di- 
gnoscentur, uti praefertur, pro praefata dota- 
tione singillatim colligantur, ut ad hunc po- 
tissimum usum, quam primum ac melius fieri 
poterit, in stabilibus item fundis constituantur. 

Proprias item aedes congruamque dotationem 
pro dioecesano ecclesiasticorum alumnorum se- 
minario adtribuimus quatenus in ea civitate 
Chachapoyas id nondum fuerit perfectum. 


Quod vero spectat ad erectionem capituli quo . 


hactenus destituta remansit ipsamet Maynensis 
ecclesia, propter rerum circumstantias statui- 
mus, ut interim in nova cathedrali de Chacha- 
poyas saltem duo quos vocant assistentes ca- 
nonici praesto sint, cum congrua dotatione ab 
eo item gubernio Peruanae reipublicae perpetuo 
persolvenda, sicuti antea, ibidemque pristinus 
parochus cum eadem congrua dotatione iugiter 
servetur pro animarum cura exercenda, item 
ut ante; nihilo tamen minus volumus et decla- 
ramus, quod, ubi primum opportunae rerum 
circumstantiae id tulerint, in antedicta cathe- 
drali sancti Ioannis Baptistae erigi debeat ad 
formam sacrorum canonum capitulum cathe- 
drale congruo canonicorum atque administra- 
torum numero praeditum atque honestatum. 

Praefatam ecclesiam de Chachapoyas, ut su- 
pra erectam, Ordinario archiepiscopo Limano 
metropolitico iure subiicimus eisque omnibus 
frui volumus facultatibus, exemptionibus, prae- 
rogativis et iuribus, quae ad caeteras suffra- 
ganeas ecclesias Limanae ecclesiae metropoli- 
tanae pertinent. 

Quoad fructus eiusdem ecclesiae de Chacha- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


poyas, ceu est in more positum pro Americanis 
ecclesiis, ad florenos auri de Camera triginta- 
tres cum tertia floreni parte taxari volumus, et 
huiusmodi taxam in libris Camerae Apostolicae 
et sacri Collegii describi mandamus. 

At hoc itaque ut omnia et singula ut supra 
a Nobis disposita rite ad suum perducantur 
effectum, venerabilem fratrem Franciscum Sales 
de Arrieta Limanae ecclesiae archiepiscopum 
praesentium literarum Nostrarum deputamus 
executorem, cum facultatibus necessarlis et op- 
portunis ut per se sive per aliam personam in 
ecclesiastica dignitate constitutam, ab ipso spe- 
cialiter subdelegandam, ea omnia facere statuere 
ac decernere et super quacumque oppositione 
adversus praemissa quomodolibet forsan oritura 
cognoscere ac etiam definitive pronunciare li- 
bere ac licite possit et valeat, iniuncta ipsi 
obligatione diligenter in decreto executoriali 
distincte describendi fines totius dioecesis de 
Chachapoyas, ut supra constitutae, mec non 
actorum omnium et singulorum exemplar quae 
in praefatarum literarum apostolicarum execu- 
tione emittentur, ad hanc Sanctam Sedem infra 
sex menses ab expleta illarum executione de 
more transmittendum, in tabulario congrega- 
tionis Consistorialis diligenter asservetur. 

Praesentes autem literas et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet inte- 
resse habentes vel non fuerint auditi aut prae- 
missis non consenserint, ullo unquam tempore 
de subreptionis vel obreptionis aut nullitatis 
vitio notari, impugnari vel in controversiam 
vocari posse, sed eas semper et perpetuo va- 
lidas et efficaces existere et fore suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri ac obtinere 
atque ab omnibus ad quos spectat inviolabi- 
liter observari debere, et si secus super his a 
quoquam quavis auctoritate scienter vel igno- 
ranter contigerit attentari, irritum et inane de- 
cernimus in contrarium facientibus licet speciali 
expressa et individua mentione dignis non ob- 
stantibus quibuscumque. 

Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pa- 
ginam Nostrae suppressionis, extinctionis, an- 
nullationis, translationis, erectionis, constitu- 
tionis, assignationis, deputationis, mandati, de- 
creti, derogationis et voluntatis infringere, vel 
ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc 
attentare praesumpserit, indignationem omni- 
potentis Dei, ac beatorum Petri et Pauli apo- 
stolorum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud s. Petrum anno incar- 
nationis dominicae millesimo octingentesimo 
quadragesimo tertio, quarto nonas iunii, pon- 
tificatus Nostri anno decimo tertio. 


Ww 


ANNO MDCCCXLIII, 


CCXXI. 


Providet per novos pastores tribus viduatis 
ecclestis Portugallensi, Goanae ac Macao- 
nensi; dein binos praestantissimos viros 
creat cardinales, nempe Franciscum Sa- 
raiva a S. Ludovico patriarcham Lisbonen- 
sem, et Antonium Mariam Cadolini epi- 
scopum Anconae et Humanae '. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE DECIMA QUINTA IUNII 
ANNO MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO 
TERTIO. 


Venerabiles fratres 


In Consistorio, quod fuit die tertia aprilis 
huius anni, nonnulla vobiscum communicavi- 
mus de sacris rebus Lusitani regni in condi- 
tionem aliquanto meliorem adductis, et de viris 
ecclesiasticis ad octo inter viduatas inibi ec- 
clesias a civili gubernio designatis, quorum 
unum quidem atque alterum omnino reieci- 
mus, ex reliquis vero post totam rei causam 
mature graviterque perpensam, tres interim in 
ipso eius diei consessu vel ad patriarchalem 
Lisbonensem, vel ad metropolitanam Bracha- 
rensem, vel ad Leiriensem cathedralem eccle- 
siam instituimus. Iam vero ex nunciis post- 
modum acceptis intelleximus, rem multa iam 
ex parte cessisse feliciter, atque hinc meliorem 
erecti sumus in spem, ut benedicat conatibus 
Nostris omnipotens Dominus, detque propitius 
per misericordiam suam, ut de sacris Lusitaniae 
rebus in canonicum ordinem plene restitutis, 
gratulari quamprimum in sui nominis glo- 
riam yvaleamus. Hodie autem tres alias eccle- 
siarum ilarum a diuturnae suae viduitatis 
luctu liberabimus, videlicet Portugallensem in 
Europa, et Goanam ac Macaonensem in ea In- 
diarum orientalium parte, quae Lusitaniae di- 
tioni subdita est. Ac de dilecto quidem filio 
Hieronymo Iosepho a Costa Rebello, a carissima 
in Christo filia Nostra Maria regina fidelissima 
ad episcopatum Portugallensem nominato, igno- 
rare vos nolumus, ipsum quibusdam in rebus 
gessisse se perperam contra canonicas sanctio- 
nes, sed quoniam datis ad Nos literis plenam 
in omnibus submissionem et obedientiam pro- 
fessus est, nec caret ceteroquin necessariis do- 
ctrinae, morum prudentiaeque laudibus, et 
ecclesiae illi melius prospiciendi nulla ferme 
supererat spes, demum non sine oratione, et 
inito cum nonnullis vestrum consilio, induximus 
animum, ut ipsius nominationem acciperemus. 
Longe autem libentius acceptas habuimus reli- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


279 


quas binas nominationes dilectorum. filiorum 
Iosephi a Silva ad archiepiscopalem ecclesiam 
Goanam, et Nicolai Rodriguez Pereira Borja 
ad cathedralem ecclesiam Macaonensem. Nam- 
que horum primus, etsi et ipse ad Nos dederit 
peculiares submissionis et obedientiae literas, 
his tamen vix opus esse videbatur ; quando- 
quidem post vitam a iuventute sua in ordine 
sancti Benedicti laudabiliter actam, si porro 
aliqua in re ab officio declinaverat, rediit brevi 
atque a multis iam annis ad vitae rationem sa- 
cerdotali suae dignitati consentaneam, in qua 
et constanter perseverat. Alter vero probatis- 
simus undequaque vir, nulli unquam, quod 
sciamus, graviori scandalo causam_praebuit ; 
atque adeo laetati summopere sumus in Do- 
mino, cum illum ad Macaonensem episcopatum 
destinari cognovimus. Habetis ergo quales sint 
viri ecclesiastici quos supradictis Lusitaniae di- 
tionis dioecesibus praeficiemus. De ipsis ergo 
sententiam vestram audiemus, postquam et 
alios proposuerimus, quos diversis aliarum na- 
tionum ecclesiis hodie item dare episcopos 
constituimus. ; 
Antea consilium Nobis est binos vestro am- 
plissimo ordini cardinales adiungere, quorum 
unus erit patriarcha Lisbonensis venerabilis fra- 
ter Franciscus Saraiva, qui religiosa professione 
in Benedictino instituto emissa, cognomen a 
S. Ludovico accepit ; alius autem erit venera- 
bilis frater Antonius Cadolini episcopus An- 
conae et Humanae. Ad prioris promotionem 
quod attinet, nostis, venerabiles fratres, Cle- 
mentem XII fel. rec. praedecessorem Nostrum 
in apostolicis literis datis decimo sexto kalendas 
ianuarias anno millesimo septuagesimo trige- 
simo septimo sub nonnullis conditiontbus sta- 
tuisse, ut in numerum eorum cardinalium, quos 
in gratiam praecipuarum catholicarum natio- 
num Romanus Pontifex creare solitus est, cen- 
serentur omni tempore patriarchae Lisbonenses, 
quorum quisque suis ceteroquin commendatus 
meritis, post acceptam a Sede Apostolica cano- 
nicam institutionem, in proximo subinde Con- 
sistorio in vestrum ordinem cooptaretur; ita 
scilicet ut eius provectio anteire quidem posset 
electionem cardinalium ex aliis nationibus as- 
sumendorum, sed Lusitana ipsa gens in pro- 
xima eiusmodi assumptione suum deinde lo- 
cum non haberet. Cum igitur carissima in 
Christo filia Nostra Portugalliae et Algarbio- 
rum regina enixe a Nobis petierit, ut memo- 
ratum Lisbonensem patriarcham Franciscum 
cardinalitia dignitate augere velimus, ipse au- 
tem venerabilis frater post acceptam a Nobis 
patriarchalem ecclesiam, luculenta satis indicia 
dederit suae erga Nos Sanctamque hanc Sedem 
obsequentis devotaeque voluntatis, aequum sane 
iudicavimus privilegium custodire a Clemente XII 


280 


Lisbonensi ecclesiae indultum, et reginae fide- 
lissimae precibus obsecundare, ipsi denique pa- 
triarchae Francisco addere animos, ut de cre- 
dito sibi grege, de catholica illic re et de Apo- 
stolica Sede bene per Dei gratiam mereatur. 
De Anconitano deinde antistite non est cur 
fusius loquamur ; quandoquidem dubitare non 
possumus, quin praeclaras eius virtutes iamdiu 
perspectas habeatis. Is enim religiosum insti- 
tutum Clericoram Regularium Congregationis 
Sancti Pauli a sua iuventute professus, diu in 
alma hac Urbe vixit, ac tum integritate morum, 
tum sacris obeundis ministeriis, maxime autem 
predicatione Verbi Dei solidam praestantis ope- 
rarii laudem a bonis omnibus meritus est. De- 
inde a Pio VII gl. mem. decessore Nostro pa- 
stor Caesenatibus datus, multos sane annos ad 
illius gregis salutem sedulo advigilavit; nec 
minora porro pastoralis studii documenta prae- 
buit in ecclesia Anconae patriae suae, ad quam 
Nos haud ita pridem ipsum duximus trans- 
ferendum. Non latuit etiam eius virtus alias 
plures seu pontificiae ditionis seu exteras ur- 
bes*et pagos, in quos identidem ad evange- 
lizandos populos advocatus est. Tales igitur 
sunt bini spectatissimi praesules, quos in ve- 
strum numerum adscribere deliberavimus. 


Quid vobis videtur? 


Auctoritate omnipotentis Dei, ss. apostolo- 
rum Petri et Pauli ac Nostra, creamus S. R.E. 
cardinales presbyteros : 


Franciscum Saraiva a S. Ludovico 
patriarcham Lisbonensem. 


Antonium Mariam Cadolini 
episcopum Anconae et Humanae. 


Cum dispensationibus, derogationibus et clau- 
sulis necessariis et opportunis. 

In nomine Patris > et Filii }{ et Spiritus 
Sancti. Amen. 


ACTA GREGORII PP. 


XVI. 
CCXXII. 


BULLA 


Iosephum M. de Silva Torres archiepiscopum 
Goan. eligit '. 


Dilecto filio 
Iosepho Mariae de Silva Torres 
electo archiepiscopo Goan. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
salute et apostolicam benedictionem. 


Divina disponente clementia, cuius inscruta- 
bili providentia ordinationem suscipiunt uni- 
versa, in apostolicae dignitatis solio meritis 
licet imparibus constituti, ad universas orbis 
ecclesias aciem Nostrae considerationis extendi- 
mus, et pro earum statu salubriter dirigendo 
apostolici favoris auxilium adhibemus ; sed de 
iis propensius cogitare Nos convenit, quas pro- 
priis carere pastoribus intuemur, ut eis iuxta 
cor Nostrum pastores praeficiantur idonei, qui 
commissos sibi populos per suam circumspe- 
ctionem providam et providentiam circumspe- 
ctam salubriter dirigant et informent, ac bona 
ipsarum ecclesiarum non solum gubernent uti- 
liter, sed etiam multimodis efferant incrementis. 

Sane ecclesia Goan. unica Indiarum orienta- 
lium carissimae in Christo filiae Nostrae Ma- 
riae nomine secundae Portugalliae et Algar- 
biorum reginae fidelissimae subiectarum me- 
tropolitana, quae de iurepatronatus praefatae 
Mariae reginae ex fundatione vel dotatione seu 
privilegio apostolico, cui non est hactenus in 
aliquo derogatum, fore dignoscitur, et cui ve- 
nerabilis frater Noster Emmanuel a Sancto 
Gualdino ultimus illius archiepiscopus dum vi- 
veret praesidebat, per obitum dicti Emmanuelis 
archiepiscopi, qui extra Romanam curiam debi- 
tum naturae persolvit, pastoris solatio destituta, 
Nos, vacatione huiusmodi, fide dignis relatibus 
intellecta, ad provisionem ecclesiae metropoli- 
tanae Goan. celerem et felicem, ne illa longe 
vacationis exponatur incommodis, paternis et 
sollicitis studiis intendentes, post deliberationem 
quam de praeficiendo eidem metropolitanae ec- 
clesiae personam utilem ac etiam fructuosam 
cum venn. fratribus Nostris S. R. E. cardina- 
libus habuimus diligentem ; demum, ad te de 
legitimo matrimonio ex catholicis honestisque 
parentibus in Portugalliensi civitate progenitum 
atque quadragesimum tertium aetatis tuae an- 
num agentem, qui presbyteratus ordine dudum 
initiatus doctoralique laurea in sacra theologia 
donatus in ecclesiasticis’ functionibus apprime 
enituisti, eo vel maxime quo Benedictinorum 


1 Ex lure Pontificio de P. F. 


ANNO MDCCCXLIII. 


institutum prima iuventute amplexus sis, pro- 
fessor dein philosophiae ac theologiae renun- 
ciatus, plures per annos hoc munere scite per- 
functus es, quique fidem catholicam iuxta ar- 
ticulos iampridem a Sede Apostolica propositos 
expresse professus fuisti, quemque laudata Maria 
regina Nobis ad hoc per suas patentes literas 
die vigesima quinta aprilis currentis anni Do- 
mini praesentavit, ac de cuius doctrina, gravi- 
tate, prudentia, honestate morum, rerum usu 
praestantia fide digna testimonia perhibentur, 
direximus oculos Nostrae mentis. Quibus om- 
nibus debita meditatione pensatis, metropoli- 
tanae ecclesiae Goan. de persona tua Nobis et 
eisdem venn. fratribus Nostris ob tuorum exi- 
gentiam meritorum accepta, fratrum eorumdem 
consilio, apostolica auctoritate, providemus, 
teque illi in episcopum praeficimus et pastorem, 
curam, regimen et administrationem ipsius me- 
tropolitanae ecclesiae Goan. tibi in spiritua- 
libus et temporalibus plenarie committendo, in 
illo qui dat gratias et largitur praemia confi- 
dentes, quod dirigenie Domino actus tuos, me- 
tropolitana ecclesia Goan. sub tuo felici gu- 
bernio regetur utiliter et prospere dirigetur ac 
grata in iisdem spiritualibus et temporalibus 
suscipiet incrementa. 

lugum igitur Domini tuis impositum humeris 
prompta devotione suscipiens, curam et admi- 
nistrationem praefatas sic exercere studeas sol- 
licite fideliter ac prudenter, quod ecclesia ipsa 
Goan. gubernatori provido ac fructuoso admi- 
nistratori gaudeat se commissam, tuque praeter 
aeternae retributionis praemium Nostram di- 
ctaeque sedis benedictionem et gratiam exinde 
uberius consequi merearis. Volumus autem quod 
in civitate Goan. montem pietatis erigi cures, 
super quo conscientiam tuam desuper onerantes. 

Datum Romae apud s. Petrum anno incar- 
nationis dominicae millesimo octingentesimo 
quadragesimo tertio, decimo kalendas iunii, 
pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCXXIII. 
EPISTOLA 


Archiepiscopo Goano Iosepho a Silva Torres 
mentem suam aperit de eius nominatione, 
quae iuxta lit. Multa praeclare est intelli- 
genda; monet eum nullam exercere posse 
ivrisdictionem in regionibus, quae vic. ap. 
traditae sunt regimini, etsi antea archiepi- 
scopo Goae subticerentur '. 


Venerabili fratri 
Iosepho a Silva Torres 
electo archiep. Goano 


281 
GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Nuncium ad te iam pervenisse arbitramur de 
consistorio a Nobis celebrato die decima tertia 
kalendas huius mensis, in quo novos pastores 
dedimus pluribus viduatis ecclesiis, initio facto 
ab inclyta archiepiscopali ecclesia Goana in In- 
diis orientalibus, Lusitanae ditionis, cui te, 
ven. frater, praefecimus. Accipies subinde No- 
stras apostolicas literas sub plumbo, quas sta- 
tim edi iussimus de promotione ipsa tua et de 
consecratione episcopali rite suscipienda, nec 
non de sacro pallio, quod tibi uti metropoli- 
tano antistiti tradendum mandavimus. Animum 
quogue intendimus ad conditionem ecclesiae il- 
lius, et in calamitates haud sane leves quibus 
diuturnae viduitatis suae tempore afflicta est, 
atque adeo avertere cupientes difficultatem om- 
nem, quae fraternitatem tuam ab ineunda eius 
procuratione retardare posset, alias ad te literas 
dedimus supra dicta die piscatoris annulo ob- 
signatas, quibus ex peculiari gratia indulsimus, 
ut statim ac ipsas acceperis, delata tibi pasto- 
rali iurisdictione libere atque integre uti valeas: 
ac fuit quidem Nobis curae, ut eaedem sine 
mora ad te mitterentur. Nunc insuper hanc tibi 
epistolam scribimus, ut novum praebeamus te- 
stimonium praecipuae erga te benevolentiae 
Nostrae, bonaeque spei, qua in Deo nitimur 
fore, ut ad salutem crediti gregis constanter 
atque impigre advigiles, et a debita sacris ca- 
nonibus ac Nostris Sedisque Apostolicae de- 
cretis obedientia, nulla unquam in causa rece- 
das. Obversantur enim Nobis ante oculos sensus 
tuae in Romanam Ecclesiam obsequentissimae 
voluntatis, quos literis consignasti, datis tertio 
idus martii; quibus et consona sunt, quae 
de te accepimus a dilecto filio Francisco Ca- 
paccini Nostro Olisipone internuntio delegato- 
que apostolico, qui retulit inter alia nomina- 
tim de iterata declaratione, qua Nos certio- 
res fieri voluisti, deliberatum tibi fixumque 
in animo esse, ut non alia unquam utaris 
auctoritate, quam quae tibi a Nobis tributa sit. 
Pertinent haec ad ea quae statuimus in apo- 
stolicis literis, datis sub annulo piscatoris die 
vigesima quarta aprilis anni millesimi octin- 
gentesimi trigesimi octavi quarum initium 
Multa praeclare etc., atque hinc ad decreta ce- 
tera subinde edita, aut etiam edenda, circa 
procurationem catholicarum rerum in quibus- 
dam regionibus, ubi ob mutatam temporum 
viam Goanus antistes nec facile iam, nec satis 
animarum bono consulere poterat. Nos in iis 
decernendis non aliud certe spectavimus, quam 
salutem et incrementa dominici gregis, ac vae 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 
Acra Grecorit XVI. Vol. Ill. 


36 


282 


quidem Nobis, si quamcumque ipsius partem 
sive illuc, sive alibi in discrimine positam, spi- 
ritualibus quibus datum fuerit iuvare subsidiis 
negligamus ! Quare dum tuos illos sensus sol- 
licitudini eidem Nostrae obsequentes plurimis 
merito prosequimur laudibus, temperare Nobis 
ipsis vero non possumus, quin fraternitatem 
tuam hortemur in Domino vehementer, ut ab 
huiusmodi te gerendi ratione nullo unquam 
obtentu dimoveri te sinas, atque ut in reliquis 
ita iugiter agas, quemadmodum pastorem agere 
oportet de maiore tantum Dei gloria et spiri- 
tuali dilectarum ovium emolumento sollicitum, 
ac suas omnes spes collocantem in Domino pa- 
storum principe, qui portat omnia verbo vir- 
tutis suae, quique sacris operariis in cultura 
vineae suae diligenter cum eius gratia perseve- 
rantibus immarcescibilem repromisit gloriae co- 
ronam. Nos interea, licet indigni, non praeter- 
mittimus ab eo suppliciter petere, ut super te 
ac super Omnem quem tuae curae tradidimus 
clerum ac populum, sua propitius dona multi- 
plicet. Denique Nostrae pignus studiosissimae 
voluntatis apostolicam benedictionem tibi ipsi, 
ven. frater, atque illis intimo cordis affectu 
peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Mariam Maiorem sub 
annulo piscatoris die octava iulii millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio, pontifi- 
catus Nostri anno decimo tertio. 


CCXXIV. 
EPISTOLA 


Electum episcopum Macaonensem monet exer- 
cere non posse iurisdictionem in iis regio- 
nibus, olim ad Macaonen. ep. pertinentibus, 
quas Sedes Ap. aliis regendas tradidit '. 


Venerabili fratri 
Nicolao Rodriguez Pereira de Borja 
electo ep. Macaonensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


In consistorio a Nobis celebrato decimo tertio 
kalendas huius mensis proveximus te ad cathe- 
dralem ecclesiam Macaonensem in Indiis orien- 
talibus Lusitanae ditionis: eiusque rei testes 
esse voluimus apostolicas literas sub plumbo, 
quae de more a Nobis editae sunt. His vero 
et alias addidimus literas apostolicas sub an- 
nulo piscatoris eadem die datas, quibus consi- 
lium Nobis fuit impedimenta avertere, quae te 
ab ineunda istius ecclesiae procuratione retar- 


ACTA GREGORII PP, XVI. 


dare potuissent. Has misimus statim dilecto 
filio Francisco Capaccini Nostro Ulyssipone 
internuntio delegatoque apostolico, ut ipsas ad 
te perferendas curaret. Nunc insuper hanc tibi 
epistolam scribimus, ut studium confirmemus 
Nostrae benevolentiae, qua te, ven. frater, eo 
impensius complectimur, quo meliorem erecti 
sumus in spem, fore ut de religione, de Sancta 
hac Sede, et de grege, tuae a Nobis curae con- 
credito, praeclare per Dei gratiam merearis. 
Obversantur enim Nobis ante oculos bona quae 
accepimus testimonia virtutis tuae ; quibus ve- 
luti cumulum adiicere visae sunt literae datae 
a te ad dilectum filium presbyterum Umpierres, 
atque ab eo Nostrae congregationi Propagandae 
Fidei communicatae, ex quarum scilicet signi- 
ficatione cognovimus, te, ad episcopatum Ma- 
caonensem a regina fidelissima nominatum , 
haudquaquam induci potuisse, ut contra ca- 
nonum tramites et statuta S. huius Sedis pro- 
curationem interea viduatae ecclesiae sub quovis 
obtentu susciperes. Laudamus equidem in Do- 
mino vehementer praeclaram istam rationem 
tuam ; qua eo vel magis laetati sumus, quod 
Nobis hinc omnino pollicemur, te, ven. frater, 
obsequuturum pariter humili constantique animo 
decretis a Nobis, seu a supradicta Propagandae 
Fidei congregatione, iussu Nostro, editis aut 
edendis, circa procurationem catholicarum re- 
rum in nonnullis istarum regionum, ubi anti- 
stes Macaonensis, ob mutatam temporum vVi- 
cem, nec facile iam, nec satis animarum bono 
consulere poterat. Nos certo in his statuendis 
non aliud spectavimus quam salutem et incre- 
menta dominici gregis ; ac vae quidem Nobis, 
si quamcumque ipsius partem, sive illuc sive 
alibi in discrimine positam,‘spiritualibus, qui- 
bus datum fuerit, iuvare subsidiis negligamus! 
Itaque etsi opus esse non videatur, ipsa tamen 
rei gravitate et supremi apostolatus Nostri of- 
ficio compulsi, fraternitatem tuam hortamur 
in Domino vehementer, ut videas etiam atque 
etiam quam magni apud Deum ipsum criminis 
reus fieres, si decretis iisdem cum tanto apo- 
stolicae Nostrae auctoritatis contemptu et gravi 
adeo animarum detrimento te opponeres. Ve- 
rum nulla, uti diximus, causa est, ut dubite- 
mus de pietate tua, ven. frater, quem et in re- 
liquis, quae episcopalis muneris sunt, ita iu- 
giter acturum confidimus, quemadmodum pa- 
storem agere oportet de maiore tantum Dei 
gloria et spirituali dilectarum ovium emolu- 
mento sollicitum, ac suas omnes spes collo- 
cantem in Divino pastorum Principe, qui portat 
omnia verbo virtutis suae, quique sacris ope- 
rariis in cultura vineae suae diligenter cum 
eius gratia perseverantibus, immarcescibilem re- 
promisit gloriae coronam. Nos interea, licet 
indigni, non praetermittimus ab eo suppliciter 


1 Ex Ture Pontificio de P. F. 


ANNO MDCCCXLIII, 


petere, ut super te ac super omnem, quem 
tuae curae tradidimus, clerum ac populum, sua 
propitius dona multiplicet. Denique Nostrae 
pignus studiosissimae voluntatis apostolicam 
benedictionem tibi ipsi, ven. frater, atque aliis 
intimo cordis affectu peramanter impertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die octava iulii mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo tertio, pon- 
tificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCXXYV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus damnatio fit et prohibitio libri cui ti- 
tulus « Lettera sulla direzione degli studi di 
Francesco Forti, Ginevra » !. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Inter maximas et acerbissimas quas turbu- 
lentissimis hisce temporibus ingemiscimus ca- 
tholicaz religionis calamitates, praecipua sane 
est pestiferum librorum colluvies, qui veluti 
locustae ex puteo abyssi prodeuntes, ferme 
totam invadunt, ad eam vastandam, Domini 
vineam, et tanquam poculum plenum abomi- 
nationum, quod vidit Ioannes in manu mere- 
tricis magnae, venenum omnis generis biben- 
tibus praebent. Huiusmodi profecto est libellus 
qui inscribitur « Lettera sulla direzione degli 
studi» sub nomine « di Francesco Forti», notam 
praeseferens typographicam « Ginevra 1843 »: 
mole quidem exiguus, sed argumenti varietate 
et errorum multitudine magnis voluminibus ha- 
bendus est aequipollens, eo fine ac maligna ma- 
gistrorum iniquitatis arte ad pauca folia ideo 
redactus, ut sic molis exiguitate et modicitate 
pretii facilius esse possit prae omnium mani- 
bus, ad quaelibet studia inficienda et depra- 
vandam iuventutem cuiuslibet aetatis, ordinis 
et conditionis, religionemque labefactandam. 
Ex callidioribus quippe fidei et christianae mo- 
ralis hostibus quos laudat et nominat, atque 
ex damnatis eorum operibus hausisse conspi- 
citur auctor perversas et erroneas, quas dictat, 
sententias, et aculeata quibus utitur sophismata 
contra Ecclesiam, contra catholicam doctrinam, 
contra christianam moralem, ut vere dici pos- 
sit, in uno hoc eius libello praecipuos colle- 
gisse omnium errores dtque deliramenta ; ac 
propterea eidem libello merito potest aptari 
quod de Priscillanistarum dogmate scribit s. Leo 
ad Turibium (ep. xv) scilicet: « Nthil esse sor- 
dium in quorumcumque sensibus impiorum, 


283 


quod in hoc libello non confluxerit ; quoniam 
de omni terrenarum opinionum luto multipli- 
cem sibi faeculentiam auctor miscuit ; ut solus 
totum biberet, quod alii ex parte gustassent >. 
Atque ut id apertissime pateat, sufficit ex bene 
multis sequentia summatim ad operis sensum 
excerpta adnotare. 

Asserit auctor non posse vincendo respon- 
deri philosophorum  scepticorum argumentis : 
« atque scepticismum insinuat etiam circa Cos- 
mogoniam Mosaicam; et periculosas promovet 
captiosasque dubitationes circa animae natu- 
ram eiusque facultates ». Ad ipsius praeterea 
mentem, iudicandum esset de virtutibus et 
Vitiis relate tantum ad felicitatem generis hu- 
mani, et conservationem ordinis naturae in 
societate civili: « nullo proinde habito respectu 
ad legem divinam neque ad religiosam actio- 
num moralitatem ». Immo eo impietatis deve- 
nit, ut pro absurdo habeat et immorale quod- 
cumque dogmaticum principium unde frenum 
imponitur passionibus humanis, audeatque, om- 
ni deposita verecundia, suadere politicae po- 
testati passionis omnium turpissimae et effre- 
natioris impunitatem. « Statum autem naturae 
docet statum esse belli ac veluti brutorum >». In- 
super acceptam refert Luthero et protestantismo, 
tanquam societatis beneficium, reformationem 
philosophicam et reformationem politicam , 
unde meliorem asserit factam fuisse et nunc 
esse conditionem populorum ferme omnium na- 
tionum. Constat igitur, religionem, quam com- 
miniscitur auctor, essentialiter esse aliam a re- 
ligione revelata, eamque esse tantum religionem 
politicam, determinandam, regendam, ac etiam 
pro voluntate reformandam a politica potestate 
cuiuscumque status prout in statibus protestan- 
tium. 

Quoad vero religionem catholicam, su bno- 
mine ministrorum, exprobrare intendit Ecclesiae 
numerum dogmatum, moraliaque praecepta li- 
bertatem cogitandi limitantia; ac modum pro- 
ponit quo possint gubernia, sub quibus viget, 
eam reducere, ut ad sensum politicorum utilis 
evadat societati cui praesunt. Utilem autem 
humano generi et societati illam dicit esse re- 
ligionem, in qua pauca sint dogmata, simpli- 
cioresque religiosae exercitationes, et in qua 
metaphysicae (ut ait) praetensionibus cor sub- 
stituatur, id est (ex operis contextu) in qua 
moralibus christianae religionis praeceptis sub- 
stituantur cordis motiones et affectiones. Quoad 
crimina autem contra religionem, studendum 
esse docet servandae ftollerantiae magis quam 
dogma protegere. 

Patet itaque auctoris consilia et dictata ad 
reformandam seu potius ad evertendam tendere 
catholicam religionem iuxta principia protestan- 
tium. Principia siquidem ab auctore posita at- 


t Ex opere cui titulus « Annali delle Scienze Cattoliche » auctore A. De Luca vol. 17, pag. 118, 


284 


que statuta pro legislatorum et gubernantium 
norma in religionis negotio eo diriguntur: ut 
clerus diffidentiae et ludibrio populorum, et 
ecclesiastica auctoritas suspicioni, invidiae et 
despectui exponatur gubernantium, ut vel unico 
tractu evellantur, vel gradatim abalienentur fide- 
les ab Apostolica Sede, catholicae unitatis cen- 
tro, ut quaelibet abrogetur ecclesiastica iuris- 
dictio in foro externo et in omnibus externis 
actionibus , ut ius sit politicae potestati mo- 
derandi et etiam variandi ecclesiasticas institu- 
tiones et instructiones etiam elementares, excu- 
tiendi catholicae Ecclesiae doctrinam, ac de ea 
iudicandi, eiusque interdicendi proclamationem, 
ut Ecclesiae regimen ad unum spectet, vel uni 
subiiciatur civili gubernio: uno verbo, eo ten- 
dunt, ut Ecclesia in durissimam adducatur 
gubernii servitutem. 

Haec igitur omnia serio perpendentes, atque 
ad Crucifixi pedes profusis lacrymis conside- 
rantes immensa animarum damna a dicti pe- 
stiferi libelli lectione oritura ; auditis venerabi- 
lium fratrum Nostrorum S. R- E. cardinalium 
in tota republica christiana inquisitorum ge- 
neralium suffragiis, Motu Proprio et ex certa 
scientia ac matura deliberatione Nostra, deque 
apostolicae potestatis plenitudine praefatum li- 
bellum ubicumque et quocumque idiomate, seu 
quavis editione et versione impressum, aut, 
quod absit, imprimendum, tenore praesentium 
damnamus, reprobamus et prohibemus sub con- 
suetis clausulis et poenis in indice librorum ve- 
titorum indictis, tanquam continentem doctri- 
fas et assertiones « inducentes in scepticismum 
et incredulitatem, scandalosas contra bonos mo- 
res, impias, respective falsas, temerarias, ca- 
ptiosas, erroneas, haeresi proximas, de hae- 
resi suspectas, iniuriosas et calumniosas in 
odium sacri ecclesiastici ministerii, divinis Ec- 
clesiae iuribus derogantes, fidei divinaeque 
constitutionis Ecclesiae eversivas, protestan- 
tismo eiusque propagationi faventes, schisma- 
ticas ». 

Hortamur itague et obtestamur in Domino, 
venerabiles fratres patriarchas, archiepiscopos, 
episcopos aliosque locorum ordinarios, ut pro 
sibi divinitus commisso docendi ministerio, me- 
minerint se districte teneri ad instruendum gre- 
gem in catholica doctrina, atque ad eos arguen- 
dos qui contradicunt, proindeque ad modis 
omnibus omnigue sollicitudine et apostolica 
firmitate satagendum, ut oves a tam venenatis 
pascuis, scilicet ab huius impii et execrandi 
libelli lectione avertantur. 

Ut autem eaedem praesentes literae omnibus 
facilius innotescant, nec quisquam illarum igno- 
rantiam allegare possit, volumus et decernimus, 
illas ad valvas basilicae Principis Apostolorum 
et cancellariae apostolicae nec non curiae ge- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


\ 

neralis in Monte Citatorio, et in acie Campi 
Florae de Urbe per aliquem ex cursoribus No- 
stris, ut moris est, publicari, illarumque exem- 
pla ibidem affixa relinqui; sic vero publicatas 
perinde afficere omnes et singulos quos spe- 
ctant, ac si unicuique illorum personaliter no- 
tificatae et intimatae fuissent. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die quinta augusti 
millesimo octingentesimo quadragesimo tertio, 
pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCXXVI. 


INDULTUM 


Fit concessio indumentorum insignium favore 
beneficiariorum collegialis ecclesiae ab An- 
gelo Custode, Anagninae civitatis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Romanus Pontifex iis potissimum ecclesia- 
sticis viris, qui aliqua dignitate exornati una 
simul in templis laudes Deo persolvunt atque 
animarum salutem procurandam pro viribus 
incumbunt, peculiaria ornamenta eo sane con- 
silio tribuere solet, ut magis magisque virtu- 
tibus praefulgeant, ac suscepti ministeriil partes 
rite obeuntes, spirituali populorum bono, omni 
ope et opera prospiciant. 

Quum igitur dilecti filii beneficiarii insignis 
collegii, cui ab Angelo Custode nomen, in Ana- 
gnina civitate instituti, enixis precibus a Nobis 
efflagitarint, ut benignitate Nostra apostolica, 
utendi palliolo, sive ut aiunt mozzetta cineracei 
coloris, veniam ipsis concedamus. Nos, insignis 
commemorati collegii, quod decem nunc con- 
stat canonicis et duobus beneficiariis, maiori de- 
cori consulere cupientes, eorum votis annuen- 
dum censuimus. 

Quamobrem commemoratos beneficiarios pe- 
culiari beneficentia prosequi volentes, et a qui- 
busvis excommunicationis , suspensionis et in- 
terdicti aliisque ecclesiasticis censuris, sententiis 
et poenis quovis modo vel quavis de causa la- 
tis, si quas forte incurrerint, huius tantum rei 
gratia absolventes et absolutos fore censentes, 
iis qui modo sunt, quique in posterum erunt, 
beneficiariis collegii ab Angelo Custode nun- 
cupati, in Anagnina civitate instituti, faculta- 
tatem concedimus ut palliolum sive mozzettam 
cineracei coloris in conventibus seu capitulis in 
sacris supplicationibus aliisque publicis functio- 
nibus gestare libere et licite possint. 


1 Ex Cancellaria Episcopali Anagninae Dioeceseos, 


ANNO MDCCCXLIIi, 


Id concessum et indultum volumus decernen- 
tes has praesentes literas firmas, validas et effi- 
caces existere et fore, suosque plenarios et inte- 
gros effectus sortiri et obtinere, ac illis ad quos 
spectat et spectabit, hoc futurisque temporibus 
plenissime suffragari ; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos 
etiam causarum palatii apostolici auditores, 
iudicari et definiri debere, ac irritum et inane, 
si secus super his a quoquam quavis auctoritate 
scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV praede- 
cessoris Nostri super divisione materiarum, aliis- 
que apostolicis atque in universalibus provincia- 
libusque et synodalibus conciliis editis generali- 
bus vel specialibus constitutionibus et ordinatio- 
nibus, et quoties opus fuerit eiusdem collegii 
canonicorum et beneficiariorum etiam iura- 
mento, confirmatione apostolica vel quavis fir- 
mitate alia roboratis statutis et consuetudinibus, 
privilegiis quoque, indultis et literis apostolicis 
in contrarium praemissorum quomodolibet con- 
cessis, confirmatis et innovatis; quibus omni- 
bus et singulis, illoram tenores praesentibus pro 
plene et sufficienter expressis ac de verbo ad 
verbum insertis habentes, illis alias in suo ro- 
bore permansuris, ad praemissorum effectum 
hac vice dumtaxat specialiter et expresse de- 
rogamus, caeterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die octava augusti 
millesimo octingentesimo quadragesimo tertio, 
pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCXXVII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus, piis sodalitatibus ad extirpandus blas- 
phemias et imprecationes, tempore sacrarum 
missionum instituendis, concedit ipsas indul- 
gentias, quibus locupletata est eadem pia 
sodalitas de Urbe'. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Expositum Nobis est a nonnullis religiosis 
viris, ipsis in votis esse, ut piae sodalitates, 
quibus cura sit teterrimum blasphemiae et im- 
precationis vitium inter homines extirpandi, 
tempore sacrarum missionum ubique instituen- 
dae, iisdem indulgentiis gaudeant, quibus ex 
rescripto sacr. congregationis Indulgentiarum 
die vigesima augusti anno millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo ditata est pia sodalitas 
eadem de causa Romae erecta in oratorio, cui 
a patre Caravita nomen. Nobis propterea hu- 


285 


militer supplicatum fuit, ut in praemissis op- 
portune providere, ac ut infra indulgere de be- 
nignitate apostolica dignaremur. 

Nos igitur piis huiusmodi supplicationibus 
permoti, deque omnipotentis Dei misericordia, 
ac beatorum Petri et Pauli apostolorum eius 
auctoritate confisi, per praesentes concedimus 
et impertimur, ut piae sodalitates ad extir- 
pandas blasphemias et imprecationes, tempore 
sacrarum missionum, de licentia tamen locorum 
Ordinariorum, ut praemittitur, ubique instituen- 
dae, omnibus et singulis indulgentiis fruantur 
et gaudeant, quibus per praefatam concessio- 
nem locupletata reperitur eadem pia sodalitas 
de Urbe, dummodo tamen pro illis conse- 
quendis, iniuncta pietatis opera adimpleantur. 
In contrarium facientibus non obstantibus qui- 
buscumque. 

Praesentibus perpetuis futuris temporibus va- 
lituris. Volumus autem ut praesentium litera- 
rum transumptis seu exemplis etiam impressis, 
manu alicuius notarit publici subscriptis et si- 
gillo personae in ecclesiastica dignitate consti- 
tutae munitis eadem prorsus fides adhibeatur, 
quae adhiberetur ipsis praesentibus si forent ex- 
hibitae vel ostensae. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die octava augusti 
millesimo octingentesimo quadragesimo tertio, 
pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCXXVIII. 
INDULTUM 


Fit concessio indumentorum magis insignium 
favore canonicorum cathedralis ecclesiae 
Alatrinae 2. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad futuram rei memoriam. 


Pontificiae Nostrae beneficentiae munera, iis 
libenter ecclesiasticis viris tribuenda esse duci- 
mus, qui uti aliqua dignitate praestant, ita 
etiam virtutis exemplis ac vigilanti in sui mu- 
neris partibus obeundis sollicitudine fulgere sum- 
mopere gloriantur. Itaque dilecti filii canonici 
cathedralis templi s. Pauli Alatrinen. exponen- 
dum Nobis curavere, suis in votis esse ad eius- 
dem cathedralis templi splendorem augendum 
semula, seu collare violacei coloris, et. talari 
veste eiusdem coloris uti posse. 

Nos igitur, eo’ omnes singulari benignitate 
prosequi volentes et a quibusvis excommuni- 
cationis, suspensionis et interdicti, aliisque ec- 
clesiasticis sententiis, censuris et poenis quovis 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


2 Ex Archivio Cancell. Episcopalis Civitatis Alatrinae, 


286 
modo vel quavis de causa latis, si quas forte 
incurrerint, huius tantum rei gratia absolventes 
et absolutos fore censentes, eorumdem precibus 
benigne annuendum censuimus. Quamobrem 
hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, de- 
cernimus et constituimus, ut canonici cathe- 
dralis ecclesiae Alatrinensis qui modo sunt 
quique in posterum erunt, semulam, seu colla- 
rem violacei coloris, eiusdemque coloris tala- 
rem vestem, in choro, in conventibus, seu ut 
dici solet in capitulis, in sacris supplicationi- 
bus aliisque publicis functionibus tantum ge- 
stare libere ac licite possint et valeant. Haec 
concedimus et mandamus, certa spe freti, illos 
huiusmodi privilegio ac decore honestatos, re- 
ligione, pietate, et assidua in sacris peragendis 
diligentia, catholicae religionis cultum magis 
magisque augendum curaturos. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces esse et fore, suosque plenarios 
et integros effectus sortiri et obtinere, iisque ad 
quos spectat et pro tempore spectabit perpetuo 
plenissime suffragari ; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos, 
etiam causarum palatii apostolici auditores ac 
S. R. E. cardinales iudicari debere, irritumque 
et inane quidquid secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter con- 
tigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Benedicti XIV prae- 
decessoris Nostri, super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis ac in universalibus provin- 
cialibusque et synodalibus conciliis editis ge- 
neralibus vel specialibus constitutionibus et san- 
ctionibus, et quatenus opus fuerit, eiusdem ca- 
thedralis templi et canonicorum collegii etiam 
iuramento, confirmatione apostolica vel quavis 
firmitate alia roboratis, statutis et consuetu- 
dinibus, caeterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima prima 
augusti millesimo octingentesimo quadragesimo 
tertio, pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCXXIX. 
INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum insignium fa- 
vore collegialis ecclesiae oppidi Roccasecca, 
Privernensis dioecesis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romanorum Pontificum mos atque institu- 
tum fuit peculiaria honoris insignia iis tribuere 
ecclesiasticis viris, qui templo Dei assidentes 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


supernae Sionis aemuli, divinis laudibus ca- 
nendis insistunt. Itaque quum collegiatum ca- 
pitulum oppidi, quod vulgo Roccasecca nun- 
cupatur, intra fines Privernensis dioecesis ve- 
tustate imprimis excellat, nulloque, ut fertur, 
dignitatis ornamento a reliquo clero discrimi- 
netur; Nos ad eius dignitatem augendam pe- 
culiare illi honoris indicium tribuendum cen- 
suimus, certa spe ducti fore, ut externis honoris 
insignibus virtutum decora adiungere nitatur, 
quo praeclaris exemplis in populi istius salu- 
tem eniteat. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes et a quibusvis excommunicationis, suspen- 
sionis et interdicti aliisque ecclesiasticis censu- 
ris, sententiis et poenis quovis modo et qua- 
cumque de causa latis, si quas forte incurrerint, 
huius tantum rei gratia absolventes et absolutos 
fore censentes, archipresbytero ac canonicis uni- 
versis memorati capituli tam praesentibus quam 
futuris, auctoritate Nostra apostolica, facultatem 
concedimus, ut roccheto et palliolo, seu moz- 
zetta violacei coloris, in sacris ritibus peragen- 
dis uti libere ac licite possint et valeant. 

Haec concedimus et indulgemus decernentes 
has praesentes literas firmas, validas et efficaces 
existere et fore, suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere, ac illis ad quos spe- 
ctat et pro tempore quandocumque spectabit 
in omnibus et per omnia plenissime suffragari 
et ab eis respective inviolabiliter observari ; 
sicque in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos, etiam causarum palatii 
Nostri apostolici auditores iudicari et definiri 
debere, ac irritum et inane, si secus super his, 
a quoquam quavis auctorifate, scienter vel 
ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Benedicti XIV prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis atque in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus et 
ordinationibus apostolicis, et quoties opus fue- 
rit eiusdem collegii canonicorum etiam iura- 
mento atque confirmatione apostolica vel qua- 
vis firmitate alia roboratis, statutis et consue- 
tudinibus, caeterisque contrarlis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima prima 
augusti millesimo octingentesimo quadragesimo 
tertio, pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXLIII. 


CCXXX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus in Pensylvania occidentali, quam ab 
episcopatu Philadelphiensi separat, novam 
sedem episcopalem erigit in civitate Pittsbur- 
gensi collocandam, et Baltimorensi suffra- 
ganeam ', 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Universi dominici gregis curam ac sollicitu- 
dinem superno Nobis consilio commissam ge- 
rentes, dioecesum per universum orbem descri- 
ptioni cogitationes curasque Nostras intendere 
debemus, tt earum fines immutemus vel coar- 
ctemus, prout rerum ac temporum ratio ac fide- 
lium utilitas exquirere videatur. 

Itaque quum in concilio guinto Baltimorensi, 
habito mense maio anni millesimi octingente- 
simi quadragesimi tertii, cetera inter negotia 
ad religionis catholicae bonum in foederatis 
Americae septentrionalis provinciis promoven- 
dum, de ratione quoque actum fuerit, qua in 
vastissimo Pensylvaniae statu, religionis neces- 
sitati atque incremento constanter prospici pos- 
sit, cumque collatis inter se consiliis episcopi 
omnes in concilium coacti, interque illos prae- 
cipue ven. frater Franciscus Patritius Kenrick 
Philadelphiensis episcopus, Nobis exponendum 
iudicaverint, fidelium bono valde expedire, ut 
Pensylvania occidentalis, secundum limites ci- 
vili divisione receptos, in peculiarem dioecesim 
a Philadelphiensi distinctam erigatur: Nos tanti 
momenti rem venn. fratribus Nostris S. R. E. 
cardinalibus negotiis Propagandae Fidei praepo- 
Sitis examinandam commisimus. Rebus itaque 
mature perpensis, atque habita ratione con- 
sensus episcopi Philadelphiensis, super memo- 
ratae regionis Pensylvaniae a sua sede episco- 
pali separatione, de eorumdem fratrum consilio, 
memoratam episcopatus erectionem perutilem 
cognovimus. 

Motu igitur Proprio et ex certa scientia de- 
que apostolicae potestatis plenitudine, Pensyl- 
vaniam occidentalem, iuxta limites civili divi- 
sione receptos, a dioecesi Philadelphiensi per- 
petuo separantes, eam in peculiarem episcopa- 
tum, cuius episcopalis sedes in Pittsburgensi 
civitate constituatur, ac sutfraganea sit archi2- 
piscopalis Baltimorensis donec aliter statuatur, 
cuiusque titulus a praedicta Pittsburgensi urbe 
derivetur, et cathedralem habeat s. Pauli apo- 
stoli ecclesiam in eadem urbe iamdiu condi- 
tam, vi praesentium literarum erigimus et con- 
stituimus. 


287 


Decernentes has literas firmas, validas et ef- 
ficaces existere et fore suosque plenarios et in- 
tegros effectus sortiri et obtinere, et omnia iuxta 
praemissa accurate adimplere ; sicque in prae- 
missis per quoscumque iudices ordinarios et 
delegatos, etiam causarum palatii apostolici 
auditores, S. R. E. cardinales, sublata eis et 
eorum cuilibet quavis aliter iudicandi et in- 
terpretandi facultate et auctoritate, iudicari et 
definiri debere, ac irritum et inane si secus su- 
per his a quoquam quavis auctoritate, scienter 
vel ignoranter, contigerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et ordina- 
tionibus apostolicis, nec non apostolicis literis 
datis die decima septima iunii anno millesimo 
octingentesimo trigesimo quarto, quarum ini- 
tium Benedictus Deus, nec non praedictae Phi- 
ladelphiensis ecclesiae etiam iuramento, confir- 
matione apostolica, aut quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, ceterisque 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima prima 
augusti millesimo octingentesimo quadragesimo 
tertio, pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCXXXI. 
EPISTOLA 


Acerbissime dolet quod in Melitensi dioecesi 
variae pestiferae sectae longe lateque, cum 
magno bonorum moerore, omnia labefa- 
ctare et catholicae religionis fundamenta 
evertere conentur. Episcopum hortatur, ut 
omni industria ac providentia prospiciat, ne 
grex eius curae commissus fiat in rapinam, 
et oves in devorationem bestiarum ?. 


Venerabili fratri 
Francisco Xaverio 
archiepiscopo episcopo Melitensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ad gravissimas angustias et sollicitudines, 
quibus in tanta rerum asperitate afflictamur ac 
distinemur, acerbissimus sane dolor accessit, 
venerabilis frater, cum intelleximus gregem tuae 
curae commissum impiorum hominum machi- 
natione in maximum salutis periculum adduci, 
eique perditionis impendere discrimen. Ex plu- 
ribus enim crebrisque nunciis cognovimus in 
Melitensi dioecesi cum magno bonorum omnium 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


2 Ex Archivio Brevium ad Principes; vide regesta Epistolarum Latinarum. 


288 


moerore varias pestiferas eorum sectas iam longe 
lateque serpere, qui nefaria inter se societate con- 
iuncti clandestinis potissimum colloquiis no- 
cturnisque conventibus libertatem promittentes, 
cum ipsi servi sint corruptionis, tamquam flu- 
ctus feri maris despumantes suas confusiones 
quaecumque ignorant, blasphemant, ac mon- 
strosis opinionum commentis pudicos mores 
corrumpere, execrabilem cogitandi vivendique 
licentiam promovere, improvidam praesertim 
iuventutem in fraudem inducere, iura quaeque 
divina et humana permiscere, dissolvere, et si 
fieri umquam posset, catholicae religionis fun- 
damenta evertere et legitimi cuiusque imperii 
potestatem labefactare commoliuntur. Quas qui- 
dem sectas e tenebris ad exitium et vastitatem 
emersas, Romani Pontifices pro suprema uni- 
versi dominici gregis pascendi regendique po- 
testate sibi divinitus tradita, modis omnibus 
acriter improbandas abigendasque semper cu- 
rarunt. Etenim non ignoras, venerabilis frater, 
quanto studio et vigilantia suis pontificiis literis 
has societates et conventicula reprobaverint, pro- 
hibuerint, atque in eos omnes, qui hisce socie- 
tatibus vel nomen darent vel quovis modo fave- 
rent, debitas severissimas poenas statuerint, rec. 
me. Clemens XII, Benedictus XIV et Pius VII 
decessores Nostri. Atque horum illustria vestigia 
premens fel. rec. Leo XII praedecessor .pariter 
Noster suis apostolicis literis die decima tertia 
martii anno millesimo octingentesimo vigesimo 
quinto datis, quarum initium « Quo graviora 
mala», ne tam dira contagia pestis latius in 
dies manarent, imo potius averti et radicitus 
erui possent, eoruamdem Pontificum constitu- 
tiones renovans atque confirmans, simul ratum 
fixumque manere decrevit quidquid ipsi hac 
super re provide sapienterque edixerant atque 
statuerant. Neque minori Nos sollicitudine, ubi 
nullis certe Nostris promeritis, sed arcano di- 
vinae providentiae consilio, ad sublimem Prin- 
cipis Apostolorum cathedram evecti fuimus vel 
in prima Nostra encyclica epistola die decima 
quinta augusti anno millesimo octingentesimo 
trigesimo secundo data, omnes venerabiles fra- 
tres in pastoralis ministerii partem vocatos ex- 
citavimus, ut strenue praeliantes praelia Do- 
mini, impias huiusmodi consociationes et coetus 
ab eorum grege pro viribus propulsarent. Hinc, 
venerabilis frater, facile intelligis quanto anga- 
mur dolore, cum in tua dioecesi clandestinas 
ipsas ac damnatas societates propagari, conven- 
ticula et coetus haberi noscamus, in quibus 
subdoli et peritissimi scelerum architecti non 
artificio minus simulationis eruditi, quam omnes 
nocendi vias apprime edocti, scelestissima eorum 
consilia et finem callidissime occultantes, nihil 
inexpertum relinquunt, ut molles potissimum 
imperitae iuventutis animos vel pravae volu- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


ptatis illecebris, vel rerum novarum cupiditate, 
vel literariae gloriae lenociniis , vel eruditionis 
specie, vel quibuscumque aliis cuiuscumque ge- 
neris captiosissimis insidiis alliciant, pervadant 
et erroris veneno inficiant. Ac vehementissime 
dolemus, venerabilis frater, quod veluti acce- 
pimus, plures iam tuae dioecesis iuvenes mise- 
randum in modum hisce fraudibus illecti, la- 
queis irretiti, ad istas nefandas societates sese 
aggregaverint. « Et quoniam per omnes eccle- 
sias cura Nostra distenditur, exigente hoc a No- 
bis Domino qui apostolicae dignitatis beatis- 
simo apostolo Petro primatum fidei suae remu- 
neratione commisit » '; iccirco pro supremo 
Nostri apostolatus officio non possumus in tanto 
istius dioecesis discrimine, quin hisce literis, 
tuum, venerabilis frater, zelum tuamque pa- 
storalem sollicitudinem summopere in Domino 
excitemus, ut omni industria ac providentia 
diligentissime prospicias, me grex tuae curae 
commissus fiat in rapinam, et oves tuae in 
devorationem bestiarum. Optime enim noscis, 
venerabilis frater, tibi fortiter esse pugnandum, 
ac pro viribus curandum, ut mortifera harum 
societatum pernicies a tuo grege avertatur. Ita- 
que vigila, venerabilis frater, in omnibus la- 
bora, ministerium tuum imple, viriliter age, et 
quo facilius catholicae religionis et morum in- 
tegritati consulas, atque aeternae perditionis 
aditum animabus tibi traditis intercludas, cla- 
mare ne cesses, exalta quasi tuba vocem tuam, 
et pastoralibus literis, edictis, monitis populo 
tuo teterrimam harum societatum indolem, 
damna, pericula ostendere, diabolicas impio- 
rum fraudes insidias detegere, fallacias expli- 
care numquam desine, una simul in omnium 
memoriam revocando gravissimas excommuni- 
cationis poenas, quas apostolicae constitutiones 
ipso facto incurrendas iis infligunt, qui socie- 
tatibus ipsis vel nomen dare vel quibusque 
modis favere non reformidant. Fideles tibi con- 
creditos monere exhortari ne intermittas, ad- 
hibita praesertim atque excitata parochorum 
opera, ut ab istorum hominum societatibus 
fugiant tamquam a facie colubri, et illorum 
sermonem, qui veluti cancer serpit, studiosis- 
sime devitent, ac stabiles et firmi in fide per- 
maneant, neque umquam decipi patiantur ne- 
quitia et astutia hominum ad circumventio- 
nem erroris. Cum autem pro Christo fungaris 
qui, ut ipse professus est, non venit vocare 
iustos, sed peccatores, singularem quoque cu- 
ram et industiam adhibeas oportet, venerabilis 
frater, ut eos, qui in tua dioecesi miserrime 
iam prolapsi ac eiusmodi sectis addicti sedent 
in tenebris et umbra mortis, paternis monitis, 
consiliis, hortationibus arguas, obsecres, incre- 
pes in omni patientia et doctrina, atque ad 
salutis semitam revoces, et ad Christum Iesum 


1S, Leo epist. 5, ad Metropolitanos Illyrici. 


ANNO MDCCCXLIII, 


reducas. Non dubitamus profecto, venerabilis | 


frater, quin hisce Nostris literis excitatus, et 
gravissimo episcopalis tui ministerii officio per- 
motus, cogitationes omnes et studia in tui 
gregis salutem tuendam conferas, et quantum 
in te est, omnia coneris, ut detestabilis ista 
pestis in tua dioecesi comprimatur atque extin- 
guatur. Ut enim, veluti sapientissime monet 
s. Leo decessor Noster, habebit a Deo dignae 
remunerationis praemium, qui diligentias, quod 
ad salutem commissae sibi plebis proficiat, fue- 
rit exequutus ; ita ante tribunal Domini de reatu 
negligentiae se non poterit excusare, quicumque 
plebem suam contra sacrilegae persuasionis au- 
ctores noluerit custodire '. Nos interim in hu- 
militate cordis Nostri miserationum Dominum 
enixis precibus obsecrare non omittemus, ut 
tribuat tibi auxilium de sancto ad destruendas 
perditorum hominum molitiones, et ministerii 
tul partes cumulate impendat, atque propitius 
ad populum istum respiciens, multiplicet super 
eum misericordiam suam, et impiorum sub- 
vertat Insidias. Atque in optati eventus auspi- 
cem, et praecipuae Nostrae erga te caritatis 
pignus, apostolicam benedictionem tibi venera- 
bilis frater, tuoque gregi peramanter imper- 
timur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem die trigesima prima augusti anno mille- 


simo octingentesimo quadragesimo tertio, pon- 


tificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCXXXII. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Fratribus archisodalitatis Ssmi Sacramenti pagi 
vulgo Fiumalbo, dioecesis Mutinensis, datur 
facultas induendi mozzettam laneam rubri 
coloris *, 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romanorum Pontificum mos atque institu- 
tum fuit peculiaribus privilegiis ornamentisque 
sacras sodalitates augere, ex quibus fidelium 
pietas quam maxime inflammatur. Iam vero 
exponendum Nobis curarunt fratres archisoda- 
litatis Ssmi Sacramenti intra fines paroeciae 
Flumalbo, Mutinensis dioecesis, eamdem archi- 
sodalitatem iam inde ab anno millesimo sex- 
centesimo octavo canonice institutam, subinde 
archisodalitati Romanae s. Mariae supra Mi- 
nervam aggregatam fuisse anno millesimo se- 
ptingentesimo quinquagesimo octavo, atque ab 
institutionis tempore vestem caerulei coloris 


289 


sodales induisse, nunc vero sibi esse in votis, 
ut super eamdem vestem palliolum, seu moz- 
zettam laneam rubri coloris, adiecto argenteo 
insigne seu stemmate ubi calix cum hostia ef- 
fictus sit, induere possint, ac flocco albi et 
caerulei coloris uti valeant; qua de re aposto- 
licam a Nobis veniam flagitarunt, 

Nos igitur omnes ac singulos , quibus hae 
literae favent peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis sententiis, cen- 
suris ac poenis quovis modo vel quavis de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius tan- 
tum rei gratia absolventes et absolutos fore cen- 
sentes, hisce literis, auctoritate Nostra aposto- 
lica, facultatem impertimur, ut memoratae ar- 
chisodalitatis fratres supra caeruleam vestem 
palliolo, seu lanea mozzetta rubri coloris, in 
perpetuum uti possint, cum stemmate argenteo 
seu argento ornato, ubi calix cum hostia sit 
effictus, itemque flocco albi et caerulei coloris 
libere ac licite uti perpetuo valeant. 

Haec concedimus atque indulgemus, decer- 
nentes has praesentes literas firmas, validas et 
efficaces esse et fore, sulosque plenarios et in- 
tegros effectus sortiri et obtinere, iisque ad quos 
spectat et pro tempore spectabit perpetuo suf- 
fragari; sicque in praemissis per quoscumque 
iudices ordinarios et delegatos etiam causarum 
palatii apostolici auditores, ac S. R. E. cardi- 
nales iudicari ac definiri debere, irritumque et 
inane quidquid secus super his a quoquam, 
quavis auctoritate, scienter vel ignoranter con- 
tigerit attentari. 

Non obstantibus apostolicis ac in universa- 
libus provincialibusque et synodalibus conciliis 
editis generalibus vel specialibus constitutioni- 
bus vel ordinationibus, nec: non legis institu- 
tionis eiusdem archisodalitatis etiam iuramento, 
confirmatione apostolica vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, quibus om- 
nibus et singulis illorum tenores praesentibus 
pro plene et sufficienter expressis, deque verbo 
ad verbum insertis habentes, illis alias in suo 
robore permansuris ad praemissorum effectum 
specialiter et expresse derogamus, caeterisque 
etiam speciali et individua mentione ac deroga- 
tione dignis, in contrarium facientibus quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die prima septem- 
bris millesimo octingentesimo quadragesimo 
tertio, pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


1 S. Leo epist. 7, al. 8, ad Episcopos per Italiam. 
Acta Grecori XVI. Vol. III. 


| 


2 Ex Archivio Cancellariae Episcopalis Mutinensis. 
37 


290 
CCXXXIII. 


EPISTOLA 


Contra scandalum electionis et consecrationts 
pseudo—antistitis Harlemensis Henrici Ioan- 
nis Van Buul a Ioanne Van Sauten factae, 
vocem attollit. Hanc electionem et consecra- 
tionem illegitimam irritamque declarat, ac 
ipsum Henricum omnesque qui electioni aut 
consecrationi, opera, consilio et consensu 
adfuerunt, excommunicat '. 


Dilectis filiis 
universis catholicis in Belgio commorantibus 


GREGORIUS PP. XVI. 
Dilecti filii, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


In Sancta hac Petri Sede, meritis licet im- 
paribus, disponente Domino, constituti, officio 
ipso supremi apostolatus urgemur, vocem No- 
stram attollere contra gravissimum scandalum 
quod istic instauratum est, in electione et con- 
secratione pseudo—antistitis Harlemensis. Nostis 
enim, dilecti filii, Joannem Van Santen, qui Ul- 
traiectini archiepiscopi nomen iamdiu usurpave- 
rat, eamque ob causam a Leone XII fel. rec. prae- 
decessore Nostro anathematis vinculo innodatus, 
atque ab omni pontificalis ministerii functione 
severissime interdictus fuerat, nuper sacrilegas 
imposuisse manus Henrico Ioanni Van Buul, 
antea in conventu schismaticorum delecto ad 
ecclesiam Harlemensem invadendam. Is porro 
de nefaria eadem provectione sua referre ad Nos 
ausus est per literas mendacibus fidei, pietatis 
et obsequii testificationibus refertas ; quasi vero 
satis sit, ut Ecclesiae catholicae Sanctaeque hu- 
ius Sedis auctoritatem revereatur verbis, qui 
factis illam contemnit. Haec scilicet Ultraiectinis 
istis veteratoribus usitata fraus est, ut pravita- 
tem schismatis errorumque suorum eiusmodi 
fallaciis occultare studeant, et obfirmati, ut sunt, 
in pervicacissima sua contra Ecclesiam catho- 
licam Romanumque Pontificem contumacia, ca- 
tholicum adhuc nomen, catholico licet recla- 
mante orbe, sibimetipsis attribuant. Nos igitur 
tantam ipsorum improbitatem palam rursus 
occasione hac et gravissime detestamur ; et ve- 
stigiis inhaerentes decessorum Nostrorum, re- 
centem in Harlemensi causa eiusdem nequitiae 
fructum merita animadversione persequimur. 

Ac primo quidem auctoritate apostolica de- 
claramus atque decernimus, electionem illam 
Henrici Joannis Van Buul in episcopum Har- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


lemensem fuisse illegitimam atque omnino ir- 
ritam, et subsequentem eius consecrationem il- 
licitam atque sacrilegam; hinc vero tum ipsum 
Henricum Ioannem, tum eos omnes qui eius- 
dem electioni aut consecrationi, opera, consilio, 
consensu adfuerunt, apostolica item auctoritate, 
excommunicamus, et excommunicatos haberi 
catholicis universis ac vobis praesertim, dilecti 
filii, districte mandamus. Sciat insuper idem 
Henricus Ioannes ac serio perpendat, novis se 
poenis ex sacrorum canonum sanctione constri- 
ctum iri, ubi sacrum chrisma conficere, con- 
firmationis aut ordinis sacramenta administrare, 
quemquam curae animarum praeficere, aut alia 
quaecumque agere praesumat, quae propria 
sunt episcopalis ordinis, quem nullo modo 
exercere licite potest, aut spectant ad iurisdi- 
ctionem episcopalem, quam minime prorsus 
accepit. 

Utinam Henricus ipse, et consentiens illi 
schismaticorum coetus, spiritualium poenarum, 
quibus ex canonum sententia innodati sunt, et 
decreti huius Nostri severitate deterriti redeant 
demum ad cor! Nobis vices Eius gerentibus, 
qui venit quaerere et salvum facere quod pe- 
rierat, nihil sane iucundius foret, quam paterna 
ipsos caritate complecti, si resipiscant ab errore 
viae suae, Omnique contumacia deposita, in 
catholicae Ecclesiae sinum reverti sincero animo 
velint. 

Itaque non desistimus, lumen pro illis a Deo 
misericordiamque uberem implorare. Vos vero, 
dilecti filii, enixe adhortamur, ut fervidas eum 
in finem preces offerre studeatis. Interim per- 
gite, ut facitis, cavere ab illorum vafritie, atque 
in omnibus, ita semper agite, quemadmodum 
homines decet in catholicae veritatis luce am- 
bulantes, ut ii etiam, qui ex adverso sunt, ve- 
reantur nihil habentes malum dicere de nobis. 

Denique Nostrae in vos ardentissimae carita- 
tis pignus, accipite apostolicam benedictionem, 
quam ex imo corde depromptam, et cum verae 
omnis prosperitatis voto coniunctam, vobis, di- 
lecti filii, peramanter impertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die quarta septem- 
bris millesimo octingentesimo quadragesimo ter- 
tio, pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


1 Ex opere cui titulus « Annali delle scienze Cattoliche » auctore De Luca vol. 17, pag. 257. 


ANNO MDCCCXLIII. 


CCXXXIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Collegio parochorum ciyitatis Pisauri (Pesaro) 
datur facultas induendi mozzettam nigri co- 
loris cum purpureis filamentis etc. * 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


In sublimi Principis Apostolorum Sede, licet 
immerito sedentes, ineffabili Dei consilio collo- 
cati, pontificiae Nostrae beneficentiae munera in 
ecclesiasticos viros conferre solemus, ut ipsi 
divini ministerii partes recte implere satagentes, 
Dei cultum augere et animarum saluti prospi- 
cere, qua opere qua exemplo connitantur. Jam 
vero quum collegium curionum Pisaurensium 
Nobis curavit exponendum, suis esse in votis, 
ut ad maiorem ipsorum dignitatis splendorem 
atque ornamentum, rocchetto et mozzetta nigri 
coloris, purpureis tamen filamentis extremis oris 
ornata, cum fibulis, vulgo bottoni, purpurei 
item coloris, nec non fascia atri coloris uti 
possint, Nos eorumdem votis precibusque li- 
benter duximus annuendum. 

Nos igitur omnes et singulos quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti, aliisque ecclesiasticis sen- 
tentils, censuris et poenis quovis modo vel qua- 
vis de causa latis, si quas forte incurrerint, 
huius tantum rei gratia absolventes ac absolutos 
fore censentes, hisce literis, auctoritate Nostra 
apostolica, decernimus et constitu’'mus, ut pa- 
rochi civitatis Pisauri, qui modo sunt quique 
in posterum futuri, rocchettum et patliolum, 
seu mozzettam nigri coloris purpureis in ex- 
tremitatibus filamentis ornatam, cum globulis, 
vulgo bottoni, purpurei item coloris, nec non 
taeniam seu fasciam atri coloris, in sacris qui- 
busque caeremoniis sive in templo, sive in pu- 
blicis supplicationibus aliisque publicis functio- 
nibus induere libere ac licite possint et valeant. 

Haec concedimus et indulgemus, volumus et 
mandamus, decernentes has literas firmas, va- 
lidas et efficaces esse et fore, suosque plenarios 
et integros effectus sortiri et obtinere, dictis- 
que perpetuo plenissime suffragari; sicque in 
praemissis per quoscumque iudices ordinarios 
et delegatos. etiam causarum palatii apostolici 
auditores, ac S. R. E. cardinales iudicari de- 
bere, irritumque esse et inane, quidquid secus 
super his a quocumque quavis auctoritate scien- 
ter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV praede- 


2gt 


cessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis constitutionibus et ordina- 
tionibus, et quoties opus fuerit eiusdem paro- 
chorum collegii etiam iuramento, confirmatione 
apostolica vel quavis firmitate alia roboratis sta- 
tutis et consuetudinibus, caeterisque contrariis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Ma- 
iorem sub annulo piscatoris die decima quinta 
septembris millesimo octingentesimo quadrage- 
simo tertio, pontificatus Nostri anno decimo 
tertio. 


CCXXXYV. 
IN, DALY UM 


Quo castrum Vallis Montonis (Valmontone) 
civitatis titulo ac iuribus decoratur ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romani Pontifices provido sane consilio, 
splendidioribus titulis amplioribusque hono- 
rum muneribus et. beneficentiae testimoniis eas 
potissimum sui civilis principatus regiones ex- 
ornare atque ad maiorem dignitatem extollere 
consueverunt, quae originis vetustate ac civium 
indole, ingenio, virtute, industria ac religione 
insignes, luculentissima in hanc Apostolicam 
Sedem fidei et observantiae testimonia quibus- 
cumque temporibus singulari constantia prae- 
stitere. Neminem profecto latet alias inter ve- 
tustissimas Latii regiones Tolerium seu castrum 
Vallis Montonis in colle positum ad viam Casi- 
linam, quod in spiritualibus antistiti Signino, in 
temporalibus vero Veliternae provinciae praesidi 
seu legato paret. Quod oppidum multis sane 
nominibus clarum, tam vetustate originis et ci- 
vium frequentia, et egregia eorum indole, quam 
agrorum fertilitate et religionis catholicae et 
divini cultus studio excellit. Illud etiam accedit, 
ut ipsius oppidi cives nihil inausum nihilque 
intentatum reliquerunt, ut de hac principe Petri 
Cathedra optime promereri possent; hinc dif_i- 
cillimis asperrimisque temporibus in eamdem 
Petri Cathedram singularis fidei et obsequit 
non levia continenter praestitere argumenta. 
Quae cum ita se habeant, ad maiorem splen- 
dorem dignitatemque commemoratum castrum 
evehere existimamus. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 


1 Ex libro Precum et Rescriptorum Curiae Episcopalis Pisauri. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


292 


volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, sen- 
tentiis et poenis quovis modo et quacumque 
de causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, Motu Proprio et certa scientia, ple- 
naque auctoritate Nostra apostolica, Castrum 
Vallis Montonis, vulgo Valmontone, in dioecesi 
Signina et legatione Veliterna situm, hisce li- 
teris in civitatem erigimus et constituimus, ei- 
que omnes et singulos honores delatos volumus, 
itemque iura et insignia quae ceteris pontificiae 
Nostrae ditionis civitatibus tributa sunt vel in 
posterum tribuentur. Concedimus etiam et im- 
pertimur, ut Vallis Montonis incolae civium no- 
mine decorentur, ita tamen ut episcopus in 
tempore Signinus inibi consistere minime te- 
neatur, sed ecclesiae Signinae ut antea sint 
subditi. 

Haec volumus atque mandamus, decernentes 
has praesentes literas firmas, validas et effi- 
caces existere et fore suosque plenarios et in- 
tegros effectus sortiri et obtinere, et eorum causa 
quae expressa sunt hoc futurisque temporibus 
plenissime suffragari et ab eis respective inviola- 
biliter observari; sicque in praemissis per quos- 
cumque iudices ordinarios et delegatos, etiam 
causarum palatii Nostri apostolici auditores, 
ijudicari et definiri debere, ac irritum et inane 
si secus super his a quoquam, quavis auctori- 
tate, scienter vel ignoranter contigerit -attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis, nec non peculiaribus quorum- 
cumgque locorum etiam iuramento, confirma- 
tione apostolica vel quavis firmitate alia robora- 
tis statutis et consuetudinibus, privilegiis quoque 
indultis et literis apostolicis in contrarium prae- 
missorum quomodolibet concessis, confirmatis 
et innovatis, quibus omnibus et singulis tenores 
praesentibus pro plene et sufficienter expressis, 
ac de verbo ad verbum insertis habentes, illis 
alias in suo robore permansuris, ad praemisso- 
rum effectum, hac vice dumtaxat, specialiter 
et expresse derogamus aliisque etiam speciali 
et individua mentione dignis, in contrarium fa- 
cientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Ma- 
iorem sub annulo piscatoris die vigesima sexta 
septembris millesimo octingentesimo quadrage- 
simo tertio, pontificatus Nostri anno decimo 
tertio. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


CCXXXVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Canonicis cathedralis templi Signini datur fa- 
cultas utendi collare ac talari veste violacet 


coloris in sacris functionibus }. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


In suprema Principis Apostolorum Sede, Deo 
sic volente, collocati, ac de universi dominici 
gregis incolumitate solliciti, ecclesiae ministe- 
rio addictos viros peculiaribus dignitatis insi- 
gnibus libenter decoramus, ut iisdem ad pa- 
randa sibi virtutum ornamenta vehementius 
incitentur, quo fiat, ut qui lux mundi in sa- 
cris literis nuncupantur, ii reliquis hominibus 
ad terendam iustitiae semitam bonorum ope- 
rum exemplo praeluceant. 

Itaqgue quum Nobis Campaniam provinciam 
adeuntibus, capitulum et canonici cathedralis 
templi Signini humiliter exposuerint, sibi esse 
in votis, ut ipsi ad augendum suae dignitatis 
splendorem collare ac talari veste violacei co- 
loris uti possint, Nos eorum precibus aequo 
animo ducimus annuendum, ea potissimum 
ratione, quod Signina urbs, quae duobus Ro- 
manis Pontificibus, scilicet S. Vitaliano I atque 
Alexandro IV ortum dedisse gloriatur, Sanctae 
huic Sedi certissima perpetuo dederit fidelitatis 
argumenta, et vero etiam, quod cathedrale eius- 
dem urbis templum celebre sit in Ecclesiae fastis, 
utpote Alexandrum III et Lucium III] Romanos 
Pontifices acceperit, quorum alter in eo beatum 
Thomam Cantuariensium antistitem, alter bea- 
tum Brunonem Sanctorum fastis adscripserint. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia complecti 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis sententiis, cen- 
suris ac poenis, quovis modo vel quavis de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius tan- 
tum rei gratia absolventes ac absolutos fore 
censentes, auctoritate Nostra apostolica, harum 
literarum vi, concedimus et indulgemus, ut ca- 
nonici cathedralis templi Signini, qui modo 
sunt quique in posterum futuri, collare ac ta- 
lari veste violacei coloris in choro, in conven- 
tibus seu capitulis, in sacris supplicationibus 
aliisque publicis functionibus uti libere ac li- 
cite possint et valeant. 

Haec concedimus et indulgemus decernentes 
has literas firmas, validas et efficaces esse et 
fore suosque plenarios et integros effectus sortiri 
et obtinere, iisque ad quos spectat et pro tem- 
pore spectabit hoc futurisque temporibus ple- 


t Ex Archivio Cancellariae Episcopalis Signinae Civitatis, 


ANNO MDCCCXLIII. 


nissime suffragari; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos, 
etiam causarum palatii apostolici auditores ac 
S. R. E. cardinales iudicari debere, irritumque 
et inane quidquid secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter conti- 
gerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened, XIV _ prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis ac in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus et 
ordinationibus, et quoties opus fuerit, eiusdem 
cathedralis templi Signiensis, et canonicorum 
collegii etiam iuramento, confirmatione apo- 
stolica, vel quavis firmitate alia roboratis sta- 
tutis et consuetudinibus, ceterisque contrariis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima septima 
septembris millesimo octingentesimo quadrage- 
simo tertio, pontificatus Nostri anno decimo 
tertio. 


CCXXXVII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Canonicis cathedralis ecclesiae Nursinae da- 
tur facultas induendi cappam magnam '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Romanorum Pontificum mos atque institu- 
tum fuit peculiaribus dignitatis ornamentis ec- 
clesiasticos viros decorare, qui in templo Dei 
adsidentes, eius laudes canunt, ut externis ho- 
norum insignibus magis magisque ad virtutum 
apparatum incendantur, quo veluti lucernae 
ardentes super candelabrum, reliquis christifi- 
delibus ad illustrem pietatis laudem praeful- 
geant. Itaque cum capitulum et canonici cathe- 
dralis templi Nursini Nobis exponendum cura- 
verint, suis esse in votis, ut ad maiorem suae 
dignitatis splendorem cappam magnam muste- 
lae alpinae, vulgo armellino, pelle subsutam 
super rocchetum induere possint, Nos eorum 
precibus votisque libenter adnuendum censui- 
mus. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis sen- 
tentiis , censuris et poenis, quovis modo vel 
quavis de causa latis, si quas forte incurre- 


293 


rint, harum serie absolventes ac absolutos fore 
censentes, auctoritate Nostra apostolica, harum 
literarum vi, concedimus atque indulgemus, ut 
canonici cathedralis templi Nursini, qui modo 
sunt quique in posterum futuri, cappa magna 
uti libere ac licite possint et valeant. 

Haec concedimus atque indulgemus, decer- 
nentes has praesentes literas firmas, validas et 
efficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, dictisque 
in omnibus et per omnia plenissime suffragari; 
sicque in praemissis per quoscumque ‘iudices 
ordinarios et delegatos, etiam causarum palatii 
apostolici auditores, iudicari et definiri debere, 
ac irritum et inane si secus super his a quo- 
quam quavis auctoritate scienter vel ignoranter 
contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis atque in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis ge- 
neralibus vel specialibus constitutionibus et or- 
dinationibus, et quoties opus fuerit eiusdem 
cathedralis templi Nursini et collegii canonico- 
rum etiam iuramento, confirmatione aposto- 
lica, vel quavis firmitate alia roboratis statutis 
et consuetudinibus, ceterisque contrarlis qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima octava 
septembris millesimo octingentesimo quadrage- 
simo tertio, pontificatus Nostri anno decimo 
tertio. 


CCXXXVIII. 
EPISTOLA 


Archiepiscopum Parisiensem reprehendit ob 
nonnulla eius statuta ad confessiones ex- 
cipiendas ?. 


Dilecto filio Nostro 
Dionysio D’Affre 
archiepiscopo Parisiensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Allatum isthinc ad Nos est exemplum man- 
dati, die nona septembris a fraternitate tua editi, 
super presbyteris Societatis Iesu, ad excipiendas 
confessiones in metropolitana tua Urbe sacra- 
mentales fidelium approbatis; quod quidem in- 
timo perlegentes doloris sensu, vix Nobismet- 


1 Ex libro memoriarum Cathedralis Ecclesiae Nursinae. 
2 Ex opere cui titulus « De Romano Pontifice » auctore Roskovani vol. 6, pag. 180, 


294 


ipsis persuadere poteramus, te dixisse ac sta- 
tuisse quae inibi habentur, quaeque licet aliter 
ipse putaveris, et congrua minime sunt cano- 
nicis sanctionibus, et hoc praesertim tempore 
cessura erunt in sacrae rei detrimentum. Cave 
tamen existimes, ven. Frater, Nos hinc minori 
te prosequi caritatis studio, cuius imo non 
aliud nunc praebere tibi possemus luculentius 
documentum, quam ut Nostris hisce literis ea 
de re tecum loquamur., Ac primum fraternita- 
tem tuam considerare volumus, decretum con- 
cilii Tridentini sess. 23, c. 15, de ref., de con- 
fessionibus secularium personarum a nullo vel 
regulari presbytero nisi post acceptam episcopi 
approbationem excipiendis, et recentiores in eam- 
dem sententiam Romanorum Pontificum consti- 
tutiones non eo spectare, ut episcopus datum 
inde sibi putet arbitrium adiiciendi approba- 
tioni suae limites inutiles, aut etiam regula- 
rium confessariorum ordini iniuriosos, qualis 
sane praefinitio illa est, qua iidem confessarii 
audire prohibeantur in ecclesia sua. Deinde ad 
poenitentium causam quod attinet, legimus in 
mandato tuo discrimen positum inter homines 
ecclesiasticos et laicos, et circa hos solummodo, 
sive feminae sint sive viri statutum, ne presby- 
teri Soc. Jesu extra destinatam unicuique pa- 
rochialem ecclesiam et alia quaedam definita 
loca sacramentales eorum confessiones auscul- 
tent. Atqui Nostra hac aetate atque in urbe ista 
praesertim magnus est laicorum imprimis vi- 
rorum numerus, quos nimius pudor vel deri- 
sionum metus a sacramentorum usu retrahit 
adhuc in praesens, aut alias retraxit. Hi autem, 
si iustam non habeant libertatem seu confessarii, 
cui plane confidunt, seu loci et temporis, quo 
illum adeant, eligendi, longe inde difficilius ad- 
duci poterunt ad eluendas per sacramentum Poe- 
nitentiae animi sordes, divinamque subinde com- 
munionem salubriter accipiendam, aut ab as- 
sumpto iam more utriusque sacramenti rite ac 
saepius suscipiendi, facile admodum recedent. 
Ita igitur ex inconsultissima eadem_praescri- 
ptione mandati tui non leve animarum peri- 
culum consequetur. Tuum vero est, ven. fra- 
ter, videre, qualem eius rei excusationem ha- 
biturus sis apud divinum iudicem, qui rationem 
ab episcopis reposcet vel unius creditarum cui- 
que ovium, si non propria tantum sed _ pastoris 
etiam culpa perierit. Post haec fatemur, igno- 
rare Nos quare illud nominatim statueris circa 
solos confessarios e Soc. Jesu; et qua porro 
auctoritate, quave ex causa iidem insuper in- 
terdixeris, ne recedant ab urbe ista aut in eam 
veniant, nisi te ante mensem consulto. Novi- 
mus tamen, hanc societatem, utpote de catho- 
lica re bene merentem, apud prudentiores et 
ferventiores catholicos, atque adeo apud hance 
S. Sedem magno in pretio esse; ipsam vero 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


male audisse apud homines aut incredulos, aut 
sacrae Ecclesiae auctoritati parum amicos, qui 
posthac nomine fraternitatis tuae gloriari po- 
terunt, ut suis contra illam calumniis fidem 
concilient. De reliquo, persuasum habemus, te, 
ven. frater, mandatum illud haud mala edidisse | 
mente, sed aliqua potius utilitatis specie dece- 
ptum, non perspexisse animo,quanta inde damna 
consequerentur. Firmam igitur erigimur in spem 
fore, ut hac accepta epistola, Nostraque de man- 
dato eodem sententia perspecta, revocare illud 
festines. Ita et scandalum tolles quod exinde 
iam venerat, et insigne Nobis documentum 
praebebis sincerae tuae erga Romanum Pon- 
tificem reverentiae germanaeque humilitatis, qua 
nihil potius esse debet christiano antistiti suas 
omnes spes in eo collocanti, qui superbis resi- 
stit, humilibus autem dat gratiam. 

Nec vero timendum est, ut ea propter quid- 
quam amittas apud prudentes quosque bonosque 
viros, qui norunt sapientis esse mutare consi- 
lium, et eo vel magis observabunt personam 
ac dignitatem tuam, quo te promptiorem vide- 


“rint in tua omni ratione, ad gloriam divini no- 


minis atque ad spiritualem gregis utilitatem 
accommodanda. Interea Nostrae in te voluntatis 
pignus adiungimus apostolicam benedictionem. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem die decima secunda octobris millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio, pontifica- 
tus Nostri anno decimo tertio. 


CCXXXIX. 
BULLA* 


Quibus ven. serva Dei Maria Francisca a Vul- 
neribus D. N. I. C. honore Beatorum de- 
coratur !. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Humani generis sospitator ac vindex Chri- 
stus Dei filius, qui e sinu Patris in terras de- 
scendens humiliavit semetipsum, atque omni 
exhausto poenarum genere, ligno Crucis adfi- 
xus, aeternae Nobis vitae aditum sua morte 
reclusit, iis omnibus, qui sua persequi vestigia 
vellent, hoc imprimis proposuit, ut Crucem et 
ipsi amplecterentur, ac libenti animo alacrique 
sustinerent. Quamobrem, qui christianae per- 
fectionis iter ingressi, auctorem fidei et con- 
summatorem Jesum ducem sequuti sunt, ii car- 
nem suam cum vitiis et concupiscentiis suis 
crucifigentes, imagini filii Dei conformes fieri 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO 


meruerunt. Praeclarum inter heroum agmen, 
qui crucis sectatores egregii ad eximiam san- 
ctitatis laudem convolarunt, recensenda enim- 
vero est ven. serva Dei Maria Francisca a Vul- 
neribus Domini Nostri Iesu Christi, tertiaria 
professa ordinis Minorum sstrictioris observan- 
tiae S. Petri de Alcantara, quae quidem insigni 
heroicarum virtutum ornamento Ecclesiae fastos 
nuperrimis temporibus illustravit. Haec enim 
Neapoli octavo kalendas aprilis anno millesimo 
septingentesimo decimo quinto humili genere 
orta, sacrisque baptismatis aquis rite lustrata, 
Annae Mariae nomen accepit. Iam inde a pue- 
ritia pudoris custos vigilantissima, precationi 
intenta, abstinentiae addicta, humilis, man- 
sueta, dicto audiens parentibus, illustria prae- 
sertim dedit patientiae documenta; severius 
quippe ac durius habita, convicia, verbera ac 
quodvis asperitatum genus laeta atque _hilaris 
tulit. Honestis repudiatis nuptiis, caelesti ut 
sponso, quem diligebat unice, suam obligaret 
fidem, quum a sacrarum virginum claustris 
rerum inopia prohiberetur, sexdecim annos nata, 
religiosae familiae S. Petri de Alcantara vestes 
induere impetravit, atque inter tertiarios adscita, 
rigidum illud institutum amplexa est, ac Ma- 
riae Franciscae sibi nomen indidit. Cum ita se 
Deo peculiarem in modum consecrasset, pa- 
tiendi studio mirabiliter incensa, vitae severi- 
tatem, quam nunquam remiserat, adauxit plu- 
rimum ; ieiunia multos in dies proferre, instru- 
mentis asperrimis suos artus discerpere ac 
cruentare, breve noctis spatium nudis in ta- 
bulis quieti dare, reliquum rebus divinis medi- 
tandis impendere. Charitate porro in Deum 
usque adeo flagrabat, ut praeclara illa flamma 
pectoris angustlis nequiret contineri, quod fiebat 
potissimum quoties caelesti dape reficeretur. 
Christi Domini cruciatus mente ac cogitatione 
recolebat assidue ; qua ex meditatione sic affi- 
ciebatur, ut vim lacrymarum profunderet, ac 
prae doloris acerbitate prope exanimis rueret. 
Deiparam Virginem parentis loco omni cultu 
prosequuta, praesens illius est plurimis in re- 
bus experta subsidium. 

Cum nihil ei gravius accideret, quam _per- 
ditos videre homines gravissimis Deum _inces- 
sere iniuriis, eo curas omnes intendit suas, ut 
quiqui in turpissimo vitiorum coeno misere 
versarentur, emergerent inde aliquando, atque 
in Dei gratiam complexusque redirent. Prae- 
clarae huic rei obtinendae nihil reliquit inten- 
tatum ; sic ut plerique, peccandi licet consue- 
tudine ad omne flagitium obcalluissent, ven. ser- 
vae Dei victi monitis precibusque, victi prae- 


cipue illustribus virtutum exemplis, ad honestam’ 


vitae disciplinam sese traduxerint. Pari emicuit 
charitate erga illas animas, quae ab aeterna ar- 
centur beatitate, donec Purgatorii igne admis- 
sorum labes expiaverint ; siquidem assiduis pre- 
cibus, ieiuniis ac voluntaria corporis afflicta- 


MDCCCXLIII, 


295 


tione optatum eisdem caelestem in patriam in- 
gressum maturare studuit: ex quo pietatis 
officio fructum illum coepit iucundissimum, 
ut animas quamplures, exorato suis precibus 
ac cruciatibus Numine, in aeternam beatitatem 
advolare conspexerit. Singulari etiam egenos 
charitate complexa est; nullo enim censu aucta, 
quidquid svis manibus laborando, stipemgue 
Ostiatim emendicando comparasset, illud ma- 
xima ex parte perditis egestate hominibus lar- 
giter erogabat. Gravissimis appetita iniuriis, ac 
diuturnis afflicta morbis, eamdem semper animi 
firmitatem ac constantiam, eamdem oris hila- 
ritatem prae se tulit, cum nihil potius haberet, 
quam ut Christi amore durissima quaeque pa- 
teretur. Tot tantisque virtutibus ornata, singu- 
laribus a Deo muneribus cumulari promeruit, 
utpote quae et animorum latebras perspectas 
haberet et cognitas, et futura praenosceret, et 
caelestibus etiam visionibus illustraretur; sed 
tamen, qua erat humilitate, caelestia illa dona 
curavit occultanda, ne praestans de se ipsa ho- 
minum animis opinio insideret. Quum omni- 
gena virtute excellens, ad septuagesimum sextum 
aetatis annum pertigisset, seque dignam pro- 
basset divini sponsi nuptiis, quas tantopere de- 
periret, extremi morbi acerbitates fortiter passa, 
atque Ecclesiae sacramentis rite munita, con- 
quievit in osculo Domini postridie nonas octo- 
bris anno millesimo septingentesimo nonage- 
simo primo. 

Percrebrescente in dies illius sanctitatis fama, 
institutogue de virtutibus iudicio apud congre- 
gationem venn. fratrum Nostrorum S. R. E. 
cardinalium Sacris Ritibus praepositorum, ma- 
tura deliberatione expensis omnibus, Nos solemni 
decreto pridie idus febr. anno millesimo octin- 
gentesimo trigesimo secundo edito, ven. Ma- 
riae Franciscae virtutes heroicum attigisse cul- 
men, declaravimus. Tum habita quaestio est, de 
miraculis, quae illa deprecante, patrata a Deo 
ferebantur ; cumque duo potissimum in eodem 
sacro consilio Ritibus Tuendis praeposito veris- 
sima perspecta ac iudicata sint, Nos solemni 
altero decreto quarto kalendas ianuarias anno 
millesimo octingentesimo quadragesimo evul- 
gato, eadem adprobanda censuimus. Coacti de- 
nique coram Nobis sunt decimo sexto kalendas 
apriles anni praedicti memorati cardinales Sa- 
cris Ritibus praepositi, atque ad unum omnes 
assensi sunt, laudatam Dei Servam beatam de- 
clarari posse omnibus cum indultis, quum pri- 
mum Nobis visum esset, donec solemnis eius ce- 
lebretur canonizatio. Nos igitur enixis Utriusque 
Siciliae regis, ordinum antistitum, nec non re- 
ligiosae familiae S. Petri de Alcantara, ac di- 
lecti filii Aloisii Vagnuzzi huius causae postu- 
latoris precibus permoti, de memoratae cardi- 
nalium congregationis consilio atque assensu, 
auctoritate Nostra apostolica, harum literarum 
vi, facultatem impertimur, ut eadem ven, serva 


296 


Dei Maria Francisca a Vulneribus Domini No- 
stri Iesu Christi tertiaria professa ordinis Mino- 
rum strictioris observantiae Sancti Petri de Al- 
cantara, beata in posterum nuncupetur, eiusque 
corpus ac reliquiae (non tamen in publicis sup- 
plicationibus circumferendae) fidelibus colendae 
proponantur, atque imagines radiis exornentur. 
Item auctoritate Nostra apostolica concedimus, 
ut de illa quotannis die sexta octobris recitetur 
officium et missa de Communi Virginum cum 
orationibus propriis a Nobis adprobatis iuxta 
rubricas missalis et breviarii Romani. Verum 
tam officii recitationem, quam missae celebra- 
tionem fieri dumtaxat concedimus Neapoli, 
eiusque in dioecesi ubi ortum duxit, atque in 
templis omnibus, quae spectent ad religiosam 
familiam S. Petri de Alcantara ab omnibus 
christifidelibus tam saecularibus, quam regula- 
ribus, qui horas canonicas recitare teneantur ; 
missas vero celebrari concedimus a sacerdotibus 
omnibus, qui ad ecclesias, ubi festum peragi- 
tur, accesserint. Denique concedimus atque in- 
dulgemus, ut anno ab hisce literis datis primo, 
solemnia beatificationis ven. servae Dei Mariae 
Franciscae a Vulneribus Iesu Christi in templis 
Neapolitanae dioecesis, ac religiosae Alcanta- 
rensis familiae celebrentur, cum o‘ficio ac missis 
duplicis maioris ritus; quod quidem fieri prae- 
cipimus die ab ordinariis sacris praesidibus in- 
dicenda, posteaquam eadem solemnia in basi- 
lica Vaticana peracta sint, quibus celebrandis 
diem decimam secundam mensis novembris anni 
vertentis adsignamus. 

Non obstantibus constitutionibus et ordina- 
tionibus apostolicis, ac decretis de non cultu 
editis, ceterisque contrariis quibuscumque. 

Volumus autem, ut praesentium literarum 
exemplis etiam impressis, dummodo manu se- 
cretarli praedictae congregationis subscripta sint, 
et sigillo praefecti munita, eadem prors.s in dis- 
ceptationbus quoque iudicialibus fides habeatur, 
quae Nostrae voluntatis significationi hisce li- 
teris ostensis haberetur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima quinta 
octobris anno millesimo octingentesimo qua- 
dragesimo tertio, pontificatus Nostri decimo 
tertio. 


ACTA GREGORIL PP. XVI. 


CCXL. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Abbatibus Benedictinis Gallicae Congregationts 
datur indultum, ut statim ac abbates electi 
sint, tanquam a Summo Pontifice benedicti 
habeantur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Cum religiosae familiae, qua opere, qua 
verbo, qua exemplo, qua precibus magno chri- 
stianae reipublicae praesidio et usui esse so- 
leant; tum Romani Pontifices singulari illas 
benevolentia prosequendas, atque amplissimis 
privilegiis honestandas esse existimarunt, ut ea- 
rum alumni ab oculis convictuque hominum 
remoti, ac terrenis omnibus exuti, maiore sem- 
per studio euntes de virtute in virtutem, at- 


“que aemulantes charismata meliora, tanquam 


auxiliares Ecclesiae milites strenue praeliantes 
praelia Domini, in sempiternam fidelium salu- 
tem procurandam pro viribus incumberent. Hac 
sane mente venerabilium fratrutn archiepisco- 
porum Parisiensis et Turonensis atque episcopi 
Cenomanensis votis obsecundantes, rebus omni- 
bus maturo examine perpensis, per similes apo- 
stolicas literas die prima septembris anno mil- 
lesimo octingentesimo trigesimo septimo datas, 
Congregationem Gallicam ordinis sancti Bene- 
dicti, eiusque constitutiones apostolica Nostra 
auctoritate approbandas et confirmandas cen- 
suimus ”, atque ipsi venerabili fratri episcopo 
Cenomanensi potestatem fecimus, ut eadem au- 
ctoritate Nostra, monasterium s. Petri de So- 
lesmis in abbatiam erigeret, ac dilectissimum 
filium Prosperum Ludovicum Paschalem Gue- 
ranger eiusdem s. Benedicti ordinis institutum 
iam professum atque abbatis dignitate exorna- 
tum, in ipsius monasterii s. Petri de Solesmis 
abbatem ac supremum moderatorem, seu su- 
periorem generalem commemoratae Gallicae 
Congregationis ad normam illius constitutio- 
num institueret. Iamvero maiori eiusdem con- 
gregationis. splendori ac decori consulere sta- 
tuimus, ea profecto spe freti, ut religiosi illius 
viri Nostrae beneficentiae stimulis magis ma- 
gisque excitati, illustrium patrum suorum ve- 
Sligiis insistentes, exempla sectantes, de catho- 
lica Ecclesia deque hac Apostolica Sede modis 
omnibus optime mereri vehementer contendant. 

Quamobrem omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes et a quibusvis excommunicationis et inter- 
dicti aliisque eccles. censuris, sententiis et poe- 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


2 Vide in nostro opere hoc monumentum « Innumeras inter gravissimasque curas » vol. 2. pag. 222. 


ANNO MDCCCXLIII, 


nis quovis modo et quacumque de causa latis, 
si quas forte incurrerint, huius tantum rei gra- 
tia absolventes et absolutos fore censentes, Motu— 
Proprio, certa scientia deque apostolicae pote- 
statis plenitudine, hisce literis, declaramus om- 
nes abbates, cuiuscumque monasterii comme- 
moratae Gallicae Congregationis ordinis s. Be- 
nedicti in tempore existentes, eodem prorsus 
privilegio gaudere ac frui debere, quo abbates 
eiusdem Benedictini ordinis Congregationis Cas- 
sinensis potiuntur; ac propterea volumus, ut 
statim ac abbates ipsi eiusdem Gallicae Con- 
gregationis canonice electi, habeantur tanquam 
a Summo Pontifice benedicti, quo monachos 
sibi subditos sacra tonsura aliisque minoribus 
ordinibus tantum libere ac licite initiare pos- 
sint, quemadmodum alii abbates s. Benedicti 
Congregationis Cassinensis ex peculiari huius 
Apostolicae Sedis indulto possunt et valent. 

Haec concedimus et indulgemus, statuimus, 
decernentes has praesentes literas firmas, vali- 
das et efficaces existere et fore, suosque plena- 
rios et integros effectus sortiri et obtinere, ac 
illis ad quos spectat et pro tempore quando- 
cumque spectabit, in omnibus et per omnia 
plenissime suffragari et ab eis respective invio- 
labiliter observari; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos , 
etiam causarum palatii Nostri apostolici au- 
ditores, iudicari et definiri debere, ac irritum 
et inane si secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus apostolicis, atque in univer- 
salibus proyincialibusque et synodalibus con- 
ciliis editis generalibus vel specialibus consti- 
tutionibus et ordinationibus, nec non eiusdem 
Congregationis etiam iuramento, confirmatione 
apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis 
statutis et consuetudinibus, privilegiis quoque, 
indultis et literis apostolicis in contrarium 
praemissorum quomodolibet concessis, confir- 
matis et innoyatis; quibus omnibus et singulis 
illorum tenores praesentibus pro plene et suf- 
ficienter expressis ac de verbo ad verbum in- 
sertis habentes, illis alias in suo robore per- 
mansuris, ad praemissorum effectum, hac vice 
dumtaxat, specialiter et expresse derogamus, 
aliisque etiam speciali mentione ac derogatione 
dignis, in contrarium facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima septima 
octobris millesimo octingentesimo quadrage- 
simo tertio, pontificatus Nostri anno decimo 
tertio. 


 y 


207 
CCXLI. 
EPISTOLA 


Ad presbyterum Etienne, superiorem genera- 
lem congregationis Missionis, scribens, cum 
eo laetatur de generali conventu Lutetiae 
Parisiorum habito, in quo ille omnibus suf- 
fragiis superior generalis fuerat electus. 
Item debitas reddit gratias pro tabula quam 
dono recepit, imaginem referente V. I. Ga- 
brielis Perboyre, quiin Sinarum imperio mis- 
sionarit munere strenue functus, ac tot la- 
bores, pericula, certamina pro catholica fide 
fortiter constanterque perpessus, die Ir se- 
ptembris anno 1840, martyrii palmam obti- 
nuerat '. 


Dilecto filio presbytero 
Etienne . 
superiori generali Congregationis Missionis 
et Puellarum Caritatis 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Vehementer Nos delectarunt tuae literae die 
vigesima septima proximi mensis septembris 
ad Nos datae, atyue omni pietatis, venerationis 
et officii sensu exaratae. Nam ex illis cum 
summa laetitia cognovimus, mense augusto ge- 
neralem conventum Lutetiae Parisiorum singu- 
lari omnium consensione ex vestrae Congrega- 
tionis constitutionibus habitum esse, atque in 
ipso non solum Italos et Gallos verum etiam 
deputatos Americanae provinciae ac praefectu- 
rae, itemque visitatorem Constantinopoli mo- 
rantem adfuisse. Neque minori gaudio accepi- 
mus, omnes ex eo conventu concordissimis ani- 
mis et studiis id ipsum invicem sentientes nihil 
aliud spectasse, nisi ut illustri s. Vincentii a 
Paulo instituto supremus praeficeretur mode- 
rator, qui ex ipsius instituti legibus binas Con- 
gregationes tum Presbyterorum Missionis tum 
Puellarum Caritatis provide sapienterque regen- 
das susciperet. Tibi autem summopere gratula- 
mur, quod ita divina providentia disponente, 
cunctis fere suffragiis superior generalis renun- 
ciatus, ad tam praeclari instituti regimen fueris 
electus, ac tuam animi humilitatem in Domino 
commendantes, non dubitamus quin caelestis 
gratiae ope innixus, insignia s.Vincentii vestigia 
sectari, omnesque demandati muneris partes pro 
maiore Dei gloria et animarum salute studio- 
sissime implere contendas. Noscimus enim quae 
tua sit pietas, religio et quae reverentia atque 
observantia erga hanc Petri Cathedram eiusque 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes; vide regesta Epistolarum Latinarum. 


Acta Grecoru XVI. Vol. II. 


38 


298 


auctoritatem, quam summopere vereri, ac pro 
viribus defendere vel maxime gloriaris. Nec 
ignoramus quantum curae, industriae, laboris 
semper impenderis ut de instituto, cul nunc 
praees, egregie posses mereri. Equidem Nos 
singulari s. Vincentio a Paulo familiam atque 
institutum studio et benevolentia prosequentes, 
quidquid ad maiorem illius utilitatem in Do- 
mino conducere duxerimus, alacri libentique 
animo praestare haud omittemus. 

Iamvero debitas tibi agimus gratias pro ta- 
bula, quam Nobis dono a te missam libentis- 
sime accepimus, cum fortissimi illius Christi 
athletae V. I. Gabrielis Perboyre imaginem re- 
ferat, qui in Synarum imperio missionarii 
munere strenue functus, ac tot labores, peri- 
cula, certamina pro catholica fide fortiter con- 
stanterque perpessus, obita morte effusoque 
sanguine, martyrii palmam obtinuit. Quod vero 
attinet ad illius canonizationem quam enixis 
votis precibus efflagitas, Nos certe omnem de 
illa curam habuimus ad apostolicarum consti- 
tutionum normam. Denique propensissimae No- 
strae in te voluntatis pignus, ac coelestium 
omnium munerum auspicem accipe apostoli- 
cam benedictionem, quam toto cordis affectu 
tibi, dilecte fili, atque omnibus s. Vincentii a 
Paulo alumnis peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die vigesima 
prima octobris, anno millesimo octingentesimo 
quadragesimo tertio, pontificatus Nostri anno 
decimo tertio. 


CCXLII. 
EPISTOLA 


Ad episcopum Baiocensem scribens, cum eo 
dolet de nova secta in animarum perditio- 
nem exorta. Commenta ac deliria huius so- 
cietatis recenset. Episcopo enixe commendat, 
ut industriam ac omnes opes quae in eius 
potestate sunt, conferat, ut fideles sibi con- 
crediti stabiles in catholicae Ecclesiae fide 
permaneant }. 


Venerabili fratri 
Ludovico Francisco 
Episcopo Baiocensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ubi novam impiorum hominum societatem 
in tua dioecesi exortam esse Nobis significasti, 
ac nonnulla de ipsa societate scripta tum typis 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


edita, tum manu exarata misisti, has ad te li- 
teras dare vehementer optabamus. Verum pro- 
pter gravissimas maximasque curas et sollici- 
tudines, quibus constanter distinemur, haud po- 
tuimus scripta illa statim legere et perpendere, 
quemadmodum Nostris erat in votis, quo per- 
versae huius societatis indolem nosceremus. 
Magno quidem cum animi Nostri dolore ex 
pestiferis ipsis scriptis cognovimus, scelestos hu- 
ius societatis homines, mentita pietatis specie et 
captiosissimo sermonis genere, in Christi gregem 
perditionis sectas introducere. Hanc, ausu pror- 
sus temerario atque sacrilego, transfigurantes 
se in apostolos Christi, novam missionem di- 
vinitus indictam sibi arrogant, commentitium 
fictumque misericordiae opus annuntiant, ut 
Christi Ecclesia eorum opera quodammodo re- 
viviscat. Atque etiam arcana angelorum aliorum- 
que coelitum, et ipsius Christi alloquia, visiones, 


'miracula in vulgus spargere, novum apostola- 


tum ex laicis conflatum hominibus sibi assu- 
mere, tertium in Christi Ecclesia regnum pro- 
ponere audent, quod Spiritus Sancti regnum 
appellare non reformidant, ut veritates evan- 
gelio commissae et nondum, quemadmodum 
blasphemando asserunt, satis et bene ab Ecclesia 
explicatae, sua luce refulgeant, nova manife- 
stentur dogmata, atque Ecclesia ipsa ex depra- 
vationis statu tandem emergat. Quae impia 
istius societatis commenta atque deliria plane 
congruunt cum mente illius perditi hominis, qui 
falso se Normandiae ducem iactat, quique a 
catholica Ecclesia iam descivit, atque huius 
Apostolicae Sedis auctoritate spreta, ambulans 
in abominationibus suis et loquens perversa, 
eosdem prorsus execrabilis huius societatis er- 
rores, sensus, consilia, diversis modis variisque 
rationibus profitetur, eisdemque_ tenebricosis- 
simas insidias, ac pestem Christi gregi molitur. 
Omnia pene ab isto apostolatu vel manu scripta 
vel in lucem edita, iam Nobis penitus comperta 
atque explorata erant, propterea quod ea ipsa 
iamdiu ad Nos pervenerant. 

Gravissimo certe moerore conficimur, vene- 
rabilis frater, cum videamus istius diabolicae so- 
cietatis homines eo sane consilio tanta perversi- 
tate tantaque impudentia verae Christi Ecclesiae 
doctrinam invadere, atque in hanc Petri Cathe- 
dram irruere, eiusque auctoritatem contemnere, 
ut facilius atque liberius dominici gregis oves 
discerpant, mactent et perdant. Itaque, venera- 
bilis frater, ea omnia, quae contra eamdem so- 
cietatem agere existimasti, maximopere appro- 
bamus, tuamque pastoralem vigilantiam exi- 
miamque sollicitudinem meritis laudibus in 
Domino prosequimur. Etenim ministerium tuum 
egregie implens, nulla interposita mora, vix dum 
in tua dioecesi tam detestabilem societatem la- 
tius in dies serpere novisti, illam omni studio 


1 Ex opere cui titulus « Annali delle scienze Cattoliche » auctore De Luca vol. 18, pag. 89. 


ANNO 


reprobasti, ac singulari diligentia gregem tuae 
curae commissum ab venenatis hisce pascuis 
arcere studiosissime contendens, tui praesertim 
cleri zelum opportunissimis literis et monitis 
excitasti, ut perditorum hominum impietas, li- 
centia, conatus possint reprimi et cohiberi. 
Lupi enim sunt et apri de sylva ad laniandas 
dominicas oves, ad vineam Domini extermi- 
nandam parati et intenti, atque omni exprobra- 
tione, censura et ecclesiastica poena digni. Per- 
ge igitur ut coepisti, venerabilis frater, ac pro 
tuo zelo, prudentia perspectaque virtute, pro 
viribus praeliare praelia Domini, nihilque in- 
tentatum relinque, ut fideles tibi concrediti sta- 
biles in catholicae Ecclesiae fide permaneant, 
atque impiae huius societatis errores, fabulas, 
somnia diligentissime devitent atque reiiciant. 
Nos certe in humilitate cordis Nostri enixis 
precibus Deum, cuius causa est, orare non de- 
sinemus, ut consilia actusque tuos caelesti suo 
praesidio adiuvet atque confirmet. Interim re- 
mittimus tibi scripta quae de istis illusoribus 
a te accepimus, ac certissimum praecipuae No- 
strae erga te benevolentiae pignus, apostolicam 
benedictionem ex imo corde depromptam, tibi, 
venerabilis frater, tuoque gregi peramanter im- 
pertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die octava 
novembris millesimo octingentesimo quadrage- 
simo tertio, pontificatus Nostri anno decimo 
tertio. 


@GCXLIN. 
BULLA 


Qua capitulum Lisbonense patriarchale et col- 
legiale extinguitur, et datur facultas, ut no- 
vum templum erigatur in quo sedes patriar- 
chalis ecclesiae resideat '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Quamvis aequo apostolicae solicitudinis ac 
paternae caritatis ardore universos christifideles 
per totum terrarum orbem diffusos complecta- 
mur, eo tamen alacriori impensiorique quodam 
studio ferimur, quo graviores eorum necessi- 
tates Nos vocant, nullumque laboris ac cura- 
rum genus praetermittimus, quominus spiritua- 
libus, quae ipsi Nobis commonstrant, vulneribus 
amantissime medeamur. Huc sane spectat inter 
cetera, quod ubi per tempus licuit apostolicum 
internuntium apud fidelissimam Portugalliae et 


MDCCCXLIII, 


299 


Algarbiorum reginam, ad componenda ibidem, 
auctoritate Nostra, ecclesiastica negotia miseri- 
mus ; quod quidem non sine ingenti sacri illic 
ordinis et fidelium utilitate factum fuisse, il- 
lustria argumenta hucusque testantur. 

Illud vero peculiari memoratu dignum est, 
quod patriarchali Lisbonensi ecclesiae tot tan- 
tisque nominibus celebratissimae, proprium pa- 
storem nuper dederimus, eumque subinde ad 
amplissimam cardinalatus dignitatem evexeri- 
mus. Post haec autem necessarium omnino 
Nobis visum est, ut ad opportuniorem patriar- 
chalis Lisbonensis capituli conformationem cu- 
ras cogitationesque Nostras serio converteremus. 
Quum, scilicet, ob infelices temporum vicissi- 
tudines rerumque humanarum discrimina illud 
etiam in Portugalliae et Algarbiorum regnis 
contigerit, ut patriarchale capitulum in regia 
ecclesia sive cappella Deo in honorem beatis- 
simae Virginis in Coelum Assumptae dicata, mu- 
nificentissime olim erectum, a primaevo splen- 
dore ad statum conditionemque humiliorem 
deciderit; cumque iisdem propemodum iacturis 
obnoxium fuerit alterum quoque in praefata 
urbe Lisbonensi extans capitulum simpliciter 
collegiale sub invocatione sanctae Mariae; hinc 
ad ecclesiasticae quoque rei incolumitatem di- 
gnitatemque, quo satius fieri possit, sustentan- 
dam tuendamque, consultius visum est, ut pa- 
triarchalis Lisbonensis ecclesia capitulum dein- 
ceps haberet personarum numero atque ordine, 
praesentibus rerum circumstantiis magis accom- 
modatum. Quapropter carissima in Christo 
filia Nostra Maria secunda, fidelissima Portu- 
galliae et Algarbiorum regina, pro sua religione 
ac pietate Nobis impense supplicavit per dile- 
ctum filium commendatarium Ioannem Petrum 
Migueis de Carvalho de Brito, suum apud Nos 
et Apostolicam hanc Sedem legatum, ut apo- 
stolica auctoritate, istiusmodi capitulum nova 
quadam constitutione componi decerneremus. 
Quibus quidem inclytae reginae supplicationi- 
bus eo libentius annuimus, quod ita maiori 
illorum christifidelium bono consultum fore 
intelleximus ; atque idcirco re tanti momenti 
ceterisque omnibus, quae conspicienda erant, 
matura deliberatione perpensis, praefatae fide- 
lissimae reginae vota clementer obsecundare cu- 
pientes, ac quorumcumque interesse habentium 
consensui supplentes, ex Motu—Proprio, certa 
scientia deque apostolicae potestatis plenitu- 
dine, ante omnia funditus perpetuoque cum 
omnibus hucusque habitis et quomodocumque 
quaesitis vel adhibitis iuribus, privilegiis, prae- 
rogativis, honoribus cum toto denique primaevo 
statu suo, utrumque capitulum Lisbonense, illud 
videlicet patriarchale pridem erectum in ecclesia 
sive regia cappella beatissimae Virgini Mariae 
sub titulo Assumptionis dicata, alterum vero 


’ 1 Ex opere cui titulus « Annali delle scienze Cattoliche » Auctore A. De Luca vol. 19, pag. 257. 


300 


collegiale in ecclesia a Sancta Maria nuncupata 
supprimimus, proindeque earumdem ecclesia- 
rum pristinos cathedralitatis, patriarchalitatis 
et collegialitatis respective titulos olim eisdem 
attributos identidem abolemus, sicque penitus 
extinguimus, ut ad simplicium ecclesiarum gra- 
dum et statum ipsaemet redigantur. 

Qua suppressione, abolitione atque extin- 
ctione rite conficienda sic decreta, ne dehinc 
desit ecclesia patriarchalis, ubi Lisbonensi pro 
tempore patriarchae sedes et cathedra patriar- 
chalis statuta habeatur, venerabili fratri Nostro 
Francisco S. R. E. cardinali Saraiva de sancto 
Ludovico, hodierno Lisbonensis patriarchatus 
antistiti, inferius a Nobis in exequutorem harum 
literarum deputando, facultatem impertimur, ut 
ipse qui locorum et peculiarium adiunctorum 
probe est gnarus, indigitet designetque, con- 
sulta eadem fidelissima regina intra Lisbonen- 
sis urbis moenia templum, quod patriarchali- 
tatis titulo et dignitate prae ceteris honestan- 
dum sibi visum fuerit, adeoque ipsum templum, 
dummodo in id opportuna et necessaria quae- 
que de more comparata firmiterque instituta 
fuerint, ad patriarchalis ecclesiae Lisbonensis fa- 
stigium erectum sit, ibique pro uno antistite 
patriarcha Lisbonensi, canonice erecta extet se- 
des et cathedra cum dignitate patriarchali cum- 
que capitulo ex novo rerum ordine, ut infra con- 
firmando, constituta. 

Porro autem ut in patriarchali dein ecclesia, 
ceu superius dictum est, designanda atque in- 
stituenda, cultus divinus in hymnis et canticis 
ceterisque sacris functionibus, qua maiori datur 
ex hodiernis rerum circumstantiis celebritate ac 
dignitate, sedulo procurari concinneque possit 
expleri, protinus inibi erigimus atque in per- 
petuum constituimus capitulum patriarchale 
cum omnibus quidem iuribus, honoribus et 
oneribus istiusmodi capitulis per sacros canones 
attributis ; illud autem componendum statui- 
mus ex quatuor et viginti canonicis, quos inter 
sex tantummodo recenseantur dignitarii, et de- 
cem praeterea et octo beneficiatis perpetuo titu- 
laribus, et ex quindecim denique cappellanis 
cantoribus, qui ad nutum possint quandocum- 
que amoveri atque destitui. 

Declaramus profecto quod cuique ex prae- 
nunciatis canonicatibus dignitariis peculiaris in- 
haereat denominatio, hosce singillatim pro tem- 
pore rectoribus praecipuos titulos importatura, 
ut videlicet rector primi canonicatus dignitarii 
decanus, secundi c1ntor, tertii archipresbyter, 
quarti archidiaconus, quinti thesaurarius—ma- 
ior, sexti denique canonicatus rector, magister 
scholae perenniter nuncupetur. Et insuper quod 
praesignati canonici dignitarii, eo prorsus, quo 
hic supra recensiti sunt, ordine et gradu prae- 
cedentiam inter se et supra ceteros canonicos 
simplices permanenter habeant ac inviolabiliter 
yaleant tueri, volumus atque decernimus. 


ACTA GREGORI! PP. XVI. 


Quod vero spectat ad necessarias et oppor- 
tunas dotationes in hoc negotio rite compo- 
nendo optataeque executioni feliciter deman- 
dando, ei qui inferius in exequutorem harumce 
literarum apostolicarum deputabitur, commit- 
timus, ut communicatis opportune consiliis cam 
fidelissima Portugalliae et Algarbiorum regina, 
quae dotationes eiusmodi se praestituram pro- 
misit, praequisitis praediorum vel interim an- 
nuarum praestationum assignationibus perpe- 
tuis, totidem distinctas et congruas pro singulis 
supramemoratis dignitatibus, canonicis et bene- 
ficiatis, dotationes perpetuum in modum assi- 
gnet atque adiudicet; similique modo initis 
cum praelaudata maiestate sua consiliis, per- 
petuas item et congruas dotes decernat pro cap- 
pellanis, nec non pro ipsius capituli et eccle- 
siae patriarchalis administris, ad eum scilicet 
numerum, quem templi dignitas aliaeque cir- 
cumstantiae postulare videbuntur; ac tandem 
pro perenni eiusdem fabricae manutentione et 
pro sacrario ad sacras supellectiles, ceterasque 
res pro ecclesiastico servitio cultuque divino de- 
center et continuo comparandas. Plane autem 
persuasum habemus futurum, ut fidelissima 
Portugalliae et Algarbiorum regina, pro zelo 
quo fertur, decoris domus Dei adeo munificam 
se praebeat, ut patriarchalis ecclesiae dignitati, 
splendori atque incolumitati, nec non singulis 
personis eiusdem capitulum constituturis, eisque 
inservientibus satis omnino consultum ab ea 
fuisse appareat, eo etiam intuitu, ut quae ec- 
clesia in toto Portugalliae et Algarbiorum regno 
princeps extitura est, eadem quoque sacrarum 
functionum decore, dignitate atque apparatu ce- 
teris omnibus antecellat. 

Omnes vero et singulas praebendas supra- 
memoratas cum congruis dotationibus, ut modo 
inditum est, constituendas, non ex privilegio sed 
eX vera omnimoda et actuali primaeva hac fun- 
datione, regio patronatui obnoxias esse edici- 
mus ; proindeque ad eas obtinendas, nomina- 
tlionem seu praesentationem in favorem ido- 
nearum personarum quae canonicam deinde 
institutionem accipient, pertinere declaramus ad 
laudatam Portugalliae et Algarbiorum reginam 
Mariam secundam et fidelissimos reges eiusdem 
successores. Pristino autem illorum iure, qui 
in alterutro ex dictis capitulis, ceu praefertur, 
supprimendis titulares praebendas legitima pos- 
sessione iampridem retinent, praeteriri haud- 
quaquam volumus, sed quod melius pro ho- 
diernis rerum circumstantiis fieri poterit, decer- 
nimus atque mandamus, ut prius antiqui ca- 
pituli patriarchalis, utpote eminentioris gradus, 
dein vero alterius simplicis collegiatae a Sancta 
Maria nuncupatae, aut in nova praedictarum 
praebendarum collatione, aut alio convenienti 
et aequo modo ratio habeatur. Decernimus in- 
terim, ut duo illi praebendati, qui soli ex vi- 
ginti quatuor principalibus antiqui capituli pa- 


ANNO MDCCCXLIII. 


triarchalis canonicis hodie superesse dicuntur, 
in hoc novum capitulum patriarchale ibidem 
admittantur, cum congrua pensione veteris 
praebendae loco, iidemque habeantur et sint 
tanquam canonici principales et canonice iubi- 
lati, adeo siquidem , ut pro lubitu suo sacris 
functionibus et capitularibus conventibus cum 
voto activo et passivo, valide liciteque interesse 
possint; eisdemque insuper indulgemus, ut non 
modo primos obtineant locos inter dignitarios 
et canonicos omnes et quoscumque, verum etiam 
gaudeant peculiari facultate utendi, sicut antea, 
purpurea tunica talari, aliisque insigniis et ho- 
noribus quibus in veteri patriarchali capitulo 
fruebantur. Attamen cum eiusmodi privilegia 
duobus tantum principalibus supramemoratis 
canonicis a Nobis personaliter attributa intelligi 
omnino debeant et sint, neminem idcirco post 
illos in haec privilegia successurum, sed ea 
nunc pro tunc plane extincta declaramus. 

Deinde vero quoad reliquos vel praesules sive 
simplices canonicos sive minores ibidem etiam 
nunc canonice praebendatos, (illis vero exceptis 
a quibus alterius ecclesiastici beneficii incom- 
patibilis possessio esset retinenda) eos utique 
cooptandos esse volumus in praebendatos novi 
capituli patriarchalis, hac nempe methodo, ut 
in collatione sex dignitatum et octodecim ca- 
nonicatuum, ex quibus, ut dictum est, praefa- 
tum constare debet capitulum, eorum primum 
ratio habeatur qui praesules et canonici etiam 
simplices erant in pristino ; lis autem, qui in 
coetu inferiori erant praebendati, tribuantur be- 
neficia; siqui vero ex hisce omnibus maluerint 
nuncium huic iuri remittere, accepturi potius 
in compensationem, ac fruituri annua pensione 
ab eodem exequutore literarum apostolicarum 
aequa lance in perpetuum constabilienda, id fas 
esse, et sanctione muniendum statuimus atque 
decernimus. 

Nihilominus eo etiam consilio, ut impen- 
sius et quam solertius exerceri ac veluti par 
est, expleri quotidie valeat servitium in sacris 
peragendis functionibus, veniam quoque imper- 
timur, ut ex hodiernis eiusmodi supprimendi 
capituli patriarchalis praebendatis adhuc extan- 
tibus, inter novi capituli cuiuscumque classis 
praebendatos neutiquam illi cooptentur, qui seu 
propter senescentem aetatem, seu propter de- 
pereuntem corporis valetudinem, videantur mi- 
nus ess2 posse idonei ad canonicalia onera, sub- 
stinenda in choralibus praesertim officiis, atque 
muniis, requisita assiduitate ac solertia obeundis: 
hisce vero in casibus iniungimus atque manda- 
mus, ut emeritis istiusmodi viris ecclesiasticis 
constituatur, et quotannis donec vixerint, tantum 
nummorum in pensionem persolvatur, quantum 
saltem reddituum iisdem singulis unoquoque 
anno obventurum esset ex ea canonicali prae- 
benda quam habituri fuissent, si apti atque ido- 
nei essent ad chorale servitium substinendum. 


501 


Ceterum qua iure meritoque eorum interest, 
qui in collegiata Sanctae Mariae item suppri- 
menda praebendas canonice obtinuerant, decer- 
nimus, ut eis etiam postquam provisum fuerit, 
singulis ex veteri capitulo patriarchali actuali- 
bus praebendatis diligenter, et qua accommoda- 
tiore pro hisce rerum adiunctis fieri potest de- 
cetque ratione prospiciatur. Ad hunce igitur fi- 
nem id tribuimus atque mandamus, ut antedictis 
etiam S.Mariae praebendatis aut in novo capitulo 
patriarchali conferantur praebendae iuxta gra- 
dum, quem eorum quisque nunc tenet in eo 
S. Mariae capitulo, aut saltem congrua cuique 
eorum, qui in novum capitulum patriarchale 
non fuerint cooptati, annua pensio assignetur. 

Quibus omnibus sic statutis ac decretis super 
novo patriarchali Lisbonensi capitulo, ut in po- 
sterum eiusdem etiam decor et dignitas, dum 
divinis oMiciis vacabitur, ordinis insigniis prae- 
fulgeat, potestatem facimus canonicis tam di- 
gnitariis quam simpliciter titularibus, nec non 
beneficiatis et cappellanis superius commemo- 
ratis, ut nedum in patriarchali ecclesia desi- 
gnanda, verum etiam extra ipsam quoties ca- 
pitulariter sive ad supplicationes publicas sive 
ad sacra solemnia, sive ad alios ecclesiasticos 
id generis actus convenerint, licite ac libere uti 
possint illis insigniis et choralibus indumentis, 
quae pro unaquaque antedictorum praebenda- 
torum classe et dignitate ipsemet praenuncia- 
tarum literarum apostolicarum exequutor cen- 
suerit prudenti consilio deliberare atque praesi- 
signare ; exceptis tamen purpureis tunicis tala- 
ribus aliisque peculiaribus insigniis, quae me- 
moratis duobus principalibus canonicis tantum- 
modo competere superius declaravimus. . 

Denique ut cuncta, quae supra sancita sunt, 
ad suum perducantur effectum, venerabilem 
fratrem Nostrum Franciscum S. R. E. cardina- 
lem Saraiva de Sancto Ludovico, Lisbonensis 
patriarchatus antistitem, harum literarum No- 
strarum exequutorem eligimus ac deputamus 
cum omnibus facultatibus in id negocii neces- 
sariis et Opportunis, ita videlicet ut per se, vel 
per aliam personam in ecclesiastica dignitate 
legitime constitutam, ab ipso subdelegandam, 
ea omnia facere, statuere ac decernere valeat, 
quibus ad felicem effectum superiora decreta 
cumulate perducantur; itidemque facultatem ei- 
dem exequutori vel eius subdelegato concedi- 
mus atque attribuimus, definitive pronunciandi 
super quacumque quaestione, siqua in hac re 
quomodolibet suboriri potuerit, iniuncta tamen 
ipsi exequutori obligatione diligenter mittendi 
ad hance Sanctam Sedem intra quatuor menses 
ab expleta literarum apostolicarum executione, 
exemplar authentica forma exaratum decreto- 
rum omnium, quae in harum literarum apo- 
stolicarum executionem emiserit, ut de more 
in tabulario Nostrae congregationis Consisto- 
rialis asserventur, 


302 


Praesentes porro literas et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet in- 
teresse habentes vel habere praetendentes vo- 
cati vel auditi non fuerint, nullo unquam tem- 
pore de subreptionis vel obreptionis, aut nul- 
litatis vitio vel intentionis Nostrae defectu no- 
tari, impugnari vel in controversiam vocari, 
sed semper et perpetuo validas et efficaces exi- 
stere et fore, suosque plenarios et integros ef- 
fectus sortiri et obtinere, ac ab omnibus ad 
quos spectat inviolabiliter observari decerni- 
mus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, aliisque Nostris et cancellariae aposto- 
licae regulis dictaeque patriarchalis ecclesiae 
etiam iuramento, confirmatione apostolica, vel 
quavis firmitate alia roboratis statutis et con- 
suetudinibus, ceterisque licet expressa et indi- 
vidua mentione dignis contrariis quibuscum- 
que. 

Volumus praeterea, quod harum literarum 
transumptis etiam impressis, manu tamen ali- 
cuius notarli publici subscriptis et sigillo per- 
sonae in ecclesiastica dignitate constitutae mu- 
nitis, eadem prorsus fides ubique adhibeatur 
quae ipsis praesentibus adhiberetur, si forent 
exhibitae vel ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat paginam 
hanc Nostrarum suppressionis, extinctionis, cu- 
mulationis, translationis, designationis, erectio- 
nis, constitutionis, deputationis, facultatis, de- 
creti, derogationis ac voluntatis infringere vel 
ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc 
attentare praesumpserit indignationem omnipo- 
tentis Dei ac beatorum Petri et Pauli aposto- 
lorum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud s. Petrum anno incar- 
nationis dominicae millesimo octingentesimo 
quadragesimo tertio, quinto idus novembris, 
pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCXLIV. 
INDULTUM 


Fit concessio indumentorum insignium favore 
canonicorum collegialis templi Marinensis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Ecclesiasticos viros, ecclesiastica dignitate 
exornatos, integritate vitae, gravitate morum, 
doctrina, pietate ac religionis studio fulgentes, 
de civili catholicaque republica, qua opera, 
qua consilio, optime meritos, peculiaribus be- 
neficentiae testimoniis atque honoribus prose- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


qui, Romani Pontifices quam libentissime con- 
sueverunt. Quum igitur Nos minime lateat, ab- 
batem et canonicos collegialis templi sancto 
Barnabae Apostolo Marinensium patrono sacri, 
religionis amore flagrantes, probitate vitae, co- 
mitate morum, virtutum laude spectatos, sus- 
cepti ministerii partes caste integreque obeun- 
tes, in sempiternam animarum procurandam 
salutem pro viribus incumbere; quumque probe 
noscamus quanta observantia, fide, obsequio ac 
reverentia Nos et hanc Apostolicam Sedem co- 
lat et prosequatur universus ordo ac populus 
Marinensium, de quibus plura ac praeclara ha- 
buimus testimonia; hinc in id consilii venimus, 
ut erga praedictam civitatem et collegiale ca- 
pitulum, aliud benevolentiae Nostrae peculiare 
testimonium exhibeamus. 

Quare omnes et singulos, quibus hae Nostrae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis sen- 
tentiis, censuris et poenis, quovis modo vel quaz 
vis de causa latis, si quas forte incurrerint, ha- 
rum serie absolventes ac absolutos fore censen- 
tes, hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, 
in perpetuum decernimus et constituimus, ut 
abbas et canonici collegialis templi civitatis Ma- 
reni, tum qui sunt, tum qui in posterum erunt, 
collare violacei coloris uti libere ac licite pos- 
sint et valeant. In eam autem spem erigimur 
fore, ut ipsi huiusmodi privilegio donati, com- 
memorati templi cultum pietate et assidua in 
sacris rebus peragendis diligentia magis magis- 
que augendum curent. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et e‘ficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros effectus, sortiri et obtinere, 
dictisque in omnibus et per omnia plenissime 
suffragari ; sicque in praemissis per quoscum- 
que iudices ordinarios et delegatos etiam cau- 
sarum palatii apostolici auditores iudicari et 
definiri debere, ac irritum et inane si secus su- 
per his a quoquam quavis auctoritate scienter 
vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Benedicti XIV prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisjue apostolicis, ac in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus et 
ordinationibus, et quoties opus fuerit eiusdem 
collegialis templi Marinensis et collegii cano- 
nicorum etiam iuramento, confirmatione apo- 
stolica vel quavis firmitate alia roboratis sta- 
tutis et consuetudinibus, ceterisque contrariis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima septima novembris mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo tertio, pon- 
tificatus Nostri anno decimo tertio. 


1 Ex Archivio Capitulari Collegialis Ecclesiae Mareni (Marino), 


ANNO MDCCCXLIII, 


CCXLV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus Hartfordia in sedem episcopalem eri- 
gitur ', 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


In suprema militantis Ecclesiae specula, Deo 
sic volente, collocati, atque universi dominici 
gregis curam gerentes, eo intendere studia No- 
stra debemus, ut novas per terrarum orbem 
dioeceses constituamus, prout rerum ac tem- 
porum ratio ferat, quo pluribus constitutis pa- 
storibus, rectius atque expeditius christiani gre- 
gis incolumitati consulatur. Quocirca cum in 
concilio V Baltimorensi, habito mense maio anno 
millesimo octingentesimo quadragesimo tertio, 
inter cetera illud quoque e re catholica esse iu- 
dicatum fuerit, ut ad stabilius confirmandam 
ac latius proferendam christianam fidem in 
foederatis Americae septentrionalis regionibus, 
quatuor novae episcopales sedes erigantur, qua- 
rum una Hartfordiae constituatur, cuius dioe- 
cesis status Connecticut et Rhode—Island com- 
plectatur; Nos tanti momenti rem venerabilibus 
fratribus Nostris Sanctae Romanae Ecclesiae car- 
dinalibus negotiis Propagandae Fidei praepositis 
perpendendam commisimus. Matura igitur de- 
liberatione adhibita, de eorundem fratrum con- 
silio, memoratam Hartfordiae episcopatus ere- 
ctionem utilem cognovimus. Motu igitur Pro- 
prio et ex certa scientia, deque apostolicae po- 
testatis plenitudine, novam episcopalem sedem 
Hartfordiae, cuius dioecesis territorium Conne- 
cticut et Rhode-Island complectatur cuiusque 
titulus a dicta Hartfordiae urbe derivetur, vi 
praesentium literarum erigimus et constituimus. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, ac 
illos ad quos spectat et spectabit hoc futurisque 
temporibus plenissime suffragari. Contrariis non 
obstantibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima octava novembris mille- 
simo octingentesimo quadragesimo tertio, pon- 
tificatus Nostri anno decimo tertio, 


303 
CCXLVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus Chichagia in sedem episcopalem eri- 
gitur *, 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


In suprema militantis Ecclesiae specula, Deo 
sic volente, collocati, atque. universi dominici 
gregis curam gerentes, eo intendere studia No- 
stra debemus, ut novas per terrarum orbem 
dioeceses constituamus, prout rerum ac tem- 
porum ratio ferat, quo pluribus constitutis pa- 
storibus, rectius atque expeditius christiani gre- 
gis incolumitati consulatur. Quocirca cum in 
concilio V Baltimorensi, habito mense maio anno 
millesimo octingentesimo quadragesimo tertio, 
inter cetera illud quoque e re catholica esse iu- 
dicatum fuerit, ut ad stabilius confirmandam ac 
latius proferendam christianam fidem in foede- 
ratis Americae septentrionalis regionibus, quatuor 
novae episcopales sedes erigantur, quarum una 
Chichagiae statuatur, cuius dioecesis statum 
Illinois comprehendat; Nos tanti momenti rem 
venerabilibus fratribus Nostris Sanctae Roma- 
nae Ecclesiae cardinalibus Propagandae Fidei 
praepositis perpendendam commisimus. Matura 
igitur deliberatione adhibita, de eorundem fra- 
trum consilio, memoratam Chichagiae episco- 
patus erectionem utilem cognovimus. Motu igi- 
tur Proprio et ex certa scientia, deque aposto- 
licae potestatis plenitudine novam episcopalem 
sedem Chichagiae cuius dioecesis territorium 
Illinois complectatur cuiusque titulus a dicta 
Chichagiae urbe derivetur, vi praesentium li- 
terarum erigimus et constituimus. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, 
ac illos ad quos spectat et spectabit hoc futu- 
risque temporibus plenissime suffragari. Con- 
trariis non obstantibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima octava novembris mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo tertio, pon- 
tificatus Nostri anno decimo tertio. 


1 Ex Bullario Congregationis Propagandae Fidei. 


| 


2 Ex eodem Bullario .Congregationis Prop. Fidei. 


304 
CCXLVII. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Milovanchia in sedem episcopalem erigitur }. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


In suprema militantis Ecclesiae specula, Deo 
sic volente, collocati, atque universi dominici 
gregis curam gerentes, eo intendere studia No- 
stra debemus, ut novas per terrarum orbem 
dioeceses constituamus, prout rerum ac tempo- 
rum ratio ferat, quo pluribus constitutis pasto- 
ribus, rectius atque expeditius christiani gregis 
incolumitati consulatur. Quocirca cum in con- 
cilio V Baltimorensi, habito mense maio anno 
millesimo octingentesimo quadragesimo tertio, 
inter cetera illud quoque e re catholica esse 
iudicatum fuerit, ut ad stabilius confirmandam 
ac latius proferendam christianam fidem in foe- 
deratis Americae septentrionalis regionibus, qua- 
tuor novae episcopales sedes erigantur, quarum 
una Milovanchiae statuatur, cuius dioecesis ter- 
ritorlum Wiskonsin complectatur, Nos tanti 
momenti rem venerabilibus fratribus Nostris 
Sanctae Romanae Ecclesiae cardinalibus, ne- 
gotiis Propagandae Fidei praepositis, perpen- 
dendam commisimus. Matura igitur delibera- 
tione adhibita, de eorumdem fratrum consilio, 
memoratam Milovanchiae episcopatus erectio- 
nem utilem cognovimus. Motu igitur Proprio 
et ex certa scientia, deque apostolicae potesta- 
tis plenitudine, novam episcopalem sedem Mi- 
lovanchiae, cuius dioecesis territorium Wiskon- 
sin complectatur, cuiusque titulus a dicta Milo- 
vanchiae urbe derivetur, vi praesentium litera- 
rum erigimus et constituimus. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, 
ac illos ad quos spectat et spectabit, hoc futu- 
risque temporibus, plenissime suffragari. Con- 
trariis non obstantibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima octava novembris mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo tertio, pon- 
tificatus Nostri anno decimo tertio. 


ACTA GREGORIT PP. XVI. 


CCXLVIII. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Novam episcopalem sedem Petriculae in foe- 
deratis Americae septemtrionalis regionibus 
constituit, cuius dioecesis statum Arkansas 


complectatur *. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


In suprema militantis Ecclesiae specula, Deo 
sic volente, collocati, atque universi dominici 
gregis curam gerentes, eo intendere studia No- 
stra debemus, ut novas per terrarum orbem 
dioeceses constituamus, prout rerum ac tem- 
porum ratio ferat, quo pluribus constitutis pa- 
storibus, rectius atque expeditius christiani gre- 
gis incolumitati consulatur. 

Quocirca cum in concilio V Baltimorensi, ha- 
bito mense maio anno millesimo octingentesimo 
quadragesimo tertio, inter cetera illud quoque 
e re catholica esse iudicatum fuerit, ut ad sta- 
bilius confirmandam ac latius proferendam chri- 
stianam fidem in foederatis Americae septem- 
trionalis regionibus, quatuor novae episcopales 
sedes erigantur, quarum una Petriculae seu 
Little-Rock statuatur, cuius dioecesis statum 
Arkansas comprehendat, Nos tanti momenti 
rem venn. fratribus Nostris S. R. E. cardina- 
libus, negotiis Propagandae Fidei praepositis, 
perpendendam commisimus. Matura igitur de- 
liberatione adhibita, de eorundem fratrum con- 
silio memoratam Petriculae episcopatus erectio- 
nem utilem cognovimus. - 

Motu igitur Proprio et ex certa scientia, de- 
que apostolicae potestatis plenitudine, novam 
episcopalem sedem Petriculae seu Little—-Rock, 
cuius dioecesis statum Arkansas complectatur, 
cuiusque titulus a dicta Petriculae urbe derive- 
tur, vi praesentium literarum erigimus et con- 
stituimus. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere ac fore suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, 
ac illos ad quos spectat et spectabit, hoc fu- 
turisque temporibus, plenissime suffragari. Con- 
trariis non obstantibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima octava novembris mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo tertio, pon- 
tificatus Nostri anno decimo tertio. 


1 Ex Bullario Congregationis Propagandae Fide. 


| 


2 Ex lure Pontificio de Prop. Fide. 


a ee 


CCXLIX. 
BULLA 


Pro sacrario ecclesiae cathedralis Sabinensis 
statuitur pensio quinquaginta scutatorum 
solvenda a praepositura collegiatae eccle- 
siae S. Stephani a Monte Sancto (S. Ste- 
fano di Monte Santo) dioecesis Firmanae '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Apostolici ministerii Nostri esse ducimus con- 
tinuo enixoque studio curam, ut decor domus 
Dei praesertim in cathedralibus ecclesiis semper 
refulgeat, et quoties deprehendimus ecclesias 
ipsas per redituum inopiam decori huic pro- 
spicere non yalere, apostolicae Nostrae liberali- 
tatis subsidium libenter praestamus, prout ad 
optatum finem opportunum esse in Domino 
arbitramur. Exhibita siquidem Nobis nuper pro 
parte venerabilis fratris Nostri Aloysii episcopi 
Sabinen. Sanctae Romanae Ecclesiae cardinalis 
Lambruschini nuncupati, petitio, continebat 
quod sacrarium cathedralis ecclesiae Sabinensis 
sacrae supellectilis ad divina peragenda pluri- 
mum indiget, nec reditus habet quibus indigen- 
tiae huiusmodi possit consulere. Quapropter di- 
ctus Aloysius episcopus cardinalis, cui cordi est 
decor Dei in sua praesertim cathedrali ecclesia, 
plurimum cupiens eidem sacrario pro necessaria 


supellectilis huiusmodi comparatione ac quoti- | 


diana absumptione tam in praesens quam in 
posterum per Nos et Sedem Apostolicam pro- 
videri, Nobis supplices admovit preces, ut suis 
votis in praemissis annuere de benignitate apo- 
stolica ‘dignaremur. Nos igitur memoratum 
Aloysium episcopum cardinalem pro honoris 
divini zelo ac assidua pro dioecesis ecclesiae 
cura et sollicitudine, plurimum in Domino 
commendantes, supplicationibus huiusmodi in- 
clinati, super omnibus et singulis fructibus, re- 
ditibus et proventibus praepositurae saecularis 
insignis collegiatae ecclesiae Sancti Stephani op- 
pidi Montis Sancti, Firmanae dioecesis, dignitatis 
inibi principalis existentis, et per obitum quon- 
dam Aloysii Pasquali, illius dum viveret ultimi 
possessoris, extra Romanam Curiam, de prae- 
senti adhuc vacantis, (cuius praepositurae bona 
in emphyteusim ad annos nonaginta novem 
favore dilecti filii marchionis Felicis Matteucci 
laici Firman. seu alterius civitatis vel dioecesis, 
apostolica auctoritate, ex congregatione venera- 
bilium quoque fratrum Nostrorum Sanctae Ro- 
manae Ecclesiae cardinalium, receptioni et per- 
ceptioni redituum et proventuum beneficiorum 
ecclesiasticorum vacantium et camerae aposto- 


305 


licae debitorum proposita, fuere nuper concessa), 
pensionem annuam, perpetuis futuris tempori- 
bus duraturam, quinguaginta scutorum monetae 
Romanae de iuliis decem pro quolibet scuto hu- 
iusmodi ad favorem eiusdem sacrarii per illius 
praefectum vel administratorem pro tempore 
existentem, annis singulis, duabus aequalibus 
solutionibus seu terminis videlicet in sancti 
Ioannis Baptistae et Domini Nostri Iesu Christi 
Nativitatis festivitatibus (primo tamen_ pensio- 
nis huiusmodi termino in altera ex festivitatibus 
post habitam novi praepositi dignitatis huius- 
modi possessionem persolvendo), et sic succes- 
sive de anno in annum ac termino in termi- 
num, vigore tamen praesentium nec alias, alio- 
quin praesens reservatio nulla sit eo ipso vigore 
mandatorum praefatae congregationis super re- 
spondenti fundo, qui ab emphyteuta dictorum 
bonorum ad formam originarii instrumenti in- 
vestiturae in mensa nummaria Sancti Spiritus 
Urbis effici debet percipiendam et exigendam, 
apostolica auctoritate, praefato tenore praesen- 
tium reservamus, constituimus et assignamus. 

Decernentes pensionem praefatam ab omni et 
quocumque onere tam hactenus imposito quam 
pro tempore quomodolibet imponendo liberam, 
immunem et exemptam fore, illamque etiamsi 
super dictae praepositurae fructibus, reditibus et 
proventibus praefatis aliae pensiones annuae 
antiquae reservatae reperiantur seu etiam hodie 
per Nos vel in posterum per Nos pariter ac per 
Romanos Pontitices pro tempore existere repe- 
rientur, ad minorem summam reduci, eamdem- 
que ex quovis praetextu annullari vel invalidari, 
minusque illius reservationem, constitutionem 
et assignationem huiusmodi nec non easdem 
praesentes ex quovis capite quantumyvis iuri- 
dico et privilegiato ac speciali nota digno ac 
de necessitate iuris vel facti omnino experi- 
mento de subreptionis vel obreptionis aut nul- 
litatis vitio seu intentionis Nostrae aut quopiam 
alio defectu notari, impugnari aut adversus illas 
quodcumgue iuris vel facti aut gratiae reme- 
dium impetrari vel etiam Motu—Proprio vel ex 
certa scientia concedi nunquam posse; sed eas 
semper validas et efficaces sortiri et obtinere, 
eidemque sacrario in omnibus et per omnia 
perinde ac si pensio huiusmodi de consensu 
praepositi praesenti reservata fuisset plenissime 
suifragari debere, sicque et non alias per quos- 
cumque iudices ordinarios vel delegatos etiam 
causarum palatii apostolici auditores ac S.R.E. 
cardinales etiam de latere legatos, vice-legatos 
dictaeque sedis nuncios iudicari et definiri de- 
bere, irritum quoque et inane si secus super his 
a quoquam quavis auctoritate scienter vel igno- 
ranter contigerit attentari. 

Quocirca pro tempore existenti cardinali di- 
ctae congregationis praefecto per apostolica 


1 Ex Regestis Archivii Capitularis Ecclesiae Sabinen. 


Acta Grecoru XVI. Vol. II. 


39 


306 


scripta mandamus, quatenus ipse per se vel 
etiam per alios curet auctoritate Nostra pensio- 
nem praefatam per praesentes reservatam iuxta 
reservationis et constitutionis et assignationis 
praedictorum ac Domini Nostri huiusmodi con- 
tinentiam et tenorem dicto sacrario singulis 
annis modo et forma praemissis integre per- 
solvi. ; 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de praestando consensu in pen- 
sionibus, ac quibusyis etiam in synodalibus, 
provincialibus, generalibus universalibusque con- 
ciliis editis vel edendis, specialibus vel gene- 
ralibus constitutionibus et ordinationibus apo- 
stolicis dictaeque collegiatae ecclesiae etiam iu- 
ramento, confirmatione apostolica vel quavis fir- 
mitate alia roboratis, statutis et consuetudinibus 
privilegiis quoque, indultis ex literis apostolicis 
quibusvis superioribus et personis in genere 
vel in specie aut alias in contrarium praemis- 
sorum quomodolibet forsan causis quibus om- 
nibus et singulis etiamsi de illis eorumque totis 
tenoribus specialis, specifica, expressa et indi- 
vidua non autem per clausulas generales idem 
importantes mentio aut quaevis alia expressio 
habenda vel aliqua exquisita forma ad hoc ser- 
vanda foret tenoris huiusmodi nihil penitus 
omisso et forma in iilis tradita observata in- 
serti forent, eisdem praesentibus pro plene et 
sufficienter expressis habentes, illis alias in suo 
robore permansuris, ad praemissorum omnium 
et singulorum validissimum effectum _latis- 
sime et plenissime ac specialiter et expresse 


nec non opportune et valide hac vice dum- | 


taxat, harum quoque serie derogamus, caete- 
risque contrarlis quibuscumque. 

Nulli ergo omnino hominum liceat hance pa- 
ginam Nostrae reservationis, constitutionis et 
assignationis decreti derogationis et voluntatis 
infringere vel ei ausu temerario contraire. Si 
quis autem hoc attentare praesumpserit, indi- 
gnationem omnipotentis Dei ac beatorum Petri 
et Pauli apostolorum eius se noverit incur- 
surum. . 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo tertio, quarto nonas de- 
cembris, pontificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCl. 
LITTERAE APOSTOLICAE 
Erigit vicariatum apostolicum in regionibus 
trans Montes Saxeos positis et Columbiam 
seu Oregon appellatas in America Septem- 


trionali, quarum pars ad archiepiscopum 


1 Ex lure Pontificio de Propaganda Fide. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Quebecensem, pars ad episcopum S. Ludo- 
vici hactenus spectarunt '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Pastorale officium, divina providentia Nostrae 
humilitati impositum, omnino exquirit, ut illis 
praesertim ovibus, quae regiones ab hac Apo- 
stolica Sede, ubi catholicae centrum est uni- 
tatis, longe dissitas incolunt, Nostra sedulitate 
consulamus, ut in adventu pastoris aeterni re- 
pertae, sicut oportet, per apostolicam curam 
intra verum ovile, ad pascua coelestia feliciter 
perducantur. 

Quare cum in concilio provinciali Baltimo- 
rensi V religionis bono conducere visum sit, ut 
vicariatus apostolicus erigatur, qui comprehen- 
dat territorium trans Montes Saxeos, vulgo Jes 
Montagnes Rocheuses, situm, ac territorium 
Columbiae seu Oregon appellari solitum, par- 
tim ad Quebecensem partim ad S. Ludovici 
dioecesim huc usque pertinens, ac territorium 
simul contineat, quod trans eas regiones con- 
stitutum est, quodque hactenus ad dioecesim 
Quebecensem pertinebat; Nos eiusdem concilii 
Baltimorensis votis precibusque annuentes, de 
venn. fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium 
negociis Propagandae Fidei praepositorum con- 
silio, rebus mature perpensis, ac ratione ha- 
bita consensus, quem circa iurisdictionem in 
memoratas regiones dimittendam tum ven. fra- 
ter archiepiscopus Quebecensis, tum ven. frater 
episcopus S. Ludovici ultro dederunt, Motu— 
Proprio atque ex certa Scientia ac matura de- 
liberatione, deque apostolicae potestatis pleni- 
tudine, harum literarum vi, novum vicariatum 
apostolicum erigimus ac constituimus, qui com- 
plecti debeat territorium trans Montes Saxeos, 
vulgo les Montagnes Rocheuses, situm, ac ter- 
ritorium Columbiae seu Oregon appellatum, 
partim ad Quebecensem partim ad S. Ludovici 
dioecesim spectans, ac territorium pariter con- 
tineat, quod trans illas regiones constitutum 
est, quodque adhuc ad Quebecensem dioecesim 
pertinebat. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces existere et fore, suosque ple- 
narios et integros effectus sortiri et obtinere, 
atque iis, ad quos spectat et in futurum spe- 
ctabit, plenissime suffragari, et ab omnibus in- 
violabiliter observari; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos, 
etiam causarum palatii apostolici auditores, 
iudicari et definiri debere, ac irritum et inane, 
si secus super his a quoquam, quavis auctori- 
tate, scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 


ANNO MDCCCXLIII, 


aliisque sanctionibus et ordinationibus aposto- 
licis, ceterisque etiam speciali et expressa men- 
tione et derogatione dignis, contrariis quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud s. Petruin sub annulo 
piscatoris die prima decembris millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo tertio, pontificatus No- 
stri anno decimo tertio. 


CCLI. 


EPISTOLA 


Ad archiepiscopum Baltimorensem et episcopos 
eius suffraganeos scribit de quinto provin- 
ciali concilio celebrato '. 


Venerabilibus fratribus 
Samueli archiep. Baltimorensi 
et eius suffraganeis 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabiles fratres, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Gratissimae Nobis fuerunt vestrae literae, 
vixdum quinto provinciali Baltimorensi con- 
cilio a vobis mense maio celebrato, ad Nos 
datae, quibus singularem ac perspectam ve- 
stram in Nos atque hanc Petri cathedram, ca- 
tholicae Unitatis centrum, venerationem atque 
observantiam amplissimis verbis una omnes 
iterum profiteri gloriamini, atque eiusdem con- 
cilii acta huius Apostolicae Sedis iudicio et 
auctoritati subiicientes, a Nobis efflagitatis ut 
decreta in ipso concilio edita confirmare veli- 
mus. De quibus quidem decretis opportunum 
vobis responsum reddet Nostra Propagandae 
Fidei congregatio, cui eiusdem concilii acta 
examinanda commisimus. 

Summis vero meritisque laudibus episcopa- 
lem vestrum omnium sollicitudinem prosequi- 
mur, quod muneris vestri partes sedulo obeun- 
tes, eX canonum praescripto rursus in unum 
convenistis, ut in nomine Spiritus Sancti simul 
coniunctis, concordissimis animis ea susciperetis 
consilia, quae maiori dioecesium vestrarum bono 
atque animarum saluti conducerent. Exultavit 
autem vehementer cor Nostrum in Domino, 
cum ex ipsis vestrae literis noverimus in istis 
vastissimis regionibus, vestrae curae ac zelo con- 
creditis, divina adspirante gratia, evangelii lu- 
cem longe lateque in dies diffundi, catholicam 
religionem protendi, populos Christi fidem am- 
plecti, silvestres quoque homines et Nigros in 
plagis Africae occidentalibus evangelizari, sacra 
templa in Dei honorem exstrui, pias institu- 


307 


tiones crescere, sacerdotes augeri, ecelesiasticam 
disciplinam vigere, ac fideles pastoris sui voci 
faciles aures praebere, eiusque monita perfi- 
cienda curare. 

Itaque, venn. fratres, dum maximas Deo to- 
tius consolationis gratias agimus, qui super 
istas gentes misericordiam suam effundere di- 
gnatur, vobis quoque vehementer gratulamur, 
qui pastorali zelo incensi, nullis neque curis, 
neque laboribus, neque consiliis, vobis parcen- 
dum esse cognoscitis, ut de Catholica Ecclesia, 
de hac Apostolica Sede atque animarum sa- 
lute optime mereri possitis : atque in eam pro- 
fecto spem erigimur fore ut, Deo semper au- 
xiliante, catholica religio in istis regionibus 
altissimas in dies agat radices, ac prospere fe- 
liciterque vigeat, floreat et fidelium numerus 
ita augeatur, ut omnes supernae veritatis lu- 
mine illustrati, atque enutriti verbis fidei, in- 
cedant per semitas Domini, atque ambulent in 
Christo Iesu. Nos quidem non cessamus in 
omnibus orationibus Nostris fraternitates ve- 
stras et commissos vobis greges Deo humiliter 
commendare, nihil dubitantes quin vos quoque 
sine intermissione ipsum miserationum Domi- 
num orare atque obsecrare velitis, ut infirmi- 
tatem Nostram, asperrimis hisce temporibus, 
omnium Ecclesiarum sollicitudine laborantem 
adiuvet atque confirmet, actusque Nostros ad 
maiorem sui nominis gloriam, et totius catho- 
lici orbis utilitatem dirigat. 

Interim vero studiosissimae Nostrae erga vos 
caritatis pignus accipite apostolicam benedictio- 
nem, quam ex intimo corde depromptam cui- 
que vestrum atque omnibus istarum ecclesia- 
rum clericis laicisque fidelibus peramanter im- 
pertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die secunda decembris millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio, pontifi- 
catus Nostri anno decimo tertio. 


CCLII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Decano capituli cathedralis Brunensis datur 
facultas utendi benedictione abbatiali et con- 
secrandi vasa sacra cum assensu episcopi 
existentis pro tempore ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Quidquid ad divinum cultum provehendum 
atque Ecclesiarum splendorem augendum per- 


1 Ex Iure Pont. de Prop. Fide. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


308 


tinere videatur, id Romani Pontifices impertiri 
libentissime consueverunt. Iamvero, cum Nobis 
exponendum curaret ven. frater episcopus Bru- 
nensis, decanum, quae modo prima dignitas est 
cathedralis sui capituli Brunensis in Monte 
S. Petri prout asseritur, iam inde ab anno mil- 
lesimo septingentesimo quinquagesimo secundo 
a fel. rec. Benedicto XIV praedecessore Nostro 
per similes apostolicas literas datas idibus maii 
eiusdem anni, pontificalibus insigniis in perpe- 
tuum fuisse decoratum; nunc vero ad ecclesiae 
ipsius Brunensis, quae ab anno millesimo se- 
ptingentesimo septuagesimo septimo a fel. me. 
Pio VI praedecessore Nostro episcopalis consti- 
tuta est, dignitatem amplificandam et capituli 
decus augendum, illud se impense cupere, ut 
idem decanus pro tempore existens, praeter in- 
signia pontificalia, benedictione etiam abbatibus 
concedi solita, quae continetur in pontificali 
Romano, augeatur; ac quoniam evenire potest, 
ut sede episcopali vacante, vel episcopo per 
aegritudinem aliamve causam impedito, nemo 
sit, qui in ampla dioecesi calices aliaque vasa 
sacra consecret, ac campanis benedicat, optare 
se, ut decanus praedictus facultate exornetur 
consecrandi calices ceteraque sacra vasa et cam- 
panis benedicendi, ea tamen lege adiecta, ut 
plena episcopali sede, episcopi pro tempore 
existentis consensum obtineat ad eas caeremo- 
nias obeundas, in quibus sacra unctio adhibetur; 
Nos praedicti ven. fratris episcopi Brunensis votis 
pontificia Nostra indulgentia libenter obsecun- 
damus, © 

Quamobrem omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari honore prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti aliisque ecclesiasticis censuris, senten- 
tiis et poenis quovis modo et quacumgque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius tan- 
tum rei gratia absolventes et absolutum fore 
censentes, hisce literis, auctoritate Nostra apo- 
stolica, decanum cathedralis capituli Brunensis 
pro tempore existentem, benedictione abbatibus 
concedi solita in perpetuum decoramus atque 
instruimus, eique in perpetuum facultatem im- 
pertimur, ut in dioecesi Brunensi calices ac 
reliqua vasa sacra consecrare et campanis be- 
nedicere iuxta formam a Rituali Romano prae- 
scriptam libere ac licite possit et valeat, ea 
tamen conditione, ut ad functiones huiusmodi 
peragendas, quibus sacra unctio adhibetur, si 
plena sit episcopalis sedes, ab episcopo pro 
tempore existente consensum petat, atque ob- 
tineat. 

Haec concedimus et indulgemus, non ob- 
stantibus fel. rec. Benedicti XIV super divi- 
sione materiarum, aliisque apostolicis ac in 
universalibus, provincialibusque et synodalibus 
conciliis editis generalibus vel specialibus con- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


stitutionibus et ordinationibus nec non legis 
fundationis eiusdem capituli etiam iuramento, 
confirmatione apostolica ve] quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, ceterisque 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die quinta decembris millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo tertio, pontificatus No- 
stri anno decimo tertio. 


CCLIII. 
MOTU-PROPRIO 
De palatii Cancellariae Apostolicae divisione '. 


Dilecto filio Nostro 
Mario S. R. E. presbytero card. Mattei 
ab intimis Nostrae ditionis 
negotiis procurandis. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Nihil optatius Nobis esse solet, ut in rebus 
omnibus qusevis controversia prohibeatur, ac 
quidquid bono publico praecipiendum cense- 
mus, illud expedite ac sine ulla quaestione con- 
ficiatur. Iamvero cum multa praeclara statuerit 
fel. rec. Pius VIII praecessor Noster ad publici 
aerarii onera sublevanda, tum illud imprimis, 
quod in peramplo palatio, a Cancellaria nuncu- 
pato, locum esse voluerit cardinali praefecto 
Boni Regiminis officiisque, illius congregationis, 
mec non praecipuis viris, qui eisdem officiis 
addicti essent, provido sane consilio, ut sum- 
ptus non exiguos pro conductitiis aedibus antea 
necessarios curaret avertendos. Quare eiusdem 
palatii confecta divisio est, ac pars cardinali 
vice—cancellario adsignata quae quidem finitima 
esset proximo templo, cuius idem card. vice— 
cancellarius abbas commendatarius est, et vero 
etiam aditum haberet in odea vulgo coretti, 
quae in idem proximum templum prominent; 
pars vero altera cardinali praefecto s. congre- 
gationis Boni Regiminis addicta fuit. Huius 
porro divisionis linearis descriptio mense iulio 
anni millesimi octingentesimi trigesimi per Io- 
sephum Valadier camerae Nostrae apostolicae 
architectum confecta est, atque exinde descri- 
ptionis eiusdem exemplar unum a cardinali 
secretario status transmissum fuit ad cardina- 
lem Arezzo tune temporis vice—cancellarii mu- 
here ornatum, exemplar alterum ad cardinalem 
Dandini praefectum s. congregationis Boni Re- 
giminis ; idque praescriptum ut traditio eius- 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO 


dem exemplaris, formalis possessionis obtineret 
locum. 

Exinde vero quum dilectus filius Noster Lu- 
dovicus card. Gazzoli, praefectus congregationis 
Boni Regiminis renuntiatus, nonnulla eiusdem 
palatii cubicula a defuncto cardinali Pedicini 
vice—cancellario occupata repererit, utpote sui 
iuris esse putaret, queis tamen antea bo. me. 
cardinalis Dandini praefectus s. congregationis 
Boni Regiminis potiebatur, Nos omnem ea de 
re controversiam censemus componendam. Qua- 
propter omni adhibita diligentia, memorata illa 
palatii cubicula ad cardinalem praefectum sa- 
crae congregationis Boni Regiminis pertinere 
comperimus, eique omnino spectare, hisce literis, 
auctoritate Nostra apostolica, constituimus ac 
declaramus ; utque omnis in posterum tolla- 
tur quaestio, eiusdem palatii divisionis linea- 
rem descriptionem accurate fieri mandavimus, 
in qua rubro colore signaretur pars addicta 
cardinali vice-cancellario, viridi autem colore 
pars notaretur, quae cardinali praefecto s. con- 
gregationis Boni Regiminis fuisset constituta. 
Quamobrem ut recte omnia conficiantur ac ne 
amplius illi controversiae locus esse possit, tibi 
dilecte fili Noster, linearis eiusdem descriptionis 
tria exemplaria mittimus, tibique hisce literis 
mandamus, ut exemplar unum ad cardinalem 
S. R. E. vice-cancellarium, alterum vero ad car- 
dinalem praefectum s. congregationis Boni Re- 
giminis transmittas, tertium vero exemplar in 
publico tabulario istius secretariae ab intimis 
negotiis pontificiae Nostrae ditionis accurate 
custodiendum deponat, ut huius rei perpetuum 
existat monumentum. 

Haec statuimus et mandamus, non obstan- 
tibus constitutionibus et sanctionibus aposto- 
licis, vel quavis firmitate alia roboratis statutis 
et consuetudinibus, caeterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima secunda decembris mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo tertio, pon- 
tificatus Nostri anno decimo tertio. 


CCLIV. 
EPISTOLA 


Monasterii monialium s. Augustini in Medio- 
lanensi civitate instaurationem confirmat et 
approbat '. 


Dilecto filio Nostro 
Carolo Caietano 
tit. s. Marii 
presbytero S. R. E. cardinali Gaysruk 
archiepiscopo Mediolanensi 


MDCCCXLIII. 


309 
GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Tuas accepimus literas, die quinta huius 
mensis ad Nos datas,.quibus te vehementer 
angi significas ob nonnullas res ad istud mo- 
nialium ordinis s. Augustini monasterium spe- 
ctantes, atque apostolicam Nostram opem ef- 
flagitas. Nobis enim in iisdem literis exponis 
post diuturnas septennii curas tandem fieri po- 
tuisse, ut anno millesimo octingentesimo trige- 
simo quinto eiusdem ordinis monasterium in 
ista civitate iterum posset institui: Cum vero 
huius rei perficiendae cogitatio a nonnullis 
ipsius ordin:s monialibus tristissima temporum 
asperitate extinctis primum fuerit suscepta, tum 
ubi huic tractando negotio manus est admota, 
de simplici tantum instauratione sermo habitus 
est. Verum longo temporis intervallo contigit, 
ut ex tribus Augustinianis monialibus, quae 
primae petitioni subscripserant, una ex hac 
vita migraverit, altera vero adeo morbo fuerit 
conflictata, ut claustralem vitam denuo susti- 
nere minime posset. Hinc alia monialis sese 
adiunxit, ac duae tantum moniales novum in- 
gressae sunt monasterium. Quae quidem cum 
graves essent aetate atque opportunis dotibus 
omnino destitutae, non solum regendo et in- 
staurando monasterio, verum etiam novae re- 
ligiosae familiae moderandae ac primis mune- 
ribus obeundis impares plane erant. Quapropter 
cum aliae eiusdem ordinis moniales arcessiri 


| non possent cum obligatione communem vitam 


perfecte agendi, quemadmodum impense opta- 
batur, in ipsa huius monasteril instauratione 
existimatum fuit, ex quindecim iuvenibus, quae 
religiosam vestem iam induerant, quatuor prae- 
claris dotibus ornatas a tirocinio omnino sol- 
vere, quae in sancto proposito constantes, at- 
que ad religiosi ordinis legem institutae, illam 
diligentissime servare studebant. Accessit etiam, 
ut tu, dilecte fili Noster, ob gravia tuae dioe- 
cesis negotia Vindobonae esses, dum monasteril 
instauratio ad exitum perducebatur. Itaque eas 
facultates tribuisti, quae a te petitae fuerunt 
et quibus te praeditum esse putabatur. Nunc 
vero cum probe noveris iisdem te carere facul- 
tatibus, a Nobis enixis precibus petiisti, ut apo- 
stolica Nostra auctoritate, huic rei benigne oc- 
currere velimus. Nos alacri libentique animo 
tuis desideriis ac postulationibus annuentes, 
hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, eius- 
dem monasterii instaurationem confirmamus et 
approbamus, et quoscumque defectus qui in 
ipsa quovis modo locum habere potuerunt, 
supplemus atque sanamus. Quod vero pertinet 
ad religiosam professionem quatuor iuvenum 
monialium ob omissum tirocinium nullam, 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes; vide regesta Epistolarum Latinarum, 


310 


tibi, ven. fili Noster, eadem auctoritate Nostra 
apostolica, hisce literis facultatem facimus, ut 
per te vel per alium a te subdelegandum il- 
larum professionem secreto ac privatim iterum 
excipias, actumque novae professionis tum ab 
unaquaque earum, tum a te vel a subdelegato 
firmandum redigas. Quo quidem in actu una- 
juaeque illarum exprimere debet se plane no- 
scere nullius momenti fuisse professionem pri- 
mum emissam. Ac si illarum aliqua scribere 
nesciat, huiusmodi actus coram duobus testibus 
erit redigendus, quos tamen si expedire cen- 
sueris, omittere potueris, ita tamen, ut a te vel 
a subdelegato exprimatur causa ob quam sub- 
scriptio deest. Si autem pro tua prudentia ab 
hac agendi ratione abstinendum esse duxeris, 
tibi facultatem quoque impertimur professiones 
commemoratas in radice, ut aiunt, sanandi et 
convalidandi, quin a professis novus exquiratur 
consensus, quatenus prior moraliter perseveret. 
Quocumgue vero modo facultates huiusmodi 
adhibere volueris, semper in actu vel per te vel 
per subdelegatum conficiendo mentio erit ha- 
benda de apostolica facultate impertita ad hanc 
rem peragenda. Haec concedimus, indulgemus 
et decernimus contrariis non obstantibus qui- 
buscumque etiam speciali et individua men- 
tione ac derogatione dignis. Ut autem de con- 
firmatione monasterii ac praesertim de validi- 
tate seu sanatione professionum futuro quovis 
tempore constare possit, tuum erit, dilecte fili 
Noster, has Nostras literas, atque actus a te 
vel a subdelegato conficiendos in secreto isto 
archiepiscopali tabulario caute diligenterque as- 
servare, Excipe dilecte fili Noster, in hac con- 
cessione novum Nostrae in te benevolentiae 
testimonium, nec dubitamus quin haec Nostra 
indulgentia stimulo tibi sit, ut maiore semper 
studio et contentione cum divina gratia perges 
in Dei gloriam et animarum salutem procu- 
.tfandam incumbere. Interim vero certissimum 
Nostrae singularis in te pignus ac omnium coe- 
lestium munerum auspicem, apostolicam bene- 
dictionem ex intimo corde depromptam tibi, 
dilecte fili, et gregi, tuae vigilantiae concredito, 
peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die vigesima 
tertia decembris anno millesimo octingentesimo 
quadragesimo tertio, pontificatus Nostri anno 
decimo tertio. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


~ 


CCLV. 
BU WA 


_Qua fit dismembratio territorii a dioecesi Ila- 
scalensi, et erectio novae sedis episcopalis 
de Vera .Cruce'. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Quod olim propheta gravissime lamentaba- 
tur, parvulos, scilicet, petiisse panem nec un- 
quam fuisse, qui eisdem frangeret, id quidem 
Nobismetipsis in sublimi Petri Cathedra, me-_ 
ritis licet imparibus, divinae providentiae con- 
silio collocatis, haud infrequenter plorandum 
venit. Scilicet dioecesium territoria tam longe 
lateque interdum patent, ut unus tantummodo 
pastor, singulis ovibus suae fidei traditis co- 
gnoscendis, easque ad aeternae salutis pascua 
quamtumvis sollers et impiger traducendas, 
omnino sit impar. Iam vero paternae caritatis 
ardore compulsi, statim ubi licet, in illorum 
auxilium accurrimus, et dioecesum quae nimis 
amplae videntur, territoria circumscribimus, 
novisque exinde ecclesiis constitutis, novos 
ipsis pastores assignamus, ut onere sane gra- 
vissimo in plures distributo, christifideles ibi 
degentes accuratius atque expeditius ad aeternae 
salutis pascua perducantur. 

Hisce de caussis optimates, qui in Mexicana 
ditione rem publicam gerunt, Nobis impense 
supplicarunt, ut per quam vastum Ilascalensis 
dioecesis territorium, quod modo ex duabus 
provinciis constat, quarum altera vulgo nuncu- 
patur Dipartimento di Angelopoli seu di Ila- 
scala, altera autem Dipartimento di Vera Crux, 
apostolica Nostra auctoritate dismembraremus, 
aliamque inde sedem episcopalem de Vera 
Cruce appellandam erigeremus, cui proprius 
antistes praeesset. Quod sane consilium iam 
inde ab anno millesimo octingentesimo sexto 
a regio etiam Hispaniarum gubernio susceptum 
fuisse, ac subinde in eiusdem implementum 
ven. fratrem Franciscum Paulum Vasquez ho- 
diernum episcopum Ilascalensem consensisse 
perhibetur. Et sane locorum illorum natura ac 
diuturnior rerum experientia luculentius in dies 
ostenderunt istiusmodi consilium, ubi exitu 
compleretur, meliori eorum christifidelium in 
spiritualibus regimini mirifice profuturum. Per- 
latum siquidem ad Nos est, eos qui in memo- 
rata provincia de Vera Cruce degunt, lethali 
morbo haud raro corripi, quem vulgo appellant 
febbre gialla; in eiusmodi autem vitae discri- 
men advenas facilius adduci. Quapropter valde 


1 Ex Ture Pontificio de Prop. Fide, 


ANNO MDCCCXLIYV,. 


periculosus ad episcopum aditus eisdem patet, 
eiusque difficultas eo etiam nomine succrescit, 
quod cum territorium Ilascalensis dioecesis per 
sex Leucarum quadratarum millia supra octin- 
gentas late protendatur, plurimae paroeciae intra 
vastum hunc terrarum ambitum constitutae, tam 
longis atque asperis itineribus ab episcopali sede 
- distant, ut oves illic dispertitae, quae ad non- 
genta circiter capitum millia assurgunt, raro 
admodum pastoris praesentia recreari ac mo- 
neri opportune possint, atque idcirco remissius 
ibi Christi framentum succrescat, neque unus 
queat gravissimis erga singulos pastoralis of- 
ficii partibus satisfacere. Idcirco necessarium 
visum est, ut alteri episcopo unius provinciae 
de Vera Cruce procuratio committeretur, ea- 
demque provincia de Vera Cruce, quae bis cen- 
tum et octoginta animarum millia recenset, ab 
Ilascalensi dioecesi seiuncta, nova constitueretur 
episcopalis ecclesia, eiusque sedes in civico op- 
pido de Vera Cruce nuncupato poneretur. Prin- 
ceps enim est ac prae caeteris circumstantibus 
oppidis fere centralis ipsius provinciae locus, 
elegantibus aedificlis auctus, decem circiter in- 
colarum millibus frequens, ac portu maritimo 
instructus ; praeterea tria habet religiosorum 
virorum coenobia, aliquot pias sodalitates et 
publica instituta, quae ad religionem et pue- 
rorum cultum spectant, nec non hospitium in- 
firmis suscipiendis curandisque; in eo vero 
praeter quatuor minores ecclesias eminet paro- 
chiale templum Deo in honorem beatissimae 
Virginis Mariae dicatum, illudque affabre in- 
structum, satis amplum ornatumque et sacra 
supellectile divinis officiis decenter peragendis 
instructum ; dignum propterea, quod in hono- 
rem dignitatemque cathedralis ecclesiae evehe- 
retur. Ut autem eiusmodi negocium rite quaqua- 
versus absolvatur, ditionis Mexicanae guberna- 
tores ultra solliciti sunt, dataque fide spopon- 
derunt, Mexicanum ipsummet gubernium iis 
omnibus provisurum, qua? in id necessaria vi- 
debuntur ; neque enim satis essent annui red- 
ditus duodecim millium scutorum Romanorum 
ex decimis ecclesiasticis, quae per eam provin- 
ciam de Vera Cruce colliguntur, hauriri soliti, 
quique, uti propositum est, sunt in hoc ipsum 
negocium impendendi. 

His aliisque magni ponderis momentis ma- 
tura deliberatione perpensis, ac vehementer cu- 
pientes, ut illi dominici gregis parti, quam licet 
longe a Nobis dissitam paterni amoris caritate 
complectimur, tutior ac facilior salutis via mu- 
niatur, enixis Mexicani gubernii supplicatio- 
nibus annuendum esse duximus. Itaque de apo- 
stolicae auctoritatis plenitudine, certa scieutia, 
atque etiam Motu Proprio, ab hodierno ipsius 
episcopatus Ilascalensis dioeceseos territorio uni- 
versam provinciam, quam vulgo appellant Di- 
partimento di Vera Crux, ubi, uti fertur, re- 
censentur fere biscentum super octoginta capi- 


311 


tum millia, perpetuo modo distrahimus, divi- 
dimus ac dismembramus, ita quidem, ut insi- 
mul dismembrata haberi debeant, et sint nedum 
omnia inibi consistentia oppida seu paroeciae 
ac loca quaelibet, itemque omnes ecclesiae nec 
non oratoria et conventus seu monasteria, sed 
etiam saecularia quaeque et quorumvis ordi- 
num regularia, si nunc ibidem iam instituta 
reperiantur, beneficia, nec non utriusque sexus 
personae habitatores et incolae, tam laici quam 
clerici, praesbyteri beneficiati et religiosi, cuius- 
cumque gradus, status, ordinis et conditionis, 
ab ordinaria iurisdictione antistitis pro tempore 
antedicti episcopatus Ilascalensis. 

Huiusmodi divistone seu dismembratione at- 
que exemptione peracta, quum oporteat prae- 
signati episcopatus de Vera Cruce noviter eri- 
gendi, sedem in praecellentiore atque aptiori 
loco parare atque constituere, quumgue ad hoc 
praestandum opportune ex antea memoratis se 
se offerat oppidum civicum de Vera Cruce nun- 
cupatum, illud profecto in civitatem episcopa- 
lem attollimus atque instituimus cum curia et 
cancellaria ecclesiastica, fruiturum scilicet omni- 
bus honoribus, iuribus, privilegiis, favoribus et 
praerogativis, quibus absque titulo oneroso vel 
indulto speciali modo caeterae pontificali sede 
insignitae civitates eorumque cives in Mexicana 
ditione utuntur et gaudent. 

Practerea ecclesiam parochialem, quae in an- 
tedicta civitate de Vera Cruce Deo dicata est 
in honorem beatissimae Virginis Deiparae...... 
illic, etiam in posterum, parochialitate et ani- 
marum cura non secus ac antea rite diligen- 
terque exercenda, perpetuum pariter in modum 
erigimus ac constituimus in ecclesiam cathedra- 
lem, ibique erigi simul ac constitui volumus 
sedem, cathedram et dignitatem episcopalem 
pro uno deinceps episcopo de Vera Cruce nun- 
cupando, qui eidem ecclesiae cathedrali, civi- 
tati et dioecesi mox assignandae, eiusque clero 
et populo praesit, synodum convocet, nec non 
omnia et singula iura, officia et munia episco- 
palia habeat atque exerceat, cum suis capitulo 
(ubi illud fuerit institutum), arca, sigillo, mensa, 
ut infra constituenda, gaudeat, denique quibus- 
cumque cathedralibus et pontificalibus insigniis, 
nec non iuribus, praeeminentiis, gratiis, favori- 
bus, indultis, praerogativis, iurisdictionibus rea- 
libus et personalibus et mixtis, quibus aliae 
cathedrales ecclesiae in Mexicana ditione nunc 
extantes eorumque praesules utuniur et gaudent, 
dummodo ex peculiari indulto seu privilegio 
non fuerint eis attributa. 

Ut vero ecclesia de Vera Cruce in cathedra- 
lem evecta propriam habeat dioecesim, univer- 
sam provinciam, vulgo Dipartimento de Vera 
Cruce, ab hodierno territorio [lascalensis dioe- 
cesis, Uti superius dictum est, avellendam, 
novae cathedrali ecclesiae eiusque pro tem- 
pore antistiti perpetuo assignamus atque at- 


S12 


tribuimus. Praefatam itaque provinciam, idest 
civitatem de Vera Cruce et caetera cuncta op- 
pida seu paroecias, quae in eiusdem provinciae 
territorio continentur, itemque omnes inibi con- 
sistentes ecclesias sive parochiales sive succur- 
sales, sive collegiatas, sive simplices, oratoria, 
conventus, monasteria, pia quaelibet instituta 
et, tam saecularia quam regularia quorumvis 
ordinum, beneficia, una cum utriusque sexus 
saecularibus et regularis personis, non tamen 
exemptis, tam. laicis quam clericis aut presby- 
teris beneficiatis et non beneficiatis quibuscum- 
que in eadem provincia degentibus, cuiuscum- 
que sint vel fuerint status, gradus, ordinis et 
conditionis, perpetuo similiter modo ordina- 
riae iurisdictioni, regimini, potestati ac supe- 
rioritati ordinarii antistitis de Vera Cruce subii- 
cimus illique omnia haec in civitatem episco- 
palem, territorium, seu dioecesim in clerum et 
populum itidem assignamus atque attribuimus. 

Praeterea cum oporteat, ut in parochiali ec- 
clesia de Vera Cruce, ad cathedralis honorem 
evecta, condecens canonicorum collegium divinis 
laudibus persolvendis instituatur, volumus at- 
que mandamus, ut ad sacrorum canonum prae- 
scripta protinus in ea capitulum erigatur, ita 
tamen, ut illud primitus coalescat saltem ex una 
dignitate canonicali, ex tribus canonicis titula- 
ribus, quibus accedant aliquot cappellani seu 
mansionarii et clerici; tot videlicet, quot pro 
hodiernis rerum circumstantiis instituere cen- 
suerit exequutor praesentium literarum aposto- 
licarum posterius deputandus, cui etiam veniam 
et potestatem impertimur adsignandi tam prae- 
fatae dignitati et unicuique canonicorum, quam 
praenunciatis cappellanis et mansionariis et cle- 
ricis eam congruam praebendam, quam et quan- 
tam unicuique eorum nunc adsignare ex reddi- 
tibus inferius designandis iudicaverit. Insuper 
edicimus, ut eiusmodi .cathedrale capitulum 
fruatur et gaudeat omnibus iuribus et honori- 
bus cum adnexis oneribus, proindeque indul- 
gemus, ut omnes ipsius canonici cappellani et 
mansionaril et clerici supra memorati licite li- 
bereque tam in dicta cathedrali de Vera Cruce, 
quam extra illam, quoties nempe sive ad divina 
officia et sacra solemnia, sive ad supplicationes 
publicas, et ad alios ecclesiasticos actus capi- 
tulariter convenerint, deferre, induere ac gestare 
possint et valeant ea respective indumenta at- 
que insignia ecclesiastica, quibus utuntur cano- 
nici et cappellani aut mansionarii et clerici ca- 
pitulorum cathedralium, extantium in ditione 
Mexicana, lis tamen exceptis indumentis aut in- 
signiis quae ex gratia speciali vel privilegio a 
caeteris illis capitulis obtenta fortasse fuerint. 

Eidem porro capitulo cathedrali de Vera 
Cruce fas et ius attribuimus conficiendi sibi 
statuta capitularia, ordinationes atque decreta, 
sacris tamen canonibus, apostolicis constitutio- 
nibus et oecumenicae synodi Tridentinae de- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


cretis penitus consentanea, quae scilicet ab or- 
dinario antistite de Vera Cruce sint dein expen- 
denda et adprobanda, ut robur et sanctionem 
obtineant ; adeoque ipsi capitulo ius perpetuo 
tribuimus gaudendi omnibus et singulis gratiis, 
honoribus, praerogativis, iuribus, privilegiis at- 
que indultis quibus gaudent atque fruuntur 
caetera cathedralium ecclesiarum capitula, in 
eadem ditione Mexicana instituta, dummodo 
legitima et in usu sint, nec fuerint ex pecu- 
liari concessione vel titulo oneroso data et 
quaesita. 

Firmam insuper ratamgue habentes sponsio- 
nem Nobis factam a praedicto Mexicanae di- 
tionis gubernio, se scilicet impense curaturum, 
ut quamcitius praesto sint aedes necessariae pro 
episcopo, curia et cancellaria novi episcopatus 
de Vera Cruce, volumus atque decernimus, ut 
ad eius pro tempore antistitis bene instructam 
commodamque habitationem residentialem, nec 
non opportunum episcopalis curiae et cancella- 
riae usum perpetuo cum dominio adsignentur 
illae aedes quas gubernium ipsum debebit iuxta 
datam fidem illico comparare, atque in hunc 
usum episcopo attribuere. Quod si eas interim 
oporteat conducere, hoc in casu pretium istius 
locationis et conductionis penitus ab eodem gu- 
bernio suppeditandum et satisfaciendum erit, 
atque adeo magnopere commendamus, ut aedes 
praesignatae non solum idoneae sint atque de- 
centes, verum etiam quoad fieri poterit proxi- 
miores. 

Quod ad ecclesiasticum seminarium pertinet, 
cum nihil optabilius utiliusque excogitari pos- 
sit, quam ut adolescentes in sortem Domini 
vocati, procul a mundi strepitu ac periculis sa- 
crae militiae illic a teneris annis assuescant, 
uberes aliquando fructus allaturi, congruum 
idcirco aptumque aedificium quod Mexicanum 
gubernium in tantum opus se daturum spo- 
pondit, nunc pro tune perpetuo et cum libera 
proprietate cum pleno dominio dioecesi de Vera 
Cruce assignamus. Tantopere vero Nobis cordi 
est saluberrima haec institutio, ut facere qui- 
dem non possimus quin impense iterum com- 
mendemus, ut de ecclesiastico eiusmodi ado- 
lescentium tyrocinio, iuxta concilii Tridentini 
praescripta erigendo, nulla interposita mora, 
serlo cogitetur. 

Libenti quidem animo exhibitam Mexicani 
gubernii sponsionem datamque fidem excipien- 
tes, qua repromisit consulturum singulis om- 
nino rebus ac dotationibus pro hac nova epi- 
scopatus et cathedralis ecclesiae de Vera Cruce 
erectione necessariis atque opportunis, ad quas 
tamen, uti fertur, praesto iam est duodecim 
millium scutorum romanorum summa ex de- 
cimis ecclesiasticis, quemadmodum dictum est, 
hauriri solita; impense nihilominus commen- 
damus, ut iusta sacrorum canonum praescripta, 
ubi primum fieri poterit, tot adsignentur bona 


ANNO MDCCCXLIV. 


stabilia, quot pro ipsis dotationibus et rebus 
necessaria fore videbuntur. Interim vero habita 
peculiarium circumstantiarum ratione, ex causis 
animum Nostrum moventibus, volumus atque 
decernimus, praedictarum decimarum fructus 
destinentur atque erogentur in singulas superius 
memoratas dotationes, eo scilicet modo, quem 
inferius subiungemus. Quatenus autem ipsi de- 
cimales reditus et reliqui proventus vel minores 
reipsa reperiantur, vel decursu temporis fiant, 
tum quidem fideliter, quemadmodum inferius 
dicetur, erunt quotannis supplendi usque ad 
praesignatam duodecim millium scutorum sum- 
mam. 

Itaque, ut futuri pro tempore antistites cathe- 
dralis ecclesiae de Vera Cruce possint, eo quo 
par esset decore, dignitatem episcopalem tueri, 
totque impendiis pro certo eiusdem dioeceseos 
regimine et administratione necessariis satisfa- 
cere, utque consultum sit quoad melius nunc 
fieri datum est congruere substentationi cano- 
nicorum, cappellanorum seu mansionariorum et 
clericorum, sicuti supra dictum est, in ea ca- 
thedrali constituendorum, praeterea ut tam 
ipsius cathedralis fabricae manutenendae, quam 
sacrario ad ecclesiasticas expensas inibi conti- 
nuo exequendas praesto iugiter sit dos oppor- 
tuna, ac denique, ut seminarium dioecesanum, 
uti supra itidem dictum est, instituendum, ha- 
beat certos annuos redditus, quibus valeat sus- 
tentari, volumus atque decernimus, ut ex prae- 
nunciata duodecim millium scutorum romano- 
rum. summa adsignentur, penitusque adiudi- 
centur, annua quatuor millia scutata romana 
pro illa mensa episcopali, alia tria millia scu- 
tata pro mensa capitulari inter quatuor prae- 
signatos eius capituli canonicos dividenda, et 
singillatim cuique eorum impertienda prudenti 
arbitrio executoris praenominatarum literarum 
apostolicarum deputandi, alia autem octingenta 
scutata pro congruis praebendis, quae confe- 
rendae sunt totidem cappellanis sive mansio- 
nariis et clericis ibidem instituendis, ad eum 
usque numerum, qui pro rerum, locorum ac 
personarum circumstantiis accommodatus visus 
fuerit ipsi literarum apostolicarum exequutori; 
facta, scilicet, eidem potestate, ut ipse pru- 
denti suo arbitrio queat octingenta illa scutata 
dividere prout convenientius censuerit, atque, 
ubi ea fuerint divisa, in congruas uniuscuius- 
que illorum praebendas constituere; alia dein 
scutata millia pro quotidianis distributionibus 
faciendis inter eos qui choralibus functionibus 
interfuerint; alia insuper scutata millia et bis- 
centum pro dotatione illius fabricae et sacra- 
rii; reliqua demum scutata bis millia pro se- 
minarii dioecesani convenienti dotatione. 

Quod si quandocumque compertum fuerit 
annuos praedictarum decimarum redditus qua- 
libet de causa non assurgere ad perhibitam 
duodecim millium scutorum romanorum sum- 


Acta Grecorit XVI. Vol. III. 


313 


mam, erogandam, uti praefertur, constituen- 
damque pro praebendis et singulis dotationibus 
supramemoratis, praecipimus et declaramus 
quod illico ipso sufficienti supplemento au- 
geantur ‘ex aere publico illius civilis gubernii 
de Vera Cruce, quemadmodum in _ praehabitis 
eius sponsionibus prostat. Quas inter illae quo- 
que numerantur, quibus Mexicanum gubernium 
se curaturum adpromisit, ut ad augendum ca- 
nonicorum numerum aliae eo in capitulo ca- 
thedrali canonicales praebendae qua primum 
fieri poterit instituantur, utque sacrae supelle- 
ctilis nitor ac decus ad maiorem divini cultus 
splendorem tum in capitularibus functionibus, 
tum in pontificalibus peragendis augeatur. Quas 
quidem gubernio promissiones, quemadmodum 
ratas habemus, ita quoque optatum exitum eas- 
dem habituras esse non dubitamus. 

Quod si fortasse vel propter nimiam sacer- 
dotum iis in regionibus inopiam, sive propter 
alias iustas causas et rationabiles, nequeat il- 
lico omni ex parte exequutioni mandari prae- 
stituta erectio dicti capituli novae cathedralis 
de Vera Cruce, ut supra perficienda, cum cap- 
pellanis seu mansionariis et clericis adsciscendis 
instituendisque, vel si in praesentiarum fieri 
non possit, quin illic differatur institutio semi- 
narii dioecesani superius decreta, futuro epi- 
scopo de Vera Cruce committimus, ut nihilo- 
minus ipse priori in casu exigat singulos an- 
nuos redditus, qui pro iis sive canonicis sive 
cappellanis aut mansionariis et clericis, nec non 
pro quotidianis distributionibus sunt destinati, 
et curet, ut quiquid nummorum fuerit inde cu- 
mulatum, in tot bona stabilia vel census, qua- 
tenus fieri poterit, convertatur, adiecta lege, ut 
ipsa bona vel census aut eadem nummorum 
summa, si in bonis stabilibus vel censibus con- 
vertire nequiverit, penitus erogentur ad augen- 
dum earum praebendarum cathedralium nume- 
rum aut dotationem, sive ad alium usum pro 
ipsa cathedrali ecclesia, quemadmodum magis 
in Domino expedire iudicaverit: in altero au- 
tem exigat proventus, ut praefertur, adsignan- 
dos pro dote illius seminarii, eosque cum ob- 
venturis novis fructibus ipsi seminario penitus 
attributos esse decernat, ac sive illi ab eodem 
antistite in bona stabilia vel census converti 
potuerint, sive in pecunia relinqui contigerit, 
eidem tamen episcopo licitum sit singulas istius- 
modi pecunias et redditus dotationis antedictae 
in eiusdem seminarii utilitatem vel commodi- 
tatem adhibere atque impendere, quemadmo- 
dum ei magis in Domino expedire visum fuerit. 

Si praedictum capitulum cathedralis de Vera 
Cruce propter iustas causas nullatenus queat 
nunc e vestigio institui, sique interim acciderit 
vacatio eius episcopatus, hoc in casu peculiari, 
habita eorum locorum et aliarum circumstan- 
tiarum ratione, ut porro absque iactura expe- 
ditius maiorique commoditate illius dioeceseos 


40 


314 


procuratio queat aliquo modo continuari, sta- 
tuimus legitimum eiusdem dioeceseos admini- 
stratorem cum facultatibus competentibus de 
iure vel de legitima consuetudine protinus, do- 
nec novus pastor ipsi episcopatui rite praefe- 
ctus fuerit, futurum esse illum qui in munere 
atque exercitio vicarii generalis episcopi de Vera 
Cruce extiterit eo tempore quo ipsius episcopa- 
tus acciderit vacatio; si vero nullus eo tem- 
poris momento ibi adfuerit vicarius generalis, 
tunc quidem recursum haberi volumus ad ar- 
chiepiscopum pro tempore Mexicanum, cuius 
metropoliticae iurisdictioni, sicuti inferius edi- 
cetur, subiecta erit haec nova ecclesia de Vera 
Cruce, seu ad hoc ipsum negocium iuxta cir- 
cumstantias forsan aliquando extituras recte 
planeque serventur ea, quae in id praescripta 
inveniuntur. 

Quandoquidem profecto aequum et dignum 
censetur, ut ex una parte administratori eius- 
modi congruum honorarium pro muniis one- 
ribusque ab eo exantlandis in praefata eiusdem 
episcopatus seu dioecesis administratione pro- 
curanda tribuatur ex redditibus illius mensae 
episcopalis, ex altera autem parte aequum vi- 
deatur, ut ipsius mensae redditus tempore vaca- 
tionis episcopo dein successuro reserventur, qui- 
bus facilius occurrere idem possit impensis in 
receptione ac statu dignitatis episcopalis sub- 
stinendis, praecipimus atque statuimus, ut tem- 
pore vacationis eiusdem episcopatus, medietas 
omnium quorumlibet illius mensae reddituum 
pro rata temporis vacationis attribuatur atque 
adiudicetur, praeindicato vicario seu admini- 
stratori; altera vero medietas fideliter adser- 
vetur episcopo de Vera Cruce subinde praefi- 
ciendo. 

Quibus praestitutis, volumus etiam, ut epi- 
scopalis ecclesia de Vera Cruce metropolitico 
iuri archiepiscopi pro tempore Mexicani subie- 
cta sit, ideoque ipsa fruatur iis omnibus facul- 
tatibus, exemptionibus, praerogativis et iuribus 
quae ad caeteras suffraganeas Mexicani archie- 
piscopi, sicuti moris et iuris est, legitime per- 
tinent vel pertinere contigerit. 

Fructus vero eiusdem novae ecclesiae de Vera 
Cruce de more taxari florenos auri de Camera 
triginta tres cum tertia ipsius floreni parte, at- 
que huiusmodi taxam in libris Camerae Apo- 
stolicae et s. Collegii describi iubemus. 

Ut vero cuncta a Nobis disposita in supra 
exaratis articulis ad suum perducantur effe- 
ctum, ven. fratri Francisco Paulo Vasquez ho- 
dierno episcopo ecclesiae Ilascalensis, quem ha- 
rum literarum Nostrarum vi exequutorem eli- 
gimus ac deputamus, necessarias omnes et op- 
portunas ad praemissorum effectum plenarie 
consequendum tribuimus facultates, ut per se 
vel per aliam personam in ecclesiastica digni- 
tate constitutam, ab eo subdelegandam, omnia 
statuere ac decernere valeat, ac etiam cum fa- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


cultate eidem exequutori sive eius subdelegato 
definitive, libere ac licite pronuntiandi super 
quacumque oppositione in actu exequutionis 
quomodolibet forsan oritura ; iniuncta ipsi obli- 
gatione diligenter in decreto exequutoriali de- 
scribendi fines novae dioecesis de Vera Cruce 
ac mittendi ad Apostolicam Sedem intra sex 
menses ab expleta literarum apostolicarum exe- 
cutione, exemplar, authentica forma exaratum, 
decretorum omnium, quae in harum literarum 
exequutionem emittet, ut in tabulario congre- 
gationis Rebus Consistorialibus praepositae de 
more asservetur. 

Praesentes vero literas et in eis contenta quae- 
cumque, etiam ex eo quod quilibet interesse ha- 
bentes vel habere praetendentes vocati et auditi 
non fuerint ac promissis non consenserint, eo- 
rum consensui, quatenus opus sit, de aposto- 
licae potestatis plenitudine supplentes, nullo 
unquam tempore de subreptionis vel obreptio- 
nis aut nullitatis vitio seu intentionis Nostrae 
vel aliquo etiam substantiali defectu notari, 
impugnari aut in controversiam vocari posse, 
sed semper et perpetuo validas et efficaces exi- 
stere ac fore suosque plenarios et integros ef- 
fectus sortiri et obtinere, ac ab omnibus ad 
quos spectat inviolabiliter observari debere vo- 
lumus atque decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, de suppressionibus committendis ad par- 
tes, vocatis quorum interest, aliisque Nostris et 
cancellariae apostolicae regulis ac in synodalibus, 
provincialibus universalibusque conciliis editis 
specialibus vel generalibus constitutionibus et 
ordinationibus apostolicis et quibusvis aliis Ro- 
manorum Pontificum praedecessorum Nostro- 
rum dispositionibus, ceterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Volumus praeterea ut harum literarum tran- 
sumptis etiam impressis, manu tamen alicuius 
notarii publici subscriptis, et sigillo personae 
in ecclesiastica dignitate constitutae munitis, 
eadem prorsus fides adhibeatur, quae ipsis 
praesentibus adhiberetur, si forent exhibitae vel 
ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pa- 
ginam Nostrarum dismembrationis, seiunctio- 
nis, separationis, erectionis, institutionis, assi- 
gnationis, attributionis, subiectionis, concessio- 
nis, indulti, commissionis, deputationis, man- 
dati, decreti, derogationis et voluntatis, infrin- 
gere vel ei ausu temerario contraire. Si quis 
autem hoc attentare praesumpserit, indignatio- 
nem omnipotentis Dei ac beatorum Petri et Pauli 
apostolorum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud s. Petrum anno incar- 
cationis dominicae, millesimo octingentesimo 
quadragesimo quarto, nonis ianuarii, pontifi- 
catus Nostri anno decimo tertio. 


ANNO MDCCCXLIV. 


CELVE. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Episcopo Iuliae Caesareae eiusque successo- 
ribus tribuitur in perpetuum facultas cru- 
cem ante se elevandi in dicta ciyitate eius- 
que dioecesi tantum, ad instar archiepisco- 
porum !. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Romani Pontifices praecipuis honoribus et 
privilegiis eas potissimum ecclesias decorare 
consueverunt, quae insignibus catholicae reli- 
gionis monumentis praestant. Neminem certe 
latet inter plures insignes Africae regiones Ju- 
liam Caesaream merito recenseri, quae vel ab 
ipsis christianae religionis exordiis evangelii 
luce illustrata ac plurium martyrum sanguine 
decorata, ipsum Augustinum, fulgidissimum 
Ecclesiae lumen, catholicae doctrinae praeco- 
nem habuisse gloriatur. Itaque summa animi 
Nostri iaetitia, ea in urbe episcopalem sedem 
restituendam censuimus, ut Christi fides iterum 
in illis regionibus vigeret atque floresceret. 

Quum vero probe noscamus, miserantis Dei 
beneficio ac singulari ven. fratris Antonii Adul- 
phi Dupuch [uliae Caesareae episcopi cura et 
studio, catholicam religionem maiora in dies 
incrementa suscipere, tum novum Nostrae be- 
nevolentiae testimonium eidem ecclesiae ac il- 
lius antistiti tribuendum censuimus. 

Quare ipsum venerabilem fratrem a quibusvis 
excommunicationis et interdicti ecclesiasticis 
censuris, sententiis et poenis quovis modo et 
quacumque de causa latis, si quas forte incur- 
rerit, huius tantum rei gratia absolventes et ab- 
solutum fore censentes, Motu Proprio ac certa 
scientia, et matura deliberatione Nostra, deque 
apostolicae potestatis plenitudine, harum litera- 
rum vi eidem Antonio Adulpho episcopo, eius- 
que in luliae Caesareae episcopatu successori- 
bus in perpetuum facultatem facimus et indul- 
gemus, ut ipse atque eius successores in luliae 
Caesareae civitate et dioecesi dumtaxat crucem 
in quibusvis publicis privatisque functionibus 
ante se elevari et gestare facere libere possint 
et valeant. 

Haec concedimus et elargimur, volumus, et 
mandamus decernentes has praesentes literas 
firmas, validas et efficaces existere ac fore, 
suosque plenarios et integros effectus sortiri et 
obtinere, et eidem Antonio Adulpho episcopo 
eiusque successoribus plenissime suffragari, ac 
ab omnibus respective inviolabiliter observari ; 
sicque in praemissis per quoscumque iudices 


315 


ordinarios et delegatos, etiam causarum palatii 
Nostri apostolici auditores, iudicari et definiri 
debere, ac irritum et inane, si secus super his 
a quoquam quavis auctoritate scienter vel igno- 
ranter contigerit attentari. 

Non obstantibus quoties opus fuerit Bene- 
dicti XIV praedecessoris Nostri, super divi- 
sione materiarum, aliisque apostolicis ac in 
universalibus provincialibusque et synodalibus 
conciliis editis generalibus vel specialibus con- 
stitutionibus et ordinationibus apostolicis nec 
non eiusdem [uliae Caesareae ecclesiae etiam 
iuramento atque confirmatione apostolica vel 
quavis firmitate alia roboratis statutis et con- 
suetudinibus, quibus omnibus et singulis illo- 
rum tenores praesentibus pro plene et suffi- 
cienter expressis, ac de verbo ad verbum in- 
sertis habentes, illis alias in suo robore per- 
mansuris, ad praemissorum effectum hac vice 
dumtaxat specialiter et expresse derogamus, 
caeterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die nona ianuarii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo quarto, pontificatus 
Nostri anno decimo tertio, 


CCLVII. 
EPISTOLA 


Ad Episcopum Bellunensem scribens ei gra- 
tulatur quod patrium seminarium in dies 
florescat ?. 


Venerabili fratri 
Antonio episcopo Bellunensi et Feltrensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Periucundae Nobis tuae fuerunt litterae decimo 
kalendas huius mensis datae omnique erga Nos 
pietatis, amoris ac venerationis sensu scriptae, 
et gratissimi tui animi significationem officio- 
sissimis verbis testatam exhibentes. Non medio- 
cri enim solatione ex illis cognovimus, dilectis- 
simae patriae nostrae seminarium Deo bene iu- 
vante tum alumnorum numero, tum aliis rebus 
ita in dies florescere et progredi, ut nop solum 
illud pro viribus ampliandum cogites, verum 
etiam cum tua maxima laetitia exploratam spem 
habeas fore, ut adolescentes clerici inibi ad o- 
mnem virtutem, pietatem ac severiores discipli- 
nas praesertim sacras rite instituti, valeant in 
tempore excolere vineam Domini, ac Bellunensi 
ecclesiae magno usui et ornamento esse possint. 


‘1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


2 Ex Arch, Brev. ad Princ.; v. regesta Epist. Latinar, 


316 

Te autem, ven. fr., vehementer in Domino 
commendamus, quod probe noscens nihil potius 
episcopo esse debere clericorum seminario, in 
quo tota est spes gregis, omnes tuas curas COo- 
gitationesque in id potissimum conferas, ut ma- 
iori ipsius seminarii bono et prosperitati consu- 
latur. Nec minori quidem gaudio ex iisdem tuis 
litteris accepimus Bellunenses atque Feltrienses 
iis te benevolentiae officiis prosequi, ut tuae voci 
faciles aures praebeant tuisque votis et postu- 
latis perlibenter annuant, atque ea perficienda 
curent, quae ad maiorem Dei gloriam et ipso- 
rum salutem magis magisque conducere exi- 
stimas. Nihil certe hoc iucundius, nihil opta- 
tius animarum pastori contingere potest. Iam- 
vero quod attinet ad vota fervidasque preces, 
quibus laetissimo divini Nostri Redemptoris na- 
tali redeunte, v. gr. una cum dilectis filiis ca- 
nonicis, universo clero et reliquo grege istius 
utriusque ecclesiae pro Nostra incolumitate et 
felici rerum Nostrarum cursu Deum O. M. orare 
et obtestari studuisti, gratum Nostrum animum 
profitemur, ac toto cordis affectu mutuam re- 
pendentes vicem in omni oratione, obsecratione 
cum gratiarum actione a Misericordiarum Pa- 
tre suppliciter poscimus, ut fausta quoque et 
salutaria tibi tuisque ovibus propitius largiri 
velit. Atque huius superni praesidii auspicem 
et certissimum Nostrae in te studiosissimae cari- 
tatis pignus, apostolicam benedictionem ex imo 
corde depromptam cum omni verae prosperita- 
tis voto coniunctam tibi, ven. frater, atque illis 
peramanter impertimur. 

Dutum Romae apud sanctum Petrum die de- 
cima ianuarii millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo quarto, pontificatus Nostri anno decimo 
tertio. 


CCLVIUL. 
BULLA 


Qua fit exemptio ecclesiarum Sancti Thomae 
atque Angolen. in Africa aiure metropolitico 
sedis archiepiscopalis Ssmi Salvatoris in Bra- 
silia, earumque subiectio iurisdictioni patriar- 
chali Lisbonen. '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Quae olim a Summis Pontificibus praedeces- 
soribus Nostris sapientissime constituta sunt, 
immutatis rerum ac temporum circumstantiis 
interdum expedit, ut ad maiorem catholicae 
Ecclesiae ac fidelium utilitatem in novum or- 
dinem redigantur. Iam vero eas inter ecclesias, 


e 


1 Ex Ture Pontificio de Propaganda Fide, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


quae suffragantur vacanti metropolitanae San- 
ctissimi Sal vatoris positae in America meri- 
dionali seu in Brasilia, nunc. recensentur et 
illae in Africa extantes episcopales ecclesiae 
a S. Thoma et de Angola nuncupatae, quae 
antea in suffraganeas patriarchali ecclesiae Li- 
sbonensi fuerant attributae. Antea porro quum 
eos inter populos pateretur venalium mancipio- 
rum commercium, continuae inde oriebantur 
occasiones, quibus aditus reditusque ab episco- 
palibus S. Thomae et de Angola ad eam metro- 
politanam Sanctissimi Salvatoris, et vicissim 
ab hac ad illas contingebant. At vero Nostris 
hisce temporibus, quum reprobandum eiusmodi 
mancipiorum commercium, providentissima le- 
gim dispositione vetitum omnino atque aboli- 
tum fuerit, nec eadem locorum rerumque con- 
ditio permanserit, Nobis expositum fuit rario- 
rem in praesentiarum difficilioremque ab Africa 
in Americam communicationem evasisse inter 
ipsam metropolitanam Sanctissimi Salvatoris 
ecclesiam et suffraganeas ecclesias quas memo- 
ravimus. Quapropter non levia profecto incom- 
moda ac spiritualium utilitatum iacturas illos 
fideles pati perhibentur, qui in amplissimis 
eorum episcopatuum territoriis degunt ; quan- 
doguidem minus nunc valent metropolitanum 
antistitem. vel adire, vel res ecclesiasticas ad 
eiusdem iurisdictionem auctoritatemque perti- 
hentes illuc transmittere, ut ipsae, quemadmo- 
dum par esset, expediantur. Idcirco valde op- 
portunum in praesentiarum fore ratum est, si 
eaedem episcopales ecclesiae S. Thomae atque 
Angolen. in posterum alterius potius antistitis 
iurisdictioni metropoliticae subiicerentur. Qua- 
propter carissima in Christo filia Nostra Maria 
Secunda fidelissima Portugalliae et Algarbio- 
rum regina impensissimas nuper preces per 
suum apud Apostolicam hance Sedem legatum 
plenipotentiarium dilectum filium Ioannem Pe- 
trum commendatarium Migueis de Carvalho de 
Brito Nobis offerre curavit, ut memoratas ec- 
clesias Sancti Thomae atque Angolen. a metro- 
politico iure praefati archiepiscopatus Ssmi Sal- 
vatoris modo vacantis penitus eximere, easdem- 
que patriarchali Lisbonensi ecclesiae in suffra- 
ganeas assignare ac subiicere apostolica aucto- 
ritate vellemus, ut eosdem inter ac metropoli- 
tanum antistitem facilior communicatio ac ne- 
xus haberetur. Qua occasione memoratum est, 
huiusmodi vota et supplicationes ad i ipsam hanc 
Sanctam Sedem sub anno millesimo octingen- 
tesimo vigesimo octavo porrexisse, qui tunc 
Lisbonensem patriarchatum obtinebat, S. R. E. 
cardinalis De Silva ; ast eiusmodi negocium ob 
subortas rerum vicissitudines infectum perman- 
sisse. 

Cunctis itaque superius eXpositis matura de- 
liberatione perpensis, eo libentius praelaudatae 


ANNO MDCCCXLIV. 


Portugalliae et Algarbiorum reginae fidelissimae 
postulationibus obsecundare constituimus, quod 
plane viderimus id quidem in maiorem illorum 
christifidelium commoditatem utilitatemque ces- 
surum ; proindeque derogantes ac supplentes, 
quatenus opus sit, consensui quorumcumque 
interesse habentium, cathedralem ecclesiam San- 
cti Thomae insimulque alteram Angolensem a 
iurisdictione metropolitica archiepiscopatus San- 
ctissimi Salvatoris in Brasilia perpetuo penitus- 
que exemptas declaramus, easque sic liberas at- 
que exemptas metropolitico iuri metropolitanae 
ecclesiae patriarchalis Lisbonensis perpetuo pa- 
riter subiicimus, ac in eius suffraganeas desi- 
gnamus, ita ut patriarchalis ecclesia metropo- 
litana Lisbonensis ac eius pro tempore anti- 
stites omnibus et singulis iuribus, privilegiis, 
honoribus et facultatibus in ipsas ecclesias Sancti 
Thomae atque Angolen. omnino ac inviolabi- 
liter polleant, quae nempe cunctis metropolitis 
ex sacrorum canonim apostolicarumque consti- 
tutionum praescripto, in suffraganeas ecclesias 
inesse dignoscuntur, contrariis quibuscumque 
speciali etiam mentione dignis non obstantibus. 

In praemissorum autem omnium exequuto- 
rem deputamus venerabilem fratrem Camillum 
De Petro archiepiscopum Berytensem Nostrum 
apud fidelissimam Portugalliae et Algarbiorum 
reginam Mariam Secundam internuntium ex- 
traordinarium et delegatum apostolicum, cum 
omnibus facultatibus in id negocii necessariis et 
opportunis, facta quoque ipsi venia subdelegandi 
aliam personam in ecclesiastica dignitate con- 
stitutam et decernendi super quacumque op- 
positione adversus praemissa quomodolibet ori- 
tura, remota qualibet appellatione, adiecta ta- 
men lege, ut decretorum omnium, quae in hac 
exequutione emittet, exemplar authentica forma 
exaratum diligenter transmittat ad hanc sa- 
cram congregationem Consistorialibus Rebus 
praepositam, ut in eiusdem archivio de more 
asservetur. 

Praesentes autem literas, et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet in- 
teresse habentes vel habere praetendentes, vo- 
cati et auditi non fuerint vel praemissis non 
consenserint, eorum consensui, quatenus opus 
sit, de apostolicae potestatis plenitudine sup- 
plentes, nullo unquam tempore de subreptionis 
vel obreptionis . vitio, seu intentionis Nostrae 
vel aliquo alio etiam substantiali defectu no- 
tari, impugnari aut in controversiam vocari 
posse, sed semper et perpetuo validas et efh- 
caces existere et fore, suosque plenarios et in- 
tegros effectus sortiri et obtinere, ac ab omnibus 
ad quos spectat inviolabiliter observari debere 
volumus atque decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, de suppressionibus committendis ad par- 


3t9 


tes, vocatis quorum interest, aliisque Nostris et 
cancellariae apostolicae regulis ac in synodali- 
bus, provincialibus universalibusque conciliis 
editis specialibus vel generalibus constitutionibus 
et ordinationibus apostolicis, et quibusvis aliis 
Romanorum Pontificum praedecessorum Nostro- 
rum dispositionibus, caeterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Volumus praeterea ut harum literarum No- 
strarum transumptis etiam impressis, manu ta- 
men alicuius notaril publici subscriptis, et si- 
gillo personae in ecclesiastica dignitate consti- 
tutae munitis, eadem prorsus fides adhibeatur, 
quae ipsis praesentibus adhiberetur, si forent 
exhibitae vel ostensae. 

Nulli ergo hominum liceat hanc paginam 
Nostrarum. dismembrationis, seiunctionis, sepa- 
rationis, subiectionis, mandati, decreti, deroga- 
tionis, deputationis, concessionis, indulti, com- 
missionis et voluntatis infringere, vel ei ausu 
temerario contraire. Si quis autem hoc atten- 
tare praesumpserit, indignationem omnipotentis 
Dei ac beatorum Petri et Pauli apostolorum 
eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud s. Petrum anno incar- 
nationis dominicae millesimo octingentesimo 
quadragesimo quarto, idibus ianuarii, pontifi- 
catus Nostri anno decimo tertio. 


CCLIX. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE VIGESIMA SECUNDA IANUARII 
MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAG. QUARTO. 


Paschalem Gizzi archsepiscopum Thebanum, 
Antonium Mariani Cagiano de Azevedo, et 
Nicolaum Paracciani Clarelli presbyteros 
cardinales creat atque declarat; alium au- 
tem praestantissimum virum in pectore re- 
servat *. 


Venerabiles fratres 


Admonet Nos officii Nostri ratio, ut vestrum 
amplissimum ordinem, pluribus nuper pro hu- 
mana conditione funeribus imminutum, novo 
delectu praestantium virorum supplere annita- 
mur, qui vestram eximiam pietatem ac zelum 
aemulantes, humilitati Nostrae Sanctaeque huic 
Sedi perutilem consilio et laboribus suis ope- 
ram navent ; Romanaeque Ecclesiae decus ipso 
suarum vitutum exemplo tueantur. Hunc igitur 
in finem implorata suppliciter ope Spiritus 


“1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


318 


Sancti, tres viros elegimus in ministerio Sedis 
Apostolicae multo tempore nec mediocri seu 
probitate seu diligentia versatos, quos altiori 
gradu plane dignos vobis etiam, venerabiles 
fratres, visum iri non dubitamus. 

Horum primus est venerabilis frater Paschalis 
Gizzi Thebarum archiepiscopus ; quem diversis 
officiis praesertim in comitatu pontificiarum le- 
gationum ad exteros, ac subinde praecipuo ipso 
munere sive internuntii sive nuntii apostolici, 
tum apud Belgas, tum in Helvetia naviter sa- 
pienterque perfunctum, destinavimus iam ad 
sublimiorem hunc locum et in pectore reser- 
vavimus in consistorio habito quarto idus iu- 
lias anno Domini millesimo octingentesimo 
quadragesimo primo. Optabamus interim uti 
diutius eius opera in ministeriis, quae Urbanis 
praesulibus sive archiepiscopis eversarum per 
infidelium sedium, seu ut aiunt, in partibus, 
deferri solita sunt, atque hinc misimus illum 
Augustam Taurinorum, ut apud carissimum in 
Christo filium Nostrum Carolum Albertum Sar- 
diniae regem illustrem Nostri Sanctaeque huius 
Sedis ordinarii nuntii munus obiret. Id ipse 
quidem ea, qua semper usus erat, fide ac sol- 
lertia praestare orsus fuit ; verum non multo 
post tantis valetudinis incommodis in Subalpina 
illa regione conflictari coepit, ut demum necesse 
fuerit hominem inde revocare, in aliis porro 
eiusdem ordinis officiis aliquo insuper temporis 
intervallo non longe a Nobis destinandum. No- 
vissime tamen, re plenius considerata, visum 
Nobis est, ipsam illam, quam in ministerio con- 
traxerat, corporis infirmitatem, quodam modo 
exposcere, ut absque ulteriori mora praesulem 
tanta iam virtute ac meritis commendatum in 
decreta sibi sede collegii vestri collocaremus. 

Bini autem spectatissimi viri, quorum digni- 
tatem in hodierno consessu amplificare pariter 
consilium est, stipendia meruerunt in Nostra 
hac alma Urbe, seu in locis haud longe dissitis ; 
atque hinc utriusque virtus adeo nota vobis est, 
venerabiles fratres, ut supervacaneum foret illo- 
rum laudes fusiori sermone recensere. Eorum 
primus est dilectus filius Antonius Maria Ca- 
giano de Azevedo, adscitus iamdiu in nume- 
rum advocatorum aulae Nostrae concistorialis, 
ac postmodum inter antistites domus pontifi- 
calis, qui plures Nostrae ditionis provincias 
sive delegati apostolici sive pro—legati titulo 
in magna etiam temporum difficultate admini- 
stravit: deinde vero revocatus a Nobis in Ur- 
bem, et rectoris archigymnasii Romani officio 
auctus, collegioque adscriptus canonicorum pa- 
triarchalis basilicae Liberianae, nec non secre- 
tarius factus Nostrae congregationis Consultae, 
ac postremo ad auditoris camerae dignitatem 
translatus, in tanta hac tantorum munerum di- 
versitate ita iugiter se gessit, ut suam pietatem, 


ACTA GREGORIL PP. XVI. 


integritatem, prudentiam, sedulitatem summis 
iuxta atque infimis commendaret. 

Alter vero est dilectus filius Nicolaus Parac- 
ciani Clarelli, qui inde a tempore Pii VII im- 
mortalis mem. praecessoris Nostri adlectus inter 
canonicos patriarchalis basilicae Vaticanae, ac 
subinde inter antistites domus pontificalis, tum 
in capitularibus gerendis officiis, tum in delato 
sibi postea munere curatoris operum templi Va- 
ticani et secretarii Nostrae congregationis ab 
eiusdem Fabrica nuncupatae, multos annos be- 
neque admodum de sacrosancta illa aede col- 
legioque suo meritus est. Idem post urbana alia 
munia in ordinem adscitus duodecim virorum 
camerae Nostrae et publicorum tabulariorum 
tuitioni praepositus, ac tandem ad gradum pro- 
vectus secretarii Nostrae congregationis Con- 
sultae, in horum quoque munerum functione 
nihil a se desiderari passus est quod ad seduli, 
pii atque integerrimi praesulis partes pertineat. 
Ipsum igitur adiungendum duximus binis prae- 
dictis egregiis viris, de quorum cooptatione in 
sacrum senatum seu declaranda seu decernenda 
vestram hodie, venerabiles fratres, sententiam 
rogamus. 

Praeter hos vero et alium vobis dare colle- 
gam constituimus virum praeclarae item vir- 
tutis laude praestantem, quem tamen in pectore 
reservamus arbitrio Nostro deinceps quando- 
cumque declarandum. 


Quid vobis videtur? 


Auctoritate omnipotentis Dei, sanctorum apo- 
stol. Petri et Pauli ac Nostra creamus S. R. E. 
cardinales presbyteros. 


Paschalem Gizzi archiepiscopum Thebanum, 
Antonium Mariam Cagiano de Azevedo, Nico- 
laum Paracciani Clarelli. 


Cum dispensationibus, derogationibus et clau- 
sulis necessariis et opportunis. 

In nomine Patris + et Filii + et Spiritus + 
Sancti. Amen. 


CCLX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Religiosis virginibus Filiis S. Cordis datur fa- 
cultas, ut universae eiusdem instituti domus 
a parochiali iurisdictione exemptae sint et 
Ordinariis immediate subiectae '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Sodalitates quae instituti, cui addictae sunt, 
observantia, ac puellis ad pietatem bonasque 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXLIV. 


artes informandis sacram ac civilem rempu- 
blicam iuvant ornantque, eas singularibus or- 
nare privilegiis Romanorum indulgentia Pon- 
tificum consuevit. Iamvero exponendum Nobis 
curavit dilectissima in Christo filia Theresia 
Eastochio Verzeri, praeposita generalis sacrarum 
virginum quae Filiae Sacri Cordis nuncupantur, 
in maximam cedere commoditatem pietatisque 
augmentum tum sororum ipsarum, tum vero 
etiam puellarum quas instituunt, si in omni- 
bus eiusdem instituti domibus sive extructis 
sive extruendis, et qualibet in dioecesi positis, 
oratorium privatum erigi possit, ubi in soro- 
rum ac puellarum praesentia, una vel plures 
missae singulis diebus celebrentur, ac Sstha Eu- 
charistia perpetuo asservetur, cum facultate, ut 
praedictae sorores puellaeque infra sacrificii 
actionem, divinissimo Christi Corpore refici 
possint, ac praeterea praedicto instituto valde 
utile futurum, si universae illius domus, tum 
extructae, tum extruendae, a parochorum iuris- 
dictione eximantur, atque immediate subdantur 
respectivis Ordinariis. 

Nos igitur omnes et singulas quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti ecclesiasticis censuris, sententiis et 
poenis quovis modo et quacumque de causa 
latis, si quas forte incurrerint, huius tantum rei 
gratia absolventes et absolutas fore censentes, 
auctoritate Nostra apostolica, hisce literis, eam 
facultatem perpetuo valituram impertimur, ut 
in quibusvis praedicti instituti domibus sive 
extructis sive extruendis, oratorium privatum 
erigi valeat. Ad hoc decenter muro extructum 
et ornatum, ab Ordinario antea visitandum et 
adprobandum, ibique per quemcumque sacer- 
dotem approbatum saecularem sive regularem 
singulis anni diebus duae missae, solemnioribus 
vero tres celebrari possint, in ecclesiastici prae- 
cepti implementum valiturae, tum praedicti in- 
stituti sororibus ceterisque ancillis eidem ad- 
dictis, tum puellis instituendis. Praeterea facul- 
tatem concedimus, ut in iisdem oratoriis, dam- 
modo sacra supellectili ad hoc praesertim 
necessaria instructa sint, Ssfum Eucharistiae 
sacramentum asservari possit, dummodo diu 
noctuque ante tabernaculum lampas exardescat, 
eiusque tabernaculi clavis penes cappellanum 
seu confessarium diligenter custodiatur. 

Insuper facultatem impertimur, ut dictae sa- 
crae virgines, nec non puellae quae in monaste- 
rio degunt, sacramento Poenitentiae rite expiatae 
Ssmum Eucharistiae sacramentum de manu sa- 
cerdotis celebrantis infra sacrificii actionem libe- 
re sumere, quae vero puellae extra monasterium 
degunt, excepto paschate, possint et valeant. 

Denique auctoritate Nostra apostolica conce- 
dimus, ut singulae memorati instituti domus 


319 


Sive extructae sive extruendae de Ordinariorum 
consensu a parochiali iurisdictione exemptae 
sint, ac respectivis Ordinariis immediate sub- 
iectae. 

Haec concedimus et indulgemus, decernentes 
has literas validas et efficaces existere ac fore, 
suosque plenarios et integros effectus sortiri et 
obtinere, ac illis ad quos spectat et pro tem- 
pore quandocumque spectabit, in omnibus et 
per omnia plenissime suffragari, et ab eis re- 
spective inviolabiliter observari; sicque in prae- 
Missis per quoscumque iudices ordinarios et 
delegatos, etiam causarum palatii Nostri apo- 
stolici auditores, iudicari et definiri debere, ac 
irritum et inane, si secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter conti- 
gerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis, caeterisque contrariis quibus- 
cum jue. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima tertia ianuarii millesimo 
octingentesimo quadragesimo quarto, pontifi- 
catus Nostri anno decimo tertio. 


CCLXI. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE VIGESIMA QUINTA IANUARII 
AN. MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAG,. QUARTO. 


Electionem seu postulationem Michaelis Der— 
Asdnazadrian archiepiscopi Caesareensis in 
patriarcham Ciliciae Armenorum, ab episcopis 
Armeni ritus factam, confirmat et approbat'. 


Venerabiles fratres 


Successione patriarcharum non interrupta, 
perstat patriarchatus catholicus Ciliciensis iam 
inde, uti notum est, a pontificatu s. m. Benedicti 
quartidecimi, a quo in consistorio habito die vi- 
gesima sexta novembris anno millesimo septin- 
gentesimo quadragesimo secundo Abrahamus 
Petrus, primus sedis illius patriarcha renuncia- 
tus est. Sex post illum patriarchae numerantur, 
omnes munere dignitatis suae cum laude per- 
functi, quorum postremus Holas, nominatus 
Petrus septimus biennio, ab electione nondum 
absoluto, morte interceptus est in sede sua 
Montis Libani, die sexto februarii anni mille- 
simi octingentesimi quadragesimi tertil. Supre- 
mis defuncto persolutis, cum facultas fuisset 
absentibus episcopis in Montem Libanum con- 


1 Ex opere cui titulus Annali delle scienze cattoliche, auctore A. De Luca vol. 18. 


320 


veniendi, tandem actum est de successore illi 
substituendo die septimo iulii in mansione ipsa 
patriarchali Bsommarensi, Aderant simul Mi- 
chael Der—Asdnazadrian archiepiscopus Caesa- 
reensis item vicarius patriarchalis Tokatensis, 
Stephanus Holas episcopus Adanae, Ignatius 
Kalepscian episcopus Amasiensis et Petrus Abe- 
lian episcopus Marasensis. 

Praescriptis caeremoniis ante peractis, ordine 
accuratissime servato, electus est patriarcha Mi- 
chael Der—Asdnazadrian archiepiscopus Caesa- 
reensis. Alienum se primo praebuit ab honore 
accipiendo, sed tamen instantibus qui aderant 
episcopis, et ipsi per literas suffragantibus etiam 
episcopis Aleppensi et Mardiensi, qui convenire 
ad electionem nequiverant, cessit voluntati eo- 
rum. Solemnis de more confectus est actus, 
consuetae praestitae sunt caeremoniae, nomen- 
que sibi electus assumpsit Gregorium Petrum 
octavum. 

Omnia autem ad normam legum rituumque 
sacrorum in eo eligendo fuisse peracta, testi- 
monio suo confirmat delegatus apostolicus Mon- 
tis Libani Franciscus Villardell archiepiscopus 
Philippensis, idemque eum declarat morum vi- 
taeque spectabilem, Ecclesiae catholicae San- 
claeque Sedi apprime deditum ac devotum, 
fidei vero catholicae propagandae studio incen- 
sum singulari. Talem scilicet assidue se prae- 
buit dum catholicae Tokati praefuit Ecclesiae, 
adeo ut sperandum iure sit eius provectionem 
nationt Armenorum universae esse valde pro- 
futuram. 

Iam vero tum electus ipse patriarcha, tum 
qui eum elegerunt episcopi, nulla interposita 
mora, obsequentissimas ad Nos dederunt lite- 
ras, quibus de peracta electione ad Nos refe- 
runt, petuntque, ut eam, auctoritate Nostra, 
confirmemus. 

At cum electus longum iter difficile nequeat 
suscipere, ut, quod vehementer optaret, in al- 
mam Urbem se conferat, item per literas Nos 
orat, ut honorem sibi sacri pallii deferamus ; 
iamque emissae a se ad normam formulae ab 
Urbano VIII praescriptae, fidei catholicae pro- 
fessionis solemnis authenticum ad Nos misit do- 
cumentum. 

Quae cum ita sint s. congregatio Propagan- 
dae Fidei, re considerata et sedulo perpensa, 
preces Nobis exhibendas decrevit, ut auctoritate 
Nostra, Michaelem Der—Asdnazadrian archiepi- 
scopum Caesareae, cui nomine de more assum- 
pto Gregorius Petrus Octavus placuit nuncupari, 
in patriarcham confirmemus Armenorum Cili- 
ciae, et sacri pallii ornamento decoremus. Nos 
igitur iudicavimus eiusdem congregationis pre- 
cibus annuere. 

Quid vobis videtur ? 
Auctoritate omnipotentis Dei, sanctorum apo- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


stolorum Petri et Pauli ac Nostra, confirmamus 
et approbamus electionem seu postulationem in 
patriarcham Ciliciae Armenorum rite factam de 
persona praedicti archiepiscopi Michaelis Der— 
Asdnazadrian, nunc Gregorii Petri, quem ab- 
solvimus a vinculo, quo tenebatur ecclesiae ar- 
chiepiscopalis Caesareensis, et transferimus ad 
patriarchalem praefatam ecclesiam, praeficientes 
eum in patriarcham et pastorem eius nationis, 
prout in decreto et schedula consistoriali expri- 
metur. 

In nomine Patris + et Filii + et Spiritus + 
Sancti. Amen. 


CCLXII. 


EPISTOLA 


Imperatori Brasiliae respondet nuntianti ma- 
trimonium suum". 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Petro II 
Brasiliae imperatori 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quod de itinere carissimae in Christo filiae 
Nostrae Theresiae Christinae Mariae regis Utrius- 
que Siciliae regni sororis, ac de nuptiis cum ea 
imperialis maiestatis tuae vehementer optaba- 
mus, id feliciter evenisse ex literis officiosissi- 
mis ad Nos tuis, datis die quinto septembris 
anni proximi, nuper intelleximus. Facis enim 
Nos certiores egregiam sponsam prospero cursu 
dierum duorum et sexaginta istuc pervenisse, 
ac nuptias cum ipsa nationi universae proba- 
tissimas sacro ac solemni ritu fuisse celebratas. 
Quo animo in te ac res tuas simus compertum 
habens, existimare facile potes quam laetum 
gratumque Nobis acciderit nuntium huiusmodi, 
quaeque coniugio isti ominemur. Sane qui- 
dem, pro praecipua, qua te carissime in Chri- 
sto fili Noster, caritate complectimur, ac pro 
summo, quo afficimur, studio quietis et tran- 
quillitatis subiectae tibi gentis, quantum con- 
tendere supplicando possumus Deum O. M. 
obsecramus, ut te ac thalami consortem uber- 
rima donorum suorum copia cumulatos sospi- 
tes servet et incolumes, detque filios filiorum 
videre omni digna catholico principe virtute 
florentes, plenamque vestram imperiique totius 
felicitatem. 

Sic ipse benignissimus Dominus annuere di- 
gnetur votis Nostris dum eius praesidii auspi- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ANNO MDCCCXLIV. 


cem, pignus vere paternae caritatis apostolicam 
benedictionem imperiali maiestati vestrae atque, 
uti pie postulas, nationi Brasilianae universae 
amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die prima 
februarii millesimo octingentesimo quadrage- 
simo quarto, pontificatus Nostri anno deci- 
mo tertio. 


CCLXIII. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Carolum Pooten administratorem apostolicum 
‘archidioecesis Antibarensis nominat '. 


Dilecto filio presbytero 
Carolo Pooten, 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quum ad componenda ecclesiastica negotia 
in archidioecesi Antibarensi necesse prorsus Vi- 
sum fuerit, administratorem apostolicum sta- 
tuere, sUspenso interim ac remoto ven. fratre 
Vincentio Battucci archiepiscopo ab exercitio 
episcopalis iurisdictionis, Nos de venn. fratrum 
Nostrorum S. R. E. cardinalium negotiis Pro- 
pagandae Fidei praepositorum consilio, te, de 
cuius pietate, doctrina, prudentia ac fidei ca- 
tholicae promovendae studio praeclara accepta 
sunt testimonia, in huiusmodi administratorem 
eligere statuimus. Te igitur, quem episcopum 
Maronien. in partibus infidelium per similes 
apostolicas literas, hoc ipso die datas, renuntia- 
vimus, a quibusvis excommunicationis, suspen- 
sionis et interdicti aliisque ecclesiasticis cen- 
suris, sententiis et poenis, quovis modo et qua- 
cumque de causa latis, si quas forte incurristi, 
huius tantum rei gratia absolventes et absolu- 
tum fore censentes, administratorem apostoli- 
cum archidioecesis Antibarensis, suspenso in- 
terim ac remoto ab exercitio iurisdictionis epi- 
scopalis ven. fratre Vincentio Battucci archie- 
piscopo, cum omnibus et singulis facultatibus 
quibus ipse Vincentius potiebatur, auctoritate 
Nostra apostolica, hisce literis, eligimus, consti- 
tuimus et deputamus. Mandamus propterea 
omnibus et singulis, ad quos spectat, ut te in 
administratorem apostolicum huiusmodi reci- 
piant et admittant, tibique faveant, pareant ac 
praesto sint, tuaque mandata efficaciter adim- 
pleant, secus sententiam, seu poenam, quam 
rite tuleris seu statueris in rebelles, ratam ha- 
bebimus ac faciemus, auctorante Domino, usque 


Pe 


ad satisfactionem condignam inviolabiliter ob- 
servarl. 

Non obstantibus apostolicis ac ‘in univer- 
salibus provincialibusque et synodalibus con- 
cillis editis generalibus vel specialibus consti- 
tutionibus et ordinationibus, ceterisque contra- 
riis quibuscumqus. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima tertia februarii mille- 
simo octingentesimo quadragesimo quarto, pon- 
tificatus Nostri anno decimo quarto. 


CCUXIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Carolo Pooten administratori archidioecesis 
Antibarensis titulum ecclesiae Maronien. 
sub arch. Traianopolitan. confert ?. 


Dilecto filio presbytero 
Carolo Pooten 


GREGORIUS PP. XVI. 


. Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Apostolatus officium, meritis licet imparibus, 
Nobis ex alto commissum, quo ecclesiarum 
omnium regimini divina dispositione praeside- 
mus, utiliter exequi, adiuvante Domino, cu- 
pientes, solliciti corde reddimur et solertes, ut, 
cum de ecclesiarum ipsarum regiminibus agitur 
committendis, tales eis in pastores praeticere 
studeamus, qui populum suae curae creditum 
sciant non solum doctrina verbi, sed etiam 
exemplo boni operis informare, commissasque 
sibi ecclesias in statu pacifico et tranquillo ve- 
lint et valeant, auctore Domino, salubriter re- 
gere et feliciter gubernare. Dudum siquidem 
ecclesiarum omnium nunc vacantium, quaeque 
in posterum vacaturae, ordinationi ac provi- 
sioni Nostrae reservavimus, decernentes ex tunc 
irritum atque inane, si secus super his a quo- 
quam, quavis auctoritate, scienter vel ignoranter 
contigerit attentari. 

Postmodum vero episcopali ecclesia Maro- 
nien. sub archiepiscopo Traianopolitan. in par- 
tibus infidelium, solatio pastoris destituta, Nos 
ad eiusdem ecclesiae, de cuius vacatione relatus 
fide digni Nos fecerunt certiores, provisionem 
celerem atque felicem, in qua nemo praeter 
Nos se potest seu potuit intromittere, reserva- 
tione ac decreto obsistentibus supradictis, ne 
illa longae vacationis exponatur incommodis, 
paterno ac sollicito studio intendentes, post de- 
liberationem, quam de praeficiendo eidem ec- 
clesiae personam utilem et fructuosam cum 


t Ex Iure Pontificio de P. F. 
Acta Grecoriu XVI. Vol. III. 


2 Ex eodem Iure. 
Al 


322 


venn. fratribus Nostris S. R. E. cardinalibus 
negociis Propagandae Fidei praepositis habui- 
mus diligentem, ad te qui ex legitimo matri- 
monio procreatus existis et in aetate etiam le- 
gitima constitutus, quique pietate, doctrina, 
prudentia atque evangelicis laboribus et catho- 
licae fidei propagandae studio summopere prae- 
stas, oculos mentis Nostrae direximus. 

Quibus omnibus mature perpensis, te, 2 qui- 
busvis excommunicationis, suspensionis et in- 
terdicti, aliisque ecclesiasticis sententiis, cen- 
suris et poenis quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurristi, huius tan- 
tum rei gratia absolventes et absolutum fore 
censentes, eamdem episcopalem ecclesiam Ma- 
ronien. de persona tua, Nobis et memoratis 
cardinalibus accepta, ob tuorum exigentiam me- 
ritorum, de eorumdem fratrum consilio, aucto- 
ritate apostolica, tenore praesentium provide- 
mus, teque illi in episcopum praeficimus atque 
pastorem, curam, regimen et administrationem 
ipsius ecclesiae tibi in spiritualibus et tempo- 
ralibus plenarie committendo, in illo qui dat 
gratiam et largitur dona confisi, quod, diri- 
gente Domino actus tuos, praefata ecclesia per 
tuae circumspectionis industriam et studium, 
utiliter et prospere dirigatur, et in spiritualibus 
ac temporalibus orthodoxa religio incrementa 
suscipiat. 

Iugum igitur Domini, tuis impositum hume- 
ris, ita studeas fideliter gerere, ut ecclesia prae- 
fata gaudeat se provido gubernatori et fructuoso 
administratori esse commissam, ac tu, praeter 
aeternae retributionis praemium, Nostram quo- 
que et Sedis Apostolicae uberius exinde conse- 
qui merearis benedictionem et gratiam. Tibi 
praeterea, ut ad ecclesiam praefatam, quamdiu 
ab infidelibus detinebitur, accedere et apud illam 
personaliter residere minime tenearis, auctoritate 
Nostra apostolica, concedimus et indulgemus. 
Tibi insuper a quocumque malueris catholico 
antistite S. huius Sedis gratiam et communio- 
nem habente, adcitis illique adsistentibus duo- 
bus aliis episcopis, vel, si commode reperiri 
nequeant, duobus eorum loco presbyteris secu- 
laribus vel cuiuscumque ordinis, congregationis 
et instituti regularibus, similem S. huius Sedis 
gratiam et communionem habentibus, munus 
consecrationis recipere libere possis, atque ei- 
dem antistiti, ut, receptis a te prius catholicae 
fidei professione, iuxta articulos ab hac S. Sede 
propositos et Nostro et Romanae Ecclesiae fide- 
litatis debitae iuramento, dictum munus tibi, 
auctoritate Nostra, impendere licite valeat, ple- 
nam ac liberam tribuimus facultatem. Volumus 
tamen ac praecipimus ut, nisi receptis a te iu- 
ramento ac professione fidei huiusmodi, dictus 
antistes consecrationis munus tibi impendere, 
tuque illud recipere praesumpseritis, idem an- 


ACTA GREGORIT PP. XVI. 


tistes a pontificalis officii exercitio, ac tam ipse 
quam tu a regimine et administratione eccle- 
siarum vestrarum suspensi sitis eo ipso. 

Non obstantibus apostolicis atque in universa- 
libus provincialibusque et synodalibus conciltis 
editis generalibus vel specialibus constitution i- 
bus et ordinationibus , caeterisque contrarlis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima tertia februarii millesimo 
octingentesimo quadragesimo quarto, pontifi- 
catus Nostri anno decimo quarto. 


CCL, 
INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum insignium fa- 
vore canonicorum collegialis ecclesiae S. An- 
geli Custodis, dioecesis Anagninae '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Honoris insignia ecclesiasticis viris libenter 
tribuimus, ut illi externis dignitatis ornamentis 
virtutum apparatum adiungant, quo fiat, ut ve- 
luti lucerna super candelabrum sita, omnibus, 
qui in domo Dei sunt, bonorum operum exem- 
plo praefulgeant. Itaque quum capitulum et 
canonici collegiati templi S. Angeli Custodis 
Anagninae civitatis, Nobis ecponendum curave- 
rint, se impense cupere, ut eos aliquo honoris 
ornamento decoremus, -Nos eorum votis ad- 
nuendum censuimus. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti, aliisque ecclesiasticis sen- 
tentiis, censuris ac poenis, quovis modo vel qua- 
vis de causa latis, si quas forte incurrerint, hu- 
ius tantum rei gratia absolventes et absolutos 
fore censentes, hisce literis, auctoritate Nostra 
apostolica, eam facultatem in perpetuum tribui- 
mus, ut canonici omnes memorati templi S. An- 
geli Custodis, Anagninae civitatis, quotquot 
modo sunt et in posterum futuri, fasciam nigri 
coloris ad latus gestare, et floccum nigri item 
coloris ad galerum adhibere libere ac licite pos- 
sint et valeant. 

Non obstantibus constitutionibus et ordina- 
tionibus apostolicis, caeterisque contrariis qui- 
buscumque. Ceterum certa spe ducimur, eos 
hoc novo honoris ornamento auctos, omnem 
daturos operam, ut sui officii partibus in ec- 
clesiae utilitatem recte fungantur. 


* Ex Cancellaria Episcopali Anagninae Civitatis. 


ANNO MDCCCXLIV, 


Datum Romae apud sanctum Petrum snb 
annulo piscatoris die vigesima septima februarii 
anno millesimo octingentesimo quadragesimo 
quarto, pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Vicario apostol. Guineae titulum episc. eccle- 
siae Eucarpien. confert, relicto titulo Con- 
stantinen, } 


Venerabili fratri 
Eduardo Barron 
episcopo Eucarpiensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Per similes Nostras apostolicas literas die 
tertia octobris anno millesimo octingentesimo 
quadragesimo secundo datas, te vicarium apo- 
stolicum in superiori atque. inferiori Guinea 
atque in tota illa regione quae « Sierra Leone » 
appellatur, electum ad episcopalem dignitatem 
eveximus, atque episcopum Constantinensem, 
vulgo di Constantina, renuntiavimus. Cum au- 
tem eadem ipsa Constantinensis ecclesia in Ju- 
liocaesariensi seu Algeriana ditione existat, et 
in praesentia venerabilis fratris episcopi Alge- 
riani iurisdictioni sit subiecta, ac idcirco vacare 
omnino debeat, tum ad aliam episcopalem ec- 
clesiam te, venerabilis frater, transferendum 
esse iudicavimus. 

Ttaque peculiari te beneficientia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti, aliisque ecclesiasticis sen- 
tentiis, censuris et poenis, quovis modo et qua- 
cumque de causa latis, si quas forte incurristi, 
huius tantum rei gratia absolventes et absolu- 
tum fore censentes, hisce literis, Motu—Proprio, 
certa scientia, deque apostolicae Nostrae pote- 
statis plenitudine, te ab ecclesia Constantinensi 
omnino solvimus, atque ad episcopalem eccle- 
siam Eucarpiensem quae in Phrygia Asiae Mi- 
noris sub archiepiscopo Synaadensi in partibus 
infidelium existit, transferimus, ita ut, iam nunc 
dimisso titulo episcopali Constantinensi, in po- 
sterum Eucarpiensis episcopus appellari et ha- 
beri debeas. Quamobrem te in eiusdem Eucar- 
piensis ecclesiae episcopum praeficimus ac pa- 
storem, curam, regimen, administrationem illius 
tibi in spiritualibus ac temporalibus plenarie 
committendo, in illo qui dat gratiam et largitur 
dona confisi, quod dirigente Domino actus tuos, 
praefata ecclesia per tuae circumspectionis in- 
dustriam et studium utiliter ac prospere diri- 


323 


gatur, et in spiritualibus ac temporalibus ortho- 
doxa religio incrementa suscipiat. Tugum igitur 
Domini, tuis impositum humeris, ita studeas 
fideliter gerere, ut ecclesia praefata gaudeat se 
provido gubernatori et fructoso administratori 
esse commissam, ac tu praeter aeternae retri- 
butionis praemium, Nostram quoque et Sedis 
Apostolicae uberius exinde consequi merearis 
benedictionem et gratiam. Tibi praeterea, ut ad 
ecclesiam praefatam, quandiu ab infidelibus de- 
tinebitur, accedere et apud illam_ personaliter 
residere minime tenearis, auctoritate Nostra 
apostolica concedimus et indulgemus. Tibi in- 
super a quocumque malueris catholico antistite 
S. huius Sedis gratiam et communionem _ha- 
bente, adcitis illique adsistentibus duobus aliis 
episcopis, vel si commode reperiri nequeant, 
duobus eorum loco presbyteris saecularibus, vel 
cuiuscumgne ordinis, congregationis et instituti 
regularibus, similem S. huius Sedis gratiam et 
communionem habentibus, munus consecratio- 
nis recipere libere possis, atque eidem antistiti, 
ul, receptis a te prius catholicae fidei profes- 
sione, iuxta articulos ab hac S. Sede propositos 
et Nostro et Romanae Ecclesiae fidelitatis de- 
bitae iuramento, dictum munus tibi auctoritate 
Nostra impendere licite valeat, plenam ac li- 
beram tribuimus facultatem. Volumus tamen 
ac praecipimus ut, nisi receptis a te iuramento 
ac professione fidei huiusmodi, dictus antistes 
consecrationis munus tibi impendere, tuque illud 
recipere praesumpseritis, idem antistes a ponti- 
ficalis officli exercitio ac tam ipse quam tu a 
regimine et administratione ecclesiarum vestra- 
rum suspensi sitis eo ipso. 

Non obstantibus apostolicis atque in univer- 
salibus provincialibusque et synodalibus conci- 
liis editis generalibus vel specialibus constitu- 
tionibus et ordinationibus, ceterisque contrariis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die secunda martii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo quarto, pontificatu 
Nostri anno decimo quarto. 


. 3 


CCUXVIE 
INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum insignium fa- 
vore collegialis ecclestae canonicorum S. Ma- 


e 


riae in civitate Valmontonis ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Peculiaribus honoris insignibus ecclesiasticos 
viros libenter quidem decoramus, qui sacra in 


‘1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


324 


templis obeunt officia, ac Deo laudes canunt, 
ut illi, externis dignitatis ornamentis aucti, vir- 
tutum sibi longe illustriorum apparatum com- 
parare studeant, christianaeque plebi praeclaris 
exemplis eniteant. Quum itaque capitulum et 
canonici collegialis templi S. Mariae Maioris 
in civitate Valmontonis a Nobis enixe petierint, 
ut eos dignitatis aliqguo ornamento decoremus, 
Nos illorum postulationibus libenti animo ad- 
nuimus. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari honore prosequi volen- 
tes et a quibusvis excommunicationis et inter- 
terdicti ecclesiasticis censuris, sententiis et poe- 
nis quovis modo et quacumque de causa latis, 
si quas forte incurrerint, huius tantum rei gratia, 
absolventes et absolutos fore censentes, auctori- 
tate Nostra apostolica, hisce literis, eam faculta- 
tem perpetuo valituram concedimus, ut omnes 
et singuli memorati collegialis templi canonici, 
quot in praesens sunt, quotquot in posterum 
futuri, in sacris obeundis officiis, palliolum, seu 
mozzettam violacei coloris, laneam in hyeme, 
sericam vero eiusdem coloris aestivo tempore, 
gestare libere possint et valeant, utque archi- 
presbyter ad suae dignitatis indicium ac discri- 
men eamdem mozzettam paris coloris violacei, 
cum fimbria tamen seu filamentis in extremis 
oris rubri coloris, gestare libere possit et valeat. 

Haec concedimus et indulgemus non obstan- 
tibus apostolicis constitutionibus ac ordinatio- 
nibus provincialibusque et synodalibus conciliis 
editis generalibus vel specialibus constitutionibus 
et ordinationibus apostolicis nec non eiusdem 
collegiatae etiam iuramento atque confirma- 
tione apostolica, vel quavis firmitate alia ro- 
boratis statutis et consuetudinibus, caeterisque 
contrarlis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die secunda martii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo quarto, pontificatus 
Nostri anno decimo quarto. 


CCLX VIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Confirmatur decretum ministri generalis or- 
dinis S, Francisci, quo conventus Belgici 
a provincia Germanica inferiori separantur 
et in formalem provinciam eriguntur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Quum dilectus filius minister generalis uni- 
versi ordinis Minorum S. Francisci Assisiensis, 
apostolica facultate a Nobis obtenta, decretum 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


ediderit sub die decima secunda maii anno mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo secundo, 
quo decreto conventus Turdonopolensis, omnes- 
que alii in Belgica ditione existentes atque in 
posterum extituri, a provincia Germaniae infe- 
rioris strictioris observantiae Recollectorum dicta 
in perpetuum separantur atque in novam pro- 
vinciam suo proprio regimine et sub nomine 
S. Iosephi Belgii evehuntur, licet iidem con- 
ventus, qui nunc sunt, ad numerum non per- 
tingant requisitum ad hoc, ut provinciae no- 
mine ac iuribus decorari possint, ea super re 
a pontificiis constitutionibus atque ordinis statu- 
tis, facta per Nos, apostolica auctoritate, dispen- 
satione, cumque dilectus filius Lambertus Birix 
provincialis Recollectorum S. Francisci Assisien. 
in Belgio supplicaverit, ut apostolicis Nostris li- 
teris in forma brevis praedictum decretum a mi- 
nistro generali sui ordinis editum, apostolica 
Nostra auctoritate roboremus, Nos eiusdem vo- 
tis libenti animo obsecundamus. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficientia prosequi vo- 
lentes et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti ecclesiasticis censuris, sententiis et poe- 
nis quovis modo et quacumque de causa latis, 
si quas forte iucurrerint, huius tantum rei gra- 
tia absolventes et absolutos fore censentes , 
praedictum decretum, auctoritate Nostra aposto- 
lica, in omnibus ac singulis partibus, de consilio 
venerabilium fratrum Nostrorum S. R. E. ne- 
gociis Episcoporum et Regularium praeposito- 
rum confirmantes atque approbantes, declaramus 
conventum Turdonopolensem, ceterosque in Bel- 
gica ditione existentes atque in posterum exti- 
turos, a provincia supradicta Germanicae infe- 
rioris segregatos in perpetuum esse habendos, 
eosque in veram ac formalem provinciam sub 
appellatione provinciae strictioris observantiae 
sive Recollectorum S. Iosephi Belgii cum omni- 
bus iuribus, praerogativis ac privilegiis unicui- 
que ordinis provinciae competentibus erectos ha- 
bendos esse atque appellandos, licet conventus, 
qui nunc existunt non pertingant ad numerum, 
ut iuxta praedecessorum Nostrorum Romano- 
rum Pontificum sanctiones atque ordinis  sta- 
tuta, provinciae nomine ac privilegiis decorari 
possint, qua super re apostolica Nostra aucto- 
ritate dispensatum volumus ac declaramus. 

Haec concedimus et statuimus, non obstan- 
tibus apostolicis nec non dicti ordinis Minorum 
S. Francisci etiam iuramento, confirmatione 
apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis 
statutis et consuetudinibus, caeterisque contra- 
riis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die octava martii millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo quarto, pontificatus No- 
stri anno decimo quarto. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


ANNO MDCCCXLIV. 


CCLAEX. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Impartitur episcopo Bellinensi, vic. ap. regni 
Coreae, facultas eligendi et consecrandi suum 
coadiutorem '. 


Venerabili fratri. 
episcopo Bellinensi 
vic. apost. regni Coreae 


GREGORIUS PP. XVI 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quum ob interitum bon. me. Laurentii Ma- 
riae Imbert, episcopi Capsensis, vicarii aposto- 
lici istius regni, qui ethnicorum gladio pro chri- 
stiana fide invicte cecidit, eiusdem vicariatus re- 
gimen coadiutoris iure susceperis, Nobis expo- 
nendum curasti, in maximis quibus versaris 
persecutionis angustiis, valde expedire, ut facul- 
tatem obtineas coadiutorem episcopum seligendi 
titulo defuncti eximii praesulis Capsensis, inter 
operarios alumnos seminarii Missionum ad Ex- 
teros, quem ad id muneris magis in Domino 
idoneum et charactere episcopali dignum exi- 
stimaveris, ne iterum interempto a persecuto- 
ribus vicario apostolico, christifideles omni pa- 
storis praesidio destituantur. Nos igitur, inco- 
lumitati ac saluti istius gregis pastorali studio 
prospicientes, tuisque votis libenter adnuentes, 
de consilio venerabilium fratrum Nostrorum 
S. R. E. cardinalium negotiis Propagandae Fi- 
dei praepositorum, auctoritate Nostra apostolica, 
tibi, ven. frater, facultatem impertimur, ut inter 
praedictos operarios coadiutorem cum futura 
successione eligere possis, quem ad hoc munus 
aptiorem et charactere episcopali digniorem 
existimaveris. Illi proinde a te in coadiutorem 
electo, episcopalem ecclesiam Capsensem quan- 
diu in partibus infidelium detinebitur, non ac- 
cedendi facultatem impertimur; ac praeterea 
concedimus, ut a quocumgue catholico anti- 
stite Sanctae huius Sedis gratiam et communio- 
nem habente adscitis et illi adsistentibus duo- 
bus aliis episcopis, vel, si hi commode reperiri 
nequeant, duobus presbyteris saecularibus vel 
cuiusvis ordinis aut instituti regularibus simi- 
lem dictze sedis gratiam et communionem ha- 
bentibus, munus consecrationis recipere libere 
ac licite valeat. 

Volumus tamen, ut prius catholicae fidei pro- 
fessionem iuxta articulos ab hac S. Sede pro- 
positos, et Nostro et Romanae Ecclesiae nomine 
fidelitatis debitae iuramentum, in manu dicti 
antistitis emictat; secus idem antistes a ponti- 


325 


ficalis officii exercitio ac tam ipse quam dictus 
coadiutor in episcopum electus, a regimine et 
administratione ecclesiarum suarum eo ipso 
suspensi censeantur. 

Verum si ob rerum adiuncta dicta facultate 
uti nequeas, tibi concedimus, ut electionem coad- 
iutoris committere valeas alteri vicario aposto- 
lico illarum regionum quae ipsius seminarii Mis- 
sionum ad Exteros presbyteris creditae sunt. 

Haec concedimus et indulgemus non obstan- 
tibus apostolicis, ac in universalibus provincia- 
libusque et synodalibus conciliis editis genera- 
libus vel specialibus constitutionibus et ordina- 
tionibus, caeterisque contrarlis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima secunda martii mille- 
simo octingentesimo quadragesimo quarto, pon- 
tificatus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXX. 
UNDUE EUs 


Quo beneficiariis cathedralis templi Signinae 
civitatis conceduntur nonnulla insignia ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad futuram rei memoriam. 


Iucundum sane Nobis est peculiaria honoris 
ornamenta ecclesiasticis deferre viris, ut ii sci- 
licet templo Dei assidentes sacrosque ritus ob- 
euntes, eam adhibeant attentionem, modestiam, 
gravitatem, ut ceteri quotquot adstant fideles, 
ad pietatem ac religionis cultum mirifice in- 
flammentur. 

Iam vero quum Nobis compertum fuerit be- 
neficiarios templi cathedralis Signini impensius 
optare, ut aliquo dignitatis insigne decorentur, 
Nos pro illorum in sui muneris partibus ex- 
plendis diligentia, nec non pro explorata et 
cognita erga Nos atque hanc Apostolicam Se- 
dem observantia, hisce votis libenter censuimus 
adnuendum. 

Quamobrem omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari honore afficere volentes, 
et a quibusvis excommunicationis, suspensionis 
et interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, sen- 
tentiis et poenis quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius. 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, auctoritate Nostra apostolica, hisce 
literis, eam facultatem perpetuo valituram con- 
cedimus, ut omnes et singuli beneficiarii ca- 
thedralis templi Signini, quot in praesens exi- 
stunt, quotque in posterum futuri, in sacris of- 


_t Ex Collectanea constitutionum, decretorum etc. S. 


Missionum ad exteros sub num. II pag. 10, | 
1 Ex Cancellaria Episcopali Signinae dioecesis, 


Sedis ad usum operariorum Apostolicorum Societatis 


326 


ficiis peragendis fasciam nigri coloris ad latus 
gestare libere ac licite possint et valeant. 
Non obstantibus apostolicis, ac in universa- 


libus provincialibusque et synodalibus conciliis ' 


editis generalibus, vel specialibus constitutioni- 
bus et ordinationibus nec non eiusdem cathe- 
dralis templi et capituli etiam iuramento con- 
firmatione apostolica, vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, ceterisque 
contrarlis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima secunda martii mille- 
simo octingentesimo quadragesimo quarto, pon- 
tificatus Nostri anno decimo quinto. 


CCLXXI. 
EPI TOLA 


Queritur cum episcopo Neo-Aurelianensi de 
conatibus aedituorum contra potestatem epi- 
scopalem ; eos improbat, illosque monitos 
vult ut resipiscant, ne poenis ecclesiasticis 
plectantur '. 


Venerabili fratri 
Antonio 
episcopo Neo-Aurelianensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ecclesiae universae procurationem moeritis 
quamvis imparibus divino providentiae consilio 
gerentes, nihil sane habemus antiquius, quam 
ut episcoporum potestas ac iura sarta tecta ser- 
ventur, quique illa pessumdare ausu improbo 
velint, ipsorum audaciam, auctoritate Nostra 
apostolica, retundamus. . 

Gravem sane dolorem inusserunt Nobis lite- 
rae tuae, ven. frater, quibus illud significasti, 
paroeciae istius Neo-Aurelianensis aedituos plura 
miscere ac conari ad episcopalis tuae potestatis 
iura proterenda, gravesque ea de re turbas 
fuisse istic concitatas. Profecto iam inde ab 
anno millesimo octingentesimo vigesimo octavo 
fel. rec. Leo XII praedecessor Noster per si- 
miles apostolicas literas datas administratori 
apostolico istius ecclesiae aedituorum audaciam 
improbavit, curavitque coercendam, eosque ad 
bonam frugem revocare contendit. Nunc vero, 
quoniam obliti eiusdem praedecessoris Nostri 
paterna monita, ac pristinum facinus renovan- 
tes, episcopalem tuam auctoritatem dignitatem- 
que proculcare non dubitant, non possumus, 
ven, frater, quin tuis votis obsecundantes, ad 
improbos illorum conatus comprimendos apo- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


stolicam Nostram auctoritatem exeramus. Quam- 
obrem, hisce literis, malos istorum aedituorum 
ausus contra episcopalem tuam potestatem im- 
probamus, atque improbandos ab omnibus esse 
decernimus, eosque monitos volumus, secum 
ut reputent, quanto se scelere obstringant, qui 
catholicae Ecclesiae disciplinam funditus convel- 
lere adnitantur. Quare, ven. frater, hos Nostros 
animi sensus aedituis Neo-Aurelianensibus ma- 
nifestes, illudque significes, nisi resipuerint, di- 
gnos plane videri in quos ecclesiasticis poenis 
districte animadvertatur. Confidimus autem, 
eos paternis Nostris vocibus audientes futuros, 
ac facti poenitentes, ad bonam frugem redituros, ° 
sic ut quanto Nos iam moerore affecerint epi- 
scopalis tuae potestatis iura proterentes, tantam 
allaturi laetitiam sint pastoris sui potestati, uti 
par est, sese omnino in posterum submittentes. 
Ceterum, ven. frater, perge, ut facis, seduli pa- 
storis partes explere, et a malorum insidiis, 
quae ubique latent, gregem servare tuae curae 
concreditum. Totam vero paternae Nostrae sol- 
licitudinis ac studii apostolicam benedictionem 
tibi gregique tuo peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima sexta martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo quarto, pontifi- 
catus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXXII. 


EPISTOLA 


Ad Philippum Felicianum Episcopum Chelmen- 
sem scribens, cum eo dolet de vaferrinis 
schismaticorum contra Catholicam Ecclesiam 
consiliis, quum non pauci homines ad schis- 
ma emigraverint. Episcopum enixe commen- 
dat ut industriam atque opes omnes quae 
in eius potestate sunt, conferat, ad eius 
dioecesis pericula deprecanda; et praecipue 
illum monet ne desinat pro viribus gregem 
suum hortari, ut in catholica fide, sine qua 
nulla est salus, immotus permaneat ?. 


Venerabili fratri 
Philippo Feliciano 
episcopo Chelmensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Etsi summo quotidie afflictemur moerore, ob 
gravissima Catholicae Ecclesiae vulnera, quae 
per istas praesertim regiones vaferrimis furen- 
tium schismaticorum consiliis violentisque mo- 
litionibus acerbiora in dies reddi cognoscimus ; 


| Ex lure Pontificio de P. F, 


2 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


ANNO 


tamen maiorem in modum animi nostri dolor 
est auctus, cum nuper, ven. fr., tuas tristissi- 
mas atque amantissimas accepimus literas die 
vigesima secunda mensis septembris superiori 
anno ad Nos datas. Ipsis enim iure quereris, non 
paucos tuae quoque dioecesis homines, nefariis 
insidiis falsisque sollicitationibus misere dece- 
ptos, a catholica fide iam defecisse, atque ad 
schismaticorum sectam demigrasse. Ac vehe- 
menter doles et angeris cum videas optimos 
quosque tuae ecclesiae sacerdotes, de re catho- 
lica bene sentientes, atque ecclesiasticis muniis 
obeundis sanisque doctrinis publice tradendis 
idoneos, ad defectionem tentari, a cathedris ex- 
pelli, minis terreri, contumeliis calumniis mo- 
disque omnibus vexari, exagitari, tuisque clericis 
purae doctrinae et rectae educationis fontes in- 
tercludi, atque ecclesiasticas leges violari, tuam 
iurisdictionem turbari, et episcopalis muneris 
officia impediri. Nos quidem tecum una, ven. 
fr.,intimo corde ingemiscimus, ac tantis Catho- 
licae Ecclesiae damnis atque huius S. Sedis de- 
trimentis districti ac pene obruti, dies noctes- 
que coram Deo in lacrymas effusi, ipsum, qui 
pacis et consolationis est auctor, humillimis 
precibus orare obsecrare numquam omittimus, 
ut tot Ecclesiae suae sanctae vulneribus me- 
deri, ac tantas calamitates, aerumnas secundum 
suam misericordiam avertere velit. Interim vero 
Nostram infirmitatem sustentat, lenitque incre- 
dibilem dolorem eximia ac spectata tua virtus, 
ven. fr., qui in tanta rerum vicissitudine, ac 
tam aspera temporum procella nihil tibi, sed 
divino auxilio omnino fretus, immobili fide 
huic Petri Cathedrae centro catholicae unitatis 
adhaerere laetaris, atque indutus loricam iusti- 
tiae impavidus adversus Ecclesiae Christi osores 
et huius Apostolicae Sedis hostes factus tam- 
quam murus aeneus, et columna ferrea quantum 
in te est, episcopali robore omnibus illorum co- 
natibus obsistere, tela retundere, fallacias de- 
tegere, impetus frangere non reformidas, ad 
omnia subeunda pericula paratissimus, quo 
tuum ministerium implere ovesque tibi com- 
missas tueri, atque a venenatis pascuis arcere 
ad salutaria propellere possis. Neque leviori 
etiam solatio affecti fuimus, cum ex iisdem 
tuis litteris noverimus, singulari miserantis Dei 
beneficio, maximam tui gregis partem mortiferis 
insidiantium vocibus aures haud praebere, at- 
que adhuc in apostolico fundamento persistere, 
Itaque in tanto discrimine ne abiicias animum, 
ven. fr., sed confortare in Domino et in po- 
tentia virtutis eius, atque assumens in omnibus 
scutum inexpugnabile aequitatis et fidei, et su- 
mens gladium spiritus, Deo semper auctore, 
perge certare bonum certamen ac praeclara 
tuae constantiae et fortitudinis documenta ex- 
hibere, neque umquam desinas pro viribus 


MDCCCXLIV. 


327 


tuum gregem hortari monere, ut in catholica 
fide, sine qua nulla est salus, immotus perma- 
neat, et numquam ab officio deflectat. Probe 
enim noscis te ita non solum de Catholica Ec- 
clesia, de hac Apostolica Sede, de Nobis vel ma- 
xime meriturum, verum etiam magis magisque 
eius oculis placituram, qui Nos in congressione 
nominis sui constitutos desuper spectans, vo- 
lentes comprobat, adiuvat dimicantes, vincentes 
coronat '. Meritis autem laudibus te prosequi- 
mur, ven. fr., quod nulla interposita mora, non- 
nullorum rituum immutationem a te proposi- 
tam, omnicura et studio revocandam curaveris, 
vix dum intellexisti illam ex schismaticorum 
potissimum fraudibus in tui gregis damnum 
cedere, a qua quidem immutatione fraternita- 
tem tuam Nostris litteris die vigesima tertia 
maii anno millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo latis, abstineri monuimus. Hisce vero 
diebus ad Nos pervenerunt acta episcopalis con- 
secrationis, ven. frat., Ioannis Teraszkienvicz, 
quem tibi suffraganeum episcopum a Nobis 
datum esse gaudes, quemque egregiae tuae pie- 
tatis, religionis, constantiae imitatorem esse 
vehementer desideramus, atque iccirco ipsissi- 
mis tuis sensibus a te, ven. fr., illum animari 
maxime exoptamus. Cum autem Nobis nihil 
optabilius esse possit, quam fraternitatis tuae 
litteras accipere, tum futurum sane confidimus 
ut tu, ven. fr., quacumque occasione uti vo- 
lueris, quo tuae ad Nos litterae perveniant. 
Denique, ven fr., pro certo habe Nos frater- 
nitatem tuam omnesque tuos clericos laicosque 
fideles potissima in Christo caritate complecti, 
et in omni oratione et obsecratione cum gra- 
tiarum actione Deo et Verbo gratiae ipsius hu- 
militer commendare, ac paratissimos esse ad 
opem tibi ferendam quibusque in rebus, divina 
juvante providentia, poterimus. Atque huius 
studiosissimae Nostrae voluntatis et praecipuae 
benevolentiae pignus, apostolicam benedictio- 
nem tibi, ven. fr., tuisque commemoratis ovi- 
bus toto cordis affectu peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die vigesima 
septima martii millesimo octingentesimo qua- 
dragesimo quarto, pontificatus Nostri anno de- 
cimo quarto. 


1S. Cypriani epist. 77 ad Nemesianum et ceteros Martyres, 


328 
CCLXXIII. 


EPISTOLA 


Cum Aloysio Antonio Archiepiscopo Pragensi 
dolet de fraudibus nefariisque machinatio- 
nibus impiorum hominum contra Christi ovile, 
et praecipue de bello contra Catholicam Ec- 
clesiam ac Apostolicam Sedem in Bohemia. 
Illum monet, ut maiori studio et contentione 
christianam p!ebem adversus Hussitas tuea- 
tur; hinc acriter esse pugnandum, ne aliud 
fundamentum ponatur praeter id quod a 
Christo Iesu statutum est. Ut autem his 
periculis occurrere possit, Archiepiscopum 
monet, ut curas cogititionesque in eius dioe- 
cesis Seminarium conferre nunguam desinat, 
quo adolescentes clerici inibi morantes, ad 
omnen virtutem atque pietatem mature fin- 
gantur '. 


Venerabili fratri 
Aloisio Antonio 
archiepiscopo Pragensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum maxima damna atque pericula catho- 
licae religioni et Christi ovili, subdolis impio- 
rum hominum fraudibus nefariisyue machina- 
tionibus, in hac tanta temporum asperitate, un- 
dique comparari vehementissime dolemus et 
angimur, tum pro apostolica Nostra sollicitu- 
dine, cui universi dominici gregis pascendi 
regendique cura divinitus est commissa, vene- 
nerabilium fratrum vigilantiam vel maxime 
excitare non intermittimus, ut inimicorum co- 
natus elidere ac dilectarum ovium saluti pro 
viribus prospicere studeant. Acerbissimo qui- 
dem animi Nostri moerore, ven. frater, ex va- 
riis nunciis accepimus, nunc in Bohemia teterri- 
mum ac formidolosissimum bellum contra Ca- 
tholicam Ecclesiam atque hance S. Apostolicam 
Sedem, schismaticis, protestantibus reliquisque 
Hussitis conflari, qui etiamsi monstrosis opi- 
nionum commentis ac pestifera errorum varie- 
tate inter se dissentiant, in id tamen potissimum 
omnes unanimi consensione ac nefaria coniu- 
ratione conspirant, ut tenebricosissimis insidiis, 
ac turbolentissimis motibus catholicam religio- 
nem, si fieri unquam posset, labefactent immo 
funditus evertant, et Christi oves mactent ac 
perdant. Quo vero callidissimi isti fraudum 
artifices et fabricatores mendacii improvidos 
praecipue atque imperitos in errorem inducant 
atque a catholica fide abripiant, rudium et 
simplicium animos omnibus insidiis et dolis 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


appetere, fallaciis fabulisque subruere commo- 
liantur. Schismatici enim turpissimo mendacio 
gloriam sibi vindicant, Slavos populos ab ipsis 
christianam accepisse religionem, cum vetustis-_ 
sima aeque ac verissima monumenta clare aper- 
teque testentur atque demonstrent, Slavos ipsos 
tum Romanae tum Constantinopolitanae Eccle- 
siae opera ab errorum tenebris ad evangelii lu- 
cem fuisse vocatos et christianae legis praece- 
ptionibus imbutos antequam infandum et la- 
crymabile schisma a Michaele Cerulario prae- 
sertim instauraretur. Atque etiam si verum 
esset quod schismatici de eorum antiquitate 
ad fideles decipiendos comminiscuntur et prae- 
dicant, hoc quoque in casu illorum secta omnino 
foret reiicienda, cum vetustas esset erroris, quae 
impedire non potest, quominus veritas praeva- 
leat et vincat. Hussitae vero sedentes in insidiis 
et clam e pharetra iacula educentes, quibus in 
occulto fideles sagittent, non reformidant reli- 
gionis et nationalis gloriae instauratorem ap- 
pellare illum scelestissimum virum, qui ob pe- 
stiferos errores non solum a Romanis Pontifi- 
cibus decessoribus Nostris, verum etiam a ge- 
nerali Constantiensi concilio fuit dammatus, ac 
propter gravissimas seditiones, quibus civilem 
societatem exagitare moliebatur, a laica pote- 
state morte mulctatus. Atque eo sceleris et im- 
pudentiae deveniunt, ut illum tanquam verae 
fidei martyrem colere, eiusque imagini venera- 
tionem tribuere non erubescant. Protestantes 
autem, qui Joannem Hus veluti unum e pro- 
priis patribus agnoscunt, quique ab origine 
foedus cum graecis schismaticis irrito conatu 
ineundum curaverant, nunc exultant, ac prope 
triumphant, quod tempus tandem advenisse 
arbitrantur, quo loannis* Hus nomen atque 
jactata ritus graeci schismatici rationalitas, ad 
eorum sectam Romanae Ecclesiae filios perdu- 
cere, et Cum ipsis coniungere possit. Quis non 
gravissimo conficiatur dolore, ven. fr., cum vi- 
deat hos infensissimos catholicae religionis ho- 
stes tam execrabili perversitate atque effrenata 
audacia vineam Domini invadere atque in hanc 
Petri Cathedram, cui tanquam firmissimo fun- 
damento tota Christi Domini religionis moles 
innixa recumbit, eo sane consilio irruere, ut 
liberius Ecclesiae membra discerpant ? Itaque, 
ven. fr., quamvis probe noscamus quae et 
quanta tua sit pietas, religio, zelus, summam- 
que in pastorali tua sollicitudine fiduciam ha- 
beamus, tamen non possumus in tanto istorum 
fidelium discrimine, quin singularem tuam vi- 
gilantiam magis magisque excitemus, tibique 
addamus animos, ut maiori usque studio “et 
contentione christianam plebem adversus sacri- 
legae persuasionis auctores tuearis atque de- 
fendas. Optime quidem cognoscis acriter esse 
pugnandum, quantum res ista postulat, ac pro 


2 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ANNO MDCCCXLIV. 


viribus providendum, ne fundamentum aliud 
ponatur praeter id, quod a Christo Iesu posi- 
tum est, et ne fideles circumferantur nequitia 
et astutia insidiantium hominum ad circum- 
ventionem erroris. Tuum quidem erit, ven. [r., 
nihil diligentiae, nihil curae, nihil laboris prae- 
termittere, ut sanctissimum fidei depositum in- 
tegrum inviolatumque custodiens, inimicorum 
hominum fallacias praestigiasque detegas, impia 
eorum consilia praevertas, conatibus obsistas ac 
fideles modis omnibus continenter moneas, ut 
in catholica professione immobiles permaneant, 
et nunquam impiorum hominum fraudibus at- 
que insidiis se decipi ac serpentinis illorum 
venenis infici patiantur. Et quoniam peritis- 
simi perversionis architecti.ad fidelium interi- 
tum pessimos ac perniciosissimos libros de in- 
dustria compositos et artificii plenos quotidie 
in vulgus prodere et disseminare non desinunt, 
iccirco pro eximia tua episcopali sollicitudine 
nihil intentatum relingue, ut gregem tibi com- 
missum a letiferis hisce pascuis et venenatis fon- 
tibus arceas ac tantam pestem avertas. Ut au- 
tem, ven. fr., tot impendentibus periculis maxi- 
mis maiorem in modum occurrere posses, curas 
omnes cogitationesque in tuum istud episco- 
pale seminarium conferre nunquam desinas, 
quo adolescentes clerici inibi ad omnem vir- 
tutem atque pietatem mature fingantur, ac li- 
teris et severioribus disciplinis praesertim theo- 
logicis, sacraeque historiae cognitione, ad ger- 
manam catholicae doctrinae indolem et nor- 
mam rite imbuantur. Ita enim rebus optimis 
instituti, vitae morumque integritate praediti, 
sanisque doctrinis exculti, poterunt in tempore, 
Deo bene iuvante, in aciem prodire, ac fidelium 
Mentes et animos sanctissimis fidei praeceptis 
recte erudire, ab erroribus defendere, contradi- 
centes revincere, et praeliari praelia Domini. 
Atque hic, ven. fr., debitas laudes tribuimus 
dilecto filio Rost, quem eiusdem seminarii re- 
ctorem, tibique addictissimum suo munere di- 
ligenter religioseque perfungi accepimus in me- 
liori ipsius seminarii disciplina et studiorum 
ratione procuranda. Non dubitamus profecto, 
ven. fr., quin pro spectato tuo zelo in ortho- 
doxae fidei tuique gregis defensione tanquam 
in propria statione strenue persistes omnibus 
studiis atque consiliis, oves tibi concreditas a 
rapacium luporum insidiis atque conatibus eri- 
pere, easque incolumes tutari coneris. Nos certe 
in humilitate cordis Nostri ferventiores ad Deum 
preces effundere non omittemus, ut amplissimis 
suae gratiae donis tibi, ven. fr., semper adesse 
velit, ad declinandam catholicae religionis ho- 
stium calliditatem, tuique muneris partes cu- 
mulate implendas. Denique praecipuam No- 
stram erga fraternitatem tuam caritatem hisce 
litteris iterum testamur et confirmamus ac coe- 


329 


lestium omnium munerum auspicem apostoli- 
cam benedictionem ex intimo corde deprom- 
ptam tibi ven. frater et gregi tuae curae com- 
misso, peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s, Petrum die trigesima 
prima martii millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo quarto, pontificatus Nostri anno decimo 
quarto. 


CCLXXIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Regiones ad Sinum Hudsonium et Iacobinia- 
num (vulgo Baje d’Hudson et de James) ab 
archiepiscopatu Quebecensi separat, et in vi- 
cariatum apostolicum constituit, cuius fines 
determinat '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ex debito pastoralis officii, suprema Dei pro- 
videntia, humeris Nostris impositi, grave sane 
onus ferentes, totiusque gregis dominici curam 
gerentes, illis praesertim ovibus, quae regiones 
ab hac Apostolica Sede longe dissitas incolunt, 
maiori consulendum sedulitate censemus, ut 
in adventu pastoris aeterni repertae intra ve- 
rum ovile, ad pascua coelestia feliciter perdu- 
cantur. 

Hinc, quum ven. frater Josephus Signay ar- 
chiepiscopus Quebecensis Nobis exposuerit, re- 
ligioni catholicae plurimum utile futurum, si 
vicariatus apostolicus erigatur, qui illum ter- 
rarum tractum complectatur, qui irrigatur per 
amnes ad Sinum Hudsonium (gallice Ja Baje 
a’ Hudson) et ad sinum Iacobinianum (gallice 
la Baje de James) currentes, terminaturque ad 
austrum per 49 gradum latitudinis septemtrio- 
nalis, ad occasum per catenam montium lapi- 
deorum (gallice Jes Montagnes des Roches), ad 
orientem per provinciam unitam Canadae, ad 
septemtrionem per mare glaciale; cumque idem 
archiepiscopus omnem iurisdictionem suam in 
ea loca idcirco dimiserit ; Nos de consilio ve- 
nerabilium fratrum Nostrorum S. R. E. cardi- 
nalium negotiis Propagandae Fidei praeposito- 
rum, praedicti archiepiscopi Quebecensis peti- 
tioni censuimus adnuendum. 

Motu igitur proprio atque ex certa scientia 
et matura deliberatione deque apostolicae po- 
testatis plenitudine, harum litzrarum vi, in prae- 
dictis regionibus ad Sinum Hudsonium seu la 
Baja d’ Hudson, et ad Sinum Jacobinianum, 
vulgo la Baja de James, positis, vicariatum 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 
Acta Grecorit XVI. Vol. Ii. 


42 


330 


apostolicum erigimus ac constituimus, qui per 
vicarium apostolicum a Nobis atque ab hac 
Apostolica Sede nominandum in posterum re- 
gatur. 

Decernentes hasce literas firmas, validas et 
efficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere etc. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima sexta aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo quarto, pontifi- 
catus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXXYV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Novo vicariatui apost., in regionibus ad Sinum 
Hudsonium et Sinum TIacobinianum erecto, 
ep. Juliopolitanum praeficit '. 


Venerabili fratri 
Francisco Norberto Provencher 
episcopo Luliopolitano 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Pastorale officium Nobis ex alto commissum 
postulat, ut quibusque rebus omnibusque mo- 
dis spirituali christifidelium bono continenter 
vehementerque consulamus. Quum itaque ad 
religionis bonum et fidelium utilitatem novum 
vicariatum apostolicum constituimus, qui re- 
giones ad Sinum Hadsonium et Sinum I[acobi- 
nianum positas complectatur, quae antea ad 
dioecesim Quebecensem pertinebant, cumque 
ven. frater archiepiscopus Quebecensis omnem 
in eas regiones iurisdictionem dimiserit, Nos 
elusdem vicariatus apostolici regimen, vicario 
apostolico charactere episcopali insignito, com- 
mittendum duximus. Quare de tua doctrina, 
fide, integritate, prudentia et catholicae reli- 
gionis zelo quamplurimam in Domino confisi, 
quod ea, quae tibi committenda duxerimus, cu- 
mulate sis expleturus, de consilio venerabilium 
fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium nego- 
tiis Propagandae Fidei praepositorum, in iisdem 
regionibus ad Sinum Hudsonium et Sinum Ia- 
cobinianum sitis, vicarium apostolicum ad No- 
strum et Apostolicae Sedis beneplacitum cum 
omnibus facultatibus necessariis et opportunis 
tenore praesentium eligimus, constituimus ac 
renuntiamus. Mandamus proinde omnibus et 
singulis ad quos spectat, ut te in vicarium 
apostolicum huiusmodi recipiant et admittant, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


tibique faveant, pareant ac praesto sint, tuaque 
mandata efficaciter adimpleant, secus senten- 
tiam seu poenam quam rite tuleris seu sta- 
tueris in rebelles, ratam habebimus, ac faciemus, 
auctorante Domino, usque ad _ satisfactionem 
condignam inviolabiliter observari. 

Non obstantibus apostolicis ac in universa- 
libus provincialibusque et synodalibus conciliis 
editis generalibus vel specialibus constitutioni- 
bus et ordinationibus, ceterisque contrariis qui- 
buscumque, 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima sexta aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo quarto, pontifi- 
catus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXXVI. 
EPISTOLA 


Cum Archiepiscopo Florentino dolet de de- 
creto nuper edito in ducatu Etruriae, quo 
typographis severissime prohibetur quae- 
cumque sacrorum antistitum scripta typis 
edere, nisi prius illa magistratus subticiantur 
examini. Illo enim libertati Ecclesiae vulnus 
imponitur; hine praesules hortatur, ut mere 
passive se habeant quoad vincula a guber- 
nio iniecta?. 


Venerabili fratri 
Ferdinando 
archiepiscopo Florentino 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Maximis angustiis, quae hac tanta temporum 
asperitate gravius efficiunt apostolicae servitutis 
officium, infirmitati Nostrae divina dispositione 
commissum, illa sane acerbissima accessit, quae 
eX recenti istius magni Etruriae ducatus decreto 
derivat. Cognovimus enim ab ipso magni du- 
catus gubernio antiquatam quamdam legem 
iterum nunc renovatam fuisse, qua omnibus 
illius ducatus typographis severissime prohi- 
betur quaecumque sacrorum antistitum scripta 
typis edere, nisi prius illa laici magistratus 
subiiciantur examini. Nullis quidem verbis, 
ven. fr., exprimere possumus quam acris et 
intimus fueric animi Nostri dolor, ubi primum 
hanc legem denuo indictam esse accepimus, 
qua gravissimum Ecclesiae libertati, et episco- 
porum honori, auctoritati, iurisdictioni vulnus 
imponitur, cum ipsi in iis quae ad religionem 
et animarum salutem pertinent, a laici magi- 


1 Ex Ture Pontificio de Propaganda Fide. 


2 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ANNO MDCCCXLIV. 


stratus voluntate et nutu pendere cogantur. 
Etsi vero in praesentia haud opportunum esse 
existimavimus Nostra reclamatione contra hanc 
legem conqueri, serio considerantes praeter 
ipsam legem tot alia eiusdem gubernii prae- 
scripta vigere, quae ecclesiasticae item libertati 
sacrisque iuribus omnino adversantur, ac me- 
moria repetentes, quae praeterito tempore si- 
milis legis causa acta fuerant; tamen non so- 
lum tanti momenti negotium et alia prae oculis 
semper habebimus, verum etiam, divino freti 
auxilio, pro supremi Nostri pontificatus mu- 
nere, nihil certe unquam intentatum relinque- 
mus, quod ad huius Apostolicae Sedis et epi- 
scoporum iura tuenda magis idoneum noveri- 
mus in religiosis magni Etruriae ducatus re- 
bus. Interim autem, ven. fr., quod attinet ad 
irretitam facultatem typis mandandi varia epi- 
scopalia acta de qua nunc agitur, tibi aliisque 
magni Etruriae ducatus Ordinarlis ea ipsa con- 
silia et monita praebere ducimus, quae illis 
rec. mem. Pius VII decessor Noster in suis 
litteris ad tuum praedecessorem Petrum Fran- 


ciscum Morali die decima octobris anno mil- - 


lesimo octingentesimo decimo octavo scriptis 
danda esse existimavit. Itaque etiamsi summo- 
pere commendamus agendi rationem a frater- 
nitate tua aliisque, quoad Nobis notum est, 
praesulibus nuperrime initam, evulgandi nempe 
acta, manu exarata, ac vehementer optamus, ut 
omnes sacrorum antistites, quantum fieri potest, 
eandem rationem adhibere pergant; tamen No- 
stram mentem esse declaramus tolerare ipsos 
Ordinarios etiam typis uti, si id in urgentibus 
casibus existiment, ita tamen ut mere passive 
se habeant quoad vincula a gubernio iniecta. 
Atque eiusdem Pii VII praedecessoris Nostri ve- 
stigiis inhaerentes, Ordinarios ipsos summopere 
exhortamur, ut memores ministerii, quod ac- 
ceperunt in Domino, nunquam intermittant hu- 
ius quoque Apostolicae Sedis nomine Ecclesiae 
potestatem eiusque sanctissima iura atque im- 
munitatem pro viribus tueri et defendere, adhi- 
bitis quoque opportuno tempore expostulatio- 
nibus, eo quo par est obsequio, ad magnum 
Etruriae ducem. Optime noscimus ipsorum hac 
de re querelas postulationesque anteactis tem- 
poribus optatum exitum habere minime po- 
tuisse, verumtamen nunquam abiiciendus est 
animus, cum praesertim Pii VII aetate huius- 
modi negotium maioribus difficultatibus esset 
obnoxium. Etenim clarissimus ille praedecessor 
Noster nihil proficere potuerat suis sapientis- 
simis atque amantissimis litteris ad Ferdinan- 
dum tunc magnum Etruriae ducem, et spes 
conceptae ob quandam explicationem, quae ab 
Etruriae gubernio data videbatur posteriori suae 
epistolae circulatim missae die vigesimatertia 
ianuarii anno millesimo octingentesimo decimo 
octavo, inanes porro evaserant propter aliam 
epistolam a praeside boni regiminis ad omnes 


331 
provinciarum gubernatores scriptam die decima 
septima iulii eiusdem anni. Et nihilominus Etru- 
riae episcopi commemoratis Pii VII literis ex- 
citati atque animati eorum prudenti constantia 
effecerunt, ut ipsi libere deinde typis excuderent 
omnia episcopalia acta absque ullo examinis 
vinculo, exceptis tantum solemnibus_pastora- 
libus litteris, quas illi raro in lucem emittere 
solebant. Equidem ven. fr. in hisce aliisque 
sacri ministerii negotiis, ecclesiae pastores no- 
scere minime possunt, quo modo et tempore 
dives in misericordia Deus eorum curas atque 
labores felici exitu coronare velit, sed ipsi, ut 
probe noscis, gravissimam in se admitterent 
culpam, si iccirco desinerent divinis respondere 
auxiliis, quae sacris pastoribus non desunt ad 
propril muneris partes implendas. Nos certe 
gravissima omnium ecclesiarum  sollicitudine 
laborantes, nunquam omittemus confirmare, ve- 
nerabiles fratres, omnemque illi opem ferre 
prout in Domino potuerimus. Atque in sacris 
Etruriae rebus ea spe sustentamur fore, ut mi- 
serationum et totius consolationis Deus, in cu- 
ius manu est cor regis, Nos consolari velit at- 
que efficere, ut dilectissimus in Christo filius 
Noster magnus Etruriae dux, pro sua religione 
et pietate, falsas contra iura Ecclesiae eiusque 
antistitum opiniones, quibus aliorum opera est 
imbutus, omnino reiiciat, atque ita Ecclesia in 
istis dioecesibus sua libertate fruatur. Hac sane 
de causa in humilitate cordis Nostri assiduas 
fervidasque. preces ad Misericordiarum Patrem 
fundere nunquam omittimus, ac pro certo ha- 
bemus, te quoque, ven. fr., ceterosque omnes 
magni Etruriae ducatus sacrorum antistites id 
a Deo O. M. in omni oratione et obsecratione 
suppliciter poscere; tuum vero erit, ven. fr., has 
Nostras litteras cunctas istius ecclesiasticae pro- 
vinciae Ordinariis communicare. Denique sin- 
gularem, qua te prosequimur, benevolentiam 
iterum testamur et confirmamus, atque aposto- 
licam benedictionem ex imo corde depromptam 
tibi, ven. fr., et gregi tuae curae commisso, per- 
amanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die vigesima 
septima aprilis anno millesimo octingentesimo 
guadragesimo quarto, pontificatus Nostri anno 
decimo quarto. 


332 
CCLXXVII. 


EPISTOLA ENCYCLICA 


De societatis biblicae conatibus contra verbum 
Scripturarum scribit ; calumniasque de pro- 
hibita Scripturarum lectione refutat ; contra 
molimina sociorum Foederis Christiani anti- 
stites et populos edocet etc. '. 


Venerabilibus fratribus patriarchis, 
primatibus, archiepiscopis et episcopis 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabiles fratres, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Inter praecipuas machinationes, quibus No- 
stra hac aetate acatholici diversorum nominum 
insidiari cultoribus catholicae veritatis, eorum- 
que animos a sanctitate fidei avertere conni- 
tuntur, haud ultimum tenent locum societates 
biblicae, quas in Anglia primum institutas ac 
longe hinc lateque diffusas, facto veluti agmine, 
in id conspirare conspicimus, ut divinarum 
Scripturarum libros, vulgaribus quibusque lin- 
guis interpretatos, permagno edant exemplarium 
numero, eosque inter christianos iuxta atque 
infideles nullo delectu. disseminent, et horum 
quemlibet ad illos nullo duce legendos, alli- 
ciant. Ita igitur, quod suo iam tempore la- 
mentabatur Hieronymus ?, et garrulae anui et 
deliro seni et sophistae verboso et universis, 
si modo legere norint, cuiusque conditionis 
hominibus communem faciunt artem Scriptu- 
rarum sine magistro intelligendarum: immo, 
quod longe absurdissimum, peneque inauditum 
est, ne’ ipsas quidem infidelium plebes ab eius- 
modi intelligentiae communione excludunt. 

Sed vos quidem minime latet, venn. fratres, 
quorsum haec societatum earumdem molimina 
pertineant. Probe enim Nostis consignatum in 
sacris ipsis literis monitum Petri apostolorum 
principis, qui post laudatas Pauli epistolas, esse 
ait in illis qguaedam difficilia intellectu, quae 
indocti et instabiles depravant, sicut et ceteras 
scripturas, ad suam ipsorum perditionem: sta- 
timque adiicit: vos igitur, fratres, praescientes 
custodite; ne insipientium errore traducti, ex- 
cidatis a propria firmitate 3. Hine et perspe- 
ctum vobis est vel a prima christiani nominis 
aetate, hance fuisse propriam haereticorum ar- 


Quo imprimis 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


tem, ut, repudiato verbo Dei tradito, et Eccle- 
siae catholicae auctoritate reiecta, Scripturas aut 
manu interpolarent, aut sensus expositione in- 
terverterent +. Nec denique ignoratis, quanta vel 
diligentia vel sapientia opus sit ad transferenda 
fideliter in aliam linguam eloquia Domini; ut 
nihil proinde facilius contingat, quam, ut in 
eorumdem versionibus per societates biblicas 
multiplicatis gravissimi ex tot interpretum vel 
imprudentia vel fraude inserantur errores; quos 
ipsa porro illarum multitudo et varietas diu 
occultat in perniciem multorum. Ipsarum ta- 
men societatum parum aut nihil omnino in- 
terest, si homines Biblia illa vulgaribus sermo- 
nibus interpretata lecturi, in alios potius quam 
alios errores dilabantur ; dummodo assuescant 
paullatim ad liberum de Scripturarum sensu 
iudicium sibimetipsis vindicandum, atque ad 
contemnendas traditiones divinas ex Patrum 
doctrina in Ecclesia catholica custoditas, ipsum- 
que Ecclesiae magisterium repudiandum. 
Hunce in finem biblici iidem socii Ecclesiam 
Sanctamgue hance Petri Sedem calumniari non 
cessant, quasi a pluribus iam saeculis fidelem 
populum a sacrarum Scripturarum cognitione 
arcere conetur; quum tamen plurima extent 
eademque luculentissima documenta singularis 
studii, quo recentioribus ipsis temporibus Summi 
Pontifices, ceterique illorum ductu catholici an- 
tistites usi sunt, ut catholicorum gentes ad Dei 
eloquia scripta et tradita impensius erudirentur. 
pertinent decreta Tridentinae 
synodi, quibus nedum episcopis mandatum est, 
ut sacras Scripturas divinamque legem fre- 
quentius per dioecesim annuntiandam cura- 
rent °, sed, ampliata insuper Lateranensis con- 
cilii © institutione, provisum, ut in singulis ec- 
clesiis seu cathedralibus seu collegiatis urbium 
insigniorumque oppidorum, non deesset theolo- 
galis praebenda, eademyue conferretur omnino 
personis idoneis sacrae Scripturae exponendae 
et interpretandae 7. De ipsa postmodum theo- 
logali praebenda ad Tridentinae illius sanctionis 
normam constituen la, et de lectionibus a ca- 
nonico theologo ad clerum atque etiam ad po- 
pulum publice habendis, actum est in plurimis 
synodis provincialibus §, nec non in Romano 
concilio 9 anni millesimi septingentesimi vige- 
simi quinti, in quod Benedictus XIII fel. rec. 
praecessor Noster nedum sacros antistites Ro- 
manae provinciae, sed plures etiam ex archie- 
piscopis, episcopis, ceterisque locorum Ordina- 
riis Sanctae huic Sedi nullo modo subditis con- 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 

2 Epist. ad Paulinum § VII, quae est Epistola LIII, 
tom. 1. Op. S. Hieron. edit. Vallarsii. 

3-2 Petri Ije16;, 17. 

4 Tertullianus lib. de Praescriptionibus adversus hae- 
PELICOS MCAD 71 Oe 

2 Sess. 24, c. 4 de Ref. 

§ Concil. Lateran, anni mccxy sub Innocentio III, 


cap. XI, quod in corpus iuris relatum est cap. 4 de 
Magistris. 

/@Tridsess'15,) corkode Rem 

8 In Concil. Mediol. I. an, Mprxv. par. I, tit. 5 
de Praeb. Theol., Mediol. V. an. mpLxxrx. par, III, 
tit. 5 quae ad Beneficior. collat. attin., Aquensi an, 
MDLXXXY, tit. de Canonicis, et aliis plurib, 

9 Tit. I, cap, 6 seqq. 


ANNO MDCCCXLIV. 


vocaverat '. Idem praeterea Summus Pontifex 
eumdem in finem nonnulla constituit in apo- 
stolicis literis, quas pro Italia nominatim in- 
sulisque adiacentibus dedit 2. Vobis denique, 
venerabiles fratres, qui de conditione sacrarum 
rerum in cuiusque dioecesi ad Sedem Aposto- 
licam statis temporibus referre 3 consuevistis, 
€x responsis per Nostram congregationem Con- 
cilii ad decessores vestros aut ad vos ipsos ite- 
rum iterumque datis, perspectum est, quemad- 
modum Sancta eadem Sedes et gratulari epi- 
scopis soleat, si praebendatos theologos habeant 
in publicis sacrarum litterarum lectionibus mu- 
here suo bene fungentes, et numquam inter- 
mittat excitare atque adiuvare pastorales illo- 
rum curas, si alicubi res adhuc ex sententia 
non successerit. 

Ceterum ad translata in vulgares linguas Bi- 
blia quod attinet, multis iam abhinc saeculis 
contigerat, ut diversis in locis sacri antistites 
maiore interdum vigilantia uti debuerint, ubi 
versiones huiusmodi aut in occultis lectitari 
conventiculis, aut per haereticos impensius dif- 
fundi animadverterent. Atque huc spectant mo- 
nita et cautiones adhibitae ab Innocentio III 
glor. mem. decessore Nostro circa laicorum mu- 
lierumque coetus sub pietatis obtentu et legen- 
darum Scripturarum causa secreto habitos in 
Metensi dioecesi +: nec non et peculiares vul- 
garium bibliorum interdictiones, quas sive in 
Galliis paulo post >*, sive in Hispaniis ante sae- 
culum decimum sextum ® latas invenimus. Sed 
ampliore postmodum providentia opus fuit, 
cum luterani calvinianique acatholici, incom- 
mutabilem fidei doctrinam incredibili prope er- 
rorum varietate oppugnare ausi, nihil intenta- 
tum relinquebant, ut fidelium mentes deciperent 
perversis explicationibus sacrarum literarum, 
editisque per suos asseclas novis illarum in 
popularem sermonem interpretationibus ; qua- 
rum quidem exemplis multiplicandis et citis- 
sime divulgandis inventae nuper typographicae 
artis praesidio iuvabantur. Itaque lis in regulis, 
quae a patribus, a Tridentina synodo delectis, 
conscriptae et a Pio IV fel. mem. praedecessore 


333 
Nostro 7 approbatae, Indicigue librorum pro- 
hibitorum praemissae sunt, generali sanctione 
statutum legitur, ut Biblia, vulgari sermone 
edita, non aliis permitterentur, nisi quibus illo- 
rum lectio ad fidei atque pietatis augmentum 
profutura iudicaretur ®. Huic eidem regulae, 
nova subinde propter perseverantes haeretico- 
rum fraudes cautione constrictae, ea demum 
auctoritate Benedicti XIV adiecta declaratio est, 
ut permissa porro habeatur lectio vulgarium 
versionum, quae ab Apostolica Sede approba- 
tae, aut cum annotationibus desumptis ex sanctis 
Ecclesiae patribus vel ex doctis catholicisque 
viris editae fuerint 9. 

Non defuere interim novi ex Iansenii schola 
sectarli, qui hance Ecclesiae Sedisque Apostolicae 
prudentissimam oeconomiam mutuato a lute- 
ranis calvinianisque stilo reprehendere non sunt 
veriti, quasi Scripturarum lectio unicuique fide- 
lium generi omni tempore atque ubique loco- 
rum utilis et mecessaria esset, atque ideo ne- 
mini posset auctoritate ulla interdici. Hanc vero 
Jansenianorum audaciam graviori censura repre- 
hensam habemus in sollemnibus iudiciis, quae 
toto plaudente catholico orbe, contra illorum do- 
ctrinas tulerunt bini rec. mem. summi Pontifi- 
ces, nimirum Clemens XI in constitutione Uni- 
genitus anni millesimi septingentesimi decimi 
tertii 1°, et Pius VI in constitutione Auctorem 
Fidei anni millesimi sepiingentesimi nonage- 
simi quarti '. 

Ita igitur, antequam instituerentur societates 
biblicae, iamdudum in commemoratis Ecclesiae 
decretis fideles praemuniti fuerant adversus hae- 
reticorum fraudem in specioso illo divinas lit- 
teras ad communem usum diifundendi studio 
latentem. Pius autem VII glor. rec. praecessor 
Noster, qui societates ipsas, suo tempore ortas, 
magnis invalescere auctibus comperit, haud 
sane abstinuit opponere se illarum conatibus 
tum per apostolicos suos nuntios, tum per epi- 
stolas et per decreta a diversis cardinalium 
S.R. E. congregationibus edita i”, tum suis dua- 
bus pontificiis litteris, quas ad Gnesnensem "3 at- 
que ad Mohiloviensem '* archiepiscopos dedit. 


1 In litteris indictionis Concilii decembris 
MDCCXXIV. 

2 Constit. Pastoralis officti xiv. kal. iunii anno 
MDCCXXV, 

3 Ex Constit. Sixti V. Romanus Pontifex xm. kal. 
jan. an. MDLXXxv. et Const. Bened. XIV. Quod Sancta 
Sardicensis Synodus 1x. kal. dec. MDCcxL. tom. I. 
Bullar. eiusdem Pontif., et ex Instructione, quae extat 
in Append. ad dict. tom. I. 

4 In tribus litteris datis ad Metenses, atque ad illorum 
Episcopum et capitul., nec non ad Abbates Cistercien- 
sem, Morimundensem, et de Crista, quae sunt Epist. 
CXEL, CXLI[/-tib, Il} et Espit. CCAXXYV: libri TIT. 
in edition. Balutii. 

5 In Concil. Tolosano anni MCCXXIX. can. 14. 

6 Ex testimonio Cardinalis Pacecco in Concilio 


XXIV. 


Tridentino (apud Pallavicinum, Storia del Concil. di 
Trento, lib. 6, cap. 12.) 

7 In Constitut. Dominici gregis XXIV. martii MDLXIV. 

8 In Regulis Indicis II. et IV. 

9 In Addition, ad dict. Regul. IV. ex Decreto Con- 
gregationis Indicis xvi. iunii MDCCLVII. 

10 In proscriptione propositionum Quesnelli a num. 
79 ad 85. 

11 In damnatione proposit. Pseudo-Synodi Pistorien- 
sis num. 67. 

12 Imprimis per Epistolam Congregationis Prope- 
gandae Fidei ad Vicarios Apostolicos Persiae, Arma- 
niae aliarumque Orientis regionum datam 3 augusti 
MDCCCXYI, et per Decretum de omnibus huiusmodi ver- 
sionibus editum a Cong. Indicis 23 iunii MDCCCxvH. 

13 Die 1. iunii MDccCXvI, 

14 Die 1v. septembris MDCCCXVI, 


334 


Subinde Leo XII fel. mem. decessor Noster ipsa 
illa biblicorum sociorum molimina persecutus 
est in encyclicis literis ad omnes catholici orbis 
antistites datis die quinta maii anni millesimi 
octingentesimi vigesimi quarti, idque ipsum 
denuo fecit novissimus fel. item record. prae- 
cessor Noster Pius VIII in encyclica epistola 
edita die vigesima quarta maii anni millesimi 
octingentesimi vigesimi noni. Nos tandem, qui 
meritis longe imparibus in huius locum suc- 
cessimus, haud sane praetermisimus eumdem in 
finem apostolicam sollicitudinem Nostram im- 
pendere, atque inter alia curavimus, ut sancitae 
olim de vulgaribus Scripturarum translationibus 
regulae, in fidelium memoriam revocarentur '. 

Est autem cur vobis summopere gratulemur, 
venerabiles fratres, quod, excitati pietate pru- 
dentiaque vestra, et supradictis decessorum No- 
strorum [iteris confirmati, haudquaquam negle- 
xistis commonere, ubi opus fuit, catholicas oves, 
ut ab insidiis caverent, quae sibi a biblicis so- 
clis struebantur. Ex hisce autem episcoporum 
studiis cum supremae huius Petri Sedis sollici- 
tudine conspirantibus, benedicente Domino, fa- 
ctum est, ut incauti quidam catholici homines, 
qui biblicis societatibus imprudenter fayebant, 
perspecta subinde fraude, ab eisdem recesse- 
rint, et reliquus tidelium populus immunis 
ferme a contagione permanserit, quae inde illi 
imminebat. 

Ea interim spe tenebantur sectarii biblici, ut 
magnam se consequuturos laudem non ambi- 
gerent ex infidelibus ad christiani nominis pro- 
fessionem utcumque inducendis, per lectionem 
sacrorum codicum vulgari ipsorum lingua edi- 
torum, quos ingenti plane exemplarium copia 
missionarlis seu excursoribus a se destinatis, 
per illorum regiones distribui ac vel nolentibus 
obtrudi curabant. Sed hominibus, christianum 
nomen praeter regulas a Christo ipso institutas 
propagare conantibus, nihil pene ex sententia 
contigit, nisi quod potuere interdum nova 
creare impedimenta catholicis sacerdotibus, qui 
ad gentes ipsas ex Sanctae huius Sedis missione 
pergentes, nullis parcebant laboribus, ut praedi- 
catione verbi Dei, sacramentorumque admini- 
stratione novos Ecclesiae filios parerent, parati 
etiam pro illorum salute atque in testimonium 
fidei sanguinem suum inter exquisita quaeque 
tormenta profundere. 

Tam vero inter sectarios illos sua ita expe- 
ctatione frustratos, et perdolenti recogitantes 
animo ingentem pecuniae vim hactenus eroga- 
tam suis Bibliis edendis nulloque fructu divul- 
gandis, inventi nuper aliqui sunt, qui machi- 
nationes suas novo quodam ordine disposuerunt 
ad Italorum potissimum Nostraeque ipsius Ur- 
bis civium animos prima veluti aggressione 
appetendos. Scilicet ex acceptis modo nuntiis 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


documentisque compertum habemus, plures ho- 
mines diversarum sectarum Neo—Eboraci in 
America proximo anno convenisse, pridieque 
idus iunias inivisse novam societatem Foederis 
Christiani nomine nuncupatam, et aliis porro 
atque aliis ex omni gente sodalibus, seu con- 
stitutis in eiusdem auxilium sodalitiis amplifi- 
candam ; quorum commune cum ipsis consi- 
lium sit, ut religiosam libertatem, seu potius 
vesanum indifferentiae super religione studium, 
Romanis Italisque ceteris infundant. Fatentur 
enimvero a pluribus retro saeculis tantum ubi- 
que ponderis habuisse Romanae Italaeque gentis 
instituta, ut nil magnum in orbe processerit, 
quin factum fuerit ab alma hac Urbe princi- 
pium; quod quidem non ex constituta heic, 
disponente Domino, suprema _ Petri Sede, sed 
ex guibusdam antiquae Romanorum domina- 
tionis rcliquiis, in usurpata, ut dictitant, a de- 
cessoribus Nostris potestate permanentibus, de- 
rivatum volunt. Quare cum statutum illis sit, 
populos universos conscientiae seu potius er- 
roris libertate donare, ex qua, veluti a suo 
fonte, politica etiam libertas cum publicae ad 
ipsorum sensum prosperitatis incremento dima- 
net; nihil tamen sibi posse videntur, nisi pri- 
mum apud Italos Romanosque cives aliquid 
profecerint, eorum deinceps auctoritate atque 
studiis penes reliquas gentes magnopere usuri. 
Atque id facile se assecuturos confidunt, cum 
tot ubigue terrarum Itali sint diversis in locis 
degentes, indeque in patriam haud levi numero 
remeantes ; quorum non paucos vel novarum 
rerum studio sua iam sponte incensos, vel cor- 
ruptos moribus, aut inopia afflictos nullo fere 
negotio ad nomen societati dandum vel saltem 
ad suam operam pretio illi vendendam lli- 
ciant. Eo igitur curas suas converterunt, ut ho- 
rum manibus undique conquisitis vulgaria cor- 
ruptaque Biblia huc advehantur et in manus 
fidelium clanculum ingerantur: itemque ut dis- 
tribuantur una simul pessimi alii libri libel- 
lique, ad mentem legentium ab Ecclesiae San- 
ctaeque huius Sedis obsequio abalienandam, 


‘Ttalorum eorumdem ope compositi, aut in pa- 


trium sermonem translati ex aliis auctoribus ; 
inter quos Historiam reformationis a Merle 
d’Aubigné conscriptam et Memorabilia super 
reformatione apud Italos Ioannis Cric praeci- 
pue designant. Ceterum de toto hoc librorum 
genere, quale futurum sit, vel ex eo intelligi 
potest, quod societatis statuto praescriptum fer- 
tur circa peculiares sodalium quorumdam coetus 
librorum delectui destinatos, videlicet ut num- 
quam in hos ne duo quidem unius eiusdem 
religiosae sectae viri conveniant. 

Haec ut primum relata ad Nos sunt, non 
potuimus equidem non contristari graviter in 
consideratione periculi, quod nedum per remota 


1 In Monito adiecto ad Decretum Congregationis Indicis viz. ianuarii MDCCCXXxv1. 


ANNO MDCCCXLIV. 


ab Urbe loca, sed prope ipsum catholicae uni- 
tatis centrum, incolumitati religionis sanctissi- 
mae a sectariis parari cognovimus. Quamvis 
enim timendum minime sit, ne deficiat umquam 
Petri Sedes, in qua inexpugnabile Ecclesiae suae 
fundamentum a Christo Domino positum est, 
non ideo tamen cessare Nos licet ab illius aucto- 
ritate tuenda ; et ipso insuper supremi aposto- 
latus officio admonemur severissimae rationis, 
quam reposcet a Nobis divinus pastorum Prin- 
ceps ob succrescentia in dominico agro ziza- 
nia, si quae ab inimico homine Nobis dor- 
mientibus superseminata fuerint, atque ob cre- 
ditarum ovium sanguinem quae Nostra hinc 
culpa perierint. 

Itaque nonnullis S. R. E. cardinalibus in 
consilium adhibitis, ac tota rei causa graviter 
matureque perpensa, ex eorum quoque sen- 
tentia deliberavimus, hanc ad vos omnes dare 
epistolam, venn. fratres, qua et cunctas supra- 
dictas societates biblicas dudum a Nostris de- 
cessoribus reprobatas, apostolica rursus aucto- 
ritate condemnamus, et Nostri pariter supremi 
apostolatus iudicio reprobamus nominatim et 
condemnamus memoratam novam societatem 
Christiani Foederis, superiore anno Neo-Ebo- 
raci constitutam et alia eiusdem generis soda- 
litia, si quae iam ei accesserint aut in posterum 
accedent. Hinc notum omnibus sit, gravissimi 
coram Deo et Ecclesia criminis reos fore illos 
omnes, qui alicui earumdem societatum dare 
nomen, aut operam suam commodare seu quo- 
modocumque favere praesumpserint. Confirma- 
mus insuper et innovamus auctoritate aposto- 
lica super memoratas praescriptiones iamdiu 
editas super editione, divulgatione, lectione et 
retentione librorum sacrae Scripturae in vul- 
gares linguas translatorum: de aliis vero cu- 
lusque scriptoris operibus in communem noti- 
tiam revocatum volumus, standum esse gene- 
ralibus regulis et decessorum Nostrorum decretis, 
quae Indici prohibitorum librorum praeposita 
habentur ; atque adeo non ab iis tantum libris 
cavendum esse qui nominatim in eumdem Indi- 
cem relati sunt, sed ab aliis etiam, de quibus 
in commemoratis generalibus praescriptionibus 
agitur. 

Vobis autem, venn. fratres, utpote in Nostrae 
sollicitudinis partem vocatis, commendamus in 
Domino vehementer, ut apostolicum iudicium 
et mandata haec Nostra concreditis pastorali 
procurationi vestrae populis annuntietis et ex- 
plicetis pro loco et tempore, fidelesque oves a 
praedicta societate Foederis Christiani, ceteris- 
que eidem auxiliantibus, nec non ab aliis bi- 
blicis societatibus, atque ab omni cum illis 
communicatione avertere connitamini. [uxta 
haec vestrum quoque erit tum Biblia in vul- 
garem linguam conversa, quae contra supradi- 


335 


ctas Romanorum Pontificum sanctiones edita 
fuerint, tum alios quoscumque proscriptos da- 
mnososve libros e fidelium manibus evellere, 
atque adeo providere, ut fideles ipsi monitis et 
auctoritate vestra edoceantur quod pabuli ge- 
nus sibi salutare, quod noxium ac mortiferum 
ducere debeant '. Interim instate quotidie ma- 
gis, venn. fratres, praedicationi verbi Dei tum 
per vos ipsos, tum per singulos in cuiusque 
dioecesi animarum curatores, aliosque viros 
ecclesiasticos ei muneri idoneos; atque advi- 
gilate impensius super illos praesertim, qui de- 
stinati sunt lectionibus sacrae Scripturae pu- 
blice habendis, ut officio suo ad audientium 
captum diligenter fungantur et sub nullo um- 
quam obtentu divinas ipsas literas contra Pa- 
trum traditionem aut praeter Ecclesiae catho- 
licae sensum interpretari et explicare audeant. 
Denique sicut boni pastoris proprium est non 
modo tueri atque enutrire adhaerentes sibi oves, 
sed eas etiam, quae in longinqua recesserint, 
quaerere ac revocare ad ovile; ita et vestri 
Nostrique muneris erit, omnes pastoralis studii 
nervos eo item intendere, ut quicumque ab hu- 
iusmodi sectariis, noxiorumque librorum pro- 
pagatoribus seduci se passi sint, gravitatem 
peccati sui per Dei gratiam agnoscant, et sa- 
lutaris poenitentiae remediis expiare satagant : 
nec vero abiiciendi sunt ab eodem sacerdotalis 
sollicitudinis studio seductores illorum, praeci- 
puique ipsi impietatis magistri; quorum etsi 
maior iniquitas sit, non tamen abstinere debe- 
mus ab eorum salute, quibus poterimus viis et 
modis, impensius procuranda. 

Ceterum, venn. fratres, contra insidias et mo- 
limina sociorum Foederis Christiani peculiarem 
et acriorem imprimis vigilantiam exposcimus 
ab iis ex vestro ordine, qui ecclesias regunt in 
Italia sitas aut aliis in locis, ubi Itali saepius 
versantur, maxime autem in Italiae confiniis, 
aut ubicumque emporia portusque extant, unde 
frequentior in Italiam commeatus est. Cum 
enim sectariis ipsis propositum sit inibi ad ef- 
fectum adducere consilia sua, hinc et episcopos 
potissimum eorumdem locorum alacri constan- 
tique studio Nobiscum allaborare oportet illo- 
rum machinationibus, adiuvante Domino, dis- 
sipandis. 

Has autem Nostras vestrasque curas adiutum 
iri non dubitamus praesidio civilium potesta- 
tum, imprimis potentissimorum Italiae princi- 
pum tum pro singulari suo studio religionis 
catholicae conservandae, tum quod ipsorum 
prudentiam minime fugit publicae etiam rei 
interesse plurimum, ut supradicta sectariorum 
molimina in irritum cadant. Constat enim, diu- 
turnoque superiorum temporum experimento 
comprobatum est, populis a fidelitate atque 
obedientia erga suos principes retrahendis non 


7 Ex mandato Leonis XII. 


336 


aliam esse planiorem viam, quam indifferen- 
tiam in religionis negotio a sectariis sub reli- 
giosae libertatis nomine propagatam. Atque id 
ne dissimulant quidem novi illi sodales oe- 
deris Christiani: qui licet sese alienos pro- 
fiteantur a civilibus seditionibus concitandis ; 
ex vindicato tamen unicuique de plzbe Biblio- 
rum interpretandorum arbitrio, diffusaque ita 
in Italorum gentem omnimoda quam vocant 
libertate conscientiae, politicam pariter Italiae 
libertatem sua veluti sponte consequuturam 
fatentur. 

Quod vero primum et maximum est, leve- 
mus una simul manus Nostras ad Deum, 
venn. fratres, eiqgue Nostram, totiusque gregis 
et Ecclesiae suae causam omni, qua possumus, 
fervidarum precum humilitate, commendemus ; 
invocata etiam deprecatione piissima Petri apo- 
stolorum principis, aliorumque Sanctorum ac 
praesertim beatissimae Virginis Mariae, cui da- 
tum est cunctas haereses interimere in universo 
mundo. 

Ad extremum Nostrae pignus ardentissimae 
caritatis, apostolicam benedictionem vobis omni- 
bus, venn. fratres, et concreditis curae vestrae 
clericis, laicisque fidelibus effuso cordis affectu 
peramanter impertimur. 

Datum Romae apud sanctum Petrum postri- 
die nonas maii millesimo octingentesimo qua- 
dragesimo quarto, pontificatus Nostri anno de- 
cimo quarto. 


CCLXX VIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 
Quibus Ceccanum civitatis honore decoratur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Romani Pontifices nihil unquam iucundius 
nihilque antiquius habuere, quam ut splendi- 
dissimis honorum titulis augerent, ac benevo- 
lentiae testimoniis eas praesertim propriae di- 
tionis regiones decorarent, quae non modo lo- 
corum situ et habitantium multitudine, sed et 
religionis pietatisque laude, ac immobili fide 
et observantia erga Petri Cathedram, spectata, 
lectissimos tum probitate, tum doctrina, tum 
consilio catholicae et civili societati viros de- 
dere. Equidem pervetustum Campaniae muni- 
cipium, amoeno in loco positum, vulgo Cec- 
cano, quod in spiritualibus Ferentinensium an- 
tistiti, in civilibus vero Frusinonensis provinciae 
praesidi paret, coeli temperie, agrorum uber- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


tate, incolarum frequentia, honestissimis locu- 
pletissimisque familiis inter frequentiora eius- 
dem Campaniae loca excellit. Quod sane mu- 
nicipiam vel a primis christianae reipublicae 
temporibus errorum dispulsa caligine, Christi 
fidem amplexum, plures integritate, ingenio, 
doctrina, prudentia, consilio praestantes edidit 
viros, qui rei civili et christianae ornamento 
fuerunt, quorum aliqui ob eximias virtutes 
sacra purpura donati sunt. Inter ceteros vero, 
qui in praesentia propter morum gravitatem, 
religionis studium, omnigenae eruditionis lau- 
dem, et rerum gerendarum dexteritatem eius- 
dem municipii decus ampliticant, refulget pro- 
fecto dilectus filius Noster Paschalis Gizzi The- 
barum archiepiscopus, quem egregiis tum animi, 
tum ingenii dotibus praeditum, plurimis -aeque 
ac gravissimis honorificentissimisque muneri- 
bus summa cum omnium laude perfunctum, et 
de Nobis, deque hac Apostolica Sede tot sane 
nominibus optime meritum, in sacrum S. R. E. 
cardinalium collegium nuper, quam libentissime 
cooptavimus. 

Peculiari ergo beneficentia idem municipium 
prosequi et perenne propensissimae Nostrae erga 
illud voluntatis testimonium exhibere volentes, 
omnesque, quibus hae Nostrae literae favent, 
a quibusvis excommunicationis et interdicti 
aliisque ecclesiasticis sententiis, censuris et poe- 
nis quovis modo vel quavis de causa latis, si 
quas forte incurrerint, huius tantum rei gratia 
absolventes ac absolutos fore censentes, Motu— 
Proprio, ac certa scientia, plenaque auctoritate 
Nostra apostolica, municipium, vulgo Ceccano, 
in dioecesi Ferentinensi et delegatione Frusino- 
nensi positum, hisce literis, in civitatem eligi- 
mus et constituimus, eique omnes et singulos 
honores delatos volumus, itemque iura et in- 
signia, quae ceteris pontificiae Nostrae ditionis 
civitatibus tributa sunt, vel in posterum tri- 
buentur. Concedimus etiam et indulgemus, ut 
Ceccani incolae civium nomine honestentur, ita 
tamen, ut episcopus in tempore Ferentinensis 
inibi consistere minime teneatur, sed ecclesiae 
Ferentinensi, ut antea, sint subditi. 

Haec concedimus et elargimur, volumus ac 
mandamus decernentes has praesentes literas 
firmas, validas et efficaces existere et fore suos- 
que plenarios et integros effectus sortiri et ob- 
tinere, et eorum causa, quae expressa sunt hoc 
fauturisque temporibus plenissime suffragari ; 
sicque in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos, etiam causarum palatii 
apostolici auditores, iudicari et definiri debere, 
ac irritum et inane, si secus super his a quo- 
quam, quavis auctoritate, scienter vel ignoran- 
ter contigerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et ordina- 
tionibus apostolicis, nec non peculiaribus quo- 


1 Ex Archivio Cancellariae Episcopalis Ferentinae civitatis. 


ANNO 


rumcumque locorum, etiam iuramento, con- 
firmatione apostolica vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, privilegiis 
quoque, indultis et literis apostolicis in con- 
trarium praemissorum quomodolibet concessis, 
confirmatis et innovatis: quibus omnibus et 
singulis illorum tenores praesentibus pro plene 
et sufficienter expressis, ac de verbo ad verbum 
insertis habentes, illis alias in suo robore per- 
mansuris, ad praemissorum effectum, hac vice 
dumtaxat, specialiter et expresse derogamus, 
ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima septima maii millesimo 
Octingentesimo quadragesimo quarto, pontifi- 
catus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXXIX. 
BULLA 


Qua erigitur ecclesia episcopalis Netensis (Noto) 
in Sicilia '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Gravissimum sane munus humeris Nostris 
divinitus impositum, agnos non modo, verum 
etiam oves vicaria Christi potestate pascendi, 
illud quoque a Nobis exigit, ut eam sacris pa- 
storibus dominici gregis partem regendam ad- 
signemus, cuius procurationi, eo quo decet modo 
eorum quisque vacare pro variis locorum re- 
rumque circumstantiis valeat, neve ita laborum 
gravitate aut negotiorum multitudine obruatur, 
ut singulis pastoralis officii partibus rite adim- 
plendis impar evadat. Quamobrem felicis re- 
cordationis Pius VII praedecessor Noster, cum 
ad vigentem Sicularum dioecesium ultra Pharum 
extantium, amplitudinem, animum convertisset, 
quaeque exinde necessario iis episcopis obve- 
niebat plus aequo laboriosam curarum molem 
perpendisset, nedum opportunum verum etiam 
necessarium esse duxit, arctiores iisdem ecclesiis 
limites imponere, quo et levamen aliquod pasto- 
ribus afferretur atque utiliori illorum christifide- 
lium regimini consultum foret. Et si vero inter- 
labentibus annis millesimo septingentesimo de- 
cimo quinto et millesimo octingentesimo decimo 
septimo, tantum veteres dioecesium fines coar- 
ctaverit, quantum per ea tempora fieri poterat, 
novosque exinde episcopatus Calatayeronensem 
videlicet Nicosiensem et Platiensem apostolica 
auctoritate providentissime instituerit, cum ta- 


MDCCCXLIV. 


: 337 


men persuasum haberet ad spiritualem fidelium 
utilitatem cumulatius assequendam, alias subin- 
de dioecesium circumscriptiones fieri oportere, in 
articulo tertio conventionis quae inita est anno 
millesimo octingentesimo decimo octavo inter 
ipsummet Summum Pontificem et Ferdinan- 
dum I Utriusque Siciliae rezgem cautum fuit, ut 
ea in insula ecclesiarum numerus opportuniori 
tempore augeretur. Quandoquidem vero cum 
saluberrimum istiusmodi consilium felici exitu 
in praesens expleri posse animadverterimus, ho- 
diernam Syracusanae ecclesiae conditionem apo- 
stolica sollicitudine inspicientes, compertum pla- 
ne atque exploratum habuimus intra vastum 
eiusdem dioeceseos ambitum triginta quinque 
loca concludi, quae bis centum et triginta ferme 
incolarum millibus frequentantur. Tam longo 
insuper intervallo invicem haec loca seiunguntur, 
ac talis plerumque esse solet itinerum distantia 
viarumque difficultas, ut vix ac ne vix quidem 
pastor queat adeo dispertito gregi ac numeroso, 
uti convenit advigilare, ipsius necessitatibus me- 
deri statisque ab Ecclesia temporibus singulas 
oves suae fidei traditas praesens invisere eas- 
demque monitis, exemplo, consiliis contra er- 
rorum licentiam vitiorumque illecebras perop- 
portune communire. Porro hisce incommodis 
sane gravissimis deinceps praecavendis, quae in 
magnam fidelium perniciem vertunt, necessa- 
rium omnino visum est, uc contractis Syracu- 
sanae ecclesiae finibus, mox novus per ea loca 
episcopatus constitueretur. Quapropter caris- 
simus in Christo filius Noster Ferdinandus II 
Utriusque Siciliae rex illustris, cui nihil anti- 
quius est, quam religionis pietatisque amorem 
in subditorum suorum animis augere, a Nobis 
impense postulavit, ut exoptatam Syracusanae 
ecclesiae dismembrationem, atque adeo alterius 
episcopalis sedis erectionem in oppido Neti 
quod vulgo nuncupatur Noto, apostolica Nostra 
auctoritate decerneremus. Netum scilicet supra 
collem alte consurgens, feraci atque amoenae 
valli dominatur omniumque locorum, ex quibus 
civicus districtus Netensis constat, princeps est. 
Privatis ac publicis aedificiis conspicuum, athe- 
naeo quoque et hospitio egenis recipiendis ce- 
lebratur. Nec minus annonae commercio, uber- 
tate soli ac viarum commoditate praestat, quo 
fit ut advenae illuc frequentes affluant praeter 
decem et quingenta ferme hominum millia quae 
solent inter ipsa Neti moenia recenseri. Illud 
vero peculiari memoratu dignum est, quod ibi- 
dem exstet collegiata ecclesia Deo in honorem 
sancti Nicolai episcopi dicata, in qua canonico- 
rum coetus sacra officia persolvit. Hisce alliis- 
gue sane nominibus oppidum Neti dignum 
profecto visum est, cui prae caeteris circumstan- 
tibus oppidis civitatis episcopalis titulus et ec- 
clesiae cathedralis dignitas conferretur. Quo- 


‘1 Ex Archivio Episcopali Netensi (Noto in Sicilia). 
Acta Grecoru XVI. Vol. III. 


43 


338 


niam vero huic operi maximi sane momenti rite 
explendo tot praesto esse debent bona stabilia, 
totque annui redditus, quot singulis dotationi- 
bus in perpetuum stabiliendis requiruntur, initis 
idcirco consiliis cum laudato Utriusque Siciliae 
rege, vacantem modo abbatiam vulgo dictam 
dell’Arco di Noto, in quam idem serenissimus 
rex iure patronatus gaudet vel ex fundatione, vel 
ex dotatione aut privilegio apostolico cui hac- 
tenus non fuit derogatum, quaeque, uti fertur, 
fundata est anno millesimo biscentesimo duode- 
cimo a Simbardo Maregia tunc Neti dominatore, 
ac primum Cistercensium ordini a quibus iam- 
diu derelicta est, dein vero in commendam at- 
tributa fuit supprimendam, quemadmodum infra 
constituimus, ut ciusdem census, qui singulis 
annis ad summam trium millium septingento- 
rum ac sexaginta trium scutatorum quibuscum- 
que deductis oneribus assurgere dicuntur, in 
memoratas perpetuas dotationes congrua ratione 
impendantur. Quibus omnibus aliisque quae in- 
spicienda erant matura deliberatione perpensis, 
in maiorem illorum fidelium utilitatem caris- 
simi in Christo filii Nostri Utriusque Siciliae 
regis postulationibus ac votis obsecundantes, 
contrariis quibuscumque speciali mentione di- 
gnis minime obstantibus, et supplentes, quate- 
nus opus sit, consensui omnium quomodocum- 
que interesse habentium, Motu etiam Proprio, 
certa sCientia, et apostolicae potestatis plenitu- 
dine, ab ecclesiae Syracusanae territorio dismem- 
bramus ac prorsus dividimus ea quindecim op- 
pida singula seu paroecias quas videlicet vulgo 
dicunt : Noto, Avola, Pachino, Portopolo, Ro- 
solini, Buccheri, Buscemi, Cassaro, Ferla, Pa- 
lazzuolo, Modica, Scicli, Giarratana, Pozzallo 
et Spaccaforno; ipsarumque insimul territoria 
et cunctas quae inibi extant ecclesias sive suc- 
cursales, sive simplices, monasteria, conventus, 
ecclesiastica quaeque instituta nec non saecularia 
et quorumvis ordinum regularia beneticia quae 
in praefatis oppidis sive paroeciis atque terri- 
ritorlis comperiuntur aeque ac singulas utrius- 
que sexus personas, incolas. atque advenas tam 
laicos quam clericos, presbyteros, beneticiatos, 
religiosos cuiuscumque gradus, status, ordinis et 
conditionis ab ordinaria iurisdictione, potesta- 
te, superioritate antistitis ecclesiae Syracusanae 
perpetuum in modum eximimus atque penitus 
liberamus. Praeterea matricis ecclesiae modo 
collegiatae ac parochialis quae, uti dictum est, 
Neti extat sub invocatione s. Nicolai, archiepi- 
scopi Myrensis, pristinum titulum collegialitatis, 
itemque ipsius capitulum collegiale, pristina ta- 
men servata cum adnexis omnibus oneribus pa- 
rochialitate, eodem modo supprimimus penitus- 
que abolemus, cum omnibus huc usque impe- 
tratis vel quaesitis adhibitisque favoribus, gratiis, 
praerogativis et privilegiis quibuscumque. Qui- 
bus praehabitis atque decretis, oppidum Neti, op- 
portunis rerum adiunctis prae ceteris commen- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


datum, erigimus atque instituimus in civitatem 
episcopalem omnibus et singulis fruituram hono- 
ribus, iuribus, privilegiis ac praerogativis, qui- 
bus aliae in Siciliae regno ultra Pharum civi- 
ates, episcopali titulo insignitae, earumque cives 
utuntur et gaudent. 

Templum autem quod in modo dicta civitate 
Neti extat, dicatum s. Nicolao archiepiscopo 
Myrensi, erigimus perpetuoque constituimus in 
novam cathedralem ecclesiam, eamque retento 
pristino titulo s. Nicolai archiepiscopi Myrensis 
adservataque, ut antea, parochiali animarum 
cura, Netensem in posterum nuncupari manda- 
mus, ac protinus sedem, cathedram dignitatem- 
que episcopalem inibi pro uno deinceps episcopo 
Netensi, similiter nuncupando, qui eidem ec- 
clesiae, civitati et dioecesi Netensi inferius assi- 
gnandae praesit, synodum dioecesanam convocet, 
nec non omnia et singula iura, officia et munia 
episcopalia potiatur, adhibeat exerceatque cum 
suo capitulo infra constituendo, itidemque cum 
arca, sigillo, mensa et curia episcopali ceteris- 
que cathedralibus et pontificalibus insigniis, iu- 
ribus ac iurisdictionibus, praeeminentiis, prae- 
rogativis, privilegiis et indultis realibus et per- 
sonalibus ac mixtis, quibus aliae cathedrales 
ecclesiae praefati Siciliae regni ultra Pharum 
earumque praesules gaudent, dummodo ex pe- 
culiari privilegio non sint eis attributa, per- 
petuo pariter erigimus atque instituimus, atque 
ideo ecclesiam ipsam supeéllectili sacra etiam ad 
pontificalia exercenda instrui mandamus, sicuti 
adpromissum est ex serenissimi Siciliarum re- 
gis pietate et cura cathedrali ecclesiae Netensi 
hoc modo erectae, ut propria deinceps tribuatur 
dioecesis praenominatam Neti civitatem et ce- _ 
tera cuncta loca, oppida seu paroecias singilla- 
tim superius recensitas et ab episcopatu Syracu- 
sano eiusque Ordinarii iurisdictione exemptas 
atque avulsas, itidemque respective inibi consi- 
stentes et consistentia beneficia quaeque, eccle- 
sias, monasteria, pia instituta, nec non utriusque 
sexus seculares et regulares personas non tamen 
exemptas tam clericos quam presbyteros et be- 
neficiatos quoscumque illic inhabitantes novae 
antedictae ecclesiae episcopali Netensi, illiusque 
pro tempore futuro praesuli, pro suis civitate, 
dioecesi, clero et populo, perpetuo assignamus, 
eiusque “ordinariae iurisdictioni, potestati ac su- 
perioritati subiicimus atque supponimus. In 
praefata autem ecclesia sancti Nicolai ad cathe- 
dralis fastigium et decus evecta, ut cultus divinus 
in hymnis et canticis ceterisque sacris functio- 
nibus, quo par est splendore, sedulo procurari 
concinneque possit expleri, condecens mox erigi 
atque constabiliri capitulum, illudque componi 
volumus ex eisdem qui iam existebant in statu 
collegialitatis canonicatibus, perpetuoque supe- 
raddi octo secundarias praebendas sive beneficia 
residentialia cum omnibus quidem respective iu- 
ribus, honoribus et oneribus istiusmodi capitulis 


ANNO MDCCCXLIV. 


et personis per sacros canones concessis atque 
attributis ; proindeque mandamus, ut praepo- 
situra et sexdecim ipsaemet praebendae quae 
pro totidem ipsius collegiatae canonicis extare 
comperiuntur, protinus praepositurae et canoni- 
catuum cathedralium titulo honestentur; ita 
tamen ut absque nova bullarum expeditione pro 
hac vice tantum retineantur ab hodiernis earum- 
dem respective possessoribus cum iisdem pror- 
sus oneribus primitus adnexis; declaramus vero 
ut dehine illa praeposituralis praebenda cum 
animarum cura aeque ac antea ab eius rectore 
rite exercenda, perpetuo praeseferat istius capi- 
tuli dignitatem, quae una dumtaxat erit post 
pontificalem. Cum vero minime constet num 
ulli ex praesignatis praebendis canonicalibus 
adnexa sint officia et obligationes a duobus ca- 
nonicis in cathedralibus expleri solitis, tum 
quoad rerum theologalium explicationem et 
publicam in iis instructionem, tum etiam quoad 
peculiare munus sacramentales fidelium confes- 
siones excipiendi; idcirco quam maxime com- 
mendamus atque iniungimus, ut quam primum 
fieri poterit, alteri ex praedictis canonicatibus, 
iis tamen exceptis qui privato iurispatronatui 
obnoxii sunt, officium et obligationes canonici 
poenitentiarli distincte iugiterque iniungantur ; 
proindeque uterque istiusmodi canonicatus iu- 
xta sacrorum canonum praescripta deinceps 
praevio concursu conferatur. Quoniam vero ex 
redditibus praedictae abbatiae regii patronatus, 
ut supra commemorati, certa pecuniae vis in- 
ferius designanda cessura sit in supplementum 
praebendarum canonicalium cathedralis Netensis 
ecclesiae; idcirco declaramus ac statuimus ut 
reservata per modum regulae Apostolicae huic 
Sedi primae dignitatis collatione itemque liberis 
permanentibus prout de iure collationibus prae- 
bendarum canonicalium theologalis, poeniten- 
tialis et curatae, eidem serenissimo regi ius sit 
nominandi ad illum praebendarum numerum 
quae aut reipsa habeant aut considerari pote- 
runt, perinde ac si haberent integram dotatio- 
nem in ea reddituum abbatialium parte, quae 
eidem capitulo assignanda veniet. Cum autem 
per sacros canones provisum fuit, ut ad promo- 
vendum divinum cultum ecclesiasticumque ser- 
vitium accuratius exercendum in collegiatis et 
cathedralibus ecclesiis quotidianae distributiones 
haberentur, decernimus ac demandamus, ut hae 
si hactenus in praedicto capitulo ecclesiae sancti 
Nicolai neutiquam extent, rite instituantur ex 
tertia singularum praebendarum parte reddi- 
tuum aut tantumdem in hunc usum aliunde 
praestabiliatur. Ut autem capituli cathedralis 
Netensis dignitas, dum illud divinis officiis ope- 
rabitur, splendidioribus ordinis insigniis efful- 
geat, potestatem facimus, ut praepositus caeteri- 
que omnes canonici et secundarii seu benefi- 
ciati eadem indumenta atque insignia quibus 
aliarum cathedralium in Sicilia ultra Pharum 


330). 


_extantium canonici et secundarii, non tamen ex 


peculiari gratia et privilegio obtenta respective 
utuntur, deferre gestare illisque uti libere licite 
ac perpetuo possint et valeant tam in dicta ca- 
thedrali Netensi tam extra illam quotiescum- 
que ipsi sive ad supplicationes publicas sive 
ad sacra solemnia, sive ad alios ecclesiasticos 
actus capitulariter convenerint. Eidem insuper 
capitulo sic erecto atque ordinato facultatem 
facimus de novo etiam condendi capitularia 
statuta, ordinationes, decreta, sacris tamen ca- 
nonibus, apostolicis constitutionibus et concilii 
Tridentini decretis consentanea ab ofdinario 
quidem episcopo expendenda atque advrobanda 
pro eorum robore ac plenario effectu, praeterea- 
que ipsi capitulo benigne impertimur ius gau- 
dendi omnibus et singulis gratiis, honoribus et 
privilegiis quibus fruuntur cetera ecclesiarum 
cathedralium in Sicilia ultra Pharum capitula, 
dummodo in usu sint nec fuerint peculiari in- 
dulto vel titulo oneroso acquisita. Quoniam 
vero plurimi interest, ut adolescentes clerici pie- 
tati ac bonis artibus probe instituantur, ut in 
vinea Domini tanquam arbusculae recte succre- 
scant, uberes aliquando fructus allaturae, idcirco 
volumus ac mandamus, ut iuxta praelaudati 
serenissimi regis sponsionem, seminarium dioe- 
cesanum ad Tridentinorum canonum formam 
atque praescripta opportunis rebus instructum 
quam primum instituatur. Ceterum cum in 
praesentiarum nihil aptius aliud haberi queat 
ad eas omnes, quae huic negotio rite explendo 
necessariae sunt, dotationes constituendas pro 
episcopali mensa Netensi, pro seminario dioece- 
sano, pro supplemento praebendarum canonica- 
lium, pro adfuturis secundariis aut beneficiariis 
mansionariis cathedralis Netensis, pro eius fa- 
brica et sacrario, ad expensas tum pro ecclesia- 
stica supellectili, tum. pro divini cultus exercitio 
jugiter sustinendo, protinus abbatiam supra 
memoratam dell’Arco di Noto, quae ceu perhi- 
bitum est, quibusque deductis oneribus atque 
expensis, annuos praebet census usque ad trium 
millium septingentorum ac sexaginta trium scu- 
tatorum Romanorum summam, cum omnibus 
primaevis quibuscumque iuribus , honoribus, 
praerogativis, favoribus et gratiis quomodolibet 
huc usque attributis ac etiam quaesitis suppri- 
mimus funditusque in perpetuum abolemus, eo 
scilicet intuitu, ut eiusdem redditus in varias 
mox decernendas Netensis huiusce dioeceseos 
necessarias dotationes distribuantur, ea mensura 
quae serenissimi regis patroni desideriis ac po- 
stulationibus respondeat. 

Quamobrem, ut futuri pro tempore antistites 
Netensis ecclesiae, quo par est decore, valeant 
episcopalem tueri dignitatem simulque sustinere 
tot expensas necessarias pro recto eiusdem ec- 
clesiaec Netensis regimine et administratione ; 
idcirco eidem Netensi episcopatui perpetuo as- 
signamus, constituimus et adiudicamus mensam 


340 


ex bonis ac redditibus praedictae abbatiae a 
Sancta Maria dell’ Arco di Noto nuncupatae, 
ad annuas usque uncias reddituum mille, idest 
romana bismillia et quatuor centum scutata. 
Item cum ipse quoque serenissimus Siciliarum 
rex probe inspexerit praefatas canonicales prae- 
bendas redditus minores habere quam qui ca- 
thedralis ecclesiae canonicatibus convenire vi- 
dentur, eas idcirco congruo supplemento augen- 
das esse statuimus ex praefatae abbatiae bonis 
ac redditibus usque ad annuas uncias centum, 
sive scutata romana biscentum et quadraginta, 
eo etiam intuitu, ut novae cathedralis Netensis 
canonici, sua impensius exerceant officia ac de- 
centius propriam dignitatem tueri valeant. In- 
super ex ipsius abbatiae bonis et redditibus eam 
pecuniae summam desumendam esse iubemus 
quae annuis unciis centum et sexaginta octo 
sive romanis scutatis quatuor centum ac trium 
super obulis viginti respondeat, eamdemque in 
octo aequales partes dividi volumus, ex quibus 
totidem perpetuae praebendae pro secundariis 
seu beneficiatis superius designatis constituantur. 
Ad sustinendas autem expensas necessarias et op- 
portunas pro manutentione atque incolumitate 
fabricae cathedralis Netensis, pro servanda et 
comparanda ecclesiastica et sacra rerum supel- 
lectili, ac etiam pro divino cultu rite inibi 
exercendo, ex antedictae abbatiae bonis ac red- 
ditibus perpetuo modo assignamus atque con- 
stituimus annuam summam unciarum centum, 
sive scutata biscentum quadraginta pro dota- 
tione eius fabricae et sacrarii; praetereaque de- 
claramus, ut sarta tectaque maneant omnia et 
singula bona et quicumque census si vel antea 
fortasse in hunc usum iidem extiterint; acceptum 
denique ratumque haberi volumus promissum, 
quo serenissimus Siciliarum rex asseruit factum 
iri, ut eadem cathedralis ecclesia hac prima vice 
instruatur necessaria supellectili ad pontificalia 
decenter obeunda. 

Porro in dotationem pro antedicti seminarii 
substentatione assignamus, perpetuumque in 
modum constituimus annuam biscentum un- 
ciarum, idest quatuor centum et octoginta scu- 
tatorum summam ex memoratae abbatiae, del- 
l’ Arco di Noto, bonis et reditibus desumendam. 
Verumtamen cum in praesens haud satis inno- 
tescat, num futurum sit utilius, ut tot disper- 
tiantur bona et redditus praefatae abbatiae quot 
oporteant ad unamquamque ex recensitis dota- 
tionibus constituendam, an potius universa bona 
et redditus eiusdem abbatiae tribuantur penitus- 
que adiudicentur mensae episcopali Netensi, 
adiecto siquidem onere atque obligatione, ut 
hoc in casu quotannis ac singillatim ex eadem 
mensa praestentur omnes antedictae dotationes, 
hanc ob rem demandamus, ut infrascriptus ha- 
rum literarum exequutor in id negotii inferius 
deputandus, alterutrum ceu commodius atque 
utilius pro rerum adiunctis visum fuerit con- 


ActA GREGORII PP. xvi. 


silium, queat seligere, illudque ita in decretis 
perpetuo mandare, ut super universis istiusmodi 
abbatialibus bonis vel super eorum parte libera 
et pacifica possessio protinus iniri valeat ad 
quemcumque id iuxta alterutram ex antedictis 
extituram rationem pertinuerit. Istiusmodi re- 
bus positis et constitutis; dein pro decenti ac 
propria antistitis ecclesiae Netensis habitatione 
eiusque curiae episcopalis residentia perpetuo 
assignamus palatium quod cathedrali ecclesiae 
magis quam fieri potuerit proximum serenis- 
simus Siciliarum rex pollicitus est in promptu 
illico fore, cum primum eadem ecclesia de 
pastore fuerit provisa; itemque perpetuo modo 
destinamus et assignamus aedificium satis am- 
plum pro seminario dioecesano ex praescripto 
sacrorum canonum instituendo, quemadmodum 
ipsemet serenissimus rex se curaturum atque ef- 
fecturum spopondit. Ut vero nihil desit eorum 
quae ad rectam dioeceseos Netensis procuratio- 
nem necessaria esse videantur, futuro illius epi- 
scopo eiusque successoribus veniam tribuimus, 
ut per se vel per alias personas pro rerum et lo- 
corum opportunitate libere nullogue sumptu in 
archivio Syracusanae curiae omnes et singulos 
inibi extantes libros, scripta et instrumenta quo- 
modocumque respicientia oppida, paroecias, 
cuiuscumque generis pias institutiones, fura et 
personas episcopatui Netensi dehinc subiectas 
perquirere, extrahere aut saltem copias inde ex- 
scribere authentico etiam si opus fuerit sigillo 
item muniendas possit et valeat. Hisce omni- 
bus sic constitutis atque decretis, ex plenaria 
Nostra potestate hodierno utriusque Siciliae regi 
eiulsque successoribus veniam ac ius impertimur 
nominandi intra tempus a iure praefinitum per- 
sonam idoneam, per Nos et successores Nostros 
Romanos Pontifices pro tempore existentes in 
episcopum Netensem praeficiendam (quae si- 
quidem in Urbem ad obtinendam apostolicam 
provisionem de more accedere teneatur); sub- 
indeque declaramus quod praefatum ius exer- 
cere quidem possit tam hac prima vice quam 
in futuris Netensis episcopatus vacationibus quo- 
modolibet dehine eventuris. Deinde illud etiam 
volumus, ut episcopalis ecclesia Netensis nunc 
pro tunc cum primum scilicet altera ecclesia 
Syracusana fuerit ad archiepiscopatus apicem 
evecta (quod apostolica Nostra auctoritate quam 
primum efficiemus) metropolitico iuri archiepi- 
scopi pro tempore Syracusani censeatur et sit 
perpetuo subiecta, iisque omnibus propterea 
fruatur facultatibus, exemptionibus, praeroga- 
tivis et iuribus quae ad ceteras suffraganeas 
Syracusani archiepiscopi uti moris est legitime 
contigerit pertinere. Ne vero ecclesia Netensis 
noviter sic erecta, dein administratore prorsus 
careat, concedimus atque tribuimus, ut eius ca- 
pitulum cathedrale infra octo dies a praesen- 
tium literarum executione inferius designanda 
capitularia inire valeat comitia, ad vicarii capi- 


ANNO MDCCCXLIV, 


tularis electionem rite conficiendam. Sicuti au- 
tem in more positum est praecipimus, ut fru- 
ctus praefatae ecclesiae Netensis in futura illius 
provisione taxentur ad florenos auri de camera, 
biscentum quinquaginta tres cum una ex tribus 
eiusdem floreni parte, atque adeo istiusmodi taxa 
in libris camerae apostolicae et sacri collegii de- 
scribatur. Porro ut omnia denique et singula 
quae a Nobis ut supra disposita sunt, ad suum 
rite perducantur effectum, venerabilem fra— 
trem Coelestinum Cocle, ecclesiae Patracensis in 
partibus infidelium archiepiscopum, eligimus 
et deputamus cum facultatibus necessariis et 
opportunis, ut ipse per se vel per aliam per- 
sonam idoneam in ecclesiastica dignitate con- 
stitutam, ab ipsomet subdelegandam, omnia 
statuere ac decernere valeat, ut cuncta superius 
constituta ad felicem exitum perducantur, at- 
que etiam cum facultate eidem executori vel 
eius subdelegato definitive pronunciandi super 
quacumque oppositione adversus praedicta quo- 
modolibet oritura, iniuncta ipsi obligatione di- 
ligenter in decreto executoriali distincte descri- 
bendi fines totius dioecesis Netensis, ut supra 
constitutae, nec non mittendi ad hanc Sanctam 
Sedem infra sex menses ab expleta literarum 
apostolicarum executione exemplar, authentica 
forma exaratum, omnium decretorum quae in 
praedicta literarum executione emittet, ad hoc, 
ut in tabulario sacrae congregationis Consisto- 
rialis de more asserventur. 

Praesentes vero literas et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet inter- 
esse habentes, vel habere praetendentes auditi 
non fuerint~ac praemissis non consenserint 
etiamsi expressa specifica et individua men- 
tione digni sint, nullo unguam tempore de 
subreptionis vel obreptionis aut nullitatis vitio 
seu intentionis Nostrae vel quolibet alio licet 
substantiali et excogitato defectu notari, impu- 
gnari vel in controversiam vocari, sed eas tan- 
quam ex certa scientia ac potestatis plenitudine 
factas et emanatas, perpetuo validas et efficaces 
existere et fore suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere atque ab omnibus 
ad quos spectat inviolabiliter observari debere, 
et si secus super his a quoquam quavis aucto- 
ritate scienter vel ignoranter contigerit attentari, 
irritum prorsus et inane esse et fore volumus 
atque decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, de suppressionibus committendis ad par- 
tes, vocatis quorum interest aliisque Nostris et 
cancellariae apostolicae regulis, nec non supra- 
dictarum ecclesiarum etiam iuramento, confir- 
matione apostolica vel quavis firmitate alia ro- 
boratis, statutis et consuetudinibus, etiam imme- 
morabilibus privilegiis quoque indultis et con- 
cessionibus quamvis individua mentione dignis 


34t 


omnibusque et singulis apostolicis ac in synoda- 
libus, provincialibus universalibusque conciliis 
editis, specialibus vel generalibus constitutioni- 
bus et ordinationibus, quibus omnibus et sin- 
gulis eorumque totis tenoribus ac formis etiamsi 
specialis mentio seu quaevis expressio habenda, 
aut aliqua alia exquisita forma servanda foret 
ipsorum tenores praesentibus pro expressis ha- 
bentes ad praemissorum omnium et singulorum 
effectum latissime et plenissime ac specialiter 
et expresse derogamus, ceterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Praeterea etiam volumus, ut harum literarum 
transumptis etiam impressis, manu tamen ali- 
cuius notarii publici subscriptis et sigillo per- 
sonae in ecclesiastica dignitate constitutae mu- 
nitis, eadem prorsus fides adhibeatur ubique, 
quae ipsis praesentibus adhiberetur si forent 
exhibitae vel ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pa- 
ginam Nostrae suppressionis, dismembrationis, 
erectionis, aggregationis, unionis, applicationis, 
circumscriptionis, concessionis, assignationis, 
subiectionis, attributionis, statuti, indulti, de- 
clarationis, deputationis, commissionis, man- 
dati, decreti, derogationis ac voluntatis infrin- 
gere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis 
autem hoc attentare praesumpserit, indignatio- 
nem omnipotentis Dei ac beatorum Petri et 
Pauli apostolorum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo quarto, idibus mali, ponti- 
ficatus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXXX. 
Bou LAA 


Qua fit dismembratio dioeceseos Agrigentinae, 
Cephaludensis, Nicosiensis et Herbitensis, 
ac inde erectio novae sedis episcopalis in 
oppido Calatanisettae '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 
servus servorum Dei 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ecclesiae universalis regimen, Nobis licet im- 
merentibus, demandatum, etiam exquirit, ut si 
dioeceses aliquae amplioribus, quam par sit, 
finibus contineantur, easque opportune coar- 
ctandas novasque dioeceses instituendas cure- 
mus, ut aucto pastorum numero, christiani 
gregis incolumitati ac bono faciliori queat ra- 
tione subveniri. Iamvero fel. rec. Pius VII prae- 
decessor Noster, pro sua in Ecclesiam apostolica 
sollicitudine ac vigilantia probe intellexit, dioe- 


t Ex Archivio Secretariae Brevium, 


342 


cesium in insula ultra Pharum extantium ter- 
ritoria circumscribenda esse, novasque exinde 
dioeceses erigendas: idque praestabilitum vi- 
dere est in conventione, quam anno millesimo 
octingentesimo decimo octayo cum clarae me- 
moriae Ferdinando I Siciliarum rege, inivit 
sancivitque. Porro cum per Trinacriae regiones 
plurimum adauctum esse acceperimus incola- 
rum numerum, tanti momenti rem maturan- 
dam censuimus. Quamobrem per similes apo- 
stolicas literas datas idibus maii ac decimo 
tertio kalendas iunii currentis anni, dioeceses 
in insula ultra Pharum circumscripsimus, et 
Syracusana ecclesia ad archiepiscopatus digni- 
tatem evecta, Netensem dioecesim instituimus. 
At vero carissimus in Christo filius Noster Fer- 
dinandus II utriusque Siciliae rex illustris, re- 
ligioni vietatique in subditorum suorum animis 
fovendae augendaeque studiosissimus, id a No- 
bis impense postulavit, ut alia quatuordecim 
oppida a dioecesi Agrigentina, duo a Nicosiensi 
atque Herbitensi, duo denique a Cephaludensi 
seilungeremus, eaque 110vo episcopatui in oppido 
Calatanisettae adiiceremus, quo profecto fieret, 
ut sacri antistites, qui prae commissae gentis 
multitudine nimio labore destinentur, levamen 
haberent, novisque pastoribus additis, ea do- 
minici gregis pars ad pascua aeterna facilius ac 
securius perduceretur. Ut vero in oppido Cala- 
tanisettae novam episcopalem sedem erigamus, 
plures, quibus excellet, laudes Nos induxerant. 
Illud enim vetustate praestans, utpote a Doricis, 
uti ferunt, conditum, iam inde ab Ecclesiae 
primordiis christianae fidei lumine irradiatum 
est. Huc accedit quod in amoenissimo iugo 
situm, atque in ipso fere Siciliae ultra Pharum 
centro, rectis plerumque latisque distinguitur 
viis plateisque; ac praeter insignia vetustatis 
et christianae religionis monumenta, elegantia 
quoque continet aedificia, templa, monasteria, 
nec non instituta pleraque religioni ac doctri- 
nae excolendae, arcemque praefert munitissi- 
mam. Nec vero illa praetereunda est peculiaris 
laus, quod turbolentis temporibus illius incolae 
certa atque illustria devotionis ac fidei erga le- 
gitimam potestatem argumenta praebuerint. Ad 
haec agros habet fertilissimos, ac decemseptem 
ferme hominum millia comprehendit, ex quibus 
non paucos generis vetustate ac nobilitate prae- 
claros atque ingenii laude insignes. Illic prae- 
terea duo sunt tribunalia, alterum civilibus 
controversils expediendis, alterum criminalibus 
iudicandis, ac praeter duas ecclesias parochia- 
les, quae filiales dicuntur, princeps ac vetustum 
extat parochiale templum Deo in honorem Dei- 
parae Virginis dicatum, iam inde ab anno repa- 
ratae salutis millesimo octingentesimo vigesimo 
auctum, novis operibus ornatum sacraque supel- 
lectili abunde instructum, atque adeo sub anno 
millesimo septingentesimo quadragesimo quinto 
collegialitatis titulo decoratum, cuius templi 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


collegiale capitulum constat ex parocho, decano, 
cantore, thesaurario, aliisque quatuordecim ca- 
nonicis, atque undecim secundariis. Ex quibus 
omnibus perspicuum est plane- convenire, ut 
Calatanisetta prae ceteris circumstantibus oppi- 
dis, titulo episcopalis civitatis decoretur, atque 
in illa episcopalis sedes constituatur, ac colle- 
giale illius templum ad ecclesiae cathedralis ho- 
norem evehatur. Atque ut nova haec episco- 
palis sedes congruis ac necessariis redditibus 
augeatur, id proponente carissimo in Christo 
filio Nostro Ferdinando II utriusque Siciliae 
rege illustri, opportunum visum est, ul nunc 
pro tanc cum primum scilicet vacaverit, abba- 
tiam a Sancto Spiritu nuncupatam, in quam 
idem serenissimus rex iurepatronatus gaudet 
vel ex fundatione vel ex dotatione vel ex pri- 
vilegio apostolico, cui hactenus non fuit dero- 
gatum, supprimamus, quae Calatanisettae a 
comite Rogerio et comitissa Adelaria olim fun- 
data fertur pro regularibus Canonicis Augusti- 
nianis, cunctisque subductis expensis suppedi- 
tare quotannis dicitur uncias 1421 sive romana 
scutata 3410 et obolos quadraginta, quae qui- 
dem pecuniae vis ad novam hanc ecclesiam, 
congrua dotatione instruendam, sufficiens vi- 
detur. 

Quamobrem gravissimis quas memoravimus 
causis adducti, piisque votis obsecundantes, 
praelaudati utriusque Siciliae regis illustris, 
omnibus hac super re mature perpensis, con- 
sensul Omnium quomodocumque interesse ha- 
bentium quatenus opus sit supplentes, Motu— 
Proprio, certa scientia, et apostolicae potestatis 
plenitudine, ab Agrigentina in primis dioecesi 
haec alia duodecim oppida seu paroecias quae 
vulgo dicuntur Caltanisetta,. Mussomeli, S. Ca- 
taldo, Santa Catarina, Serradifalco, Sommatino, 
Delia, Sutera, Campofranco, Acquaviva, Mon- 
tedoro, Buonpensiero, Naduri et Villalba; a 
Cephaludensi autem dioecesi alterum oppidum 
seu. paroeciam quam dicunt Vallelunga; de- 
mum a Nicosiensi seu Herbitensi dioecesi haec 
alia duo oppida seu paroecias, quae vulgatim 
compellantur, Marianopoli, Resuttana, perpetuo 
abscindimus, dismembramus ac prorsus dividi- 
mus; proindeque ipsarum insimul territoria, et 
cunctas quae inibi extant ecclesias sive paro- 
chiales, sive succursales, sive simplices, ora- 
toria, monasteria, conventus, ecclesiastica quae- 
que instituta nec non saecularia et quorumvis 
ordinum regularia beneficia quae in praefatis 
Oppidis seu paroeciis atque territoriis compe- 
riuntur, aeque ac singulas utriusque sexus per- 
sonas, incolas atque advenas, tam laicos, quam 
clericos, presbyteros, beneficiatos, religiosos 
cuiuscumque gradus, status, ordinis et condi- 
tionis, ab ordinaria iurisdictione, potestate ac 
superioritate antistitum praedictarum dioece- 
sium respective ac perpetuum in modum eximi- 
mus omnino atque subtrahimus. Verum quum 


ANNO MDCCCXLIV. 


ex Agrigentinae cathedralis ecclesiae praebendis 
aliquot ex integro, aliquot vero ex parte, quem- 
admodum fertur, congruam dotationem mu- 
tuentur a decimis exigendis in quibusdam ex 
oppidis quae ceu praefertur dismembranda sunt 
ab eadem Agrigentina dioecesi, ut novo Calata- 
nisiadiensi episcopatui attribuantur : idcirco ne 
supradictae canonicales praebendae quidquam 
de suis redditibus detrimenti capiant, statuimus 
atque decernimus, ut earum pro tempore pos- 
Sessores perpetuo possint quanti cuiusque in- 
tererit, eodem quo antea iure a regia quoque 
potestate et cura quemadmodum pollicitum est 
tuendo, eas ipsas omnes. decimas in iisdem op- 
pidis libere ac licite exigere, percipere ac frui. 
Iamvero cum matrix parochialis et collegiata ec- 
clesia Calatanisettae a sancta Maria (la Nuova) 
mancipata, mox ad ampliorem dignitatem eve- 
henda sit, eidem idcirco ecclesiae reservata ut 
antea parochialitate cum singulis adnexis ho- 
noribus atque oneribus exercenda, auferimus 
atque extinguimus titulum collegialitatis, illum- 
que una cum eius capitulo collegiali suppri- 
mimus funditusque abolemus. 

Et quoniam praedictum oppidum Calatani- 
settae ex causis superius memoratis dignum 
prae ceteris apparet, quod splendidiori honore 
ac nomine decoretur, illud quidem in civitatem 
episcopalem omnibus ac singulis deinceps frui- 
turam honoribus, iuribus, privilegiis et praero- 
gativis quibus aliae in Siciliae ultra Pharum 
regno Civitates episcopales earumque cives gau- 
dent atque fruuntur, apostolica Nostra auctori- 
tate, evehimus ac constituimus. Praeterea tem- 
plum ipsum quod in civitate Calatanisettae Deo 
dicatum est in honorem Virginis Deiparae, in 
novam cathedralem ecclesiam perpetuo erigimus 
atque instituimus, simulque mandamus, ut 
praedicta ecclesia, retento pristino titulo sanctae 
Mariae (la Nuova), adservataque, ut antea, pa- 
rochiali animarum cura, in posterum cathedralis 
Calatanisiadensis nuncupetur, ibique sedes seu 
cathedra episcopalis in perpetuum erigatur pro 
uno deinceps episcopo Calatanisiadensi nuncu- 
pando, qui eidem ecclesiae, civitati et dioecesi 
Calatanisiadensi inferius designandae praesit, 
synodum dioecesanam convocet, necnon omnia 
et singula iura, officia episcopalia potiatur, ad- 
hibeat, exerceatque cum suo capitulo infra con- 
stituendo, itidemque cum arca, sigillo, mensa 
et curia episcopali, ceterisque cathedralibus et 
pontificalibus insigniis, iuribus ac iurisdictioni- 
bus, praeeminentiis, praerogativis, privilegiis et 
indultis realibus et personalibus ac mixtis, qui- 
bus aliae cathedrales ecclesiae in praefato Sici- 
liae regno extantes earumque praesules gaudent, 
dummodo ex peculiari privilegio non sint iis 
attributa; atque idcirco statuimus, ut eadem 
cathedralis sacra supellectili etiam ad pontificalia 
exercenda instruatur quemadmodum adpromis- 
sum est pietate et cura serenissimi Siciliarum 


343 


regis. Ut vero ecclesia Calatanisiadensis sic in 
cathedralem evecta, propriam habeat dioecesim, 
praedictam civitatem Calatanisettae et caetera 
cuncta loca, oppida seu parozcias superius sin- 
gillatim recensitas, et ab Agrigentino, a Cepha- 
ludensi, a Nicosiensi Herbitensi episcopatibus 
avulsas, ac ab eorum Ordinariorum jurisdictione 
respective exemptas, insimul ibi consistentes, 
et consistentia beneficia quaeque, ecclesias, 
monasteria, pia instituta nec non utriusque 
sexus saeculares et regulares personas non ta- 
men exemptas tam clericos quam _presbyteros 
et beneficiatos quoscumque illic inhabitantes 
novae praedictae Ecclesiae episcopali Calatani- 
siadensi illiusque pro tempore Ordinario pro 
suis civitate dioecesi, clero et populo perpetuo 
assignamus eiusque ordinariae iurisdictioni, po- 
testati ac superioritati subiicimus atque attri- 
buimus. In eadem ecclesia Sanctae Mariae (la 
Nuova) ad cathedralis dignitatem evecta, ut di- 
vina officia aliaeque sacrae functiones, qua par 
est, ecclesiasticorum frequentia et decore peragi 
et celebrari queant, statuimus atque praecipi- 
mus, ut decens cathedrale capitulum inibi pro- 
tinus erigatur, illudque componi volumus ex 
iisdemque canonicatibus et praebendis secunda- 
riis quibus antea collegiale capitulum constabat, 
cum omnibus respective iuribus, honoribus et 
Oneribus istiusmodi capitulis et personis per 
sacros canones concessis atque attributis: man- 
damus proinde, ut curionatus seu archipresby- 
teratus, decanatus, cantoratus, thesaurariatus 
et aliae quatuordecim praebendae canonicales, 
quae pro totidem in ipsa collegiata canonicis 
fundatae comperiuntur, protinus honestentur 
praeclaro et praestantiore curionatus seu archi- 
presbyteratus, decanatus, cantoratus, thesaura- 
riatus et canonicatuum cathedralium titulo. De- 
claramus vero ac statuimus, ut curionatus seu 
archipresbyteratus primam post pontificalem, 
decanatus secundam, cantoratus tertiam, the- 
saurariatus quartam eius capituli dignitatem et 
praeeminentiam praeseferant; eique curionatui 
seu archipresbiteratui adhaereat sane, ut antea, 
animarum cura, ab eius rectore rite ac indesi- 
nenter exercenda. Volumus insuper, ut secun- 
dariae undecim praebendae quae ex eadem col- 
legiata supersunt, titulo beneficiorum cathe- 
dralium in perpetuum decorentur. Indulgemus 
praeterea ut eiusmodi suppressione et erectione 
haud obstantibus, singulae dignitariae canoni- 
cales ac beneficiales praebendae, pro hac vice 
tantum, absgue ulla bullarum apostolicarum 
expeditione ab unoquoque ex hodiernis eorum 
possessoribus retineantur. Quum nulli ex iisdem 
praebendis canonicalibus theologale vel poeni- 
tentiale officium iunctum sit, volumus ac prae- 
cipimus, ut uni ex fisdem canonicalibus prae- 
bendis (iis exceptis, quae forsan iurispatronatul 
fuerint obnoxiae), officium et obligationes ca- 
nonici theologalis, alteri officium et obligationes 


344 


canonici poenitentiarii perpetuo adiiciantur, si- 
mulque mandamus, ut in posterum uterque 
istiusmodi canonicatus eis rite conferatur, qui 
facto doctrinae periculo, digniores iudicati fue- 
rint, quemadmodum Tridentina synodus. sta- 
tuit. Quoniam vero ex redditibus praedictae ab- 
batiae regii patronatus, ut supra commemorati, 
certa pecuniae vis, inferius designanda, cessura 
sit in supplementum praebendarum canonica- 
lium cathedralis Calatanisiadensis ecclesiae, id- 
circo declaramus ac statuimus, ut reservata per 
modum regulae Apostolicae huic Sedi primae 
dignitatis collatione, itemque liberis permanen- 
tibus prout de iure collationibus praebendarum 
theologalis, poenitentialis et curatae, eidem se- 
renissimo regi ius sit nominandi ad illum prae- 
bendarum numerum, quae aut reipsa habeant 
aut considerari poterunt perinde ac si haberent 
integram dotationem in ea reddituum abbatia- 
lium parte quae eidem capitulo assignanda ve- 
niet. Quandoquidem ad rerum divinarum de- 
centiorem cultum et diligentiorem capitularium 
munerum observantiam promovendam, id quo- 
que ex sacris canonibus fuerit praescriptum, ut 
quotidianae distributiones instituantur atque 
adhibeantur in cathedralium et. collegiatarum 
quibuscumque capitulis, volumus ac manda- 
mus, Ut nisi apud praedictum capitulum con- 
stitutae fuerint, quamprimum constituantur ex 
tertia singularum praebendarum capitularium 
parte, vel aliunde tantundem eum in finem 
constituatur. Porro ad augendum divini cultus 
splendorem ac dignitatem, veniam impertimur, 
ut curio seu archipresbyter, decanus, cantor 
et thesaurarius, caeterique omnes canonici item- 
que beneficiati eadem utique indumenta atque 
insignia quibus respective utuntur aliorum ca- 
pituloram cathedralium in Sicilia ultra Pharum 
extantium canonici et beneficiati, non tamen ea 
quae ex speciali gratia et privilegio obtenta 
fuerint, deferre, gestare, illisque uti licite libe- 
reque ac perpetuo possint et valeant tam in 
dicta cathedrali Calatanisiadensi quam extra 
ipsam, quoties nempe capitulariter sive ad sup- 
plicationes publicas, sive ad sacra solemnia, sive 
ad alios ecclesiasticos actus convenerint. Eidem 
praeterea capitulo Calatanisiadensi sic erecto ve- 
niam etiam impertimur ac potestatem ex in- 
tegro quoque conficiendi statuta capitularia, or- 
dinationes ac decreta sacris canonibus, aposto- 
licis constitutionibus et oecumenicae synodi Tri- 
dentinae decretis penitus consentanea, quae ta- 
men ab ordinario quidem antistite perpendenda 
adprobandaque sint, ut robur atque efficacem 
sanctionem habeant, eidemque capitulo ius at- 
tribuimus gaudendi omnibus et singulis gratiis, 
honoribus, praerogativis, privilegiis atque in- 
dultis quibuscumque, quibus fruuntur capitula 
ecclesiarum cathedralium in eadem ultra Pha- 
rum insula, dummodo legitime in usu sint, nec 
fuerint ex peculiari concessione vel titulo one- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


roso data et quaesita. Cum vero necesse sit ut 
ex bonis stabilibus congruae dotationes perci- 


piantur pro episcopali mensa Calatanisiadensi, 


pro seminario dioecesano, pro supplemento 
praebendis capitularibus cathedralis ecclesiae 
adiiciendo, pro tuendo eiusdem templi aedi- 
ficio, pro sacrario ad sacram supellectilem di- 
vino cultui necessariam comparandam, idcirco 
abbatiam a S, Spiritu nuncupatam, in praesens 
a dilecto filio Guillelmo Moncada possessam, 
quae deductis oneribus atque expensis, solet 
quotannis praebere redditus usque ad unclas 
1421 sive 3410 scutata romana super obolos 40, 
eam idcirco ubi primum vacaverit, imo nunc 
pro tunc cum omnibus quidem primaevis qui- 
buscumque iuribus, honoribus, praerogativis, 
favoribus et gratiis quomodolibet hucusque at- 
tributis ac etiam quaesitis, supprimimus, fun- 
ditusque ac perpetuum in modum abolemus eo 
nempe consilio, ut eiusdem abbatiae redditus 
dotationibus episcopalis ecclesiae iuxta modum 
infra designandum attribuantur ex mensura, 
quae serenissimi regis patroni desideriis ac po- 
stulationibus respondeat. Itaque, ut Calatanisia- 
densis ecclesiae antistites pro tempore existen- 
tes, eo quo par est decore, propriam dignitatem 
tueri possint, atque impensas sustinere ad dioe- 
ceseos regimen necessarias, ex redditibus prae- 
dictae abbatiae s. Spiritus annuas uncias 1000 
sive annua romana scutata 2400 mensae epi- 
scopali Calatanisiadensi in perpetuum assigna- 
mus, constituimus atque adiudicamus. Porro 
cum illud compertum sit atque ipse serenissi- 
mus Siciliarum rex probe inspexerit, praebendas 
canonicales s. Mariae (la Nuova) minores fructus 
exhibere quam necesse est, ut canonici eiusdem 
cathedralis ecclesiae sui mumeris dignitatem tueri 
valeant, idcirco ex praedictae abbatiae redditi- 
bus annuas uncias 100, sive romana scutata 240 
pro congruo supplemento earumdem_praeben- 
darum canonicalium perpetuo attribuimus. Prae- 
terea, Ut OccUrri pOssit necessariis expensis, tam 
pro tuenda cathedralis fabricae Calatanisiadensis 
incolumitate, quam pro comparanda sacra su- 
pellectili, ex dictae abbatiae fructibus annuas 
uncias 121 seu romana scutata 290 supra obo- 
los 40 in perpetuum ad id assignamus. Quo- 
niam vero plurimi interest ut adolescentes cle- 
rici pietati ac bonis artibus prob: instituantur, 
ut in vinea Domini tanquam arbusculae recte 
succrescant, uberes aliquando fructus allaturae, 
idcirco volumus ac mandamus, ut iuxta prae- 
laudati serenissimi regis sponsionem, semina- 
rium dioecesanum ad Tridentinorum canonum 
formam atque praescripta, opportunis rebus in- 
structum, quamprimum. instituatur. Uti vero 
praedictum seminarium necessario censu in- 
struatur, ex eiusdem abbatiae s. Spiritus red- 
ditibus annuas uncias biscentum sive romana 
scutata 480 eidem in perpetuum assignamus 
atque instituimus. At vero cum adolescentes 


ANNO MDCCCXLIV, 


nonnulli ex oppidis ab Agrigentina dioecesi dis- 
membrandis in eius seminario gratis ali sole- 
rent; sic ne ipsis adolescentibus detrimenti causa 
inferatur, volumus ac statuimus, ut iuxta pien- 
lissimi utriusque Siciliae regis promissionem, 
quin Agrigentini seminarii annui census immi- 
nuantur, tot redditus attribuantur seminario 
Calatanisiadensi quot necessarii sint ad alendos 
eodem numero adolescentes, qui in oppidis prae- 
dictis ab Agrigentina dioecesi seiungendis ortum 
duxerint. Quumque pariter, uti allatum est, in 
more institutoque positum sit, ut omnes con- 
victores qui in Agrigentino seminario theolo- 
gicae facultati student, quotannis subiiciantur 
experimento super peculiaribus theologicis tra- 
ctationibus, intra cuiusque scholastici anni cur- 
riculum peractis, quique caeteris doctrinae at- 
_ que ingenii laude praeiverint academicis gradi- 
bus insigniantur, emensoque theologalium stu- 
diorum triennio, qui iuvenes in praefatis annuis 
experimentis honorificentiores gradus obtinue- 
rint in Agrigentinum collegium a ss. Augustino 
et Thoma nuncupatum, ac peculiaribus ad hoc 
redditibus instructum sex annorum spatio alendi 
docendique pro vacantium locorum numero ad- 
mittantur ; idcirco cum ecclesiastici iuvenes ex 
iis oppidis ab Agrigentina dioecesi dismem- 
brandis oriundi, nequirent profecto illi interesse 
experimento, quod etiam in posterum, ut moris 
est, ab Agrigentini seminarii alumnis faciendum 
erit, propterea ne praefato commodo priventur 
iuvenes modo commemorati, volumus atque 
praecipimus, ut pro ecclesiasticis eisdem iuve- 
nibus oriundis ex oppidis ab Agrigentina dioe- 
cesi dismembrandis, ac dioecesi Calatanisiadensi 
attribuendis, unum aut plura loca reserventur 
in eodem ss. Augustiniet Thomae collegio, quae 
instituta aequa proportione respective ad prae- 
dicta oppida seu paroecias pertinere dignoscen- 
tur, adiecta tamen lege, ut eadem loca per con- 
cursum iis ex praedictis iuvenibus conferantur, 
qui ab Ordinario pro tempore Calatanisiadensi 
ad id electi fuerint, idemque concursus Agri- 
genti cura illius antistitis habeatur. Ne vero 
desit quinque unciarum praemium, quo donari 
consueverant ex memoratis oppidis adolescen- 
tuli, qui in perdiscendis ac memoriae retinendis 
christianae doctrinae rudimentis aequalibus suis 
diligentiores ac alacriores sese prodidissent, ex 
pia serenissimi regis liberalitate futurum gra- 
tulamur, ut idem praemium aeque in posterum 
memoratis adolescentulis quotannis persolvatur. 
Cum illud in praesens haud satis constet, utrum 
praestet antedictae abbatiae redditus dispartiri 
eosque singulis Calatanisiadensis ecclesiae dota- 
tionibus singillatim adsignare, vel potius eos- 
dem redditus universim episcopali mensae addi- 
cere atque attribuere, ea tamen lege, ut ex ea- 
dem mensa quotannis impendatur ea pecuniae 

vis quae pro singulis dotationibus superius de- 
signata est; ideo “yolumus et mandamus, ut ubi 


Acta Grecori XVI. Vol. JI, 


345 


primum vacaverit dicta abbatia s. Spiritus, exe- 
quutor Nostrarum apostolicarum literarum id 
consilii capiat atque decernat, quod pro rerum 
circumstantiis accommodatius atque utilius satis 
in Domino videatur, ita tamen, ut sive universa 
istiusmodi abbatiae bona, mensae episcopali 
cum lege superius indicta adiudicentur, sive in 
singulas dotationes iuxta praestabilitam ratio- 
nem dispartiri contigerit, libera ac pacifica pos- 
sessio iniri possit ab iis quibus in alterutro casu 
pertinere decretum fuerit. Verumtamen cum 
eadem s. Spiritus abbatia legitimum in praesens, 
ceu supradictum est, possessorem habeat, ut 
interim praesto haberi queat tanta certae pe- 
cuniae vis, quanta opus est, ut in praestabilitas 
dotationes pendatur, declaramus atque iniun- 
gimus, ut quemadmodum a pientissimo Sici- 
liarum rege propositum fuit, et ratum dein 
habitum usque dum abbatia ipsa vacaverit, ex 
arca, ut inquiunt, spoliorum sediumque vacan- 
tium solvantur tertio quoque anni mense, qua- 
druplici sane aequaliter adhibita partitione, pro 
episcopali mensa Calatanisiadensi annuae un- 
ciae 1000 sive scutata romana 2400; pro ante- 
dicto supplemento praebendarum cathedralium 
annuae unciae 100 sive scutata romana 240; 
pro fabrica et sacrario Calatanisiadensis cathe- 
dralis annuae unciae 121 sive scutata romana: 
290 supra obolos 40; pro seminario dioecesano 
annuae unciae 200 sive scutata romana 480. 
Ut vero ecclesiae Calatanisiadensis antistes pro- 
prias habeat aedes, easque dignitati suae con- 
venientes pro decenti illius habitatione, eiusque 
curiae episcopalis residentia, perpetuo assigna- 
mus palatium, quod cathedralis ecclesiae magis 
fieri poterit proximum in promptu illico futu- 
rum erit, quum primum episcopatus Calatani- 
siadensis de pastore fuerit provisus; itemque 
perpetuo modo destinamus et assignamus aedi- 
ficilum satis amplum pro. seminario dioecesano 
ex praescripto sacrorum canonum instituendo, 
quemadmodum ipsemet serenissimus rex se di- 
ligenter curaturum atque effecturum spopondit. 
Ex plenaria utique Nostra potestate ac pecu- 
liari dignitate hodierno Siciliarum serenissimo 
regi eiusque successoribus impertimur veniam 
seu ius nominandi intra tempus a iure praefi- 
nitum personam idoneam, per Nos vel succes- 
sores Nostros Romanos Pontifices in episcopum 
Calatanisiadensem praeficiendam, (quae siqui- 
dem in Urbem ad obtinendam apostolicam pro- 
visionem de more accedere teneatur), subindeque 
declaramus, quod praefatum ius exercere possit 
tam hac prima vice, quam in futuris Calata- 
nisiadensis episcopatus vacationibus quomodo- 
libet dehinc eventuris. Illud insuper edicimus 
quod episcopalis ecclesia Calatanisiadensis me- 
tropolitico iuri archiepiscopi pro tempore Montis 
Regalis censeatur et sit perpetuo subiecta, iis- 
que omnibus propterea fruatur facultatibus, 
exemptionibus, praerogativis et iuribus, quae 


44 


346 © 


; 
ad caeteras suffraganeas ecclesias archiepiscopi 
Montis Regalis legitime pertinent. Ne vero ec- 
clesia Calatanisiadensis sic erecta dein admini- 
stratore prorsus careat quousque de pastore 
non fuerit in consistorio provisa, concedimus 
et indulgemus, ut eius capitulum cathedrale 
intra octo dies ab exequutione praesentium li- 
terarum inferius designanda, capitularia inire 
valeat comitia ad vicarii capitularis electionem 
rite conficiendam. Praecipimus quoque atque 
iniungimus, ut fructus praefatae ecclesiae Cala- 
tanisiadensis in futura illius provisione taxentur 
ad florenos auri de camera 253 cum una ex 
tribus eiusdem floreni parte, atque adeo istius- 
modi taxa in libris camerae apostolicae et sacri 
collegii describatur. Denique ut annua et sin- 
gula quae a Nobis ut supra sancita sunt ad 
suum perducantur effectum, venerabilem fra- 
trem Coelestinum Cocle, ecclesiae Patracensis 
in partibus infidelium archiepiscopum eligimus 
et deputamus cum facultatibus necessariis et 
opportunis, ut ipse per se vel per aliam per- 
sonam in ecclesiastica dignitate constitutam ab 
eo subdelegandam omnia statuere et decernere 
valeat, ut cuncta superius constituta ad felicem 
exitum rite perducantur, atque etiam cum fa- 
cultate eidem exequutori vel eius subdelegato 
definitive pronunciandi super quacumque op- 
positione adversus praedicta quomodolibet ori- 
tura, iniuncta ipsi obligatione diligenter in de- 
creto exequutoriali ac distincte describendi fines 
totius dioecesis Calatanisiadensis, ut supra con- 
stitutae, nec non mittendi ad hanc Sanctam Se- 
dem intra sex menses ab expleta literarum apo- 
stolicarum exequutione exemplar authentica for- 
ma exaratum omnium decretorum quae in prae- 
dicta literarum executione emittet, ad hoc ut in 
tabulario sacrae congregationis Consistorialis de 
more asservetur. 

Praesentes vero litteras, et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet interesse 
habentes vel habere praetendentes, auditi non 
fuerint, ac praemissis non consenserint, etiam 
Si expressa, specifica et individua mentione di- 
gni sint, nullo unquam tempore de subreptionis 
vel obreptionis aut nullitatis vitio seu intentio- 
nis Nostrae, vel quolibet alio licet substantiali 
et excogitato defectu notari, impugnari vel in 
controversiam vocari posse, sed eas tanquam 
ex certa scientia ac potestatis plenitudine factas 
et emanatas perpetuo validas et efficaces existere 
et fore, suosque plenarios et integros effectus 
sortiri et obtinere atque ab omnibus ad quos 
spectat inviolabiliter observari debere; et si 
secus super his a quoquam quavis auctoritate 
scienter vel ignoranter contigerit attentari, irri- 
tum prorsus et inane esse et fore, volumus at- 
que decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 


ACTA 
* 


t Ex Archivio Secretariae Brevium. 


GREGORII PP. XVI. 


lendo, de suppressionibus committendis ad par- 
tes, vocatis quorum interest, aliisque Nostris et 
cancellariae apostolicae regulis, nec non in syn- 
odalibus, provincialibus universalibusque con- 
ciliis editis specialibus vel generalibus constitu- 
tionibus et ordinationibus apostolicis et quibus- 
vis aliis Romanorum Pontificum praedecesso- 
rum Nostrorum dispositionibus caeterisque con- 
trariis quibuscumque. 

Volumus praeterea, ut harum literarum tran- 
sum ptis etiam impressis, manu tamen alicuius 
notarii publici subscriptis et sigillo personae in 
ecclesiastica dignitate constitutae munitis, eadem 
prorsus fides adhibeatur, quae ipsis praesentibus 
adhiberetur si forent exhibitae vel ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat paginam 
hanc Nostrarum suppressionis, dismembratio- 
nis, seiunctionis, separationis, erectionis, in- 
stitutionis, assignationis, attributionis, subie- 
ctionis, concessionis, indulti, commissionis, 
deputationis, mandati, decreti, derogationis ac 
voluntatis infringere vel ei ausu temerario con- 
traire. Si quis autem hoc attentare praesum- 
pserit, indignationem omnipotentis Dei ac bea- 
torum Petri et Pauli apostolorum eius se no- 
verit incursurum. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo quarto, octavo kalendas 
iunii, pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXXXI. 


BULLA 


Dismembratio ac inde erectio novae sedis epi- 
scopalis in oppido Drepani'. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ut animarum pastores dominici gregis par- 
tem, eorum fidei traditam, ea qua par est vigi- 
lantia tueri, atque ad aeternae salutis pascua 
perducere possint, illud in primis cavendum 
est, ne concreditarum ovium numerus cuiusque 
licet solliciti pastoris operam ac vires exsupe- 


| ret. Cui sane incommodo cum fel. rec. Pius VII 


praedecessor Noster obnoxias perspexerit dioe- 
ceses, Sicana in insula ultra Pharum constitutas, 
eas denuo circumscribendas esse, novasque ibi- 
dem constituendas episcopales ecclesias praesti- 
tuit in conventione, quam anno millesimo octin- 
gentesimo decimo octavo cum Ferdinando I cl. 
mem. Siciliarum rege iniit sancivitque. Quan- 


ANNO MDCCCXLIV. 
a 


doquidem igitur eiusmodi consilii saluberrimi 
ad exitum perducendi opportunum tempus ad- 
ventasse noverimus, accedentibus quoque votis 
ac postulationibus carissimi in Christo filii No- 
stri Ferdinandi II utriusque Siciliae regis illu- 
stris per similes apostolicas literas datas idibus 
maii, decimo tertio kalendas iunii, et octavo 
kalendas iunii currentis anni, praedictas dioe- 
ceses circumscripsimus et Syracusana ecclesia 
ad archiepiscopatus apicem evecta, Netensem et 
Calatanisiadensem episcopales ecclesias, aposto- 
lica auctoritate, ereximus ac constituimus. Ni- 
hilominus ad tanti momenti rem penitus com- 
ponendam idem serenissimus rex a Nobis im- 
pense postulavit, ut a praegrandi Mazzariensi 
dioecesi nedum ea novem oppida seiungeremus, 
quae archiepiscopatus Montis Regalis ecclesiae 
memoratis superius apostolicis literis attribui- 
mus, sed aliis insuper sex oppidis seu paroeciis 
ab ipsa Mazzariensi ecclesia divulsis, ea quidem 
ad spiritualem illorum fidelium utilitatem novo 
episcopatui, ut infra erigendo, adiudicaremus. 
Tanta siquidem est Mazzariensis dioecesis am- 
plitudo, ac gregis copia per vastam ipsius ter- 
ritorli diffusa, tamque longo ac plerumque in- 
commodo intervallo quaedam ex iis oppidis ab 
episcopali sede distant, ut fideles ibi degentes, 
nec facile pastorem adire, nec intra praefinitum 
a sacris canonibus tempus eius praesentia ac 
monitis recreari possint, atque ideo illorum 
nonnulli ipso Confirmationis sacramento diutius 
careant. Quamobrem, ut hisce incommodis oc- 
curramus, novum episcopatum erigendum eius- 
que sedem Drepani constituendam censuimus. 
Drepanum enim, quod olim Phoenices, Teucros, 
Graios et Carthaginenses imperio tenuisse fer- 
tur, in extrema Trinacriae parte ad Mediter- 
ranei littus positum, caeteris Drepanensis pro- 
vinciae oppidis praecellit. Multa siquidem ea- 
demque elegantia aedificia continet nec non 
publica instituta sive ad literas doctrinasque 
excolendas, sive ad egenos et infirmos reci- 
piendos curandosque. Praeterea multorum mi- 
litum praesidio munitum ac moenibus circum- 
scriptum, tribunalia habet, tum civilibus con- 
troversiis dirimendis, tum criminibus iudican- 
dis. Ad haec fertilissimo solo gaudet, et portu 
auctum, commercio in primis floret ac tria 
super viginti fere hominum millia comprehen- 
dit, ex quibus plerique generis nobilitate, ma- 
iorum gloria atque ingeniorum cultu commen- 
dantur. Aliquot etiam ibi extant monasteria 
ac plures sacrae aedes; quas inter eminet pa- 
rochialis et collegiata ecclesia Deo dicata in ho- 
norem sancti Laurentii, quae Nobis amplitu- 
dine et elegantia illustris, collegio canonicorum 
aucta ac multorum martyrum reliquiis cele- 
brata, digna prorsus videtur, ut ad cathedralis 
ecclesiae dignitatem evehatur. Iam vero cum 
ad noyam hanc episcopalem sedem dotandam 
necesse sit, ut ex stabilibus bonis necessarii fru- 


347 


ctus percipiantur, idcirco collatis cum serenis- 
simo rege consiliis, supprimendam decrevimus 
abbatiam sive prioratum a SSma Trinitate De 
Delia nuncupatum, in quem idem serenissimus 
rex lure patronatus gaudet vel ex fundatione, 
vel ex dotatione, aut privilegio apostolico, cui 
hactenus non fuit derogatum, cuius redditus, 
quibusque subductis oneribus, quotannis per- 
tingunt ad uncias mille supra quingentas, sive 
ad romana scutata tria millia septingenta et 
quadraginta quatuor, quae quidem pecuniae vis 
ad praedictam ecclesiam necessario censu in- 
struendam satis esse videtur. 

Hisce aliisque sane gravissimis rerum mo- 
mentis adducti, piisque clarissimi in Christo 
filii Nostri Ferdinandi II utriusque Siciliae re- 
gis postulationibus ac votis libentissime obse- 
cundantes, contrariis quibuscumque, tametsi 
speciali mentione dignis minime obstantibus, 
et supplentes, quatenus opus sit, consensui o- 
mnium quomodocumque interesse habentium, 
Motu-Proprio, certa scientia et apostolicae po- 
testatis plenitudine, praeter ea novem oppida, 
quae a Mazzariensi dioecesi dismembrata ar- 
chiepiscopatui Montis Regalis adiudicavimus, 
alia insuper sex ex iis oppidis quae supersunt 
quaeque continere dicuntur centum et octoginta 
circiter incolarum millia, ab eadem Mazzariensi 
dioecesi dismembramus ac prorsus separamus, 
haec scilicet quae vulgo dicuntur: Trapani, 
Monte S. Giuliano, Paceco, Citta Favignana, 
Isola, Pantelleria Isola: ipsarumque insimul 
territoria et cunctas quae inibi extant ecclesias, 
sive parochiales, sive succursales, sive simplices, 
monasteria, conventus, ecclesiastica quaeque in- 
stituta nec non saecularia, et quorumvis ordi- 
num regularia beneficia quae in praefatis oppi- 
dis sive paroeciis atque territoriis reperiuntur, 
aeque ac singulas utriusque sexus personas, in- 
colas atque advenas tam laicos, quam clericos, 
presbyteros, beneficiatos, religiosos cuiuscumque 
gradus, ordinis et conditionis ab ordinaria iu- 
risdictione, potestate et superioritate antistitis 
ecclesiae Mazzariensis perpetuum in modum 
eximimus penitusque subtrahimus. Iam vero 
cum compertum sit praeter decimas quae ab 
episcopo Mazzariensi erogari dicuntur ad au- 
gendam aliquot parochorum congruam, alias 
insuper decimas in praedicto oppido, vulgo nun- 
cupato Monte s. Giuliano, ut praefertur, dis- 
smembrando, novique episcopatus dioecesi in- 
ferius adiudicando, reperiri ab antiquo insti- 
tutas pro congrua dotatione quinque canonica- 
tuum cathedralis Mazzariensis, idcirco ut qui 
gaudent istiusmodi decimis, nihil in posterum 
detrimenti capiant, volumus ac decernimus, ut 
ipsaemet decimae in praefatum usum destina- 
tae, perpetuo exigi ac percipi queant ab uno- 
quoque cui titulus adfuerit, eodem profecto, 
quo antea, iure a regia etiam potestate et cura, 
quemadmodum pollicitum est, tuendo. 


348 


Deinde cum ex causis superius adductis om- 
nino praestet memoratam s. Laurentii ecclesiam 
collegiatam, ad cathedralis honorem attollere, 
cumque ad hoc necesse sit, ut collegialis titulus 
antea supprimatur, idcirco eidem templo s. Lau- 
rentii nec non ipsius capitulo collegialem ti- 
tulum adimimus, atque in perpetuum abolemus 
cum omnibus siquidem favoribus, gratiis, prae- 
rogativis et privilegiis quibuscumque hucusque 
impetratis vel legitime quaesitis adhibitisque. 
Relinqguimus tamen, eique, ut antea, -adserva- 
mus parochialitatem cum iisdem priscis iuribus 
atque privilegiis et oneribus. 

Praeterea cum Drepani oppidum dignum 
prae caeteris eius provinciae sit, quod splen- 
didiori titulo decoretur, idem erigimus. atque 
constituimus in civitatem episcopalem omni- 
bus et singulis fruituram honoribus, iuribus, 
privilegiis atque praerogativis, quibus aliae in 
Siciliae regno ultra Pharum civitates episco- 
pali titulo decoratae earumque cives utuntur 
et gaudent. 

Mox vero templum ipsum, retento pristino 
s. Laurentii titulo, adservataque illi animarum 
cura, erigimus ac perpetuo constituimus in no- 
vam cathedralem ecclesiam Drepanensem in po- 
sterum nuncupandam, ibique erigi volumus 
sedem sive cathedram episcopalem, pro uno 
deinceps episcopo, Drepanensi similiter nuncu- 
pando, qui eidem ecclesiae, civitati et dioecesi 
Drepanensi, inferius assignandae, praesit, syno- 
dum dioecesanam convocet, nec non omnia et 
singula iura, officia et munia episcopalia, pos- 
sideat exerceatque, cum capitulo cathedrali po- 
sterius constituendo, itidemque, cum arca, si- 
gillo, mensa et curia episcopali, caeterisque ca- 
thedralibus et pontificalibus insigniis, iuribus ac 
iurisdictionibus, praeeminentiis, praerogativis , 
privilegiis et indultis realibus, personalibus et 
mixtis, quibus aliae cathedrales ecclesiae in 
praefato utriusque Siciliae regno ultra Pharum 
exstantes earumque praesules gaudent, dum- 
modo ex peculiari privilegio non sint eis attri- 
buta. Proindeque mandamus, ut eadem ecclesia 
sacra etiam supellectili ad pontificalia exercenda 
instruatur, sicuti adpromissum est ex serenissimi 
Siciliarum regis pietate et cura. 

Ut autem ecclesia Drepanensis in cathedra- 
lem evecta propriam habeat dioecesim, praedi- 
ctam Drepani civitatem et cetera cuncta loca, 
oppida seu paroecias superius singillatim recen- 
sitas, et ab episcopatu Mazzariensi eiusque or- 
dinaria iurisdictione exemptas atque avulsas, 
itidemque, respective inibi consistentes et con- 
sistentia beneficia quaeque, ecclesias, mona- 
steria, pia instituta, nec non utriusque sexus 
personas, non tamen exemptas, tam clericos 
quam presbyteros et beneficiatos quoscumque, 
illic inhabitantes, novae antedictae ecclesiae epi- 
scopali Drepanensi illiusque pro tempore futuro 
praesuli pro suis civitate, dioecesi, clero et po- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


pulo perpetuo assignamus, eiusque ordinariae 
iurisdictioni, potestati ac superioritati subiici- 
mus atque adiudicamus. . : 

Deinceps, ut in memorata s. Laurentii ecclesia 
insigni cathedralis honore aucta divinus cultus, 
ea qua par est celebritate ac splendore, exer- 
ceatur, volumus ac mandamus, ut inibi cathe- 
drale capitulum erigatur cum omnibus iuribus, 
honoribus atque oneribus istiusmodi cathedra- 
libus capitulis et personis, per sacros canones 
concessis atque attributis ; illudque interim 
constare praecipimas iisdem quibus antea in 
collegialitatis statu gaudebat dignitatibus ac ca- 
nonicalibus praebendis. Mandamus proinde, ut 
nedum illae canonicales praebendae quae pro 
praecentore sive Ciantro et pro decano compa- 
ratae sunt, sed etiam caeterae octodecim prae- 
bendae quae pro totidem canonicis fundatae 
reperiuntur, protinus donentur praestantiore ti- 
tulo canonicatuum cathedralium. Declaramus 
vero ac statuimus, ut praebenda quae pro prae- 
centore sive Ciantro adsignata est, primum post 
pontificalem, altera autem quae adsignata est 
pro decano secundam eius capituli dignitatem 
et praeeminentiam secum perpetuo ferant, ut 
quae ipsi eidem praebendae cui antea in statu 
collegialitatis, item in posterum inhaereat ani- 
marum cura cum iisdem ut antea iuribus ac 
oneribus, ab eius pro tempore rectore substi- 
nenda atque exercenda. Praeterea concedimus 
atque indulgemus, ut ipsaemet viginti canoni- 
cales praebendae absque bullarum expeditione 
pro hac vice tantum retineantur ac possideantur 
ab hodiernis respective rectoribus cum iisdem 
prorsus oneribus primitus annexis. 

Volumus item ac mandamus uti quampri- 
mum alteri ex memoratis. canonicatibus, iis 
tamen exceptis, qui privato iuri patronatus ob- 
noxii fortasse fuerint, officium et obligationes 
canonici theologalis, alteri autem officium et 
obligationes canonici poenitentiarii in perpe- 
tuum iniungantur, utque in posterum, iuxta 
sacrorum canonum praescriptum, nonnisi prae- 
vio concursu, conferantur. 

Quoniam vero ex redditibus praedictae ab- 
batiae regii patronatus ut supra commemorati, 
certa pecuniae vis inferius designanda cessura 
sit in supplementum praebendarum canonica- 
lium cathedralis Netensis ecclesiae, idcirco de- 
claramus ac statuimus, ut reservata per modum 
regulae Apostolicae huic Sedi primae dignita- 
tis collatione, itemque liberis permanentibus, 
prout de iure, collationibus praebendarum theo- 
logalis , poenitentialis et curatae, eidem sere- 
nissimo regi ius sit nominandi ad illum prae- 
bendarum numerum, quae aut reipsa habeant, 
aut considerari poterunt perinde ac si haberent 
integram dotationem in ea reddituum parte, 
quae cidem capitulo assignanda veniet. Insuper 
quum hactenus nulla beneficia choralia fundata 
reperiantur in eo S, Laurentii capitulo, quum- 


- ANNO MDCCCXLIV. 


que in hoc praesertim novo rerum ordine opus 
sit residentialibus beneficiis, qui inferiora mu- 
nia ecclesiastica exercere teneantur, praecipimus 
ac iubemus ut ex praefatis eiusdem capituli 
canonicatibus (illis tamen exceptis qui pro prae- 
centore, sive Ciantro, pro decano, pro parocho, 
pro canonico theologali et poenitentiario, illis 
tamen exceptis qui forsan sint patronatus iure 
affecti) sex canonicales praebendae illico, sive 
nunc pro tunc quum primum vacaverint sup- 
primantur, hac porro adiecta lege, ut inde sex 
constituantur beneficia residentialia pro ipsa 
cathedrali, atque istiusmodi beneficiales prae- 
bendae, habita nempe ratione inferioris gradus, 
minorumque officiorum ab unoquoque ipsorum 
rectore dein exercendorum congruam quidem 
pristinae dotationis partem ad instar caeterorum 
beneficiorum cathedralium obtineant, at quid- 
quid bonorum ac reddituum inde forsan supe- 
rerit, id omne bonis ac redditibus pro eiusdem 
cathedralis ecclesiae fabrica et sacrario in per- 
petuum assignetur atque accrescat. 

Uti vero divina officia et ecclesiastica quae- 
que munia diligentius expleantur, volumus ac 
mandamus, ut nisi apud praedictum capitulum 
quotidianae distributiones in usu fuerint, quam- 
primum instituantur ex tertia praebendarum 
parte, aut aliunde tantumdem constituatur in 
hune usum ; atque adeo ut eiusmodi distribu- 
tiones ex ecclesiasticae legis praescripto a prae- 
sentibus percipiantur. 

Ut divini cultus splendor et dignitas augea- 
tur, utque eminentiori cathedralitatis titulo, 
quo s. Laurentii ecclesiam insignivimus splendi- 
diora quaeque insignia atque choralia indumenta 
respondeant, facultatem impertimur, ut duo illi 
dignitarii ac caeterl omnes canonici, itemque 
beneficiati (simul ac praefertur instituti fuerint) 
eadem utique choralia indumenta atque insignia 
quibus aliorum capitulorum cathedralium in 
Sicilia ultra Pharum extantium canonici et be- 
neficiati, non tamen ex peculiari gratia et pri- 
vilegio obtenta, respective utuntur, deferre, ge- 
stare illisque uti licite, libere ac perpetuo pos- 
sint et valeant, tam in dicta cathedrali Drepa- 
nensi, quam extra illam, quoties ipsi sive ad 
supplicationes publicas, sive ad sacra solemnia, 
sive ad alios ecclesiasticos actus capitulariter 
convenerint. 

Item eiusmodi capitulo, prouti supra erecto 
atque ordinato, impertimur facultatem ex in- 
tegro etiam condendi capitularia statuta, ordi- 
nationes et decreta, sacris tamen canonibus, 
apostolicis constitutionibus et concilii Triden- 
tini decretis consentanea, ab ordinario scilicet 
antistite expendenda atque adprobanda, ut ro- 
bur plenamque vim legis habere queant, idem- 
que capitulum frui volumus omnibus et singulis 
gratiis, honoribus et privilegiis quibus fruuntur 
caetera ecclesiarum cathedralium in Sicilia ultra 
Pharum extantium capitula, dummodo in usu 


349 


sint, nec fuerint peculiari indulto vel titulo 
oneroso adquisita. 

Quoniam vero maxime Nobis cordi est, ut 
adolescentes clerici in religione ac literis probe 
instituantur, et procul a mundi illecebris eccle- 
Siasticae militiae prope sanctuarium, cui inser- 
vire debent, a primis annis assuescant, volumus 
ac mandamus, ut ad concilii Tridentini prae- 
scriptum dioecesanum seminarium in aede satis 
ampla atque opportunis rebus instructum quam- 
primum erigatur. Hisce rebus omnibus praeor- 
dinatis atque decretis, cum oporteat omnino, 
ut congruae dotationes assignentur pro mensa 
novi episcopatus Drepanensis, pro seminario 
dioecesano, pro supplemento praebendis capi- 
tularibus cathedralis templi adiiciendo, pro 
ipsius aedificio incolumi servando, pro sacra- 
rio, ad supellectilem divino cultui necessariam 
comparandam ; cumque in praesens ad haec 
nihil aliud, vel facilius, vel accommodatius ad- 
hibere fas sit, propterea ipsam, de qua superius 
mentio facta est, vacantem abbatiam, sive prio- 
ratum sub titulo SSmae Trinitatis de Delia, 
quae abbatia, uti supra dictum est, quibuscum- 
que deductis oneribus, quotannis praebere solet 
uncias mille supra quingentas et sexaginta, sive 
scutata romana tria millia septingenta et qua- 
draginta quatuor, cum omnibus primaevis qui- 
buslibet iuribus, honoribus, praerogativis, favo- 
ribus et gratiis quoquo modo hucusque attri- 
butis ac etiam quaesitis, omnino supprimimus, 
funditusque in perpetuum abolemus, eo scilicet 
intuitu, ut eiusdem redditus in varias mox de- 
cernendas novae Mazzariensis dioeceseos ne- 
cessarias dotationes impendantur, ea mensura, 
quae serenissimi eiusdem regis patroni deside- 
riis ac postulationibus respondeat. Atque in 
primis mensae Drepanensis episcopatui consul- 
turi, ut eiusdem antistites propriam dignitatem 
tueri atque impensas sustinere possint ad dioe- 
cesis regimen necessarias, eamdem mensam per- 
petua adsignatione constituimus atque adiudi- 
camus ex bonis ac redditibus abbatiae praedi- 
ctae sub titulo SSmae Trinitatis in annuo censu 
non minore unciis millibus, sive romanis bis- 
millibus et quatuorcentum scutatis. Insuper in- 
iungimus, ut ea bonorum donatio quam aiunt 
a bo. mem. canonico Ciantro De Luca Drepa- 
nensi pro episcopatu Drepani erigendo, quon- 
dam factam fuisse, in id porro vindicetur atque 
adhibeatur. 

Porro cum praefatae canonicales praebendae, 
ut ipse etiam serenissimus Siciliarum rex probe 
inspexit, redditus aliquatenus minores suppe- 
ditare censeantur iis qui novo eorum titulo, 
adnexorumque munerum rationi convenire vi- 
deantur, idcirco demandamus, ut pro supple- 
mento cathedralium harum praebendarum im- 
pendatur ac redditibus praefatae abbatiae summa 
non minor annuis unciis centum sive scutatis 
romanis biscentum et quadraginta, quo eorum- 


350 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


dem possessores propriam dignitatem sustinere | petuo assignamus palatium quod cathedrali ec- 


decentius valeant, et ad choralis officii partes 
diligenter explendas vehementius excitetur. 

Eo insuper consilio, ut occurri possit neces- 
sariis impensis sive ad fabricae cathedralis in- 
columitatem servandam, sive ad sacram supel- 
lectilem comparandam, praeter eos redditus qui 
forsan aliquando supererint post erectionem be- 
neficialium praebendarum de quibus superius 
mentio facta est, insuper ex antedictae abbatiae 
bonis ac redditibus perpetuo modo adsignamus 
atque constituimus annuam summam non mi- 
norem centum unciis, sive scutatis romanis 
biscentum quadraginta pro dotatione eius ca- 
thedralis, fabricae et sacrarii, praetereaque de- 
claramus, ut sarta tectaque maneant omnia et 
singula bona et quicumque census, si qui antea 
fortasse in hunc usum inibi extiterint, acceptum 
denique ratumque habemus promissum, quo se- 
renissimus rex asseruit factum iri, ut eadem 
cathedralis ecclesia hac prima vice instruatur 
necessaria supellectili ad pontificalia decenter 
obeunda. 

Item pro ecclesiastici seminarii, uti superius 
dictum est, quamprimum instituendi, dotatione, 
assignari atque in perpetuum constitui volu- 
mus pecuniae summam non minorem annuis 
biscentum unciis sive quatuorcentum et octo- 
ginta scutatis romanis, ex praefatae abbatiae 
Ssthae Trinitatis de Delia bonis ac redditibus 
desumendam. Cum illud in praesens haud satis 
constet, utrum praestet antedictae abbatiae a 
Ssma Trinitate nuncupatae redditus dispartiri, 
easque singulis recensitis dotationibus singil- 
latim adsignare, vel potius universa bona et 
redditus eiusdem abbatiae tribuantur penitusque 
adiudicentur mensae episcopali Drepanensi, ad- 
iecto siquidem onere atque obligatione, ut quo- 
tannis ex eadem mensa pendatur ea_pecuniae 
vis, quae pro singulis dotationibus superius 
designata est, demandamus ideo, ut exejuutor 
bullae, in id negotii inferius deputandi, alter- 
utrum, ceu commodius atque utilius pro rerum 
adiunctis visum fuerit, consilium queat  seli- 
gere, Ita tamen, ut super universis istiusmodi 
abbatialibus bonis, vel super eorum parte pro- 
tinus libera et pacifica possessio iniri valeat ad 
quemcumue id, iuxta alterutram ex ante dictis 
exituram rationem pertinuerit. Quandoquidem 
vero ex annuis memoratae abbatiae Ssmae Tri- 
nitatis de Delia redditibus pars quaedam absu- 
mitur in ecclesiasticis quibusdam pensionibus 
persolvendis, firmum ratumque habemus sere- 
nissimi regis propositum, ut dum usque ipsae 
pensiones perduraverint pecuniae vis ex arca 
spoliorum sediumque in Trinacria vacantium 
desumatur eademque in praedictas pensiones 
impendatur. Ut autem ecclesiae Drepanensis pro 
tempore episcopus proprias habeat aedes easque 
dignitati suae convenientes, pro ejusdem habi- 
tatione eiusque curiae episcopalis residentia, per- 


clesiae magis quam fieri potuerit proximum se- 
renissimus Siciliarum rex pollicitus est in prom- 
ptu illico futurum simul ac eadem ecclesia de 
pastore fuerit provisa ; ; itidemque perpetuo modo 
destinamus assignamusque aedificium satis am- 
plum pro seminario dioecesano ex praescripto 
sacrorum canonum instituendo, quaemadmodum 
ipsemet serenissimus rex se diligenter id effe- 
cturum spopondit. 

Ne vero quidquam illorum desit quod ad 
rectam dioecesis Drepanensis procurationem re- 
quiruntur, mandamus ac praecipimus, ut omnes 
et singulae scripturae, instrumenta, beneficiorum 
ac legatorum fundationes, testamenta aliaque 
cuncta documenta et tabulae quae ad res et 
personas oppidorum seu paroeciarum et loco- 
rum ut superius dismembrandorum, pertinent 
vel respiciunt, quam primum disquirantur, se- 
cernantur, et extrahantur a pristina cancellaria 
episcopali, protinusque inserantur et adserven- 
tur in cancellaria Drepanensis episcopatus, cu- 
ius ordinariae iurisdictioni, regimini et potestati 
eadem singillatim oppida cum territorlis et cae- 
teris adnexis in posterum ex praestabilita dis- 
membratione subiecta esse contigerit. 

Tum ex plenaria Nostra potestate hodierno 
utriusque Siciliae regi eiusque successoribus ve- 
niam seu ius impertimur nominandi intra tem- 
pus a iure praefinitum personam idoneam per 
Nos vel successores Nostros Romanos Pontifices 
in episcopum Drepanensem praeficiendam (quae 
siquidem in Urbem ad obtinendam apostolicam 
provisionem de more accedere teneatur), subin- 
deque declaramus quod praefatum ius exerceri 
quidem possit tam hac prima vice quam in 
futuris Drepanensis episcopatus vacationibus, 
quomodolibet dehince eventuris. 

Edicimus vero ac decernimus, ut episcopalis 
ecclesia Drepanensis metropolitico iuri archie- 
piscopi pro tempore Panormitani censeatur et 
sit perpetuo subiecta, iisqgue omnibus propterea 
fruatur facultatibus, exemptionibus, praeroga- 
tivis et iuribus quae ad caeteras suffraganeas 
Panormitani archiepiscopatus ecclesias legitime 
pertinent. 

Ne vero Drepanensis ecclesia episcopalis ido- 
neo administratore careat, quoadusque de suo 
pastore fuerit in consistorio provisa, concedi- 
mus atque demandamus, ut eius capitulum ca- 
thedrale intra octo dies ab exequutione ballae 
inferius praecipienda, valeat capitularia inire 
comitia ad vicarii capitularis electionem rite 
conficiendam. 

Praeterea praecipimus, ut fructus praefatae 
ecclesiae Drepanensis in futura illius provisione 
taxentur ad florenos auri de camera biscentum 
quinquaginta tria cum una ex tribus eiusdem 
floreni parte, atque adeo istiusmodi taxa in li- 
bris camerae apostolicae et sacri collegii de- 
scribatur. 


ANNO MDCCCXLIV. 


Postremo in earum rerum omnium, quae 
superius a Nobis sancita sunt, executorem de- 
putamus Coelestinum Cocle ecclesiae Patra- 
censis in partibus infidelium archiepiscopum, 
cum facultatibus necessariis et opportunis, ut 
ipse per se vel per aliam personam idoneam, 
in ecclesiastica dignitate constitutam, ab ipso- 
met subdelegandam omnia statuere ac decer- 
nere valeat, ut cuncta superius ordinata et cuncta 
constituta ad felicem exitum rite probeque per- 
ducantur; atque etiam cum facultate eidem exe- 
quutori sive eius subdelegato definitive pronun- 
ciandi super quacumque oppositione adversus 
praedicta quomodolibet oritura; iniuncta qui- 
dem ipsi obligatione diligenter in decreto exe- 
cutoriali distincte describendi fines totius dioe- 
ceseos Drepanensis, ut supra constitutae, ac 
mittendi huc intra sex menses ab expleta lite- 
rarum apostolicarum executione, exemplar au- 
thentica forma exaratum, decretorum omnium, 
quae in praedicta literarum executione emittet, 
ut in tabulario sacrae congregationis Consisto- 
rialis ex more asserventur. 

Praesentes vero literas et in eis contenta 
quaecumque etiam ex eo quod quilibet inter- 
esse habentes vel habere praetendentes vocati 
et auditi non fuerint, ac praemissis non con- 
senserint etiamsi expressa specifica et individua, 
mentione digni sint nullo umquam tempore de 
subreptionis vel obreptionis aut nullitatis vitio 
seu intentionis Nostrae vel quolibet alio licet 
substantiali et excogitato defectu notari, impu- 
gnari, vel in controversiam vocari, sed eas 
tamquam ex certa scientia ac potestatis pleni- 
tudine factas et emanatas perpetuo validas et 
efficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, atque ab 
omnibus ad quos spectat et quomodolibet spe- 
ctabit in futurum inviolabiliter observari de- 
bere, etsi secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari irritum prorsus et inane esse et fore vo- 
lumus atque decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, de suppressionibus committendis ad par- 
tes, vocatis quorum interest, aliisque Nostris et 
cancellariae apostolicae regulis nec non supra- 
dictarum ecclesiarum etiam iuramento, confir- 
matione apostolica, vel quavis alia roboratis 
statutis et consuetudinibus etiam immemorabi- 
libus privilegiis quoque indultis et concessio- 
nibus, quavis individua mentione dignis, omni- 
busque et singulis apostolicis et in synodalibus, 
provincialibus, universalibusque conciliis editis 
specialibus vel generalibus constitutionibus et 
ordinationibus. Quibus omnibus et singulis eo- 
rumque totis tenoribus ac formis etiamsi spe- 
cialis mentio, seu quaevis expressio habenda 
aut aliqua alia exquisita forma servanda foret 


Bye)4 


ipsorum tenores praesentibus pro expressis ha- 
bentes, ad praemissorum omnium et singulorum 
effectum latissime et plenissime ac specialiter 
et expresse derogamus, ceterisque contrariis 
quibuscumque. 

Praeterea etiam volumus, ut harum literarum 
transumptis etiam impressis manu tamen ali- 
cuius notarii publici subscriptis, et sigillo per- 
sonae in ecclesiastica dignitate constitutae mu- 
nitis, eadem prorsus fides adhibeatur ubique, 
quae ipsis praesentibus adhiberetur si forent ex- 
hibitae vel ostensae. 

Nulli ergo hominum omnino liceat hanc pa- 
ginam Nostrae suppressionis, dismembrationis, 
erectionis, annullationis, distinctionis, separa- 
tionis, applicationis, circumscriptionis, conces- 
sionis, assignationis, subiectionis, attributionis, 
statuti, indulti, declarationis, deputationis, com- 
missionis, mandati, decreti, derogationis ac vo- 
luntatis infringere, vel ei ausu temerario con- 
traire. Si quis autem hoc attentare praesum- 
pserit indignationem Dei ac beatorum Petri et 
Pauli apostolorum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud s. Petrum anno incar- 
nationis dominicae millesimo octingentesimo 
quadragesimo quarto, pridie kalendas iunii, 
pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXXXII. 


BULA 


Qua fit Siciliana circumscriptio ac Syracusana 
ecclesia cathedralis in ecclesiam archiepi- 
scopalem et metropolitanam erigitur '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 


ad perpetuam rei memoriam. 


In suprema militantis Ecclesiae specula, di- 
vinae providentiae consilio licet immerentes, col- 
locati, eo quoque debemus apostolica cura in- 
tendere, ut dioecesum quae nimis amplae vi- 
deantur, territoria circumscribamus finesque 
contrahamus, prout fidelium necessitas et salus 
exquirat. Iam vero ecclesiarum, Sicana in insula 
ultra Pharum extantium, territoria circumscri- 
benda esse, novasque constituendas dioeceses, 
ut christifideles ibi degentes accuratius atque 
expeditius regantur, id quidem iamdiu perspe- 
ctum est, ac notatum reperitur inter ea quae 
felicis recordationis Pius VII, praedecessor No- 
ster, in conventione cum Ferdinando I, clarae 
memoriae, Siciliarum rege, inita, provide sapien- 


t Ex libro Bullarum Apostolicarum existente in Cancellaria Syracusanae Archidioecesis, 


352 


terque sancivit. Porro carissimus in Christo 
filius Noster Ferdinandus II, eiusdem regni hae- 
res pientissimus praepositae dioecesum circum- 
scriptionis perficiendae nedum utilitatem verum 
etiam necessitatem probe animadvertit. Enim- 
vero adeo per Siciliam auctum esse constat po- 
pulorum numerum, ut ibi in praesens decies 
atque octingenta centena fere incolarum millia 
recenseantur, ac licet ea in insula tredecim 
dioeceses numerentur, adeo tamen vasta sunt 
illarum territoria, ut gregis copiae pastorum 
numerus impar omnino videatur. Sane ex iis 
populis plerique longis atque asperrimis iti- 
neribus ab episcopali sede distant ; ex quo fit 
ut raro admodum pastoris praesentia ac voce 
recreari ac moneri opportune possint, raro etiam 
in iis regionibus ipsum Confirmationis sacra- 
mentum ministretur, denique ut remissius ibi 
electum Christi frumentum succrescat. Idcirco 
praelaudatus Ferdinandus II, utriusque Siciliae 
rex illustris, avitae religionis studio incensus, a 
Nobis impense postulavit uti quamprimum tot 
ac tantis spiritualibus fidelium incommodis, 
apostolicae Nostrae auctoritatis ope mederemur. 
Quoniam vero episcopatuum, qui modo, exi- 
stunt, finibus contrahendis necesse omnino est, 
ut aliae sedes episcopales constituantur, ita de 
nova metropolitana sede erigenda etiam pro 
ecclesiarum suffraganearum commoditate cogi- 
tatum est. Ad hoc autem rite praestandum per- 
opportune se offert Syracusana civitas, quae 
quidem, uti ferunt, septingentesimo ac trige- 
simo anno ante Salvatoris adventum a Corin- 
thiorum duce Archia illuc appulsa colonia fun- 
data est, atque opum affluentia, doctrinarum 
bonarumque artium studio, nec non armorum 
peritia mirifice inclaruit. Postmodum vero licet 
sub Romanorum imperio, ac praesertim teter- 
rima Saracenorum incursione labefactata, de pri- 
stino honore deciderit, elegantibus tamen usque 
adhuc aedificiis aucta, in uberrimam atque amoe- 
nissimam sese explicat oram ad maris littus; 
praetérea multa habet ornata templa ac publica 
instituta, tum quae ad religionem, tum quae ad 
scientiarum atque honestarum literarum cul- 
tum spectant, nec non pleraque hospitia infir- 
mis atque egenis suscipiendis curandisque. In- 
super portu instructa, multorum militum prae- 
sidio munita, incolarum atque advenarum mul- 
titudine prae viarum commoditate frequens, fa- 
miliarum nobilitate ac splendore conspicua, re- 
rum commercio ditata usque adeo floret, ut 
nobiliores inter Trinacriae urbes merito adnu- 
meretur. In ea vero, praeter sex parochiales 
aliasque minores ecclesias, extat cathedrale tem- 
plum affabre structum ornatumque, Natali Vir- 
ginis Deiparae dicatum, et ab eximio canonico- 
rum collegio celebratum in divinis peragendis 
officiis. Illud vero praeclarum sane ac glorio- 
sum, quod eius ecclesiae episcopatus primo 
aerae christianae saeculo apostolica institutione 


ACTA GREGORII PP, XVI. 


insignis, subinde a sancto Martiano, Apostolo- 
rum Principis discipulo, susceptus est, cuius 
immortalis antistitis opera ac labore tam altis 
ibi est christiana fides defixa radicibus, ut bac- 
chante ethnicorum furore, fortissimorum marti- 


“rum sanguine Syracusana ecclesia perfusa co- 


ruscaret; quibus sane felicibus auspiciis prae- 
clara illa Christi seges coli coepta, adeo feli- 
citer progerminavit, ut ea dividenda in poste- 
rum, novisque operariis committenda esse vi- 
deretur. Quapropter, circumscriptis Syracusanae 
ecclesiae finibus per similes apostolicas literas 
pridie idus septembris anno millesimo octin- 
gentesimo decimo sexto a Pio VII, praedeces- 
sore Nostro, Calatayeronensis episcopalis sedes 
erecta est, quae tercentum sex ferme incolarum 
millia complecteretur ; itemque Nos, per apo- 
stolicas literas nuper datas apud s. Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo quarto, idibus maii, Neten- 
sem episcopatum constiluimus, qui biscentum ac 
triginta fere hominum millia comprehenderet. 
Quo profecto salutari consilio id perfectum est, 
ut Syracusani antistitis labor et cura minuere- 


| tur, et plurimarum animarum necessitatibus sa- 


tius in posterum consultum foret. At quemadmo- 
dum Syracusana ecclesia foecunda extitit alia- 


rum ecclesiarum parens, ita decet omnino, ut 


inter eas dignitate atque auctoritate praecellat. 
Id etiam convenire intelligens carissimus in 
Christo filius Noster Ferdinandus II, utriusque 
Siciliae rex, a Nobis petiit, ut ecclesiam Syra- 
cusanam praecellenti archiepiscopalis metropo- 


| litanae titulo, dignitate ac iurisdictione, aucto- 


aitate Nostra apostolica, augeremus. Iam vero 
gravibus, quae attulimus, rationum momentis 


| adducti, piis eiusdem regis votis obsecundan- 


dum duximus, tum quoad priscas ultra Pha- 
rum dioeceses circumscribendas novasque eri- 
gendas episcopales ecclesias, tum quoad cano- 


| nicam Syracusani archiepiscopatus institutio- 


nem. Quocirca matura deliberatione perpensis 


| omnibus, quae hac super re animadvertenda 


erant, ad omnipotentis Dei gloriam, ad catho- 
cae religionis incrementum et splendorem, nec 
non ad maiorem eorum Christi fidelium utilita- 
tem, Nos, Motu Proprio, certa scientia et apo- 
stolicae potestatis plenitudine, consensui etiam 
omnium et singulorum quomodocumque inter- 
esse habentium supplentes, et, quatenus opus 
sit, derogantes, ea oppida seu paroecias et loca, 
quae vulgari nomine hic modo describuntur, 
ab hodiernis eorum respective dioecesibus pror- 
sus distrahimus, dividimus, dismembramus ac 
segregamus, nempe a dioecesi Cephaludensi: Ca- 
stelluccio, Mistretta, Motta d’Affermo, Pessineo, 
Reitano, S. Stefano di Camastra, Tusa, Cer- 
davillaura ; a dioecesi Platiensi: Asaro, Leon- 
forte, Nissoria, S. Filippo d’Argird, Mirabella ; 
a dioecesi Mazzariensi: Balestrate, Borgetto, 
Capaci, Carini, Cinisi, Partenico, Terrasini, 


ANNO MDCCCXLIV. 


Torretta, Valguarnera, Regali; a dioecesi Agri- 
gentina: Castronuovo, Chiusa, Contessa, Giu- 
liana, Palazzo Adriano, Prizzi, S. Carlo; a dioe- 
cesi Nicosiensi Herbitensi: Alimena, Buonpietro, 
Castelbuono, Gangi, Geraci, Petralia Soprana, 
Petralia Sottana, S. Mauro, Bronte, Maletta, 
Capizzi, Cesard, S. Teodoro; a dioecesi Ca- 
taniensi: Caracci, Centorbi, Catenanuova, Re- 
galbuto, 
tayeronensi: Butera, Mazzarino, S. Maria Ni- 
scemi, Riesi, Terranova; proindeque omnes 
porro insimul quae inibi consistunt, parochia- 
les, collegiatas, succursales, cunctasque alias ec- 
clesias, oratoria, conventus et monasteria, item- 
que praeposituras si quae exstant, et saecularia 
quaeque ac quorumyis ordinum regularia bene- 
ficia, nec non utriusque sexus personas, habi- 
tatores et incolas tam laicos, quam clericos, 
presbyteros, beneficiatos et religiosos cuiuscum- 
que gradus, status, ordinis et conditionis a pri- 
stina eorum respective antistitum ordinaria iu- 
risdictione, potestate ac superioritate perpetuum 
pariter in modum eximimus omnino atque li- 
beramus. Istiusmodi dismembratione, divisione 
ac exemptione peracta ex oppidis seu paroeciis 
et locis modo recensitis cum omnibus quidem 
ac singulis consistentibus parochialibus, colle- 
giatis, succursalibus, ceterisque cunctis ecclesiis 
et oratoriis, conventibus, monasteriis, una cum 
praeposituris, si quae extent ; et saecularibus 
quibuscumque ac quorumyvis ordinum regula- 
ribus beneficiis, cumque habitatoribus et incolis 
tam laicis, quam clericis, presbyteris, benefi- 
ciatis et religiosis cuiuscumque gradus, status, 
ordinis et conditionis, non tamen exemptis, 
perpetuo modo unimus, coniungimus, penitus- 
que singillatim incorporamus archidioecesi Pa- 
normitanae illa quae nuncupantur: Castronuovo, 
Cerdavillaura ; alterum ab Agrigentina, alterum 
vero a Cephaludensi dioecesi, ut praefertur, dis- 
membrandum: archiepiscopali dioecesi Montis 
Regalis illa quae dicuntur: Capaci, Torretta, 
Cinisi, Carini, Balestrate, Borgetto, Partenico, 
Valguarnera, Regali, Terrasini, Prizzi, Chiusa, 
Palazzo Adriano, Giuliana, Contessa, S. Carlo; 
quorum sane oppidorum priora novem a Maz- 
zariensi, postrema vero sex ab Agrigentina dioe- 
cesi, uti supra statutum est, seiungenda sunt: 
dioecesi Cephaludensi illa quae vocantur: Ali- 
mena, Buonpietro, Castelbuono, Gangi, Geraci, 
Petralia Soprana, S. Mauro, Petralia Sottana, 
quaeque a Nicosiensi Herbitensi dioecesi, quem- 
admodum superius sancitum est, dividenda 
sunt: dioecesi Platiensi illa quae vocantur: 
Mazzarino, Terranuova, S. Maria Niscemi, Ries1, 
Butera, quaeque sunt a dioecesi Calatayero- 
nensi, ceu supra institutum est, secernenda : 
dioecesi Nicosiensi Herbitensi illa, quae appel- 
lantur : 
d’ Argird, Centorbi, Caracci, Regalbuto, Cate- 
nanuoya , quorum priora quatuor a Platiensi, 


Acra Grecoru XVI. Vol. III. 


Ramacca; denique a dioecesi Cala- | 


Asaro, Leonforte, Nissoria, S. Filippo | 


353 


reliqua autem a Cataniensi dioecesi, sicut prae- 
dictum est, segreganda sunt: dioecesi Cata- 
niensi illa, quae veniunt sub nomine: Bronte, 
Maletto, quaeque ex decreto, superius enun- 
ciato, a Nicosiensi Herbitensi dioecesi abstra- 
henda sunt: dioecesi Pactensi lla, quae nomi- 
nantur: Mistretta, Tusa, S. Stefano di Cama- 
stra, Motta d’Affermo, Castelluccio, Pettineo, 
Reitano, Capizzi, Cesard, S. Teodoro; quorum 
priora septem a Cephaludensi, posteriora au- 
tem a Nicosiensi Herbitensi dioecesi sunt de- 
trahenda, quomodo est supra demandatum: de- 
nique dioecesi Calatayeronensi illa quae utuntur 
cognomine: Mirabella, Rammacca, quorum al- 
terum a Platiensi, alterum autem a Cataniensi 
dioecesi auferendum, sicuti singillatim de omni- . 
bus superius indictum est; ac proinde declara- 
mus eadem cuncta oppida sive paroecias et loca 
cum omnibus antedictis singulisque annexis at- 
que accessoriis, quemadmodum supra disper- 
tila sunt, sic unita, coniuncta, incorporata cen- 
seri deberi, ut posthac iugiter cuiusque pro tem- 
pore antistitis, cui sunt assignata et attributa, 
ordinariae iurisdictioni, potestati atque regimini 
respective subsint atque obediant. Quum autem 
ubi nova istiusmodi antedesignatorum locorum, 
rerum et personarum destinatio inducta et con- 
stabilita fuerit, id etiam necessarium fore videa- 
tur, ut pro recta eorumdem oppidorum procu- 
ratione accessoria quaeque, principalia sequan- 
tur, idcirco demandamus ac praecipimus, ut 
omnes et singulae scripturae, instrumenta bene- 
ficiorum ac legatorum fundationes, testamenta 
aliaque cuncta documenta et tabulae quae ad 
res et personas oppidorum seu paroeciarum et 
locorum, uti superius dismembrandorum, perti- 
nent et respiciunt, quam primum disquirantur, 
secernantur et extrahantur a pristinis respective 
cancellariis episcopalibus, protinusque respective 
inserantur et adserventur in cancellariis archie- 
piscopatuum atque episcopatuum, quorum or- 
dinariae iurisdictioni, regimini et potestati ea- 
dem singillatim oppida cum territoriis et ceteris 
adnexis in posterum ex praestabilita circum- 
scriptione subiecta esse contigerit. Praeterea 
cum inter ea, quae speciali intuitu ac provi- 
dentia iure meritoque digna iudicantur, illud 
quoque recenseatur, quod altera scilicet e ca- 
nonicalibus Agrigentinae cathedralis praebendis 
antiquitus instituta congruam habeat dotationem 
ex decimis exigendis in praenunciato oppido Ca- 
stronuovo, Panormitanae Archidioecesi dein ad- 
iungendo; idcirco, ut eiusmodi canonicatus prae- 
benda perpetuo servetur incolumis, statuimus 
atque decernimus, ut eiusdem pro tempore pos- 
sessor nihilominus valeat eodem, quo antea, iure 
a regia etiam potestate et cura, quemadmodum 
pollicitum est, indesinenter tuendo, eas ipsas 
omnino decimas in memorato oppido Castro- 
nuovo libere exigere, percipere et frui. Quo- 
niam vero aliquot adolescentes ex iis oppidis 


45 


354. 


ab Agrigentina dioecesi dismembrandis in eius- 
dem seminarium, uti fertur, recipi, ibique gratis 
educari consueverant, quique ex eorum adole- 
scentium numero ceteris in studiorum curriculo 
praestitissent, ad maiorem in doctrinis progres- 
sum habendum, in collegio a ss. Augustino et 
Thoma nuncupato, sex annorum spatio rediti- 
bus ad id destinatis gratuito alebantur; idcirco 
ne quidquam detrimenti capiat eorumdem insti- 
tutio, declaramus atque statuimus, ut integris 
manentibus seminarii Agrigentini redditibus, tot 
insuper census tribuantur seminariis earum dioe- 
cesum, quibus memorata oppida seu paroeciae 
Agrigentinae adiungendae sunt, quot necessarii 
erunt alendis eodem numero, ac gratis insti- 
-tuendis, velut antea, adolescentibus in sacris 
_illis ecclesiasticae militiae tyrociniis, qui ex 
Agrigentinis oppidis seu paroeciis modo dis- 
membrandis, in Agrigentinae dioecesis semi- 
nario gratis hucusque educari consueverant, 
quemadmodum ex serenissimi utriusque Siciliae 
regis pietate et munificentia promissum est. 
Cumque pariter, ut adlatum est, in more in- 
stitutoque positum sit, ut omnes convictores, 
qui in Agrigentino seminario theologicae facul- 
tati student, quotannis subiiciantur experimento 
super peculiaribus theologicis tractationibus in- 
tra cuiusque scholastici anni curriculum per- 


actis, quique ceteris doctrinae atque ingenii — 


laude praeiverint academicis gradibus insignian- 
tur, emensoque theologalium studiorum trien- 
nio, qui iuvenes in praefatis annuis experimentis 
honorificentiores gradus obtinuerint, in Agri- 
gentinum collegium a ss. Augustino et Thoma 
nuncupatum, ac peculiaribus ad hoc redditibus 
instructum, sex annorum spatio alendi docen- 
dique pro vacantium. locorum numero admit- 
tantur; idcirco quum ecclesiastici iuvenes, ex 
iis oppidis ab Agrigentina dioecesi dismem- 
brandis oriundi, nequirent profecto illi interesse 
experimento, quod etiam in posterum, ut moris 
est, ab Agrigentini seminarii alumnis facien- 
dum erit; propterea ne praefato commodo pri- 
ventur iuvenes modo commemorati, volumus 
atque praecipimus, ut pro ecclesiasticis eisdem 
juvenibus oriundis ex oppidis ab Agrigentina 
dioecesi dismembrandis, et partim Panormita- 
nae, partim Montis Regalis dioecesi attribuen- 
dis, unum aut plura loca reserventur in eodem 
ss. Augustini et Thomae collegio, quae insti- 
tuta aequa proportione, respective ad praefatas 
paroecias pertinere dignoscentur, adiecta tamen 
lege ut eadem loca per concursum conferantur 
iis ex praedictis iuvenibus, qui a suis respe- 
ctive Ordinariis ad id electi fuerint, idemque 
concursus Agrigenti cura illius antistitis habea- 
tur. Hoc autem in loco illud etiam impense 
commendamus, ut quo praemio quinque uncia- 
rum donari ex legato solebant illi Agrigentinae 
dioecesis adolescentuli, qui in addiscendis ac 
memoria retinendis christianae doctrinae rudi- 


ACTA GREGORII PP. 


XVI. 


mentis caeteros superassent, eodem quoque in 
posterum, ex pia serenissimi regis liberalitate 
donentur. Cum praeterea ex dismembratione 
ditiorum quorumdam oppidorum a Calataye- 
ronensi dioecesi gravis metus irrepserit, ne ad 
eiusdem seminarii, exiguo censu praediti, sub- 
stentationem necessarii proventus deficiant, eo 
quod adolescentes, quorum annuis stipendiis 
maxime vigebat, ex iisdem oppidis haud am- 
plius in praedictum seminarium, ast alio post- 
modum diversuri sint, acceptissimam idcirco 
ac ratam habemus serenissimi regis sponsio- 
nem, qua cautum est, ut habita de istiusmodi — 
reddituum decremento aequa ratione, tantum 
perpetuo modo ex regia ipsius munificentia 
sufficiatur, quantum eiusdem Calatayeronensis 
seminarii incolumitas, atque adeo illius incre- 
mentum exquiret. Quum dein futurum sit, ut 
juxta praefatam circumscriptionem a dioecesi 
Nicosiensi Herbetensi dismembretur oppidum 
Bronte, ubi dioecesanum extat seminarium, il- 
ludque dioecesi Cataniensi adiungatur, id de- 
claramus, itidem ex eiusdem serenissimi regis 
condicto, quod nihilo secius in eo oppido ser- 
vetur sicuti antea in omnibus extiturum semi- 
narium ; verum in civitate Nicosiensi novum 
quamprimum instituatur seminarium pro eccle- 
siasticis huius dioecesis alumnis satis commo- 
dum, congrua ac perpetua insimul dotatione 
muniendum; quum autem dioecesis Platiensis, 
et altera Liparensis in praesentiarum careant 
ecclesiastico seminario, quo, iuxta sacri concilii 
Tridentini praescriptum, unaquaeque dioecesis 
praedita esse debet, ut ibi adolescentes in reli- 
gione, literis ac scientiis probe erudiantur, inde- 
que egressi sal terrae, lux mundi, et Christi 
bonus odor dici merito queant; idcirco com- 
mendamus quoque et iniungimus, ut in utra- 
que antedicta dioecesi quamprimum semina- 
rium instituatur, quemadmodum serenissimus 
idem rex edixit quamprimum factum iri. Quod 
modo spectat ad novum archiepiscopatum in 
insula ultra Pharum erigendum, Nos primum 
apostolica Nostra auctoritate episcopales eccle- 
sias nempe Syracusanam, Calatayeronensem et 
Platiensem hactenus suffraganeas archiepisco- 
patui Montis Regalis ; itidem Agrigentinam quae 
in praesentiarum suffragatur archiepiscopatui 
Panormitano, Cephaludensem denique ecclesiam 
hucusque suffraganeam Messanensi archiepisco- 
patui protinus ac singillatim a metropolitano 
iure, cui respective usque adhuc subiectae per- 
manserunt, perpetuo subtrahimus ac prorsus exi- 
mimus, ita ut ipsae omnes antedictae ecclesiae 
suffraganeae simulque earumdem respective ci- 
vitates, territoria et cunctae quae per ea loca 
comperiuntur ecclesiae sive parochiales, sive 
succursales, sive simplices, monasteria, con- 
ventus, ecclesiastica. quaeque instituta, nec non 
saecularia et quorumvis ordinum regularia be- 
neficia, quae in earum ecclesiarum oppidis 


ANNO MDCCCXLIV. 


Sive paroeciis atque territoriis extant, aeque et 
singulae utriusque sexus personae, incolae atque 
advenae tam laici quam clerici, presbyteri, bene- 
ficiati, religiosi cuiuscumque gradus, ordinis et 
conditionis, dehinc perpetuum in modum a pri- 
stina cui antehac respective suberant, metropo- 
litica iurisdictione, itidem sint respective exem- 
pta ac penitus avulsa. Quibus omnibus praeor- 
dinatis atque institutis eamdem Syracusarum 
ecclesiam tot nominibus commendatam sic cum 
aliis modo recensitis ecclesiis suffraganeis a 
prisco metropolitico iure exemptam pleneque 
liberam redditam, erigimus atque instituimus 
in archiepiscopalem et metropolitanam eccle- 
siam Syracusanam, ita ut in ea Syracusarum 
civitate sedes archiepiscopalis et metropolitana 
constituatur pro uno Syracusano archiepiscopo 
et metropolitano praesule, qui de aliorum ar- 
chiepiscoporum more usum habeat pallii atque 
crucis cum suis item capitulo, sigillo, arca, 
mensa, omnibusque archiepiscopalibus insigniis, 
privilegiis, honoribus, iuribus, quibus aliae ar- 
chiepiscopales metropolitanae ecclesiae earum- 
que antistites in Siciliae ultra Pharum regno, 
lis tamen exceptis, quae titulo oneroso vel ex 
speciali indulto aut privilegio obtenta sunt, 
utuntur et gaudent. Propterea Syracusarum 
proxime futurum antistitem elusque omnes suc- 
cessores perpetuo donamus nomine, titulo, di- 
gnitate ac iurisdictione archiepiscopali et me- 
tropolitica; proindeque ipsum eiusque succes- 
sores similiter decernimus perpetuo uti et frui 
cunctis ac singulis, quae archiepiscoporum et 
metropolitanorum propria sunt, iuribus, gratiis, 
privilegiis, praerogativis atque praeeminentiis, 
excepto usu pallii usque dum de more apud 
S. Sedem fuerit postulatum efflagitatumque. 
Ut autem futurus pro tempore archiepiscopus 
Syracusanus suam possit decenter tueri digni- 
tatem et oneribus archiepiscopatui metropo- 
litano inhaerentibus, sicuti par est, satisfacere, 
itidemque pro archiepiscopali mensa Syracu- 
sanae ecclesiae metropolitanae confirmamus per- 
petuoque adservamus eadem universa bona, iura 
et redditus, quae et qui ad ipsam episcopalem 
antehac mensam Syracusanam canonica adsi- 
gnatione iugique possessione pertinebant. Dein 
vero capitulum ipsum quod modo reperitur in 
antedicta ecclesia Syracusana constitutum, pri- 
maevo destituimus capituli cathedralis titulo, 
ac vestigio insignimus potiore capituli archie- 
piscopalis et metropolitani titulo, ita siquidem 
ut omnes ipsius praebendae in eodem penitus 
adserventur statu etiam quoad singularum di- 
gnitatem, titulum, praeeminentiam, officia et 
iura, pariterque ab hodiernis legitime possesso- 
ribus absque nova bullarum expeditione retineri 
indulgemus, iis utique quibuscumque superad- 
ditis honoribus, iuribus et oneribus quae in Si- 
ciliae ultra Pharum regno propria esse solent, 
istiusmodi capitulorum atque praebendarum. 


355 


Porro servari etiam volumus pro decenti et 
commoda Syracusani archiepiscopi habitatione 
priscum inibi extans episcopale palatium, ar- 
chiepiscopium posthac nuncupandum, itemque 
curiam et cum omnibus bonis, redditibus ac 
iuribus dioecesanum seminarium. Ut vero Sy- 
racusanae ecclesiae ad archiepiscopalis et metro- 
politanae fastigium, ceu dictum est, extollendae 
subsint de more suffraganeae episcopales eccle- 
siae, idcirco perpetuum in modum statuimus, 
ut superius memoratae ecclesiae Platiensis et 
Calatayeronensis nec non altera episcopalis ec- 
clesia Netensis, quam per similes apostolicas 
literas, datas idibus mali, sicuti iam praefatum 
est, ad id honoris ereximus, subiiciantur me- 
tropoliticae iurisdictioni archiepiscopatus Syra- 
cusani atque in eius suffraganeas ecclesias iu- 
giter destinentur; proindeque eidem pro tempore 
antistiti metropolitano in praenunciatas eccle- 
sias Platiensem, Calatayeronensem ac Netensem 
iura, privilegia, honores, facultates, iurisdictio- 
nem atque auctoritatem, quibus metropolitani 
archiepiscopi ex sacrorum canonum et aposto- 
licarum constitutionum praescripto in suffraga- 
neas pollent ecclesias, perpetuo similiter et vi- 
cissim concedimus et attribuimus. Quoad reli- 
quas autem suffraganeas ecclesias, de quibus 
actum est superius, declaramus atque decerni- 
mus, ut perpetuum in modum ecclesia Cepha- 
ludensis metropolitanae iurisdictioni archiepi- 
piscopi Panormitani, et ecclesia Agrigentina me- 
tropoliticae iurisdictioni archiepiscopi Montis Re- 
galis subiiciantur et respective in horum suffra- 
ganeas destinentur, ideoque utrique eorumdem 
archiepiscopatuum antistiti pro tempore exi- 
stenti in illas item respective ecclesias iura, 
privilegia , honores , facultates, iurisdictionem 
atque auctoritatem quibus metropolitani archie- 
piscopi ex sacrorum canonum et apostolicarum 
constitutionum praescripto in suffraganeas ec- 
clesias gaudent in ea insula Sicana, perpetuo 
similiter et respective concedimus atque attri- 
baimus. Denique in earum rerum omnium gra- 
vissimi sane momenti quae superius sancita a 
Nobis sunt, exequutorem deputamus atque con- 
stituimus venerabilem fratrem Coelestinum Co- 
cle, ecclesiae Patracensis in partibus infidelium 
archiepiscopum, cum omnibus siquidem facul- 
tatibus necessariis et opportunis, ut ipsemet, 
vel per se, vel per aliam personam in ecclesia- 
stica dignitate constitutam, ab eodem antedesi- 
gnato executore subdelegandam, ea cuncta sta- 
tuere et decernere licite valideque possit, ex 
quibus ad optatum effectum superiora singula 
decreta cumulate queant adduci, addita proinde 
ipsi executori sive illius subdelegato facultate 
definitive pronunciandi super quacumque op- 
positione adversus praemissa quomodolibet sub- 
oritura, iniuncta autem ipsi obligatione diligen- 
ter mittendi ad sacram Concistorialem congre- 
gationem intra sex menses ab expleta earum- 


356 


dem literarum apostolicarum executione, au- 
thentica quidem forma exaratum exemplar de- 
cretorum omnium, quae in praedictarum litera- 
rum exequutionem emiserit, ut in hoc eiusdem 
sacrae congregationis tabulario rite ad oppor- 
tunitatem custodiatur. 

Praesentes autem literas et in eis contenta 
quaecumque etiam ex eo quod quilibet inter- 
esse habentes vel habere praetendentes vocati 
et auditi non fuerint, ac praemissis non con- 
senserint etiamsi expressa, specifica et individua 
mentione digni sint, nullo unquam tempore de 
subreptionis et obreptionis aut. nullitatis vitio 
seu intentionis Nostrae, vel quolibet alio licet 
substantiali, et excogitato defectu notari, im- 
pugnari vel in controversiam vocari sed eas tan- 
quam ex certa scientia ac potestatis plenitudine 
factas et emanatas perpetuo validas et efficaces 
existere et fore, suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere, atque ab omnibus ad 
quos spectat et quomodolibet spectabit in fu- 
turum inviolabiliter observari debere, et si se- 
cus super his a quoquam quavis auctoritate 
scienter vel ignoranter contigerit attentari, irri- 
tum prorsus et inane esse et fore volumus at- 
que decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, de suppressionibus committendis ad par- 
tes vocatis, quorum interest, aliisque Nostris et 
cancellariae apostolicae regulis, nec non supra- 
dictarum ecclesiarum etiam iuramento, confir- 
matione apostolica, vel quavis firmitate alia 
roboratis, statutis et consuetudinibus etiam im- 
memorabilibus privilegiis quoque, indultis et 
concessionibus quamvis individua mentione di- 
gnis, omnibusque et singulis apostolicis et in 
synodalibus, provincialibus universalibusque con- 
ciliis editis, specialibus vel generalibus constitu- 
tionibus et ordinationibus. Quibus omnibus et 
singulis eorumque totis tenoribus ac formis, 
etiamsi specialis mentio seu quaevis expressio 
habenda aut aliqua alia exquisita forma ser- 
vanda foret, ipsorum tenores praesentibus pro 
expressis habentes ad praemissorum omnium 
et singulorum effectum latissime et plenissime 
ac specialiter et expresse derogamus, ceterisque 
contrarlis quibuscumque. 

Praeterea etiam volumus, ut harum literarum 
transumptis etiam impressis, manu tamen ali- 
cuius notarii publici subscriptis et sigillo per- 
sonae in ecclesiastica dignitate constitutae mu- 
nitis, eadem prorsus fides adhibeatur ubique, 
quae ipsis praesentibus adhiberetur si forent 
exhibitae vel ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat hance pa- 
ginam Nostrae suppressionis, dismembrationis, 
erectionis, annullationis, disiunctionis, separa- 
lionis, aggregationis, unionis, applicationis, cir- 
cumscriptionis, concessionis, assignationis, sub- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


iectionis, attributionis, statuti, indulti, declara- 
tionis, deputationis, commissionis, mandati, de- 
creti, derogationis ac voluntatis infringere vel 
ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc 
attentare praesumpserit, indignationem omni- 
potentis Dei ac beatorum Petri et Pauli aposto- 
rum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud sanctum Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo quarto, decimo tertio ka- 
lendas iunii, pontificatus Nostri anno decimo 
quarto. 


CCLXXXIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Numerum dierum festorum coercet pro locis 
dominio subiectis serenissimae Lusitaniae et 
Algarbiorum reginae '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Quum ex apostolici Nostri ministerii officio 
curare debemus, ut festorum dierum celebritas 
a christifidelibus religiose colatur, tum illud 
etiam ex paterno in omnes studio praestandum 
Nobis est, ut si eorumdem festorum dierum 
numerus temporalibus christifidelium necessita- 
tibus officere possit, eum pro locorum ac tem- 
porum ratione apostolica venia coerceamus. Ita- 
que, quum carissima in Christo filia Nostra se- 
renissima Lusitaniae et Algarbiorum regina fide- 
lissima per dilectum filium Joannem Petrum 
commendatorem de Migueis de Carvalho de 
Brito, suum apud Nos atque hance Sanctam Se- 
dem oratorem Nobis supplicaverit, ut, attentis 
gravissimis circumstantiis, quae florentes olim 
illas regiones perturbarunt, festorum dierum 
numerum ad certos limites cohibeamus, ut po- 
puli praesertim laboribus addicti summae an- 
gustiae consulatur, sicut fel. rec. Urbanus VIII, 
Benedictus XIV et Clemens XIV praedecessores 
Nostri benigne elargiti sunt, Nos eius votis li- 
benter duximus adnuendum. Quamobrem de 
consilio venn. fratrum Nostrorum S. R. E. car- 
dinalium sacris Ritibus praepositorum, hisce li- 
teris, auctoritate Nostra apostolica, decernimus 
ac statuimus, ut in omnibus ac singulis regio- 
nibus carissimae in Christo filiae Nostrae Lu- 
sitaniae et Algarbiorum reginae fidelissimae do- 
minio subiectis, praeter omnes dominicos dies, 
sub utroque praecepto in posterum serventur 
tantum festa Circumcisionis, Epiphaniae, Ascen- 
sionis, Corporis Domini et Natalis Domini Nostri 


1 Ex lure Pontificio de Propaganda Fide. 


ANNO 


Jesu Christi et Sacri Cordis Iesu, insuper festa 
Purificationis, Annunciationis, Assumptionis et 
Immaculatae Conceptionis beatae Mariae Virgi- 
nis, nec non festum servetur a meridie feriae V 
in coena Domini ad meridiem usque feriae VI 
in Parasceve, denique die -vigesima secunda ia- 
nuarii festum s. Vincentii martyris pro patriar- 
chatu Ulyssiponensi et regno Algarbiorum, die 
decima tertia iunii pro patriarchatu tantum 
praedicto festum sancti Antonii Patavini, ubi- 
que vero festum Nativitatis s. Ioannis Baptistae 
die vegesima quarta iunii et sanctorum apo- 
stolorum Petri et Pauli die vigesima nona iu- 
nii, et festum omnium Sanctorum die prima 
novembris. Caetera vero festa, quae hactenus 
de praecepto servari solita sunt, auctoritate 
Nostra apostolica penitus abolemus quoad prae- 
ceptum adstandi sacro et vacandi ab operibus 
servilibus, praeter tamen ecclesiasticas functio- 
nes, quae respectivis in ecclesiis sicut antea a 
clero peragi volumus, ac si revera de praecepto 
perdurarent. Praeterea festa sanctorum Patro- 
norum, qui solum in civitatibus ac locis dominio 
serenissimae Lusitaniae et Algarbiorum reginae 
fidelissimae subiectis praecipui sunt, quoad ex- 
trinseca transferri volumus in dominicam se- 
quentem cum missa solemni tantum de iisdem, 
firmis tamen remanentibus officio et missa die- 
bus iam adsignatis, servatisque in omnibus ru- 
bricis. Haec concedimus et mandamus, non ob- 
stantibus apostolicis constitutionibus et ordina- 
tionibus, caeterisque contrariis quibuscumque. 
Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima quarta iunii mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo quarto, 
pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXXXIV. 


LITTERAE: APOSTOLICAE 


Quibus liber gallice conscriptus Paroles d’ un 
Croyant, quo populi corrumpuntur ad or- 
dinem socialem dissolyendum, damnatur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
Venerabiles fratres, 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Singulari Nos affecerant gaudio illustria fidei, 
obedientiae ac. religionis testimonia, quae de 
exceptis ubique alacriter encyclicis Nostris li- 
teris, datis die decima quinta augusti anni mil- 
lesimi octingentesimi trigesimi secundi, perfe- 
rebantur, quibus sanam, et quam sequi unice 
fas sit, doctrinam de propositis ibidem capi- 


MDCCCXLIV. 


357 


tibus pro Nostri officii munere, catholico gregi 
universo denunciavimus. Nostrum hoc gaudium 
auxerunt editae in eam rem declarationes a 
nonnullis ex iis, qui consilia illa opinionumque 
commenta, de quibus querebamur, probaverant, 
et eorum fautores defensoresque incaute se ges- 
serant. Agnoscebamus quidem, nondum subla- 
tum malum illud, quod adversus rem et sa- 
cram et civilem adhuc conflari impudentissimi 
libelli in vulgus dispersi et tenebricosae quae- 
dam machinationes manifesto portendebant, 
quas idcirco, missis mense octobri ad ven. fra- 
trem episcopum Rhedonensem literis, graviter 
improbavimus. At anxiis Nobis maximeque 
ea de re sollicitis pergratum sane ac iucundum 
extitit, illum ipsum, a quo praecipue id Nobis 
moeroris inferebatur, missa ad Nos declaratione 
die decima prima decembris anni superioris, 
diserte confirmasse se doctrinam Nostris ency- 
clicis literis traditam unice et absolute sequi, 
nihilque ab illa alienum aut scripturum se esse, 
aut probaturum. Dilatavimus illico viscera pa- 
ternae caritatis ad filium, quem Nostris mo- 
nitis permotum luculentiora in dies documenta 
daturum fore confidere debueramus, quibus cer- 
tius constaret, Nostro ipsum iudicio et voce et 
re paruisse. 

Verum, quod vix credibile videbatur, quem 
tantae benignitatis affectu excepe ramus, imme- 
mor ipse Nostrae indulgentiae cito e proposito 
defecit, bonaque illa spes, quae de praece- 
ptionis Nostrae fructu Nos tenuerat, in irri- 
tum cessit, ubi primum, celato quidem nomine, 
sed publicis patefacto monumentis, nuper tra- 
ditum ab eodem typis, atque ubique pervul- 
gatum novimus libellum gallico idiomate, mole 
quidem exiguum, pravitate tamen ingentem, 
cui titulus Paroles dun Croyant. 

Horruimus sane, venerabiles fratres, vel ex 
primo oculorum obtutu, auctorisque caecitatem 
miserati intelleximus, quonam scientia prorum- 
pat, quae non secundum Deum sit, sed secun- 
dum mundi elementa. Enimvero contra fidem 
sua illa declaratione solemniter datam, captio- 
sissimis ipse ut plurimum verborum fictionum- 
que involucris oppugnandam evertendamque 
suscepit catholicam doctrinam, quam memo- 
ratis Nostris literis, tum de debita erga pote- 
states subiectione, tum de arcenda a populis 
exitiosa indifferentismi contagione, deque frenis 
inliciendis evaganti opinionum sermonumque 
licentiae, tum demum de damnanda omnimoda 
conscientiae libertate, teterrimaque societatum, 
vel ex cuiuscumque falsae religionis cultoribus, 
in sacrae et publicae rei perniciem conflatarum 
conspiratione, pro auctoritate humilitati No- 
strae tradita definivimus. 

Refugit sane animus ea perlegere, quibus ibi- 
dem auctor vinculum quodlibet fidelitatis sub- 


1 Ex Iure Pontificio de Propaganda Fide. 


358 


iectionisque erga principes disrumpere conatur, 
face undequague perduellionis immissa, qua 
publici ordinis clades, magistratuum contem- 
ptus, legum infractio grassetur, omniaque et 
sacrae et civilis potestatis elementa convellan- 
tur. Hinc novo et iniquo commento potestatem 
principum, veluti divinae legi infestam, imo 
opus peccati et Satanae potestatem in calu- 
mniae portentum traducit, praesidibusque sa- 
crorum easdem ac imperantibus turpitudinis 
notas inurit ob criminum molitionumgue foe- 
dus, quo eos somniat inter se adversus popu- 
lorum iura coniunctos. Neque tanto hoc ausu 
contentus, omnigenam insuper opinionum, ser- 
monum, conscientiaeque libertatem obtrudit, 
militibusque ad eam a tyrannide, ut ait, libe- 
randam dimicaturis fausta omnia ac felicia 
comprecatur, ‘coetus ac consociationes furiali 
aestu ex universo qua patet orbe advocat, et in 
tam nefaria consilia urgens atque instans com- 
pellit, ut eo etiam ex capite monita praescri- 
ptaque Nostra proculcata ab ipso sentiamus. 

Piget cuncta hic recensere, quae pessimo hoc 
impietatis et audaciae foetu ad divina huma- 
naque omnia perturbanda congeruntur. Sed il- 
lud praesertim indignationem excitat, religio- 
nique plane intolerandum est, divinas praescri- 
ptiones tantis erroribus adserendis ab auctore 
afferri et incautis venditari, eumque ad populos 
lege obedientiae solvendos, perinde ac si a Deo 
missus et inspiratus esset, postquam in sacra- 
tissimo Trinitatis augustae nomine praefatus 
est, sacr. Scripturas ubique obtendere, ipsa- 
rumque verba, quae verba Dei sunt, ad prava 
huiuscemodi deliramenta inculcanda callide au- 
dacterque detorquere, quo fidentius, uti in- 
quiebat s. Bernardus,. pro luce tenebras offun- 
dat, et pro melle, vel potius in melle, vene- 
num propinet, novum cudens populis evange- 
lium, aliudque ponens fundamentum praeter 
id, quod positum est. 

Verum tantam hanc sanae doctrinae illatam 
perniciem silentio dissimulare ab eo vetamur, 
qui speculatores Nos posuit in Israel, ut de 
errore illos moneamus, quos auctor et consum- 
mator fidei Jesus Nostrae curae concredidit. 

Quare auditis nonnullis ex venn. fratribus 
Nostris S. R. E. cardinalibus, Motu Proprio et 
ex certa scientia, deque apostolicae potestatis 
plenitudine, memoratum librum,. cui titulus 
Paroles d'un Croyant, quo per impium verbi 
Dei abusum populi corrumpuntur ad omnis 
ordinis publici vincula dissolvenda, ad utram- 
que auctoritatem labefactandam, ad seditiones 
in imperiis, tumultus rebellionesque excitandas, 
fovendas, roborandas, librum ideo propositiones 
respective falsas, calumniosas, temerarias, in- 
ducentes in anarchiam, contrarias verbo Dei, 
impias, scandalosas, erroneas, iam ab Ecclesia 
praesertim in Valdensibus, Wiclefitis, Hussitis, 
aliisque id generis haereticis damnatas conti- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


nentem, reprobamus, damnamus ac pro repro- 
bato et damnato in perpetuum haberi volumus 
atque decernimus. 

Vestrum nunc erit, venn. fratres, Nostris 
hisce mandatis, quae rei et sacrae et civilis 
salus et incolumitas necessario efHagitat, omni 
contentione’ obsecundare, ne scriptum istius- 
modi e latebris ad exitium emissum eo fiat 
perniciosius, quo magis vesanae novitatis libi- 
dini velificatur et quo latius ut cancer serpit 
in populis. Muneris vestri sit, urgere sanam 
de tanto hoc negotio doctrinam, vafritiemque 
novatorum patefacere, acriusque pro christiani 
gregis custodia vigilare, ut studium religionis, 
pietas actionum, pax publica floreant et au- 
geantur feliciter. Id same a vestra fide et ab 
impensa vestra pro communi bono instantia 
fidenter opperimur, ut eo iuvante, qui pater 
est luminum, gratulemur (dicimus cum S, Cy- 
priano) fuisse intellectum errorem et retusum 
et ideo prostratum, quia agnitum atque dete- 
ctum. 

Ceterum, lugendum valde est, quonam pro- 
labantur humanae rationis deliramenta, ubi quis 
novis rebus studeat, atque contra Apostoli mo- 
nitum nitatur plus sapere, quam oporteat sa- 
pere, sibique nimium praefidens veritatem quae- 
rendam autumet extra catholicam Ecclesiam, in 
qua absque vel levissimo erroris coeno ipsa in- 
venitur, quaeque idcirco columna ac firmamen- 
tum veritatis appellatur et est. Probe autem in- 
telligitis, venerabiles fratres, Nos hic loqui etiam 
de fallaci illo haud ita pridem invecto philoso- 
phiae systemate plane improbando, quo ex pro- 
iecta et effrenata novitatum cupiditate, veritas, 
ubi certo consistit, non quaeritur, sanctisque et 
apostolicis traditionibus posthabitis, doctrinae 
aliae inanes, futiles imcertaeque, nec ab Ec- 
clesia probatae adsciscuntur, quibus veritatem 
ipsam fulciri ac sustineri vanissimi homines 
perperam arbitrantur. 

Dum vero pro delata divinitus Nobis sanae 
doctrinae cognoscendae, decernendae custodien- 
daeque cura ac sollicitudine haec scribimus, per- 
acerbum ex filii errore vulnus cordi Nostro in- 
flictum ingemiscimus, neque in summo, quo 
inde conficimur, moerore, spes ulla est conso- 
lationis, nisi idem in vias revocetur iustitiae. 
Levemus idcirco simul oculos et manus ad 
eum, qui sapientiae dux est et emendator sa- 
pentium. Ipsumque multa prece rogemus, ut, 
dato illi corde docili et animo magno, quo vo- 
cem audiat patris amantissimi et moerentissimi, 
laeta ab ipso Ecclesiae, laeta Ordini vestro, laeta 
Sanctae huic Sedi, laeta humilitati Nostrae pro- 
perentur. Nos certe faustum ac felicem illum 
ducemus diem, quo filium hunc, in se reversum, 
paterno sinu complecti Nobis contingat, cuius 
exemplo magna in spe sumus, fore ut resipi- 
scant ceteri, qui eo auctore in errorem induci 
potuerunt, adeo ut una apud omnes sit pro 


ANNO MDCCCXLIV. 


publicae et sacrae rei incolumitate consensio 
doctrinarum, una consiliorum ratio, una actio- 
nam studiorumque concordia. Quod tantum 
bonum ut supplicibus votis Nobiscum a Do- 
mino exoretis, abs vestra pastorali sollicitudine 
requirimus et expectamus. In id autem operis di- 
vinum praesidium adprecantes, auspicem ipsius 
apostolicam benedictionem vobis gregibusque ve- 
stris peramanter impertimur. 

Datum Romae apud sanctum Petrum septimo 
kalendas iulias anno millesimo octingentesimo 


— quarto, pontificatus Nostri anno 
ecimo quarto. 


CCLKXXYV. 
BULLA 


Erectio fit novi episcopatus in oppido Iacii in 
Sicilia '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei, 


ad perpetuam rei memoriam. 


Quodcumque ad catholicae religionis incre- 
mentum ac spiritualem fidelium salutem con- 
ferre quoquo modo videatur, illud quidem pro 
Nostri apostolici muneris ratione libentissime 
exequimur, nec manum ab opere dimovendam 
censemus, nisi re, quantum in Nobis est, pe- 
nitus perfecta atque absoluta. Idcirco etsi ad 
uberiorem christiani gregis utilitatem, utque 
pientissima plurimorum vota et studiosissimae 
carissimi in Christo filii Nostri Ferdinandi Se- 
cundi utriusque Siciliae regis efflagitationes sa- 
lubriter obsecundarentur ecclesiarum ferme om- 
nium ultra pharum extantium canonicam cir- 
cumscriptionem decreverimus, et quemadmo- 
dum in Domino magis expediri Nobis visum 
est, novam exinde trium episcopatuum Neten- 
sis, Calatanisiadensis et Drepanensis erectionem 
effecerimus; nihilo tamen secius praelaudatus 
serenissimus rex uberius tantae operae protinus 
accessurum iudicavit, si alter episcopatus de- 
signaretur ex nova rursus circumscriptione Mes- 
sanensis et Cataniensis dioecesium, quarum 
altera hodie continet biscentum supra triginta 
guatuor animarum millia, altera vero centum 
ac circiter septuaginta capitum millia recenset. 
Itaque serenissimus idem rex proposuit, ut nunc 
pro tunc quum primum vacaverint, ecclesiae 
Messanensis et Cataniensis denuo circumscribe- 
rentur, itemque nunc pro tunc quum utriusque 
modo dictae ecclesiae circumscriptio contigerit, 


359 


sedes alterius novi episcopatus in oppido Jacii, 
quod vulgo dicitur - Acireale — apostolica No- 
stra auctoritate erigeretur, quandoquidem pro 
circumstantibus oppidis idoneum et magis di- 
gnum istiusmodi honore esse videatur. Nam 
Iacium amoeno in loco apud mare situm extat, 
fruiturque feracissimo territorio rerumque copia 
et affluenti commercio auctum, continet decen- 
tes domos, maiora etiam aedificia et templa; 
praesto habet aliqua pia opera vel jnstituta, 
inter quae patet quoque seminarium iam pri- 
dem per literas apostolicas, uti ferunt, com- 
mendatum religiosae Philippiadum patrum con- 
gregationi, arce militumque praesidio munitum 
usque adeo incolarum numero frequentatur, ut 
intra eius moenia adnumerentur plusquam vi- 
ginti capitum millia, optime excultis civibus, 
ac familiis generis nobilitate praestantibus gau- 
det, quodque maxime ad rem facit, inibi exurgit 
sub invocatione Sanctae Mariae ab Angelo An- 
nuntiatae, matrix ecclesia parochialis et colle- 
giata, per canonicos et mansionarios celebrata, 
bene constructa, satis ampla, exornata et sacra 
supellectili praedita, dignaque idcirco quae ad 
cathedralitatis dignitatem extollatur. Quod vero 
pertinet ad dotationes necessarias, propositum 
ac postulatum est ut in id praevia canonica 
suppressione adhibeantur bona et redditus ab- 
batiae a Sancta Maria (vulgo Roccamadore) 
nuncupatae, quae anno Domini millesimo cen- 
tesimo nonagesimo quinto pro patribus Cister- 
ciensibus fundata ex Bartholomaei de Luvy 
quondam comitis Panormitani et eius uxoris 
Desideriae pietate extat in pago idest (nel ca- 
sale di Tremestieri) insimulque adhibeantur 
bona et redditus abbatiae a Sancta Maria vul- 
gatim denominata (La Novara), quae pro prae- 
fatis item patribus Cisterciensibus fundata a 
Rogerio Normanno rege superest in loco dicto 
(Valdemone). Ambae siquidem abbatiae quas 
ferunt iamdiu ab iisdem Cisterciensibus relictas, 
et regio iurispatronatui subiectas fuisse nunc 
vacant, et singulis subductis oneribus atque 
impendiis, redditus suppeditare dicuntur huic 
negotio rite comparando necessarios. Ante di- 
ctam vero novae dioecesis Iaciensis in Sicilia 
ultra pharum erectionem eo etiam nomine op- 
portunissimam fore iudicavimus, quod ex una 
parte archiepiscopus pro tempore Messanensis, 
et Cataniensis episcopus curarum quibus gra- 
vantur mole aliquatenus expediti pastoralis. mu- 
neris officia in superstitem respective dioeceseos 
partem implere facilius poterunt, ex altera vero 
parte christifideles eorum fidei commissi ex im- 
pleto eiusmodi consilio, quod in conventione 
habita inter hanc Sanctam Sedem et regiam 
Siciliarum monarchiam sub anno millesimo 
octingentesimo decimo octavo initum est, ma- 
iorem profecto in spiritualibus commoditatem 


1 Ex Archivio Cancellariae Episcopalis Iacii, 


360 


utilitatemque praesentient. Hisce rebus omnibus 
matura deliberatione perpensis, contrariis qui- 
buscumque etiam speciali mentione dignis mi- 
nime obstantibus, atque adeo supplentes, qua- 
tenus opus sit, consensui omnium quomodo- 
cumgue interesse habentium, Motu Proprio , 
certa scientia et apostolicae potestatis plenitu- 
dine, ad maiorem Dei gloriam et christianae 
rei utilitatem, universa et singula quae sequun- 
tur iubemus atque decernimus. Verumtamen 
cum in praesentiarum antedictae ecclesiae Mes- 
sanensis et Cataniensis non sint vacantes, pari 
ratione praestabilimus atque iniungimus, ut 
eaedem praescriptiones nullum omnino sortian- 
tur effectum, antequam prima ipsarum eccle- 
siarum vacatio contingat. Quocirca nunc pro 
tunc a Cataniensi dioecesi, ubi adhuc centum 
et quadraginta millia circiter inhabitantium 
comperiri dicuntur, perpetuo dismembramus, 
prorsusque abscindimus et segregamus haec 
alia quinque oppida seu paroecias, quae vul- 
gatim nuncupantur: Aci—Reale, Aci—S. Anto- 
nio, Aci—Bonaccorso, Aci—Castello, Aci-—S. Fi- 
lippo Catena; a Messanensis autem archiepi- 
scopatus dioecesi, quam perhibent hodie con- 
tinere biscentum supra triginta quatuor incola- 
rum millia, haec perpetuum similiter in mo- 
dum dismembramus penitusque abscindimus et 
segregamus oppida seu paroecias octo, quae 
vulgo appellantur: Calatabiano, Castiglione , 
Fiumefreddo, Giarre, Mascali, Piedimonte, Ran- 
dazzo, Linguaglossa; proindeque ipsorum om- 
nium oppidorum seu paroeciarum insimul ter- 
ritoria et cunctas quae inibi extant ecclesias sive 
parochiales, sive succursales , sive simplices, 
oratoria, monasteria, conventus, ecclesiastica 
quaeque instituta, nec non saecularia et quo- 
rumvis ordinum regularia beneficia, quae in 
praefatis oppidis seu paroeciis atque territoriis 
reperiuntur aeque ac singulas utriusque sexus 
personas incolas atque advenas tam laicos quam 
presbyteros beneficiatos religiosos cuiuscumque 
gradus, status, ordinis et conditionis ab ordi- 
naria iurisdictione, potestate, superioritate an- 
tistitum ecclesiarum sive dioecesium antedicta- 
rum respective pariterque perpetuum in modum 
eximimus ac liberamus. Memoratum insuper 
Jacii oppidum quippe quod perhibetur posse 
inibi propter rerum opportunitatem accommo- 
datius ac decentius quam in ceteris finitimis 
oppidis institui haberique sedem pro episcopo 
honestamus civitatis episcopalis titulo, illudque 
in posterum frui volumus omnibus et singulis 
honoribus, iuribus, privilegiis et praerogativis, 
quibus aliae in Sicilia ultra pharum civitates 
episcopales earumque cives gaudent atque u- 
tuntur. 

Contra vero cum praestet ut mox novum 
dignioremque statum adquirat ea matrix eccle- 
sia parochialis et collegiata Iacensis, quae sub 
invocatione Beatae Mariae Virginis ab Angelo 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Annunciatae ceteris in eo oppido supereminet 
ab eadem ecclesia (reservata nempe parochia- 
litate prouti antea cum singulis adnexis hono- 
ribus atque oneribus indesinenter exercenda) 
auferimus atque extinguimus pristinum colle- 
gialitatis titulum, ita quidem ut is una cum 
eo capitulo collegiali suppressus intelligatur et 
sit cum omnibus hactenus impetratis vel quae- 
sitis adhibitisque favoribus, gratiis, praeroga- 
tivis et privilegiis qaibuscumque. Praeterea Iacii 
templum superius laudatum erigimus perpetuo- 
que constituimus in novam cathedralem eccle- 
siam adeo ut eadem, retento utique primaevo 
titulo Beatissimae Virginis Mariae ab Angelo 
Annunciatae, conservataque veluti antea paro- 
chiali animarum cura, cathedralis Iaciensis de- 
inceps denominetur ac e vestigio in ipsa per- 
petuo pariter modo erigimus atque constabili- 
mus sedem, cathedram et dignitatem episcopa- 
lem pro uno deinceps episcopo Jaciensi nuncu- 
pando, qui eidem ecclesiae, civitati et dioecesi 
Jaciensi inferius assignandae praesit, synodum 
dioecesanam convocet, nec non omnia et sin- 
gula quaeque iura, officia et munia episcopalia 
habeat exerceatque cum suo capitulo cathedrali 
mox constituendo, ibidemque-cum arca, sigillo, 
mensa et curia episcopali ceterisque cathedra- 
libus insigniis, iuribus ac iurisdictionibus, prae- 
eminentiis, praerogativis ac privilegiis indultis- 
que realibus, personalibus atque mixtis, quibus 
aliae cathedrales ecclesiae in Siciliae regno ultra 
pharum consistentes earumque praesules gau- 
dent, dummodo ex peculiari privilegio non sint 
eis attributa. Proinde mandamus, ut cathedralis 
istiusmodi ecclesia protinus instruatur sacra su- 
pellectili etiam ad pontificalia exercenda, quem- 
admodum ex serenissimi Siciliarum regis pietate 
et cura pollicitum est. Ut vero cathedralis ec- 
clesia Iaciensis proprium habeat territorium 
eiusque pro tempore antistites episcopalem iu- 
risdictionem exercere intra eius ambitum valeant, 
memoratam Jaciensem civitatem et cetera cun- 
cta loca, oppida seu paroecias supra assigna- 
tas, singillatim recensitas a Cataniensis episco- 
patus ac etiam Messanensis archiepiscopatus 
dioecesibus avulsas, et ab eorum Ordinariorum 
respective iurisdictione exemptas, insimulque 
ibi consistentes, et consistentia beneficia quae- 
que, ecclesias, monasteria, pia instituta, nec 
non utriusque sexus et regulares personas, non 
tamen exemptas, tam clericos, quam presbyte- 
ros et beneficiatos quoscumque illic degentes 
novae praedictae ecclesiae episcopali Iaciensi 
illiusque pro tempore futuro praesuli pro suis 
civitate, dioecesi, clero et populo perpetuo as- 
signamus eiusque ordinariae iurisdictioni, po- 
testati ac superioritati subiicimus. Insuper, ut 
ea in ecclesia Beatae Virginis Mariae ab Angelo 
Annunciatae divina officia cateraeque sacrae 
functiones a praebendato ecclesiasticorum coetu, 
rite ac perenniter expleri possint ibidem erigi- 


ANNO MDCCCXLIV. 


mus et constabilimus condecens capitulum ca- 
thedrale, illudque componi volumus ex eisdem, 
quae reperiri dicuntur in hodierno collegialitatis 
statu dignitatibus et canonicatibus, atque ex 
eisdem item mansionariis seu beneficiatis qui- 
buscumque cum omnibus ‘profecto iuribus, ho- 
noribus et oneribus istiusmodi capitulis et per- 
sonis per sacros canones concessis atque attri- 
butis, proindeque decernimus ut tres illae di- 
gnitates et aliae duodecim praebendae canoni- 
cales quae pro totidem in ipsa collegiata cano- 
nicis fundatae inveniuntur, respective praeclaro 
et praestantiore dignitatum et canonicatuum 
cathedralium titulo, itidemque titulo mansio- 
nariatuum seu beneficiorum cathedralium do- 
nentur reliquae illae duodecim praebendae, qua- 
rum sex pro totidem mansionariis animarum 
cura fungentibus, quatuor vero aliae pro toti- 
dem mansionariis choralibus, binae demum 
aliae pro duobus caeremoniarum magistris ibi- 
dem constitutae sunt; nihilominus declaramus, 
quod sex illis mansionariis praebendis omnino 
ut ante adhaereat animarum cura ab eorum 
rectoribus pristino more indesinenter exercenda. 
Concedimus vero ut tam tres illae post ponti- 
ficalem dignitates in eo cathedrali capitulo prae- 
eminentiam secum allaturae quam ceterae an- 
tedictae praebendae canonicales, atque etiam 
mansionariae seu beneficiales prima vice reti- 
neantur absque ulla bullarum expeditione, ab 
illis respective rectoribus, qui eas tunc temporis 
possidebant. Quandoquidem vero nulli ex ca- 
nonicalibus praebendis modo memoratis iniun- 
cta sint officia obligationesque theologalis nul- 
lique officium et obligationes poenitentiariae, 
idcirco enixe commendamus, imo etiam iniun- 
gimus, ut alteri ex iisdem canonicalibus prae- 
bendis (iis verumtamen exceptis, quae forsan 
iurispatronatui fuerint obnoxiae) officium et ob- 
ligationes canonici theologalis, alteri officium 
et obligationes canonici poenitentiarii distincte 
stabiliterque adiiciantur, ac propterea deman- 
damus ut utriusque istiusmodi canonicatus col- 
latio in posterum rite fiat praevio candidatorum 
experimento, iuxta sacrorum canonum et sacri 
concilii Tridentini praescriptum. Et quoniam 
ex redditibus praedictarum abbatiarum regii 
patronatus ut supra commemorati certa pecu- 
niae vis inferius designanda cessura sit in sup- 
plementum praebendarum canonicalium cathe- 
dralis Iaciensis ecclesiae, declaramus ac statui- 
mus, ut per modum regulae reservata Sanctae 
Sedi Apostolicae collatione primae post ponti- 
ficalem dignitatis capitularis, itemque liberis 
permanentibus prout de iure collationibus prae- 


bendarum theologalis, poenitentiariae et curatae | 


serenissimo eidem regi ius sit nominandi ad 
illum numerum praebendarum capitularium , 
quae ut reapse habent aut considerari poterunt, 
perinde ac si haberent integram dotationem in 
ea reddituum abbatialium parte, quae eidem 


Acta Grecorit XVI. Vol. II. 


361 


capitulo assignanda veniet. Nisi vero quotidia- 
nae distributiones in antedicta collegiata eccle- 
Sia praestiterint, volumus ac mandamus, ut ad 
diligentiorem capitularium munerum observan- 
tiam promovendam eaedem ex praescripto sa- 
crorum canonum penes ipsius capitulum cathe- 
dralitatis uti supra titulo ac dignitate honestan- 
dum constabilientur ex tertia parte reddituum 
singularum praebendarum capitularium aut tan- 
tundem in hunc usum aliunde constituatur. Ut 
autem novae cathedralis capituli dignitati maior 
item splendor ac honos in ecclesiasticis fun- 
ctionibus peragendis accedat, facultatem imper- 
timur, ut tam tres illi dignitarii, quam ceteri 
omnes canonici et praefati mansionarii seu be- 
neficiati deinceps perpetuo possint eadem utique 
indumenta et insignia choralia, quibus respe- 
ctive utuntur aliorum capitulorum cathedralium 
in Sicilia ultra pharum extantium canonici et 
beneficiati (iis tamen exceptis, quae speciali 
gratia et privilegio obtenta fuerint) deferre, 
gestare illisque uti libere ac licite valeant tam 
in dicta cathedrali Iaciensi, tam etiam extra 
illam, quoties nempe capitulariter sive ad pu- 
blicas supplicationes, sive ad sacra solemnia, 
sive ad alios ecclesiasticos actus convenerint. 
Pro recto insuper capituli eiusdem regimine, 
accurataque rerum administratione veniam quo- 
que et potestatem facimus conficiendi etiam ex 
integro statuta capitularia, ordinationes atque 
decreta sacris nemmpe canonibus, apostolicis con- 
stitutionibus et oecumenicae synodo Tridenti- 
nae decretis penitus consentanea, quae tamen 
ab ordinario antistite perpendenda et appro- 
banda sint, ut robur et efficaciam legis queant 
obtinere; proptereaque eidem capitulo cathe- 
drali ius attribuimus gaudendi omnibus et sin- 
gulis gratiis, honoribus et praerogativis, privi- 
legiis atque indultis quibuscumque, queis fruun- 
tur cetera ecclesiarum cathedralium capitula in 
praedicta ultra pharum insula, dummodo legi- 
time in usu sint, nec fuerint ex peculiari con- 
cessione vel titulo oneroso data et quaesita. 
Quibus rebus omnibus sic praeordinatis maximi 
quoque interest, ut constitutioni tot bonorum 
stabilium prospiciatur, quot necessaria sunt 
pro quibusque dotationibus constabiliendis, vi- 
delicet pro mensa episcopatus laciensis, pro 
dioecesano seminario, ut infra instituendo, pro 
supplernento inferendo praebendis capitularibus, 
pro illius’ denique cathedralis fabrica et sacrario 
ad sustinendas expensas continuo superventuras, 
ut ipsius ecclesiae aedificium incolume orna- 
tumque servari valeant, utque sacra supellex 
ac cetera ad divinum cultum decenter exercen- 
dum vel necessaria vel opportuna iugiter queant 
comparari. At enim cum hodie videatur ad sin- 
gulas huiusmodi dotationes nihil aliud in bonis 
stabilibus vel facilius vel accommodatius praesto 
esse posse, quam bona stabilia ac redditus ea- 
rum abbatiarum vacantium, quarum altera nun- 


46 


y 


362 


cupata a Sancta Maria, vulgo di Roccamadore, 
dicitur (deductis oneribus deductaque tertia 
parte reddituum impendenda ex more in pen- 
sionem ecclesiasticam) suppeditare quotannis 
uncias nongentas et septuaginta, sive scutata 
romana bismillia super octo et viginti. Altera 
autem a Sancta Maria, vulgo La Novara nun- 
cupata, (quae deductis oneribus deductaque 
tertia parte reddituum erogandorum in usum 
ecclesiasticum modo memoratum) praebere di- 
citur quolibet anno uncias quatuorcentum et 
octoginta octo, sive scutata romana millia et 
centum septuaginta unum supra obolos viginti, 
idcirco utrasque abbatias modo indicatas omnino 
supprimimus ac perpetuo abolemus cum omni- 
bus primaevis quibuscumque iuribus, honoribus, 
praerogativis, favoribus et gratiis quoquomodo 
hucusque attributis, ac etiam quaesitis, eo sci- 
licet intuitu, ut earumdem supprimendarum 
abbatiarum bona et redditus in varias mox 
decernendas novae Iaciensis dioeceseos necessa- 
rias dotationes impendantur, et perpetuum in 
modum constituantur ea scilicet mensura infe- 
rius designanda, quae serenissimi regis patroni 
desideriis et postulationibus respondeat. Quam- 
obrem ut futuri pro tempore antistites ecclesiae 
Iaciensis, quemadmodum par est, valeant de- 
center episcopalem dignitatem tueri, atque im- 
pensis occurrere ad rectum eiusdem dioeceseos 
regimen necessarlis, mensam illius episcopatus 
perpetua assignatione constituimus ex bonis ac 
redditibus praedictarum abbatiarum Sanctae 
Mariae di Roccamadore et Sanctae Mariae La 
Novara, usque ad annuas reddituum uncias mille, 
quae bismillibus et quadringentis scutatis ro- 
manis aequiparantur. 

Quum vero ex eiusdem etiam serenissimi 
regis sententia aequum videatur, ut hodiernae 
in collegiata superius memorata extantes cano- 
nicales praebendae aliquo censu augeantur sta- 
tim ac praestantior, ceu praefertur, cathedrali- 
tatis honor officiorumque augmentum iisdem 
accesserit, eisdem idcirco nunc pro tunc stabi- 
liter assignamus ex bonis atque redditibus ea- 
rum, ut supra dictum est, supprimendarum 
abbatiarum congruum supplementum usque ad 
annuas uncias biscentum, sive scutata romana 
quatuorcentum et octoginta. 

Ad sustinendas autem expensas necessarias 
et opportunas pro manutentione atque incolu- 
mitate fabricae cathedralis Iaciensis, atque adeo 
pro divini cultus splendore inibi servando ex 
abbatiarum antedictarum bonis ac redditibus 
perpetuo assignamus atque constituimus annuam 
summam unciarum quinquaginta octo, idest 
summam scutatorum romanorum centum et 
triginta novem super obolos viginti. Quoniam 
vero necessarium inprimis est ut adolescentes 
clerici pietate ac bonis artibus probe instituan- 
tur, ut in vinea Domini tamquam arbusculae 
recte succrescant uberes aliquando fructus al- 


ACTA GREGORII PP, XVI. 
a 


laturae, idcirco volumus ac mandamus, ut iuxta 
praelaudati serenissimi regis sponsionem semi- 
narium dioecesanum ad Tridentinorum cano- 
num formam atque praescripta opportunis rebus 
instructum quamprimum instituatur. Itaque in 
eiusmodi seminarii dotationem assignamus an- 
nuas uncias biscentum, sive romana scutata 
quatuorcentum atque octoginta ex earumdem 
abbatiarum vacantium Sanctae Mariae de Roc- 
camadore et Sanctae Mariae La Novara reddi- 
tibus desumendam. Verumtamen, cum in prae- 
sens haud satis innotescat num futurum sit 
utilius ut tot dispertiantur bona ac redditus prae- 
fatarum abbatiarum quot oporteant ad unam- 
quamque ex recensitis dotationibus constituen- 
dam, an potius universa bona ac redditus prae-- 
fatarum abbatiarum tribuantur penitusque ad- 
iudicentur mensae episcopali Iaciensi, adiecto 
siquidem onere atque obligatione, ut hoc in casu 
quotannis ac singillatim ex eadem mensa prae- 
stentur omnes antedictae dotationes, hance ob 
rem demandamus ut infrascriptus harum lite- 
rarum exequutor in id negocii inferius depu- 
tandus alterutrum ceu commodius atque utilius 
pro rerum circumstantiis visum fuerit consilium 
queat seligere, illudque ita in decretis perpetuo 
mandare, ut super universis istiusmodi abba- 
tialibus bonis vel super eorum parte libera et 
pacifica possessio protinus inire valeat ad quem- 
cumque id iuxta alterutram ex antedictis exti- 
turam rationem pertinuerit. Istiusmodi rebus 
positis et constitutis dein. pro decenti et propria 
antistitis ecclesiae [aciensis habitatione eiusque 
curiae episcopalis residentia perpetuo assigna- 
mus palatium, quod cathedrali ecclesiae magis 
quam fieri potest proximum, serenissimus Si- 
ciliarum rex pollicitus est in promptu illico 
fore quum primum eadem ecclesia de pastore 
fuerit: provisa, itemque perpetuo modo desti- 
namus et assignamus aedificium satis amplum 
pro seminario dioecesano ex praescripto sacro- 
rum canonum instituendo, quemadmodum ipse- 
met serenissimus rex se curaturum atque effe- 
clurum spopondit. Ut vero nihil desit eorum 
quae ad rectam dioecesis Iaciensis procurationem 
necessaria esse videantur, futuro illius episcopo 
eiusque successoribus veniam tribuimus, ut ipse 
per se vel per alias personas pro rerum et pro 
locorum opportunitate libere nulloqgue sumptu 
in archiviis archiepiscopatus Messanensis et epi- 
scopatus Cataniensis omnes et singulos inibi 
extantes libros, scripta et instrumenta quomo- 
documque respicientia oppida, paroecias, cuius- 
cumque generis pias institutiones, iura et per- 
sonas, quae episcopatui Iaciensi subiecta esse 
contigerit, perquirere, extrahere, aut saltem 
copias inde inscribere, authentico etiamsi opus 
fuerit sigillo item muniendas eademque inserere 
et adservare in cancellaria novi episcopatus Ia- 
ciensis possit et valeat. Simul ac opus huius- 
modi rite ad exitum perductum fuerit, hodierno 


ANNO MDCCCXLIV., ~ 


utriusque Siciliae regi eiusque successoribus 
apostolica Nostra auctoritate veniam seu ius 
impertimur nominandi tam prima vice, quam 
in subsequentibus Iaciensis episcopatus vacatio- 
nibus, intra tempus a iure praefinitum perso- 
nam idoneam per Nos et’ successores Nostros 
Romanos Pontifices existentes, in episcopum 
Taciensem praeficiendam, quae siquidem in Ur- 
bem ad obtinendam apostolicam provisionem 
de more accedere teneatur. Declaramus tamen, 
atque omnino cautum esse volumus, ut omnia 
et singula, quae superius disposita et mandata 
sunt nequeant quidquam roboris obtinere nul- 
lumque realem vel actu formalem effectum 
sortiri queant nisi quum primum evenerit tam 
Messanensis, quam Cataniensis ecclesiae vacatio. 
Ceterum ubi primum alterutra ex antedictis ec- 
clesiis vacare contigerit, praecipimus ac man- 
damus, ut omnia protinus et singula ipsius 
oppida seu paroeciae, inde ceu supra inditum 
est dismembrandae ad novam Jaciensis episco- 
patus dioecesim componendam attribuantur, et 
obnoxiae per se sint episcopali administrationi 
alterutrius sive Messanensis sive Cataniensis ec- 
clesia dein primum vacaverit. Tunc enim omnia 
et singula superius decreta plenarium illico ro- 
bur atque effectum assequentur ; praeterea quum 
aequum sit, ut qui aliquod sentit icommodum 
is sentiat quoque commodum, idcirco praeci- 
pimus, ut favore praefati administratoris aliqua 
pars reddituum episcopalis mensae laciensis ar- 
bitrio et prudentia executoris literarum aposto- 
Jicarum inferius deputandi pro rata temporis 
administrationis praestabiliatur, eaque suo tem- 
pore eidem administratori fideliter tribuatur. 
Ne vero Jaciensis ecclesia vacationis tempore 
administratore prorsus careat quandoque de novo 
pastore fuerit in consistorio provisa, cathedrali 
eiusdem capitulo veniam impertimur, ut eius 
capitulum cathedrale intra octo dies ab execu- 
tione praesentium literarum inferius designanda 
comitia capitularia inire valeat ad electionem 
vicarii capitularis iuxta sacrorum canonum prae- 
scripta conficiendam. Sicuti autem in more 
positum est, praecipimus ut fructus praefatae 
ecclesiae JIaciensis in futura illius provisione 
taxentur ad florenos auri de camera biscentum 
quingquaginta. tres cum una ex tribus eiusdem 
floreni parte, atque adeo istiusmodi taxa in 
libris camerae apostolicae et sacri collegii de- 
scribatur. Porro ut omnia denique et singula, 
quae a Nobis ut supra disposita sunt ad suum 
rite perducantur effectum, venerabilem fratrem 
Coelestinum Cocle ecclesiae Patracen. in par- 
tibus infidelium archiepiscopum eligimus et de- 
putamus cum facultatibus necessariis et oppor- 
tunis, ut ipse per se vel per aliam personam 
in ecclesiastica dignitate constitutam ab ipsomet 
subdelegandam omnia statuere ac decernere va- 
leat, ut cuncta superius constituta ad felicem 
exitum rite perducantur, atque etiam cum fa- 


363 
o 

cultate eidem exequutori vel eius subdelegato 
definitive pronunciandi super quacumque op- 
positione adversus praedicta quomodolibet ori- 
tura, iniuncta ipsi obligatione diligenter in de- 
creto executoriali districte describendi fines to- 
tius dioecesis Iaciensis ut supra constituta, nec 
non mittendi ad hanc Sanctam Sedem intra sex 
menses ab expleta literarum apostolicarum exe- 
quutione exemplar authentica forma exaratum 
omnium decretorum, quae in praedicta litera- 
rum exequutione emittet ad hoc ut in tabulario 
sacrae congregationis Concistorialis de more 
asserventur. 

Praesentes vero literas et in eis contenta quae- 
cumque, etiam ex eo quod quilibet interesse ha- 
bentes vel habere praetendentes auditi non fue- 
rint ac praemissis non consenserint, etiamsi ex- 
pressa, specifica atque individua mentione digni 
sunt, nullo unquam tempore de subreptionis vel 
obreptionis aut nullitatis vitio seu intentionis No- 
strae vel quolibet alio licet substantiali et ex- 
cogitato defectu notari, impugnari vel in con- 
troversiam vocari posse, sed eas, tanquam ex 
certa sclentia ac potestatis plenitudine factas et 
emanatas, perpetuo validas et efficaces existere ac 
fore suosque plenarios et integros effectus sortiri 
et obtinere, atque ab omnibus ad quos spectat 
inviolabiliter observari debere, et si secus super 
his a quoquam quavis auctoritate scienter vel 
ignoranter contigerit attentari, irritum prorsus 
et inane esse et fore volumus atque decernimus. 

Non obstantibus de iure quaesito non tol- 
lendo, de suppressionibus committendis ad par- 
tes, vocatis quorum interest, aliisque Nostris et 
cancellariae apostolicae regulis, necnon in syn- 
odalibus, provincialibus universalibusque con- 
ciliis editis specialibus vel generalibus consti- 
tutionibus et ordinationibus apostolicis et qui- 
busvis aliis Romanorum Pontificum praedeces- 
sorum Nostrorum dispositionibus , ceterisque 
contrariis quibuscumque. 

Volumus praeterea ut harum literarum tran- 
sumptis etiam impressis, manu tamen alicuius 
notarii publici subscriptis, et sigillo personae 
in ecclesiastica dignitate constitutae munitis, ea- 
dem prorsus fides adhibeatur, quae ipsis praesen- 
tibus adhiberetur, si forent exhibitae vel ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat paginam 
hanc Nostrarum suppressionis, dismembrationis, 
seiunctionis, separationis, erectionis, institutio- 
nis, assignationis, attributionis, subiectionis, con- 
cessionis, indulti, commissionis, deputationis, 
mandati, decreti, derogationis ac voluntatis, in- 
fringere vel ei ausu temerario contraire. Si quis 
autem hoc attentare praesumpserit, indignatio- 
nem omnipotentis Dei ac beatorum Petri et Pauli 
apostolorum eius se noverit incursurum. 

Datum Romae apud s. Petrum anno incar- 
cationis dominicae millesimo octingentesimo 
| quadragesimo quarto, quinto kal. iul., pontifi- 


| catus Nostri anno decimo quarto. 


364. 
CCLXXXVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Fr. Fidelis Sutter a Ferrara vic. ap. Tune- 
tanae missionis eligitur episcopus ecclesiae 
Rosaliensis *. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 

salutem et apostolicam benedictionem. 

Apostolatus officium, meritis licet impari- 
bus, Nobis ex alto commissum, quo ecclesia- 
rum omnium regimini divina dispositione prae- 
sidemus, utiliter exequi, adiuvante Domino, cu- 
pientes, solliciti corde reddimur et solertes, ut, 
cum de ecclesiarum ipsarum regiminibus agitur 
committendis, tales eis in pastores praeficere 
studeamus, qui populum suae curae creditum, 
sciant non solum doctrina verbi, sed etiam 
exemplo boni operis informare, commissasque 
sibi ecclesias in statu pacifico et tranquillo ve- 
lint et valeant auctore Domino salubriter regere 
et feliciter gubernare. Dudum siquidem provi- 
sionem ecclesiarum omnium nunc vacantium, 
quaeque in posterum vacaturae, ordinationi ac 
provisioni Nostrae reservavimus, decernentes ex 
tunc irritum et inane, si secus super his a quo- 
quam quavis auctoritate scienter vel ignoranter 
contigerit attentari. 

Postmodum vero, episcopali ecclesia Rosa- 
liensi sub patriarcha Constantinopolitano in 
partibus infidelium, solatio pastoris destituta, 
Nos ad eiusdem ecclesiae, de cuius vacatione 
relatus fide digni Nos fecerunt certiores, pro- 
visionem celerem atque felicem, in qua nullus 
praeter Nos se potuit seu potest intromittere, 
reservatione ac decreto obsistentibus supradictis, 
ne illa longae vacationis exponatur incommo- 
dis, paterno ac sollicito studio intendentes, post 


deliberationem, quam de praeficiendo eidem | 


ecclesiae personam utilem ac fructuosam cum 
venerabilibus fratribus Nostris S. R. E. cardi- 
nalibus negotiis Propagandae Fidei praepositis 
habuimus diligentem, denique ad te, qui ex le- 
gitimo matrimonio procreatus et in aetate etiam 
legitima constitutus existis, quique in Tunetana 
missione vicarii apostolici munere cum laude 
fungeris, cuius apud Nos de morum integritate, 


doctrina, prudentia et pietate, ac christianae | 


religionis et catholicae fidei zelo, et spiritua- 
lium providentia et temporalium circumspe- 
ctione fide digna perhibentur testimonia, oculos 
mentis Nostrae direximus. 

Quibus omnibus mature perpensis, te a qui- 
busvis excommunicationis, suspensionis et poe- 
nis, quovis modo et quacumque de causa latis, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


si quas forte incurristi, huius tantum rei gratia 
absolventes et absolutum fore censentes, eam- 
dem episcopalem ecclesiam Rosaliensem de per- 
sona tua, Nobis ac memoratis cardinalibus ob 
tuorum exigentiam meritorum accepta, de eo- 
rundem fratrum consilio, auctoritate apostolica, 
tenore praésentium providemus, teque illi in 
episcopum praeficimus atque pastorem, curam, 
regimen et administrationem ipsius ecclesiae 


‘tibi in spiricualibus ac temporalibus plenarie 


committendo in illo, qui dat gratiam et largi- 
tur dona, confisi, quod dirigente Domino actus 
tuos praedicta ecclesia per tuae circumspectionis 
industriam ac studium utiliter ac prospere di- 
rigatur, et in spiritualibus ac temporalibus or- 
thodoxa religio incrementa suscipiat. Iugum 
igitur Domini tuis impositum humeris prompta 
devotione animi amplectens, curam et admini- 
strationem praedictas sic studeas fideliter exer- 
cere, ut ecclesia praedicta gaudeat se provido gu- 
bernatori et fructuoso administratori esse com- 
missam, ac tu praeter aeternae retributionis 
praemium Nostram quoque et Sedis Apostolicae 
uberius exinde consequi merearis benedictionem 
et gratiam. Praeterea tibi, ut ad ecclesiam prae- 
dictam, quamdiu ab infidelibus detinebitur, ac- 
cedere et apud eam personaliter residere minime 
tenearis, dicta auctoritate concedimus et indul- 
gemus. 

Ceterum ad ea, quae in tuae cedere possunt 
commoditatis augmentum, favorabiliter respi- 
cientes, tibi, ut a quocumque malueris catho- 
lico antistite S. Nostrae Sedis gratiam et com- 
munionem: habente, adscitis et in hoc ei adsi- 
stentibus duobus aliis episcopis, vel quatenus 
hi commode reperiri nequeant, duobus eorum 
loco presbyteris saecularibus vel cuiuscumque 
ordinis, congregationis et instituti regularibus, 
similem praedictae huius Sedis gratiam et com- 
munionem habentibus, munus consecrationis 
recipere libere ac licite possis et valeas, atque 
eidem antistiti, ut, receptis a te prius catho- 
licae fidei professione, iuxta articulos pridem a 
S. Sede propositos, ac Nostro et Romanae Ec- 
clesiae nomine fidelitatis debitae solito iura- 
mento, praedictum munus tibi, auctoritate No- 
stra, impendere licite valeat, eadem auctoritate, 
plenam et liberam harum serie tribuimus fa- 
cultatem. 

Volumus tamen, eademque auctoritate prae- 
cipimus, ut, nisi receptis a te prius per dictum 
antistitem ijuramento et professione fidei huius- 
modi, ipse antistes consecrationis munus tibi 
impendere tuque illud recipere praesumpseritis, 
idem antistes a pontificalis officii exercitio, ac 
tam ipse quam tu a regimine et administra- 
tione ecclesiarum vestrarum suspensi sitis eo 
ipso. 

Non obstantibus apostolicis atque in univer- 


1 Ex lure Pontificio de Propaganda Fide. 


ANNO 


salibus provincialibusque et synodalibus con- 
ciliis editis generalibus vel specialibus constitu- 
tionibus et ordinationibus, caeterisque contrariis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die quinta iulii mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo quarto, 
pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXXXVII. 
EPISTOLA 


Ad Franciscum Nicolaum Archiepiscopum Tu- 
ronensem scribens, miserrimum statum Ve- 
netensis dioecesis deflet; hinc illi committit, 
ut ad illius ecclesiae episcopum pergat, 
eumyue Pontificis nomine moneat et horte- 
tur, ut mentis suae oculos aperiat ac serio 
cogitet atque consideret in quanto aeternae 
damnationts periculo ipse versetur, quantis- 
gue damnis propria vexetur dioecesis '. 


Venerabili fratri 
Francisco Nicolao 
archiepiscopo Turonensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Gravissimis curis et angustiis quas pro su- 
premi Nostri pontificatus officio in tanta chri- 
stianae reipublicae perturbatione asperrimis hi- 
sce temporibus sustinere cogimur, acerbissimus 
sane dolor accepit ex luctuosissimo ac fune- 
stissimo Venetensis dioecesis statu. Equidem, 
ven. fr., ex quo tristissima ac vehementer de- 
ploranda eiusdem dioecesis conditio Nobis fuit 
renunciata, uberes prae incredibili moerore la- 
crimas cum plurimis ad Deum precibus effun- 
dere non intermisimus. Noscimus enim dilectas 
illius gregis oves, earum quodam modo dor- 
mitante pastore, miserandum in modum fieri 
in rapinam et in devorationem bestiarum. Si- 
quidem accepimus iniquitatis filios execrabilis 
Iansenianae haeresis asseclas toties ab hac Apo- 
stolica Sede damnatos et fractos, tutam in ea 
dioecesi invenisse stationem, ibique perversae 
doctrinae semina libere spargere, Sanctaeque 
Ecclesiae sobolem veneno suae pravitatis infi- 
cere. Atque ipse, ven. fr., Carolus Ioannes eius- 
dem dioecesis antistes, qui pestiferos huius per- 
niciosissimae sectae cultores quam longissime 
a sua Ecclesia arcere atque exterminare debuis- 
set, etiamsi illorum erroribus minime infectus 
esse videatur, tamen, proh dolor! ita tenebri- 
cosissimis eorum chororum est circumventus 


MDCCCXLIV. 


| 


365 


insidiis, ita captiosissimis fraudibus dolisque 
illaqueatus atque irretitus, ut omnia ex eorum 
desideriis agat, quin maxima sui gregis damna 
sentiat atque cognoscat. Ex quo evenit, ut ni- 
hil apud ipsum, ven. frater, gravissima defuncti 
tui praedecessoris archiepiscopi Turonensis mo- 
nita valuerint, qui suis literis saepe illum fuerat 
hortatus, ut tantam a se et dioecesi ruinam pro- 
pulsaret. Quae quidem monita etiam a venera- 
bilibus fratribus episcopis tum Cenomanensi, 
tum Nannetensi eidem absque ullo salutari ef- 
fectu. data fuisse accepimus. Hinc saevissimi 
et callidissimi illi animarum et cuiusque sa- 
crae et civilis potestatis hostes, qui mentita pie- 
tatis specie et simulatae virtutis ostentatione 
veniunt in vestimentis ovium, cum intrinsecus 
sint lupi rapaces, atque humiliter irrepunt, 
blande capiunt, molliter ligant, latenter occi- 
dunt, eam in Venetensi dioecesi adepti sunt 
potentiam, ut omnia ac praesertim iuvenilis 
institutionis munera illis tantum conferantur, 
qui ad exitialem hanc pertinent sectam. In 
tanta igitur illius dioecesis pernicie, in tanto 
catholicae religionis et fidelium discrimine, cum 
Nos licet indigni, ad totius Ecclesiae regimen 
erecti, in illius simus Cathedra collocati, cui 
Aeternus Pastorum Princeps commisit confir- 
mare fratres, ac pascere Oves et agnos, pro apo- 
stolici Nostri muneris debito, ad fidei integri- 
tatem custodiendam atque animas tuendas pre- 
tiosissimo Christi Iesu sanguine redemptas, pro 
viribus prospicere debemus, ut tam dirae con- 
tagia pestis a dominico grege eliminentur ac 
summa diligentia providere, ne per huiusmodi 
nequissimos homines extincta dudum scandala 
suscitentur. Nostris certe in votis fuisset, nulla 
interposita mora ad ipsum ven. fr. Carolum 
Joannem scribere, eumque apostolica Nostra 
voce ab hoc mortali sopore excitare ac pater- 
nis exhortationibus commovere, ut tantis suae 
dioecesis vulneribus, omni cura et studio festi- 
naret mederi. Cum autem non sine gravi ra- 
tione vereamur, ne pravis insidiantium homi- 
num machinationibus quibus tam misere est 
devinctus atque obstrictus, Nostrae ad illum 
literae minime perveniant, tum aliquem, ven. 
fr., eligendum censuimus, qui Nostras querelas 
atque expostulationem ad ipsum non scripto 
sed voce deferat. Hoc vero gravissimum mu- 
nus tibi, ven. fr., qui illius provinciae metro- 
polita existis, merito atque optimo iure con- 
credere existimavimus, minime dubitantes, quin 
pro tua spectata religione, pietate, prudentia, 
doctrina, munere ipso egregie fungaris, Nostris- 
que votis cumulatissime respondeas. Itaque, 
ven. fr., hac Nostra familiari epistola tibi com- 
mittimus, ut maiore qua poteris celeritate ad 
ipsum ven. fratrem Carolum Joannem Veneten- 
sem episcopum pergas eumque Nostris hisce 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


366 


literis certiorem facias, ac Nostro nomine, per 
viscera Jesu Christi moneas, horteris, obsecres, 
ut tandem aliqguando mentis suae oculos ape- 
riat ac serio cogitet atque consideret in quanto 
aeternae damnationis periculo ipse versetur 
quantisque damnis propria vexetur dioecesis. 
In illius mentem revoca qua singulari vigi- 
lantia et sollicitudine Romani Pontifices deces- 
sores Nostri ac potissimum Innoc. X, Alexan- 
der VII, Clemens XI, Pius VI sapientissimis 
suis constitutionibus Iansenianam haeresim con- 
demnaverint, eamque exterminare studuerint, ex 
qua in catholicam Ecclesiam et in civilem so- 
cietatem maxima semper damna, dissidia, scan- 
dala, perturbationes redundarunt. Neque minori 
contentione illum mone, ut suae dignitatis mi- 
nisterii memor, omnes praecipue ecclesiasticos 
viros hac lue corruptos, a suo latere statim 
avellat eosque a publicis.muneribus, a scholis 
atque ab omni officio amovendos curet, in illos 
sedulo inquirat, ipsorum fallacias detegat, tela 
retundat, atque in primis eo quo debet pasto- 
rali zelo, oves sibi commissas modis omnibus 
admoneat, ut ab istis veteratoribus longissime 
fugiant tamquam a facie colubri. In eam au- 
tem spem erigimur fore, ut Deo bene iuvante 
idem ven. fr. Nostris tuisque vocibus et mo- 
nitis faciles praebeat aures utque gravi ac salu- 
tari metu commotus, nullis in posterum curis, 
vigiliis, laboribus parcat, quo detestabilis ista 
pestis in sua dioecesi comprimatur, extinguatur, 
atque ita omni industria et opera praeteritae 
suae desidiae damna sarcire, ac severissimum 
divinae ultionis indicium effugere conetur. « Ut 
enim, veluti sapientissime monet s. Leo deces- 
sor Noster, habebit a Deo dignae remunera- 
tionis praemium, qui diligentius quod ad sa- 
lutem commissae sibi plebis proficiat fuerit 
exequutus, ita ante tribunal Domini de reatu 
negligentiae se non poterit excusare, quicum- 
que plebem suam contra sacrilegae persuasionis 
auctores noluerit custodire » '. Nos quidem in 
humilitate cordis Nostri assiduis ac ferventis- 
simis precibus divitem in misericordia Deum 
orare obsecrare non omittemus, ut per unige- 
niti filii sui Domini Nostri Iesu Christi merita, 
caelesti sua ope fraternitatem tuam in hoc ob- 
eundo munere adiuvare et claritatis suae lu- 
mine venerabilis fratris Caroli Joannis mentem 
animumque illustrare, tantam calamitatem a 
Venetensi dioecesi atque ab universa sua sancta 
Ecclesia penitus avertere dignetur. Denique dum 
exoptatum a fraternitate tua responsum expe- 
ctamus studiosissimae Nostrae erga te caritatis 
testem et caelestium omnium munerum auspi- 
cem, apostolicam benedictionem ex intimo corde 
depromptam, tibi ipsi, ven. fr., et gregi tuae 
curae concredito peramanter impertimur. 
Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


rem die decima prima iulii anno millesimo 
octingentesimo quadragesimo quarto, pontifi- 
catus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXXXVIII. 
LITTZERAE APOSTOLICAE 


Quibus iura metropolitica sedi Quebecensi tri- 
buit, tres sedes episcopiles ei suffraganeas 
assignat, Marianopolitanam, Kingstoniensem 
et Torontinam, et episcopis Carolinopolis, 
Novae Brunopolis et Halifax praecipit, ut 
concilio provinciali Quebecensi, cum celebra- 
tur, intersint ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum per similes apostolicas literas die decima 
secunda ianuarii anno millesimo octingentesimo 
decimo nono datas, episcopalis sedes Quebe- 
censis ad archiepiscopalem gradum evecta fue- 
rit, ita tamen, ut proprie dicta metropolitica 
iura archiepiscopo Quebecensi tributa non fue- 
rint, neque vera metropolitica provincia in Ca- 
nada erecta sit; cumque sublatae iam fuerint 
difficultates, quibus metropoliticae istius pro- 
vinciae erectio impediretur ; Nos habita ratione 
Canadensium praesulum petitionum, ac perpen- 
dentes ad religionis bonum splendoremque am- 
plificandum ac ad ecclesiasticae disciplinae ob- 
servationem impensius fovendam in ea regione, 
plurimum esse profuturam memoratae provin- 
ciae erectionem, de venn. fratrum Nostrorum 
S.R.E.cardinalium negotiis Propagandae Fidei 
praepositorum consilio, eamdem metropoliticam 
provinciam definitive erigere constituimus. 

Motu igitur Proprio, ac matura deliberatione, 
deque apostolicae potestatis plenitudine, hisce li- 
teris, metropoliticam provinciam Quebecensem 
erigimus ac constituimus, quae complecti tan- 
tum debeat regionem Canadensem stricte sum- 
ptam, quaeque constare debeat ex ecclesia Que- 
becensi tamquam metropolitana, et ecclesils sive 
dioecesibus Marianopolitana in inferiori Canada, 
Kingstoniensi in superiori, ac Torontina in oc- 
cidentali superioris Canadae regione, tamquam 
suffraganeis. Quod vero spectat ad episcopos Ca- 
rolinopolitanum, Novae Brunopolis seu Neo— 
Brunswikiensem, et Halifaxensem.in Nova Sco- 
tia, illi, quando concilium provinciale Quebe- 
cense celebrari contingat, iuxta concilii Triden- 
tini praescriptionem, ad illud accedent. 

Haec decernimus ac constituimus, non ob- 
stantibus apostolicis constitutionibus et ordina- 


1S, Leo epist. 7 al. 8 ad Episcopos per Italiam. 


2 Ex Ture Pontificio de Propaganda Fide. 


ANNO MDCCCXLIV. 


tionibus, nec non dictae ecclesiae etiam iura- 
mento, confirmatione apostolica, vel quavis fir- 
mitate alia roboratis, statutis et consuetudini- 
bus, caeterisque contrariis quibuscumque. 
Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima secunda 
iulii millesimo octingentesimo quadragesimo 
quarto, pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


CCLXXXIX. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus capitulo ecclesiae cathedralis Macar- 
skae datur facultas utendi cruce ante pe- 
ctus, rochetto et mozzetta '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Honorum insignia et pontificiae benevolentiae 
testimonia in eos praecipue ecclesiasticos viros 
conferimus, qui splendidis in templis laudes Deo 
persolventes, religionis amore flagrant et omnium 
virtutum ornatu praefulgent et suscepti mini- 
steril partes caste integreque obire magnopere 
student. Itaque dilecti filii dignitates et cano- 
nici concathedralis templi Macarskae Nobis 
exponendum curavere, suis in votis esse ad 
eiusdem concathedralis templi splendorem am- 
plificandum, cruce, rochetto, palliolo seu moz- 
zetta uti posse, et almutia, qua ipsi dignitates 
et canonici exornantur, vicarios chorales donari. 

Itaqgue omnes et singulos, quibus hae Nostrae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis sen- 
tentlis, censuris ac poenis, quovis modo vel qua- 
vis de causa latis, si quas forte incurrerint, hu- 
ius tantum rei gratia absolventes et absolutos 
fore censentes, auctoritate Nostra apostolica ha- 
rum literarum vi, decernimus, ut dignitates, 
nempe praepositus et decanus, ac quatuor ca- 
nonici quibus constat capitulum concathedralis 
templi Macarskae tum qui sunt, tum qui in 
posterum erunt, in publicis privatisque sacris 
functionibus cruce ante pectus, quae omnino ab 
episcopali differat, et in medio vel sancti Ti- 
tularis eiusdem templi concathedralis, vel san- 
ctorum Petri et Pauli apostolorum imaginem 
referat, ac rochetto et palliolo seu mozzetta per- 
petuo uti libere ac licite posse. Insuper eadem 
auctoritate Nostra, facultatem item perpetuo fa- 
cimus, ut vicarii chorales eiusdem templi capi- 
tulo addicti, in sacris caeremoniis peragendis, 
almutiam induere queant. In eam autem spem 


367 


erigimur fore ut ipsi huiusmodi privilegio do- 
nati, ac Nostrae beneficentiae testimonio acriori 
quodam stimulo impulsi, commemorati templi 
cultum pietate, religione et assidua in sacris 
rebus obeundis diligentia magis magisque au- 
gendum curent. 
Haec concedimus et indulgemus, decernentes 
hasce literas perpetuo firmas, validas et efficaces 
esse ac fore, suosque plenarios et integros ef- 
fectus sortiri ac obtinere, dictisque, ut prae- 
fertur, plenissime suffragari; sicque in praemissis 
per quoscumque iudices ordinarios et delegatos 
etiam S. R. E. cardinales iudicari debere, ir- 
ritumque et inane quidquid secus super his 
scienter vel ignoranter contigerit attentari. 
Non obstantibus, fel. rec.. Benedicti XIV prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis constitutionibus et ordina- 
tionibus, et quoties opus fuerit dicti conca- 
thedralis templi, et canonicorum collegii etiam 
iuramento, confirmatione apostolica vel quavis 
firmitate alia roboratis statutis et consuetudi- 
nibus, ceterisque contrariis quibuscumque. 
Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima sexta 
iulii millesimo octingentesimo quadragesimo 
quarto, pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


CCXC, 
INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum insignium fa- 
vore parochi et cleri ecclesiae s. Mariae in 
. . . . 9 
oppido Scopati, Nolanae dioecesis °. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Dignitatis insignibus libenter honestamus ec- 
clesiae ministerio addictos viros, qui templo Dei 
assidentes canunt sacrosque ritus graviter ac re- 
ligiose celebrantes, fidelium animas ad pietatis 
studium mirifice inflammant. Quamobrem, 
quum parochus ac reliquus clerus templi pa- 
rochialis s. Mariae Virginum nuncupati, in op- 
pido cui nomen Scopati in dioecesi Nolana, 
Nobis exponendum curaverint, sibi esse in votis, 
ut ad maiorem divini cultus splendorem, aliquo 
dignitatis insigne ornemus, Nos eorumdem votis 
aequo animo duximus adnuendum. 

Quamobrem omnes et singulos quibus hae 
literae fayent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis 
suspensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis 


1 Ex Archivio Cathedralis Ecclesiae Macharskae. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


368 


censuris, sententiis et poenis, si quas forte 
incurrerint, huius tantum rei gratia absolventes 
et absolutos fore censentes, hisce literis, aucto- 
ritate Nostra apostolica, parocho ceterisque 
sacerdotibus, memorato templo s. Mariae 
Virginum in oppido Scafati dioecesis Nolanae 
inservientibus, facultatem perpetuo valituram 
impertimur, ut iidem quotquot in praesens 
sunt, quotque in posterum futuri in sacris ritibus 
obeundis almutiam rubri coloris cum fimbria 
mustelae alpinae vulgo armellino albi coloris, 
libere ac licite induere possint et valeant. 

Haec concedimus et indulgemus non obstan- 
tibus constitutionibus apostolicis et ordinatio- 
nibus, nec non dictae ecclesiae etiam iuramento, 
confirmatione apostolica, vel quavis firmitate 
alia roboratis statucis et consuetudinibus, cete- 
risque contrariis quibuscum que. 

Datum Romae apud s. Mariam Maiorem sub 
annulo piscatoris die decima sexta iulii mille- 
simo Octingentesimo quadragesimo quarto, pon- 
tificatus Nostri anno decimo quarto, 


CCXEL 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Melanesiae et Micronesiae vicariatus aposto- 
licos erigit, separans eas regiones a vica- 
riatu Oceani.e occidentalis, definit utriusque 
limites novi vicariatus ambos interim per 
unum tantum vic. apostolicum regendum 
statuit, et curam utriusque tradit societati 
Lugdunensi beatae M. Virginis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ex debito pastoralis officii nihil potius ha- 
bere debemus, quam ut ea curemus perficienda, 
quae ad tuendam proferendamque catholicam 
fidem opportuna videantur. 

Jam vero postquam anno millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo secundo in occidentali 
Oceaniae parte vicariatum centralem constitui- 
mus, ad rei catholicae bonum quam maxime 
expedire intelleximus, ut, imminuta nimia mis- 
sionum quarumdam per divisionem amplitu- 
dine, auctoque cum evangelicis operariis epi- 
scoporum numero, novas distinctasque mis- 
siones instituamus. Itaque quum in ampla ni- 
mis adhuc occidentali missione novae _perfi- 
ciendae divisioni locum esse cognoverimus, 
praevia dismembratione locorum, ut infra, ex 
vicariatu occidentali, duos distinctos vicariatus 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


instituendos censuimus, quorum alter Melane- 
siam, alter vero Micronesiam complectatur. 

Quamobrem de venn. fratrum Nostrorum 
S. R. E. cardinalium negotiis Propagandae Fi- 
dei praepositorum consilio, Motu Proprio ac 
matura deliberatione Nostra, deque apostolicae 
potestatis plenitudine, infrascripta loca atque 
insulas ab occidentali vicariatu omnino dividi- 
mus ac dismembramus, novumque vicariatum 
apostolicum in Melanesia erigimus ac consti- 
tuimus, quae quidem ab oriente circumscripta 
est inter gradus cxxv et cxix longitudinis, ubi 
centralis missio ortum habet, et ad meridiem 
inter lineam aequinoctialem et gradum xt la- 
titudinis, ad eamque, praeter alias minoris mo- 
menti pertinere decernimus insulas nuncupatas 
Nova Guinea, Tobia, William, Shouten, Wai- 
gion, duo Vesset, Timollant, Arriou, Amirante, 
Novae Hannovera, Hibernia ac Britannia, Lui- 
xianda, Bourgainville, Choiseul, Isabella, Gua- 
dakanar, Christovald. Ad Micronesiam vero in 
qua alterum vicariatum apostolicum erigimus 
et constituimus cuiusque limites erunt ad orien- 
tem gradus cxxv ad occidentem crixxx longitu- 
dinis, ad septentrionem gradus xi latitudinis, 
et ad meridiem aequinoctialis circulus, pertinere 
volumus ac decernimus, praeter alias inferioris 
ordinis insulas, integros archipelagos Carolina- 
rum, Marshali ac Gilberti. 

Praeterea volumus ac decernimus, ut utraque 
missio seu vicariatus pro nunc ab uno eodem- 
que vicario apostolico gubernetur usquedum 
Opportunitas aderit alium pro altero vicariatu 
antistitem seligendi. 

Curam porro duplicis huiusce coniuncti, pro 
nunc, vicariatus, quousgue pro alterutro eorum 
aliter statuatur, commendandam volumus be- 
nemeritae societati presbyterorum B. M. V., cui 
iam centralis et occidentalis missiones credi- 
tae fuerunt, ex iisdemque presbyteris vicarium 
apostolicum eligendum esse volumus ac sta- 
tuimus. 

Decernentes has literas firmas, validas et efi- 
caces existere et fore, suosque plenarios et in- 
tezros effectus sortiri et obtinere etc. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 


_ rem sub annulo piscatoris die decima nona iulii 


| 


millesimo octingentesimo quadragesimo quarto, 
pontiticatus Nostri anno decimo quarto. 


1 Ex lure Pontificio de Propaganda Fide. 


ANNO MDCCCXLIV, 


CCXCII. 
EPISTOLA 


Ad Ferdinandum Austriae Imperatorem scri- 
bens vehementer dolet de funestissimo bello 
quo vexatur in Graecia Religio Catholica; 
hinc ipsum rogat ut invicto animi robore 
Dei causam suscipiat atque defendat '. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Ferdinando 
Austriae imperatori 
Hungariae regi apostolico 
et Bohemiae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Maiestati tuae cognitum planeque exploratum 
est, quo funestissimo bello nunc in Graeciae re- 
gno catholica vexetur Ecclesia, quibusque acer- 
bissimis aerumnis atque angustiis illi afflictentur 
fideles. Etenim gravissimis poenis inductis, illi- 
citum recentissimae eiusdem regni constitutioni 
iuramentum praestare coguntur, quod ab ipsis 
sine conscientiae piaculo emitti nunquam potest, 
cum illa constitutio tot sane nominibus catho- 
licae fidei, eiusque doctrinae iuribus et libertati 
omnino adversetur. Quamobrem cum probe no- 
scamus, carissime in Christo fili Noster, quo 
eximio catholicae religionis tuendae studio Ha- 
gres, qua egregia pietate fulgeas, in tanto rei 
christianae periculo in tristissima ac deploranda 
illorum fidelium conditione, pro pastoralis of- 
ficii Nostri munere maiestatem tuam, hisce li- 
teris, maiorem in modum oramus atque obte- 
stamur, ut invicto quo soles animi robore, 
shanc causam, quae Dei est, suscipias, defendas, 
atque ad tantam calamitatem avertendam pro 
viribus statim accurras. 

Tuum certe erit, carissime in Christo fili No- 
ster veluti apostolicum principem omnino de- 
cet, nulla interposita mora, pro pientissimi tui 
animi magnitudine ac singulari catholicae reli- 
gionis asserendae zelo ea suscipere consilia, ea 
praebere auxilia, quibus maxima ab illis fide- 
libus damna propulsare valeas, ac simul effi- 
cere, ut in Graeciae regno catholica religio 
eiusque cultus omni libertate fruatur. Quae 
quidem in tanti momenti negotio omnibus tuis 
studiis atque officiis te praestiturum esse con- 
fidimus, ut de catholica Ecclesia, cuius advyo- 
catum agis, hoc etiam insigni facto praeclare 
merearis, ac maximis tuis aliis laudibus hoc 
quoque splendidissimum decus adiungas et Nos 
incredibili quo angimur dolore eximas, divi- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 
Acta Grecorit XVI. Vol. III, 


369 


nhamque opem tibi tuisque rebus magis ma- 
gisque concilies. Hac certissima. spe freti, po- 
tissimi Nostri erga maiestatem tuam affectus 
testem apostolicam benedictionem ex imo corde 
depromptam et cum omnis verae felicitatis voto 
coniunctam tibi ipsi, carissime in Christo fili 
Noster, atque imperiali regiaeque tuae familiae 
amantissime impertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem die vigesima quarta iulii anno millesimo 
octingentesimo quadragesimo quarto, pontifi- 
catus Nostri anno decimo quarto. 


CCXCIT. 


INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum magis insi- 
gnium favore canonicorum collegiatae op- 
pidi Argentae, dioecesis Ravennatensis ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ecclesiae ministerio addictos viros qui templo 
Dei assidentes eius laudes canunt ac reliquis sa- 
cris ritibus religiose funguntur, peculiaribus ho- 
noris insignibus libenter honestamus. Iamvero 
quum capitulum collegiati templi S. Nicolai 
oppidi Argentae, Ravennaten. dioecesis, expo~- 
nendum Nobis curavit, sibi esse in votis, ut ad 
augendum divini cultus splendorem rocchetum 
et cappam induere possint ad instar beneficiario- 
rum metropolitanae ecclesiae Ravennatensis, ar- 
chipresbyter vero rocchetum et palliolum seu 
mantellettam sericam nigri coloris, ipse vero 
archipresbyter atque omnes canonici fasciolam 
violacei coloris ad galerum gestare valeant, Nos 
eijusdem capituli votis libenter annuendum existi- 
mavimus. 

Quamobrem omnes et singulos quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, sen- 
tentiis et poenis quovis modo et quacumque 
de causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, auctoritate Nostra apostolica, eam 
facultatem perpetuo valituram impertimur, ut 
archipresbyter memorati collegiati templi oppidi 
Argentae in finibus dioecesis Ravennatensis roc- 
chetum ac palliolum seu mantellettam sericam 
nigri coloris ; canonici vero rocchetum et cap- 
pam quemadmodum beneficiarii ecclesiae me- 
tropolitanae Ravennatensis induere possint, tam 
vero archipresbyter, quam canonici fasciam seu 
taeniam violacei coloris ad galerum libere ac li- 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


370 


cite gestare possint et valeant. Confidimus eos 
novo huiusmodi honoris insigne auctos, maiori 
etiam cura ac diligentia sacri ministerii partes 
obituros, 

Haec concedimus et indulgemus non obstan- 
tibus apostolicis constitutionibus et ordinat‘o- 
nibus etc. necnon legis fundationis memorati 
collegialis templi etiam iuramento, confirma- 
tione apostolica vel quavis firmitate alia robo- 
ratis statutis et consuetudinibus, ceterisque con- 
trariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die sexta augusti 
millesimo octingentesimo quadragesimo quarto, 
pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


CCXCIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Ab orientali Oceaniae missione Sandwichianum 
Archipelagum dividit, et ex eo vicariatum 
apostolicum constituit, concreditum societati 
ssmorum Cordium Iesu et Mariae '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Pastorale officium superna Dei providentia 
humeris Nostris impositum illud exquirit, ut 
illis praecipue ovibus, quae ab hoc unitatis 
catholicae centro dissitae sunt, maiori, qua 
possimus, cura ac sedulitate, consulamus. 

Hinc, quum Nobis innotuerit, ad rem ca- 
tholicam in orientalibus Oceaniae regionibus 
magis magisque promovendam perutile omnino 
esse, ut in eadem amplissima missione presby- 
teris societatis ssmoram Cordium Jesu et Ma- 
riae concredita, praevia in plures divisione, 
una cum operariis evangelicis pastores episcopi 
augeantur, Sandwichianum pro nunc Archipe- 
lagum in distinctum vicariatum erigere consti- 
tuimus. 

Quamobrem de consilio venn. fratrum Nostro- 
rum S. R. E. cardinalium negociis Propagan- 
dae Fidei praepositorum, Motu Proprio, certa 
scientia ac matura Nostra deliberatione, deque 
apostolicae potestatis plenitudine, Sandwichia- 
num pro nunc Archipelagum ab orientali mis- 
sione seiungimus ac dismembramus, eumque in 
distinctum vicariatum apostolicum erigimus ac 
constituimus, ab iisdem presbyteris societatis 
praedictae curandum sub dependentia peculiaris 
vicarii apostolici ad illius regimen deputandi. 

Decernimus autem has literas firmas, validas 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


et efficaces existere et fore suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, lisque ad 
quos spectat et in futurum spectabit, plenis- 
sime suffragari, et ab omnibus inviolabiliter ob- 
servari; sicjue in praemissis per quoscumque 
iudices ordinarios et delegatos etiam causarum 
palatii Nostri apostolici auditores, et S. R. E. 
cardinales, sublata eis et eorum cuilibet quavis 
aliter iudicandi et interpretandi facultate et au- 
ctoritate, iudicari et definiri debere, ac irritum 
et inane, si secus super his a quoquam, quavis 
auctoritate, scienter vel ignoranter contigerit 
attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque apostolicis constitutionibus et ordina- 
tionibus, caeterisque etiam speciali mentione 
ac derogatione dignis contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima tertia au- 
gusti anno millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo quarto, pontificatus Nostri anno decimo 
quarto. 


CEXCV. 


INDULTUM 


Canonicis collegialis templi Cryptalearum Ta- 
rentinae dioecesis (Grottaglie) datur facultas 
utendi primo ordini cappa magna et flocco 
violaceo ; secundo ordini roccheto et moz- 
zetta violacei colors 2. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Quum Nobis nihil aliud magis cordi sit quam 
ecclesiarum splendor, ac divini cultus incremen- 
tum, hinc quam libentissime annuere solemus 
eorum votis, qui ecclesiarum decus augendum, 
ac divinum cultum amplificandum curant. Ita- 
que exponendum Nobis curavit collegium ca- 
nonicorum Cryptalearum, Tarentinae dioecesis, 
quod constat duodecim canonicis, (quorum 
primi quatuor dignitate exornati) quindecim 
participantibus mediis, mansionariis .dictis, et 
quindecim tertii subsellii minoribus participan- 
tibus, impense optare, ut primi ordinis canonici 
sacra trabea, seu cappa magna, mustelae alpi- 
nae pellibus subsuta, tlocco in pileo violacei co- 
loris, eiusdemque coloris collari, et tibialibus ; 
qui secundo loco sedent, roccheto et palliolo se- 
rico seu mozzetta item violacei coloris ; minores 
vero participantes lineo amiculo, seu superpel- 


1 Ex lure Pontificio de Propaganda Fide. 


2 Ex Cancellaria Archiep. Tarentin. Dioecesis.. 


ANNO 


liceo, et mozzetta serica etiam violacei coloris 
uti possint. Nos gravissimo venerabilis fratris 
Tarentini archiepiscopi accepto testimonio, ex 
quo cognovimus collegialis templi Cryptalea- 
rum canonicos integritate vitae, gravitate mo- 
rum, ac religionis studio flagrare, eorum pre- 
cibus obsecundandum censuimus. 

Peculiari igitur omnes ac singulos, quibus 
hae literae favent, beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis sen- 
tentiis, censuris ac poenis quovis modo vel 
quavis de causa latis, si quas forte incurrerint, 
huius tantum rei gratia absolventes et absolutos 
fore censentes, hisce literis, auctoritate Nostra 
apostolica, perpetuum in modum concedimus 
et indulgemus, ut qui sunt, quique in poste- 
rum erunt commemorati templi primi ordinis 
canonici, cappam magnam mustelae alpinae 
pellibus subsutam, floccisque nigri coloris in- 
teriectam, secundi ordinis vero, nempe man- 
sionarii, rocchetum et mozzettam sericam vio- 
lacei coloris, minores demum participantes su- 
perpelliceum, itemque mozzettam sericam eius- 
dem violacei coloris in choro, in conventibus 
seu capitulis, in solemnibus supplicationibus, 
publicisque functionibus libere ac licite gestare 
possint et valeant. Insuper eadem auctoritate 
Nostra perpetuo concedimus, ut commemorati 
templi canonici primi ordinis tantum_ violacei 
coloris flocco in pileo eiusdemque coloris col- 
lari et tibialibus intra limites Tarentinae dioe- 
cesis uti queant. 

Haec concedimus et indulgemus, decernentes 
has praesentes literas, firmas, validas et effi- 
caces esse et fore, suosque plenarios et inte- 
gros etfectus sortiri et obtinere, dictisque hoc 
futurisque temporibus plenissime suffragari ; 
sicque in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos etiam causarum palatii 
apostolici auditores, ac S. R. E. cardinales iu- 
dicari ac definiri debere, irritumque et inane 
quidquid’ secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis ac in universalibus provin- 
cialibusque et synodalibus conciliis editis ge- 
neralibus vel specialibus constitutionibus et san- 
ctionibus, nec non praedicti collegialis templi 
et canonicorum collegii etiam iuramento, con- 
firmatione apostolica, vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus ceterisque 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima augusti 
millesimo octingentesimo quadragesimo quarto, 
pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


MDCCCXLIV, 


CCXCVI. 
INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum insignium 
favore canonicorum oppidi Monte Pran- 
done Ripanae dioecesis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Gratum sane Nobis et iucundum est eccle- 
siasticos viros ratione vitae, doctrinae laude 
commendatos, in vinea Domini omni studio 
adlaborantes pro viribus in sempiternam ani- 
marum procurandam salutem, ac in Dei cul- 
tum fovendum et amplificandum incumbentes, 
aliquo beneficii genere honestare quod pro- 
pensae in eos voluntatis Nostrae illustre sit 
ac perenne monumentum. Itaque quum ex gra- 
vissimo venerabilis fratris Ripani antistitis te- 
stimonio acceperimus, canonicos collegialis et 
parochialis templi oppidi vulgo Monte Pran- 
done, Ripanae dioecesis, egregiis virtutibus or- 
natos, divini cultus zelo feryere, Nos, et apo- 
stolicam Petri Cathedram singulari fide et ob- 
sequio prosequi, iccirco aliquam erga eos 
beneficentiae Nostrae significationem alacri li- 
bentique animo tribuendam censuimus. 

Peculiari ergo honore omnes et singulos, 
quibus hae literae favent, prosequi volentes, 
et a quibusvis excommunicationis, suspensionis 
et interdicti aliisque ecclesiasticis sententiis, 
censuris ac poenis quovis modo vel quavis 
de causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes ac absolutos fore 
censentes, auctoritate Nostra apostolica, harum 
literarum vi, perpetuum in modum concedimus 
et indulgemus, ut qui modo sunt, quique in 
posterum erunt canonici commemorati colle- 
gialis et parochialis templi oppidi vulgo Monte 
Brandone, a die festo SSmae Trinitatis usque 
ad festum omnium Sanctorum superpelliceum 
supra rocchetum, a festo vero omnium Sancto- 
rum usque ad solemnitatem Paschatis Resur- 
rectionis laneum palliolum, vulgo mozzetta, 
violacei coloris, et a Paschate Resurrectionis 
usque ad festum SSmhae Trinitatis sericum pal- 
liolum item violacei coloris in choro, in con- 
ventibus seu capitulis, in solemnibus suppli- 
cationibus publicisque functionibus libere ac li- 
cite gestare possint et valeant. 

Haec concedimus et elargimur decernentes 
has praesentes literas firmas, validas et efficaces 
esse et fore, suosque plenarios et integros eife- 
ctus sortiri et obtinere, dictisque hoc futurisque 
temporibus plenissime suffragari ; sicque in 
praemissis per quoscumque iudices ordinarios 


1 Ex Archivio Ecclesiae oppidi Monte Prandone Ripanae dioecesis. 


372 


et delegatos etiam causarum palatii apostolici , 


auditores, ac S. R. E. cardinales iudicari ac 
definiri debere, irritumque et inane quidquid 
secus super his a quoquam quavis auctoritate 
scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Benedicti XIV prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis ac in universalibus provin- 
cialibusque et synodalibus conciliis editis gene- 
ralibus, vel specialibus constitutionibus et san- 
ctionibus, nec non praedicti collegialis et pa- 
rochialis templi, et canonicorum collegii etiam 
iuramento, confirmatione apostolica, vel quavis 
firmitate alia roboratis statutis et consuetudi- 
nibus, ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Mariam Maiorem sub 
annulo piscatoris die vigesima augusti millesimo 
octingentesimo quadragesimo quarto, pontifica- 
tus Nostri anno decimo quarto. 


CCXCVII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Indulgentiae conceduntur sororibus congrega- 
tionis Filiarum Charitatis, nuncupat. di Lo- 
vere, Brixien. dioecesis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ad augendam fidelium religionem et ani- 
marum salutem coelestibus Ecclesiae thesauris 
pia caritate intenti; omnibus et singulis soro- 
ribus congregationis Filiarum Caritatis, nun- 
cupat. di Lovere, Brixien. dioecesis, canonice, 
ut asseritur, erectae, vere poenitentibus et con- 
fessis ac s. communione refectis, quae pro- 
priam seu aliam ecclesiam in vigintiquatuor 
anni diebus per ordinarium designandis, a pri- 
mis vesperis usque ad occasum solis dierum 
huiusmodi singulis annis devote visitaverint, et 
ibi pro christianorum principum concordia, 
haeresum extirpatione ac S. Matris Ecclesiae 
exaltatione, pias ad Deum preces effuderint, 
quo die praedictorum id egerint, plenariam 
omnium peccatorum suorum indulgentiam et 
remissionem, quam etiam animabus christifi- 
delium, quae Deo caritate coniunctae ab hac 
luce migraverint per modum suffragii appli- 
care possint, misericorditer in Domino conce- 
dimus. 

Praesentibus perpetuis futuris temporibus va- 
lituris. In contrarium facientibus non obstanti- 
bus quibuscumque. 


| 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Datum Romae apud sanctam Mariam Ma- 
iorem sub annulo piscatoris die vigesima octava 
augusti millesimo octingentesimo quadragesimo 
quarto, pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


CCXCVIII. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Episcopatum Halifaxiensem in Nova Scotia 
in duos dividit, et unicuique suos fines as- 
signat ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Decet Romanum Pontificem, cui universi 
dominici gregis cura concredita est, dioecesium 
limites immutare ac coarctare, easque in plu- 
res partiri, ut aucto pastorum numero, ovium 
saluti accuratius prospici possit. 

Jam vero quum ad religionis catholicae bo- 
num in Nova Scotia impensius promovendum, 
atque ad Ecclesiae incrementum in vastissima 
illa colonia procurandum graves quamplures 
relationes ostenderint opportunum atque utile 
imprimis esse, universam illam regionem, quae 
hactenus unam tantum dioecesim, hoc est Ha- 
lifaxiam, constituit, in duas dioeceses invicem 
seiunctas partiri, quumque ipse ven. frater Guil- 
lelmus Fraser episcopus Halifaxiensis huic di- 
visioni libenter assentiri se significaverit ; Nos 
eidem divisioni perficiendae pro pastorali Nostra 
sollicitudine animum curamque convertimus. 

Ttaque de consilio venn. fratrum Nostrorum 
S. R. E. cardinalium Propagandae Fidei prae- 
positorum consilio, Motu Proprio ac matura 
Nostra deliberatione, deque apostolicae pote- 
statis plenitudine, universam Novae Scotiae co- 
loniam in duas dioeceses dividimus ac separa- 
mus, quarum una tres illius peninsulae comi- 
tatus orientales Sidney, Guisberugh et Pictou, 
atque totum Promontorium Britannicum seu 
Cape—Breton comprehendat ; altera vero Hali- 
faxiam, cum suo districtu, religuosque occi- 
dentales seu meridionales comitatus comple- 
ctatur, ac praeterea insulas Bermudes in sua 
iurisdictione contineat. 

Haec volumus, ac constituimus, decernen- 


| tes etc, 


Datum Romae apud s. Mariam Maioreny sub 
annulo piscatoris die vigesima secunda septem- 
bris millesimo octingentesimo quadragesimo 
quarto, pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


1 Ex Archivio domus Generalis filiarum Caritatis 
2 Ex lure Pontificio de Propaganda Fide. 


Mediolani sitae. 


ANNO MDCCCXLIV. 


Ecic: 


EPISTOLA 


Ad Carolum Caietanum tituli s. Marci pre- 
sbytero S. R. E. Cardinali Gaysruk archi- 
episcopum Mediolanensem scribens vehemen- 
ter dolet de Breviario Mediolani edito in 
quo multa continentur quae catholico dog- 
mati adversantur', ~— . 


Dilecto filio Nostro 
Carolo Caietano 
tituli Sancti Marci 
presbytero S.R. E. cardinali Gaysruk 
archiepiscopo Mediolanensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Graviter sane ac dolenter affecti fuimus ubi 
Ambrosianum breviarium Mediolanensibus typis 
anno millesimo octingentesimo quadragesimo 
primo editum ad Nos pervenit. Namque hye- 
malem tantum huiusmodi breviarii partem huc 
illuc raptim Nos ipsi excurrentes, non solum 
ipsum permultis immutationibus a veteri illo, 
quo iamdiu Ambrosiana Ecclesia ex S. Caroli 
quoque Borromaei praescripto utebatur, diver- 
sum esse vidimus, verum etiam plura com- 
missa fuisse cognovimus, quae omnino redar- 
guenda, cum fidelium mentes falsis erroneisque 
opinionibus inficere possint. Et quidem, dilecte 
fili Noster, in imagine ibi aere incisa, quae 
SS. Virginem Mariam ab Angelo salutatam ex- 
primit, visitur sublimi pictus Aeternus Pater, 
e cuius sinu divinum Verbum iam corpore ad 
infantuli formam indutum in beatissimam Vir- 
ginem descendit. Optime noscis huiusmodi ra- 
tionem exprimendi inetfabile Incarnationis my- 
sterium praeposteram omnino esse, eamque 
catholico dogmati plane adversari, cum et Dei 
Verbum antequam homo fieret, mortalibus ar- 
tubus praeditum exhibeat, et pravis haeretico- 
rum commentis faveat, qui in Christum ex 
Virgine Maria verum humanumque corpus su- 
scepisse negarunt. 

In alia vero imagine ibi aere pariter excusa, 
quae caelestis regni gloriam refert, conspicitur 
eadem Dei Genitrix Virgo, ullo absque discri- 
mine in eodem prorsus S. Ioannis Baptistae glo- 
riae gradu collocata, cum illam catholica Eccle- 
sia caelitum omnium Reginam ac super omnes 
Angelorum choros, super Cherubim quoque 
ac Seraphim excellentissima quadam sublimi- 
tate exaltatam merito atque optimo iure profiteri 
gloriantur. Itaque pro tua religione et sapientia 


373 


vides quam facile illis imaginibus ita expressis 
fideles praesertim rudes in gravissimos errores 
possint induci. Neque ignoras quam sapientis- 
sime Tridentina synodus moneat, ut nonnullae 
falsi dogmatis imagines et rudibus pericu- 
losi erroris occasionem praebentes statuantur 
(sess. XXV. De invocatione Sanctorum etc.). Ac- 
cedit etiam, ut fidei symbolum, quod a maio- 
ribus nostris, constantique totius Ecclesiae tra- 
ditione apostolorum semper appellatum, in eo- 
dem breviario fuerit conscriptum illa voce pe- 
nitus eliminata apostolorum. Ex quo non so- 
lum primum ac pretiosissimum sanctissimae 
fidei nostrae monumentum illustri ac poten- 
tissima sua apostolica vota spoliatur, verum 
etiam illorum quodammodo reviviscit error, 
qui per summam impudentiam atque auda- 
ciam apostolos, symboli auctores minime ha- 
bendos esse afirmare non dubitarunt. Quo 
certe nihil absurdius, nihil falsius cum sancti 
Ecclesiae Patres disertissimis verbis symbolum 
ab apostolis conditum esse doceant, praedicent 
atque declarent. Et sane omissis plurimis SS. Pa- 
trum testimoniis S. Ambrosius epistola XLII ad 
Siricium decessorem Nostrum, Credatur, in- 
quit, symbolo apostolorum, quod Ecclesia Ro- 
mana intemeratum semper custodit et servat; 
et S. Hieronymus in sua ad Pammachium epi- 
stola LXI adver. err. Joan. Hieros., symbolum 
vocat ab apostolis traditum quemadmodum iJlud 
quoque vocat S. Caelestinus antecessor Noster 
in epistola ad Nestorium. Atque id ipsum saepe 
S. Leo pariter decessor Noster ac praesertim in 
sua ad Pulcheriam Augustam epistola in qua 
ita gravissime loquitur. Siquidem ipsa apostoli 
symboli brevis et perfecta confessio, quae duo- 
decim apostolorum totidem est signata senten- 
tiis, tam instructa sit munitione caelesti, ut 
omnes haereticorum opiniones solo istius pos- 
sint gladio detruncari. 

Ac §. Maximus Taurinensis episcopus in 
homilia de traditione symboli, docet apostolos 
Ecclesiae Dei misterium symboli tradidisse, ut 
quia sub uno Christi nomine credentium futura 
erat diversitas, signandum fidei inter fideles 
perfidosque discernerent. Hinc, dilecte fili No- 
ster, probe intelligis, quam timore graviterque 
peccatum sit in illo verbo apostolorum aufe- 
rendo a symbolo, et quanta iccirco fidelibus 
offensionis praebeatur occasio. Etenim vel ma- 
xime timendum, ne ipsi in posterum debita ve- 
neratione symbolum prosequantur, illudque ab 
apostolis minime traditum esse existiment. In- 
super oratio illa quae die festo Cathedrae Sancti 
Petri apostoli recitatur, quaeque, ligandi atque 
solvendi pontificium eidem beatissimo aposto- 
lorum Principi a Christo Domino tributum 
commemorat, nunc primum in ipso breviario 
legitur cum illo addito verbo Animas, quod 


' Ex Archivio Brevium ad Principes. 


374 


Christus in confirmanda Petro potestate nun- 
quam expressit. Atque huic orationi ab Ecclesia 
probatae adiecta ita accipi potest, ut amplissi- 
mam _ potestatis plenitudinem quandocumque 
ligandi atque solvendi ipsi Petro eiusque suc- 
cessoribus in universae Ecclesiae regimine at- 
que administratione a Domino et Salvatore No- 
stro collatam arctare videatur, adeoque exitioso 
ac perverso illorum sistemati ab hac Apostolica 
Sede damnato faveat, qui ecclesiasticam pote- 
statem ad internum dumtaxat animarum sta- 
tum pertinere comminiscuntur omnemque iu- 
risdictionem Rom. Pontifici et Ecclesiae divi- 
nitus attributam condendi leges, ac devias con- 
tumacesque externo iudicio ac salutaribus poe- 
nis coercendi cogendique labefactare, convellere 
ac prorsus eliminare conantur. Quae quidem 
omnia, dilecte fili Noster, quantopere catho- 
licae doctrinae adversentur satis superque co- 
gnoscis. Etsi vero gravissimis maximisque curis 
distenti, haud potuimus integram hyemalem il- 
lius breviarii partem singillatim evolvere alias- 
que attingere, tamen ex his quae animadverti- 
mus, summopere veremur, ne 
breviarii editionem alia quoque irrepserint quae 
sanae doctrinae ac fidelibus offensioni esse pos- 
sint. Equidem, dilecte fili Noster, ob eiusmodi 
breviarli editionem magno angimur dolore, ac 
tum de catholicae doctrinae integritate, tum de 
animarum salute Nobis praecipue commissa et 
demandata vehementer solliciti haud possumus, 
quin te hac Nostra familiari epistola vel ma- 
xime in Domino moneamus hortemur, ut illas 
imagines amoveas, atque hanc recentem bre- 
viarii editionem supprimas, elimines ac vete- 
rem eiusdem Ambrosiani breviarii editionem 
in pristinum usum revoces. Non dubitamus 
profecto, quin pro tua virtute, religione, pie- 
tate atque in Nos et hanc Apostolicam Sedem 
observantia Nostris hisce paternis monitis atque 
consiliis ultro libenterque obtemperare velis, at- 
que ita omnem Nobis hac super re sollicitu- 
dinem adimere studeas, ne pro supremi Nostri 
Pontificatus officio praedictam Ambrosiani bre- 
viarii etidionem anni 1841 Nostrarum congre- 
gationum SS. RR. et Indicis examini subiicere 
cogamur. Interim vero singularem Nostram 
erga te caritatem iterum testamur et confir- 
mamus, atque apostolicam benedictionem tibi 
ipsi, dilecte fili Noster, et universo gregi tuae 
curae commisso, peramanter impertimur. 
Datum Romae apud sanctam Mariam Ma- 
iorem - die vigesima octava septembris anno 
millesimo octingentesimo quadragesimo quarto, 
pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


in huiusmodi — 


| 
| 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


CCC. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Datur facultas designandi unum dumtaxat 
altare privilegiatum in perpetuum in omni- 
bus parochialibus ecclesiis Podlachiensis 
dioecesis, dummodo in illis intuitu paroeciae 
aliud altare privilegiatum non existat '. 


Dilecto filio 
Bartholomaeo Radziszewski 
vicario dioecesis Podlachiensis 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Exponendum Nobis curasti tuis in votis esse 
altaria parochialium ecclesiarum istius Podla- 
chiensis dioecesis apostolico privilegio donari, 
ut fidelium defunctorum animae Domini Nostri 
Jesu Christi eiusque sanctorum suffragia meri-_ 
torum consequi, et illis adiutae ex Purgatorii- 
poenis ad caelestem patriam ex Dei miseri- 
cordia celerius pervenire valeant. Nos igitur 
piis tuis desideriis annuentes, tibi hisce literis 
auctoritate Nostra apostolica, facultatem conce- 
dimus, atque impertimur, ut durante vicarii 
munere, in qualibet eiusdem civitatis et dioe- 
cesis Podlachiensis parochiali ecclesia , (dum- 
modo in ea aliud intuitu paroeciae altare pri- 
vilegiatum non existat), unum dumtaxat altare 
privilegio apostolico in perpetuum decoratum 
pro animabus christifidelium a Purgatorii poe- 
nis liberandis per te ipsum declarare valeas, 
cuius privilegii vi quandocumque sacerdos ali- 
quis saecularis vel regularis missam pro anima 


* cuiusque christifidelis, quae Deo in caritate con- 


iuncta ex hac vita migraverit ad praedictum 
altare a te designatum celebrabit, anima ipsa 
de thesauro Ecclesiae per modum suffragii in- 
dulgentiam consequatur, ita ut Domini Nostri 
Iesu Christi, ac beatissimae Virginis Mariae 
sanctorumque omnium meritis sibi suffragan- 
uubus, a Purgatorii poenis, si Deo placitum sic 
fuerit, eripiatur. In contrarium facientibus non 
obstantibus quibuscumque. Volumus autem, ut 
in expediendis literis pro designatione altaris 
privilegiati in quacumque ex parochialibus ec- 
clesiis huiusmodi nemini vel minimum acci- 
pere liceat. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima nona octobris millesimo 
octingentesimo quadragesimo quarto, pontifi- 
catus Nostri anno decimo quarto, 


ANNO MDCCCXLIV. 


Cech 


INDULTUM 


Concedit ut in omnibus institutis religiosarum 
mulierum Filiarum Caritatis quae vulgo 
della Carit’ di Milano nuncupantur, pri- 
vatum oratorium erigatur '. 


Venerabili fratri 
Dominico Ferrari 
episcopo Brixiensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Exponendum Nobis curavit dilecta in Christo 
filia praeposita religiosarum mulierum quae 
filiae Caritatis, vulgo nuncupantur, in oppido 
Lovere istius dioecesis, ad fovendam earum- 
dem sororum pietatem plurimum expedire, ut 
in omnibus earum institutis, sive domibus pri- 
vatum oratorium erigatur, in qua una vel plu- 
res missae quotidie celebrantur, cum facultate 
etiam SSmam Eucharistiam asservandi, eamque 
sumendi postquam ipsae religiosae mulieres 
Poenitentiae sacramento rite fuerint expiatae, 
elusque rei gratia apostolicam a Nobis veniam 
enixe flagitat. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti, aliisque ecclesiasticis censuris, sen- 
tentiis et poenis quovis modo et quacumque 
de causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, tibi, venerabilis frater, per prae- 
sentes literas eas partes imponimus atque 
mandamus, ut auctoritate Nostra apostolica, 
facultatem facias ad hunc proximum septen- 
nium duraturam, cuius vi in omnibus praedi- 
ctarum religiosarum mulierum sive institutis, 
sive domibus, oratorium privatum erigi possit, 
ad hoc a te prius, sive respectivis ordinariis 
antea yisitandum atque approbandum, in quo 
una vel plures missae singulis diebus etiam 
per annum solemnioribus, per quemcumque 
sacerdotem approbatum, saecularem vel regu- 
larem, sine tamen quorumcumque iurium pa- 
rochialium praeiudicio, celebrari possint et va- 
leant in praedictarum religiosarum mulierum 
atque omnium eisdem addictarum personarum 
praesentia. Praeterea eadem auctoritate Nostra 
apostolica, facultatem ad proximum septen- 
nium impertimur, ut praedictae religiosae mu- 
lieres omnesque olim personae illis addictae in 
memoratis oratoriis, sacramento Poenitentiae 


375 


rite expiatae, sanctissimam Eucharistiam de 
manu sacerdotis rem divinam facientis infra 
sacrificii actioneém, excepto tamen Paschate, 
libere ac licite sumere possint et valeant. Item 
ad septennium proximum tantum facultatem 
facies, ut in publicis omnibus ecclesiis solum 
ad easdem religiosas mulieres pertinentibus, 
sanctissimum Eucharistiae sacramentum libere 
ac licite servari possit, modo sacra supellectili 
ad hoc necessaria instructae sint, eaque cum 
lege, ut ante tabernaculum lampas perpetuo 
exardescat, eiusque tabernaculi clavis penes 
confessarium, seu sacristam diligenter custo- 
dienda maneat. Volumus demum_ ut reliqui 
praeter supradictas personas missae in praedi- 
ctis Oratoriis adstantes, ad obligationem au- 
diendi missam in ecclesia diebus festis de 
praecepto minime liberi censeantur. 

Haec concedimus et mandamus, non ob- 
stantibus constitutionibus et sanctionibus apo- 
stolicis, ceterisjue contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die vigesima secunda novem- 
bris millesimo octingentesimo quadragesimo 
quarto, pontificatus Nostri anno decimo quarto. 


CCCI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus membris Societatis s. Vincentii a Paulo, 
Parisits institutae, nonnullae indulgentiae tri- 
buuntur ?. 


GREGORIUS PP. XVI. — 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romanum decet Pontificem cazlestibus Ec- 
clesiae thesauris eas praesertim pias hominum 
Societates ditare quae in christianae charitatis 
operibus obeundis omni cura studioque versan- 
tur. Itaque cum praeses et consultores genera- 
les Societatis s. Vincentii a Paulo, Parisiis pri- 
mum institutae, enixis precibus a Nobis effla- 
gitaverint, ut nonnullas indulgentias tum ple- 
narias tum partiales ipsi societati concedere 
velimus, Nos libenti animo piis eorum preci- 
bus adnuendum censuimus. Quapropter omni- 
bus et singulis ad consilium generale Societatis 
eiusdem nunc Parisiis institutum pertinentibus, 
vel addictis consiliis particularibus Parisiorum 
et aliarum civitatum vere poenitentibus et con- 
fessis, ac sacra communione refectis, dummodo 
omnibus vel tribus ex quatuor consilil coetibus 
in m2nse habitis interfuerint, plenariam pecca- 
torum suorum indulgentiam et remissionem mi- 


1 Ex Archivio domus generalis filiarum Caritatis Mediolani sitae. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


376 


sericorditer in Domino concedimus. Item omni- 
bus ipsius Societatis sociis, uti dicunt, activis, 
nec non consultoribus et aliis de quibus ha- 
bita mentio est, qui commemoratam indulgen- 
tiam ibi iam fuerint assecuti, dummodo omni- 
bus vel tribus ex quatuor conventibus seu con- 
ferentiis in mense habitis interfuerint, ac vere 
poenitentes et confessi, sstmum Eucharistiae sa- 
cramentum sumpserint, plenariam similiter in- 
dulgentiam largimur. Praeterea eamdem pariter 
plenariam indulgentiam tribuimus omnibus qui 
in praedictam societatem in diversis gradibus 
activis membri aspirantis, membri ordinarii, 
consultoris particularis et consultoris generalis 
recepti fuerint. Insuper omnibus sociis tum acti- 
vis tum honorariis commemoratae societatis, 
qui diebus festis immaculatae Conceptionis 
b. Mariae Virginis et s. Vincentii a Paulo et 
dominica secunda post pascha quae est anni- 
versaria dies translationis reliquiarum eiusdem 
s. Vincentii aeque ac feria secunda post domi- 
nicam primam quadragesimae, vere poeniten- 
tes et confessi sacram Synaxim exceperint in 
missa quae praedictis diebus pro societate ce- 
lebratur , atque coetui generali, qui his tem- 
poribus habetur interfuerint, plenariam pariter 
indulgentiam impertimur. Atque etiam sociis 
omnibus et societatis benefactoribus in mortis 
articulo constitutis, si vere poenitentes et con- 
fessi, vel quatenus id facere nequiverint, sal- 
tem contriti, nomen Iesu ore si potuerint, sin 
minus corde devote invocaverint, et mortem 
tanquam peccati stipendium de manu Domini 
patienti atque alacri animo susceperint, ple- 
nariam similiter indulgentiam concedimus. Ad 
haec, sociis omnibus activis eiusdem societatis, 
quotiescumque, corde saltem contrito, aliquam 
conferentiam, aliquam pauperem familiam, aut 
scholas officinasque pauperum visitaverint, vel 
quodcumque aliud bonum opus iuxta mentem 
dictae Societatis praestiterint, septem annos, 
ac totidem quadragenas de iniunctis eis, seu 
alias quomodolibet debitis poenitentiis in for- 
ma Ecclesiae consueta relaxamus. Quam qui- 
dem partialem indulgentiam singuli socii activi 
memoratae Societatis lucrari poterunt, quoties- 
cumque corde contrito sacro missae sacrificio 
pro anima alicuius socii celebrando adstiterint, 
et quoties corpora pauperum ad ecclesiasticam 
sepulturam fuerint prosequuti. Quas omnes, et 
singulas indulgentias, peccatorum remissiones, 
ac poenitentiarum relaxationes, etiam animabus 
christifidelium, quae Deo in charitate coniunctae 
ab hac vita migraverint per modum suffragii 
applicari posse indulgemus. Denique omnibus 
aliis sive consiliis sive conferentiis eiusdem 
Societatis, quae approbante consilio generali 
instituuntur, sive ab eodem, sive a consiliis 
particularibus civitatum aut provinciarum ab 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


ipso iam institutis, item sociis qui degunt in 
locis, in quibus nondum viget conferentia, 
omnes et singulas commemoratas indulgentias 
si in locis eisdem praestiterint, veluti poterunt, 
consueta opera aliasque praescriptas conditiones 
impleverint, eadem auctoritate Nostra apostolica 
concedimus, atque elargimur. Non obstantibus 
Nostra et cancellariaz apostolicae regula d2 non 
concedendis indulgentiis ad instar, aliisque con- 
stitutionibus et ordinationibus apostolicis ceteris- 
que contrariis quibuscumque. Volumus autem, 
ut praesentium litterarum transumptis seu exem- 
plis etiam impressis, manu personae in eccle- 
siastica dignitate constitutae subscriptis, eadem 
prorsus fides adhibeatur, quae adhiberetur ipsis 
praesentibus, si forent exhibitae vel ostensae. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima ianuarii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo quinto. 


CCCIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Pia Instituta a comite Gaspare Spontini ere- 
cta in oppido Maiolati adprobantur et con- 
firmantur !. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


In supremo apostolatus fastigio, Deo sic vo- 
lente, collocati, deque universo christiano grege 
curam gerentes, Nostri pastoralis officii esse 
arbitramur ut pia instituta, quae a spectatis 
fide et charitate viris in proximorum levamen 
erigantur, ea apostolicae Nostrae auctoritatis 
robore confirmemus. Jamvero exponendum No- 
bis curavit dilectus filius comes Gaspar Spon- 
tini, domo oppido Maiolati, in finibus Aesinae 
dioecesis, se iam inde a die quarta mensis fe-~ 
bruarii anni millesimi octingentesimi quadra- 
gesimi tertii per acta tabellionis Antonii Meoli 
solemni donationis actu, quae inter vivos at- 
que irrevocabilis dicitur, quaeque tamen effe- 
ctum sortiri debeat post sui atque uxoris Cae- 
lestis Evard usufructuariae relictae obitum, lar- 
gitum esse municipio, seu communitati oppidi 
Maiolati sua omnia bona tum urbana, tum ru- 
stica, quae in censualibus tabulis Aesinae civi- 
tatis descripta reperiuntur, cum omni armento 
et grege aliisque rebus, itemque bona quae- 
cumque , quae post ipsum perpetuae donatio- 
nis actum comparaverit, in iisdem censualibus 
Aesinis tabulis notata; servata tamen sibi vi- 
gesima bonorum parte testamenti condendi cau- 
sa, quam quidem partem si intestatus deces- 
serit, bonis donatis accedere voluit. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXLV. 


Ad augendam vero dictam donationem co- 
dicillis conditis die vigesima sexta mensis apri- 
lis memorati anni millesimi octingentesimi qua- 
dragesimi tertii tanquam integralem ac sub- 
stantialem donatae haereditatis partem esse ha- 
benda declaravit, sua cuiusque generis bona, 
ac nominatim numeratam pecuniam, syngra- 
phas nominum in exter’s regnis trapezitas Men- 
delsohnn, atque Ezechel Berolinenses, ac do- 
mum Evard Parisiensem, itemque quidquid auri, 
argenti, gemmarum, rerum mobilium sibi sit 
Berolini ac Parisiis, praeterea bibliothecam, mu- 
sices opera, hermas, pictas tabulas, vestes ac 
reliqua cuiuscumque generis bona, quae omnia 
in praedictis Urbibus, Berolini scilicet ac Pari- 
Slis, ipse in praesens habet, ac quidquid ibidem 
extans reperiatur post suum, atque uxoris usu- 
fructuariae obitum, quod ipse neutiquam te- 
stamento legaverit. Voluit porro, ut donatae 
huius haereditatis fructus ac reditus municipium 
Maiolatense erogare debeat: 

1. In alendam magistram puellis erudiendis 
quam quidem iam inde a mense iunio anni 
millesimi octingentesimi quadragesimi  tertii 
ipse constituit. 

2. In excitandum hospitium charitatis pau- 
peribus senibus utriusque sexus chronicis in- 
validis excipiendis, sive ex oppido Maiolati, sive 
ex illius territorio, quique eum numerum per- 
tingant, quem haereditatis vires ferant. 

3. In celebrationem centum missarum quot- 
annis praeter unam cum cantu ad expiandas 
animas defunctorum ex familia oratoris, item- 
que in annuas septem missas honori b. Mariae 
Virginis perdolentis. 

4. In solvendam annuam pensionem, vel 
duas eiusdem pensionis partes seminario Ae- 
sino, pro uno vel duobus adolescentibus insti- 
tuendis. 

5. In solvendam annuam pensionem, vel 
duas eiusdem partes pro una vel duabus puel- 
lis erudiendis in monasterio vel Aesino vel 
Massaccil. 

6. In alimentis subministrandis Rosae Co- 
lini pro illius conditione ac quoad illa vixerit, 
utpote quae per annos plures defunctis oratoris 
fratribus sedulo ministraverit. 

7. In erigendam scholam pro iuvenibus sub 
disciplina duorum magistrorum ex religiosa fa- 
milia, quae vulgo dicitur dell’Ignorantelli. Por- 
ro quod attinet ad institutionem ac regimen 
scholarum, atque hospitii charitatis, ipse ora- 
tor disciplinae leges scripsit sarvandas pro ma- 
gistris piis, utpote quae iam constitutae sunt. 
Pro schola vero, quae haberi debet a fratri- 
bus, vulgo I Ignorantelli, totam vel partem 
suae domus adsignavit, quaeque ipsis etiam 
magistris excipiendis inserviat. Quod pertinet 
vero ad hospitium charitatis perscripsit orator, 
ut idem erigatur in ecclesia sancti Joannis a se 
comparata, ex rescripto sacrae congregationis 


Acta Gregori XVI. Vol, JIL. 


377 


super negotiis Episcoporum et Regularium sub 
die vigesima septima novembris anno millesimo 
octingentesimo quadragesimo secundo, inque 
duabus domibus, quas a fratribus Guglielmi, 
atque ab Apollonia Piccioni coemit; servari 
praeterea in eodem hospitio voluit regimen, 
quod organicum dixit a se ipso confectum, post- 
eaquam consuluisset bo. me. cardinalem Sil- 
vestrum Belli, tunc temporis Aesinum episco- 
pum, magistratum, parochum oppidi Maiolati, 
canonicum Grigi, et Iacobum Fioretti, quod 
quidem regimen organicum tanquam integralem 
ac substantialem partem esse voluit memoratae 
perpetuae donationis. Praeterea exposuit orator 
magistratum Maiolatensem huiusce pii instituti 
administrationem gratuito gerendam suscepisse, 
per consilium huic administrationi praeposi- 
tum, ea tamen ratione, quae in regimine or- 
ganico praescripta est, addito etiam superiori 
pro tempore eiusdem religiosae familiae vulgo 
dell’ Ignorantelli, iuxta codicillos, ut supra con- 
ditos, die vigesima sexta aprilis anno millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio. Si vero 
lidem religiosi fratres, vulgo Ignorantelli, de- 
latum munus nequaquam exciperent vel renun- 
tiarent, tunc orator, elusque post obitum su- 
perstes uxor, in eorum locos alios sufficiendos 
curaverint. Id vero si post oratoris, uxorisque 
obitum fiat, tune cardinalis pli instituti patro- 
nus una cum consilio administrationi praeposito 
religiosam alteram familiam deligent, quae iu- 
venibus recte instituendis utilior videatur. Porro 
si plum institutum cardinali patrono orbum 
fuerit, idem consilium Nobis nostrisque succes- 
soribus supplicabit, ut eiusdem pili instituti pa- 
trocinium alteri S.R. E. card. deferamus, quod 
quidem ex nostro rescripto diei decimae quintae 
martii anno millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo tertio delatum ultro excepit ven. frater 
noster Petrus Ostini S. R. E. card. episcopus 
Albanensis. Ne quid vero dubitationi locus un- 
quam esse possit, orator declaravit, scholam 
erigendam pro iuventute masculina instituenda, 
nullimodo officere neque derogare substitutioni 
patrum Silvestrinorum, iuxta donationis tabulas 
conditas die quarta februarii anno millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio, in iis ca- 
sibus in quibus municipium Maiolatense vel as- 
sumptis officiis haud satisfaciens, vel oratoris 
Suaeque coniugis vo.untati obsistens, a donata 
haereditate deiiciatur, quippe id orator voluit, 
ut in iisdem casibus substitutioni locus omnino 
sit favore patrum Silvestrinorum, ita ut duae 
religiosae familiae praedictae eodem tempore 
in oppido Maiolati consistant unaquaeque suis 
addicta muneribus, quae in donationis tabulis, 
in codicillis, inque regimine organico eisdem 
orator demandavit. Praeterea facultatem sibi 
orator reservatam voluit, addendi, perficiendi, 
immutandi, imminuendi quidquid ipse perscri- 
pserit, quod pertineat ad administrationem pii 


48 


378 


instituti. Iamvero quum neque consilii Maio- 
latensis assensus praecesserit, neque praesuli 
delegati Nostri apostolici, ac consultorum pro- 
vinciae regundae sanctio intervenerit tum in 
excipienda a municipio Maiolatensi delata per 
donationem haereditate, tum in officiis atque 
oneribus sibi assumendis, ad lites ac dissidia 
quaeque praecavenda, id a Nobis orator po- 
stulat, ut auctoritate Nostra apostolica quid- 
quid ex iure vel facto perperam gestum omis- 
sumque fuerit, benigne sanare ac remittere, ac 
pias omnes institutiones superius memoratas 
approbare ac confirmare velimus. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti aliisque ecclesiasticis censuris, senten- 
tiis, et poenis quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, de consilio VV. FF. NN. S. R. E. car- 
dinalium Negociis Episcoporum et Regularium 
praepositorum, auctoritate Nostra apostolica, 
tenore praesentium, praevia sanatione cuius- 
cumque super praemissis iuris et facti defe- 
ctus, enunciatas pias institutiones approbamus 
ac confirmamus; verum salvam semper ratam- 
que esse volumus auctoritatem Ordinarii ad 
formam sacrorum canonum ac praesertim con- 
cilii Tridentini, decernentes hasce literas fir- 
mas, validas et efficaces existere ac fore, suos- 
que plenarios et integros effectus sortiri et ob- 
tinere, ac illis ad quos spectat atque in futurum 
spectabit, plenissime suffragari et ab omnibus 
inviolabiliter observari; sicque in praemissis 
per quoscumque iudices ordinarios et delegatos, 
etiam causarum palatii Nostri apostolici au- 
ditores, iudicari et definiri debere, ac irritum 
et inane si secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis, caeterisque etiam  speciali 
mentione ac derogatione dignis in contrarium 
facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima quarta ianuarii millesi- 
mo octingentesimo quadragesimo quinto, pon- 
tificatus Nostri anno decimo quinto. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


CCGIY; 
BULLA 


Proyisio patriarchalis ecclesiae Antiochen. Sy- 
ro—Maronitarum pro archiepiscopo ab epi- 
scopis et clero nationis Syro—Maronitarum 
electo et postulato, cum approbatione ele- 
ctionis et postulationis, sanatione defectuum 
ac decreto emittendi fidei professionem ac 
iuramentum fidelitatis praestandi '. 


Venerabili fratri 
Iosepho Gazeno archiepiscopo Damascen. 
in patriarcham Antiochenum 
Syro-Maronitarum electo. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Onerosa pastoralis officii cura, dispositione 
summi pastoris qui pro suis ovibus animam 
posuit, nobis licet immerito commissa, solli- 
cita Nos pulsat instantia, ut inter cetera quae 
undique confluunt negocia quibusque noster 
animus redditur multiplici varietate distractus, 
ad provisionem ecclesiarum quarumlibet, prae- 
sertim patriarchalium, quae vacationis incom- 
moda deplorare noscuntur, solerter intendamus, 
earumque incommodis mediante celeri novo- 
rum provisione pastorum, per quos ecclesiae 
ipsae in spiritualibus et temporalibus continua 
suscipere possint incrementa, salubriter suc- 
curramus, : 

Sane, patriarchali ecclesia Antiochen. Syro— 
Maronitarum, cui bo. me. Ioseph Petrus Ha- 
baisci ultimus illius Patriarcha dum _ viveret 
praesidebat, per obitum ipsius Joseph Petri Pa- 
triarchae, qui extra Romanam curiam debitum 
naturae persolvit, pastoris solatio destituta, 
Nos vacatione huiusmodi fide dignis relatibus 
intellecta ad provisionem huius patriarchalis 
ecclesiae celerem et felicem, ne ipsa longae 
vacationis exponatur incommodis, paternis et 
sollicitis studiis intendentes, post deliberatio- 
nem quam de praeficiendo eidem patriarchali 
ecclesiae personam utilem ac etiam fructuosam 
cum venerabilibus fratribus Nostris S. R. E. 
cardinalibus habuimus diligentem, demum ad 
te nuper archiepiscopum Damascenum, quem 
venerabiles etiam fratres episcopi catholici et 
dilecti filii clerus nationis Syro—Maronitarum 
ad praefatam patriarchalem ecclesiam pro eo- 
rum patriarcha elegerunt seu postularunt, con- 
sideratis grandium virtutum meritis quibus per- 
sonam tuam illarum largitor altissimus mul- 


1 Ex Iure Pontificio de P, F. 


ANNO MDCCCXLV, 


tipliciter insignivit, et attendentes quod tu, qui 
a tuo patriarcha consecrationis munere susce- 
pto, archidioecesim tibi creditam sedulo visi- 
tasti, pontificalia solemniter celebrasti, ordina- 
tiones habuisti, sacramenta, praesertim confir- 
mationis , administrasti, ceteraque omnia pa- 
storalia munia tam laudabiliter obivisti, ut pa- 
triarchali ecclesiae praedictae praefici dignus 
censearis, ipsam patriarchalem ecclesiam An- 
tiochen. scies voles et poteris, auctore Domino, 
salubriter regere et feliciter gubernare, direxi- 
mus oculos nostrae mentis. Intendentes igitur 
tam praefatae patriarchali ecclesiae Antiochen. 
Syro—Maronitarum quam illius gregi dominico 
salubriter providere et a quibusvis suspensionis 
et interdicti, aliisque ecclesiasticis sententiis, 
censuris et poenis, a iure vel ab homine qua- 
vis occasione vel causa latis, si quibus quomo- 
dolibet innodatus existis, ut translatio, provisio 
et praefectio per nos ut infra faciendae prae- 
sentesque nostrae litterae suum sortiantur ef- 
fectum, harum serie absolventes et absolutum 
fore censentes, ipsamque electionem seu postula- 
tionem, de fratrum eorumdem consilio, aposto- 
lica auctoritate confirmantes et approbantes, 
omnesque et singulos et substantiales defectus, 
Si qui in electione seu postulatione huiusmodi 
quomodolibet intervenerint, eadem apostolica 
auctoritate supplentes et sanantes, iuxta de- 
cretum in congregatione eorumdem fratrum 
Nostrorum S. R. E. cardinalium negotiis de 


Propaganda Fide praepositorum emanatum et 


per Nos adprobatum, te, licet absentem, a vin- 
culo quo ecclesiae Damascen., cui hactenus 
praefuisti, tenebaris, de fratrum eorumdem con- 
silio ac apostolicae potestatis plenitudine ab- 
solventes, ad memoratam patriarchalem eccle- 
siam Antiochen. nationis Syro—Maronitarum, 
de consilio ac apostolicae potestatis plenitudine, 
similibus transferimus, teque illi in patriar- 
cham praeficimus et pastorem, curam, regi- 
men et administrationem huius patriarchalis 
ecclesiae tibi in spiritualibus et temporalibus 
plenarie committendo, liberamque tibi ad di- 
ctam patriarchalem ecclesiam transeundi licen- 
tiam tribuendo, in illo qui dat gratias et lar- 
gitur praemia, confidentes, quod, dirigente Do- 
mino actus tuos, ipsa patriarchalis ecclesia sub 
tuo felici gubernio regetur utiliter et prospere 
dirigetur ac grata in eisdem spiritualibus et 
temporalibus suscipiet incrementa. 

Quocirca fraternitati tuae per apostolica scri- 
pta mandamus, quatenus ad eamdem patriar- 
chalem ecclesiam cum gratia nostrae benedi- 
ctionis accedens, curam et administrationem 
praefatas sic exercere studeas sollicite, fideliter 
ac prudenter, quod exinde sperati fructus pro- 
veniant ac tuae bonae famae odor ex tuis lau- 
dabilibus actis latius diffundatur atque ipsa pa- 
triarchalis ecclesia gubernatori provido ac fru- 
ctuoso administratori gaudeat se commissam 


379 


tuque praeter aeternae retributionis praemium 
nostram et dictae sedis benedictionem et gra- 
tiam exinde uberius consequi merearis. 

Nec non venn. fratribus Nostris episcopis 
suffraganeis orthodoxis ac dilectis etiam filiis 
vassallis ipsius patriarchalis ecclesiae atque cle- 
ro et popuio eidem patriarchali ecclesiae sub- 
iectis, per apostolica scripta mandamus, ut suf- 
fraganei tibi tamquam membra capiti obse- 
quentes exhibeant tibi obedientiam et reveren- 
tiam debitas ac devotas ita, quod mutua inter 
te et ipsos gratia gratos sortiatur effectus et 
nos eorum devotionem possimus propterea in 
Domino merito commendare. Clerus autem te 
pro Nostra et eiusdem sedis reverentia benigne 
recipientes et honorifice pertractantes , tua sa- 
lubria monita et mandata suscipiant humiliter 
et efficaciter adimplere procurent. Populus vero 
te tamquam patrem et pastorem animarum 
suarum devote suscipientes et debita honorifi- 
centia prosequentes, tuis monitis et mandatis 
salubribus humiliter intendant ita, quod tu in 
eis devotionis filios et ipsi in te per conse- 
quens patrem benevolum invenisse gaudeatis. 
Vassalli tandem praefati te debito honore pro- 
sequentes tibi fidelitatem solitam ac consueta 
servitia et iura tibi ab eis debita integre exhi- 
bere procurent, alioquin sententiam sive poe- 
nam, quam tu rite tuleris seu statueris in re- 
belles, ratam habebimus et faciemus, auctore 
Domino, usque ad_ satisfactionem condignam 
inviolabiliter observari. 

Volumus autem quod tu antequam regimini 
et administrationi huius patriarchalis ecclesiae 
te in aliquo immisceas, in manibus duorum 
venn. pariter fratrum Nostrorum archiepisco- 
porum vel episcoporum gratiam et communio- 
nem sedis praefatae habentium et in istis parti- 
bus degentium, seu in manibus alterius eorum 
fidelitatis debitae solitum praestes iuramentum, 
iuxta unam ac fidei catholicae’ professionem 
a Sede Apostolica orientalibus praescriptam, 
iuxta alteras formas praesentibus adnotatas 
emittas, et sic a te praestiti iuramenti et pro- 
fessionis fidei a te emissae formas ad ipsam 
congregationem de Propaganda Fide de verbo 
ad verbum per tuas patentes litteras, tuo si- 
gillo munitas, per proprium nuncium quanto- 
citius transmittere omnino tenearis, quibus et 
eorum cuilibet per easdem praesentes pariter 
mandamus, ut ipsi vel eorum alter a te Nostro 
et Romanae Ecclesiae nomine iuramentum et 
fidei professionem huiusmodi iuxta easdem for- 
mas recipiant seu recipiat. 

Forma autem iuramenti quod praestabis, ta- 
lis est: « Ego Ioseph Gazeno Patriarcha An- 
tiochen. Syro—Maronitarum ab hac hora in 
antea fidelis et obediens ero beato Petro Apo- 
stolo sanctaeque apostolicae Romanae Ecclesiae 
et domino nostro domino Gregorio PP. XVI. 
suisque successoribus canonice intrantibus. Non 


380 


ero in consilio aut consensu vel facto, ut vitam 
perdant aut membrum seu capiantur mala ca- 
ptione aut in eos violenter manus quomodoli- 
bet ingerantur vel iniuriae aliquae inferantur 
quovis quaesito colore. Consilium vero quod 
mihi credituri sunt per se aut nuncios seu lit- 
teras, ad eorum damnum me sciente nemini 
pandam. Papatum Romanum et regalia sancti 
Petri adiutor eis ero ad retinendum et defen- 
dendum contra omnem hominem. Legatum 
Apostolicae Sedis in eundo et redeundo hono- 
rifice tractabo et in suis necessitatibus adiu- 
vabo. Iura, honores, privilegia et auctoritatem 
Sanctae Romanae Ecclesiae, domini nostri Pa- 


pae et successorum praefatorum conservare ,— 


defendere, augere et promovere curabo. Non 
ero in consilio, facto vel tractatu, in quibus 
contra ipsum Dominum nostrum vel eamdem 
Romanam Ecclesiam aliqua sinistra vel prae- 
iudicialia personae, iuris, honoris, status et 
potestatis eorum machinentur, et si talia a 
quibuscumque procurari novero vel tractari, 
impediam hoc pro posse, et quantocitius com- 
mode potero, significabo eidem Domino no- 
stro vel alteri per quem ad ipsius notitiam 
poterit pervenire. Regulas Sanctorum Patrum, 
decreta, ordinationes, reservationes, dispositio- 
nes, provisiones et mandata apostolica totis 
viribus observabo et faciam ab aliis observari. 
Haereticos, schismaticos et rebelles Domino 
nostro ac successoribus praefatis proposse per- 
sequar et impugnabo. Vocatus ad synodum, 
veniam nisi praepeditus fuero canonica praepe- 
ditione. Apostolorum limina singulis quinquen- 
niis personaliter et per me ipsum visitabo ac 
Domino nostro successoribusque praefatis de 
toto meo pastorali officio, deque rebus omni- 
bus ad patriarchalis ecclesiae meae statum ac 
cleri et populi disciplinam, ad animarum de- 
nique quae meae fidei creditae sunt salutem, 
quoquomodo pertinentibus, rationem reddam, 
et vicissim mandata apostolica humiliter reci- 
piam et quam diligentissime exequar. Quod si 
legitimo impedimento detentus fuero, praefata 
omnia adimplebo dioecesanum sacerdotem ac 
hoc speciale mandatum habentem de clero meo, 
et, clero deficiente omnino, per aliquem alium 
presbyterum saecularem vel regularem_ specta- 
tae probitatis et religionis de supradictis omni- 
bus plene instructum. De huiusmodi autem im- 
pedimento docebo per legitimas probationes ad 
S. R. E. cardinalem proponentem in s. con- 
gregatione Concilii per supradictum nuncium 
transmittendas. Possessiones vero ad mensam 
mei patriarchatus pertinentes non vendam ne- 
que donabo neque impignorabo neque de novo 
infeudabo vel aliquo modo alienabo etiam cum 
consensu cleri patriarchalis ecclesiae huiusmodi, 
inconsulto Romano Pontifice. Et constitutio- 
nem super prohibitione investiturarum bono- 
rum iurisdictionalium de anno Domini mille- 


ACTA GREGORIIL PP. XVI. 


simo sexcentesimo vigesimo quinto editam ser- 
vabo, et si ad aliquam alienationem devenero, 
poenas in quadam super hoc edita constitutione 
contentas eo ipso incurrere volo. Sic me Deus 
adiuvet et haec Sancta Dei Evangelia ». 
Forma vero professionis fidei quam emittes, 
haec est: « Ego Ioseph Gazeno Patriarcha An- 
tiochen. Syro—Maronitarum, firma fide credo et 
profiteor omnia et singula quae continentur in 
Symbolo Fidei quo Sancta Romana Ecclesia 
utitur, scilicet: Credo in unum Deum Patrem 


“omnipotentem factorem coeli et terrae, visibi- 


lium omnium et invisibilium; et in unum Do- 
minum Jesum Christum Filium Dei Unigeni- 
tum, et ex Patre natum ante omnia saecula: 
Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum 
de Deo vero, genitum, non factum, consub- 
stantialem Patri, per quem omnia facta sunt: 
qui propter nos homines et propter nostram 
salutem descendit de coelis; et incarnatus est 
de Spiritu Sancto ex Maria Virgine et homo 
factus est: crucifixus etiam pro nobis sub Pon- 
tio Pilato, passus et sepultus est; et resurrexit 
tertia die secundum scripturas; et ascendit in 
coelum, sedet ad dexteram Patris; et iterum 
venturus est cum gloria iudicare vivos et mor- 
tuos, Cuius regni non erit finis. Et in Spiri- 
tum Sanctum Dominum et vivificantem, qui 
ex Patre Filiogue procedit; qui cum Patre et 
Filio simul adoratur et conglorificatur; qui lo- 
quutus est per Prophetas. Et unam, sanctam, 
catholicam et apostolicam Ecclesiam. Confiteor 
unum baptisma in remissionem peccatorum; 
et exspecto resurrectionem mortuorum et vi- 
tam venturi saeculi. Amen. Veneror etiam et 
suscipio universales synodos prout sequitur, vi- 
delicet: Nicaenam primam, et profiteor quod 
in ea contra Arium damnatae memoriae defi- 
nitum est, Dominum lIesum Christum esse Fi- 
lium Dei ex Patre natum Unigenitum, idest ex 
substantia Patris natum, non factum, consub- 
stantialem Patri, atque impias ‘illas voces recte 
in eadem synodo damnatas esse quod aliquan- 
do non fuerit aut quod factus sit ex iis quae 
non sunt aut ex alia substantia vel essentia 
aut quod sit mutabilis vel convertibilis Filius 
Det. — Constantinopolitanam primam (secun- 
dam in ordine), et profiteor quod in ea contra 
Macedonium damnatae memoriae definitum est, 
Spiritum Sanctum non esse servum, sed Do- 
minum; non creaturam, sed Deum; ac unam 
habentem cum Patre et Filio deitatem. — Ephe- 
sinam primam (tertiam in ordine), et profiteor 
quod in ea contra Nestorium damnatae me- 
moriae definitum est, divinitatem et humani- 
tatem ineffabili et incomprehensibili unione in 
una persona Filii Dei, unum nobis Iesum Chri- 
stum constituisse, eaque de causa beatissimam 
Virginem vere esse Dei Genitricem. — Chalcedo- 
hensem (quartam in ordine), et profiteor quod 
in ea contra Eutychem et Dioscorum ambos 


ANNO MDCCCXLV. 


damnatae memoriae definitum est: Unum eum- 
demque Filium Dei Dominum nostrum Iesum 
Christum perfectum esse in deitate et perfectum 
in humanitate, Deum verum et hominem ve- 
rum ex anima rationali et corpore consubstan- 
tialem Patri secundum deitatem, eumdem con- 
substantialem nobis secundum humanitatem, 
per omnia nobis similem absque peccato, ante 
saecula quidem de Patre genitum secundum 
deitatem, in novissimis autem diebus eumdem 
propter nos et propter nostram salutem ex 
Maria Virgine Dei Genitrice secundum huma- 
nitatem unum eumdemque Christum Filium 
Dei Unigenitum in duabus naturis inconfuse, 
immutabiliter, indivise, inseparabiliter agno- 
scendum , nusquam sublata differentia natura- 
rum propter unionem magisque salva proprie- 
tate utriusque naturae et in unam personam 
atque subsistentiam concurrente, non in duas 
personas partitum aut divisum, sed unum 
eumdemque Filium et Unigenitum Deum, ve- 
rum Dominum Jesum Christum. — Item eius- 
dem Domini nostri Iesu Christi divinitatem, 
secundum quam consubstantialis est Patri et 
Spiritui Sancto, impassibilem esse et immor- 
talem ; eumdem autem crucifixum et mortuum 
tantummodo secundum carnem, ut pariter de- 
finitum est in dicta synodo et in epistola sancti 
Leonis Romani Pontificis, cuius ore beatum 
Petrum loguutum esse patres in eadem synodo 
acclamaverunt. Per quam definitionem damna- 
tur impia haeresis illorum qui Trisagio ab An- 
gelis tradito et in praefata Chalcedonensi syn- 
odo decantato Sanctus Deus, Sanctus fortis, 
Sanctus immortalis, miserere nobis addebant: 
Qui crucifixus est pro nobis; atque adeo di- 
vinam naturam trium personarum passibilem 
asserebant et mortalem. Constantinopolitanam 
secundam (quintam in ordine), in qua prae- 
fatae Chalcedonensis synodi definitio renovata 
est. Constantinopolitanam tertiam (sextam in 
ordine), et profiteor quod in ea contra Mono- 
thelitas definitum est: In uno eodemque Do- 
mino nostro Iesu Christo duas esse naturales 
voluntates et duas naturales operationes indi- 
vise, inconvertibiliter, inseparabiliter, inconfuse, 
et humanam eius voluntatem non contrariam 
sed subiectam divinae eius atque omnipotenti 
voluntati. Nicaenam secundam (septimam in 
ordine), et profiteor quod in ea contra Icono- 
clastas definitum est: Imagines Christi ac Dei- 
parae Virginis nec non aliorum sanctorum ha- 
bendas et retinendas esse atque eis debitum 
honorem ac venerationem impertiendam. Con- 
stantinopolitanam quartam (octavam in ordine), 
et profiteor in ea Photium merito fuisse da- 
mnatum et sanctum Ignatium patriarcham re- 
stitutum. — Veneror etiam et suscipio omnes 
alias universales synodos auctoritate Romani 
Pontificis legitime celebratas et confirmatas, et 
praesertim, Florentinam synodum, et profiteor 


381 


quae in ea definita sunt, videlicet: Quod Spi- 
ritus Sanctus ex Patre et Filio aeternaliter est 
et essentiam suam suumque esse subsistens 
habet ex Patre simul et Filio et ex utroque ae- 
ternaliter tamquam ab uno principio et unica 
spiratione procedit: idem dictionem illam Fi- 
lioque veritatem declarandi gratia et immi- 
nente necessitate licite et rationabiliter sym- 
bolo fuisse appositam: item in azymo sive 
fermentato pane triticeo, corpus Christi vera- 
citer confici sacerdotesque in alterutro ipsum 
Domini corpus conficere debere, unumquemque 
scilicet iuxta suae ecclesiae sive Occidentalis 
sive Orientalis consuetudinem: item si vere 
poenitentes in Dei caritate decesserint ante- 
quam dignis poenitentiae fructibus de com- 
missis satisfecerint et omissis, eorum animas 
poenis purgatorii post mortem purgari, et ut 
a poenis huiusmodi releventur, prodesse eis 
fidelium vivorum suffragia, missarum scilicet 
sacrificia, orationes et eleemosynas et alia pie- 
tatis officia quae a fidelibus pro aliis fidelibus 
fieri consueverunt secundum Ecclesiae instituta: 
illorumque animas, qui post baptisma susce- 
ptum, nullam omnino peccati maculam incur- 
rerunt, illas etiam quae post contractam pec- 
cati maculam vel in suis corporibus vel eis- 
dem exutae sunt purgatae, in coelum mox re- 
cipi et intueri clare ipsum Deum Trinum et 
Unum sicuti est, pro meritorum tamen diver- 
sitate alium alio perfectius; illorum autem 
animas qui in actuali mortali peccato vel solo 
originali decedunt, mox in infernum descen- 
dere, poenis tamen disparibus puniendas. — 
Item sanctam, Apostolicam Sedem et Roma- 
num Pontificem in universum orbem tenere 
primatum, et ipsum Romanum Pontificem suc- 
cessorem esse beati Petri Principis Apostolo- 
rum et verum Christi Vicarium totiusque Ec- 
clesiae caput et omnium christianorum patrem 
ac doctorem existere: et ipsi in beato Petro 
pascendi, regendi ac gubernandi universalem 
Ecclesiam a Domino nostro Iesu Christo ple- 
nam potestatem traditam esse, quemadmodum 
etiam eadem Florentina synodus asserit et in 
gestis oecumenicorum conciliorum et in sacris 
canonibus continetur. — Item legalia veteris 
testamenti seu mosaicae legis caeremonias, sa- 
cra, sacrificia et sacramenta, Domino nostro 
Iesu Christo adveniente, cessasse et post pro- 
mulgatum evangelium sine peccato observari 
non posse. Eiusdem etiam legis veteris cibo- 
rum mundorum et immundorum differentiam 
ad caeremonialia pertinere, quae surgente evan- 
gelio transierunt. [llam etiam apostolorum pro- 
hibitionem ab immolatis simulacrorum et san- 
guine et suffocato illi tempori congruisse, ut 
inter iudaeos et gentiles dissentionis materia 
tolleretur: cuius apostolicae prohibitionis causa 
cessante, etiam cessavit effectus. — Pariter ve- 
neror et suscipio Tridentinam synodum, et pro- 


382 


fiteor quae in ea definita et declarata sunt, et 
praesertim offerri Deo in missa verum, pro- 
prium et propitiatorium sacrificium pro vivis 
et defunctis, atque in sanctissimo eucharistiae 
sacramento (iuxta fidem quae semper in Ec- 
clesia Dei fuit) contineri vere realiter et sub- 
stantialiter.corpus et sanguinem una cum ani- 
ma et divinitate Domini nostri Tesu Christi, 
ac proinde totum Christum, fierique conver- 
sionem totius substantiae panis in corpus et 
totius substantiae vini in sanguinem, quam 
conversionem catholica Ecclesia aptissime tran- 
substantiationem appellat, et sub unaquaque 
specie et singulis cuiusque speciei partibus, se- 
paratione facta, totum Christum contineri. Item 
septem esse novae legis sacramenta a Christo 
Domino nostro instituta ad salutem humani 
generis , quamvis non omnia singulis necessa- 
ria, videlicet baptismum, confirmationem, eu- 
charistiam, poenitentiam, extremam unctionem, 
ordinem et matrimonium, illaque gratiam con- 
ferre, et ex his baptismum, confirmationem et 
ordinem iterari non posse. — Item baptismum 
esse necessarium ad salutem, ac proinde, si 
mortis periculum immineat, mox sine ulla di- 
latione conferendum esse, et a quocumgue et 
quandocumque sub debita materia forma et 
intentione collatum, esse validum. — Item sa- 
cramenti matrimonil vinculum  indissolubile 
esse, et quamvis propter adulterium, haeresim 
aut alias causas possit inter coniuges thori et 
cohabitationis separatio fieri, non tamen illis 
aliud matrimonium contrahere fas esse. — Item 
apostolicas et ecclesiasticas traditiones susci- 
piendas esse et venerandas. — Indulgentiarum 
etiam potestatem a Christo in Ecclesia relictam 
fuisse, illarumque usum christiano populo ina- 
xime salutarem esse. — Pariter, quae de pec- 
cato originali, de iustificatione, de sacrorum 
librorum tam veteris quam novi testamenti in- 
dice et interpretatione in praedicta Tridentina 
synodo definita sunt, suscipio et profiteor. — 
Caetera item omnia suscipio et profiteor quae 
recipit et profitetur sancta Romana Ecclesia, si- 
mulque contraria omnia et schismata et hae- 
reses ab eadem Ecclesia damnatas reiectas et 
anathematizatas ego pariter damno reiicio et 
anathematizo. — Insuper Romano Pontifici beati 
Petri principis apostolorum successori ac Tesu 
Christi Vicario, veram obedientiam spondeo 
ac iuro. — Hane fidem catholicae Ecclesiae, 
extra quam nemo salvus esse potest, quam in 
praesenil sponte profiteor et veraciter teneo, 
eamdem integram et inviolatam usque ad ex- 
tremum vitae spiritum constantissime, Deo ad- 
iuvante, retinere et confiteri, atque a meis sub- 
ditis vel illis, quorum cura ad me in meo mu- 
nere spectabit, teneri doceri et praedicari, quan- 
tum in me erit, me curaturum. Haec ego Ioseph 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Gazeno patriarcha Antiochenus Syro—Maronita- 
rum spondeo, voveo et iuro. Sic me Deus ad- 
iuvet et haec sancta Dei evangelia >. 

Datum Romae apud s. Petrum anno incar- 
nationis dominicae millesimo octingentesimo 
quadragesimo quinto, decimo quarto kalendas 
febr., pontificatus Nostri anno decimo quinto. 


CCCV. 
EPISTOLA 


Pallium pro patriarcha Antiochen. Syro—M1- 
ronitarum Iosepho Gazeno, ex ecclesia ar- 
chiepiscopa'i in ipsam patriarchalem trans- 
lato, concedit '. 


Ven. fratri Iosepho Gazeno 
nuper archiepiscopo Damascen. 
in patriarcham Antiochen. 
Syro-Maronit. electo. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Cum nos electionem seu postulationem de 
tua persona ad patriarchalem ecclesiam An- 
tiochen. Syro—Maronitarum per venn. fratres 
Nostros episcopos catholicos nationis Syro—Ma- 
ronitarum factam, de venn. fratrum Nostrorum 
S. R. E. cardinalium consilio, apostolica aucto- 
ritate approbantes et confirmantes, ac le a vin- 
culo quo archiepiscopali ecclesiae Damascen. 
cui praeeras tenebaris, de simili consilio et apo- 
stolicae potestatis plenitudine absolventes, te 
ad hanc patriarchalem ecclesiam, certo tunc 
expresso modo pastoris solatio destitutam, iuxta 
decretum in congregatione eorumdem fratrum 
Nostrorum S. R. E. cardinalium negotiis de 
Propaganda Fide praepositorum desuper ema- 
natum et per nos approbatum, de consilio et 
potestatis plenitudine similibus apostolica au- 
ctoritate hodie transtulerimus, ipsique patriar- 
chali ecclesiae in patriarcham praefecerimus et 
pastorem, curam, regimen et administrationem 
huius patriarchalis ecclesiae tibi in spirituali- 
bus et temporalibus plenarie committendo prout 
in nostris inde confectis litteris plenias conti- 
netur; ac postmodum pallium insigne videlicet 
plenitudinis pastoralis officii pro parte tua fuerit 
hodie a Nobis per dilectum filium Carolum Ar- 
mellini Nostrae consistorialis aulae advocatum, 
ea qua decuit reverentia, postulatum, Nos huius- 
modi postulationibus annuentes, pallium ipsum 
de corpore b2ati Petri apostoli sumptum, a quo- 
cumque quem malueris catholico antistite gra- 


1 Ex lure Pontificio de P. F. 


- ANNO MDCCCXLV. 


tiam et communionem Sedis Apostolicae ha- 
bente, tibi assignandum per ven. fratrem No- 
strum Nicolaum Murad archiepiscopum Laodi- 
cen. nuncium tuum duxerimus destinandum, 
ut idem antistes illud tibi sub una assignet et 
a te Nostro et Romanae Ecclesiae nomine sub 
altera formis praesentibus insertis fidelitatis de- 
bitae solitum recipiat iuramentum ; tu autem 
pallio eodem, intra patriarchalem ecclesiam 
tuam, illis dumtaxat diebus uteris qui expresse 
in huius patriarchalis ecclesiae Antiochen. Sy- 
ro—Maronitarum privilegiis continentur: ut igi- 
tur signum non discrepet a signato, sed quod 
geris exterius, interius serves in mente, frater- 
nitatem tuam monemus et hortamur attente, 
quatenus humilitatem et iustitiam, dante Do- 
mino, qui dat praemia et munera eiargitur, 
observare studeas, quae suum servant et pro- 
movent servatorem ac eamdem patriarchalem 
ecclesiam Antiochen. Syro—Maronitarum, spon- 
sam tuam, cures sollicite, auctore Domino, spi- 
ritualiter et temporaliter augmentare. 

Quocirca eidem antistiti per apostolica scri- 
pta mandamus, quatenus ipse pallium huius- 
modi iuxta subsequentem formam tibi assignet 
et a te Nostro et Romanae Ecclesiae nomine 
sub reliqua forma huiusmodi fidelitatis debi- 
tae solitum recipiat iuramentum, eiusque sic 
a te praestiti iuramenti formam nobis de verbo 
ad verbum per tuas patentes litteras, tuo sigillo 
munitas, per proprium nuncium quantocitius 
destinare procuret. 

Forma autem qua praefatus antistes in as- 
signando tibi hoc pallio utetur, haec est: « Ad 
honorem omnipotentis Dei et beatae Mariae 
virginis ac beatorum apostolorum Petri et Pauli 
atque domini nostri domini Gregorii Papae XVI, 
ac sanctae Romanae Ecclesiae, nec non patriar- 
chalis ecclesiae Antiochen. Syro—Maronitarum 
tibi commissae, trado tibi pallium de corpore 
beati Petri sumptum, plenitudinem videlicet 
pontificalis officii, ut eo utaris intra patriar- 
chalem ecclesiam tuam illis diebus qui expri- 
muntur in privilegiis ei ab Apostolica Sede 
concessis ». Forma vero iuramenti quod prae- 
stabis, talis est: « Ego Joseph Gazeno patriar- 
cha Antiochen. nationis Syro—Maronitarum ab 
hac hora in antea fidelis et obediens ero beato 
Petro sanctaeque Apostolicae Romanae Ecclesiae 
et domino nostro domino Gregorio Papae XVI 
eiusque successoribus canonice intrantibus. Non 
ero in consilio, consensu vel facto, ut vitam 
perdant aut membrum, seu capiantur mala ca- 
ptione. Consilium vero quod mihi credituri 
sunt per se aut nuncios seu litteras, ad eorum 
damnum, me sciente nemini pandam. Papatum 
Romanum et regalia sancti Petri adiutor eis 
ero ad retinendum et defendendum contra 
omnem hominem. Legatum Apostolicae Sedis 


383 


in eundo et redeundo honorifice tractabo et in 
suis necessitatibus adiuvabo. Vocatus ad syn- 
odum, veniam, nisi praepeditus fuero canoni- 
ca praepeditione. Apostolorum limina singulis 
quinquenniis visitabo per me aut per meum 
nuncium, nisi apostolica absolvar licentia. Pos- 
sessiones vero ad mensam mei patriarchatus 
pertinentes non vendam neque donabo neque 
impignorabo neque de novo infeudabo vel ali- 
quo modo alienabo inconsulto Romano Pon- 
tifice. Ac constitutionem super prohibitione in- 
vestiturarum bonorum iurisdictionalium de an- 
no Domini millesimo sexcentesimo vigesimo 
quinto editam servabo. Sic me Deus adiuvet 
et haec sancta Dei evangelia ». 

Datum Romae apud sanctam Petrum anno 
incarnationis dominicae millesimo octingente- 
simo quadragesimo quinto, quartodecimo ka- 
lendas februarii, pontificatus Nostri anno deci- 
mo quinto. 


CCCVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Archipelagum ab Amicis disiungit a vicariatu 
apostolico Oceaniae centralis, et unit, do- 
nec aliter statuatur, vicariatui Oceaniae 
occidentalis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


In suprema apostolorum principis sede, Deo 
sic volente, collocati, atque universi dominici 
gregis curam gerentes, ex debito pastoralis of- 
ficil 14 praestare debemus, ut, quo opportu- 
nius christiani ipsius gregis regimini atque in- 
columitati consultum sit, vicariatus apostolicos 
modo coarctemus, modo, prout rerum ac lo- 
corum ratio postulat, proferamus. 

Jam vero exponendum nobis curavit ven. 
frater Franciscus Pompallier, episcopus Maro- 
neae, vicarius apostolicus Oceaniae occidenta- 
lis, attentis peculiaribus memoratae missionis 
ac praesertim Novae Zelandiae circumstantiis, 
iis, quibus nunc missio eadem definita est, 
limitibus, nedum congruum, sed vero etiam ne- 
cessarium esse ut, provisoria saltem ratione, 
insulae, quae archipelagum ab Amicis nuncu- 
patum constituunt, quaeque vicariatui centrali 
adiudicatae fuerunt, occidentali, ut supra, mis- 
sioni administrandae subiiciantur. 

Nos igitur de consilio venn. fratrum No- 
strorum S. R. E. cardinalium negociis Pro- 
pagandae Fidei praepositorum , praefati epi- 
scopi Maroneae votis adnuentes, Motu Proprio, 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


384 


certa scientia ac matura deliberatione nostra, 
deque apostolicae nostrae potestatis plenitudine, 
archipelagum, ab Amicis nuncupatum, occiden- 
tali Oceaniae missioni pro nunc ac donec ali- 
ter statuatur, iterum gubernandum adiungimus, 
firma tamen remanente centralis Oceaniae vi- 
cariatus circumscriptione, per similes Nostras 
apostolicas litteras constituta die vigesima ter- 
tia augusti anni millesimi octingentesimi qua- 
dragesimi secundi. 

Decernentes has litteras firmas, validas et 
efficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, iisque ad 
quos spectat atque in posterum spectabit, ple- 
nissime suffragari, et ab omnibus inviolabi- 
liter observari; sicque in praemissis per quos- 
cumque iudices ordinarios et delegatos, etiam 
causarum palatii apostolici auditores ac San- 
ctae Romanae Ecclesiae cardinales, iudicari de- 
bere, irritumque et inane quidquid secus su- 
per his a quoquam quavis auctoritate scienter 
vel ignoranter contigerit attentari etc. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die septima februarii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo quinto, pontificatus 
Nostri anno decimo quinto. 


CeGVET. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


In Indostano novum constituit vicariatum apo- 
stolicum, Patna nuncupandum, cuius fines 
describit, et cuius regiones a vicariatu Agrae 
seiungtt }. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad futuram rei memoriam. 


Pastoralis officii etc. munus nobis divinitus 
demandatum exquirit, ut illis praesertim ovi- 
bus, quae ab hac Apostolica Sede catholicae 
unitatis centro distant, qua maxime fieri pos- 
sit sedulitate consulamus, ut in adventu pasto- 
ris aeterni ad caelestia pascua perducantur. 

Iam vero, quum nobis exponendum cura- 
verit ven. fr. Iosephus Antonius Borghi, epi- 
scopus Betzaidae et vicarius apostolicus Indo- 
stani, ad rei catholicae latius prospiciendum in 
memorata amplissima missione vel maxime 
expedire, ut praevia divisione ac nonnullarum 
regionum dismembratione novus vicariatus apo- 
stolicus erigatur, qui regnum Nepal magnam- 
que provinciam Beha ac parvam Sikim nuncu- 
patam complectatur, ita ut ipsius limites lon- 
gitudinis ab urbe Raimahal ad alteram Dina- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


pore statuantur, latitudinis vero eosdem_ha- 
beat limites, ex altera parte qui regnum Nepal, 
ex altera vero qui antedictam provinciam de- 
finiunt , quique superficiem longitudinis quin- 
gentorum circiter millium ac latitudinis ter- 
centorum exhibent; cumque exposuerit, in eius- 
modi vicariatu septem iam constitutas adesse 
ecclesias, videlicet Patna, penes quam vicarius 
apostolicus residere et ab ea vicariatus aposto- 
licus nomen sumere possit, Dinapore, Bettia, 
Ciourri, Baghelpore, Monghyr et Parneach, nec 
non plures missionis domus ac praedia quae- 
dam; denique cum idem ven. frater episcopus 
Betzaidae, ad rite istam missionem erigendam, 
omnem operam suam collaturum, ac subsidia 
quaevis, praesertim operariorum, praestiturum 
se esse spoponderit; nos ad catholicae religionis 
bonum piis eiusdem votis libenter adnuimus. 

Nos igitur de consilio venn. fratrum No- 
strorum S. R. E. cardinalium negotiis Pro- 
pagandae Fidei praepositorum, Motu Proprio, 
et ex certa scientia et matura deliberatione no- 
stra, deque apostolicae potestatis plenitudine, 
praedictas ecclesias ac loca a vicariatu aposto- 
lico Agrensi dismembrantes, novum vicariatum 
apostolicum Patna, iuxta propositum exemplar, 
assignatisque iis locis ac limitibus, de quibus 
supra, erigimus ac constituimus. 

Haec statuimus ac decernimus, volentes has 
litteras firmas, validas et efficaces esse et fo- 
re ‘etc. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die septima februarii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo quinto , pontificatus 
Nostri anno decimo quinto. 


CCCVIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Episcopo Balneoregiensi facultis tribuitur u- 
niendi in perpetuum mensae capitulari ec- 
clesiae cathedralis et favore ipsorum cano- 
nicorum simplex beneficium iam ad idem ca- 
pitulum pertinens ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Exponendum Nobis curarunt venerabiles filii 
capitulum et canonici de massa s. Nicolai istius 
cathedralis templi Balneoregiensis se per simi- 
liter apostolicas litteras datas die tertia iunii 
anno millesimo octingentesimo trigesimo quarto 
facultatem a Nobis fuisse assecutos ut ad de- 


1 Ex Ture Pont. de Prop. Fide. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO 


cennii spatium fructus perciperent simplicis be- 
neficii, quod sub titulo sancti Ioannis evange- 
listae in eodem cathedrali templo erectum est, 
quam facultatem assecuti item fuerant, a fel. rec. 
praedecessoribus nostris Pio VII ac Leone, XII, 
attentis exiguis eiusdem capituli reditibus, ac 
patronatus iure, quod habet memorati beneficii. 
Iamvero quum decennii spatium finem sit ha- 
biturum , quumque ex praeterita temporum 
asperitate, amissis bonis omnibus, tenuissimi 
in praesens sint capituli proventus, hine dicti 


canonici supplices a Nobis postulant, ut me- 


Mmoratum simplex beneficium, cuius reditus, 
detractis oneribus, pertingit viginti scutatorum, 
capitulari mensae, auctoritate Nostra apostolica, 
in perpetuum adiungere velimus. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae lit- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti, ecclesiasticis censuris et poenis, quovis 
modo et quacumque de causa latis, si quas forte 
incurrerint, huius tantum rei gratia absolventes 
et absolutos fore censentes, tuoque accepto, ve- 
ner. frater, gravi testimonio de rerum exposi- 
tlarum veritate, tibi, per praesentes, eas partes 
committimus, ut auctoritate Nostra apostolica, 
commemoratum simplex beneficium dictae ca- 
pitulari mensae in perpetuum adiungas, atque 
adiunctum declares, ea tamen lege, ut singula 
beneticii onera accurate impleantur. 

Haec concedimus et mandamus, non obstan- 
tibus fel. rec. Benedicti XIV praedecessoris No- 
strl super divisione materiarum, aliisque apo- 
stolicis atque in universalibus provincialibusque 
et synodalibus conciliis editis generalibus vel 
specialibus constitutionibus et ordinationibus 
apostolicis, necnon legis fundationis memorati 
beneficii etiam iuramento, atque confirmatio- 
ne apostolica vel quavis firmitate alia robora- 
tis, statutis et consuetudinibus, caeterisque con- 
trariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum die decima 
prima februarii millesimo octingentesimo qua- 
dragesimo quinto, pontificatus Nostri anno de- 
cimo quinto. 


CCCIX. 
EPISTOLA 


Graviter queritur cum archiepiscopo Goae 
quod, contra promissa internuntio pontifi- 
cio facta et commendationem ac monita Se- 
dis Apostolicae, specie adducta bullarum 
propriae institutionis consueta formula con- 
scriptarum, eiusdem sedis litteras et decreta 
despexerit, iurisdictionemque usurpaverit in 
regiones vicariis apostolicis concreditas, at- 


MDCCCXLV. 


385 


que occasionem schismati praebuerit; eum- 
que hortatur ut, memor promissorum et iu- 
ramenti quod consecrationem recipiens emi- 
sit, simul etiam obedientiae cathedrae Petri 
debitae, resipiscat '. 


Venerabili fratri Iosepho a Sylva Torres 
archiepiscopo Goano 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Quanta laetitia affecti fuerimus, cum primum 
de tua, ven. frater, ad episcopalem dignitatem 
designatione, deque tua simul erga nos et S. hanc 
Petri Sedem observantia certiores facti sumus, 
arbitramur, te per teipsum id plene sentire, cui 
nostra nota est de amplificando in istis regio- 
nibus religionis incremento sedula constansque 
voluntas. Ac iustam sane habuimus gratulatio- 
nis nostrae rationem. Quid enim ad catholicae 
ecclesiae bonum consequendum non debuisse- 
mus expectare a tali viro, quem apostolicae 
Nostrae sollicitudinis iuvandae studiosissimum 
esse audiebamus, quique in suscipiendis atque 
obeundis episcopalis officii muneribus -id se 
perpetuo gesturum esse pollicebatur, quod sen- 
tentiae votisque nostris esset consentaneum ? 

Neque levibus quidem argumentis adducti, 
vera esse iudicabamus quae de te et de tua 
erga nos atque Apostolorum principis cathe- 
dram devotione ferebantur. Etenim, praeter 
tuas, die decima tertia martii anno millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio ad nos scri- 
ptas litteras, gravissimum habebamus totius rei 
testem dilectum filium praeclarum virum Fran- 
ciscum Capaccinium, nostrum apud_ fidelissi- 
mam Lusitaniae reginam internuntium ac de- 
legatum. Is enim cum Ulyssipone esset ac de 
te ad Goanum archiepiscopatum promovendo 
pertractaretur, tum plura alia de virtutum or- 
namentis, quibus te praestare affirmabat, tum 
maxime studium commendavit defixumque ani- 
mo tuo propositum, nihil unquam agendi quod 
a singulari illa erga Sedem Apostolicam vene- 
ratione esset alienum. Id autem internuntio no- 
stro lam perspicua animi tui significatione effu- 
sisque lacrymis eo tempore testatus es, ut is, 
religione tua commotus, fletum et ipse cohibere 
non potuerit. Quantopere nobis ista placuerint , 
te facile intellexisse putamus, ven. frater, cum 
literas nostras apostolicas die. decima nona iunii 
anno millesimo octingentesimo quadragesimo 
tertio sub plumbo datas, non multo post acce- 
pisti, quibus continebatur, libenter nos fidelis- 
simae reginae assensos esse et Goanae ecclesiae 
archiepiscopum te a nobis fuisse institutum. 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 
Acta Grecorit XVI. Vol. III. 


49 


386 


Verum valde brevis de ea re Jaetitia nostra 
et gratulatio fuit. Etenim post iter a te in In- 
dias susceptum, vix aliqui menses elapsi sunt, 
cum tales de fraternitate tua nuntios accepi- 
mus, ut magnum animo nostro moerorem at- 
tulerint. Perlatsm enim ad nos est, male ex- 
plicatis et contra sententiam nostram intellectis 
nonnullis praedictarum apostolicarum littera- 
rum verbis regiam nominationem tuam ad ar- 
chiepiscopatum Goanum respicientibus, ita age- 
re, ut constitutam a nobis in vastissimis extra 
praesentem Lusitanorum ditionem Indiarum 
orientalium provinciis regiminis ecclesiastici 
formam perturbare, et decreta nostra de ea re 
parvipendere omnino velle videreris. 

Id vero primum vix credibile a nobis pot- 
erat existimari. Nam quo tempore ad te apo- 
stolicas _misimus de tua ad archiepiscopatum 
Goanum provectione, eo etiam tempore, die 
octava iuliianno miilesimo octingentesimo qua- 
dragesimo tertio, alias fraternitati tuae litteras 
scripseramus, quibus mentem nostram de ser- 
vandis decretis illis aperte significavimus, te- 
que laudandum atque in eo proposito confir- 
mandum esse censuimus, quod antea aperueras, 
scilicet te nulla alia nisi ea usurum esse aucto- 
ritate, quae tibi a nobis tributa fuisset. Prae- 
terea ‘erant tibi notissimae apostolicae nostrae 
apud omnes celebratissimae sub annulo piscato- 
ris die vigesima quarta aprilis anno millesimo 
octingentesimo trigesimo octavo scriptae litte- 
rae, quarum initium est Multa praeclare, de 
vicariatuum apostolicorum in Indiis orientali- 
bus facta institutione. Talis vero est earumdem 
litterarum forma, talisque contextus, ut qui 
bona fide ducatur, nulla ratione possit sibi in 
animum inducere, statutum a nobis in iis re- 
gionibus ecclesiasticum regimen licere immu- 
tari, desumpto ex iis verbis argumento, quibus 
nos in archiepiscopatu Goano tibi conferendo 
ex consueta in huiusmodi collationibus formula 
usi sumus. Quod autem ad alia decreta atti- 

quae eisdem anno millesimo octingente- 
simo trigesimo octavo litteris deinde accesse- 
runt, ipsum inibi seu in finitimis locis regi- 
men ecclesiasticum respicientia, haec etiam, 
utpote multorum sermone celebrata, haud igno- 
ta tibi fuisse arbitrabamur; et nos quidem, in 
praedicta epistola die octava iulii millesimo 
octingentesimo quadragesimo tertio ad frater- 
nitatem tuam data, expressam de ipsis decretis 
mentionem facere non praetermisimus. 

Quid vero, quod ipse cum internuntio no- 
stro, antequam episcopus consecrareris, sermo- 
ne habito, talem normam in ista re te serva- 
turum esse, luculenta ratione spopondisti, ut 
ne suspicari quidem nos posse putaremus, te 
quidquam inconsultis Nobis circa auctoritatem 
in iis regionibus exercendam acturum esse vel 
ea Nam testis idem internuntius 

fraternitatem tuam clare aperteque affir- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


mavisse, te ita animo esse comparatum, ut, 
siquando vel a civili etiam potestate in ea po- 
stulatus fuisses, negotium totum nostro et Apo- 
stolicae Sedis judicio definiri oportere respon- 
surus esses, atque interea nihil novi a te agen- 
dum esse statueres, nisi primum sententia nostra 
tibi patefacta fuisset. 

Videbantur quidem Nobis ista tam gravia, 
ut ab initio dubiam traxerint nostram mentem 
querelae illae, quae de agendi ratione tua his 
monumentis contraria Romam perlatae sunt. 
Verum deinde inviti quodammodo adducti su- 
mus, ut dolentes intelligere debuerimus, te ma- 
lis consiliis fortasse abreptum , et hominum 
unitatis catholicae centrum despicientium insti- 
gatione permotum, ab eo proposito deflexisse, 
quod tantam Nobis laetandi causam primitus 
attulerat. 

Nam et allatae ad Nos sunt tuae litterae, 
quibus consilium ipsum tuum significare Nobis 
non es veritus, et communis facta est apud 
Nos bonorum omnium contestatio, qui aucto- 
ritatem opemque Nostram ad te continendum 
implorant. Difficile prorsus esset, tot ipsas ho- 
minum gravitate praestantium querimonias nu- 
merando percensere. Illae tamen omnes, una 
cum memoratis tuis ad Nos litteris, eo perti- 
nent, ut dubitare prorsus non possimus, te 
Nostra Sedisyue Apostolicae decreta de vica- 
riatuum apostolicorum in Indiis orientalibus 
institutione despicere; vicarios apostolicos eis- 
demque subditos presbyteros missionarios con- 
temptui habere; ipsam venn. fratrum nostro- 
rum S. R. E. cardinalium negotiis Propagan- 
dae Fidei praepositorum congregationem, quae 
tanto studio religioni catholicae. in iis provin- 
ciis periclitanti consuluerat aspernari; eccle- 
siasticos viros auctoritatis ‘nostrae adsertores 
vexare; ecclesiasticae iurisdictionis rationem 
perturbare; Nostras apostolicas sanctiones, ac 
praesertim supradictum breve apostolicum Mu!- 
ta praeclare, nihili ducere; libellos iniuriarum 
plenos adversus ecclesiasticum regimen nunc in 
vicariatibus apostolicis vigens, te, sin minus 
volente, saltem non repugnante, in vulgus spar- 
gi; atque ea omnia perpetrari, quae acerbissi- 
mi schismatis occasionem afferre possunt. Haec 
vero cum ita sint, muneris nostri esse duxi- 
mus, te, ven. frater, nostris hisce litteris ob- 
testarl atque hortari in Domino vehementer, ut 
meliora consilia ineunda esse intelligas. Sci- 
mus profecto quam grave malum in ecclesia 
sit schismata excitari: sentimus praeterea quid 
ad tantam calamitatem vitandam a nobis re- 
quirat pascendi, regendi, gubernandi univer- 
salem Ecclesiam Nobis in Petro apostolo a 
Christo Domino tradita potestas. Itaque tibi 
commendamus, ut facto tuo ostendas, illius 
iurisiurandi religionem te vere formidare, quod 
ipso die episcopalis tuae consecrationis Nobis 
atque Apostolicae Sedi iuravisti. 


ANNO MDCCCXLV. 


Non dubitamus, te in persona humilitatis 
Nostrae illum esse honoraturum, cuius digni- 
tas in indigno haerede non deficit. Quare te 
daturum operam esse confidimus, ut, quae No- 
bis tantopere gratulantibus antea promiseras, 
ea in posterum accurate impleas iis praeser- 
tim obtzmperando, quae in pluries recensito de 
Vicariatibus apostolicis institutis brevi, editis- 
que postea eumdem in finem decretis statuta 
sunt. 

Hoc a te consolationi Nostrae in primis op- 
portunum, et Ecclesiae bono in regionibus, de 
quibus locuti sumus, impense procurando, in 
his temporum adiunctis plurimum utile obser- 
vantiae tuae testimonium expectantes, aposto- 
licam benedictionem tibi, ven. frater, gregique 
tuo peramanter impertimur. 

Datam Romae apud s. Petruin sub annulo 
piscatoris die prima martii millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo quinto, pontificatus Nostri 
anno decimo quinto. 


CCCx. 
INDULTUM 


Capitulo civitatis Petrae Sanctae (Pisanae dioe- 
cesis) datur facultas, ut praepositus palma- 
riam (bugia) adhibeat atque primus cano- 
nicus archipresbyteralem titulum sumat '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Honorum insignia ac titulos libenter deferi- 
mus ecclesiasticis viris, qui in templo Domini 
laudes eius canentes, sacrisque ritibus attente 
graviterque operantes, fidelium animos ad pie- 
tatem, et religionis cultum, vehementius in- 
flammant. Iam vero exponendum Nobis cura- 
runt dilecti filii Cosimus Tomei Albiani Carli, 
Antonius Bendini Stagi, atque Antonius Cam- 
pana civitatis Petraesanctae, intra fines dioecesis 
Pisanae, in eadem civitate collegiatum tem- 
plum existere s. Martini, cuius collegialis ca- 
pituli praepositus ab immemorabili tempore 
gaudet privilegio vestem talarem, ac pallium 
seu mantellettam violacei coloris in sacris ri- 
tibus adhibendi, nunc vero ad maiorem eidem 
capitulo dignitatem adsciscendam, supplices a 
Nobis petunt, ut eidem praeposito eiusque suc- 
cessoribus aliquod dignitatis ornamentum ad- 
damus, primo autem canonico pro tempore 
existenti, honoris titulum deferamus. Nos igitur 
omnes et singulos quibus hae litterae favent, pe- 


387 


culiari honore afficere volentes, et a quibusvis 
excommunicationis, suspensionis et interdicti, 
aliisque ecclesiasticis sententiis, censuris ac poe- 
nis quovis modo vel quavis de causa latis, si 
quas forte incurrerint, huius tantum rei gratia 
absolventes ac absolutos fore censentes, aucto- 
ritate Nostra apostolica, tenore praesentium 
facultatem impertimur perpetuo valituram, ut 
nimirum memorati collegii capituli praepositus, 
eiusque successores in sacris ritibus celebrandis, 
palmatoriam vulgo bugia adhibere libere ac 
licite possint et valeant, primo autem canonico 
pro tempore existenti honorificum archipresby- 
teri titulum deferimus, concedimus ac imper- 
timur, sic ut eodem titulo in diplomatis qui- 
busque libere ac licite uti possit et valeat. Porro 
certa spe nitimur, hoc novo honoris ornamento 
memorati templi capitulo per Nos adiecto, fore 
ut singuli illius canonici ad sacros ecclesiae 
ritus pie sancteque obeundos novo quodam 
incitamento impellantur. 

Haec concedimus ac indulgemus decernentes 
has praesentes litteras firmas, validas et efficaces 
esse et fore, suosque plenarios et integros ef- 
fectus sortiri et obtinere, dictisque perpetuo 
plenissime suffragari, sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos, 
etiam causarum palatii apostolici auditores , 
ac S. R. E. cardinales iudicari ac definiri de- 
bere, irritumque et inane, quidquid secus super 
his a quoguam quavis auctoritate, scienter 
vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et ordina- 
tionibus apostolicis nec non memorati templi 
et canonicorum collegii etiam iuramento, con- 
firmatione apostolica vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus, privilegiis 
quoque, indultis et litteris apostolicis in con- 
trarium quomodolibet concessis, confirmatis et 
innovatis, quibus omnibus et singulis, illorum 
tenores praesentibus pro plene ac sufficienter 
expressis deque verbo ad verbum insertis ha- 
bentes , illis alias in suo robore permansuris , 
ad praemissorum effectum, hac vice dumtaxat 
specialiter et expresse derogamus, caeterisque 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die quarta mensis martii anni mil- 
lesimi octingentesimi quadragesimi quinti, pon- 
tificatus Nostri anno decimo quinto. 


1 Ex Cancellaria Archiepiscopali Pisana, 


too 
w 
(oe) 


CCCXI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Approbantur Statuta communitatis sancti Lu- 
dovici Gallorum, de Urbe }. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Sollicitudo omnium ecclesiarum, quae de- 
lato Nobis apostolicae servitutis officio, quo- 
tidie distinemur, prohibere nullatenus potest, 
_ quominus ad Urbem hanc nostram oculos per- 
petuo habeamus intentos, ut quae ad divinum 
cultum, sacrorum ministrorum officia, bono- 
rum ecclesiasticorum administrationem, pio- 
rumque locorum prosperum statum, felicem- 
que procurationem pertinere possint, firma per- 
sistant, et ab iis ad quos spectant, accuratius 
observentur, quaeque super iis salubriter sta- 
tuta sunt, apostolica nostra auctoritate robo- 
remus. Quum itaque quemadmodum dilectus 
filius Septimius comes Faij de la Tour Mau- 
bourg Franciae par, et carissimi in Christo 
filii Nostri Ludovici Philippi Galliarum regis 
christianissimi apud Nos et Apostolicam Sedem 
orator, Nobis exponendum curavit eiusdem re- 
gis nomine, quod in administratione tam spi- 
ritualium quam temporalium ecclesiae s. Lu- 
dovici de Urbe nationis Gallicae, et illi adne- 
xarum s. Ivonis Britannorum, et SSmi Salva- 
toris, ex iis quae a Gregorio XV _ praedecessore 
Nostro per litteras apostolicas sub annulo pi- 
scatoris, die tertia decembris millesimo sex- 
centesimo vigesimo secundo provide sapienter- 
que constituta fuerant, partim decursu tempo- 
rum in desuetudinem abierint, partim tempo- 
rum etiam iniuria fuerint intermissa, quaedam 
vero pro varietate circumstantiarum aliqua opus 
habeant mutatione, quod pariter dicendum de 
aliis ecclesiis s. Claudii comitatus Burgundiae, 
s. Nicolai Lotharingorum, s. Mariae Purifica- 
tionis, deque opera pia Francorum Laureti, 
quae omnes ad praedictam nationem pertinent, 
ac propterea idem Ludovicus Philippus rex pro 
suo in illam studio, ad meliorem statum re- 
stitui, et de opportuno desuper remedio per 
nos provideri summopere desiderabat, Nos piis 
serenissimi Ludovici Philippi Francorum regis 
christianissimi votis adnuere volentes , suppli- 
cationibus eius nomine Nobis per dictum Se- 
ptimium oratorem super hoc humiliter exhi- 
bitis permoti, dilectum filium Nostrum Anto- 
nium Franciscum tituli s. Mariae super Miner- 
vam presbyterum cardinalem Orioli tamquam 
Nostrum et Sedis Apostolicae delegatum prae- 
dictam et adnexas atque alias eiusdem nationis 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


de Urbe ecclesias, atque demum operam piam 
Francorum Laureti visitandi, in utroque cor- 
rigendi, mutandi, reformandi mores, et mo- 
dum vivendi communitatis s. Ludovici, alio- 
rumque clericorum, necnon quidquid decentius 
atque utilius pro bona et felici administratione 
spiritualium ac temporalium ecclesiarum hu- 
iusmodi sibi videretur, statuendi, denique alia 
omnia et singula in praemissis, et circa illa 
necessaria et opportuna faciendi vivae vocis 
oraculo deputavimus. Qui quidem Antonius 
Franciscus cardinalis, facta prius de mandato 
Nostro debita visitatione pro felici prosperoque 
spiritualium ac temporalium ecclesiarum huius- 
modi, illaruamque personarum regimine infra- 
scripta statuit decrevitque nimirum, ut futuris 
in posterum temporibus dicta ecclesia s. Ludo- 
vici cum annexa cappella SSmi Salvatoris in 
Thermis deserviatur a cappellanis, natione Gal- 
lis, in presbyteratus ordine constitutis in com- 
mune viventibus, et in eadem ecclesia s. Lu- 
dovici penes quam assignentur eis cubicula, 
victus et vestitus sive pro vestitu aequivalens 
pecuniae summa, residentibus ad nominatio- 
nem praedicti oratoris, et ab eodem iusta in- 
terveniente causa revocabilibus, ex quibus unus 
sit superior cum sacrista et oeconomo, qui duo 
cum cappellanis praedictis praestare debebunt 
obedientiam superiori praedicto. Praeter cap- 
pellanos autem admittentur etiam veluti alu- 
mni, iuniores ecclesiastici ex variis regni dioe- 
cesibus causa studiorum, qui annua pensiune 
soluta, in eadem domo victum et cubiculum 
habebunt, et superiori praedicto subiecti im- 
munitatis regulas servabunt, diebus vero do- 
minicis aliisque festis non secus ac ipsi cap- 
pellani sacris in choro adstabunt: porro cum 
superior auctoritate apostolica, prout per No- 
stras litteras in forma brevis Ad supremum sub 
die septima februarii anni millesimi octingen- 
tesimi quadragesimi datas illi concessimus iura 
parochialia super cappellanos aliasque perso- 
nas in regia domo Ludovici residentes exerceat, 
semel atque a regio oratore praedicto praesen- 
tatas a cardinali Nostro in Urbe vicario in spi- 
ritualibus generali canonice fuerit institutus, 
ita etiam superior ipse, ubi illum vel abesse, 
vel aegrotare contigerit, unum ex cappellanis de 
administrationis deputatae consensu eligat, qui 
ad eius vices explendas ab eodem cardinali 
Nostro in Urbe vicario, durante necessitate, pro- 
betur ac deputetur. Quemadmodum vero supe- 
rior a regio oratore, ita sacrista atque oeco- 
nomus a superiore de consensu administratio- 
nis deputatae eligentur; pro reliquis vero mi- 
noribus officiis ac personis superior ipse pro- 
spiciet ac providebit. Dominicis ac festis diebus 
missa cantabitur pulsato organo, si id rubricae 


1 Ex opere cui titulus « L’Eglise nationale de St. Louis des Francais par Mer. D’Armailhacq Prélat domesti- 


que de S, S. » pag. 342. 


ANNO MDCCCXLYV. 


permiserint , cui adstabunt superior, sacrista, 
oeconomus, cappellani iuxta ordinem antiani- 
tatis, atque eodem ordine etiam alumni, idque 
etiam fiet in vesperis celebrandis, reliquis vero 
diebus missa conventualis erit lecta, cui mis- 
sae omnes non sacerdotes adstare pariter te- 
neantur. Administratio, ut agunt, sive con- 
gregatio deputata administrandis rebus ac bonis 
ad loca pia ecclesiastica nationis Gallicae, sci- 
licet s. Ludovici Gallorum cum annexis SSmi 
Salvatoris in Thermis et s. Ivonis Britannorum 
atque aliarum nempe sanctorum Andreae et 
Claudii comitatus Burgundiae, s. Nicolai Lo- 


tharingorum, s. Mariae Purificationis, et opera’ 
pia Lauretana Francorum, spectantibus, eadem 


perseveret, ut hactenus factum est cum depen- 
dentia a regio oratore, qui vel ex pluribus, vel 
eX paucioribus viris prout magis expedire iu- 
dicaverit eam componet, ita tamen, ut inter eos 
nonnulli semper ecclesiastici viri recenseantur. 
In religuis vero quae spectant ad cappellanos 
cum congrua illis assignanda ad alumnos pro 
pensione ab illis solvenda, modum vivendi pro 
utrisque, obedientiam superiori praestandam 
formam inserviendi dictae ecclesiae s. Ludovici 
aliisque etiam ecclesiis memoratis per singulos 
illarum respective rectores, atque denique in 
iis, quae pertinent ad cappellanos operae piae 
Lauretanae Gallorum aliisque desuper neces- 
sarlis, dictus cardinalis a Nobis delegatus op- 
portunas leges statuit, decrevit et sanxit, quae 
continentur binis tabulis, seu scripturis, gallica 
lingua exaratis, quorum uni titulus. « Statuta 
disciplinaria pro ecclesia et communitate s. Lu- 
dovici Gallorum, et adnexa cappella SSmi Sal- 
vatoris in Thermis », alteri vero « Statuta di 
sciplinaria pro rectoribus ecclesiarum Gallica- 
rum Romae, et pro cappellanis operae piae 
Lauretanae Francorum », quae binae scripturae 
dicti cardinalis visitatoris manu signata sunt 
die decima octava februarii anno vertente mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo quinto, et 
quarum exemplar asservari mandavimus in ta- 
bulariis Secretariae Brevium. Iam vero cum di- 
lecti filii Septimii comitis Faij de la Tour Mau- 
bourg Francorum regis apud Nos et Apostoli- 
cam Sedem oratoris nomine nuper petitum fue- 
rit, ut Omnia et singula quae memoratus Anto- 
nius Franciscus cardinalis circa ecclesiam s, Lu- 
dovici, eique adnexos, ac cetera instituta pia 
Gallicae nationis statuit ac decrevit, auctoritatis 
nostrae apostolicae munimine roboremus, Nos 
eiusdem votis adnuentes, omnesque et singulos 
quibus hae litterae favent peculiari beneficentia 
prosequi volentes, et a quibusvis excomunica- 
tionis, suspensionis et interdicti, aliisque ec- 
clesiasticis sententiis censuris, ac poenis quovis 
modo, vel quavis de causa latis, si quas forte 
incurrerint, huius tantum rei gratia absolventes, 


1 Ex Iure Pontificio de P. F. 


389 


ac absolutos fore censentes, tenore praesentium, 
omnia et singula quae a dicto cardinali tan- 
quam visitatore apostolico de eadem ecclesia 
s. Ludovici, eique adnexis ac reliquis piis in- 
stitutis nationis Gallicae decreta ac sancita sunt, 
nec non disciplinaria statuta, quae memoratis 
binis scripturis eiusdem cardinalis visitatoris 
manu die decima octava februarii vertentis anni 
signatis comprehenduntur, quarum tenores hic 
pro expresse extensis haberi volumus, aucto- 
ritate Nostra apostolica spprobamus, confir- 
mamus ac roboramus, eaque ab omnibus ad 
quos spectat atque in posterum spectabit ac- 
curatissime servari volumus ac mandamus. 

Decernentes has praesentes literas firmas, va- 
lidas et efficaces esse, ac fore, suosque plena- 
rios et integros effectus sortiri et obtinere, ac 
iis, ad quos pertinet et in futurum pertinebit 
plenissime suffragari, et ab omnibus inviolabi- 
liter observari; sicque in praemissis per quos- 
cumque iudices ordinarios et delegatos, etiam 
causarum palatii apostolici auditores, ac S.R.E. 
cardinales, sublata eis et eorum cuilibet quavis 
aliter iudicandi et interpretandi facultate, iudi- 
cari ac definiri debere, irritumque et inane, quid- 
quid secus super his a quoquam, quavis auctori- 
tate, scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque constitutionibus et ordinationibus apo- 
stolicis, nec non legis fundationis dictae ec- 
clesiae s. Ludovici, atque adnexarum, ac pio- 
rum omnium institutorum Gallicae nationis— 
supradictorum, etiam iuramento, confirmatione 
apostolica vel quavis firmitate aliqua roboratis 
statutis et consuetudinibus, ceterisque omnibus 
speciali mentione ac derogatione dignis, in 
contrarium facientibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die septima martii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo quinto, pontificatus 
Nostri anno decimo quinto. 


CCCXII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Abbati generali ordinis s. Antonii in Libano 
Armeni ritus, et ex—generalibus, concedit 
pontificalium usum in sacris ritibus cele- 
brandis, annulum autem extra sacros ritus 
et abbati generali etiam crucem pectoralem; 
abbatibus vero, actu monasteria regentibus, 
annulum, et in sacris ritibus etiam baculum '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Cum monachorum ordines maximo orna- 
mento ac praesidio perpetuo fuerint christia- 


390 


nae rei, hinc singularibus eos privilegiis atque 
honoribus decorare Romani Pontifices consue- 
verunt. 

Iam vero, quum dilectus filius Arsenius An- 
giarakian procurator generalis monachorum Ar- 
meniorum Antonianorum Libanensium a nobis 
postulaverit, ut abbati generali, ex—abbatibus 
generalibus , ceterisque abbatibus, monasteria 
singula moderantibus, nonnulla pontificalis di- 
gnitatis insignia impertiri velimus; nos eiusdem 
votis precibusque libenter adnuimus. 

Itaque omnes et singulos, quibus praesentes 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis, 
suspensionis et interdicti, aliisque ecclesiasticis 
sententiis, censuris ac poenis quovis modo vel 
quavis de causa latis, si quas forte incurrerint, 
huius tantum rei gratia absolventes et absolutos 
fore censentes, auctoritate nostra apostolica, te- 
nore praesentium, facultatem perpetuo valitu- 
ram concedimus, ut abbas generalis pro tem- 
pore memorati ordinis monachorum mitram, 
baculum pastoralem, annulum et crucem pecto- 
ralem in sacris ritibus celebrandis, extra vero 
sacros ritus annulum tantum et crucem pecto- 
ralem adhibere possit; itemque ut singuli ex— 
abbates generales insignibus pontificalibus in 
sacris obeundis caeremoniis, citra vero sacros 
ritus annulo tantum uti possint; denique, ut 
singuli abbates sua monasteria moderantes, pro- 
prio durante munere, annulum adhibere et in 
sacris functionibus celebrandis gestare baculum 
possint, qui doctoratus Armenii proprius est. 
Haec concedimus etc. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima prima martii millesimo 
Octingentesimo quadragesimo quinto, pontifi- 
catus Nostri anno decimo quinto. 


CCCXIII. 


Praestantissimos viros Ludovicum Altierium 
archiepiscopum Ephesinum, Viennae Au- 
striae nuntium apostolicum, Fabium Ma- 
riam Asquinium patriarcham Constantino- 
politanum, Franciscum Capaccinium came- 
rae apostolicae auditorem generalem pre- 
sbyteros cardinales, et Iosephum Zacchia 
gubernatorem Urbis diac. cardinalem evul- 
gat, et alios quatuor in pectore reservat '. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE VIGESIMA PRIMA APRILIS 
MILLESIMO OCTINGENTESIMO QUADRAGESIMO QUINTO, 
Venerabiles fratres, 


In curam Nos incumbere, ut quam maxime 
fieri potest, ad plenum accedat numerum coe- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


tus praecipuorum adiutorum Nostrorum in opus 
commissi humilitati Nostrae gravissimi in Ec- 
clesia ministerii, vel ex ipso frequenti conspe- 
ctu vestro satis patere, valde quidem in Domino 
gaudemus. At illud potissimum laetamur, ac 
praesenti Ecclesiae suae Christo Iesu cum omni 
gratiarum actione referimus acceptum , quod 
tam multi per Nos in gradum istum honoris 
evecti conspiciantur, qui sanctae huius Sedis 
adeoque Ecclesiae universae votis et expecta- 
tioni, pietate, zelo religionis, sapientia, con- 
silio, gravitate respondeant. 

Eiusdem freti Dei misericordia, quem sup- 
plices rogamus, vosque Nobis cum enixe ro- 
gare non dubitamus, item fore confidimus, ut 
de cooptandis in ordinem vestrum novis ali- 
quot fratribus hodierno die cogitantibus Nobis 
adesse praesenti ope dignetur, quo huiusmodi 
illi quoque futuri sint, in quibus in eandem 
S. Sedem promerito digne remunerata, ipsius- 
que Sedis et totius catholicae Ecclesiae decori 
atque utilitatibus bene consultum iure videa- 
tur. Sunt igitur, venerabiles fratres, quos in- 
tendimus in collegium vestrum adsciscere, Lu- 
dovicus Altierius archiepiscopus Ephesinus , 
Viennae Austriae nuntius apostolicus, Leoni 
duodecimo ac Pio octavo praedecessoribus No- 
stris cubicularii secreti fungens officio acceptis- 
simus, item et Nobis eodem assistens munere_ 
probatissimus, guem, cum se ingenio, moribus, 
cognitione rerum, pietate, omnisque ecclesia- 
sticae virtutis laude maioribus rebus aptio- 
rem in dies magis praeberet, primo congrega- 
tioni Studiorum dedimus secretarium, deinde 
archiepiscopali auctum dignitate nuntium ad 
carissimum in Christo filium Nostrum Austriae 
imperatorem, Hungariae regem apostolicum, 
et Bohemiae regem illustrem, destinavimus, 
certo sperantes, quod reipsa, Deo iuvante, con- 
tigit, in re tanti momenti eius opera utrique 
parti planissime satisfactum iri. Hunc in con- 
sistorio secreto habito die decimo quarto mensis 
decembris anno millesimo octingentesimo qua- 
dragesimo cardinalem creavimus et in pectore 
reservavimus. 

Fabius Maria Asquinius canonicus Vaticanus, 
patriarcha Constantinopolitanus, secretarius 
congregationis negotiis procurandis Episcopo- 
rum ac Regularium praepositae, vir spectata 
probitate ac fide personae Nostrae observantis- 
simus, ac Sanctae Sedi insigni studio deditus 
devotae voluntatis, qua praesertim difficili tem- 
pore Ferrariae pro-legatus, Anconae delegatus, 
demum Neapoli nuncius apostolicus, quanto 
opere se probaverit, compertum habetis. Eum 
in consistorio secreto habito die vigesimo se- 
cundo ianuarii anni millesimi octingentesimi 
quadragesimi quarti item cardinalem creavi- 
mus et in pectore reservavimus. 


ANNO MDCCCXLV, 


Franciscus Capaccinius camerae Nostrae apo- 
Stolicae auditor generalis, antea canonicus La- 
teranensis , qui cum S. Sedi inserviendo sub 
praedecessoribus Nostris Pio septimo, Leone 
duodecimo, et Pio octavo multum laborasset, 
cardinali secretario Status fuit a Nobis additus 
substitutus, eoque ipso retentus in munere, ali- 
quandiu operam quoque impendit negotiis ec- 
clesiasticis extraordinariis accurandis, factus a 
Nobis illius congregationis secretarius. Aliis 
praeterea tum Romae tum in exteris regioni- 
bus a Nobis impositis functus est muneribus, 
quorum postremum fuit commissa rerum Ec- 
clesiae in Portugallia ordinandaram difficilis 
ac plena laboris procuratio. Quibus rebus in- 
signi cum S. Sedis reique catholicae utilitate 
gestis cuiusmodi dederit acris solertisque inge- 
nii agendi dexteritatis, et, quod caput est, in- 
tegritatis, studiique religionis documenta lon- 
gum esset, atque, utpote quod probe nostis, 
superfluum commemorare. Quem in consistorio 
habito die vigesimo secundo iulii anni mille- 
simi Octingentesimi quadragesimi quarti S. R. E. 
cardinalem creavimus et in pectore reservavi- 
mus. 

Ioseph Zacchia, gubernator Urbis, iam vica- 
rius cardinalis basilicae Liberianae archipresby- 
teri, quem praeclaris ornatum virtutibus, Nobis 
Sanctaeque Sedi fidelissime deditum, in plu- 
rium provinciarum procuratione delegata au- 
Ctoritate egregie versatum, Rotae Romanae au- 
ditorem spectatissimum ob insignem solertem- 
que vigilantiam, in primis ob integerrimam 
pari cum prudentia in avertendis coercendisque 
criminibus iustitiam, laudatissimis quibusque 
eius praecessoribus aequiparandum boni omnes 
rerum aestimatores consentiunt. Eundem in 
consistorio secreto habito die vigesimo secundo 
iulii anno millesimo octingentesimo quadrage- 
simo quarto cardinalem creavimus et in pe- 
ctore reservavimus. 

Praeter autem hos quatuor memoratos car- 
dinales ad maiorem omnipotentis Dei gloriam 
creamus alios quatuor cardinales quos tamen 
gravibus ex causis in pectore reservamus ar- 
bitrio Nostro quandocunque evulgandos. 


Quid vobis videtur? 


Auctoritate omnipotentis Dei, ss. apostolo- 
rum Petri et Pauli ac Nostra, evulgamus tres 
S. R. E. presbyteros cardinales : 


Ludovicum Altierium archiepiscopum Ephe- 
sinum 


Fabium Mariam Asquinium patriarcham Con- 
stantinopolitanum 


Franciscum Capaccinum auditorem generalem 
camerae apostolicae. 


391 


Unum vero diaconum cardinalem S. R. E. 
evulgamus : 

Iosephum Zacchiam gubernatorem Urbis cum 
dispensationibus, derogationibus et clausulis ne- 
cessarils et Opportunis. 

Alios autem quatuor in pectore reservamus, 
arbitrio nostro quandocumque evulgandos. 

In nomine Patris > et Filii > et Spiritus 
Sancti. Amen. 


CCCXIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Paroecia s. Michaelis Archangeli eiusque bona 
capitulo canonicorum oppidi Montis Geor- 
git (Montegiorgio), dioecesis Firmanae, at- 
tribuuntur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Exponendum Nobis curarunt dilecti filii di- 
gnitates et canonici collegialis templi Montis 
Georgii, tuae ipsius Firmanae dioecesis, die de- 
cima secunda mensis novembris superiori anno 
presbyterum Aloysium Campili rectorem pa- 
rochialis ecclesiae s. Michaelis Archangeli eius- 
dem oppidi supremum obiisse diem, atque ita 
illam paroeciam vacasse, cuius animarum nu- 
merus est circiter centum triginta, dictaeque 
paroeciae ecclesiam a commemorato collegiali 
templo parum distare. Cuius quidem templi 
collegiale capitulum, ut asseritur, duabus digni- 
tatibus, quatuordecim canonicis et octo man- 
sionariis constat. Cum autem capitularis mensa 
aere alieno sit pressa, atque, excepto canonico 
patronatus Passari, reliqui omnes adeo exiguis 
reditibus fruuntur, ut ex praebenda et distri- 
butionibus annuam scutatorum circiter triginta 
septem summam percipiant, tum enixis preci- 
bus a nobis efflagitarunt, ut commemoratam 
paroeciam s. Michaelis Archangeli extinguere 
et cuncta eius bona capitulari mensae attribuere 
velimus, ea tamen conditione, ut ipsi onera 
omnia praesertim missarum eidem paroeciae 
inhaerentia implere, ac singulas quasque sa- 
cras functiones quae in illa fieri solent per- 
agere perpetuo teneantur. Ex tuo autem gra- 
vissimo testimonio accepimus, idem canonico- 
rum collegium, in angustis rebus versari illius 
archipresbyterum libenter novum animarum 
onus suscipere itemque canonicum concura- 
tum annuere, dummodo sibi suisque successo- 
ribus parochialis domus assignetur, idque ca- 


1 Ex Cancellaria archiepiscopali Firmanae dioecesis, 


392 ACTA 
pitulo acceptum probatumque fuisse, atque 
animarum saluti consuli posse, deputato alio 
sacerdote, qui adiutricem manum eidem archi- 
presbytero et canonico concurato porrigat in 
pueris christiana doctrina erudiendis, in sa- 
cramentalibus confessionibus excipiendis, atque 
in morientibus omni spirituali subsidio iuvan- 
dis. Itaque cum propensam tuam voluntatem 
atque alia omnia, quae hac super re scire opor- 
tebat noverimus, de VV. FF. NN.S. R. E. car- 
dinalium concilii Tridentini interpretum con- 
silio eiusdem canonicorum collegii postulatio- 
nibus annuendum censuimus. 

Quamobrem omnes ac singulos quibus hae 
literae favent peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis sen- 
tentiis, censuris ac poenis quovis modo vel qua- 
vis de causa latis, si quas forte incurrerint , 
huius tantum rei gratia absolventes ac absolu- 
tos fore censentes, hisce litteris, tibi, venera- 
bilis frater, eas partes committimus, ut aucto- 
ritate Nostra apostolica, ex tuo tamen arbitrio 
et prudentia enunciatam paroeciam s. Michae- 
lis Archangeli Montis Georgii, tuae Firmanae 
dioecesis, perpetuo supprimere eiusdemque bona 
commemoratae collegiatae ecclesiae attribuere, 
atque animarum curam cum archipresbyteratu 
ipsius collegiatae perpetuum in modum con- 
iungere libere ac licite possis et valeas. Man- 
damus, vero ut ex vacantis paroeciae bonis 
quindecim scutata singulis annis detrahantur 
favore parochialis ecclesiae s. Nicolai eiusdem 
regionis, atque presbyter in auxilium archipre- 
sbyteri et canonici concurati, tuo ac tuorum 
successorum arbitrio eligatur: atque canoni- 
corum collegium omnia et singula onera prae- 
sertim missarum suppressae paroeciae inhae- 
rentia diligenter implere, atque sacras functio- 
nes, quae in illa fieri solebant, agere teneantur. 

Haec concedimus, decernentes has praesentes 
litteras firmas, validas et efficaces esse et fore, 
suosque plenarios et integros effectus sortiri ac 
obtinere, iisque ad quos spectat et pro tempore 
spectabit, hoc futurisque temporibus plenissi- 
me suffragari. Sicque in praemissis per quos- 
cumque iudices ordinarios et delegatos, etiam 
causarum palatii apostolici auditores, ac S.R.E. 
cardinales iudicari debere irritumque et inane 
quidquid secus super his a quoquam quavis au- 
ctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentar1. 

Non obstantibus fel. rec. Benedicti XIV prae- 
decessoris Nostri, super divisione materiarum, 
nec non nostra et cancellariae apostolicae re- 
gula de iure quaesito non tollendo, aliisque 
apostolicis, ac in universalibus provincialibus- 
que et synodalibus conciliis editis generalibus 
vel specialibus constitutionibus et sanctionibus, 


GREGORII PP. XVI. 


nec non eiusdem paroeciae et collegialis templi 
etiam iuramento, confirmatione apostolica vel 
quavis firmitate alia roboratis, statutis et con- 
suetudinibus, privilegiis quoque indultis et lit- 
teris apostolicis in contrarium quomodolibet 
concessis, confirmatis et innovatis, quibus omni- 
bus et singulis illorum tenores praesentibus pro 
plene ac sufficienter expressis deque verbo ad 
verbum insertis habentes illis alias in suo ro- 
bore permansuris et praemissorum effectum, hac 
vice tantum specialiter et expresse derogamus 
ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima secunda aprilis anno 
millesimo octingentesimo quadragesimo quinto, 
pontificatus Nostri anno decimo quinto. 


CCCXYV. 


Ad Aloysium Iosephum archiep. Pragensem, 
Augustinum Bartholomaeum episc. Litome- 
ricen., Carolum Borromeo episc. Regino— 
gradicen. et Ernestum Constantinum episc. 
Budvicensem scribens illorum pietatem com- 
mendat qua illi declaraverant ut Virgo Dei 
Genitrix absque originali labe concepta a fi- 
delibus celebretur. Hinc significat iam permi- 
sisse, ut die eius Conceptioni sacra, tum in 
pontificio sacello, tum in aliis almae Urbis 
ecclesiis, in Missae praefatione, Beatissimae 
Virginis immaculata dicatur Conceptio at- 
que in cleri Romani kalendario notetur '. 


Venerabilibus fratribus 
Aloysio Iosepho archiep. Pragensi 
Augustino Bartholomaeo episc. Litomericen. 
Carolo Borromeo episc. Regino-gradicen. 
Ernesto Constantino 
episc. Budvicensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabiles fratres 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Summa quidem animi Nostri voluptate ve- 
stras accepimus litteras, die secunda proximi 
mensis februarii datas, atque intimo obsequii 
et reverentiae sensu conscriptas, quibus, vene- 
rabiles fratres, eximiam vestram ac totius Bo- 
hemiae regni in sanctissimam Dei Genitricem 
Virginem Mariam pietatem testantes, nihil Vo- 
bis potius, nihilque optabilius esse declarastis, 
quam ut illa absque labe originali concepta ab 
omnibus colatur et celebretur. Haec pientissi- 
ma vestra vota summopere in Domino com- 
mendamus, ac fraternitatibus vestris significa- 
mus, Nos pro summo erga Deiparam Virgi- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ANNO MDCCCXLV. 


nem, omniumque nostrum amantissimam ma- 
trem venerationis atque amoris studio iam 
perlibenter permisisse, ut die eius Conceptioni 
sacra, tum in pontificio nostro sacello Nobis 
adstantibus, tum in aliis omnibus huius almae 
nostrae Urbis ecclesiis, in missae prefatione bea- 
tissimae Virginis, immaculata dicatur Conce- 
ptio, atque in cleri Romani kalendario notetur. 
Neque minori certe alacritate eorum omnium 
postulationibus continuo annuere solemus, qui 
eundem immaculatae Virginis Conceptioni cul- 
tum, vel in praefatione propriae de illius Con- 
ceptione missae vel in Marialibus Litaniis aliis- 
que publicis precibus tribuere laetantur atque 
ex rescriptis Nostrae congregationis Sacrorum 
Rituum heic adiectis vel facile intelligitis, quam 
libentissime vestris desideriis obsecundavimus, 
quae eo potissimum spectent, ut in vestris 
dioecesibus haec devotio in dies augeatur at- 
que amplificetur. Pergite porro ut facitis, ve- 
nerabiles fratres, maiori usque studio fideles 
vestrae Curae commissos ad pietatem erga san- 
ctissimam Virginem excitare, inflammare, quam 
sequentes non deviant, qua rogante non despe- 
rant, qua protegente non metuunt. Nunquam 
autem desinite ipsam clementissimam gratiae 
et misericordiae matrem suppliciter exorare, ut 
potentissimo suo apud Filium patrocinio infir- 
mitatem Nostram asperrimis hisce christianae 
reipublicae temporibus gravissima omnium ec- 
clesiarum sollicitudine laborantem adiuvet at- 
que sustentet. Jam vero coelestium omnium mu- 
nerum auspicem, ac praecipue Nostrae in vos 
benevolentiae testem accipite apostolicam be- 
nedictionem, quam ex intimo corde profectam, 
vobis ipsis, venerabiles fratres, atque universo 
vestro clero populoque fideli peramanter im- 
pertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die vigesima 
tertia aprilis anno millesimo octingentesimo 
quadragesimo quinto, pontificatus Nostri anno 
decimo quinto. 


CCCXVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Confirmatur societas sub titulo s. Iosephi contra 
pravos libros instituta in dioec. Leodien. '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quum ex pastorali Nostro munere ad Eccle- 
siae universae bonum promovendum omnia No- 


393 


stra consilia, curas laboresque intendamus, 
tum pias hominum sodalitates ad rem catho- 
licam iuvandam ac tuendam institutas aposto- — 
licae Nostrae auctoritatis robore confirmandas 
ducimus, easque ex coelesti Ecclesiae thesauro 
spiritualibus gratiis cumulate ditamus. Itaque 
cum tu, venerabilis frater, Nobis exponendum 
curaveris, tibi in votis esse, ut ad avertendam 
longe lateque vagantem malorum librorum 
pestem, unde tantae fidei ac moribus_perni- 
cies existit, pia sodalitas, sive unio ex utrius- 
que sexus fidelibus tua in dioecesi instituatur 
pro proelo catholico, quae titulo ac patroci- 
nio gaudeat s. Josephi sponsi beatissimae sem- 
per Virginis Mariae, eaque apostolica Nostra 
auctoritate confirmetur, atque adeo spirituali- 
bus etiam gratiis ataue indulgentiis per Nos 
cumuletur, piis huiusmodi votis aequo animo 
obsecundandum existimavimus. 

Itaque omnes et singulos quibus hae litterae 
favent, peculiari beneficentia prosequi volentes, 
et a quibusvis excommunicationis et interdi- 
cti, aliisque ecclesiasticis s2ntentiis, censuris 
ac poenis quovis modo vel quavis de causa 
latis, si quas forte incurrerint, huius tantum 
rei gratia absolventes ac absolutos fore cen- 
sentes, hisce litteris, memoratam piam societa- 
tem, pro proelo catholico, sub invocatione ac 
patrocinio s. Iosephi sponsi beatae Mariae Vir- 
ginis tua in dioecesi instituendam auctoritate 
Nostra apostolica in perpetuum approbamus et 
confirmamus. Insuper, ut haec pia societas cum 
maiore animarum utilitate isthic erigatur, omni- 
bus et singulis utriusque sexus christifidelibus, 
qui eo die quo dictae societati nomen dederint, 
firmiter proponant, omni opera atque auctori- 
tate, si qua polleant, vel etiam hortatione, con- 
silio atque aliquibus etiam pecuniae subsidiis, 
pro suo modulo, collatis, curare atque adniti, 
ut libri legitime approbati et quotidiana scri- 
pta, aliave in catholicae religionis, sanioris 
doctrinae bonorumque morum tutelam exarata 
legantur ac diffundantur, quique praeterea pro 
dicto opere proeli catholici in honorem san- 
ctissimi et immaculati Cordis beatae Mariae 
Virginis singulis diebus Salutationem Angelicam © 
recitaverint, adiecta tribus vicibus huiusmodi 
invocatione « s. Joseph, ora pro nobis »; vel 
semel hac oratiuncula: « s. Ioseph, protector no- 
ster ora pro me et pro omnibus Belgii fami- 
liis, ut liberemur a lue malorum librorum et 
per sanam doctrinam in fide roborati, puram 
vitam degamus et ad patriam perveniamus 
caelestem, per Christum Dominum nostrum » ; 
quique demum in singulis paroeciis ubi insti- 
tuetur memorata societas, vel alibi, si fuerint 
impediti, singulis diebus dominicis post sacrum 
solemne, vel vespertinas laudes pro pii operis 
felici eventu, et pro conversione illorum qui 


' Ex Cancellaria episcopali Leodiensi. 


Acta Grecori XVI. Vol. III. 


50 


394 
ex pravorum librorum lectione in perniciem 
trahuntur, decies Salutationem Angelicam cum 
Gloria Patri et alta voce una cum sacerdote 
recitaverint, addita tandem praedicta oratiuncula 
ad s. Iosephum, omnibus nimirum et singulis 
sociis qui praedicta omnia rite praestiterint vere 
poenitentibus et confessis ac sacra communione 
refectis, dummodo ante vel post sacram Syn- 
axim decies Salutationem Angelicam cum Glo- 
ria Patri etc. et dicta invocatione s. losephi 
devote recitaverint, plenariam omnium pscca- 
torum indulgentiam et remissionem misericor- 
diter in Domino concedimus per singulos se- 
quentes dies, scilicet die, quo in societatem 
cooptentur, suaque proposita Deo offerant, vel 
die dominica sequenti, item quinque diebus 
festis B. M. V. cuiusque arbitrio per annum 
deligendis, in festis s. losephi societatis patro- 
ni, in festis ss. apostolorum Petri et Pauli et 
ss. Lamberti, Huberti, Servatii et Remacli, 
item semel unoquoque mense eo die quem 
socii delegerint, modo statutas preces singulis 
mensis diebus recitaverint, pariter plenariam 
peccatorum indulgentiam et remissionem dictis 
sociis in mortis articulo concedimus, modo 
sin minus ore, corde saltem sanctissimum Iesu 
nomen invocaverint, omnibus vero diebus domi- 
nicis, dammodo in ecclesia ubi societas erecta 
est, Salutationem Angelicam cum sacerdote de- 
cies, Ut supra recitaverint, septem annos toti- 
demque quadragenas de iniunctis eis, seu quo- 
modolibet debitis poenitentiis in forma Eccle- 
siae consueta relaxamus. Denique quoties pro 
fine societatis assequendo bonum aliquod opus 
perfecerint, vel Litanias B. M. V. vel alias pias 
preces recitaverint, dies tercentum de iniunctis 
vel quomodolibet debitis poenitentiis ut supra 
relaxamus. Quas omnes indulgentias tum ple- 
narias, tum partiales etiam animabus in pur- 
gatorio existentibus per modum suffragii ap- 
plicari posse indulgemus. 

Decernentes has litteras firmas et efficaces esse 
et fore, iisque ad quos spectat et spectabit quo- 
vis tempore suffragari, sicque per quoscumque 
iudices iudicari debere, irritumque quidquid 
secus contra haec contigerit attentari, contrariis 
non obstantibus quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima quinta aprilis millesimo 
octingentesimo quadragesimo quinto, pontifi- 
catus Nostri anno decimo quinto., 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


CCCXVII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Novum erigit episcopatum in Australia occi- 
dentali cum sede in urbe Perth, eius terri- 
torium abstrahens ab archidioecesi Sydne- 
yensi, cuius archiepiscopi suffraganeus sit 
novus episcopus Perthensis. Huic autem 
episcopo subiicit insuper districtus Essing- 
ton et Sonde tamquam duos vicariatus apo- 
stolicos, ab ipso, donec erigantur in dioe- 
ceses, regendos '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Universo dominico gregi divinitus praepo- 
siti, id curare omni studio atque exequi debe- 
mus, quod ad tuendam vel promovendam il- 
lius incolumitatem pertinere videatur. 

Iam vero, quum ad religionis catholicae 
bonum in Australia occidentali procurandum 
nobis necessarium esse compertum sit, ita in 
illa regione partiri ecclesiasticum regimen, ut 
episcopalis sollicitudinis cura Ecclesiae utilita- 
tem ibi promoveat impensius, novam in Civi- 
tate Perthensi episcopalem sedem erigere con- 
stituimus. 

Itaque de consilio venn. fratrum Nostrorum 
S. R. E. cardinalium negociis Propagandae Fi- 
dei praepositorum, atque attenta etiam ratione, 
quod ven. frater Ioannes Polding archiepiscopus 
Sydneyensis iurisdictionem omnem dimittere 
paratus sit, quam hactenus in Australiam occi- 
dentalem exercuit, rebus omnibus mature per- 
pensis, Motu Proprio ac certa scientia, deque 
apostolicae nostrae auctoritatis plenitudine, me- 
moratam occidentalis Australiae partem, eius- 
que, qua late patet, territorium a Sydneyensis 
archiepiscopi iurisdictione subtractum in dioe- 
cesim proprie dictam erigimus, ac in Civitate 
Perthensi episcopalem cathedram constituimus, 
sic ut episcopus novae dioecesis Perthensis ap- 
pellari debeat, qui archiepiscopo Sydneyensi 
tamquam Metropolitano suffraganeus subsit. 

Volumus autem et mandamus, ut districtus 
Essington cum toto territorio suo, ac districtus 
Sonde cum proprio territorio, eidem episcopo 
Perthensi subiecti tamquam duo vicariatus apo- 
stolici, ab eodem adhibita quoque opera pro— 
vicaril, in principe uniuscuiusque districtus loco 
constituendi administrentur. Praecipimus deni- 
que, ut districtus isti ea ratione gubernentur, 
quoad iidem in duas distinctas dioeceses cum 
territorijs suis ab Apostolica Sede erigi potue- 
rint, salvo semper iure praedictam novam dioe- 


1 Ex Iure Pont. de P. F. 


ANNO MDCCCXLV, 


cesim dismembrandi, et aliter illam circumscri- 
bendi, prout temporum ratio, ecclesiae bonum 
aliaque adiuncta postulaverint. 

Haec volumus etc. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die sexta maii millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo quinto, pontificatus No- 
stri anno decimo quinto. 


CCCXVIII. 


Vincentii Odoardi archiepiscopi Viennensis , 
Gregorti Thomae episc. Lincensis et Antonii 
episc. S. Hippolyti vota maxime commendat 
quibus illi declaraverant ut Deipara Virgo 
Maria absque labe originali concepta a fi- 
delibus suarum dioecesium colatur et cele- 
bretur '. 


Venerabilibus fratribus 


Vincentio Odoardo archiepiscopo Viennensi 


Gregorio Thomae episcopo Lincensi 
Antonio episcopo s. Hippolyti 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabiles fratres 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Non mediocri quidem animi Nostri voluptate 
vestras accepimus litteras superiori mense da- 
tas, atque intimo obsequli et reverentiae sensu 
conscriptas, quibus ob singularem vestram erga 
SS. Dei Genitricem Virginem Mariam pietatem, 
nihil vobis optabiJius esse declaratis, quam ut 
illa absque labe originali concepta ab istis fi- 
delibus curae vestrae commissis colatur et ce- 
lebretur. Haec pientissima vestra vota summo- 
pere in Domino commendamus ac fraternita- 
tibus vestris significamus, Nos pro summo in 
Deiparam Virginem, omniumque nostrum aman- 
tissimam matrem venerationis atque amoris 
studio iam perlibenter permisisse, ut die eius 
Conceptioni sacro tum in pontificio Nostro sa- 
cello Nobis adstantibus, tum in aliis omnibus 
huius almae Nostrae Urbis ecclesiis, in missae 
praefatione, Beatissimae Virginis immaculata 
dicatur Conceptio, atque id in cleri Romani 
calendario notetur. Neque minori certe alacri- 
tate eorum omnium postulationibus continuo 
annuere solemus, qui eumdem immaculatae 
Virginis Conceptioni cultum, vel in praefatione 
propriae de illius Conceptione missae, vel in 
Marialibus Litaniis aliisque publicis precibus 
tribuere laetantur. Atque ex rescriptis Nostrae 
congregationis Sacrorum Rituum heic adiectis 


395 


vel facile intelligetis quam libentissime vestris 
desideriis obsecundavimus quae eo potissimum 
Spectant, ut in vestris dioecesibus haec devotio 
in dies augeatur, atque intemeratae Dei Matris 
honor et gloria amplificetur. Pergite porro, 
ut facitis, venerabiles fratres, maiori usque 
studio fideles vobis concreditos ad pietatem 
erga sanctissimam Virginem excitare, inflam- 
mare, quam sequentes non deviant, qua ro- 
gante non desperant, qua protegente non me- 
tuunt. Nunquam vero desinite ipsam clemen- 
lissimam gratiae et misericordiae matrem sup- 
pliciter exorare, ut potentissimo suo apud Fi- 
lium patrocinio, infirmitatem Nostram asper- 
rimis hisce temporibus, gravissima omnium 
eclesiarum sollicitudine laborantem  adiuvet 
atque sustentet. Jam vero coelestium omnium 
munerum auspicem, ac praecipue Nostrae in 
vos benevolentiae testem accipite apostolicam 
benedictionem, quam ex imo corde deprom- 
ptam, vobis ipsis, venerabiles fratres, atque 
universo vestro clero populogue fideii per- 
amanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die septima 
maii millesimo octingentesimo quadragesimo 
quinto, pontificatus Nostri anno decimo quinto. 


CCCXIX. 
INDULTUM 


Fit concessio indumentorum insignium favore 
canonicorum collegialis ecclesiae oppidi 
Monte Prandone, Ripanae dioecesis °. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ex more institutoque Romanorum Pontificum 
praedecessorum Nostrorum sacris addictos viros 
peculiaribus honoris insignibus decoramus, qui 
divina officia religiose graviterque obeuntes ad 
exquisitam pietatis laudem christifidelium ani- 
mos incendunt. 

Jam vero quum Nobis exploratum sit, quanto 
religionis ac pietatis sensu sacri ministerii partes 
expleant canonici collegiati capituli oppidi Mon- 
tis Prandone, in dioecesi Ripan., et quanto fidei 
ac devotionis studio erga Nos atque hance prin- 
cipem beati Petri Sedem inflammentur, in id 
consilii venimus, ut ipsos aliquo dignitatis or- 
namento augeamus. 

Itaque omnes et singulos quibus hae lite- 
rae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis, sus- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


2 Ex Archivio collegialis ecclesiae oppidi Monte Prandone, Ripanae dioecesis, 


396 


pensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis sen- 
tentiis, censuris et poenis, quovis modo vel 
quavis de causa latis, si quas forte incurrerint, 
huius tantum rei gratia absolventes ac absolutos 
fore censentes, tenore praesentium, auctoritate 
Nostra apostolica, canonicis collegiati capituli 
eiusdem oppidi Montis Prandone, eam faculta- 
tem perpetuo valituram impertimur, ut eorum 
singuli, qui in praesens sunt, quique in poste- 
rum futuri, collare violacei coloris et flocco eius- 
dem coloris ad galerum uti libere ac licite pos- 
sint et valeant. Porro persuasum Nobis est, eos 
hoc honoris insigne auctos, maiori studio cura- 
turos, ut virtutibus, quae potiora animi orna- 
menta sunt, in Ecclesiae decus inclarescant. 

Haec concedimus et indulgemus, decernentes 
has literas firmas, validas et efficaces existere et 
fore, suosque plenarios et integros effectus sortiri 
et obtinere, eisque ad quos spectat atque in 
futurum spectabit, plenissime suffragari; sicque 
in praemissis per quoscumque iudices ordinarios 
et delegatos, etiam causarum palatii aposto- 
lici auditores, iudicari et definiri debere, ac 
irritum et inane, si secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter conti- 
gerit attentari, non obstantibus apostolicis ac 
in universalibus provincialibusque et synodalibus 
conciliis editis generalibus vel specialibus con- 
stitutionibus et ordinationibus, nec non legis 
fundationis memorati capituli, etiam iaramento, 
confirmatione apostolica vel quavis firmitate alia 
roboratis, statutis et consuetudinibus, ceterisque 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die nona maii millesimo octingente- 
simo quadragesimo quinto, pontificatus Nostri 
anno decimo quinto. 


CCCXX. 
EPLS:FOLA 


Indulgentias iis concedit, qui pro viribus cu- 
rant, ut pauperes concubinari, prava ac mi- 
seranda peccandi consuetudine abiecta, le- 
gitimo matrimonii vinculo coniungantur '. 


Venerabili fratri 
Francisco episcopo Brugensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Libentissime fraternitatis tuae accepimus li- 
teras, quibus significasti aliquos in ista Brugensi 


ACTA GREGORII PP. 


XVI. 


dioecesi homines, sub patrocinio s. Francisci Re- 
gis pium suscepisse consilium pro viribus curan- 
di, ut pauperes concubinarii inibi degentes, pra- 
va ac miseranda peccandi consuetudine abiecta, 
legitimo, per matrimonii sacramentum, vinculo 
coniungantur. Et quoniam summopere exoptas, 
ut opus tam salutare magis in dies vigeat ac 
floreat, idcirco a Nobis efflagitasti, ut illud iis- 
dem sacris indulgentiis ditare velimus, quas 
eiusmodi Mechliniensis dioecesis operi conces- 
simus. Nos quidem, venerabilis frater, quibus 
nihil potius, nil gratius esse potest, quam ut 
errantes in viam salutis deducantur, tuis desi- 
deriis alacri libentique animo annuendum cen- 
suimus. Itaque rem ipsam tibi, qui singulari 
studio in tui gregis bonum procurandum in- 
cumbis, committimus ac propterea facultatem 
tibi delegamus, ut nomine et auctoritate Nostra 
eas indulgentias, quas ex tuis postulationibus 
hic recensemus, concedere possis, eousque du- 
raturas, donec a te vel tuis successoribus non 
fuerint revocatae, in illum prorsus modum, 
quem magis in Domino expedire duxeris, In- 
dulgentiae autem a te concedendae fidelibus 
utriusque sexus, qui praedicto operi se hacte- 
nus adscripserunt vel in posterum adscribentur, 
sunt quae sequuntur: Indulgentia plenaria quot- 
annis lucranda die decima sexta mensis iunii, 
quo festum s. Francisci Regis eiusdem operis 
patroni celebratur, si rite sacramentali confes- 
sione expiati et sacra communione refecti, sup- 
pliciter Deum oraverint pro catholicae Ecclesiae 
necessitatibus atque ipsius pii operis incremento. 
Plenaria item in mortis articulo, si duobus iis- 
dem sacramentis muniti, vel quando id facere 
nequiverint, saltem contritione dolentes, sanctis- 
simum Jesu nomen ore, aut si ore non possint, 
corde religiose invocaverint. Indulgentia vero 
decem annorum singulis vicibus lucranda quoties 
insimul convenerint ad res pertractandas, quae 
ad ipsum pertinent opus, atque orationem re- 
citaverint, quae legitur in missa propria. Alia 
quoque decem annorum indulgentia quoties 
eosdem concubinarios ad deserendam peccati 
viam induxerint , eosque sanctissimae Nostrae 
religionis praecepta docuerint, atque ad matri- 
monii sacramentum suscipiendum praeparave- 
rint, Alia pariter decem annorum cum prae- 
sentes adstiterint dum coram Ecclesia matrimo- 
nium ab illis contrahitur, qui antea in concu- 
binatu vixerint, et alia demum decem similiter 
annorum, si concubinarios nondum baptizatos, 
vel eorum infantes de sacro fonte susceperint. 
Quas omnes indulgentias fidelibus defunctis , 
qui Deo in caritate coniuncti ex hac vita mi- 
gtarunt, per modum suffragii applicare posse 
declarabis. Denique praecipuam, qua te prose- 
quimur, benevolentiam iterum testamur et con- 
firmamus, atque omnium caelestium munerum 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


ANNO MDCCCXLY. 


auspicem apostolicam benedictionem toto cordis 
affectu, tibi ipsi, venerabilis frater, et gregi tuae 
curae commisso, p2ramanter impertimur. 

Datum Romae apud s, Petrum die vigesima 
Octava maii millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo quinto, pontificatus Nostri anno decimo 
quinto. 


CCCXXI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Sodalitas B. M. Virginis, Neapolis instituta, in 
archisodalitatem erigitur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Gratum sane Nobis et iucundum est pias 
hominum societates beneficentiae muneribus 
afficere, ut magis magisque omnipotentis Dei 
gloria amplificari et spiritualis animarum salus 
procurari possit. 

Itaque exponendum Nobis curarunt fratres 
sodalitatis Mariae Sanctae a Rosario ad Pontem 
Magdalenae, Neapoli, pluribus ab hinc annis in- 
stitutae, suis in votis esse eamdem archisoda- 
litatis titulo donari. Nos vero gravissimo Nea- 
politanae curiae accepto testimonio, ex quo 
Nobis innotuit sodalitatem ipsam iis omnibus 
rebus esse praeditam atque ornatam, quae ad 
Dei cultum et animarum bonum procurandum 
vel maxime pertinent, sodalium votis perliben- 
ter annuendum censuimus. 

Quare omnes et singulos, quibus hae Nostrae 
literae favent, peculiari benevolentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti, ecclesiasticis censuris, et poenis quo- 
vis modo et quacumque de causa latis, si quas 
forte incurrerint, huius tantum rei gratia absol- 
ventes et absolutos fore censentes, commemo- 
ratam sodalitatem a Deipara a Rosario dictam 
et ad Pontem Magdalenae, Neapoli, institutam, 
hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, dum- 
modo alia eiusdem nominis ac instituti eadem 
in civitate non extet erecta, archisodalitatis ti- 
tulo perpetuum in modum decoramus. Qua- 
propter illi singula quaeque iura, privilegia, 
honores et indulta, quovis nomine designanda, 
quibus aliae archisodalitates ex usu et consue- 
tudine utuntur, fruuntur, vel uti ac frui pos- 
sunt et poterunt, concedimus et indulgemus. 
Insuper eius moderatoribus, eadem auctoritate 
Nostra, in perpetuum facultatem facimus, cuius 
vi alia quaecumque sodalitia eiusdem nominis 
et instituti extra Urbem ipsamque Neapolim 


397 


ubique erecta, in commemoratam archisodalita- 
tem, servata tamen forma constitutionis fel. rec. 
Clementis VIII praedecessoris Nostri, editae, ad- 
sciscere seu aggregare libere et licite possint, 
atque cum illis omnes et singulas indulgentias, 
peccatorum remissiones atque poenitentiarum 
relaxationes, quibus ipsa pollet, communicare. 

Haec concedimus decernentes has literas 
firmas, validas et efficaces existere ac fore, 
suosque plenarios et integros effectus sortiri et 
obtinere, ac illis ad quos spectat et pro tem- 
pore quandocumque spectabit plenissime suffra- 
gari, et ab eis respective inviolabiliter observari; 
sicque in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos, etiam causarum palatii 
Nostri apostolici auditores, iudicari et definiri 
debere, ac irritum et inane, si secus super his 
a quoquam quavis auctoritate scienter vel igno- 
ranter contigerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus apostolicis 
et quoties opus fuerit eius sodalitatis, etiam 
juramento atque confirmatione apostolica vel 
quavis firmitate alia roboratis, statutis et con- 
suetudinibus, caeterisque contrariis quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die tertia iunii millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo quinto, pontificatus No- 
stri anno decimo quinto. 


CCCXXII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


De promotione episcopi titularis et vicarit apo- 
stolici in locis missionum ?. 


Dilecto filio 
presbytero Ioanni Baptistae Boucho 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 


salutem et apostolicam benedictionem. 


Apostolatus officium, meritis licet imparibus, 
Nobis ex alto commissum, quo ecclesiarum 
omnium regimini divina dispositione praeside- 
mus, utiliter exequi, adiuvante Domino, cu- 
pientes, solliciti corde reddimur et solertes, ut 
cum de ecclesiarum ipsarum regiminibus agitur 
committendis, tales eis in pastores praeficere 
studeamus, qui populum suae curae creditum, 
sciant non solum doctrina verbi, sed etiam 
exemplo boni operis informare, commissasque 
sibi ecclesias in statu pacifico et tranquillo 
velint et valeant, auctore Domino, salubriter 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


2 Ex eodem Archivio, 


398 


regere et feliciter gubernare. Dudum siquidem 
provisionem ecclesiarum omnium nunc vacan- 
tium quaeque in posterum vacaturae, ordina- 
tioni et provisioni Nostrae reservavimus, decer- 
nentes ex tunc irritum et inane, si secus super 
his a quoquo, quavis auctoritate, scienter vel 
ignoranter contigerit attentari. 

Postmodum vero episcopali ecclesiae Ata- 
liensi, quae sub archiepiscopo Damasceno in 
partibus infidelium existit, solatio pastoris de- 
stitutae, Nos ad eiusdem ecclesiae, de cuius va- 
catione relatus fide digni Nos fecerunt certiores, 
provisionem celerem atque felicem, in qua nul- 
lus praeter Nos se potuit seu potest intromit- 
tere, reservatione ac decreto obsistentibus su- 
pradictis, ne illa longae vacationis exponatur 
incommodis, paterno ac sollicito studio inten- 
dentes, post deliberationem, quam de praefi- 
ciendo eidem ecclesiae personam utilem ac fru- 
ctuosam, cum venerabilibus fratribus Nostris 
S. R. E. cardinalibus negotiis Propagandae Fidei 
praepositis, habuimus diligentem; denique ad 
te, qui ex legitimo matrimonio procreatus, et 
in aetate etiam legitima constitutus existis, cuius 
apud Nos de morum integritate, doctrina, pru- 
dentia et pietate, necnon christianae religionis 
et catholicae fidei zelo ac spiritualium provi- 
dentia et temporalium circumspectione fide 
digna perhibentur testimonia, oculos mentis 
Nostrae direximus; quibus omnibus mature 
perpensis, te, a quibusvis excommunicationis, 
suspensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis 
censuris, sententiis et poenis, quovis modo et 
quacumque de causa latis, si quas forte incur- 
risti, huius tantum rei gratia absolventes et ab- 
solutum fore censentes, eamdem episcopalem ec- 
clesiam Ataliensem, de persona tua, Nobis et 
memoratis cardinalibus ob tuorum exigentiam 
meritorum accepta, de eorumdem fratrum con- 
silio, auctoritate apostolica, tenore praesentium 
providemus, teque illi in episcopum praeficimus 
atque pastorem,; curam, regimen et administra- 
tionem ipsius ecclesiae tibi in spiritualibus ac 
temporalibus plenarie committendo, in illo qui 
dat gratiam et largitur dona confisi, quod di- 
rigente Domino actus tuos, praedicta ecclesia 
per tuae circumspectionis industriam et studium, 
utiliter ac prospere dirigatur et in spiritualibus 
ac temporalibus orthodoxa religio incrementa 
suscipiat. 

Jugum igitur Domini, tuis impositum hume- 
ris, prompta devotione animi amplectens, cu- 
ram et administrationem praedictas ita studeas 
fideliter prudenterque exercere, ut ecclesia prae- 
dicta gaudeat se provido gubernatori et fructuoso 
administratori esse commissam, ac tu, praeter 
aeternae retributionis praemium, Nostram quo- 
que et Sedis Apostolicae uberius exinde con- 
sequi merearis benedictionem et gratiam. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Praeterea tibi, ut ad ecclesiam praedictam , 
quamdiu ab infidelibus detinebitur, accedere et 
apud eam personaliter residere minime tenearis, 
concedimus atque indulgemus. Insuper tibi, ut 
a quocumque malueris catholico antistite No- 
strae S. Sedis gratiam et communionem ha- 
bente, adscitis et in hoc ei adsistentibus duobus 
aliis episcopis, vel quatenus hi commode re-. 
periri nequeant, duobus illorum loco presby- 
teris saecularibus, vel cuiuscumque ordinis, 
congregationis et instituti regularibus, similem 
praedictae S. Sedis gratiam et communionem 
habentibus, munus consecrationis recipere libere 
et licite possis et valeas; atque eidem antistiti, 
ut, receptis a te prius catholicae fidei profes- 
sione, iuxta articulos pridem a S. Sede Nostra 
propositos, ac Nostro et Romanae Ecclesiae 
nomine fidelitatis debitae solito iuramento, prae- 
dictum munus tibi, auctoritate Nostra, impen- 
dere licite valeat, plenam hisce literis tribuimus 
facultatem. Volumus tamen atque praecipimus, 
ut nisi receptis a te prius per dictum antisti- 
tem iuramento ac professione fidei, ipse anti- 
stes consecrationis munus tibi impendere, tuque 
illud statuere praesumpseritis, idem antistes a 
pontificalis officii exercitio, ac tam ipse quam 
tu a regimine et administratione ecclesiarum 
vestrarum suspensi sitis eo.ipso, non obstan- 
tibus apostolicis atque in universalibus provin- 
cialibusque et synodalibus conciliis editis gene- 
ralibus vel specialibus constitutionibus et san- 
ctionibus apostolicis, caeterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima iunii millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo quinto, pontificatus Nostri 
anno decimo quinto. 


CCCXXIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Sodalitas Ssmi Nominis Iesu Oristani, in ar- 
chisodalitatem erigitur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Exponendum Nobis curavere dilecti filii Ray- 
mundus Corrias curator, et magistri sodalitatis 
a Ssmo Nomine Iesu, dicta, Oristani institutae, 
se impensius optare, ad maiorem eiusdem so- 
dalitatis dignitatem, ut eadem archisodalitatis 
titulo ac privilegiis donetur, cuius rei ergo apo- 
stolicam veniam a Nobis implorant. Nos igitur 
eamdem sodalitatem maiori splendore augere 
volentes, eorumdem piorum hominum  votis 
annuendum censuimus. 


1 Ex Archivio archiepiscopali Arborensi (Oristano). 


ANNO MDCCCXLV, 


Quare oratores aliosque, quibus hae Nostrae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes, et a quibusvis excommunicationis et inter- 
dicti aliisque ecclesiasticis sententiis, censuris ac 
poenis, quovis modo vel quavis de causa latis, 
si quas forte incurrerint, huius tantum rei gratia 
absolventes ac absolutos fore censentes, aucto- 
ritate Nostra apostolica, harum literarum vi, 
commemoratam sodalitatem, Oristani institu- 
tam, archisodalitatis titulo perpetuo decoramus, 
elque omnia et singula iura, privilegia, praero- 
gativas, indulta quavis voce designanda, quibus 
aliae archisodalitates ex usu et consuetudine 
utuntur, fruuntur, vel uti ac frui possunt et 
poterunt, concedimus et indulgemus. Insuper 
eiusdem societatis ad archisodalitatis honorem 
evectae officialibus, eadem apostolica auctoritate 
Nostra, perpetuum in modum facultatem faci- 
mus, ut alias quascumque sodalitates eiusdem 
nominis et instituti extra Urbem ubique erectas, 
praedictae archisodalitati, servata tamen forma 
constitutionis fel. rec. Clementis VIII. praede- 
cessoris Nostri editae, aggregare seu adscribere 
libere ac licite possint, atque cum illis omnes 
et singulas indulgentias, peccatorum remissio- 
nes ac poenitentiarum relaxationes, quibus ipsa 
pollet, communicare. 

Haec concedimus decernentes has Nostras 
literas firmas, validas et efficaces esse et fore, 
suosque plenarios et integros effectus sortiri et 
obtinere, ac illis ad quos spectat et pro tem- 
pore spectabit hoc futurisque temporibus plenis- 
sime suffragari; sicque in praemissis per quos- 
cumque iudices ordinarios et delegatos, etiam 
causarum palatii apostolici auditores ac S.R. E. 
cardinales iudicari debere, irritumque et inane 
quidquid secus super his, a quoquam, quavis 
auctoritate, scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus apostolicis ac in univer- 
salibus provincialibusque et synodalibus conci- 
liis editis generalibus vel specialibus constitu- 
tionibus et sanctionibus, nec non eiusdem so- 
dalitatis etiam iuramento, confirmatione apo- 
stolica,- vel quavis firmitate alia roboratis sta- 
tutis et consuetudinibus, ceterisque contrariis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die vigesima septima iunii anno 
millesimo octingentesimo quadragesimo quinto, 
pontificatus Nostri anno decimo quinto. 


399 


CCCXXIV. 
INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum insignium fa- 
vore canonicorum ecclesiae collegiatae in 
oppido Corte '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Ex more institutoque Romanorum Pontificum 
praedecessorum Nostrorum Ecclesiae ministerio 
addictos viros dignitatibus insignibus libenter 
decoramus, ut externis honoris ornamentis vir- 
tutum apparatum adiungentes, christifidelium 
animos ad verum et sincerum religionis cultum 
inflamment. 

Iam vero, quum capitulum et canonici colle- 
giati templi s. Iacobi oppidi cui nomen Corte, 
in dioecesi Januensi, Nobis supplicaverint, ut 
ad maiorem sacris ritibus maiestatem concilian- 
dam, ex apostolica Nostra venia, rocchetum et 
palliolum, vulgo cappino, cum caputio nigri 
coloris interius serico rubro assuto, induere pos- 
sint, Nos eiusmodi votis haud gravate annuen- 
dum existimavimus. 

Itague omnes et singulos, quibus hae li- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti, ecclesiasticis censuris et poenis, quo- 
vis modo et quacumque de causa latis, si quas 
forte incurrerint, huius tantum rei gratia ab- 
solventes et absolutos fore censentes, auctori- 
tate Nostra apostolica, eam facultatem perpetuo 
valituram concedimus, ut canonici omnes me- 
morati templi collegialis, sub titulo s. Jacobi in 
oppido Corte nuncupato, in finibus dioecesis 
Januensis, tum qui in praesens existunt, tum 
qui in posterum futuri, in sacris ritibus per- 
agendis, rocchetum induere supra talarem ve- 
stem, itemque palliolo, vulgo cappino, una 
cum caputio item nigri coloris, quibus in parte 
interiori sericum rubrum assutum sit, libere ac 
licite uti possint et valeant. 

Haec concedimus et indulgemus non obstan- 
tibus apostolicis atque in universalibus provin- 
cialibusque et synodalibus conciliis editis genera- 
libus vel specialibus constitutionibus et ordina- 
tionibus nec non legis fundationis dicti ca- 
pituli, etiam iuramento atque confirmatione 
apostolica vel quavis firmitate alia roboratis, 
statutis et consuetudinibus, caeterisque contra- 
riis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima septima iunii mille- 
simo octingentesimo quadragesimo quinto, pon- 
tificatus Nostri anno decimo quinto. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


4.00 


CCCXXV. 
EPISTOLA 


Ad archiepiscopos et episcopos Etruriae scri- 
bens, vehementer dolet quod multa adversus 
Ecclesiae iura sicraeque auctoritatis liberta- 
tem, cum bonorum scandalo, a saeculari po- 
testate incessanter agantur. Maxime impro- 
bat decretum Leopoldi archiducis Austriae 
et Etruriae magni ducis, praedicationem 
Verbi Dei intra fines magni ducatus sacer- 
dotibus exteris interdicens. Hinc praesules 
hortatur, ut imperialem ac regiam celsitu- 
dinem obtestentur, ut serio recogitet quam 
absonum alienumque sit a pietate catholici 
principis alligare verbum Dei in ditione sua 
et evangelicis praeconibus impedimenta in- 
terponere *. 


Venerabilibus fratribus 
archiepiscopis et episcopis 
per magnum Etruriae ducatum 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabiles fratres, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Inter gravissimas, quibus iam ab initio pon- 
tificatus Nostri continuo angimur, animi angu- 
stias, ob bellum quod vel palam et audacter 
ad perdendam, si tieri posset, catholicam re- 
ligionem indictum lugemus, vel subdole eidem 
inferri undique moerentes conspicimus; Nos 
plurimum sollicitos habent, quae istic adversus 
Ecclesiae iura, sacraeque auctoritatis libertatem, 
multiplici obtentu, secularis potestatis nomine, 
cum bonorum scandalo, incessanter agantur. 
Scripsimus alias ea de re sive ad omnes vos, 
sive ad vestrum nonnullos, ac sperabamus equi- 
dem dilectissimum in Christo filium Nostrum 
Leopoldum archiducem Austriae magnum Etru- 
riae ducem vestris, uti et Nostris aliis pluribus 
obtestationibus excitatum, ea porro consilia pro 
sua pietate suscepturum, quae consona omnino 
forent officio catholici principis; cuius sane est 
non modo nihil sibi auctoritatis assumere sacris 
in rebus, sed potius Ecclesiae antistites in li- 
bera earumdem ad tramites canonum procura- 
tione tueri. Sed contra accidit, venerabiles fra- 
tres, nam praeter alia quae in detrimentum 
sacrae auctoritatis statuta istic recens, seu ex 
praecedentibus et ex parte etiam obsoletis or- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


| dinationibus repetita, iterumque inculcata com- 


perimus, venerunt proxime in manus Nostras 
encyclicae literae mandato principis a secretario 
qui dicitur regii iuris die decima quinta marti 
huius anni ad vos omnes datae, quarum qul- 
dem argumentum est eiusmodi, ut vobis iam, 
Nobisque ipsis ab interioribus super violato 
Ecclesiae iure expostulationibus abstinere non 
liceat. 

Agitur scilicet in encyclicis illis de praedi- 
catione verbi Dei, intra fines magni ducatus, 
severe adeo sacerdotibus exteris interdicta, ut 
vobis vetitum omnino sit ad tantum et tam 
sacrum ministerium eos advocare. Quod, quam 
Ecclesiae iuribus ac libertati in evangelizandis 
populis repugnet, nemo non videt. Hinc enim 
fit, (et sane mirum!) quod dum aliis in rebus, 
in iis etiam quae ad fidem labefactandam, vel 
utcumque ad catholicam subsannandam religio- 
nem ex omni parte evulgantur, mutua nationum 
omnium ac societatum aucta communicatio est, 
ab hac interim libera communicatione in magno 
ducatu excludantur evangelici praecones chri- 
stianaeque moralis instructores alterius cuius- 
cumque dominii, ac vestro proinde pastorali 
zelo vestraeque auctoritati nova et imiuriosa 
efferantur impedimenta, quominus ad vobis 
concreditarum ovium salutem uti eorum opera 
valeatis. 

Verum enimvero probe nostis, ven. fratres, 
nec ignorant fideles, in sacris iuribus, quibus 
ex institutione Christi Ecclesiae antistites po- 
tiuntur, praecipuum esse munus evangelicae 
praedicationis °, qua infideles, Domino coope- 
rante, invitantur ad Christi ovile, atque ad sa- 
cramentum. fidei disponantur, fideles in fide 
ipsa nutriuntur, utrique vero docentur Dei man- 
data, atque ad ea implenda excitantur. Itaque 
Christus Dominus nedum declaravit testimoniis 
pluribus plenitudinem supremamque vim totius 
collatae in Petrum et ceteris apostolis * sacrae 
potestatis; sed idem illud, quod in apostolica 
legatione praecipuum est, doctrinae ac manda- 
torum suorum praedicandorum ius_peculiari 
oratione commendatum voluit. Ait enim: Data 
est mihi omnis potestas in coelo et in terra; 
euntes ergo docete omnes gentes babptizantes 
€08..... docentes eos servare omnia quaecum- 
que mandavi vobis; et ecce ego vobiscum sum 
omnibus diebus usque ad consummationem 
saeculi *, Tamyero quemadmodum magnam 
principi inferret iniuriam quisquis in civili re 
potestatem cohibere tentaret suis administris 
a principe tributam; ita contra divinam ipsam 
Christi auctoritatem facere non est dubium si 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 

2 Tridentinus sess. V, c. 2, de Ref. et sess. XXIV, 
cap. 4, de Ref. Vide Ep. I. ad Corinth. I. 17. 

3 Matth. XVI, 19; XVII, 18; Luc. XXII, 32; Ioan. 
XX, 21-23; XXI 15, 16, 17. - Et vide quae in id no- 
tant inter alios Cyprianus L, de Unitate Ecclesiae vers, 


Loquitur Dominus ad Petrum. - Chrysostomus I. 8. 
opp. Maurinae Edit. Hom. 86 in Ioann. n. 3 et seqq. - 
me magnus serm. IV, cap. 2 et 3 I. I iuxta edit. Bal- 
erin. 

4 Matth. XVIII, 18, 19, 20. 


ANNO 


quis qualicumque in re, multo autem magis 
Si praecipuis in iuribus, arctare velit potesta- 
tem Ecclesiae datam a Christo, qui Dominus 
dominorum est et Rex regum'. 

Quod autem nominatim ad praedicatores ex- 
traneos attinet, apostoli certe fuere tales in cun- 
ctis extra Iudaeam nationibus, et omni post- 
modum subsequenti tempore propagatio verae 
fidei facta est pariter, hodieque fit exterorum 
potissimum sacerdotum opera; eorumque la- 
bores inter catholicas etiam gentes perutiles 
fuerunt ac sunt. Una porro est vinea Domini 
Sabaoth, unus evangelicus campus, totam am- 
plectens Ecclesiam, non regnorum ac nationum 
limitibus circumscriptus atque coarctatus, qui 
idcirco omnibus patere debet evangelicis ope- 
rarlis, quos erudiendis in fide populis, flagi- 
tiosisque hominibus ad poenitentiam revocandis 
idoneos noverint Ecclesiae pastores, atque ad 
excolendam vineam advocare et mittere in Do- 
mino iudicaverint. Neque per totum propagata 
esset orbem et plurimum detrimenti caperet 
christiana religio, si verbi Dei praecones intra 
limites suae quisque gentis continere se debuis- 
sent ac deberent. 

Ad haec profecto non intendit animum re- 
ligiosus iste magnus dux; sed vestrum est, ve- 
nerabiles fratres, imperialem ac regiam celsitu- 
dinem suam, tum Nostro, tum vestro nomine, 
obtestari, ut serio recogitet, quam absonum sit 
alienumque a pietate catholici principis alligare 
quodammodo in ditione sua verbum Dei, et 
impedimenta interponere sacris pastoribus, ne 
auctoritate sua in animarum salutem libere fun- 
gantur. 

Ceterum ne quis reclamationes ipsas vestras 
calumniari possit, quasi debito erga principem 
obsequio non consentaneas, enixe vobis com- 
mendatum volumus, ea semper cautione agere, 
ut celsissimus idem princeps intelligat, in rebus 
quidem quae civilis sunt ordinis, nihil unicuique 
vestrum antiquius esse, quam revereri supremam 
eius potestatem, christianoque gregi omni ope 
inculcare, ne ullo unquam obtentu sese abalie- 
nari sinat a fidelitate et obedientia, qua regiae 
suae celsitudini obstringitur non solum propter 
iram sed etiam propter conscientiam *; verum 
in religionis rebus vestri omnino muneris esse 
inhaerere maiorum vestigiis ® et libertatem sa- 
crae potestatis, Ecclesiaeque iura iuxta Dei or- 
dinationem atque ad tramites sacrorum cano- 
num sarta et intemerata servare ‘. 

Interea non desistamus, venerabiles fratres , 
omnipotenti Deo, in cuius manu corda sunt 


MDCCCXLV. 


401 


regum, supplices offerre orationes et obsecra- 
tiones, ut propitius respiciat in causam Eccle- 
slae suae, ac Nostra vestraque in eius defen- 
sionem studia ad optatum exitum perducat. 
Denique Nostrae in vos praecipuae benevolen- 
tlae testem accipite apostolicam benedictionem, 
quam ex intimo corde depromptam, vobis, ve- 
nerabiles fratres, creditisque fidei vestrae ovibus, 
peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum die vigesima 
octava iunii millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo quinto, pontificatus Nostri anno de- 
cimo quinto. 


CCCXXVI. 
EPISTOLA 


Duos ex moderatoribus seminarii Parisiensis 
missionum ad exteros impense laudat, et, 
commemoratis laboribus in missionibus ab 
ealumnis eiusdem instituti exantlatis, corpus 
b. martyris Phosphori eidem seminario donat 
propediem mittendum °. 


Dilectis filiis 
Carolo Langlois et Antonio Dubois 
seminarii Parisiensis missionum 
ad exteros 


GREGORIUS PP. XVI. 
Dilecti filii, 
salute et apostolicam benedictionem. 


Licet indubia propensae voluntatis Nostrae 
testimonia , quibus missionum Sinensium et 
Indiarum antistites operariosque evangelicos , 
istius de Ecclesia Dei summopere meriti semi- 
narii alumnos, prosequuti identidem sumus, ad 
eiusdem quoque seminarii moderatores referenda 
iure optimo sint, peculiarem tamen vobis, di- 
lecti filii, pergrati animi nostri significationem 
deesse noluimus: quod sane per hanc a vene- 
rabili fratre Columbicensi episcopo tradendam 
epistolam perficere libentissime properamus. 
Equidem Nos non latet, \quantam virtutem prae 
se ferunt quantamque mereantur laudem singuli 
ecclesiastici viri praeclaro isti instituto praepo- 
siti, quo fit, ut unumquemque eorum pari be- 


1 Apoc. XVIII, 14. 

2 Ad Rom, XIII, 5. 

3 Osius Cordubensis Epist. ad Const. apud S, Atha- 
nasium, et Athanasius ipse in Historia Arianorum ad 
Monachos n. 441 (I. 1 Opp. Patavinae Edit.) Grego- 
rius Nazianzenus orat, (I. 1 pag. 271 edit. Morelli). 

Concilium Chalcedonense in act. de Photio et Eu- 


Acta Grecoru XVI. Vol. III. 


| 


statio (I. 4 concil, edit. Labbaeo - Venetae col. 1433 
seqq.) can. 3, distinct. 10 et can. 10, distinct. 96, ex 
Epistolis Felicis III ad Zenonem et Gelasii ad Anasta- 
sium (I. 5 cone, cit. edit. col. 178 et 308) et alii plu- 
rim, 
4 Vide Tridentinum sess. 25, cap. 20, de Reform. 
5 Ex lure Pontificio de P. F. 


51 


402 


nevolentia et caritate complectamur. At vos, 
qui post diuturnos impensosque exantlatos, alter 
in Tunqguini regno, alter in ora Coromandelica, 
apostolici muneris labores, tandiu sedulam stu- 
diosamque prae aliis illius curam geritis, sin- 
gulari commendatione dignos plane censuimus. 
Novimus enim quae et quanta pro nomine Iesu 
et animarum salute in excolenda quisque sibi 
credita dominicae vineae parte perpessi estis, 
et qua iamdiu sollicitudine in operariis ad sa- 
crum ministerium rite obeundum informandis 
adlaboretis, ita ut non minus aetate quam 
studio ac vigilantia regiminis ceteros modera- 
tores praecedatis. Huiusce sollicitudinis ac vi- 
gilantiae vestrae testes, in primis habemus tot 
inclytos verbi Dei praecones et invictae forti- 
tudinis heroes, qui sanguine etiam suo Sinenses 
ecclesias ad haec usque tempora foecundare ac 
fidem obsignare non detrectarunt: nec non ce- 
teros probatissimos antistites atque operarios, 
quorum nunc auctum numerum gratulamur, et 
quorum opera optimisque cleri, praesertim in- 
digenae, institutionibus res catholica in memo- 
ratis regionibus in dies magis magisque firma- 


tur ac floret. Meminisse insuper iuvat vestraamn- 


erga Apostolicam hanc Sedem Nostram de Pro- 
paganda Fide congregationem omnimodam con- 
stantemque observantiam, quam seminarii istius 
alumnos inter alias egrezias dotes iugiter fovisse 
ac praetulisse exploratum est. Non possumus 
hinc, dilecti filii, quin praecipua paternae No- 
strae benevolentiae significatione vos honeste- 
mus, cuius ut in posterum quoque memoria 
perseveret, munus pietati vestrae consonum pro 
seminarii sacello addere voluimus, corpus nempe 
b. martyris Phosphori, proprii nominis e vetusto 
Urbis coemeterio nuper effossum, quod mitten- 
dum brevi curabimus. Post haec vero, totius 
boni auspicem et caritatis Nostrae pignus, apo- 
stolicam benedictionem cum reliquis praedicti 
seminarii moderatoribus communicandam vobis 
amanter impertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die sexta iulii mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo quinto, pon- 
tificatus Nostri anno decimo quinto. 


ACTA GREGORII PP. XVI. ’ 


CCCXXVII. 
EPIS TOLA 


Ad Claudium Hippolytum Episcopum Carno- 
tensem scribens illi praecipit, ut decernat ac 
animadvertat quae curanda et providenda 
sunt in Instituto Sororum a Sacratissimis 
Cordibus Iesu et Mariae'. 


Venerabili fratri 
Claudio Hippolyto 
episcopo Carnotensi 

Carnotum 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Grave admodum extitit Nobis quod nuper 
accepimus, urgeri iterum sorores a Sacratissimis 
Cordibus Jesu et Mariae nuncupatas ad proposi- 
tas constitutionum immutationes admittendas, 
licet pro paterna Nostra erga lectissimum illum 
sacrarum virginum coetum sollicitudine, quieti 
earumdem prospicientes, nihil in praesens de 
ipsis esse immutandum decreverimus. In id 
quippe omnino contendit, venerabilis frater, 
Petrus Dominicus archiepiscopus Chalcedonen- 
sium summus illius congregationis moderator, 
tum literis ad Galliarum antistites datis, in 
quorum dioecesibus extant illarum collegia, ut 
episcopali eorumdem visitatione instituta, sua- 
sores ipsis et auctores sint ad immutationes 
illas a Sancta Sede postulandas, tum iniecta 
per confessarios suo iussa comminatione inter- 
dictum iri sacramentis sorores, quae huic su- 
perioris voluntati non obsequantur. Perdolenda 
profecto haec sunt, venerabilis frater, et quae 
silentio dissimulare commissi Nobis summi _ 
apostolatus ratio sinit, Nostri proinde moeroris 
participem fidenter te volumus, quem novimus 
pro singulari tua in Apostolicam Sedem vene- 
ratione et fide, memoratos actus aperte impro- 
basse. Dum itaque Nostrae erga fraternitatem 
tuam ob praeclarum hoc factum benevolentiae 
testes has literas commendationis mittimus, id 
insuper ab ea, qua praestas prudentia, atque 
ab incenso in ecclesiasticae rei utilitatis studio, 
alacres exquirimus, ut conceptam inde a Nobis 
tristitiam archiepiscopo Chalcedonensium fra- 
terna caritate patefaciens, ipsum pro ordinis 
coniunctione et pro ea, qua vales gratia, e pro- 
posito dimovere adnitaris, ut revocatis, quas 
in id causae edidit praescriptionibus, ac prae- 
sertim omni plane adempto vinculo, quo con- 
scientiarum tranquillitas in discrimen feratur, 
ea, qua par est, docilitate, decreto per Nos lato, 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ANNO MDCCCXLY. 


omnino acquiescat. Ea certe Nobis est de tua 
religione, doctrina ac rerum gerendarum peritia, 
Opinio, ut dante Deo, voci tuae vocem virtutis 
optatos exitus communia haec vota nactura esse 
confidamus. Quod sane eo etiam impensius 
curandum esse, tu ipse animadvertes quem haud 
fugit, quaenam pertimescenda sint, nisi omni 
offensionum germine praefocando, prompte oc- 
curratur. Hoc profecto timoris sensu cognovi- 
mus de transmisso nuper ad generalem soro- 
rum moderatricem per venerab. fr. archiepisco- 
pum Parisiensem mandato, quo cum non de 
Parisiensi domo dumtaxat, sed et de aliis per 
Gallias earumdem collegiis nonnulla praescri- 
bantur, est quidem cur de perturbato exinde 
tranquillo sororum statu valde metuendum sit. 
Ceterum permolestum hoc negotium feliciter uti 
bonis omnibus in optatis est finiendum circum- 
spectioni tuae, optima spe freti committimus, 
idque abs te solatii tot inter curas laeti Nobis 
pollicemur. Habes quidem, ven. frater, quo 
Operam tuam pro electa dominici gregis por- 
tione apprime dependas; habes hoc ipso tibi 
delato munere singularis Nostrae fiduciae et 
affectionis monumentum; habeas et caelestis a 
Patre luminum praesidii auspicem apostolicam 
benedictionem, quam tibi, venerabilis frater, 
et ovibus tuae curae concreditis, peramanter 
impertimur. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima sexta 
iulii millesimo octingentesimo quadragesimo 
quinto, pontificatus Nostri anno decimo quinto. 


CCCXXVIII. 
INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum insignium 
favore canonicorum collegialis ecclesiae op- 
pidi Savignano, Ariminensis dioecesis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Gratum sane Nobis et iucundum est hono- 
rum insignibus decorare, et pontificiae benefi- 
centiae testimoniis eos praesertim ecclesiasticos 
viros prosequi, qui in vinea Domini alacri animo 
adlaborantes, virtutum omnium ornatu summo- 
pere commendantur. 

Itaque quum ex gravissimo Ariminensis an- 
tistitis testimonio acceperimus canonicorum col- 
legium oppidi, vulgo Savignano, Ariminensis 
dioecesis, duabus dignitatibus, archipresbytero 
nempe et archidiacono, septemque praebendatis 


403 


canonicis constare, qui religionis studio flagran- 
tes, integritate vitae, gravitate morum, doctri- 
nae laude fulgentes, in Dei cultum augendum, 
et in animarum sempiternam salutem_procu- 
randam pro viribus incumbunt, hinc id consi- 
lii capimus, ut aliquod propensae voluntatis 
Nostrae erga praefatum canonicorum collegium 
perenne testimonium exhiberemus. 

Itaque peculiari beneficentia omnes et singu- 
los, quibus hae Nostrae literae favent, prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis sententiis, cen- 
suris ac poenis quovis modo vel quavis de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius tan- 
tum rei gratia absolvent2s et absolutos fore cen- 
sentes, perpetuum in modum concedimus et 
indulgemus, ut praeter alia honorum insignia, 
quibus honestantur duo eiusdem collegii digni- 
tates, nempe archipresbyter et archidiaconus, 
collari et flocco in pileo violacei coloris, aliique 
canonici praebendati, collari et taenia serica in 
pileo item violacei coloris libere et licite uti 
possint et valeant. . 

Haec concedimus et indulgemus decernentes 
has praesentes literas firmas, validas et efficaces 
existere et fore, suosque plenarios et integros 
eifectus sortiri et obtinere, dictisque dignitatibus 
et canonicis. plenissime suffragari. 

Non obstantibus apostolicis ac in univer- 
salibus provincialibusque et synodalibus con- 
ciliis editis generalibus vel specialibus consti- 
tutionibus et ordinationibus, nec non eiusdem 
canonicorum collegii, etiam iuramento, confir- 
matione apostolica vel quavis firmitate alia ro- 
boratis, statutis et consuetudinibus, ceterisque 
contrarlis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima quarta 
iulii millesimo octingentesimo quadragesimo 
quinto, pontificatus Nostri anno decimo quinto. 


CCCXXIX. 
INDULTUM 


Quo canonicis cathedralis Ecclesiae S. Miniati 
nonnulla honorum insignia conceduntur °. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Gratum quidem Nobis et iucundum est ho- 
norum insignibus eos ecclesiasticos viros deco- 
rare, qui virtutum omnium ornatu fulgentes 
in Dei et templi, cuius clero addicti sunt, splen- 
dorem augendum, vehementer incumbunt. 


1 Ex Cancellaria Episcopali Ariminensi, 


2 Ex Cancellaria Episcopali s, Miniati, 


404. 

Itaque quum ex gravi Miniatensis antistitis 
testimonio acceperimus, canonicos et beneficia- 
rios cathedralis templi viros esse religionis stu- 
dio flagrantes, integritate, doctrina, prudentia 
commendatos, egregiisque animi ingeniique do- 
tibus praeditos, idcirco aliquod erga eos pon- 
tificiae beneficentiae testimonium exhibendum 
censuimus. 

Peculiari ergo honore omnes et singulos, 
quibus hae literae favent, afficere volentes, et 
a quibusvis excommunicationis, suspensionis 
et interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, sen- 
tentiis et poenis quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, auctoritate Nostra apostolica, harum 
vi, perpetuum in modum concedimus et indul- 
gemus, ut Miniatensis cathedralis templi cano- 
nicos super rochetum superpelliceo et cappa 
(uti vocant) violacei coloris cum armellino, be- 
neficiarii vero et portionarili, quocumque no- 
mine dicantur, (qui tamen eiusdem templi clero 
addicti sunt) roccheto et mozzetta violacei tan- 
tum coloris in choro, in comitiis seu capitulo, 
in sacris supplicationibus aliisque omnibus eius- 
dem collegii canonicorum functionibus, libere 
et licite uti possint et valeant. 

Haec concedimus et elargimur, decernen- 
tes has praesentes literas firmas, validas et 
efficaces existere et fore, suosque plenarios et in- 
tegros effectus sortiri et obtinere, ac illis ad quos 
spectat et pro tempore quandocumque spectabit 
plenissime suffragari; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos, 
etiam causarum palatii apostolici auditores, iu- 
dicari ac definiri debere, ac irritum et inane, 
si secus super his a quoquam, quavis auctori- 
tate, scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus apostolicis ac in universalibus 
provincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus et 
ordinationibus, et quatenus opus sit eiusdem 
cathedralis templi et canonicorum collegii etiam 
iuramento, confirmatione apostolica, vel quavis 
firmitate alia roboratis statutis, consuetudinibus, 
privilegiis quoque indultis et literis apostolicis 
in contrarium praemissorum quomodolibet con- 
cessis, confirmatis et innovatis; quibus omnibus 
et singulis illorum tenores praesentibus pro plene 
et sufficienter expressis ac de verbo ad verbum 
insertis habentes, illis alias in suo robore per- 
mansuris, ad praemissorum effectum, hac vice 
dumtaxat, specialiter et expresse derogamus, 
ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima secunda 
augusti millesimo octingentesimo quadragesimo 
quinto, pontificatus Nostri anno decimo quinto. 


ACTA GREGORIL PP. XVI. 


CCCXXX. 
INDULTUM 


Fit concessio indumentorum magis insignium 
favore canonicorum collegiatae ecclesiae Fi- 
ciclensis, Miniatensis dioecesis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Praestantes viros religionis studio, virtutum 
amore commendatos, Nobis et Apostolicae Sedi 
firmiter adhaerentes, pontificia beneficentia pro- 
sequi libenter solemus. 

Itaque exponendum Nobis curarunt dilecti 
filii canonici collegialis templi Ficiclensis, dioe- 
cesis Miniatensis, se impense cupere, ad eiusdem 
templi decus et splendorem amplificandum , 
nonnullis honorum insignibis in sacris peragen- 
dis exornari, et proinde enixis precibus aposto- 
licam veniam a Nobis implorant. 

Nos igitur oratores peculiari beneficentia pro- 
sequi volentes et a quibusvis excommunicationis 
et interdicti, ecclesiasticis censuris, sententiis et 
poenis quovis modo et quacumque de causa latis, 
si quas forte incurrerint, huius tantum rei gra- 
tia absolventes et absolutos fore censentes , 
acceptogue Miniatensis episcopi testimonio, ex 
quo cognovimus, eosdem canonicos singulari 
pietate, probitate, prudentia spectatos, suscepti 
ministerii partes caste integreque obire, aucto- 
ritate Nostra apostolica, harum literarum vi, 
perpetuum in modum facultatem facimus, ut 
Ficiclensis capituli prima dignitas collaris vio- 
lacei coloris ubicumque gestandi usum habere, 
et roccheto ac mozzeta rubri coloris circumdu- 
cta, alba vitta, uti aiunt, ex armellino, utque 
alii canonici roccheto et mozzeta violacei co- 
loris, rubris ornamentis fulgenti, et circumducta 
alba vitta ex armellino in choro, in comitiis 
seu capitulo, in sacris supplicationibus aliisque 
omnibus eiusdem collegii canonicorum functio- 
nibus libere et licite uti possint et valeant. 

Haec concedimus et elargimur, decernentes 
has praesentes literas semper firmas, validas 
et efficaces existere ac fore, suosque plena- 
rios et integros effectus sortiri et obtinere, ac 
illis ad quos spectat et pro tempore quandocum- 
que spectabit in omnibus et per omnia plenis- 
sime suffragari et ab eis respective inviola- 
labiliter observari; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos, etiam 
causaram palatii Nostri apostolici auditores iu- 
dicari et definiri debere, ac irritum et inane si 
secus super his a quoquam quavis auctoritate 
scienter vel ignoranter contigerit attentari. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXLV. 


Non obstantibus apostolicis atque in univer- 
salibus ordinationibus, et, quatenus opus sit, 
eiusdem collegialis templi et canonicorum col- 
legii etiam iuramento atque confirmatione apo- 
stolica vel quavis firmitate alia roboratis, sta- 
-tutis et consuetudinibus, caeterisque contrariis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima secunda 
augusti millesimo octingentesimo quadragesi- 
mo quinto, pontificatus Nostri anno decimo 
quinto. 


CCCXXXI. 
INDULTUM 


Fit concessio indumentorum magis insignium 
favore canonicorum oppidi S. Crucis, Minia- 
tensis dioecesis ', 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Romanorum Pontificum praedecessorum No- 
strorum exempla sectantes, Ecclesiae ministerio 
addictis viris honoris insignia aequo animo de- 
ferimus, qui sacris ritibus modeste, graviter, 
accurate obeundis fidelium animos ad religionis 
culrum vehementius incendunt. 

[am vero quum capitulum et canonici col- 
legialis templi S. Laurentii oppidi, cui nomen 
a §. Cruce, in dioecesi Miniatensi, sui muneris 
partibus recte atque in exemplum fungantur, 
Nos, ut eorum nomine supplicatum est, digni- 
tatis ornamentis eos augere decrevimus. 

Itaque omnes et singulos, quibus hae literae 
favent, peculiari beneficentia prosequi volentes 
et a quibusvis excommunicationis et interdicti, 
ecclesiasticis censuris, sententiis et poenis quo- 
vis modo et quacumque de causa latis, si quas 
forte incurrerint, huius tantum rei gratia ab- 
solventes et absolutos fore censentes, auctoritate 
Nostra apostolica, tenore praesentium, eam fa- 
cultatem tribuimus perpetuo valituram, cuius 
ope, prima dignitas memorati collegialis capituli 
rocchetum et palliolum seu mozzetam rubri 
coloris oris extremis alba vitta ex armellino 
ornatam in sacris functionibus, collare vero vio- 
lacei coloris ubicumque gestare libere possit ; 
canonici autem praeter rocchetum, palliolum, 
seu. mozzetam violacei coloris, rubris ornamen- 
tis fulgentem et alba vitta ex armellino circum- 
ductam induere libere ac licite possint et va- 
leant. Ceterum dent operam memorati capituli 
canonici, ut externis honoris insignibus virtutum 


405 


ornamenta coniungant, qui Deo placere suum- 
que munus cumulatius explere possint in divini 
nominis gloriam et fidelium utilitatem. 

Haec concedimus decernentes has literas sem- 
per firmas, validas et efficaces existere et fore, 
suosque plenarios et integros effectus sortiri et 
obtinere, atque ab eis ad quos spectat et pro 
tempore quandocumque spectabit inviolabiliter 
observari debere, ac irritum et inane si secus 
super his a quoquam, quavis auctoritate, scienter 
vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus apostolicis constitutionibus 
provincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus et or- 
dinationibus nec non legis fundationis memorati 
capituli etiam iuramento atque confirmatione 
apostolica vel quavis firmitate alia roboratis, 
statutis et consuetudinibus, caeterisque contra- 
riis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Ma- 
iorem sub annulo piscatoris die decima secunda 
augusti millesimo octingentesimo quadragesi- 
simo quinto, pontificatus Nostri anno decimo 
quinto. 


CCCXXXII. 
INDULTUM 


Quo canonicis collegiatae ecclesiae S. Petri 
oppidi Castri Franci, dioecesis Miniaten- 
sis, fit concessio indumentorum magis insi- 
gnium?, 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ecclesiae ministerio addictos viros, qui tem- 
plo Dei assidentes, divinas laudes canunt et sa- 
cris ritibus celebrandis eximia praebent fidelibus 
religionis ac pietatis exempla, novis honoris 
insignibus libenti animo honestamus. 

Itaque quum capitulum et canonici collegiati 
templi S. Petri in oppido Castri Franci, dioe- 
cesis Miniatensis, Nobis supplicaverint, ut ad 
augendum divini cultus splendorem, ex aposto- 
lica Nostra venia, novis dignitatis insignibus uti 
possint, Nos ipsorum votis obsecundandum 
existimavimus. 

Igitur omnes et singulos, quibus hae lite- 
rae favent, peculiari beneficentia prosequi volen- 
tes et a quibusvis excommunicationis et inter- 
terdicti ecclesiasticis censuris, sententiis et poe- 
nis quovis modo et quacumque de causa latis, 
si quas forte incurrerint, huius tantum rei gratia 
absolventes et absolutos fore censentes, auctori- 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


2 Ex eodem Archivio, 


406 


tate Nostra apostolica, tenore praesentium, eam 
facultatem perpetuo valituram concedimus, ut 
prima dignitas memorati capituli collegiati in 
sacris functionibus rocchetum et palliolum seu 
mozzetamrubri coloris in extremis oris alba 
vitta ex armellino ornatam, collare vero vio- 
lacei coloris ubique gestare libere possit, cano- 
nici autem praeter rocchetum mozzetam viola- 
cei coloris rubris ornamentis fulgentem, item- 
que ex armellino in oris ornatam, in sacris ob- 
eundis induere libere ac licite possint et va- 
leant. Porro certa spe nitimur fore, ut iidem 
canonici hoc novo aucti dignitatis ornamento, 
omni ope convenerint, ut virtutum eximiis exem- 
plis fidelibus praeluceant. 

Haec concedimus et indulgemus, decernentes 
has praesentes literas semper firmas, validas 
et efficaces existere ac fore, suosque plenarios 
et integros effectus sortiri et obtinere, ac illis 
ad quos spectat et pro tempore quandocumque 
spectabit in omnibus et per omnia plenissime 
suffragari et ab eis respective inviolabiliter 
observari; sicque in praemissis per quoscum- 
que iudices ordinarios et delegatos etiam cau- 
sarum palatii Nostri apostolici auditores iudi- 
cari et definiri debere, ac irritum et inane, si 
secus super his a quoquam quavis auctoritate 
scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus apostolicis constitutionibus 
atque in universalibus provincialibusque et syn- 
odalibus conciliis editis generalibus vel specia- 
libus constitutionibus et ordinationibus aposto- 
licis, nec non legis fundationis memorati capituli 
etiam iuramento atque confirmatione apostolica 
vel quavis firmitate alia roboratis, statutis et 
consuetudinibus, caeterisque contrariis quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die decima secunda 
augusti millesimo octingentesimo quadragesi- 
mo quinto, pontificatus Nostri anno decimo 
quinto. 


CCCXXXIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE, 


Confirmat institutum monachorum Chaldaeo- 
rum S. Hormisdae ordinis S. Antonii, ac 
monachis obseryandas proponit regulas pro 
Antonianis Maronitis, a Clemente XII appro- 
batas, nonnullis tamen in illis mutationibus 
factis per s. congr. de Propaganda Fide pa- 
tefaciendis 1, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Monachorum instituta, quae severioris vitae 
et christianarum exercitio virtutum peculiare - 
catholicae ecclesiae ornamentum adiiciunt, apo- 
stolicae Nostrae auctoritatis robore libenter mu- 
nimus. 

Iam vero, quum monachi Chaldaei in con- 
ventu S. Hormisdae haud longe ab urbe Mo- 
sulensi in Mesopotamia degentes, Nobis humi- 
liter supplicaverint, ut eorum institutum con- 
firmare velimus, Nos de venerabilium fratrum 
Nostrorum S. R. E. cardinalium negotiis Pro- 
pagandae Fidei praepositorum consilio eorum- 
dem votis adnuendum censuimus. 

Igitur omnes et singulos, quibus hae literae 
favent, peculiari beneficentia prosequi volentes, 
et a quibusvis excommunicationis et interdicti, 
aliisque ecclesiasticis censuris, sententiis et poe- 
nis quovis modo et quacumque de causa latis, 
si quas forte incurrerint, huius tantum rei gra- 
tia absolventes et absolutos fore censentes, me- 
moratum monachorum Chaldaeorum institutum, 
titulo S. Hormisdae nuncupatum, ordinis tamen 
S. Antonii Abbatis, cui pariter regulas iam pro 
monachis Antonianis, nationis Maronitarum, per 
constitutionem fel. rec. Clementis XII praede- 
cessoris Nostri, quae incipit Misericordiarum 
Pater, approbatas proponimus, nonnullis tamen 
adiectis modificationibus nationi et locis con- 
gruentibus iuxta instructionem per eamdem 
congregationem de Propaganda Fide traden- 
dam, auctoritate Nostra apostolica, tenore prae- 
sentium, in perpetuum confirmamus et appro- 
bamus. ; 

Decernentes has literas firmas, validas et ef- 
ficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, ac illis in 
omnibus et per omnia plenissime suffragari; 
sicqjue in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos, etiam causarum palatii 
apostolici auditores, iudicari et definiri debere, 
ac irritum et inane, si secus super his a quo- 
quam quavis auctoritate, scienter vel ignoranter 
contigerit attentar1. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die vigesima sexta 
septembris millesimo octingentesimo quadrage- 
simo quinto, pontificatus Nostri anno decimo 
quinto. 


1 Ex Ture Pontificio de Propaganda Fide. 


ANNO MDCCCXLV, 


CONSTITUTIONES 


MONACHORUM SYRORUM MARONITARUM 
ORDINIS S. ANTONII ABBATIS 
CONGREGATIONIS MONTIS LIBANI. 


PARS PRIMA 


Cap. I. — De obedientia. 


1. Debet monachus abbatem suum Christi 
loco citra omnem disceptationem habere. 

2. Eidemque in omnibus, peccato excepto, 
obedire. 

3. Et illum honore et amore tum interno 
tum externo prosequi. 

4. Nihilque eo inconsulto statuere. 

5. Neque de illius circa fratres regimine sub- 
tiliter investigare. 

6. Omnem propriam conversationem, seu 
bonam seu minus rectam, illi plane patefacere. 

7. Nullas expositiones sive tractatus habere 
aut scribere, neque concionari aut docere, nisi 
ipso consulto atque annuente. 

8. Nec epistolam mittere aut accipere, quam 
illi non antea exhibuerit. 

g. Nec illo inconsulto, depositum aut pignus 
suscipere. 

10. Neque mutuum quidpiam, dare aut ac- 
cipere, neque eleemosynam erogare aut petere, 
nisi illo annuente; servatis tamen iuris sole- 
mnitatibus, et accepta a legitimo superiore fa- 
cultate. 


Cap. II. — De castitate. 


1. Monachum oportet omnes sensus suos 
diligentissime cohibere. 

2. Atque a feminarum etiam sibi affinium 
colloquio et consuetudine abstinere. 

3. Omnes item omnino feminas ab ingressu 
sui monasterii prohibere. 

4. Neque cum puero simul habitare; si quos 
tamen docere contigerit, extra monasterii clau- 
stra docendi erunt. 

5. Omnes denique occasiones castitati noxias 
amputare atque amovere. 


Cap. III. — De paupertate. 


1. Monachum convenit nihil omnino pro- 
prium possidere. 

2. Neque aliquid omnino sibi quasi proprium 
usurpare. 

3, Neque suo cordi aut corpori iungere quid- 
piam ex bonis parentum aut consanguineorum ; 
necessitate autem cogente, sibi id praestari in- 
telligat, non consanguinitatis iure, sed non secus 
atque ceteris externis. 


407 
Cap. IV. — De humilitate. 


1. Monachum decet primatum nusquam ap- 
petere, sed contra, aliis ubique cedere, atque 
novissimum locum tenere. 

2. Omnes actus et mores suos externos ad 
abiectionem et humilitatem componere, et fra- 
tribus ubique deferre. 

3, Fratrem item praevenire verbo: Parce mihi, 
si rei, quae agitur, natura istud exigat. 


Car. V. — De fraterna charitate. 


1. Monachum oportet quamdiligentissime ea 
omnia procurare, quae ad communem concor- 
diam et pacem cum reliquis fratribus condu- 
cere intellexerit. 

2. Debet itaque reverentiam, urbanitatem co- 
mitatemque verbo et opere exhibere fratribus, 
non modo superioribus, sed etiam aequalibus 
atque inferioribus, et praecipue illis qui sibi 
ista praestare detrectant. 

3. Caveat item accuratissime, ne quempiam 
condemnet aut vituperet, neve sibi verbum ge- 
stusve excidat, ex quo audientibus moestitia 
aut suspicio quaevis oriatur. 

4. Satagat praeterea cor habere mundum a 
quavis appetitione superioris sortis, ne inde livor 
et invidia subrepat, vitium maxime detestatum 
et charitati exitiale. 


Cae. VI. — De patientia. 


1. Monachus debet verbo et opere se ad 
patientiam comparare perfectae mortificationis 
studio. 

2. Suborta autem tentatione, aestu iracundiae 
agitari perturbarive se non sinat, sed longani- 
mitate et silentio omnem sedare perturbationem 
studeat. 

3. Tentationibus atque difficultatibus pressus, 
ubique Deo gratias agere assuescat. 


Cap. VII. — De habitu monachorum. 


1. Monachus debet habitum nigrum habere. 

2. Superiorem vestem laneam, interiorem vero 
lineam aut bombicinam adhibeart. 

3. Zona nigra stricta se cingat; tyrones vero 
fune ex pilis caprarum contexta. 

4. Zonam non solvat, nec monasticum cu- 
cullum deponat, aut aliam vestem, cubiturus, 
nisi quae zonae subesse non solet. 

5. In habitu, calceamentis, lecto et stragulis 
paupertas servetur. 


Car. VII]. — De mora in cella. 


1. Monachus sine causa cellam deserere non 
debet. 


408 


2. Neque secum in illa habitare quempiam 
permittere. 

3. Neque fratris cellam citra ipsius annutum 
ingredi. 

4. Si quempiam ad eum venire contigerit, 
illo in cella praesente ianua pateat, neque oc- 
cludatur, donec ille abierit. 

5. Monachi cella ita clausa maneat, ut com- 
muni, qua reliquae fratrum cellae, clave rese- 
rari valeat. 

6. Cellae munditiem et ordinem curet. 


Cap. IX. — De iter agentibus. 


1. Monachus non debet sine socio extra clau- 
stra abire; quapropter ante suum e monasterio 
egressum, comitem ab abbate petat. 

2. Nullum iter suscipiat, nisi de licentia ab- 
batis. 

3. De monasterio non exeat, nisi tempore ab 
abbate constituto. 

4. Sine litteris abbatis sui, de altero in al- 
terum monasterium non pergat. 

5. Quodcumque monasterium intraverit, eius 
loci abbati usque ad suum inde discessum omnino 
pareat. 

6. Neve equo aut quovis iumento, nisi ab- 
bate annuente, utatur. 

7. Sique fieri potest, iumento contentus esto. 


Cap. X..— De mensa. 


1. Mensa monachi cibo obvio et parabili in- 
struatur. 

2. Bis in die dumtaxat cibum sumere, pran- 
dium scilicet et coenam, contentus sit; si quid 
amplius sumere necesse fuerit, abbatem con- 
sulat. 

3. Carnibus abstineat, nec illis, nisi aegri- 
tudinis causa, vesci fas esto, idque de licentia 
abbatis. 

4. Hominem saecularem ad mensam intra 
monasteriil claustra non adhibeat. 

5. Ad mensam sine abbatis licentia non se- 
deat supra seniorem. 

6. Mensae assidens, neminem salutet. 

7. Post refectionem fas esto tantisper ani- 
mum relaxare, vel in solitario secessu, vel una 
cum fratribus. 


Cap. XI. — De opere manuum. 


1. Monachum oportet operi seu mentali seu 
corporali vacare, praesertim si firma corporis 
valetudine utitur. 

2. Opus autem fratribus utile esto. 

3. Illud vero, nisi de licentia abbatis, non 
Capiat; sique res ipsa postulat, etiam officinae, 
in qua est operaturus, praefectum consulat, 
e1usque annutum petat, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Cap. XII. — De silentio. 


1. Monachus debet silentium discrete ob- 
servare. 

2. Idque tribus praecipue temporibus ; a com- 
pletorio nimirum ad tertiam diei sequentis ; prae- 
terea in ecclesia atque ad mensam: et si quid 
dicendum fuerit,; submissa voce dicatur. 


Cape. XIII. — De oratione mentali. 


1. Monachus mane et vespere orationi men- 
tali ad semihoram vel horam vacabit: idque 
fiat vel post absolutas vocales preces, vel ante, 
ai abbatis nutum. 

2. Oraturus, vel cum aliis fratribus in eccle- 
sia conveniat, vel solus in cella maneat. 

3. Huiusmodi autem orandi genus non sus- 
cipiant qui laboriosis ministeriis addicuntur, nisi 
de licentia abbatis. 


Cap. XIV. — De oratione vocali. 


1. Monachus septem orandi tempora observet 
iuxta monasterii consuetudinem: primum, ve- 
spertinum officium sub occasum; deinde, com- 
pletorium ante cubitum; tertio, officium me- 
diae noctis sub horam propriam; quarto, offi- 
cium matutinum simul cum hora tertia; po- 
stremo, officium sextae simul et nonae. 

2. Annectendae sunt completorio litaniae 
Deiparae, quibus succedit conscientiae examen 
ad octavam horae, quod etiam mane fieri debet 
post tertiam. 

3. Feria quarta et sexta singuli in cellas suas 
secedant sub vesperam post-conscientiae exa- 
men; et psalmum quinquagesimum manibus in 
crucis figuram extensis recitent quinquies. 

4. Poenitentiales genuflectiones, quas Meta- 
neas vocamus, ad laudes singuli peragant. 


Cap. XV. — De confessione sacramentali. 


1. Monachus peccata sua sacerdoti ad con- 
fessiones excipiendas constituto contiteri debet ; 
si autem alteri sacerdoti, abbatem consulat. 

2. Idque semel quavis hebdomada saltem 
praestet. 

3. Sub ingressum in religionem generali con- 
fessione peccata sua apud sacerdotem ab ordi- 
nario approbatum deponat; nec recipiatur, nisi 
exhibita attestatione, quod confessionem sacra- 
mentalem emiserit. 


Cap. XVI. — De sanctorum mysteriorum 
communione. 


1. Monachus debet opere et desiderio perpe- 
tuo paratum se praebere ad perceptionem san- 
ctorum sacramentorum, 


ANNO MDCCCXLV. 


2. Eorumque communionem frequentare , 
eamque suscipere diebus dominicis et festis de 
praecepto. 

3. Si qua in eadem hebdomada plura con- 
currant festa, propter sacramenti reverentiam, 
iuxta abbatis consilium, in quibusdam a com- 
munione abstineat. 

4. Monachus vero sacerdos sacrum non omit- 
tat unmquam, nisi causa ab abbate probata. 


Cap. XVII. — De modestia. 


1. Monachus e cella egressurus, proprium 
habitum induat, neque sine eo, a quopiam se 
conspici permittat. 

2. Memineritque inclinare caput abbatibus et 
sacerdotibus senioribus, circumstantiis loci atque 
temporis id exigentibus, iuxta traditionem et 
- ordinem atque morem fratrum. 

3. Fratri manum omnino non admoveat, nisi 
salutationis causa peregre abeunti, aut de lon- 
ginquo redeunti, et in causa aegritudinis neces- 
sitate cogente. 

4. Abiturus, aut cellam subiturus, aut fores 
patefacturus, aut clausurus, aut pulsaturus, mo- 
destiae atque silentii memor esto. 

5. Caritatem hilaritatemque cum timore Dei 
coniunctam, in familiari cum fratribus colloquio 
praeseferat. 

6. In summa intelligat, in omnibus dictis 
factisque suis sibi modestiae gravitatisque leges 
esse servandas. 


Cap. XVIII. — De aegrotis. 


1. Monachus Deo gratias agere debet in 
statu aegritudinis magis quam in statu valetu- 
dinis, sciens se ad proprium profectum a Do- 
mino visitari. 

2. Inconsulto abbate, corpus affligere aut 
vexare non debet. 

3, Aegritudinem praesentiens, abbatem mo- 
neat. 

4. Pharmaca et remedia, abbate inconsulto, 
non adhibeat. 


PARS SECUNDA 
‘Cap. I. — De novitiis. 


1. Liceat abbati in suo monasterio novitios 
suscipere, atque etiam expellere, de consilio 
congregationis monachorum. 

2. Novitius non probetur, nisi in monasterio, 
in quo plures monachi degunt, qui et mona- 
sticam regulam observant, et statutis tempori- 
bus canonicas preces ceterosque ecclesiasticos 
ritus peragunt. 

3, Habitent novitii in loco a ceteris separato; 
et curabit abbas generalis, ut pro novitiatu de- 


Acta Grecorit XVI. Vol. III. 


409 


signetur monasterium determinatum, et in eo 
locus separatus. 

4. Novitiatus ad biennium producatur, neque 
quispiam ante expletum hoc spatium ad habi- 
tum admittatur, nisi ex causa a congregatione 
hegumenorum probata, idque non ante exple- 
tum annum. Si vero novitius, expleto biennio, 
ad hoc minus idoneus reperiatur, omnino di- 
mittendus est. 

5. Novitius ante expletum aetatis annum 
sextumdecimum non suscipiatur; neque maior 
sit quadragesimoquinto. Pertinet autem ad con- 
gregationem hegumenorum in hoc casu, si aliun- 
de noverit, illum ordini profuturum, sive in de- 
fectu aetatis sive in excessu dispensare, modo 
non sit minor annis quatuordecim. 

6. Novitium primo oportet esse christianis 
parentibus natum, atque orthodoxum; quare, 
Si ipse, aut alteruter eiusdem parentum chri- 
stianus non est, aut christianam fidem negavit, 
vel neophytus ad illam accessit, aut a catho- 
lica fide ad sectam haereticorum transiit, absque 
licentia congregationis generalis, a nemine sus- 
cipiatur; qui vero haereticis aut schismaticis 
parentibus natus est, ab abbate monasterii sus- 
cipiendus non est, nisi de licentia abbatis ge- 
neralis. 

Secundo, si excommunicatus, interdictus, sus- 
pensusve ab exercitio sui ordinis fuerit, ante 
absolutionem atque benedictionem proprii epi- 
scopi non recipiatur. 

Tertio, non recipiatur novitius publice sus- 
pectus, vel delatus de criminibus spectantibus 
ad negotium fidei orthodoxae, vel de homici- 
dio, aut enormi in re turpi delicto, neque no- 
torie infamis, nisi certa sincerae poenitentiae 
signa antea ostenderit et obtinuerit absolutio- 
nem aut dispensationem a legitimo superiore, 
prout de iure. 

Quarto, nec recipiatur alieno aere obstrictus, 
neque reddendis de administratione rei alienae 
rationibus obnoxius, neque iudicis sententia 
exilio mulctatus, nisi creditoribus et magistra- 
tibus satisfecerit. 

Quinto, nec coniugio ligatus, nisi de con- 
sensu coniugis, et facta coram episcopo sepa- 
ratione. 

Sexto, nec in ecclesiastica dignitate consti- 
tutus, cui cura animarum annexa sit, nisi in 
manu sui praelati illam abdicaverit. 

Septimo, nec nothus, neque alio vitio labo- 
rans irregularitatem inducente et processum 
ad sacros ordines impediente, nisi obtenta 
ab habente facultatem absolutione seu dispen- 
satione, 

Octavo, nec aeger corpore, nec morbo cuius- 
vis obnoxius, nec insanus, aut mentis minus 
compos suae; sed corpore sanus et integer sit, 
et interno externove vitio careat, quo ab ordi- 
nibus suscipiendis, aut exhibendo fratribus mi- 
nisterio impediatur. 


52 


410 


Nono, nec qui in alio monasterio aut ordine 
professionem emisit, nisi petita a proprio prae- 
lato venia, et nostra generali congregatione an- 
nuente. Monachi vero, qui sua nobis monaste- 
ria superiorum permissu tradiderint, si con- 
gregationem nostram optaverint, ad annum 
dumtaxat sunt probandi; quo peracto, rogatis 
congregationis monachorum de more suffragiis, 
ad professionem admittantur, locum vero post 
monachos, quos invenerunt, obtineant. Qui 
vero novitius in alio monasterio aut ordine 
fuerit, non recipiatur nisi de licentia abbatis 
generalis. 

7. Abbas monasterii, antequam novitium 
admittat, exploret circa omnia praedicta, et 
examen fiat in congregatione monachorum. Si 
abbas novitium post praemissum examen ad- 
miserit, deinde vitium in eo deprehenderit, aut 
impedimentum quodlibet, continuo illum e mo- 
nasterio dimittat. Si vero praedictum examen 
neglexerit, ab abbate generali graviter erit pu- 
niendus. Qui autem novitium susceperit, sciens 
impedimentum aliquod ex praedictis obstare, 
ex gradu suo excidat: qui id ausus fuerit, sine 
mora, nec ad ullum deinceps in religione gra- 
dum idoneus dignusve censeatur ipse, et omnes 
monachi, qui in congregatione una cum illo 
interfuerint, ad triennium, quo expleto a con- 
gregatione hegumenorum restitutionem  obti- 
neant. Novitius vero, eum in modum rece- 
ptus, si necdum professionem emiserit, mona- 
sterio expellatur; sin autem professus fuerit, 
res ad congregationem hegumenorum devoluta 
censeatur, quae cum reverendissimo domino pa- 
triarcha aut legitimo superiore causam definient. 

8. Debet insuper abbas de novitii aetate, 
indole, scientia, valetudine, causa vocationis 
ad statum religiosum, et ceteris huiusmodi co- 
gnoscere; idque fiat in congregatione mona- 
chorum. 

g. Postquam ergo abbas cum monachorum 
congregatione admissionem novitii probavit, 
tum vero locum a fratribus separatum illi as- 
signabit, ibique ad octo saltem dies citra ha- 
bitus mutationem maneat, atque interea regulas 
ordinis, statuta et consuetudines examinet. Et 
primum quidem novitius generalem peccato- 
rum confessionem apud sacerdotem ad exci- 
piendas saecularium confessiones ab episcopo 
approbatum obeat, atque sacram communio- 
nem percipiat. Postea, convocatis monachis , 
sive matutino sive vespertino tempore, abbas 
novitium induat tyronum habitu iuxta ritum 
Syriacum. 

10. In quolibet monasterio habeatur liber, 
in quo abbas describat nomen novitii, cognomen, 
patriam, diem, mensem et annum quo habitum 
novitii suscepit. Similiter in codice adnotetur 
dies in quo professus est, monasticum habitum 
suscipiendo. Et praedictus liber in archivio mo- 
nasterii reponatur, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


11. Tyrocinii annus supputandus erit a die, 
quo habitum novitii induerit; et prior tempore, 
potior sit in gradu. At sacerdos eum, qui sa- 
cerdos non est, praecedit, et diaconus non dia- 
conum. 

12. Non liceat abbati, neque aliis, exigere 
aut accipere a novitiis quidquam pro ipsorum 
receptione ad probationem;. sed nec pretium 
vestis ad probationem necessariae. Si vero no- 
vitius sponte quidpiam monasterio obtulerit, id 
porro palam et in publico conventu fiat, ce- 
datque in communem monasterii usum. 

13. Novitiorum vestes resque omnes certo 
in loco reponantur, postquam in codicem sin- 
gula relata fuerint, ipso novitio praesente una 
cum fratribus. Nec ulli liceat, inconsulto do- 
mino, quidpiam ex illis sibi usurpare aut mo- 
nasterio applicare. Sed nec ipse novitius de 
rebus suis disponere valeat, probatione du- 
rante, aut aliter eorum usum cedere absque 
abbatis consensu. Si novitius ad saeculum red- 
ierit, res suas auferre non prohibetur; illas 
tamen repetere non poterit, quas sponte et ex- 
presse monasterio donaverit, aut si professio 
secuta fuerit. 

14. Novitius ante professionem, quovis etiam 
brevissimo temporis spatio, potest de rebus et 
bonis suis pro arbitrio disponzre: post factam 
vero professionem nullum illi remanet in ea 
dominium, nec item abbatis, sed illud ad or- 
dinem statim transire censetur. 

15. Currente probationis tempore, ter de no- 
vitio fratrum suffragia rogentur; et primum 
quidem expleto tyrocinii anno: iterum vero 
post decimum octavum mensem: postremo 
post vigesimum gquartum, hoc est elapso pro- 
bationis biennio. Si in postrema congregatione 
fuerit approbatus, habitum suscipiat, quamvis 
in geminis prioribus congregationibus reproba- 
tus fuisset; et e contrario, si in tertia repro- 
batus fuerit, dimittatur, nec priorum duarum 
congregationum ulla ratio habenda erit. Qui 
per annum dumtaxat, ut supra, probatur, de 
eo monachorum suffragia rogentur post sextum, 
nonum et duodecimum mensem. Qui per an- 
num cum dimidio, post duodecimum, decimum- 
quintum et decimumoctavum mensem. 

16. Sutfragiis monachorum approbatus cen- 
setur qui vel unum pro receptione supra me- 
dietatem suffragium habet. Si vero suffragia 
fuerint paria pro receptione et pro reprobatione, 
iterum rogentur: sique adhuc paria fuerint, re- 
probatus censeatur. 

17. Si forte novitius tyrocinii tempore in 
grave crimen publicum et manifestum prolapsus 
fuerit, re prius cum congregatione monachorum 
communicata, abbas illum sine mora eiiciat ; 
ita tamen, ut eius famae apud saeculares, quoad 
fieri poterit, consulatur. 

18. Novitius postquam ad suscipiendum ha- 
bitum in tertia congregatione approbatus fuerit, 


ANNO MDCCCXLY, 


abbas illi habitus susceptionem ad triduum 
differat, quo intervallo iubeat eamdem de statu 
suo deliberare: utrum scilicet illi placeat vota 
emittere, aut contra ad saeculum redire. Si 
evoluto triduo novitius statuerit religiosam pro- 
fessionem emittere et monachus fieri, ad eccle- 
siam adducatur fratrum coetu deducente, atque 
coram abbate ad altaris latus assidente genua 
flectat, duobus saltem monachis professis prae- 
sentibus ; et abbas de ipsius proposito ac mente 
illum interroget: sique habitum petierit, indua- 
tur iuxta ritum Syriacum, postquam pronun- 
ciaverit hanc votorum formulam: 

« Ego N. N. promitto ac voveo Deo omni- 
potenti et reverendissimo abbati generali N.N. 
eiusque successoribus obedientiam, castitatem 
et paupertatem voluntariam usque ad mortem, 
iuxta regulam et constitutiones congregationis 
nostrae monasticae. Item promitto ac voveo, 
me nullam dignitatem quagsiturum sive in no- 
stra congregatione sive extra, nec ambiturum 
per me ipsum, nec per alios procuraturum, 
neque subdole aucupaturum, neque etiam ac- 
ceptaturum, nisi ad id me coegerit imperium 
superioris mei, cui teneor obedire ». 

1g. Si novitius ordinem deseruerit, atque 
ad saeculum fuerit reversus, seu sponte sua, 
seu congregationis monachorum sulfragio di- 
missus, non erit iterum recipiendus, nisi an- 
nuente congregatione hegumenorum; sique ho- 
rum permissu receptus, sponte sua, aut a con- 
gregatione monachorum dimissus fuerit, nun- 
quam deinceps recipiatur. Qui vero post pri- 
mam discessionem receptus fuerit, probationis 
_eius anni a die reditus supputentur, nec prioris 
tyrocinii ulla ratio habeatur. 

20. Si novitius a proposito resilierit et ad 
saeculum fuerit reversus, atque ibi ad sacros 
ordines eumdem promoveri contigerit, sine 
congregationis generalis permissu  recipiendus 
non est. 

21. Nec abbas nec congregatio monachorum 
suffragia ferre potest pro admissione novitii ad 
professionem absque abbatis generalis consensu 
vel expresso vel tacito, quem ille sine legitima 
causa negare non debet; et, nisi expresse et 
nominatim negaverit, dare consensum censen- 
dus est. 

22. Cum tempus probationis novitius exple- 
verit, et professus fuerit, abbas ad generalem 
abbatem de eodem referat. 

23. Non permittenda est novitio promotio 
ad ullum ordinem ecclesiasticum, neque abbati 
liceat eumdem ad sacram ordinationem offerre. 
Qui novitios ad sacros ordines provehi conces- 
serit, a gradu suo excidat, et novitius ad ha- 
bitus susceptionem inhabilis censeatur. 

24. Novitius cum monachis professis suffra- 
gium non ferat, neque de rebus ad ordinem 
spectantibus interrogetur: neque ullam digni- 
tatem in ordine habeat, dum probatur, sed 


4tt 


ministeriis tantum monasterii addici potest. 
Probationis quoque tempore novitius a mona- 
sterio, in quo ad tyrocinium admissus fuerit, 
ad aliud monasterium non transferatur sine 
iusta causa, nec sine consilio congregationis 
monasterii, ubi moratur, et congregationis mo- 
nasterii, quo transferendus est, et ex permis- 
sione abbatis generalis. Sic autem translatus, 
cum tempus probationis expleverit, pro eius 
admissione eorum monachorum suffragia ro- 
gentur ubi moratur, 

25, Novitius habitum gerat ab habitu mo- 
nachorum professorum diversum}; nec ante pro- 
fessionem habitum illorum induat. 

26. Sacramenta poenitentiae et eucharistiae 
novitius quavis hebdomada semel saltem fre- 
quentet; neque a divinorum mysteriorum par- 
ticipatione prohibendus est sine consilio patris 
spiritualis, ab abbate eidem assignati. Et si qui- 


‘dem sacerdos fuerit, a sacra oblatione quotidie 


peragenda suspendendus non est, nisi ex causa 
et consulto abbate. 

27. Si contingat novitium clericum missae 
inservire cum altero superioris gradus et loci, 
sive professus ille sit, sive novitius, epitrache- 
lion, hoc est clericalem stolam, non induat, 
nisi clericus ille, qui loco graduque superior 
est, illud pariter induerit. 

28. Novitium decet silentium tenere prae- 
sentibus abbate atque magistro, neque loqui nisi 
interpellatur, aut ex iusta legitimaque causa: 
neque cum saeculari, nisi abbate et magistro 
annuentibus, et alio monacho praesente. 

29. Novitius mensae non assideat, nisi iussus 
ab abbate, aut a seniore inter fratres. Si con- 
tingat ipso sedente praeterire abbatem aut sa- 
cerdotem, statim assurgat, et iunctis in crucis 
modum supra pectus manibus, submissa cervice, 
oculisque in terram defixis, perstet, donec ille 
pertransierit. Pari submissione reverentiaque se 
gerat, abbate aut alio sacerdote ipsum allo- 
quente; nec, nisi iussus, assideat. 

30. Novitius ab abbate aut a magistro re- 
prehensus, statim in genua procidat, tacitusque 
audiat arguentem, nec, nisi iussus, pro se verba 
faciat, aut sibi obiecta refellat: nec nisi illo 
iubente assurgat. 


Car. Il. — De magistro novitiorum. 


1. Magister novitiorum intelligat, rem esse 
magni momenti sibi commissam; quandoqui- 
dem ex prima institutione pendet maiore ex 
parte eorumdem profectus et spes nostri ordi- 
nis. Curet igitur, ut in dies per studium pro- 
priae perfectionis instrumentum aptius ad eos 
iuvandos reddatur. 

2. Amabilem se praestet, et vitae integritate 
ac discretione ita se gerat, ut omnes novitil ad 
ipsum in suis tentationibus confidenter confu- 
giant , eique res suas libere aperiant et ab eo 


4t2 


consolationem et auxilium in omnibus spe- 
rent. 

3. In domo probationis, monasterio con- 
iuncta, vel in monasterio ipso, (nam locum 
novitiorum separatum esse magis expediret), 
refectorium quidem sit commune, sed mensa 
aliqua novitiis designetur post omnes pro- 
fessos. 

4. Magister novitiorum privatas tantum poe- 
nitentias suis novitiis imponere poterit, publicas 
vero nonnisi consulto abbate. 

5. Habeat hic idem magister novitiorum 
potestatem ordinariam a praelatis absolvendi a 
casibus reservatis novitios suos; nisi abbati haec 
facultas aliqua de causa restringenda videretur, 
vel alteri concedenda; sed statutis anni tempo- 
ribus, saltem bis in anno, extra ordinem con- 
fessarius novitiis offerendus est. 

6. Magistrum novitiorum versatum esse opor- 
tet in lectione librorum spiritualium, ut dece- 
ptiones, quae in spirituali vita accidunt, intel- 
ligat; novitiis vero eos tantum legendos tradet, 
quos ad eorum profectum conducere iudicabit, 
quique sint orthodoxi et ab Ecclesia catholica 
non reprobati. Semihorae vero spatio eosdem 
docebit orationem mentalem et vocalem, do- 
ctrinam christianam et regulas atque statuta 
nostri ordinis, praesertim qua ratione accedere 
_debeant ad sacramenta confessionis et eucha- 
ristiae, et quomodo horis canonicis et sacrae 
liturgiae interesse eos conveniat; qui autem 
literas nesciunt, illos statutas preces recitare 
docebit. : 

7. Abbatis est unum ex sacerdotibus mona- 
sterii, qui sit prae ceteris morum probitate et 
doctrina commendatus, magistrum novitiorum 
designare. Hunc autem, si negligentem in no- 
Vitiis instituendis, aut minus prudentem in eis 
corrigendis deprehenderit, pro qualitate culpae 
puniat; idque coram professis, non coram no- 
vitiis fiat. Eum vero ab officio removere non 
poterit, nisi congregatione monachorum con- 
sulta. 


Cap. Ill. — De professis. 


1. Postquam novitius professionem emisit, 
aliquandiu, abbatis arbitrio, sive in ministerio 
fratrum, sive in studiis literarum exerceatur, 
ut appareat, an ad clericorum ordinem promo- 
vendus sit, an vero in laicorum coetu manere 
debeat; memo enim in nostra congregatione 
ante novitiatum ad statum clericorum sive lai- 
corum deputatur, sed omnes indifferenter ad 
quemcumque statum admittuntur; et solum 
post peractam professionem, postque edita ido- 
neitatis suae signa, ab abbate, consulta mona- 
chorum congregatione, ad clericatum sive ad 
statum laicorum designantur. Hac tamen 
in re conscientia ipsius abbatis oneratur, ut 
nimirum et rationem idoneitatis uniuscuiusque 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


habeat et monasterii necessitatibus de conve- 
niente numero sacerdotum, clericorum et lai- 
corum consulat. : 

2. Antequam vero professus ad statum ali- 
quem determinetur, semper maneat sub cu- 
stodia et cura vicarii abbatis, et quantum 
fieri potest, nullum commercium habeat vel 
cum novitiis vel cum aliis monachis, nisi cum 
paribus et aequalibus suis, aut cum iis qui in 
eodem ministerio aut studiis iisdem versantur. 

3. Quamquam autem quis ab abbate ad 
statum clericorum deputatus sit, et ordinem 
etiam aliquem ecclesiasticum acceperit, intelli- 
gat tamen ad ulteriorem gradum sibi aditum 
nequaquam patere, nisi illum bonis moribus 
et comparata ex studiis scientia promeruerit. 
Abbatis igitur et congregationis monachorum 
arbitrio relinguitur, ut ipsum ab ulteriore or- 
dine accipiendo ad tempus, vel etiam perpetuo, 
arceant; idque potissimum de ordinibus infra 
diaconatum intelligendum est; nam qui, ser- 
vatis servandis, ad diaconatum promotus est, is 
a sacerdotio accipiendo, nisi urgentissima de 
causa, nequaquam removeatur. 

4. Pari ratione, qui diu in ministerio lai- 
corum deserviit, si idoneus postea repertus 
fuerit, potest ab abbate et monachorum con- 
gregatione ad ordines etiam maiores promo- 
veri; dummodo tamen, postqyuam ab abbate 
ad ministerium laicale addictus est, nec literas 
didicerit, nec libros legerit, nisi ipso consulto. 


Cap. IV. — De clericis studentibus 
et magistris. 


1. Nemo ad ordinem ecclesiasticum promo- 
veatur, nisi aetate a sacris conciliis praescripta, 
aut dispensatione a legitimo superiore obtenta, 
et de licentia congregationis monachorum atque 
abbatis , qui ordinandum cum literis testimo- 
nialibus ad episcopum loci aut reverendissimum 
dominum patriarcham mittere debet, tenoris 
sequentis : 

Reverendissime ac religiosissime domine N. 
episcope civitatis N., aut Beatissime patriar- 
cha noster, domine N. — Nos abbas et mo- 
nachi ordinis Sancti Antonii congregationis Mon- 
tis Libani monasterii N., testamur reverendum 
patrem N. monachum professum nostri ordinis 
in legitima aetate constitutum (vel dispensatio- 
nem aetatis hic annexam habentem) et suffi- 
cienti doctrina bonisque moribus praeditum, 
nulloque impedimento irretitum, dignum esse 
qui ordinem N. a reverendissima dominatione 
tua (vel a beatitudine tua) accipiat. Quamob- 
rem has ei literas patentes dedimus, sigillo 
monasterii nostri munitas et subscriptione nostri 
abbatis firmatas, die N., mense N., anno N, 


Locorsigilli 
N. abbas monasterii N. 


ANNO MDCCCXLV. 


2. In libro monasterii adnotabitur nomen 
ordinati et episcopi ordinantis et dies, mensis 
et annus. 

3. Si quis ex professis permiserit se ordinari 
absque licentia abbatis et congregationis mo- 
nachorum, negotium eius ad abbatem genera- 
lem deferatur, qui illum ab exercitio ordinis 
suspendat, aliisque poenis plectat, salva indul- 
gentia quam ei reverendissimus dominus pa- 
triarcha concesserit. 

4. In quolibet monasterio clericis ab abbate 
magister deputetur, qui eos doceat, et ipsi li- 
teras diligenter excolant, quarum ope choro 
deservire valeant, et sacerdotii onera digne ferre, 
elusque munera pro dignitate exequi. 

5. In qualibet provincia, si fieri potest, unum 
ex monasteriis frequentioribus ab abbate gene- 
rali ad excolenda studia designetur, in quo, 
praeter magistrum grammaticae, sint etiam alii 
duo magistri, alter dialecticae et philosophiae, 
et alter theologiae, vel saltem unus magister, 
post peractum grammaticae, dialecticae et phi- 
losophiae curriculum, sacram theologiam ex- 
ponat et dogmaticam praesertim atque mora- 
lem, iuxta methodum ab eodem abbate gene- 
rali praescribendam. Praeterea constituatur prae- 
fectus studiorum, cuius cura esse debet, ut tum 
a scholaribus tum ab horum magistris statutus 
ordo et regula studiorum servetur; idemque 
praeerit omnibus actibus litterariis et examina- 
tionibus scholarium. Etsi autem abbatem ge- 
neralem spectat tam praefectum studiorum quam 
magistros praedictos deputare, in mortis tamen 
aut infirmitatis alicuius eorum casu, congregatio 
monachorum una cum abbate illius monasterii 
alium in eius locum subrogare poterit, donec 
abbas generalis consulatur: cuius erit spatium 
etiam annorum assignare, quo grammaticae, 
philosophiae et sacrae theologiae studium per- 
ficiatur, distributionem quoque temporis tam 
matutini quam pomeridiani, et vacationes per 
hebdomadas et annum; ita tamen, ut neque 
horarum canonicarum et sacrae liturgiae tem- 
pora, aliaque monastica exercitia, a communi 
regula et constitutionibus praescripta, pertur- 
bentur, neque vires studentium aut magistro- 
rum opprimantur. 

6. Quolibet mense disputatio publica fiat, et 
bis in anno examen; diebus autem dominicis 
habeantur collationes vel de sacra scriptura, vel 
de casibus conscientiae, aut controversiis in 
oriente vigentibus adversus schismaticos , hae- 
reticos et infideles iuxta directionem praefecti 
studiorum. 

7. Praeter syriacam et arabicam linguam, 
quas necessario callere debent, curabunt etiam 
discere hebraicam, graecam et latinam, ut sa- 
cras scripturas et patres doctoresque legere atque 
interpretari valeant. 

8. Omnia ad studium necessaria subsidia ab 
abbate studentibus procurentur. Studentes vero 


413 


curent: primo, ut animi puritatem et rectam 
in studiis intentionem habeant; secundo, ut 
fervor studiorum non extinguat aut minuat 
amorem solidarum virtutum; tertio, ut iis fa- 
cultatibus operam dent, eosque audiant magi- 
stros, quos abbas destinabit; quarto, ut horas, 
studio tam communi quam privato attributas, 
diligenter observent; quinto, ut si magistros 
studiorum causa convenire debent, horam cer- 
tam ab abbate destinatam habeant, extra quam 
illorum cellas sine peculiari facultate non ad- 
eant. 

g. In nostra congregatione nullus gradus aut 
praerogativa magistris aliisve debetur, sed so- 
lum abbati generali; hegumenis et abbatibus 
provinciarum atque monasteriorum, donec in 
ea dignitate fuerint; postea sacerdotibus pro- 
fessis iuxta tempus professionis ; deinde clericis 
item professis; ac postremo laicis. Abbas ta- 
men generalis curabit, pro laborum et merito- 
rum ratione, tam magistros quam alios quos- 
cumque sacerdotes monachos remunerari eos 
vel monasteriis praeficiendo, vel ab oneribus 
quae iunioribus imponi solent, eximendo. 

10. Nemo ex monachis librum aliquem, aut 
tractatum, aut orationem, sive concionem scri- 
bat, nisi consulto abbate, qui opus per se le- 
gat, aut alicui ex magistris legendum commit- 
tat. Illud autem in publicum prodire aut typis 
imprimi non licebit, nisi prius ab abbate ge- 
nerali et episcopo, aut reverendissimo domino 
patriarcha, probatum fuerit. 


Car. V. — De sacerdotibus. 


1. Quae de disciplina religiosa et instituto 
nostro servanda omnibus proposita sunt, ea 
sacerdotes pro ratione sui gradus sibi praecipue 
dicta existiment et observent. 

2. Divinum officium nitantur attente, devote 
et opportuno tempore recitare et ad chorum 
cum ceteris convenire statutis horis: caeremo- 
nias sacrae liturgiae aliarumque ecclesiastica- 
rum functionum accurate discant et observent, 
sintque hac in re uniformes, patriarchalem sibi 
ecclesiam tamquam normam proponentes: can- 
tus etiam ecclesiasticos calleant. Sic demum in 
liturgia divinisque officiis celebrandis pronun- 
ciationem, cantum et quamcumque aliam ex- 
teriorem actionem moderentur, ut non minus 
aliorum aedificationi, quam propriae devotioni 
serviant. 

3, Curam animarum nemo ex nostris sus- 
cipiat, neque in iis, quae parochorum aut epi- 
scoporum iuris sunt, se immisceat. Si quando 
autem ab episcopo aut reverendissimo domino 
patriarcha iussus fuerit abbas monasterii, ut ipse 
vel aliquis monachorum in monasterio aut in 
vicinis sive remotis locis populum doceat vel 
confessiones audiat, aut alia quaecumque sacra- 


414 
menta administret, ab eo facultatem in scriptis 
habere curet. 

4. Nemo ad confessiones nostrorum audien- 
das accedat, nisi ab abbate deputatus, qui simul 
intelligat quam facultatem ad hoc munus ha- 
beat. Saecularium vero confessiones nemo au- 
diat, nisi obtenta episcopi licentia. Perspectos 
autem unusquisque habeat casus reservatos tum 
reverendissimo domino patriarchae et episcopo 
tum abbati generali. 

5. In casibus conscientiae, iisque praesertim 
qui ad censuras, restitutiones et casus reserva- 
tos pertinent, sese diligenter exerceant, earum- 
que rerum compendia et brevem interrogandi 
methodum, et contra singulorum peccatorum 
species remedia salutaria ex sacris praesertim 
canonibus comparare studeant, collationes- 
que de praedictis inter se diebus festis ha- 
beant. 

6. Confessarii ita audiant poenitentes, ut 
mutuum aspectum fugiant. Quod si locus non 
erit huiusmodi, ut tabula confessarium a poe- 
nitente dividat, manu interposita inter faciem 
propriam et poenitentem, qui ad latus genua 
fHlectere debet, id praestabit. In audiendis vero 
feminarum confessionibus severos potius quam 
familiares se exhibeant, ita tamen ut paterna 
quaedam et spiritualis gravitas in eis eluceat. 
Nemini autem petere aut accipere quidquam 
liceat, sive ab iis quorum confessiones audive- 
rit, sive ab aliis, quod in pauperes distribuat, 
vel alteri satisfactionis nomine restituat, inscio 
et inconsulto abbate. 

Qui vocantur ad eos iuvandos, qui morti 
vicini sunt, ea in promptu habeant, quae eo 
tempore ad salutem animarum usui esse pos- 
sint. Caveant autem, ne quem sermonem de 
loco sepulturae in coemeterio monasterii eli- 
gendo, aut de haereditate vel eleemosyna mo- 
nachis relinquenda infirmo iniiciant. 

8. Nemo ex nostris ad ullam archipresby- 
teri, periodeutae, aut chorepiscopi dignitatem 
se promoveri sinat, sed sacro presbyteratus 
ordine contenti sint “omines, etiam abbates. Si 
vero reverendissimus dominus patriarcha vo- 
luerit, abbates eam benedictionem recipere pot- 
erunt. 


Car. VI. — De monachis laicis. 


1. Intelligant omnes, primarium vocationis 
monasticae finem esse inservire divinae maie- 
stati, et propriam salutem procurare, illudque 
ministerium obire, quod ex obedientia sibi com- 
missum fuerit. Contenti ergo sint statu laicali, 
ad quem ipsos abbas et monachorum congre- 
gatio destinaverit; et in praescripto sibi mini- 
sterio sic vitam omnem exigant, ut sibi persua- 
deant, se in ea re obsequium praestare Crea- 
tori, ob cuius amorem schema monasticum 
induerunt, 


AcfA GREGORII PP. XVi. 


2. Qui syriace legere et canere norunt, di- 
vina officia in choro statis horis cum ceteris 
persolvant. Qui vero arabice tantum, horas 
diurnas et nocturnas ad usum laicorum com- 
positas legant. Qui autem legere nesciunt, cer- 
tum precum vel psalmorum numerum, ab ab- 
bate sibi praescriptum, ad singulas horas me- 
moriter recitare discant. Qua in re ministerii 
uniuscuiusque ratio habebitur, ac praesertim 
eorum qui in laboriosis exercitationibus oc- 
cupantur, quippe gui vel prima luce mona- 
sterio ad opus egrediuntur, vel usque ad ve- 
speram regredi nequeunt; his enim, horarum 
loco, certas precationes abbas constituet privatim 
recitandas; omnes tamen, qui legitima causa 
impediti non sunt, quotidie divinae liturgiae 
intersint. 

3. Postquam sui officii ministeriis satisfece- 
rint, si quid vacui temporis superfuerit, id to- 
tum in alias exercitationes spirituales aut cor- 
porales impendant; eiusque rei causa abbatem 
adibunt, ut ipsius voluntatem exquirant. 

4. Curent peculiari studio erga omnes cle- 
ricos, et praecipue in sacris ordinibus existen- 
tes, respectum humilitatemque exhibere, idque 
multo magis erga sacerdotalem ordinem, sciant- 
que quod, etiamsi professi sint, in sacris tamen 
functionibus cedere debent clericis etiam novi- 
tiis, ecclesiastico habitu indutis. 

5. Quia tamen patres nostri, statu laicali vel 
minoribus ordinibus aut diaconatu tantum con- 
tenti, Deo serviisse, fratribusque praefuisse no- 
scuntur, ideo monachos laicos vel clericos aut 
diaconos, scientia sufficienti praeditos et regi- 
mini idoneos, non omnino ab officiis, etiam 
insignibus, excludimus, sed posse eos tam ab 
abbate generali et congregatione hegumenorum, 
quam ab abbate et congregatione monachorum, 
atque etiam a congregatione generali eligi in 
hegumenos , oeconomos, procuratores et con- 
sultores, et ad alias similes dignitates promo- 
veri, declaramus: hac tamen salva conditione, 
ut numquam in abbatem generalem aut abba- 
tem provinciae sive monasterii, qui sacerdotes 
esse debent, eligantur. Qui autem eo, quem 
diximus, modo electus fuerit hegumenus, intel- 
ligat sibi primum post sacerdotes locum con- 
venire extra congregationes ; in congregationibus 
vero post hegumenos sacerdotes, et ante omnes 
alios, etiam sacerdotes. 

6. Caveant monachi laici, ne quid sibi ca- 
piant, aut aliis dent, commodent, mittant, aut 
quidquam huiusmodi faciant, absque expressa 
licentia abbatis, aut eius qui operi praeest. 

7+ Librum nullum retinere aut legere iis li- 
cebit sine abbatis licentia, cuius ‘prudentiae 
erit eos illis legendos assignare qui magis ad 
spiritualem ipsorum profectum expedire vide- 
buntur. 


ANNO MDCCCXLV. 


Cap. VII. -— De ordine dumestico 
et de honestate extra monasterium servanda. 


1. In unoquoque monasterio distributio ho- 
rarum in tabella describatur, et in loco patente 
-ponatur, in qua secundum anni tempora, dili- 
genter notentur horae chori, id est vesperarum, 
completorii, nocturni, matutini cum tertia et 
Sexta atque nona; item horae liturgiarum pri- 
vatarum et solemnium}; item horae prandii et 
coenae; denique hora operis manuum sive mi- 
nisteriorum aut studii, et hora qua fratres cu- 
bitum eunt, usque ad signum quo excitantur. 

2. Ab abbate constituatur monachus, sive 
vicarius, sive alius quicumque, cuius officium 
erit tempore orationi et reliquis exercitiis assi- 
gnato observare, num omnes iis vacent: item 
observare omnia quae ad honestatem et decen- 
tiam externam pertinent, ecclesiam et monaste- 
rium in locis publicis perlustrando; et si quid 
inconveniens deprehenderit, ad abbatem re- 
ferat. 

3. Ad mensam habeatur lectio; silentium 
autem nunquam ab abbate dispensetur. Si quem 
vero extraneum ecclesiasticum aut saecularem 
contigerit ad monasterium divertere, ipse abbas 
solus, vel adhibito aliquo alio monacho, pro 
illius viri dignitate poterit simul cum illo ci- 
bum sumere; idque, si fieri poterit, extra re- 
fectorium ; alioquin vel ante vel postquam mo- 
nachi in refectorio cibum sumpserint. 

4. Cum monachus de monasterio exire non 
debeat nisi socio adhibito, quem sibi abbas 
assignaverit, advertat abbas, ut sic socios ac- 
commodet, ne sociis graves sint aut molesti, 
neque nimis familiares aut suspecti. 

5. Nisi necessitas coegerit (quae tamen ab 
abbate erit cognoscenda et probanda), monacht 
ad ministeria sive ad studium intra monaste- 
rium addicti, de monasterio egredi non per- 
mittantur, nisi bis in hebdomada, et cum in- 
terpolatione dierum, peractisque prius ministe- 
rlis necessariis; idque ita ab abbate per tur- 
num distribuatur, ut et disciplina regularis in 
monasterio nihil detrimenti capiat, et omnibus 
per hebdomadam monachis facultas exeundi e 
monasterio aequaliter detur. Diebus autem do- 
minicis et festis maioribus nemo possit veniam 
exeundi obtinere, nisi celebratis prius divinis 
officiis, aut eo dumtaxat temporis spatio quod 
a divinis officiis vacuum est. 

6. E monasterio egressi, honestatem et mo- 
destiam incessu, manibus, colloquio, oculis ex- 
hibeant; loca remotiora et ecclesias minus fre- 
quentes adeant; personas, vias, aedes, officinas 
suspectas aut infames devitent ; cum saecularibus 
non tantum familiaritatis habeant, ut vel se- 
creta monasterii iis revelent, vel ex frequenti 
eorum conversatione a monastica disciplina re- 
laxentur: multoque magis a feminarum collo- 
quio abstineant, neque eas invisant, aut ad illas 


415 


scribant, nisi in magna necessitate, aut cum 
spe magni profectus spiritualis, et consulto 
expresse abbate. 

7. Non permittat abbas, ut monachi munu- 
scula offerant magistratibus, aut eorum aulas 
frequentent, aut amicitias quocumque modo 
ambiant; praesertim si deprehenderit eos hac 
via ad ecclesiasticam dignitatem vel in religione 
gradum prorepere. Si quem vero huius ambitus 
reum invenerit, graviter puniat et ad abbatem 
generalem deferat. Idem de abbate dicendum 
si, praeter consuetas et necessarias magnatum 
visitationes munerumque oblationes, vel quid 
novum introducere tentaverit, vel ipse ma- 
gnatum amicitias plus aequo captare deprehen- 
sus fuerit. 


Cap. VIII. — De fundatione monasteriorum 
et receptione hospitum, deque vitanda mo- 
nachorum vacatione. 


1. Nullum monasterium, nisi accedente con- 
sensu et benedictione episcopi et reverendissimi 
domini patriarchae, et de licentia abbatis ge- 
neralis atque hegumenorum, nobis a fundato- 
ribus aut patronis oblatum accipere debemus, 
vel de novo fundare possumus. Quisquis vero 
abbas, sive propria sive congregationis etiam 
monachorum auctoritate id fecerit, poenae gra- 
vioris culpae subiaceat in religione, si licentia 
tantum abbatis generalis et hegumenorum de- 
fuerit; et puniatur etiam ab episcopo et a re- 
verendissimo domino patriarcha, si absque ho- 
rum consensu id factum fuerit; omnesque mo- 
nachi, abbati consentientes, eidem poenae sub- 
jaceant: et actus monastici ibidem facti, ut 
novitiorum admissio ac professio, irriti et inanes 
declarantur. 

2. Illud vero solum monasterium fundare 
vel accipere, ut supra, nobis licet, in quo mo- 
nastica disciplina observari possit, et sufficiens 
monachorum numerus ali; idque vel ex an- 
nuis redditibus monasterio legatis, vel ex ter- 
rae fundo, de quo ex labore manuum vivere 
possint. 

3. Omne monasterium, quod monachi no- 
strae congregationis inhabitant, honesta clausura 
muniatur. Sic autem sit clausum, ut mulieribus 
cuiuscumque dignitatis aut ordinis nulla ratione 
pateat. 

4. Extra ipsius monasterii clausuram, vel in 
loco intra monasterium ad id destinato, hospi- 
tium erigatur, in quo hospites ad nos diver- 
tentes accipi possint: et mulieres quidem in 
loco valde remoto ac prorsus separato a Viris 
et a monasterio. Neque abbas, neque congre- 
gatio monachorum potest alicui, vel ecclesia- 
stico vel saeculari, cellam in ipso monasterio 
v2l ad breve tempus assignare, nisi in hospitio 
locus omnino defuerit, aut personae accipien- 
dae minime convenerit, ut cum episcopus aut 


416 


reverendissimus 


divertit. 
5. Nulli abbati aut oeconomo licebit mona- 


dominus patriarcha ad nos 


sterium aere alieno gravare absque inevitabili 


necessitate, nec vendere aut commutare, vel 
quovis modo alienare possessiones, fundos, aut 
annuos census, monasterio donatos aut acqui- 
sitos, sub poena depositionis ab officio, et in- 
habilitationis tam abbatis quam oeconomi et 
monachorum, si assensum ad hoc praebuerint, 
nisi obtenta prius facultate ab iis ad quos spe- 
ctat, et consensu abbatis generalis. 

6. Pecuniae exactae de redditibus monasteril, 
aut a benefactoribus monasterio donatae, non 
retineantur in manu cuiusquam, sed in arca 
statim reponantur sub duplici clave, quarum una 
sit penes abbatem, altera penes oeconomum. 
Item instrumenta fundorum monasterii, vel re- 
rum donatarum aut testamentorum clausulae, 
aut alia quaecumque documenta ad res tempo- 
rales monasterii spectantia, in publica forma 
redacta, in arca vel in archivio communi re- 
ponantur sub duplici clave, ut supra. 

7. Quaecumque monacho professo donantur, 
sive ex haereditate proveniunt, tam mobilia 
quam immobilia, omnia monasterio statim et 
sine dilatione applicentur; usus tamen aliqua- 
rum rerum, ut librorum, ei concedi poterit ex 
licentia abbatis: ita tamen, ut ex eo usu pau- 
pertas religiosa non laedatur, neque mur- 
muratio aut aemulatio in caeteris fratribus 
oriatur. 

8. Inventarium bonorum tam mobilium quam 
immobilium in omnibus monasteriis, fideliter 
et accurate descriptum, in archivio conservetur, 
et unum illius exemplar ad abbatem generalem 
mittatur. Item habeatur inventarium onerum 
sive obligationum erga fundatores et benefa- 
ctores tam vivos quam defunctos, quibus abbas 
satisfieri diligenter curet. 

g. Monasteria nostra ita sint invicem con- 
iuncta, ut monachi possint, abbatis generalis 
arbitrio, ex uno in alterum libere transferri, et, 
ubicumque is voluerit, ad tempus vel perpetuo 
collocari. Eius tamen prudentiae erit, ut non 
temere monachos sic transferat, sed habita ra- 
tione necessitatis monachorum et monasterio- 
rum, et consultis prius, si fieri poterit aut ex- 
pedire iudicaverit, abbatibus, qui debent ipsum 
de statu suorum monachorum ac monasterio- 
rum certiorem facere. Bona vero mobilia aut 
immobilia unius monasterii ad alterum nequa- 
quam transferantur; maxime si a fundatoribus 
ea fuerint certo loco assignata; sed quae mo- 
nachorum labore, vel ex haereditate consangui- 
neorum, aut donatione amicorum cuiquam eo- 
rum facta, ad monasterii redditus accesserint, 
iis poterit abbas generalis necessitatibus mona- 
steriorum indigentium prudenter subvenire: sic 
tamen, ut abbates occasionem inde non arri- 
piant monasteria sua negligenter administrandi. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


10. Si abbas experimento compererit, quem- 
quam suorum monachorum vel coeli inclemen- 
tiam ferre non posse, vel alia quacumque de 
causa communitati expedire, ut inde discedat, 
et ad aliud monasterium proficiscatur, de con- 
silio congregationis monachorum abbatem ge- 
neralem admoneat, qui illum pro sua prudentia 
ad aliud monasterium migrare iubebit. Si vero 
in longinqua regione fuerint, itaut abbas generalis 
consuli tempore opportuno nequiverit, tunc abbas 
de consensu congregationis monachorum mittere 
poterit monachum cum literis ad abbatem gene- 
ralem, qui illum in quodcumque voluerit mo- 
nasterium transferet. Sive autem ob infirmita- 
tem, sive ob pravos mores dimissus fuerit mo- 
nachus, omnia, quae ad iter mecessaria erunt, 
magna carilatis significatione subministrentur 
ab eo monasterio, unde dimittitur. Si vero in 
commodum et utilitatem alterius monasterii 
mittitur, illius sumptibus et expensis mittetur. 
Caveant tamen frequentes monachorum trans- 
lationes, ne monasteriis oneri sint; nec illas 
sine necessitate fieri permittant. 

11. Quemadmodum nulli monachorum licet 
decedere de monasterio, in quo per abbatem 
generalem collocatus est; ita nulli abbatum fas 
erit advenientem monachum recipere, nisi li- 
centia proprii abbatis, aut abbatis generalis in 
scriptis obtenta; alioguin, tam qui recepit, quam 
qui recipitur, poenam monachorum vagorum 
subeant arbitrio abbatis generalis. Si quis vero 
monachus a proprio abbate vel a-fratribus eius 
monasterii, in quo versatur, se iniuriam aut 
persecutionem pati affirmaverit, volueritque ab- 
batem generalem adire, non idcirco ei licebit, 
inconsulto eodem abbate generali, aut saltem 
abbate et congregatione monachorum sui mo- 
nasterii annuente, e monasterio proficisci; sed 
debet ad ipsum abbatem generalem scribere et 
licentiam ab illo primum obtinere, alias ab 
eodem abbate generali tamquam vagus pu- 
niatur. 

12. Nullus, etiamsi abbas fuerit, possit ire 
extra suam provinciam quocumque titulo vel 
praetextu, neque ad parentes, consanguineos 
vel affines, neque ullam peregrinationem, etiam 
sacram, suscipere, absque speciali licentia ab- 
batis generalis; meque ex uno monasterio ad 
aliud se transferre, etiam pro rebus proprii mo- 
nasterii, absque consensu congregationis mona- 
chorum; nisi monasterium, ad quod se confert, 
adeo vicinum sit, ut uno die ire ad illud et 
redire ad proprium monasterium valeat. Si quis 
abbas huic constitutioni contravenerit, ab abbate 
generali puniatur. Ceteri vero monachi non 
abbates, qui sine licentia abbatum suorum de 
uno monasterio in aliud pergunt, vel peregri- 
nalionem suscipiunt, in monasterio includantur 
arbitrio abbatis, qui ieiunium insuper illis ad 
tempus praescribat. 

13, Nulli tam monachorum quam abbatum 


ANNO MDGCCXLV. 


licebit ostiatim, aut per pagos sive per eccle- 
sias mendicare. Si tamen aliqua necessitas ur- 
gens suaserit aliquid petendum ab aliqua per- 
sona, id fiat religiose et modeste per monachos 
ab abbate designatos. Si vero per pagos vel 
Civitates propter gravem monasterii necessitatem 
mendicandum fuerit, id non fiat nisi ex licentia 
ab episcopo et reverendissimo domino patriar- 
cha in scriptis habenda. 


Cap. IX. —- De subiectione erga praelatos. 


1. Cum noster ordo in medio nationum hae- 
reticarum et infidelium versetur, atque ab uni- 
versalis Ecclesiae capite marium terrarumque 
Spatiis disiunctus sit, diligentissime curent abbas 
generalis, hegumeni et abbates monasteriorum 
atque provinciarum, eorumque vicarii, ne aut 
ex locorum distantia aut proximarum gentium 
consuetudine caritas atque devotio monachorum 
erga Sanctam Petri apostolorum principis co- 
thedram et Romanos Pontifices quoquo modo 
refrigescat; quin sedulo satagant, ut omnes 
monachi intelligant, obedientiam et obsequium 
erga Sedem Apostolicam Romanam esse velut 


nostrae religionis fundamentum et characterem, 


quo a ceteris Orientis nationibus Syri Maroni- 
tae se discerni voluerunt. Pretiosissimum itaque 
hoc maiorum nostrorum depositum custodire, 
summopere nitantur, et omni ope contendant, 
ut tum verbo, tum opere tales se esse palam 
et publice fateantur, quales eos esse oportet, 
qui officii sui et beneficiorum ab Ecclesia Ro- 
mana acceptorum haudquaquam immemores 
sunt. Et quoniam divino mandato iubemur, 
proximi etiam nostri salutem curare, diligen- 
tissime studeant, antiquorum nostrorum pa- 
trum, ac praesertim monachorum S. Maronis, 
qui pro catholica religione strenue decertarunt, 
vestigiis inhaerendo, occasionem captare ad 
orthodoxae fidei propagationem, et ad profe- 
ctuin nationum ab Ecclesia catholica dissiden- 
tium, inter quas versantur; neve earumdem 
desperent aut negligant conversionem, sed cum 
omni caritate et patientia, divino adiutorio 
freti, procurare illam opportune arguendo, in- 
crepando, obsecrando nitantur. 

2. Honorent quoque, post Summos Romanos 
Pontifices, matrem suam Antiochenam Eccle- 
siam, et reverendissimum dominum patriar- 
cham, toti nationi ordinique nostro ab eadem 
Romana Ecclesia praepositum: cui, tamquam 
patri, peculiari affectu et devotione addicti sint, 
eiusque decretis et constitutionibus omnibus, 
quae fidei catholicae aut Romanis Pontificibus 
non adversentur, pareant et obtemperent. No- 
men quoque eius post Romanum Pontificem 
tam in sacra liturgia quam in divinis officiis 
de more commemorent. In rebus dubiis et gra- 
vibus, quae ordinem nostrum concernunt, illum 
consulant. Antequam congregatio generalis fiat, 


Acta Grecori XVI. Vol, JID. 


417 


eius benedictio ab abbate generali petatur; post- 
quam facta est, electi abbas generalis et hegu- 
meni ipsum adeant, benedictionem accepturi: 
si Opera nostra in rebus ecclesiasticis aut tem- 
poralibus ad sedem patriarchalem Antiochenam 
spectantibus uti voluerit, paratos se exhibeant. 
Nullum cum ipso aut reliquis praelatis dissi- 
dium habeant; neque in rebus, ad eius sive 
praelatorum auctoritatem pertinentibus, se im- 
misceant, sed meminerint, se illius et praela- 
torum, in quorum dioecesibus versantur, ob- 
sequentissimos filios esse. Si quis huic regulae 
quoquo modo contravenisse compertus fuerit, 
severissime puniatur. 

3. Post reverendissimum dominum_ patriar- 
cham, episcopo loci debitum honorem et obse- 
quium deferant, eius quoque nomen in sacris 
diptycis recitantes. Sacramenta exteris non ad- 
ministrent, neque conciones ad illos habeant, 
aut catecheses faciant, aut ullum ministerium 
sacrum publicum obeant ad populum, sine 
expressa eius licentia. 

4. Episcopos, chorepiscopos , archipresbyte- 
ros et parochos, omnesque tam reverendissimi 
domini patriarchae, quam episcopi ordinarii 
ecclesiasticos ministros, quo par est, honore 
prosequantur. In eorum oOfficiis sese ne immi- 
sceant, neve sacram ullam functionem cum 
saecularibus vel erga saeculares exerceant, nisi 
iussu episcopi et beneplacito parochorum; cu- 
ram animarum perpetuam monachi ne gerant, 
neque etiam ad tempus in civitatibus sine li- 
centia reverendissimi domini patriarchae et epi- 
scopi ordinarii: in pagis vero ac praesertim 
in locis monasterio contiguis, possunt, si epi- 
scopus voluerit, ad tempus supplere absentiam 
vel defectum parochorum, sacramenta necessa- 
ria administrando, concionando et catecheses 
faciendo. 

5. Quomodo autem monachi cum principi- 
bus et potestitibus saeculi se gerere debeant, 
monet Apostolus, inquiens: Omnis anima po- 
testatibus sublimioribus subdita sit, non solum 
propter iram, sed etiam propter conscientiam ; 
nec tantum bonis et modestis, sed etiam disco- 
lis. Reddere autem iubemur omnibus debita; 
cui tributum, tributum; cui vectigal, vectigal ; 
cui timorem, timorem; cui honorem, honorem. 
Si quis igitur principum saecularium contigerit 
ad nostra monasteria divertere, maxime si fi- 
delis fuerit, omni honore illum prosequantur. 
In negotiis tamen magnatum nequaquam se in- 
gerent: nemo enim militans Deo, implicet se 
negotiis saecularibus; neque eorum aulas fre- 
quentent aut amicitias ambiant; multoque mi- 
nus eorum opera aut patrocinio adversus ec- 
clesiasticas potestates utantur. Si quid vero 
cum illis circa bona temporalia monasteriorum 
agendum aut transigendum erit, id ab abbate 
aut oeconomo sic fiat, ut religiosae humilitatis 
numgquam obliviscatur. Curent denique, quan- 


53 


418 


tum fieri poterit, ut monasteriorum fundi pos- 
sessionesque a tributis et vectigalibus immunes 
sint. 


Cap. X. — De tis, quae observari debent in 
exigenda ab abbatibus et reddenda a mona- 
chis ratione conscientiae. 


1. Cum huius regulae finis sit spirituale au- 
xilium monachorum, abbas summopere caveat, 
ne vitio suo eadem fratribus gravis et intole- 
randa fiat, atque ab eius observatione paulatim 
avertantur, cum magno suarum animarum atque 
ordinis detrimento. In hoc proinde casu se pa- 
trem exhibeat, adeo ut monachus ad ipsum 
cum filiali fiducia recurrere assuescat. 

2. Non est cogendus monachus, ut conscien- 
tiam suam abbati aperiat in iis rebus, de quibus 
confessus est aut confiteri debet apud sacerdo- 
tem. Omnia autem, quae abbati in hac materia 
revelantur, intelligat ea sibi sub secreto naturali 
dicta: quod tamen de iis dumtaxat intelli- 
gendum est, quae quis de se ipso suisque de- 
fectibus aut tentationibus abbati aperit; quae 
enim de aliis monachis denunciat, ea sub se- 
cretum non cadunt, nisi quoad personam de- 
nunciantis. 

3. Hoc secretum abbas cautissime servet, nec 
faciat quidquam ex notitia inde habita quoad 
res denunciantis, nisi expressam ab eodem ha- 
buerit facultatem. Si quis vero huius secreti 
fidem quovis modo fregisse convictus fuerit, 
denuncietur abbati generali, qui delinquentem 
severe puniet. Hinc abbas vel praefectus rerum 
spiritualium satagat, ut fratres intelligant poenas 
impositas fractioni praedicti sigilli, ut inde me- 
tum omnem deponant, et ad usum huius praxis 
promptiores reddantur. 

4. In domesticis exhortationibus ab abbate 
inculcetur tam sanctus et laudabilis mos a san- 
ctis patribus nostris inductus et alumnis suis 
maxime commendatus. Item eius necessitas et 
utilitas non solum ad privatum, sed etiam ad 
commune bonum spirituale ostendatur. 

5. Unusquisque igitur magna cum humilitate, 
sub sigillo secreti naturalis, aut quacumque 
ratione ei placuerit, totam animam suam ab- 
bati manifestam faciat, aperiendo defectus suos, 
cos praesertim quibus magis gravatur. Quos vero 
in fratribus suis deprehenderit defectus, eidem 
abbati revelet, ut congruum remedium aptare 
possit. 

6. Capita autem, quibus conscientiae pro- 
priae ratio reddenda erit, haec fere sunt, ex 
quibus cum ea retulerit quae ad plenam sui 
manifestationem dicenda putaverit, petat ab 
abbate, ut se ipsum interrogando iuvet ac sup- 
pleat, si quid esse iudicet quod ad maiorem 
ipsius monachi profectum opportunum esse vi- 
deatur : 

Primo: An vivat contentus iuxta suam vo- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


cationem et quomodo se habeat circa vota sub- 
stantialia religionis. 

Secundo: An sentiat aliquas animi pertur- 
bationes, tentationes molestas, et de facilitate 
seu difficultate et modo eis resistendi, et ad 
quos effectus vel peccata sit magis propensus 
et incitatus; et quomodo observet quae ex con- 
stitutionibus et regulis tum communibus tum 
officii sui ad ipsum pertinet. 

Tertio: Quomodo rebus spiritualibus sit af- 
fectus, quarum virtutum studio praecipue in- 
tentus, quantum temporis orationi tribuat, et 
num vocali, an potius mentali iuvetur; num 
in exercitio rerum spiritualium consolationem 
habeat, an vero contra, desolationem et vaga- 
tionem mentis patiatur; de fructu, quem ex 
sacra communione, confessione et aliis exerci- 
tiis spiritualibus percipiat ; de mortificationibus, 
poenitentiis et aliis quae faciunt ad spiritus pro- 
fectum, et in specie de praeparatione ad iniu- 
rias et alia molesta aequo animo ferenda. 

Quarto: De fratribus, et quomodo ex eo- 
rum conversatione proficiat in Domino, et an 
alicui sit plus familiaris quam aliis; an aver- 
sionem animi sentiat ab aliquo et an offensus 
sit in aliquo a quopiam, et quomodo sit affe- 
ctus erga omnes. 

Quinto: Num post ultimam rationem con- 
scientiae, quam reddidit, maiorem aut minorem 
fructum fecerit. 

7. Quod monachus cum abbate, idem prae- 
stare debet abbas cum aliquo ex monachis 
circa rationem conscientiae propriae redden- 
dam. 


Cap. XI. — De renovatione votorum. 


1. Ut firmius monastica disciplina retineatur, 
monachi nostri in die festo sancti patris An- 
tonii, die xvit mensis ianuarii, vota solemnia 
quolibet anno renovent, hoc modo: 

2. In congregatione monachorum una hebdo- 
mada ante festum sancti patris nostri Antonii 
abbas moneat omnes religiosos de futura voto- 
rum renovatione, ut unusquisque se praeparet 
ad confessionem sacramentalem in pervigilio 
festi vel ipso die faciendam, ubi, communione 
fratrum ac liturgia absoluta, congregentur omnes 
in locum a saecularibus separatum, in quo abbas 
faciat brevem adhortationem de votis mox re- 
novandis: deinde cantatis litaniis B. Virginis 
Mariae et recitatis secreto oratione dominica et 
salutatione angelica, ipse abbas flexis genibus 
coram altari legat clara voce sequentem for- 
mulam : 

« Ego N. N. renovo meam professionem mo- 
nasticam et promitto Deo omnipotenti, bea- 
tissimae Virgini Mariae, sancto patri nostro 
Antonio, et reverendissimo meo abbati gene- 
rali N. N. eiusque successoribus obedientiam , 
paupertatem et castitatem usque ad mortem 


ANNO MDCCCXLV. 


iuxta regulam et constitutiones nostras. Item 
promitto, me nullam dignitatem sive in ordine 
nostro monastico sive extra ambiturum vel po- 
stulaturum per me ipsum aut per alios, seu 
acceptaturum, nisi iussu superiorum >». 

Si sit abbas generalis, omittat ea verba, et 
reverendissimo meo abbati generali eiusque 
successoribus, et loco eorum dicat, et reveren- 
dissimo abbati generali pro tempore existenti. 

Tum surgens abbas ad latus dexterum altaris 
sedeat: mox alii monachi, iuxta antiquitatem 
suam in professione, eamdem formam renova- 
tionis votorum ex chartula sive libro in manibus 
abbatis existente, genuflexi ante ipsum abba- 
tem proferant. Quibus finitis, surgat abbas et 
omnibus aliis genuflexis, faciat absolutionem, 
dicens : 


Deus misereatur vestri, et dimittat debita 
vestra, et condonet peccata vestra, et perdu- 
cat vos ad vitam aeternam. 

Respondent: Amen. 

Abbas: Benedicat vos omnipotens Deus, Pa- 
ter et Filius et Spiritus Sanctus. 

Respondent: Amen. 


Cap. XII. — De monachis infirmis 
et decedentibus. 


1. Cum monachus graviter aegrotare coepe- 
rit, statim confiteatur abbati, vel confessario ab 
eodem deputato, et sacra communione reficia- 
tur, servata ad hoc hora magis conveniente, 
antequam cibum capiat, nisi infirmitas nimium 
urgeret. Nec ultra unum a gravi infirmitate 
diem confessio differri poterit, et, si fieri pot- 
est, etiam communio. Et statim praesentibus 
duobus vel tribus monachis, debet infirmus ab- 
bati vel oeconomo revelare bona omnia, quo- 
rum usum habuit, nec in inventario descripta 
sunt. Alioquin si, monitus ab abbate, omnia, 
quae supra dicta sunt, facere detrectaverit, at- 
que illum mori contigerit, ecclesiastica sepul- 
tura privetur et suffragiis divinis. Si vero tem- 
poralium bonorum administrationem habuerit, 
postquam coeperit graviter aegrotare, et maxime 
si nulla sit spes salutis, abbas cum duobus aut 
tribus testibus monachis omnia illius reposito- 
ria visitet, et faciat debitum inventarium. Sique 
necessitas postulaverit, eius ministerium alteri 
tradat, donec infirmus convalescat vel moriatur. 
Idem de abbate infirmo dicendum, sive abbas 
monasterii sit, sive hegumenus, sive etiam ab- 
bas generalis. Quaecumque autem in cella mo- 
machi post eius obitum reperta fuerint, mona- 
sterio applicentur. 

2. Diligens cura infirmorum habeatur, eisque, 
secundum infirmitatis indigentiam, et secundum 
medicorum consilium, provideatur de omnibus 
necessariis ; et aliquis religiosus ac pius mona- 
chus, non aliunde occupatus, eis specialiter 


419 


assignetur, qui sciat, possit et debeat mini- 
strare. Cumque horas canonicas gravati morbo 
per se ipsos recitare non possint, tunc, si sus- 
tinere possunt, dicantur coram eis ab aliquo. 

3. In quolibet monasterio, ubi commode 
fieri poterit, segregetur locus pro infirmis, et- 
iam cum oratorio ubi singulis diebus missa 
celebretur, si quis sit infirmus qui eam audire 
possit. 

4. Item in ecclesia monasterii decenter et 
honeste conservetur sacrosancta Eucharistia pro 
monachis et familiaribus nostris, in casu ne- 
cessitatis eis porrigenda. 

5. Item oleo benedicto infirmum ungat ab- 
bas vel eius vicarius iuxta ritum sacrae lam- 
padis sive Extremae Unctionis. Et habeantur 
in quolibet monasterio libri rituales tam pro 
Eucharistiae administratione, quam pro Ex- 
trema Unctione et pro commendatione animae 
et exequiis. 

6. Nullus monachorum permittatur uti scien- 
tia medicinae tam pro monachis quam pro 
saecularibus, nisi in dicta scientia sit sufhi- 
cienter instructus, et dispensationem a legiti- 
mis superioribus habeat: idque sine periculo et 
scandalo et sine mercede, sed ex sola caritate 
faciat. 

7. Abbas monasterii obitum cuiusque mo- 
nachi in suo monasterio decedentis sine dila- 
tione abbati generali et abbatibus ceterorum 
monasteriorum denunciet per epistolam ency- 
clicam, ut pro mortuo fiant suffragia; nempe, 
in monasterio in quo monachus obierit, fiant 
exequiae more solito et missa solemnis, et unus- 
quisque sacerdos dicat tres missas, et quilibet 
non sacerdos ter psalterium orationum domi- 
nicarum et salutationum angelicarum, item 
dicatur pro eo missa solemnis in die quadra- 
gesimo obitus et in anniversario: in reliquis 
vero monasteriis una missa dicatur a quolibet 
sacerdote, et unum psalterium orationum do- 
minicarum et salutationum angelicarum a non 
sacerdote. Pro abbate vero generali et unoquo- 
que ex quatuor hegumenis, idem fiat in toto 
ordine quod fit in monasterio in quo monachus 
moritur; idque intelligendum est de illis etiam, 
qui aliquando munere abbatis generalis et he- 
gumenorum functi sunt, etiamsi tales non fue- 
rint cum mortui sint. Hunc autem missarum 
et orationum numerum, quem supra expressi- 
mus, augere vel diminuere poterit congregatio 
generalis pro maiori vel minori monachorum 
numero. 

8. Audita morte summi Romani Pontificis 
vel reverendissimi domini patriarchae nostri, 
fiant exequiae solemnes in singulis monaste- 
riis, ut unusquisque sacerdos dicat unam mis- 
sam, et non sacerdos centum quinquaginta Pa- 
ter noster et Ave Maria, quod est integrum 
psalterium precum. Idem fiat pro episcopo in 
monasteriis, quae in eius dioecesi sunt, et pro 


420 
benefactoribus insignibus in monasterio cui be- 
nefecerunt. 

In omnibus coemeteriis nostris monachi 
a saecularibus semoti sepeliantur in habitu, 
quem gessere, sive professorum vel novitio- 
rum. 

10. Bis in anno fiat commemoratio pro omni- 
bus monachis defunctis nostri ordinis: bis quo- 
que pro parentibus, affinibus et amicis mona- 
chorum et pro omnibus, qui in coemeteriis 
nostri ordinis sepulti sunt; et bis pro benefa- 
ctoribus, et pro illis qui literas fraternitatis or- 
dinis nostri habuerunt. Semel scilicet mense 
novembri et semel ante initium ieiunii quadra- 
gesimalis. In utraque commemoratione dicatur 
in unoquoque monasterio missa solemnis, et 
quilibet sacerdos dicat unam missam, et non 
sacerdos psalterium precum. 


Cap. XIII. — De eremitis et inclusis. 


1. Quoniam patres nostri non modo coeno- 
biticam vitam, sed etiam eremiticam coluere, 
nobisque tradidere; ideo vestigiis eorum inhae- 
rentes, decernimus, fas esse unicuique monacho 
professo, post exactum tamen a professione mo- 
nastica quinquennium, et petita prius obtenta- 
que ab abbate licentia, in cellam a communi 
aliorum monachorum consortio semotam, clau- 
stro tamen munitam, secedere ad tempus vel 
in perpetuum, prout ipsi abbati et congregationi 
monachorum visum fuerit; ubi orationi et spi- 
ritualibus exercitationibus vacet; et, si firmo 
corpore fuerit, agellus ei colendus tradatur, vel 
illud manuum opus exerceat, quod utile fuerit 
et conveniens. Probet autem abbas spiritum 
monachi, antequam illi dictam licentiam con- 
cedat, ne quid diabolicae fraudis in huiusmodi 
secessu subrepat. 

2. Minus quam duo non sint apud mona- 
sterium eremitae, iique in duabus cellis sepa- 
ratis, neque plus quam tres, in totidem cellis. 
Quod si monasterium frequens sit, et voluerint 
plures quam tres monachi vitam eremiticam 
colere, tunc bini bini eremitae separatim ab 
aliis in sua quisque cella manebunt; et alter 
alteri eremita ministrabit in rebus spiritualibus 
et temporalibus, eadem omnino ratione, quae 
a regula et constitutionibus. praescribitur coe- 
nobitis erga socios; idque, si ambo vel unus 
eorum sacerdos fuerit; mam sacram liturgiam 
et sacramenta confessionis et communionis eo- 
dem modo in oratorio privato frequentabunt , 
quo frequentantur a monachis in ecclesia mo- 
nasterii, Si vero ambo-non sacerdotes fuerint, 
id praestare debebunt in ecclesia monasterii, ad 
quam pro rebus spiritualibus convenient certis 
horis, certisque diebus; tum ad cellas suas ab- 
ibunt. In festo autem Paschatis Resurrectionis 
et in festo Nativitatis Domini, debent omnes 
eremitae, tam sacerdotes quam non sacerdotes, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


| ad ecclesiam monasterii accedere, ibique divi- 


num officium cum monachis celebrare, et mis- 
sam dicere vel audire; tum, si voluerint, pot- 
erunt in communi refectorio cibum sumere; 
alioquin, peractis divinis officiis et salutato ab- 
bate, in cellas suas pergent. 

3, Curet abbas monasterii, quae circa illos 
aguntur, perspecta habere, et invigilet, ne prae- 
textu eremiticae vitae, otio se dent, aut aliud 
faciant, quam quod huiusmodi institutum po- 
stulat. Assignet praeterea unum ex monasterio, 
qui temporibus suis victum, potum, vestitum 
et omnia necessaria inclusis sive eremitis sub- 
ministret. 

4. Semel in anno per decem aut octo dies 
tenentur monachi omnes in cellas suas a com- 
muni aliorum consortio secedere, et spiritualibus 
exercitationibus vacare: idque sive ante Nativi- 
tatem Domini sive ante dominicam Palmarum. 
Provideat autem abbas, ut secessus huiusimodi 
inter monachos sic distribuatur, ut nullum vitae 
communi aut necessariis monasterii ministeriis 
detrimentum inferatur. 


Cap. XIV. — De monialibus. 


1. Monialium curam ordo noster non sus- 
cipiat, nisi de consensu reverendissimi domini 
patriarchae et episcopi dioecesani in scriptis 
habendo; eoque habito, regimen earum ad ab- 
batem generalem immediate pertinebit, qui il- 
larum post reverendissimum dominum patriar- 
cham et episcopum visitator ordinarius erit, et 
gubernator et director; et ad eum spectabit eis 
providere de patribus spiritualibus seu confes- 
Sarlis, tam ordinariis quam extraordinariis; et 
ipse etiam poterit earum cOnfessiones per se 
ipsum audire, si voluerit, et visitatorem aliquem 
ex monachis nostrae congregationis substituere, 
si impeditus fuerit. 

2. Si plura fuerint monialium monasteria, 
nullam ab invicem dependentiam habebunt, nec 
unius abbatissa alteri praeesse poterit, sed unum- 
quodque a sua abbatissa administrabitur, et 
omnibus abbatissis praeerit abbas generalis, ut 
modo dictum est. Poterunt tamen moniales ex 
uno monasterio in aliud ob urgentem necessi- 
tatem transferri, modo adsit consensus duarum 
saltem partium monialium ad quas transfertur, 
et episcopi illius loci. 

3. Nulla virgo a parentibus aut aliis coacta 
vel seducta recipiatur in monasterio, nullaque 
habitu monialium induatur, absque licentia ab- 
batis generalis, et nisi ex consensu seu suffragiis 
plusquam medietatis monialium. Habeat autem 
eas omnes respective conditiones quae in no- 
vitiis monachis iuxta constitutiones nostras re- 
quiruntur, Sitque sexdecim annos nata, cum 
novitiatum incipit, neque annum aetatis qua- 
dragesimum quintum excedat. Profiteri autem 
non poterit ante completum biennium novitia- 


ANNO MDCCCXLV. 


tus. Si qua vero novitia in aetate legitima 
constituta, probationis annum nondum expleto, 
ob infirmitatem ab hoc saeculo migratura , 
pro consolatione animae suae ad habitum 
professarum admitti desideraverit , coram ab- 
batissa et monialibus ab abbate generali vel 
ex eius commissione ab aliquo sacerdote mo- 
nacho admitti poterit ad probationem facien- 
dam. 

4. Non multiplicentur novitiae vel moniales 
ultra numerum earum, quae ex redditibus pro- 
priis monasteriis vel ex consuetis eleemosynis 
commode possint sustentari. Nihil vero pro 
earum receptione in novitiatu vel professione 
a monasterio exigatur, excepto vestitu novitia- 
rum; et quando vestiendae erunt habitu novi- 
tiarum vel habitu professarum, id fiat in ec- 
clesia monasterii coram abbatissa et monialibus, 
in manibus abbatis generalis, praevio consensu 
episcopi, vel in manibus ipsius episcopi, mo- 
nito prius abbate generali. 

5. Velum consecrationis nulli monialium 
detur, nisi ab episcopo, idque virginibus qui- 
dem anno aetatis quadragesimo. Viduis vero, 
anno sexagesimo: nec nisi expletis saltem quin- 
que annis post emissam professionem. Sic 
autem velatae reliquis non velatis, excepta ab- 
batissa, praecedant et veli forma distinguantur. 

6. In electione abbatissae omniumgue offi- 
cialium, moniales professae, quae duos inte- 
gros post professionem annos in monasterio 
egerunt, suffragia ferant coram abbate generali 
vel eius substituto et coram eo cui de iure 
competit. Et quoad aetatem eligendae, ser- 
vetur dispositio iuris canonici: eaque debet 
esse, quae annos saltem quinque post emis- 
sam professionem in monasterio laudabiliter 
vixerit. Reliquae vero officiales, post exactum 
a professione biennium, omnium officiorum 
capaces sint. 

7. Nulla abbatissa vel officialis ultra trien- 
nium in eadem dignitate vel officio manere pot- 
est aut confirmari, nisi a dignitate vel officio 
per integrum triennium vacaverit, nisi necessitas 
ad petendam dispensationem a reverendissimo 
domino patriarcha coegerit: nullaque monialis 
succedere poterit in eodem officio alteri sorori 
germanae, neque in electionibus officialium , 
praeter duas sorores, tertia vel quarta suffra- 
gium habere potest. 

8. Moniales omnes vitam communem servent, 
omni vitio proprietatis penitus ablato. Curet 
proinde abbatissa, ut omnibus de necessario 
victu, vestitu ceterisque aequaliter et sine ulla 
distinctione provideatur. 

g. Quoad orationem vocalem et mentalem, 
et sacramenta confessionis et communionis, et 
quoad missam audiendam, rationem reddendae 
conscientiae, silentium, lectionem ad mensam, 
et ceteras regulas sive constitutiones, omnia 
observentur a monialibus, quae monachis prae- 


421 


scripta sunt: debeant enim in choro temporibus 
suis horas canonicas cantare, abbatissa seu vi- 
caria praesidente; orationi mentali per semiho- 
ram in die vacare; peccata sua sacerdoti desi- 
gnato semel quavis hebdomada confiteri; Eu- 
charistiam diebus dominicis et festis suscipere 5 
missam quotidie audire; feria sexta et quarta 
post vespertinum officium in cellam suam se- 
cedentes, manibus in crucis figuram extensis, 
psalmum Miserere quinquies recitare; non ta- 
men abbatissae, sed sacerdoti confessario ratio- 
nem conscientiae suae reddere, idque satis erit 
si semel in hebdomada fiat; silentium in ec- 
clesia, in mensa, et a completorio ad tertiam 
horam diei sequentis diligenter observare; in 
communi mensa lectionem libri spiritualis re- 
citare; omnes denique regulas et constitutiones 
observare, quae earum sexui et statui non re- 
pugnant. 

10. Operi quoque manuum assuescant, quod 
nimirum monasterio et sororibus utile sit; of- 
ficia autem pro monialium viribus abbatissa 
et sorores in electione officialium sic distribuant, 
ut quae nimium laboriosa sunt, ter vel quater 
in anno mutare possint et.debeant; alioquin 
abbas generalis, si quae oriantur contentiones 
vel murmurationes inter sorores de gravamini- 
bus officiorum, auctoritate sua providere pot- 
erit, omniaque officia praeter abbatissae solius 
dignitatem mutare; abbatissam autem neque 
sorores omnes, neque abbas generalis ante ex- 
pletum triennium deponere poterit absque epi- 
scopi aut reverendissimi domini patriarchae li- 
centia. 

11. Confessarius monialium eligatur ab ab- 
bate generali, qui sit sacerdos gravis, bonae 
famae et provectae aetatis, nec audeat ingredi 
earum monasterium, nisi urgente necessitate, 
et ob gravem alicuius infirmitatem, et nunquam 
solus, sed cum socio, viro probo et maturae 
aetatis, qui ab eius latere non recedat, itaut 
semper alter ab altero videatur; nec ingredia- 
tur, nisi cum stola super habitum monasticum, 
nec aliquam monialem visitet aut alloquatur , 
sed ab abbatissa vel eius vicaria, una cum dua- 
bus aliis monialibus, ducatur cum socio ad cel- 
lam eius, quae peccata sua confiteri vel sacra- 
menta Eucharistiae et Extremae Unctionis reci- 
pere debet. Reliqua sacramenta a proprio con- 
fessario recipiant in ecclesia monasterii; curan- 
dumque, ut inducatur receptus mos, ubi nec- 
dum inductus est, ut nimirum moniales ex 
patente ad hunc dumtaxat finem fenestrella com- 
municent, quae, peracta communione, claudenda 
erit, clavisque ab abbatissa custodienda. Con- 
fiteantur autem per interpositas crates; horas 
vero canonicas ex choro decantent cratibus 
munito. 

12. Curabit abbas generalis, ut quovis trien- 
nio confessarius ordinarius mutetur et alter in 
eius locum succedat. Quolibet autem anno ipsis 


422 


monialibus extraordinarius confessarius quater 
exhibeatur, qui omnium confessiones audire 
possit. 

13. Nisi in monasterio sint, quae alias mo- 
niales legere, scribere et horas canonicas can- 
tare, docere possint, ipse confessarius, extra 
ostium monasterii sedens, id praestare poterit, 
quatuor saltem monialibus praesentibus. 

14. Etsi curandum sit, ut moniales extra septa 
monasterii nunquam egrediantur, quia tamen 
id ubique commode obtineri non potest, curent 
saltem, ut ad possessiones monasterio contiguas, 
ad quas pro necessitatibus monasterii exire co- 
guntur, nisi binae, ternae aut quaternae non 
procedant, nec ullum virum quovis praetextu 
_ibi versari, vagari, aut illinc transire: permit- 
tant; idque abbas generalis et confessarius ab 
ipso deputatus, qui in loco a monialibus pror- 
sus separato et aliquantulum remoto domici- 
lium cum socio habebit, apud episcopum et 
reverendissimum dominum patriarcham diligen- 
ter provideat. Si quid vero in dictis possessio- 
nibus aut etiam intra monasterium faciendum 
erit, quod operarum ministerium requirat, id 
praesente confessario cum socio et semotis mo- 
nialibus fiat. Ad visitandas autem vicinas sae- 
cularium vel monachorum ecclesias vel quas- 
libet ecclesiasticas aut saeculares personas, e 
monasterio exire nullatenus permittantur, nisi 
parentes sint vel affines usque ad tertium gra- 
dum, quos graviter decumbere contigerit; ad 
illos enim, si in vicinia habitent, accedere 
poterunt, modo tamen sint ternae vel quater- 
nae, nec ibi prandeant, aut cenent, aut perno- 
ctent. 

15. Semel in anno, per se ipsum vel per 
substitutum ‘sacerdotem monachum, abbas ge- 
neralis visitet monasterium monialium, et in- 
quirat de observantia monastica deque ceteris 
quae ad moniales monasteriumque spectant. 
Caveat tamen, quoad fieri poterit, ingressum 
monasterii, idque nisi urgente causa non ficta; 
sique fecerit, unum vel duos socios secum te- 
stes adhibeat. 

16. Nullus ex monachis, etiamsi hegume- 
nus vel abbas fuerit, praeter eos qui ab abbate 
generali ad regimen spirituale monialium de- 
putati sunt, poterit ad monasterium earum ac- 
cedere, vel missam in earum ecclesia audire 
aut celebrare, vel illas alloqui aut ad eas scri- 
bere, sive literas et munera ab iis accipere, sub 
poena gravis culpae; neque moniales possunt 
ad quemquam monachum, praeter abbatem 
generalem et confessarium actualem, literas 
scribere aut ad colloquium admittere. Quae- 
cumgue in hoc deliquisse deprehensae fuerint, 
severe puniantur. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


PARS TERTIA 


Cap. I. — De communi regula abbatum 
et superiorum. 


1. Cum abbatum eorumque omnium qui ad 
regimen aliquod in nostro ordine assumuntur, 
officium sit commune totius ordinis bonum 
procurare, nec vires eorum ad tantum onus 
ferendum sufficere certum sit, in primis divi- 
nam opem ipsi implorare non desinant, idque 
potissimum facient cum necessitas occurrerit. 
Deinde noverint, se ad laborem et sollicitudi- 
nem magis, quam ad honorem assumptos esse, 
meminerintque se exemplo bonorum operum 
debere fratribus praeire. Communes itaque re- 
gulas ipsi accurate servent, et particularia in 
cibo, indumentis et aliarum rerum usu, quan- 
tum fieri potest, devitent. 

2. Calleant rationes officii sui, et ex frequenti 
constitutionum tam privatarum suarum quam 
communium, aliorumque officialium sibi subie- 
ctorum, lectione intelligant, non temere et pro 
suo arbitrio rem sibi agendam esse, sed ex prae- 
scripto regulae, constitutionum et receptaruam 
consuetudinum regendum ordinem fratresque 
gubernandos. Quare receptos mores et a supe- 
rioribus vel decessoribus suis approbatos, ser- 
vent ac servari faciant, nec mutare vel abro- 
gare valeant, inconsulta superiore potestate ; ipsi 
vero nullos, nisi superiore approbante, intro- 
ducant. 

3. Caveant, ne familiaritate atque indulgen- 
tia cum quibusdam alios offendant, aut occa- 
sionem offensionis quoquo modo in hac parte 
praebeant; neque alienum ab aliquo animum 
ostendant, sed erga omnes “aequaliter et sine 
personarum acceptione se gerant. 

4. Dent operam, ut omnibus fratribus cum 
omni sollicitudine invigilent, eosdemque ab 
iis, quae nocere possint, domi et foris defen- 
dant, tum praeveniendo, tum etiam, si quid 
mali acciderit, remedium adhibendo, itaut in 
omnibus honori et famae tum fratrum singu- 
lorum tum ordinis totius consulatur. 

5. Efficiant ut, secum vel cum aliis a se de- 
putatis, de propria conscientia statis tempori- 
bus fratres tractatum habeant, nec spiritualium 
collationum consuetudinem negligant, sed cre- 
bro et magna cum caritatis significatione allo- 
quantur subditos, eorumque necessitatibus non 
corporis tantum, sed multo etiam magis ani- 
mae, paterno affectu prospiciant. Quem vero 
intelligent gravi aliqua tentatione pulsari, eius 
peculiarem curam non solum per se, sed etiam, 
si necesse. fuerit, per alios gerant; caveantque, 
ne remedium differendo, difficiliorem morbi cu- 
rationem faciant. 

6. Quamvis in virtute obedientiae iubere pos- 
sint, nonnisi rarissime et gravi urgente causa 
id faciant. 


ANNO MDCCCXLV. 


7. In correctionibus et poenitentiis iniungen- 
dis caveant iracundiae aut alterius pravae affe- 
ctionis speciem; sed personarum dispositionem 
considerent , aedificationis universalis et parti- 
cularis illarum rationem habentes. Nisi autem 
prudentia rebus particularibus adhibenda aliud 
dictaverit, in correctionibus procedendum erit 
hoc ordine, ut qui peccant, primo in caritate 
et dulcedine admoneantur; secundo in caritate 
quidem, sed eo tamen modo, ut eis confusio 
et robur iniiciatur; tertio, amori ea quae ti- 
morem incutiant, si opus erit, adiiciantur. De 
publicis vero defectibus publica debet esse poe- 
nitentia. 

8. Sic regimini aliorum tum spirituali tum 
etiam temporali incumbant, ut nihil de virtutum 
exercitationibus, propriaeque salutis cura remit- 
tant. Omnia igitur, quae ad religiosam perfe- 
ctionem spectant, monachisque erga abbates et 
superiores exercenda praecipiuntur, ut puta red- 
dendae conscientiae ratio, recessus a communi 
aliorum consortio per aliquot dies spiritualium 
meditationum causa, et cetera huiusmodi; ea 
ab ipsis abbatibus et superioribus facienda in- 
telliguntur. 


Cap. II]. — De regimine et de ordine 
atque praeeminentia abbatum. 


1. Cum dudum, Dei favente gratia, ex plu- 
rium monasteriorum ordinis sancti patris nostri 
Antonii unione congregatio nostra in Domino 
coaluerit, cumque in omni bene constituto ho- 
minum coetu necesse sit esse aliquem, vel etiam 
plures, qui boni universalis curam gerant, prae- 
ter eos qui certis provinciis et particularibus 
monasteriis praesunt, eligendus est abbas gene- 
ralis, qui hunc sibi finem constituat, ut universa 
congregatio monachorum bene gubernetur, con- 
servetur et augeatur. 

2. Quare potestas abbatis generalis summa 
erit, et ad omnes et per omnia pro sacrorum 
canonum dispositione nostrarumque constitutio- 
num praescripto extendatur. 

3. Is porro ad triennium instituendus est, 
quo expleto, nisi a congregatione generali ad 
alterum triennium confirmetur, officium conti- 
nuo dimittat. 

4. In subsidium vero regiminis generali ab- 
bati, ineam quam diximus amplitudinem, com- 
missi, eligendi erunt in congregatione -generali 
quatuor hegumeni, quorum officium pariter ad 
triennium durabit, nisi ab eadem congrega- 
tione generali ad alterum triennium confir- 
mentur. 

5. Singulis autem provinciis et monasteriis 
abbates praeficiantur, quorum potestas etiam 
expleto ut supra triennio cessabit. 


423 


6. Quamobrem quolibet triennio congregatio 
generalis cogenda est, ad quam vocandi ab ab- 
bate generali erunt, praeter quatuor hegumenos 
supramemoratos, omnium provinciarum et mo- 
nasteriorum abbates atque officiales maiores et 
quotquot officio generalis, hegumeni et abbatis 
defuncti sunt, modo non fuerint ob aliquos 
defectus depositi. 

7. Huius generalis congregationis potestas in 
ordine nostro suprema est, generalemque abba- 
tem et hegumenos confirmare, atque etiam, si 
opus fuerit, deponere potest. 

8. Congregatio hegumenorum singulis saltem 
semestribus ab abbate generali et quatuor he- 
gumenis habeatur, eiusque potestas omnes et 
omnia contineat, salvis tamen generalis congre- 
gationis decretis. 

g. Quolibet anno congregatio provinciae ab 
abbate eiusdem provinciae et reliquis abbatibus 
monasteriorum subiectorum'!, eiusque potestas 
in provincia summa est, salvis decretis abbatis 
generalis et congregationum supramemoratarum, 

10. Quolibet saltem mense congregatio mo- 
nachorum ab abbate monasterii et sacerdotibus 
professis, quos abbas generalis ei consultores 
assignaverit, fiat, elusque potestas in monasterio 
summa est, salvis decretis congregationum an- 
tedictarum, iisque omnibus, quae abbas gene- 
ralis vel abbas provinciae ordinaverit. 

11. Praeeminentia abbatis generalis excedit 
omnes aliorum officialium gradus, itaut ceteris 
omnibus et loco et ordine praecedat. Post hunc, 
quatuor hegumeni pro sua quisque electionis 
prioritate, si presbyteri omnes sint, vel digni- 
tate, si quis eorum presbyter et alius non pre- 
sbyter sit, primum in consessibus et suffragiis 
ferendis locum tenent; secundum? hegumenos 
vero abbates provinciarum, deinde abbates mo- 
nasteriorum, iuxta uniuscuiusque monasterii di- 
gnitatem}; tum ii, qui officio abbatum vel he- 
gumenorum functi sunt, eodem ordine, ut su- 
pra; demum monachi professi, servata inter eos 
sacerdotii dignitate et professionis prioritate. 

12. Si quando autem contigerit, ut eligatur 
vicarius abbatum aut hegumenorum, is locum 
illius tenebit, cuius vicariam potestatem gerit, 
ut puta vicarius abbatis generalis primum lo- 
cum ante omnes hegumenos; et sic de vicario 
hegumenorum et abbatum provinciarum atque 
monasteriorum. Reliquorum vero officiorum, 
ut secretarii congregationum antedictarum, socii 
abbatum vel hegumenorum, procuratoris gene- 
ralis, aut provinciae sive monasterii, et reliquo- 
rum, non alia ratio habebitur, quam prioritatis 
sacerdotii et professionis. 


1 Supple babeatur vel fiat. 


2 Videtur deesse praepositio post. 


424 
Cap. Il]. — De abbate generali. 


1. Abbas generalis, cum totius ordinis curam 
habere debeat, a toto ordine in congregatione 
generali eligendus erit. Is autem ex eorum nu- 
mero esse debet, qui diu in ordine et lauda- 
biliter vixisse perspecti sunt; cui proinde. nec 
desit eximia probitas, nec amor erga ordinem, 
nec idonea doctrina, nec ad sustinendum tan- 
tum onus animi corporisque firmitas: qui de- 
mum nullum ex iis impedimentis habeat, quae 
infra cap. De electionibus recensentur. 

2. Cum vero canonice electus et fuerit in 
sua dignitate legitime confirmatus, omnimodam 
potestatem habet in ordine nostro ad normam 
regulae et constitutionum. 

Ad eius itaque auctoritatem pertinet: 

Primo, praeesse toti ordini, hegumenis, ab- 
batibus et monachis omnibus, nisi quando in 
eadem congregatione generali de ipsius causa 
pertractandum sit, ut infra de depositionibus 
abbatum dicetur. 

Secundo, in omni congregatione, etiam ge- 
nerali, suffragium abbatis generalis habet prae- 
rogativam praelationis et praecedentiae, ubi suf- 
fragia fuerint paria. 

Tertio, per se vel per alium potest praesi- 
dere omnibus congregationibus, visitare omnia 
monasteria , et quemlibet monachum de pro- 
vincia ad provinciam, vel de monasterio ad 
monasterium transferre, exceptis hegumenis et 
abbatibus, omnibusque officialibus, qui in con- 
gregatione generali aut hegumenorum instituti 
sunt, quos ab uno loco in alium transferre non 
poterit inconsulta congregatione hegumenorum. 

Quarto, per se vel per abbates provinciae aut 
monasteriorum ad habitum recipere potest qui 
ad institutum idonei videbuntur; potest etiam 
eosdem dimittere , si facta probatione minus 
idonei reperti fuerint. 

Quinto, ab omnibus abbatibus sive provin- 
clarum sive monasteriorum, eorumque vicariis 
aut procuratoribus, ceterisque officialibus, pot- 
est rationes exigere, sibi vel aliis reddendas, de 
commisso illis officio aut regimine tum spiri- 
tuali tum temporali. 

Sexto, audire potest ac decidere causas o- 
nium abbatum aut monachorum ad se appel- 
lantium a gravamine superiorum vel aequalium 
vel inferiorum. 

Septimo, consulta congregatione hegumeno- 
rum, recipere potest ad ordinem omnes mo- 
nachos fugitivos sive apostatas, et tam cum 
illis quam cum aliis monachis, qui contra re- 
gulam sive constitutiones quocumque modo 
peccaverint, misericorditer dispensare super poe- 
nitentiis, sive partem poenitentiae sive totam 
etiam remittendo, prout ad eorum salutem con- 
ducere in Domino iudicaverit; potest etiam 
poenitentias, quae ad satisfactionem quorum- 
cumque defectuum convenire videbuntur, iniun- 


ACTA GREGORY PP. xvi. 


gere, habita ratione personarum et aliarum cir- 
cumstantiarum, quarum consideratio eius cari- 
tati, cum prudentia coniunctae, committitur, 
ita ut rectitudinem et severitatem cum benigni- 
tate et mansuetudine misceat, et eo modo se 
gerendo, ut, etiam qui corripiuntur, hoc ipsum 
agnoscere faterique compellantur. 

Octavo, potest locum et vocem his, qui ami- 
serunt, restituere, et inhabiles habilitare ad of- 
ficia et gradus, nisi commiserint tales culpas, 
aut defectus tales haberent, quorum dispensatio 
per constitutiones congregationi generali et hegu- 
menorum, aut per sacros canones episcopo vel 
reverendissimo domino patriarchae reservetur. 

Nono, potest congregationem generalem, et- 
jam ante praescriptum tempus, conyocare ex 
causa rationabilia, vel post exactum terminum 
differre in aliud tempus usque ad biennium 
vel triennium, consultis tamen hegumenis, et 
habita facultate a reverendissimo domino pa- 
triarcha. Item dicendum de congregatione he- 
gumenorum, quam ipse solus convocare potest, 
quoties de rebus agendum est illius auctoritatem 
exigentibus. 

Decimo , potest constituere et destituere , 
quando videbitur sibi expedire, procuratorem 
apud Sedem Apostolicam Romanam, et alte- 
ram apud sedem Antiochenam, -qui causas or- 
dinis nostri, nomine ipsius abbatis generalis, 
pertractet. 

Undecimo, potest etiam et debet vicarium 
suum generalem nominare et eligere, qui ipsius 
e vivis erepti vel legitime impediti vices gerat, 
tum in regimine totius ordinis, tum in congre- 
gatione hegumenorum, aut etiam generali, us- 
que ad novi abbatis electionem ; is autem vi- 
carius semper debet esse primus ex quatuor 
hegumenis ; cumque contigerit, abbatem gene- 
ralem, ut supra, e vivis decedere aut legitime 
impediri, tunc hegumenis ipsis fas esto quin- 
tum hegumenum eligere, qui locum quarti te- 
nebit, cum primus, ut dictum est, tamquam 
abbatis generalis vicarius habendus sit. 

Duodecimo, penes abbatem generalem est 
omnis facultas agendi quosvis contractus em- 
ptionis aut venditionis quorumlibet bonorum 
temporalium, tam mobilium quam immobi- 
lium, omnium monasteriorum in eorumdem 
utililatem et bonum; item, nova si offerantur 
monasteria, acceptandi ex consilio hegumeno- 
rum et consensu episcopi ac reverendissimi do- 
mini patriarchae; alienare autem, aut omnino 
dissolvere monasteria non poterit, sed tantum 
ad tempus suspendere, constituto prius oeco- 
nomo, idque de consensu congregationis hegu- 
menorum. De iis vero, quae ordini nostro re- 
linguuntur, si dominus certum monasterium 
aut determinatum pium opus non designave- 
rit, poterit abbas generalis disponere, prout ex- 
pedire ad communem ordinis utilitatem iudi- 
caverit. 


ANNO MDCCCXLV, 


Decimotertio, sicut ad abbatem generalem 
pertinet ut ordinis constitutiones ubique ser- 
vandas curet, ita ad eumdem spectat non modo 
easdem constitutiones interpretari, quando du- 
bium aliquod occurrerit , sed etiam, ubi opus 
est, in iis quae accidunt, ex iusta et legitima 
causa cum aliquibus dispensare, regulae “finem 
intuendo, qui alius non est quam maius Dei 
obsequium, et illorum, qui hoc institutum sus- 
ceperunt, utilitas et profectus. Non est autem 
censendum, eum dispensare, nisi expressam 
constitutionum mentionem faciat in quibus dis- 
pensat. Non potest tamen constitutiones in con- 
gregatione generali iam approbatas omnino ab- 
rogare aut irritare. 

Decimoquarto, sicut potest abbas generalis 
nostri ordinis monachos ex legitima causa vin- 
culis censurarum ligare, ita plenam facultatem 
habet eosdem absolvendi ab omnibus censuris 
contractis post ingressum religionis, dummodo 
casus non sint reservati episcopo aut reve- 
rendissimo domino patriarchae, quorum notam 
apud se descriptam habebit, ut sciat limites 
suae potestatis tam quoad absolutionem a cen- 
suris, quam quoad dispensationem in irregu- 
laritate. 

Decimoquinto, potest casus aliquos in toto 
ordine sibi et abbatibus provinciarum aut mo- 
nasteriorum reservare, a quibus deputati ad 
audiendas monachorum confessiones, nisi habita 
ab ipso aut abbatibus licentia, absolvere ne- 
queant. Illos tamen debet in nota expressos et 
in congregatione hegumenorum approbatos mo- 
nachis significare. 

Decimosexto , cum abbas generalis talenta 
hominibus nostri ordinis donata cognoscere de- 
beat, officia magistrorum, praedicatorum, con- 
fessariorum et alia huiusmodi per se distribuere 
potest, aut abbatibus provinciarum sive mona- 
steriorum distribuenda committere. Ad hunc 
autem finem curet per abbates provinciarum 
et monasteriorum certior reddi de statu omnium 
monachorum bis saltem in anno: item de nu- 
mero et qualitatibus monachorum, Etsi vero 
aliis inferioribus abbatibus suam facultatem 
communicet, poterit tamen approbare vel re- 
scindere quod illi fecerint, et in omnibus quod 
videbitur constituere, et semper ei obedien- 
tiam ac reverenitiam ab omnibus praestari o- 
portebit. 

Denique potest abbas generalis omnia et sin- 
gula in toto ordine facere , quae abbates pro- 
vinciarum et monasteriorum in suis provincils 
et monasteriis; et insuper omnia illa quae ei 
per constitutiones reservantur. 

3. Ut officio suo abbas generalis rite funga- 
tur, debet: 

Primo, statim atque electus sit, literas ad 
omnia monasteria mittere, quibus monachos ad 
regulae constitutionumque observationem sedulo 
cohortetur. 


Acta Grecoru XVI. Vol. III. 


425 


Secundo, semel quolibet anno monasteria 
omnia, saltem viciniora, per se ipsum, remo- 
tiora vero per se vel per vicarium visitet, ad- 
iuncto ei uno ex monachis maxime idoneis, 
acceptoque prius ab illis iuramento de servanda 
iustitia et secreto visitationis, quam postea sub- 
Scriptione propria firmatam, sigilloque muni- 
tam, ad se transmittant vel personaliter acce- 
dentes exhibeant. 

Tertio, habeat apud se omnia documenta 
quae ad ordinem spectant; catalogum itidem 
omnium monasteriorum cum suis redditibus et 
oneribus, et alterum personarum omnium quae 
in quovis monasterio versantur, ubi eorum 
nomina et qualitates scribantur, itaut omnia 
perspecta habeat, tuteque providere possit , 
quae ad gloriam divinam pertinere iudicaverit. 

Quarto, rescribere quidem ad abbatem, qui 
ordo tenendus sit in singulis negotiis rebusque 
dubiis in quovis monasterio, ad abbatem ge- 
neralem spectat; sed executionem ordinariis of- 
ficialibus demandabit. Intelligat itaque rebus 
universalibus sibi vacandum esse, quas solus 
ipse obire potest, ita tamen, ut de gravioribus 
particularibus certior fieri curet. Non solum 
autem ad res particulares, ut dictum est, mi- 
nistris opus habet, sed etiam ad universales; 
quamobrem hegumenos frequenter consulat, eo- 
rumque congregationem in rebus magni mo- 
menti semper convocet. In eo vero monasterio, 
in quo residet, curabit habere apud se viros 
graves et instiluti peritos, quibuscum conferre 
de rebus occurrentibus possit. 

Quinto a congregatione generali eligendum 
erit monasterium, in quo abbatis generalis et 
hegumenorum ordinaria sit residentia. Ab illo 
autem, nisi ex legitima causa, abesse non pot- 
erit, nec residentiam in aliud monasterium 
transferre, inconsulta congregatione hegumeno- 
rum. Nullius vero monasterii ordinarium re- 
gimen per seipsum exercebit abbas generalis , 
sed si contigerit ipsum in aliquo monasterio 
moram trahere quod abbate ordinario destitu- 
tum sit, illud per substitutaum vicarium regere 
poterit usque ad novi abbatis electionem in 
congregatione hegumenorum vel generali facien- 
dam. Et sicut ipse non dzbet abbates ordinarios 
a regimine monasteriorum impedire, aut in illo 
sese immiscere, ita abbates ordinarii debent 
reverentiam et obedientiam generali abbati in 
suis monasteriis commoranti exhibere, nihilque 
ipso inconsulto agere. 

Sexto, ab omni fastu et pompa abstineat, 
tam intra monasterii septa quam extra, nec 
praeter unum aut duos socios secum habeat, 
cum e monasterio egreditur, nisi aliud neces- 
sitas suadeat. 

Septimo, monachos in suis gravaminibus ad 
se recurrentes benigne excipiat et patienter au- 
diat. Caveat tamen, ne inde ansam accipiant 
superiores contemnendi, sed potius curam o- 


54 


426 


mnem adhibeat, ut subditi superioribus amo- 
rem ac reverentiam exhibeant. 

Octavo, si contingat aliquid a summo Pon- 
tifice sive a reverendissimo patriarcha decerni 
circa monachos nostros, curet illud diligenter 
promulgari et observari. Utriusque etiam fa- 
vorem et protectionem ordini nostro conciliari 
studeat; quod idem praestet cum episcopis 
locorum ordinariis, atque magistratibus laicis, 
in quorum ditione monasteria nostra sita sunt. 


Cap. IV. -— De hegumenis. 


1. Hegumeni quatuor in congregatione ge- 
nerali eligendi sunt, qui abbatem generalem in 
gubernatione totius ordinis adiuvent. 

Ad hegumenorum vero auctoritatem per- 
tinet : 

Primo, ut in omni congregatione et extra 
' congregattonem primum locum post abbatem 
-generalem teneant. 

Secundo, in omnibus negotiis decidendis, ad 
suam et ad generalem congregationem devolu- 

tis, sententiam definitivam post abbatem gene- 
ralem ferunt. 

Tertio, una cum abbate generali omnes ab- 
bates tum provinciarum tum monasteriorum 
constituunt, et, si opus fuerit, d2zstituunt, vel 
loco abbatum defunctorum alios substituunt: 
idem dicendum, si quis hegumenorum obierit ; 
possunt enim eius loco alium eligere cum ab- 
bate generali. 

Quarto, cum eodem abbate generali, aut eo 
e vivis erepto vel legitime impedito, soli pos- 
sunt quintum hegumenum eligere, qui locum 
quarti teneat in eo casu, quo primus hegume- 
nus, tamquam vicarius, abbate generali legitime 
impedito aut defuncto, toti ordini praeesse de- 
bebit usque ad novi abbatis generalis electio- 
nem; quam, si expedire visum fuerit, possunt 
etiam differre, donec trienninm expleatur, quo 
generalis congregatio convocanda erit. Sic etiam 
possunt vicarium hegumeni deputare, si conti- 
gerit illum ex legitima causa ab officii sui exe- 
cutione impediri. 

Quinto, possunt generalem congregationem 
convocare, quando abbas generalis in eos casus 
inciderit, ob quos de eius publica reprehensio- 
ne, aut ab officio suspensione, aut etiam de- 
positione agendum esset: modo tamen conve- 
niant suffragia trium aliorum abbatum, quos 
in tali casu convocare debent, et tunc suffragia 
maiora praevalebunt. 

_ Sexto, omnia et singula facere possunt, quae 
Ipsis per constitutiones reservantur. 

2. Curare debent hegumeni, ut cum abbate 
generali perfectam concordiam et obedientiam 
servent ; idque tum factis tum verbis osten- 
dant, auctoritatem ipsius apud omnes non so- 
lum conservando, sed omnibus etiam, quibus 
poterunt, modis augendo. Ipsi vero inter se 


“ACTA GREGORII PP. XVI. 


in sententiis ferendis consentiant, alterque alte- 
rum honore praeveniant. Si autem contigerit, 
aliguem eorum in congregatione singularis esse 
sententiae, nemo ab illo ullam aversionem ha- 
beat vel ostendat. Quae vero in congregatione 
proposita aut dicta sunt, nemo illorum revelet, 
aut aliis indicet, sub poena ad libitum congre- 
gationis hegumenorum. Quae demum definien- 
tur, ea per secretarium descripta, sigillisque 
abbatis generalis et uniuscuiusque hegumeno- 
rum, manusque eorum subscriptione firmata, 
cum opus esse iudicaverint, promulgabun- 
tur. Exemplar autem eodem modo firmatum et 
subscriptum in archivio ordinis conservabitur. 

3. Ordinaria hegumenorum residentia, quan- 
documque fieri potest, una cum abbate generali 
erit in monasterio per congregationem genera- 
lem deputando, a quo, inconsulta congregatione 
hegumenorum, nemo illorum poterit abesse; 
neque ordinarium alicuius monasterii regimen 
exercere. Quod si contingerit quempiam eorum 
ex legitima causa, in eadem hegumenorum 
congregatione probanda, ad monasterii regimen 
sive visitationem deputari, in quo officio ultra 
sex menses versari debeat, tunc vicarius ei ab 
eadem hegumenorum congregatione substituen- 
dus erit, qui vices ipsius et auctoritatem ge- 
rat, ut scilicet numerus quatuor hegumeno- 
rum, abbati generali assistentium, numquam 
minuatur. 


Cap. V. — De abbate provinciae. 


1. Abbas provinciae in congregatione hegu- 
menorum eligatur ab abbate generali et a qua- 
tuor hegumenis, cuius auctoritas terminis suae 
provinciae includitur. Provinciae autem earum- 
gue abbatum residentia in congregatione gene- 
rali designetur. Eiusdem congregationis arbitrio 
erit huiusmodi abbates instituere, ubi necessarii 
sunt, vel destituere, ubi illos supervacaneos esse 
iudicaverit. 

2. Singulis annis debet monasteria provinciae 
suae visitare per se ipsum, vel, si impedi- 
mentum legitimum occurrerit, per vicarium, 
ut supra.de abbate generali dictum est. Et 
visitationis decreta, sigillo suo, manusque sub- 
scriptione firmata, ad abbatem generalem trans- 
mittere. 

3. Bis quolibet anno ad eumdem abbatem 
generalem scribat de statu monasteriorum suae 
provinciae , deque numero et qualitate mona- 
chorum. 

4. Non potest esse abbas ordinarius illius 
monasterii, neque debet ingerere se in regimine 
immediato illius monasterii, ubi residet; sed 
illud liberum et absolutum proprio abbati re- 
linguere, qui tamen in omnibus primum locum 
abbati provinciae deferat, nihilque magni mo- 
menti eo inconsulto suscipiat, et praecipienti 
pareat. 


ANNO peecx.\. 


5. Potest monachos de uno monasterio in 
aliud eiusdem suae provinciae ex causa ratio- 
nabili, prout in Domino expedire iudicaverit, 
pro residentia mittere vel transferre, etiam sine 
consensu abbatis utriusque monasterii, ita ta- 
men ut de hac monachorum missione vel trans- 
latione literas patentes suo sigillo manusque 
subscriptione munitas conficiat. Non potest au- 
tem monachos sibi subiectos ad monasteria di- 
versae provinciae pro residentia mittere vel trans- 
ferre, nisi de consensu abbatis generalis. Sed 
pro negotiis aut necessitatibus provinciae suae, 
vel alicuius monasterii sibi subiecti, potest mo- 
nachos de sua provincia ad aliam mittere cum 
Jliteris testimonialibus, in quibus causam signi- 
ficet, tempusque reversionis limitet. 

6. Monachos provinciae suae neque suspen- 
dere neque excommunicare potest, aut casum 
aliquem sibi in confessione reservare, sine ab- 
batis generalis licentia; sed eos regere et iudi- 
care debet ex praescripto regulae et constitu- 
tionum, in quibus dispensare nequit eodem 
abbate generali inconsulto. 


Cap. VI. — De abbate monasterii. 


1. Abbas monasterii eligitur in congregatione 
hegumenorum ab abbate generali et quatuor 
hegumenis, a quibus etiam non expleto triennio 
ob legitimam causam ab officio suspendi aut 
deponi poterit. 

2. Anteguam officio suo fungatur, literas 
praefecturae ostendat monachis, easque in pu- 
blico loco legi faciat. Et, si abbas provinciae 
in eodem monasterio versetur, illi eas praesen- 
tet, vel earum exemplar sigillo monasterii mu- 
nitum ad illum mittat, si absens fuerit. Post- 
quam vero literae congregationis hegumenorum 
lectae fuerint, monachi omnes coram eo genu- 
flectant, eiusque tamquam abbatis benedictio- 
nem poscant. Ipse vero a praedecessore suo 
vel vicario eius monasterii sigillum et inven- 
taria rerum Omnium recipiat, praesente mona- 
sterii congregatione, et in cellam abbati desti- 
natam secedat. 

3. Domestica ministeria statim distribuat, 
officiales eligens vel confirmans, quos in Do- 
mino idoneos iudicaverit (exceptis quibusdam, 
quorum electio ad abbatem generalem pertinet), 
et suas cuique regulas tradens. Ac primo vi- 
carium suum constituat, deinde oeconomum 
seu procuratorem monasterii, mox alios offi- 
ciales iuxta indigentiam et consuetudinem coe- 
nobii; eosque identidem visitet, et, prout in 
Domino visum fuerit convenire, vel in eiusdem 
ministeriis detineat vel ab eis removeat: quod 
de reliquis officialibus intelligendum est, praeter 
vicarium et oeconomum; hos enim removere 
nequit, nisi ex consilio congregationis mona- 
chorum, Quia vero officia quaedam, ut bene 
fiant, experientiam requirunt, non facile mu- 


429 


tari debebunt: et in hoc mutationis officialium 
negotio vitium inconstantiae omnino vitan- 
dum est. — 

4. Non potest monachos de monasterio, cui 
praeest, in aliud transferre; sed, si necesse 
fuerit, consulat prius abbatem provinciae aut 
abbatem generalem., Pro negotiis vero mona- 
sterii sui potest monachum ad aliud monaste- 
rium mittere cum literis testimonialibus con- 
gregationis monachorum, in quibus causam si- 
gnificet, et tempus reversionis definiat. Item non 
potest monachos monasterii sui suspendere vel 
excommunicare, vel casum aliquem in confes- 
sione sibi reservare, inconsulto abbate generali. 

5. Semel saltem in anno visitet possessiones 
et bona monasterii, et quolibet mense ab oe- 
conomo rationem accepti et expensi praesente 
vicario exigat, ut totius monasterii administra- 
tionis ratio ipsi constet, quam reddere debet 
unoquoque anno, semel quidem, abbati gene- 
rali, bis autem, abbati provinciae. Ut vero nihil 
ex bonis monasterii depereat, debet infra sex 
menses suae praefecturae conficere inventarium 
authenticum omnium rerum, quae ad illud 
coenobium pertinent, tam mobilium quam im- 
mobilium: eiusque inventarii duo describantur 
exempla, quorum alterum maneat in archivio 
monasterii sub duabus clavibus in quo etiam 
reponantur omnes scripturae ad idem monaste- 
rium spectantes, alterum transmittatur ad ab- 
batem provinciae vel ad abbatem generalem. . 
Dictae autem claves sint altera penes ipsum ab- 
batem aut eius vicarium, et altera apud oeco- 
nomum. Sub iisdem clavibus reponantur red- 
ditus monasterii, itaut inde ne possit extrahi 
et nihil magni momenti expendi sine abbatis 
seu vicarii et oeconomi notitia. 

6. Praeter congregationem monachorum , 
quae saltem unoquoque mense fieri debet, al- 
ternis hebdomadis cum suis consultoribus con- 
veniat (nisi pro re nata aliquid extraordinarie 
consultandum esset), deque occurrentibus nego- 
tiis cum illis agat, et quamquam, iis auditis, 
penes ipsum sit de singulis statuendi facultas, 
consultores tamen benigne audiat, et praecipue 
eum, cui monitoris officium commissum est. 

7. Praecepta, edicta et literas superiorum 
diligenter legat et exequatur. Habeatque librum 
in quo scribantur visitationes monasterii ab 
abbate generali aut provinciae factae et ordi- 
nationes illorum alicuius momenti: legat etiam 
eas, quas praedecessor suus adnotaverit; distin- 
guat tamen perpetuas ab iis, quae ad tempus 
datae fuerunt. Institutum, quod in regimine 
monasterii tenere debet, cognoscat tum ex le- 
ctione regularum tam communium quam sui 
officii, et aliorum, qui sub eius cura sunt, 
tum ex observatione consuetudinum recepta- 
rum et executione ordinationum superiorum, 
ac demum in rebus dubiis ex recursu ad su- 
periores. 


4.28 


8. Sit sollicitus, ne vicarius, Oeconomus et 
reliqui officiales suo desint officio. Item curet, 
ut ordo, pax, unio et conformitas servetur a 
monachis in cella, in choro, in refectorio, et 
ubicumque locorum. Quare per se ipsum vel 
per vicarium visitet chorum, officinas et mo- 
nachorum cellas; portam monasterii claudi 
faciat hora competenti, clavesque sibi vel vicario 
tradi: discursus et vagationes monachorum, et 
maxime iuniorum, compescat; iurgia et con- 
tentiones inter eos ortas componat, nec per- 
mittat in monasterio esse arma, vel instrumenta 
musica, aut libros vanos. 

g. Ordinarias tantum poenitentias delinquen- 
tibus imponere debet, quae in constitutionibus 
praescriptae sunt. Delegare autem poterit vicario 
ut eas ipse praescribat, vel legi in refectorio 
praecipiat. 

10. In iis quae ad victum, vestitum, habi- 
tationem et alia necessaria pertinent, curet ut, 
quamvis sit in quo virtus et sui abnegatio pro- 
betur, non desit tamen quo sustentetur natura, 
habita ratione personarum secundum Deum. 
Aegrotorum habeatur cura magna tam in vi- 
ctus ratione quam in caeteris. Hospites tum 
saeculares tum religiosi benigne suscipiantur et 
pertractentur. Si cui particulari quidpiam ad 
potum vel cibum pertinens ab externo aliquo 
mittatur, id in communem usum accipiatur et 
dispensetur. 

11. Depositum pecuniae nullum prorsus ad- 
mitiat, aliarum vero rerum nonnisi cautissime } 
dummodo sine magna offensione id denegari 
non possit. 

12. Lites fugiendae, nec ullam, inconsulto 
abbate generali aut provinciae, vel, si absentes 
fuerint et urgeat necessitas, inconsulta mona- 
chorum congregatione, intentet, aut intentata, 
respondeat. 

13. Si faciendae sint expensae extraordina- 
riae, vel fabrica magni momenti, vel mona- 
sterium aere alieno gravandum est, habita prius 
monachorum congregatione, eorum  potiori 
parte annuente, rem ad abbatem generalem 
deferat. 

14. Etsi proprium abbatis officium est mona- 
sterium sibi commissum diligenter gubernare, 
neque is propter aliud quidpiam huic muneri 
deesse debet, si quando tamen per officii sui 
occupationem licebit, concionari et confessiones 
audire poterit. 

15. Tam abbas quam omnes alii sacerdotes 
aliquando intra annum officium vel officia eo- 
rum, qui monasterio inserviunt, ad tempus 
aliquod obibunt ad exercitium religiosae humi- 
litatis et mortificationis. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Cap. VII. — De vicario. 


1. Vicarius eligitur ab abbate monasteri1, 
eiusque officium tamdiu durat, quamdiu offi- 
cium abbatis: nec ab eo removeri debet, nisi 
de consensu congregationis monachorum. Eius 
autem locus sit primus post abbatem, et post 
eos qui abbatis generalis vel hegumenorum 
officio functi sunt. 

2. Munus praecipuum vicarii est abbatem 
iuvare in iis quae in genere vel in particulari 
ei commendabit; nec dispensandi aut mutandi 
aut quidquam faciendi, nisi ex eiusdem prae- 
scripto, facultatem habebit. 

3. Absente abbate omnia facere poterit, quae 
ipse abbas secundum regulam, constitutiones 
et consuetudines approbatas sui monasterii. Si 
vero aliquid extraordinarium acciderit, quod 
adeo urgeat ut commode abbas expectari ne- 
queat, id expedire poterit vicarius, auditis con- 
sultoribus, statimque redeunti abbati referat. 
Praesente vero abbate, ea tantum iurisdictione 
utetur, quae sibi fuerit commissa. 

4. Officiales visitet, quoties opus fuerit, ob- 
servando quomodo suum quisque officium exe- 
quatur. Frequenter etiam adeat cellas et alia 
loca monasterii, ut domus munda sit, et omnia 
ubique decenter suis locis composita, ac prae- 
sertim in iis, quae ab externis videri solent. 
Noctibus singulis portas monasterii videat an 
bene clausae sint, et cellas monachorum visi- 
tet, ne quis extra cubiculum vagetur. Observet 
etiam crebro, num aliquid desit ex necessariis 
aut abundet monachis. Eorumque curam po- 
tissimum habeat, qui in corporis cura minorem 
de se ipsis sollicitudinem gerunt, rationemque 
de rebus omnibus monasterii, quas viderit aut 
executus fuerit, abbati, quoties opus fuerit, red- 
dat et referat. Redigatque in memoriam, quae 
necessaria monasterio iudicabit, ut de emendis 
rebus ad victum et vestitum necessariis, et fra- 
trum nimio aut exiguo labore, de sanitate et 
similibus. 

5. Horis omnibus divinis nocturnis et diur- 
nis. atque sacrae liturgiae personaliter intersit, 
et observet an omnes adsint, et an die statuto 
ad confessionem et communionem accedant, aut 
missam celebrent. Item notet an constitutis horis 
in refectorio conveniant, aut e monasterio egre- 
diantur, sive ad illud regrediantur, an e lecto 
surgant, aut cubitum eant. Defectus denique 
omnes, si quos in monasterio animadverterit, 
vel aliunde intellexerit, et quaecumque alia ad 
bonam gubernationem sibi occurrerint, abbati 
referat. 

6. Singulis hebdomadis disponat officia mo- 
nasterii, tabulasque conficiat. Ministrorum chori 
et ecclesiae, horasque missarum inter sacerdotes 
distribuat; quam quidem tabulam, ab abbate 
approbatam, in loco patenti exponat, et in re- 


ANNO MDCCCXLV. 


fectorio legendam curet. Ipse vero sibi hebdo- 
madam tam in choro quam in missis canendis, 
sicut et reliquis fratribus, tribuat. 


Cap. VIII. -- De oeconomo seu procuratore 
monasterit. 


1. Oeconomus sive procurator ab abbate mo- 
nasterii constituitur: eiusque officium est res 
temporales monasterii curare et administrare, 
omniaque tempestive providere, quibus mona- 
chi indigent. 

2. In primis igitur nosse debet bona omnia 
monasterii, tam mobilia quam immobilia, a- 
gros, vineas, prata, oliveta, greges ovium, et 
his similia: quorum inventarium penes se ha- 
bebit, quaeque saepe cum socio visitare debe- 
bit, ne quid detrimenti ex ipsius negligentia 
capiant. 

3. Proventus quoscumque monasterii et elee- 
mosynas, quas ipsum abbas exigere iubebit, 
exigat et recipiat. Syngraphas vero solutionis, 
quando opus fuerit, ipse dabit subscriptas ab 
abbate, aut ase ex illius commissione. Utque 
id facilius assequatur, proventus omnes et tem- 
pora, quibus colligendi sunt, in peculiari libro 
scribat ; et seorsim etiam quascumque res aut 
pecunias ex fructibus monasterii perceperit, ad- 
dito a quibus et quando eae provenerint; elee- 
mosynae autem alio in libro scribantur. 

4. Singulis mensibus dati et accepti rationem 
abbati reddat: debitaque et credita monasterii 
indicabit, quo ipse statum monasterii prorsus 
intelligat: nungquam vero oeconomus debita 
contrahat sine expressa abbatis licentia. Vicis- 
sim singulis mensibus exigat rationem ab offi- 
cialibus villarum, praediorum, pecorum et si- 
milium. 

5. Pecunia, undecumque ea provenerit, si 
alicuius momenti fuerit, iudicio abbatis in arca 
reponatur ad id designata. Huius abbas clavem 
unam, et ipse oeconomus alteram diversam 
custodiat. In eadem liber asservabitur, in quo 
scribetur pecuniae summa tam eius quae infer- 
tur, quam eius quae effertur. Si quando au- 
tem, cogente aliqua necessitate, pecunia in ar- 
cam non inferretur, nihilominus accepti et ex- 
pensi summa in eodem libro statim scribatur. 
Quotiescumque vero ex arca pecuniam accipiet, 
eius summam et diem in libro suarum ratio- 
num adscribat; in alia vero libri parte, expensi 
ratio constet. 

6. Diligenti cura asservabit in archivio ad 
hoc designato instrumenta originalia, quibus 
constat de iure eorum quae a monasterio pos- 
sidentur, chirographa, syngrapha, inventaria 
et alia huiusmodi; et archivii quidem cla- 
vem unam ipse habeat, abbas vero alteram 
diversam. 

7. Advertat, num ea quae a monasterio pos- 
sidentur, reparatione indigeant, ut ad abbatem 


429 


referat. Si quid autem vendendum videretur, 
eodem inconsulto ne faciat. 

8. Curet, ut res omnes, praecipue diu du- 
raturae, tempestive et quamopportune emantur, 
ne has non perinde bonas aut non aequo pretio 
cogantur comparare. Caveat etiam ne, dum ni- 
mium pecuniae parcit, non bonas aut insalubres 
res emat. Videat autem num ea, quae empta 
sunt, illaesa conserventur; atque animadvertens 
aliqua non, ut oportet, conservari aut expendi, 
abbatem aut vicarium admoneat. 

g. Emptori pecunias ad quotidianos sumptus 
subministrabit, a quo singulis diebus expensa- 
rum exigat rationem ex codice; summam vero 
in librum suum ipse referet. Emptor vero, 
quid empturus sit, ab abbate seu eius vicario 
intelliget: resque emptas cellerario tradat, sive 
in cellario reponendas, sive coquo commit- 
tendas. 

10. Cum extraneis contra decentiam status 
monastici negotiari non praesumat. 

11. Curet ut saeculares, tam in monasterio 
quam in praediis eius servientes, honeste et 
christiane vivant: cogat, omnes in diebus festis 
et dominicis sacrae liturgiae et divinis officiis 
intersint, et in festis solemnioribus sacramenta 
confessionis et communionis frequentent; merce- 
dem itidem debitam suo tempore iis persolvat; 
querelas eorum libenter audiat, casus vero nun- 
quam sine abbate iudicet; neque eos insolitis 
poenis et oneribus aggravet, neque plus uni 
quam alteri eorum faveat. Quando vero aliquis 
eorum dimittendus sit, id faciat cum omni 
charitate et cum plena eius satisfactione quoad 
debitum stipendium. 

12. Ita demum oeconomus rerum tempora- 
lium sollicitudinem gerat, ut a monasticae vitae 
perfectione animum non relaxet. Quare oratio- 
nem, ieiunium, ceterasque religiosi instituti di- 
sciplinas, quoad fieri poterit, non secus atque 
reliqui monachi colere debebit: saeculares vero, 
quibuscum conversatur, verbo et exemplo ae- 
dificare studeat. 

13. Sicut ad abbates monasteriorum pertinet 
res temporales sibi commissas per oeconomos 
curare, ita poterit abbas generalis, si id expe- 
dire cognoverit, constituere oeconomum gene- 
ralem, qui illum in conservandis bonis tempo- 
ralibus totius ordinis opportune adiuvet. 

Cap. IX. — De consultoribus. 

1. Abbas suos habeat consultores tres saltem 
monachos senes et in religiosa perfectione exer- 
citatos, quorum consilio et relatione adiutus, 
melius et facilius gubernare possit. 

2. Qui huic muneri deputabuntur, sint ama- 
tores boni communis, illudque in omnibus con- 
sultationibus prae oculis habeant. 

3. Cum abbas illis auditis aliquid statuerit, 
iudicium suum illius iudicio submittent. Neque 


430 
extra consultationem, aut quid statutum fuerit, 
sibi displicere, aut se in alia fuisse sententia 
significabunt; sed laudent potius abbatis con- 
silium apud alios, atque tueantur. Quod si ob 
rei gravitatem ad abbatem generalem id esse 
deferendum iudicarent, re mature considerata 
et oratione praemissa faciant. 

4. Si quid tamen in mentem venerit quod 
ad commune bonum yel alicuius personae par- 
ticularis utilitatem pertineat, poterunt id abbati 
proponere, 

5. Si quid circa victum, vestitum, labores 
et Occupationes monachorum, aut circa guber- 
nationem abbatis, moderandum augendum vel 
mutandum censerent, illum praemissa oratione 
admonendum curent, quod per admonitorem 
faciant. 

6. Si quis cum eis de difficultate aliqua sua 
aut perturbatione agat, ita eum suis monitis et 
consilio iuvare studeant, ut semper, quantum 
possint, existimationem abbatis tueantur. 

7. Ita suum munus exequantur, ut nullam 
gubernationis partem sibi assumant: atque ea 
submissione se gerant, ut ceteris obedientiae 
exemplum praebeant. 

8. Singuli consultores bis in anno ad abbatem 
generalem, aut provinciae, de statu monasterii, 
et si quid esset corrigendum aut mutandum 
eidem exponant, atque hae literae, a seniore 
inter eos obsignatae, mittantur. 

g. In monasteriis frequentioribus poterit unus 
ex consultoribus designari ab ipso abbate, qui 
admonitoris nomen habebit: eiusque officium 
erit admonere abbatem de iis quae consultores 
ei dicenda iudicaverint. De aliis vero, quae sive 
ipsi in mentem venerint, sive ab aliis mona- 
chis suggerentur, non facile eum admonebit, 
sed de iis dumtaxat quae non levis momenti 
post orationem esse censuerit, sive ad offi- 
cium abbatis pertinebunt; et quorum abba- 
tem admonuerit, meminerit ea tacitus apud se 
servare. 


Cap. X. — De praedicatoribus. 


1. Eligantur ab abbate generali vel ab abbate 
provinciae in singulis monasteriis duo saltem 
graves et docti monachi, qui admittendos ad 
praedicationem verbi Dei, vel ad audiendas 
confessiones, etiam ipsorum monachorum, ac 
magistros publicos, et promovendos ad quos- 
cumque ordines, diligenter simul examinent, 
antequam probentur, et ad huiusmodi ministe- 
ria vel ordines admittantur. 

2. Qui ad praedicationis officium admissi 
sunt, debent primo sacram scripturam semper 
prae manibus habere, legere, et, quoad fieri 
poterit, quotidie aliquid memoriae mandare. 
Legant etiam expositiones patrum in utrumque 
testamentum, vitas sanctorum, historiam eccle- 
siasticam, opera ascetica patrum, conciones, 


ACTA GREGORII PP. xvi. 


homilias doctorum virorum, et alia similia, qui- 
bus evolvendis residuum temporis, quod ab of- 
ficio divino aliisque spiritualibus et corporalibus 
exercitiis remanserit, impendant. Deinde nun- 
quam sine praeparatione concionem faciant, sed 
illam prius scripturae commendent, et sedulo 
memoriae tradant. 

3. Extra monasterium nemini monachorum 
fas erit concionari aut docere, aut confessiones 
audire, sine expressa episcopi ordinarii licentia. 
Cum vero ad aliquod oppidum vocati fuerint, 
dabunt operam, ut primo episcopi, chorepiscopi 
aut parochi benevolentiam sibi comparent, de- 
inde caveant discursum per domos, sed in aedes 
alicuius pii et exemplaris ecclesiastici se reci-_ 
piant, ibique paupertatem religiosam in cibo, 
potu et ceteris omnibus seryent, modestiae et 
gravitati coniunctam. 

4. Media autem spiritualia, quibus iuxta no- 
strum instituatum et abbatis beneplacitum uti 
poterunt, haec fere sunt: ministerium verbi Dei 
in praedicationibus privatisque exhortationibus 
et colloquiis; sacramentorum confessionis et 
eucharistiae administratio; exercitiorum spiri- 
tualium traditio; dissidentium reconciliatio ; 
casuum conscientiae et sacrorum rituum ad ec- 
clesiasticos privata explicatio; christianae do- 
ctrinae ad pueros aliosque rudes publica de- 
claratio. 


Car. XI. — De praefecto 
rerum spiritualium. 


1. In omnibus monasteriis designandus erit 
praefectus rerum spiritualium, cuius munus sit 
confessiones monachorum excipere, eorumque 
profectum in spiritu promovere. 

2. Cognitionem itaque instituti habeat et ze- 
lum boni progressus fratrum, quem procu- 
rare debet verbo et exemplo. Amabilem prae- 
terea se eis exhibeat, ut ad eum omnes con- 
fugiant, confidenterque sua omnia detegant, et 
ab eo consolationem et auxilium sperent in 
Domino. 

3. Instruat monachos privatim secundum 
uniuscuiusque captum, praesertim ut puram in- 
tentionem divini servitii habeant, et familiari- 
tatem cum Deo in spiritualibus devotionis exer- 
citlis. 

4. Petat quem procedendi modum in ora- 
tionem habeant, et an contra suos defectus exa- 
men particulare observent; et an contra inor- 
dinatos affectus propria remedia adhibeant, et 
in solidis virtutibus acquirendis, praesertim obe- 
dientia, amore Dei et proximi, quibus utantur 
mediis, et de poenitentiis et aliis pietatis exer- 
citationibus. 

5. Versatum eum oportet esse in lectione 
libroram spiritualium, et unicuique decernat 
tempus et modum cum fructu eos legendi. 

6. Peculiarem curam habeat consolandi af- 


ANNO MDCCCXLV. 


flictos et tepidos exhortandi, remedia pro cu- 
iusque necessitate adhibendo, qualia sunt fre- 
quentius confessionis et eucharistiae sacramenta 
obire, plus temporis orationi impendere, plus 
aliquid poenitentiae assumere, libros aliquos 
spirituales legere, et similia. Praecipuam vero 
curam adhibeat circa monachos laicos, novos 
praesertim et infirmiores, ut quieti sint, et sorte 
Marthae contenti; dirigatque eos ubi opus fue- 
rit. Praeter eos vero, quos satis instructos abbas 
iudicaverit, cum unoquoque agere de his ultra 
mensem non differat. Saepe vero consideret, 
quem fructum bonorum operum ex oratione 
et meditatione et ex reliquis rebus spiritua- 
libus colligant, ut in dies magis in Domino 
proficiant. 

7- In his omnibus videat, ne ordo unicuique 
praescriptus impediatur, nisi cum abbas aliter 
iudicaverit. 

8. Curam habeat novitiorum, si qui in mo- 
nasterio fuerint, nisi ab abbate aliunde prospe- 
ctum, et erga eos observare studeat quae iuxta 
regulas magistri novitiorum observari commode 
poterunt. 

g. Confessiones monachorum audiet; et, si 
abbas iudicaverit, eidem alium vel alios ad- 
iungere poterit; non autem plures quam qua- 
tuor, et quidem in frequentioribus monasteriis 
tantum. 


Cap. XII. — De praefecto ecclesiae. 


1. Praefectus ecclesiae ab abbate constituitur, 
cuius officium est res ecclesiae et chori custo- 
dire et curare, ut divina officia suo tempore 
decenter ac debite fiant. 

2. In primis habebit inventarium rerum o- 
mnium ad ecclesiam et chorum spectantium, 
tam in libris quam in sacris vestibus et vasis, 
aliisque; cuius inventarii duo exempla erunt, 
alterum penes ipsum, alterum in archivio mo- 
nasterii, in quo scripturae et instrumenta asser- 
vantur. Et quando novus ecclesiae praefectus 
instituitur, coram abbate et oeconomo rationem 
rerum omnium iuxta inventarium exiget a prae- 
decessore. 

3. Librum etiam habeat dati et accepti pro 
ecclesiae expensis, ut rationem abbati unoquo- 
que mense reddere possit. 

4. Eleemosynas quocumque modo obvenien- 
tes, et pecunias pro manutentione ecclesiae col- 
lectas, apud oeconomum deponat, ut in arca 
reponantur, cuius clavem unam habeat abbas, 
alteram ipse oeconomus, Quae vero pro missis 
celebrandis oblatae fuerint, diligenter describat 
in tabella sacristiae, ut missae dicantur secun- 
dum intentionem benefactorum; et notetur in 
libro, quo die et a quo sacerdote earumdem 
oneri fuerit satisfactum. 

5. Satagat, ut necessaria ad divinum cultum 
non desint, ut altaria sint munda et bene prae- 


431 


parata, atque ut vasa sacra, ornamenta, libri 
et cetera omnia in suis locis apte reponantur 
et conserventur. Panniomnes linei semper mundi 
serventur et separatim corporalia et purificato- 
ria laventur. Saepe etiam res pretiosiores visitet, 
ne aut laedantur aut amittantur: templi, pa- 
ramentorum, librorum instaurationes curet, sicut 
ab abbate fuerit praescriptum. Nihil vero eorum 
extrahere e monasterio, aut cuipiam alteri ec- 
clesiae vel monasterio, etiam nostrae congrega- 
tionis, commodare poterit sine congregationis 
monachorum licentia. 

6. Det operam, ut nullo modo lumen desit 
ante sanctissimum Eucharistiae sacramentum , 
neque interdiu neque noctu, ubi illud asservari 
contigerit. Oleum sanctum, ut oportet, asser- 
vatum, singulis annis renovandum curet: et 
sanctorum reliquias in vasculo ad id deputato 
decenter custodiat. Si quando autem devotio- 
nis causa ostendendae erunt, duo cerei accen- 
dantur. 

7. Curet, ut hostiae mundae sint, et in vase 
decenti repositae: item vinum, quod ad sacri- 
ficium paratur, sit bonum et merum, eoque 
ipso die haustum; similiter et aqua et ampul- 
lae sint mundae et thuribula identidem a fu- 
ligine extergat. 

8. Qualibet hebdomada catalogum conficiat, 
quo dies festi ac ieiuniorum proximae hebdo- 
madae describantur, et horae missarum inter 
sacerdotes distribuantur: vices quoque hebdo- 
madariorum ministrorumgque tam in divinis 
officiis quam in missa solemni celebranda no- 
tentur. Eum porro catalogum, ab abbate seu 
eius vicario approbatum, in loco patenti affigat, 
aut in refectorio recitandum curet in prandio 
sabbati. Det autem operam, ne plura simul 
sacra inchoentur, sed commode omnia suis 
spatiis distinguantur: curamque gerat missarum 
perpetuarum, quae pro benefactoribus annua- 
tim celebrandae sunt, easque referat in tabellam, 
quae appendenda erit in sacristia, ubi et in alia 
tabella notari debent casus superioribus reser- 
vati et indulgentiae, si quae sunt concessae. 

g. Ante missas et psalmodiam chori, signa 
ipse pulsabit: quod etiam faciet, cum primum 
quis ex fratribus vita functus fuerit, ut omnes 
eius animam commendent: lumina tam in choro 
quam in dormitorio fratrum accendet. 

10. Per se vel per alium, ab abbate designa- 
tum, promovendos ad sacerdotium instrui curet, 
et videat an omnes observent statutas caeremo- 
nias. Si quem defectum animadverterit, ad ab- 
batem referat, vel ipse emendet. Notet etiam 
qualibet die nomina sacerdotum celebrantium, 
ut id abbati aut vicario referat. 

11. Externos sacerdotes ad sacrum faciendum 
non admittat, nisi intelligat eos a legitimis su- 
perioribus habere facultatem; cuius testes or- 
dinarii literas cum ii exhibuerint, humanissime 
illos excipiet, et distinctis etiam pro uniuscuius- 


432 
que dignitate paramentis indui curet. Saecu- 
lares quoque ad ecclesiam nostram adventantes 
benigne tractet. 

12. Habeat sibi subiectum aedituum mona- 
chum, maxime in frequentioribus monasteriis, 
cui vices suas in rebus minoris momenti com- 
mittet, dum ipse in gravioribus occupatur. 


Cap. XIII. —- De praefecto bibliothecae. 


1. In maioribus monasteriis designandus erit 
monachus sacerdos, qui librorum curam ha- 
beat. 

2. Omnium itague librorum monasterii ca- 
talogum describat; utque libri unius monasterii 
ab aliis distinguantur, in primo cuiusvis libri 
folio haec verba notet: Hic liber est monaste- 
rii N. ordinis Sancti Antonit congregationis 
Montis Libani. 

3. Nullum librum ex bibliotheca cuipiam 
monachorum dabit sine abbatis licentia, neque 
externo cuiquam sine licentia congregationis 
monachorum}; et advertat, ne quis librum, et- 
iam cum licentia, se inscio accipiat. Fratres 
autem, quibus librum aliquem tradet, propria 
manu scribant in codice, quo die et quem li- 
brum acceperint; cumgue illum restituerint, 
notam deleant, aut e regione restitutio eius no- 
tetur. Quod si externis librum ex licentia, ut 
supra, dederit, ipse bibliothecarius in codice 
notabit diem, personam et tempus, quo liber 
sit restituendus. 

4. Monachos ad bibliothecam non admittat 
sine licentia; multo minus externos. 

5. Abbatem moneat, si quos libros pro mo- 
nasterio necesse sit comparare. Nullum autem 
librum donare, vendere, alienare vel oppigno- 
rare poterit sine expressa congregationis mona- 
chorum licentia. 

6. Curet ut bibliotheca munda sit et compo- 
sita, quam semel in hebdomada verret, et ex 
libris pulverem excutiet. Caveat etiam, ne libri 
humiditate aut alia re laedantur. 

7. Semel in anno librorum rationem dabit 
abbati iuxta inventarium bibliothecae: quod et 
praestabit,, cum alter in eius locum succedet. 


Car. XIV. — De socio et sigillo abbatis ge- 
neralis, hegumenorum et abbatis provinciae, 
atque coenobiarchae. 


1. Abbas generalis, hegumeni et abbates pro- 
vinciae ac monasterii, deligant sibi ex monachis 
professis socium, qui secretarii munus gerat, 
ipsosque in literis scribendis adiuvet, exeuntes- 
que e monasterio comitetur. 

2. Unusquisjue ex dictis abbatibus et hegu- 
menis sigillum proprium habeat, quod in cella 
sua diligenter custodiat, cum imagine, si fieri 
potest , ‘Sancti Patris Antonii magni, aut em- 
blemate Montis Libani, et cum inscriptione 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


officii, quo unusquisque fungitur: videlicet si- 
gillum abbatis generalis ordinis Sancti Antonii 
congregationis Montis Libani; sigillum primi 
vel “secundi vel tertii vel quarti hegumeni or- 
dinis Sancti Antonii congregationis Montis Li- 
bani; sigillum provinciae N. ordinis Sancti An- 
tonii congregationis Montis Libani;  sigillum 
monasterii nostri ordinis Sancti Antonii congre- 
gationis Montis Libani; idque duplex fit, alte- 
rum maius, cuius usus erit in rebus magni 
momenti, et alterum minus, quo in rebus com- 
munibus utentur. 

3. Nullus monachus literas suas alio sigillo 
firmabit, quam abbatis monasterii. 

4. Ad officium socii et secretarii electus , 
quaecumque audierit, legerit aut scripserit , 
debet profundo silentio celare: nec nisi urgente 
necessitate a communibus monasterii officiis 
vacare. 


Car. XV. — De infirmario. 


1. In singulis monasteriis constituendus erit 
infirmarius, vir pius et patiens, qui curam 
habebit infirmorum; quorum aegritudo simul 
atque ei indicata fuerit, si censuerit rem esse 
alicuius momenti, abbatem aut vicarium ad- 
moneat. 

2. Studeat, ut, quae aegrotanti danda sunt, 
ea et opportune emantur, et bona sint et bene 
praeparata ministrentur. 

3. Curet, ut aegrotorum cubicula sint valde 
munda et lecti concinne sternantur. 

4. Aegrotum consolari et exhilarare studeat 
verbis spiritualibus et laetis. Habeat etiam li- 
bros, quorum lectione aegroti recreari et iuvari 
in spiritu possint. 

5. Quaecumque aegrotantium usui necessaria 
esse iudicabit, habere curet et in loco conve- 
nienti custodire. 

6. A medico praescripta exacte servet, dies 
aegrotationis et horam febris advertat, tum ut 
medicum et superiorem admoneat, tum ut ci- 
bum tempestive praebeat. 

7. Si morbus sit contagiosus, supellex sepa- 
rari debet, ne cuiquam noceat. 

8. Convalescentes e lecto surgere non per- 
mittat priusquam id medicus concesserit. 

g. Patientiae et charitatis erga aegrotos me- 
minerit; quare curabit, ne debita ministeria 
aegrotis desint. 

10. Morbo ingravescente, abbatem moneat, 
ut aegrotus, antequam iudicii usu privetur, o- 
mnia sacramenta accipiat. Quod si aegrotus 
diu, licet sine periculo decumbat , curet ut 
octavo quoque die communicet, nisi aliqua ra- 
ee pede abbatis, impediat. 

Instante mortis articulo, sive proximo 
seucniae abbatem admoneat ut orationibus 
omnium fratrum valde peculiaribus infirmum 
iuvari faciat; atque eo magis quo morti pro- 


ANNO MDCCCXLV, 


pinquiorem viderit, et ut morienti quo plures 
poterunt ex fratribus adsint, qui convenientibus 
illi articulo auxiliis moribundum iuvent. Et 
cum primum vita functus fuerit, praefectum 
ecclesiae seu aedituum admoneat, ut consuetuin 
signum pulset. 

12. Provideat, ut mortuorum fratrum cor- 
pora ad sepulturam praeparentur, et ut spatio 
unius diei naturalis decenter super terram te- 
neantur. 

13. Non infirmis tantum prosit, ut dictum 
est, sed sanorum etiam curam gerat in iis quae 
ad sanitatem conservandam spectant. Quare 
eius munus est observare, num quis ex nimia 
fatigatione corporis aut spiritus plus aequo la- 
boret, vel alia de causa morbi periculo se ex- 
ponat; et si in cibis, aere, frigore, aut alia qua- 
piam in re aliquid probabili ratione animad- 
vertat, quod communi omnium vel alicuius 
saluti obesse possit, abbatem admoneat. 

Cap. XVI. — De ianitore. 

1. Monasterium perpetuo sit clausum, cla- 
visque in porta ne relinqguatur, ac propterea 
ianitor ab abbate constituatur monachus man- 
suetus, humilis, patiens et sedulus, qui ianuae 
custodiendae semper assistat, eamque nemini 
monachorum aperiat, nisi socium et exeundi 
licentiam obtinuerit. Nullus autem e monasterio 
egrediatur, nisi cum socio, licentiaque petita ac 
impetrata et benedictione accepta ab abbate seu 
eius vicario, aut in horum absentia ab anti- 
quiore ex professis. 

2. Vocantibus et monasterii ianuam pulsan- 
tibus, cito adsit et respondeat; non tamen prius 
portam aperiat, quam per fenestram videat 
qualitatem personae advenientis; quae si eius 
conditionis fuerit, ut paucis verbis expediatur, 
quin porta aperiatur, id faciat cum omni hu- 
manitate; si vero fuerit persona gravis aut re- 
ligiosa, portam aperiat, interroget quid velit, 
ad locum honestum ad id destinatum intro- 
mittat, et sine mora significet abbati. 

3. Neminem monachorum, sine facultate ab- 
batis, ad ianuam vocet, nec, nisi urgente ne- 
cessitate, ianitor licentiam pro illo vocando ab 
abbate petat, aut abbas illam det, cum tempus 
est divini officii in choro, prandii, coenae, si- 
lentii aut congregationis. Nec facile idem ab- 
bas licentiam dabit introducendi saeculares in 
claustra monasterii, et multo minus in dormi- 
torium fratrum, nisi sint magni viri aut prae- 
lati. 

4. Monasterii portas ante noctem claudat ia- 
nitor. Exinde vero eas nullius causa aperiat 
inconsulto abbate; et antequam cubitum eat, 
claves eidem tradens, si quis foris maneat, illi 
renunciabit. Abbas vero aut vicarius quandoque 
de nocte eas observent. 

5. Literas omnes et schedulas et quaecum- 


Acta Grecori XVI. Vol. III. 


433 


que alia domesticis mittuntur, abbati reddat . 
ut ea videat; et ad eos ad quos diriguntur, si 
velit, transmittat. Caveat etiam ne alicuius 
domestici literas, aut quid simile, externis det 
iniussu abbatis. 

6. Nihil custodiendum a quopiam externo 
recipiat, abbate inconsulto, 

7. Si pauperes ad ianuam eleemosynae causa 
accedere contingat, cum iisdem benigne se ha- 
beat, et sedulo quaerat quid eis erogari possit 
iuxta abbatis arbitrium. 

8. Mulieres, si quando ad ostium accedant, 
paucis verbis dimittat; aut si pluribus opus 
esse videretur, in ecclesiam, si extra monasterii 
claustrum sit, ad aedituum eas mittat, ubi ipsis 
responderi poterit, aut aedituum seu abbatem 
vocet, ut earum negotia expediant, prout res 
postulaverit, 

g. Si quis eleemosynam ad ianuam dabit, 
eam oeconomo statim tradet. 

10. Loca portae vicina munda servet, et, ut 
iuxta ianuam omnes submissa voce loquantur, 
curet, 

11. Ut ianitor ad portam sollicitus assistere 
possit, primo post persolutas matutinas horas 
sacrificio intersit. Cum autem cibum sumit, aut 
in aliquo ministerio intra vel extra monasterium 
occupatur, alius ab abbate seu vicario ad cu- 
stodiam portae destinetur. 


Cap. XVII. — De custode vestium. 


1. Servare debet omnem supellectilem sive 
lineam sive laneam, et quidquid ad indumenta 
et, ubi opus fuerit, etiam ad calceamenta at- 
tinet; quae diligenti cura, ut res pauperum 
Christi, custodiet in loco ad id designato. 

2. Inventarium rerum, quas ipse custodit, si 
alicuius momenti sint, in libro habeat: et seor- 
sim scribat quae de novo fiant, ut abbati sui 
muneris rationem reddere queat. 

3. Vestes ordine dispositas servet, ne cor- 
rumpantur videat, et resarciendas etiam curet. 
Quas vero non amplius usui fratrum futuras 
iudicabit, eas abbati ostendat, ut ille de iis 
statuat. 

4. Quae singuli novitii ad monasteria attu- 
lerint, ea alicubi separatim asservet, donec pro- 
fessionem emittant. 

5. Singulis mensibus cellas visitabit, ut ex 
abbatis arbitrio, si quid eis desit, suppleri pos- 
sit. Si quid etiam superfluum invenerit, vestes 
duplices, instrumenta itineris et similia, in ve- 
stiaria officina custodiantur. 

6. Inspiciat etiam, quinam vestibus indigeant, 
ut abbati referat; eo vero inconsulto nihil cui- 
piam dabit. 

7. Linei panni lotori, sive externus ille sit 
sive domesticus, scripto numero dentur et ac- 
cipiantur, 

8. Tunicae singulorum, quae staturae in- 


55 


434 
duentium convenire debent, signis particula- 
ribus internoscantur, ne eas permisceri con- 
tingat. 

g. Sabbati vespere linea munda per omnes 
cellas distribuat; dominica vero die mane ex 
eisdem cellis immunda colligat, et an omnia, 
quae dederat, recipiat, animadvertat. 


Cap. XVIII. — De cellerario. 


1. Custodiendis in monasterii cellario vi- 
ctualibus abbate cellerarius deputetur vir so- 
brius et non prodigus; idemque curam habeat 
omnium eorum quae ad cibum et potum spe- 
ctant, singula in locis suis reposita et clausa 
servans. 

2. In rebus distribuendis iussum abbatis se- 
quatur; et quamvis communiter aequalitatem 
inter omnes servare debet, habeat tamen infir- 
morum, convalescentium, eorumque qui labo- 
riosiora opera exercent, rationem, prout ei fue- 
rit ab abbate praescriptum, sine cuius arbitrio 
neque ientaculum neque aliud quidpiam ulli 
concedet. 

3. Antequam penitus absumantur victualia, 

quae in monasterio reconduntur, abbatem ad- 
moneat, ut tempestive per oeconomum provi- 
dere possit. 
_ 4. Curet munditiem tam cellarii quam re- 
fectorii, eorumque omnium quae eius usibus 
serviunt, utque mensae rebus necessariis paratae 
sint, cum refectionis signum dabitur. 

5. Catalogum habeat rerum, quae ad cella- 
rium et ad refectorium pertinent; alterum etiam 
eorum, quae per hebdomadas aut menses de- 
bebit fratribus ministrare tam in cibo quam in 
potu; tertium denique eorum, qui mensae mi- 
nistraturi sunt. 

6. Quae ex mensa supersunt, colliget, at- 
que coquo tradet, qui illa conservabit memor 
paupertatis, ut et domesticis et externis paupe- 
ribus usui esse possint iuxta praescriptum ab- 
batis. 


Cap. XIX. — De coquo. 


1. In iis omnibus, quae ad suum munus 
pertinent, munditiem servet ipse, et ab aliis 
servandam curet, detque operam ut omnia recte 
et opportune parentur, ea praesertim quae ad 
aegrotos pertinent. 

2. Semihora, aut saltem quarta horae parte, 
antequam in mensa sit sedendum, praeparati 
omnes cibi esse debent. 

3. Circa qualitatem et quantitatem, ordinem 
ab abbate praescriptum sequatur. 

4. Coquere aut aliud quidpiam pro aliquo 
particulari parare, infirmario tantum excepto, 
neminem sinat, neque ipse faciet sine abbatis 
facultate. 

5. Scriptum in codice habeat catalogum re- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


rum, quarum est usus in coquina, quas ipse 
servare debet. ; 

6. Diligentiam in rebus, quas consumit, ad- 
hibebit, ne quid non necessarium insumatur 
contra paupertatem religiosam. 

7. Si quem adiutorem haberet, satagat, ut 
cum verbo et exemplo aedificet, praesertim 
novitios. 


Cap. XX. — De hebdomadario chori 
et mensdae. 


1. Praefectus ecclesiae singulis hebdomadis 
duos catalogos faciet, quorum primo per tur- 
num sacerdotum notetur hebdomadarius chori, 
altero per turnum monachorum omnium, qui 
legere norunt, notetur hebdomadarius mensae. 

2. Officium hebdomadarii chori est divi- 
num officium et missam cantare; officium au- 
tem hebdomadarii mensae est libros-ad men- 
sam legere: ab utroque officio eximitur abbas 
monasteril. 

3, Hebdomadarius chori primus ingrediatur 
chorum, et ultimus inde exeat; curetque, ne 
in officio divino tam in choro quam ad altare 
errores aliquos admittat, sed antea praevideat 
omnia officia, orationes, lectiones et his simi- 
lia; mec memoriae suae confidat, sed omnia 
ex codice, quoad fieri poterit, recitet. In de- 
xtera chori parte abbas, eius vicarius praeside- 
bit; in sinistra hebdomadarius , qui praesente 
abbate neque officium inchoabit, neque abso- 
lutionem dicet; eo autem absente totum offi- 
cium inchoabit et terminabit, etiam praesente 
abbatis vicario. 

4. Hebdomadarius mensae libros pro lectione 
ante mensam apertos habeat; et quando legit, 
attendat in quo emendetur ab abbate aut vi- 
cario ; et emendatus, assurgat cum humilitate, 
et repetat prout emendatus fuerit. Ad signum 
abbatis aut vicarii, finiet lectionem. Libri au- 
tem qui legentur sunt: sacra scriptura, vitae 
sanctorum, historia ecclesiastica et opera asce- 
tica, quae ab abbate assignari debent, servato 
ordine, ut primum legantur aliquot versiculi 
ex scriptura, deinde succedat lectio ex vitis 
sanctorum, aut ex historia ecclesiastica, et con- 
cludatur lectione alicuius tractatus ascetici. 


PARS QUARTA 
Cap. I. — De congregatione generali. 


1. Congregatio generalis de triennio in trien- 
nium celebretur, nisi forte ob aliquam urgen- 
tem necessitatem esset anticipandum tempus, 
aut prorogandum ex decreto congregationis he- 
gumenorum, quod debet opportune toti ordini 
significari. Casus autem, ob quos congregatio 
generalis prorogari vel anticipari potest, sunt: 
primo, mors abbatis generalis, aut eius ad al- 


ANNO MDCCCXLY. 


tiorem dignitatem promotio, aut quando de 
eiusdem depositione, suspensione, vel publica 
reprehensione agendum sit, ut dictum est su- 
pra, part. lI, cap. Iv, num. 2. Deinde, publica 
rerum regionumque perturbatio ob pestem vel 
bellum, aut propter persecutionem infidelium 
vel haereticorum et schismaticorum, aut com- 
munem totius ordinis vel principalium potio- 
rumque monasteriorum necessitatem, quae iu- 
dicio congregationis hegumenorum urgens visa 
fuerit ; in quo nihilominus casu significandum 
id erit abbatibus monasteriorum. 

2. Penes abbatem generalem est congregatio- 
mem indicere, eique praesidere usque ad suc- 
cessoris electionem. Si vero ipse mortuus fuerit, 
aut promotus, aut de ipsius causa consultan- 
dum sit, tunc ad hegumenos spectabit illam 
indicere, eique praesidere usque ad novi abbatis 
generalis electionem, aut veteris probatam in- 
nocentiam, servata semper vicarii generalis inter 
hegumenos praeeminentia, ut dictum est alibi. 
Vivente tamen abbate generali, etiam’ quando 
de ipsius causa agendum est, in literis, in qui- 
bus ab hegumenis congregatio indicetur, nomen 
eiusdem abbatis praeponatur nominibus hegu- 
menorum. 

3. Duobus saltem mensibus ante diem, quo 
celebranda erit congregatio, indicatur per en- 
cyclicas epistolas, ab abbate generali et hegu- 
menis subscriptas et ad omnia nostri ordinis 
monasteria missas. Si quod vero monasterium 
longius distet, tot mensibus ante indicenda erit, 
quot sufficere videbuntur iudicio hegumenorum. 
Dies autem congregationi celebrandae destinari 
solita, est decima novembris, qua ordinis nostri 
congregatio instituta fuit. 

4. Ad congregationem generalem vocandi 
erunt, eique interesse et in ea vocem habere 
poterunt, praeter abbatem generalem et quatuor 


hegumenos eorumque vicarios (si qui antea’ 


electi fuerant) , abbates omnes tam provincia- 
rum quam monasteriorum, et cum unoquoque 
abbate socius a congregatione monachorum il- 
lius monasterii electus: quotquot praeterea of- 
ficio abbatis generalis vel hegumenorum functi 
sunt, modo non fuerint ob defectus aliquos 
depositi: iis autem unumquodque monasterium 
de necessario viatico providebit tam in eundo 
quam in redeundo: ob quem finem a primo- 
ribus tum ‘ecclesiasticis tum saecularibus illius 
provinciae abbates eleemosynam colligant et 
eam secum deferant. 

5. Si quis abbas vel officio abbatis generalis 
aut hegumeni defunctus, ob legitimum impe- 
dimentum, a congregatione monachorum pro- 
bandum, per se ipsum adesse nequiverit, mittat 
monachum idoneum, qui vices suas in congre- 
gatione generali suppleat, habeatque locum in 
congregatione tamquam absentis procurator. Qui 
vero propter contumaciam vel inanes causas ad- 
esse neglexerit, cognita et declarata eius causa 


435 


in congregatione generali, excommiunicetur, et 
monachi ab eius obedientia absolvantur: socii 
autem abbatum, qui in congregatione monacho- 
rum electi fuerint, neminem possunt sibi sub- 
stituere, nec suae electioni renunciare. 

6. Nemo in congregatione generali vocem 
habeat, nisi sex annos in ordine compleverit , 
inchoando ab annis probationis, et nisi triginta 
annos aetatis saltem inchoatos habeat. Item 
nemo in monasterium, ad celebrandam con- 
gregationem destinatum, intret nisi tribus die- 
bus antequam inchoanda sit congregatio, ex- 
ceptis iis qui ex longinqua regione per mare 
veniunt. Qui ad congregationem venerint sine 
licentia, per totum tempus, quo congregatio 
durabit, detineantur in loco poenitentiae ; con- 
gregatione autem terminata, decernat de eis 
congregatio hegumenorum. Si quis vero que- 
relas habeat ad congregationem deferendas , 
mittat eas cum abbate vel eius socio, propria 
manu subscriptas. 

7. Unusquisque abbas ad congregationem 
veniens, aut vicarium suum mittens, debet af- 
ferre secum vel cum vicario mittere: 1. sigil- 
lum monasterii; 2. catalogum, in quo descri- 
ptus sit numerus monachorum vivorum et quot 
defuncti sunt post ultimam congregationem et 
quot recepti; 3. rationem dati et accepti toto 
regiminis sui tempore. Socius vero abbatis debet 
secum afferre: 1. literas monachorum de sua 
deputatione; 2. querelas eorumdem, si quae 
erunt. 

8. Abbas generalis, vel, eo absente, hegu- 
meni, opportuno tempore provideant de rebus 
ad celebrandam congregationem necessarlis. 
Quare 1. abbatem monasterii, in quo congre- 
gatio celebranda est, vel, eo absente, monachum 
alium constituant, qui oeconomi congregationis 
generalis nomen gerat; curetque, ut locus con- 
gregationis opportunus praeparetur, utque ad- 
sint victualia lecti et quaecumque ad receptio- 
nem monachorum hospitum necessaria sunt; 
2. deputent duos saltem confessarios cum fa- 
cultatibus opportunis, necnon unum scribam 
congregationis, qui suffragia notabit et literas 
ad congregationem directas coram omnibus 
leget; unum praeterea aedituum, qui curam 
habebit sacelli, ubi congregatio fiet, et unum 
ianitorem, qui portas congregationis observabit. 
Hi vero omnes, praeter abbatem supradictum, 
idest, confessarii, scriba, aedituus et ianitor, 
debent esse ex ecorum numero, qui suffragia 
non habent in congregatione. Reliqua autem 
coenobii ministeria, tam in ecclesia quam in 
choro et refectorio, per eiusdem coenobii mo- 
nachos diligenter obeantur, ne congregationis 
praetextu quidquam ex regulari disciplina omit- 
tatur. 

g. Cum dies assignata advenerit, non ob- 
stante cuiuscumque absentia, congregatio inci- 
piatur. Cognitores autem suffragiorum sunt; 


436 


ACTA GREGORII PP. XVi. 


1. abbas geteralis; 2. quatuor hegumeni; | rio N., die N., mense N., anno N., communi 


3, duo ex monachis congregationis a commu- 
nitate vocalium electi, in quorum tamen ele- 
ctione neque abbas generalis neque hegumeni 
vocem habebunt. 

10. Congregatio generalis per septem dies 
durabit. Singulis autem diebus, post cantata 
divina officia et celebratam sacram liturgiam , 
scrutinium fiet, cui praemittitur sermo parae- 
neticus ab abbate generali, aut alio quopiam, 
ad conventum monachorum per semihoram. 

11. In primo triduo ordinis statum exami- 
nent, seduloque explorent, si quid supplendum 
aut resecandum sit. Singulisque permittitur, 
quodcumque apud se statuerint suggerere abbati 
generali aut hegumenis, qui monachorum sug- 
gestiones in commentarium relatas coram con- 
gregatione recitabunt. Interim hegumeni iussu 
abbatis generalis a monasteriorum abbatibus 
statum et rationes exigant singulorum mona- 
steriorum, easque in tabularium totius ordinis 
referendas, eidem generali abbati exhibeant. 
Quarta die proceditur ad electionem abbatis 
generalis et hegumenorum, ut infra; si autem 
non ob electionem superiorum, sed ob aliam 
causam coacta fuerit congregatio, de illa tra- 
ctabitur. Tribus postremis diebus monacho- 
rum causae finiantur, eorumque postulatis sa- 
tisfiat, et si quid contra regulam, constitutio- 
nes , vel consuetudines ordinis peccatum est, 
corrigatur. 

12. Septimo die, postquam congregatio ter- 
minata est, dato signo a generali abbate, ape- 
riatur porta, itaut etiam non vocales adesse 
possint et audire. Tum a scriba congregationis 
legatur: 1. tabula novorum officialium, a tota 
congregatione sive ab abbate generali et hegu- 
menis electorum, necnon monachorum ad mo- 
nasteria, quae idem abbas generalis designaverit, 
mittendorum ; 2. constitutiones, si quae fuerint 
a congregatione sancitae; 3. recitentur nomina 
monachorum omnium ab ultima congregatione 
defunctorum, ut pro iis omnibus una missa 
solemnis celebretur; 4. recenseantur etiam no- 
mina insigniorum benefactorum, simulque o- 
mnes moneantur, ut pro iis sacerdotes quidem 
unam missam celebrent, laici vero dicant quin- 
quaginta Pater noster et Ave Maria; 5. abbas 
generalis faciat absolutionem generalem, et sic 
congregationem dimittat. 

13, Dimissa congregatione generali, una cum 
hegumenis faciat congregationem hegumenorum; 
et primo quidem eligantur abbates provinciarum 
et monasteriorum , singulisque patentes literae 
tradantur, ut ad officia sua abeant. 

14. Forma literarum congregationis mona- 
chorum, cum mittunt ad congregationem ge- 
neralem, una cum abbate monasterii seu pro- 
vinciae, socium ab ipsis electum: 

Reverendissimi patres, notum facimus vobis, 
congregationem nostram habitam in monaste- 


consilio elegisse reverendissimum patrem N., 
ut, nomine totius monasterii vel provinciae, 
una cum nostro abbate ad congregationem 
generalem accedat. Quocirca tradimus ei po- 
testatem agendi pro nobis in congregatione 
generali omnia et singula, quae facere posse- 
mus Si praesentes essemus, ratum gratumque 
habituri quidquid in eadem congregatione fa- 
ctum fuerit. Datum in monasterio N., anno N., 
mense N. Sigillum + monasterii. Et subscribent 
omnes iuxta ordinem suum. 

15. Forma literarum abbatis provinciae vel 
monasterii, cum mittit vicarium vel procura- 
torem ad congregationem generalem: 

Reverendissimi patres, notum facio vobis, 
me, ob causam N. impeditum, elegisse reve- 
rendum patrem N., ut tamquam meus vicarius 
et procurator ad congregationem generalem 
accedat, eique sigillum et rationes officii met 
tradidisse, necnon facultatem in congregatione 
generali omnia et singula agendi, quae ego 
facere possem si praesens essem, ratum gra- 
tumque habiturus quidquid in eadem congre- 
gatione factum fuerit. Datum in monasterio N., 
anno N., mense N., die N. Sigillum + officii. 


N. abbas provinciae vel monasterii N. 


Cap. II. — De electione abbatis generalis 
et hegumenorum. 


1. Ante electionem legantur constitutiones de 
requisitis eligendorum, deque eorum officio. 

2. Nemo potest in abbatem generalem aut 
hegumenum eligi, nisi compleverit annum ae- 
tatis trigesimum, et annum” in nostro ordine 
octavum quidem abbas generalis, sextum vero 
hegumenus. 

3. Electio nullo modo fiat per absentium , 
sed praesentium dumtaxat suffragia; eaque 
secreta sint, non publicatis eligentium nomi- 
nibus, 

4. In loco pro electione deputato, aedituus 
aram maximam, ubi venerabile Eucharistiae 
sacramentum in ciborio conditum prostabit, 
solemniori quam in primo triduo congregatio- 
nis, ritu instruat. Super altari ante ciborium 
alta crux collocetur, sex hine inde accensis can- 
delis. A dextris crucis evangeliorum codex pre- 
tioso velo coopertus; a sinistris vero imago 
sive reliquiae sancti patris nostri Antonii, et 
codex regulae cum constitutionibus; infra altare 
ad latus dexterum ponatur mensa, iuxta quam 
assidebit scriba seu secretarius, qui, data ser- 
vandi secreti fide, solus ex patribus non voca- 
libus in congregationem introducetur: super 
mensam vas seu arcula collocetur, in quam ab 
electoribus schedulae mittendae erunt: sic au- 
tem fabricetur, ut demissae e superiori orificio 
schedulae dilabi aut extrahi nequeant, donec, 


ANNO MDGCCXLV. 


functione peracta, legitime a cognitoribus suf- 
fragiorum referetur: alterum praeterea vas in- 
tra cancellos altaris praeparetur aqua opple- 
tum, in quod schedulae praedictae statim pro- 
liciantur.. 

5. Habeatur sermo paraeneticus ad electores 
per semihoram de eligendo digniori abbate 
generali, dignioribusque hegumenis: deque vo- 
torum renovatione praemittenda ab omnibus. 

6. Absoluta paraenesi, abbas generalis et qua- 
tuor hegumeni hinc inde ad dexteram laevam- 
que ipsius, ante portam mediam in genua pro- 
cident: et post hos, provinciarum monaste- 
riorumque abbates: deinde reliqui monachi se- 
cundum antiquitatem propriae professionis: po- 
stremo scriba, seu secretarius et aedituus, et ad 
portam ianitor. 

7. Sequatur votorum renovatio, abbate ge- 
nerali et hegumenis praeeuntibus, deinde reli- 
quis simul prosequentibus, de verbo ad verbum 
et cum pausa, ut supra, part. Il, cap. xI. 

8. Abbas generalis, absoluta votorum reno- 
vatione, B. Virginis Mariae litanias cum cantu 
inchoabit: quibus finitis, fratres admoneat, ut 
praemisso contritionis actu, intentionem pariter 
rectam habere studeant, simulque omnes do- 
Minicam orationem recitent, et SS. Trinitatis 
opem, necnon Deiparae et sancti Antonii in- 
tercessionem implorent: mox assurgit ipse, et 
fratribus in genua adhuc provolutis generalem 
absolutionem pronunciat: post universi e tem- 
plo egressi, ad ferenda suffragia accedant, si 
alibi electio facienda est; si vero in eodem 
templo, aedituo foras egresso, porta claudi- 
tur, quam ianitor ab exteriori parte obser- 
vabit. 

g. Antequam ad novi abbatis generalis ele- 
ctionem procedatur, debet is, cuius officium 
expirat, sigillum et officium in manibus hegu- 
menorum resignare ac deponere, in haec verba: 

Reverendi patres, in manibus vestris resigno 
ac depono officium abbatis generalis, quod 
mihi indigno congregatio generalis commisit ; 
simulque veniam peto de omnibus culpis a me 
in eo commissis. 

Hoc idem facere debet unusquisque hegu- 
menus coram electo abbate generali, cum ad 
successoris sui electionem procedendum est, 
dicens: 

Reverendissime pater, in manibus vestris re- 
signo ac depono officium hegumeni, quod mihi 
indigno commissum est, simulque veniam peto 
de omnibus culpis a me in eo commissis. 

Facta tamen resignatione, in suo loco et 
ordine tamdiu stabit, donec successor decla- 
retur. 

Si per obitum aut promotionem abbatis ge- 
neralis, aut aliquod legitimum eius impedimen- 
tum, electus fuerit vicarius generalis, hic etiam 
ante electionem novi abbatis generalis resignabit 
officium in haec verba: 


437 


Reverendi patres, in manibus vestris resigno 
et depono officium vicarii generalis, quod mihi 
indigno commissum est, etc. Idem dicendum de 
vicario hegunieni. 

10. Suffragiorum ordo est: primus abbas 
generalis, ad mensam accedens, suum suffra- 
gium in schedula scribat, nomine tantum electi 
expresso, hoc modo: Eligo reverendum pa- 
trem N. in abbatem generalem nostri ordinis. 
Tum schedulam propriis manibus complicet , 
atque in praeparatam arcam inliciat. Sequantur 
ordinatim singuli hegumeni; postea abbates pro- 
vinciarum et monasteriorum ; postremo reliqui 
patres vocales, habita semper ratione antiqui- 
tatis professionis. 

Si quis patrum indigeat opera scribae, hic 
suggestum ab illo nomen scribat in schedula, 
eamque plicatam ipsi reddat, in praedictam 
arcam ab eodem propria manu statim demit- 
tendam. 

11. Post lata suffragia in locum suum unus- 
quisque regrediatur; loca autem extra cancellos 
altaris disposita erunt. Tum vero abbas gene- 
ralis solus cum quatuor hegumenis et duobus 
a patrum coetu ad cognoscenda suffragia ele- 
ctis sanctuarium ingressus, schedulas ex arca 
extrahat, mox numeret, et si patram numerum 
superent, aut minime aequent, electio non con- 
stabit, nec aperiendae erunt schedulae, sed con- 
tinuo in vas aqua oppletum immittantur et nova 
electio fiat. Si vero suffragiorum numerus bene 
constet, tunc abbas generalis singulas schedu- 
las coram hegumenis et duobus suffragiorum 
cognitoribus aperiat, nomenque electi altiori 
voce pronunciet, ut monachi in templo stan- 
tes audiant, et illud a secretario in charta 
notetur. 

12. Si pars suffragiorum supra dimidium 
vocalium maior convenire in electione reperia- 
tur, ea censetur facta; sin autem in duas per- 
sonas suffragia dividantur, his a ferendo suf- 
fragio exclusis, iteretur scrutinium. Si rursus 
aequalis pro utroque suffragiorum numerus 
constiterit, praeferendus prior tempore profes- 
sionis; sin autem professionis tempore aequales 
fuerint, aetas attendenda et senior iuniori prae- 
eligatur. 

13. Si vero suffragia in diversas personas 
distrahantur, itaut in neminem maior congre- 
gationis pars conveniat, secundo ac tertio scru- 
tinium repetatur. Quod si etiam tunc nemo 
habeat maiorem suffragiorum partem, contingat 
autem duos vel tres habere plura suffragia, itaut 
singuli quartam saltem partem suffragiorum ob- 
tineant, per abbatem generalem promulgentur 
his verbis: 

Reverendus pater N. N. et reverendus pa- 
ter N. N. habent plura suffragia quam reli- 
qui; ex his igitur potestis unum eligere in 
abbatem generalem totius ordinis. 

Tum illis qui nominati sunt exclusis, vocales 


438 


reliqai ad electionem modo supradicto proce- 
dant, unum ex nominatis eligentes, in quem 
maior pars suffragiorum convenerit. 

14. Finito scrutinio, electus abbas generalis 
promulgetur a suo praedecessore, vel, si ipse 
in officio confirmatus fuerit, a primo hegume- 
norum, his verbis: 

Reverendi patres. Facta suffragiorum col- 
latione, invenimus maiorem partem congrega- 
tionis nostrae convenire in electione reverendi 
patris N. N. Ideo nomine totius congregatio- 
nis nostrae, et potestate per vos omnes mihi 
concessa, pronuncio et declaro reverendum 
patrem N. N. electum fuisse, et esse nostrum 
omnium totiusque ordinis nostri abbatem ge- 
neralem. 

15. Facta electionis proclamatione, primus 
hegumenus aut dignior inter vocales intonat 
psalmum xix, reliquis alternatim prosequenti- 
bus, Exaudiat te Dominus in die tribulationis ; 
protegat te nomen Dei Iacob, etc. 

Interea hegumeni ducunt electum ad sedem, 
ad cornu sinistrum altaris paratam, qui oscu- 
latur primum altare, deinde sedet. Tum a di- 
gniori traditur ei liber regulae et constitutio- 
num, ac sigillum officii; qui, retinens sigillum, 
tradit uni ex vocalibus, ut legat, caput mi par- 
tis 11, quod est de praeeminentia et officio ab- 
batis generalis. Interim fratres singuli, iuxta 
ordinem suum, ad eum accedentes, genibus 
flexis manus eius osculantur. Ipse vero tamdiu 
in loco suo sedebit, donec hegumeni quatuor 
eligantur, nec e sede sua recedit, nisi cum 
suffragium proprium scripturus est et in ar- 
cam missurus, et suffragia monachorum, ut 
supra, cogniturus, electumque proclamaturus ; 
quo statim proclamato, ad sedem suam red- 
ibit. 

16. Si electus absens fuerit, postquam pro- 
clamata est illius electio, cantatur psalmum xix, 
ut supra; quo finito, statim proceditur ad ele- 
ctionem hegumenorum, quorum primus vices 
abbatis generalis geret, donec abbas ipse gene- 
ralis aderit. Quod si adesse possit, antequam 
congregatio generalis absolvatur, tunc enthro- 
nismus eius modo supradicto fiat. 

17. Neque abbati generali neque hegumenis 
fas est electionem suam recusare, aut officium 
abdicare. Si vero contigerit eos ex legitima causa 
ab officii executione impediri, in congregatione 
hegumenorum potest vicarius eis substitui, ut 
dictum est part. 1, cap. Iv. 

18. Absoluta abbatis generalis electione, con- 
tinuo ad electionem quatuor hegumenorum iuxta 
praedictum ordinem procedent, etiamsi electus 
generalis absens fuerit. 

Primum hegumenus in manibus abbatis ge- 
neralis, vel, eo absente, in manibus dignioris 
ex vocalibus resignet sigillum et officium, ut 
supra; mox suffragia feruntur, et si duo vel 
tres plura suffragia habere reperiuntur, itaut 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


quartam saltem partem singuli obtineant, abbas 
generalis, recens electus, vel, eo absente, dignior 
ex vocalibus (exclusis iis qui nominantur) dicat 
ad coetum monachorum :‘ 

Reverendi patres, N. N. et N. N. habent 
plura suffragia quam reliqui; ex his igitur 
potestis eligere unum in hegumenum. 

Finito scrutinio, electus hegumenus promul- 
gatur ab abbate generali, aut, eo absente, a 
digniori ex vocalibus, in haec verba: 

Reverendi patres. Facta suffragiorum col- 
latione, invenimus maiorem partem congrega- 
tionis nostrae convenire in electione reverendi 
patris N. Ideo nomine totius congregationis 
nostrae et potestate vobis mihi concessa, pro- 
nuncio et declaro reverendum patrem N. ele- 
ctum fuisse et esse hegumenum. 

Addat in fine primum, secundum, tertium 
vel guartum, iuxta uniascuiusque hegumeni 
locum. 

Hegumenus electus abbati generali genuflectat, 
eiusque manum deosculatus, ad dexteram ipsius 
vel sinistram iuxta ordinem suum stabit. Abbas 
vero generalis illum ad osculum admittet, eique 
sigillum officii tradet. Tum fratres iuxta ordi- 
nem suum, facta prius altari, deinde abbati 
generali et hegumenis antea electis, aut in of- 
ficio confirmatis, reverentia, coram hegumeno 
recens electo genuflectentes, manum eius oscu- 
lantur. Hegumeni vero antea, ut supra, electi, 
collegam suum post ipsos electum ad pacis oscu- 
lum admittant; si hegumenus sacerdos non fue- 
rit, sola pacis apprecatione, omissa genuflexione, 
honorabitur. 

19. Penes congregationem generalem est ab- 
batem generalem confirmare, vel novum eligere: 
hegumenorum pariter potestatem prorogare aut 
abrogare, sive quosdam confirmare, et alios de 
novo eligere. Nam, omnes simul eodemgque 
tempore mutare, minus expedire videtur, ut 
nimirum novus hegumenus a veterano rudimenta 
novi officii capiat. Si vero, attentis circumstan- 
tlis, secus agendum electoribus in Domino vi- 
sum fuerit, ad omnium etiam hegumenorum 
depositionem tuto procedent. 

20. Secretarius congregationis, tam generalis 
abbatis quam hegumenorum, electionem in acta 
referat, quae, subscriptionibus omnium vocalium 
firmata, in archivio asserventur. 

Absoluta quatuor hegumenorum electione, 
divinae maiestati gratiae agendae sunt. Quocirca 
abbas generalis cum hegumenis et omnibus pa- 
tribus vocalibus ante portam mediam altaris 
procidat in genua, primus ipse, deinde quatuor 
hegumeni, mox reliqui iuxta ordinem suum. 
Tum incipiat psalmum cxnvim, reliquis hunc 
et duos sequentes psalmos alternatim canen- 
tibus : 

Laudate Dominum de coelis: laudate eum 
in excelsis, etc. 

Quibus finitis , assurgens abbas generalis, 


ANNO MDCCCXLV. 


stansque in porta media, conversus ad altare, 
fratribus genuflexis, sequentem precationem 
recitabit : 

Gratias agimus tibi, Deus noster, Trinitas 
Sanctissima, Pater et Fili et Spiritus Sancte; 
quoniam, sicut ad tuum nos peculiarem famu- 
latum assumpsisti, atque in sanctis tabernaculis 
tuis collocasti, fratresque in spiritu coniunctos 
effecisti et constituisti in monte Sion, qui est 
religiosus status, ponens pacem fines suos, 
muroque circumdatus obedientiae, castitatis et 
voluntariae paupertatis, quo spectaculum fie- 
remus angelis et hominibus, ita hodie gratia 
tua innovasti vinculum, quo iungimur dilectioni 
tuae, nosque in hierarchias et choros in simi- 
litudinem angelorum distinxisti ad officia mi- 
nisterti tui in paradiso domus tuae, quem plan- 
tasti nobis, et in quo nos collocasti, ut ex eo- 
dem fructus vitae perfectae colligeres, nosque 
illum operaremur, beneplacitum tuum perfi- 
cientes et divinae voluntatis tuae obsequentes; 
et nunc, Domine Deus, tuere nos et custodi 
vineam istam, quam plantasti dextera tua, et 
domum tuam aedifica, quam virtute tua fun- 
dasti; quia nisi tu, Domine, aedificaveris do- 
mum, frustra vigilant qui custodiunt eam. Da, 
Domine, assistricem sedium tuarum sapientiam 
iis, quos ad ministerium domus tuae elegisti. 
Benefac nobis et corda nostra sanctifica, men- 
tesque nostras in obsequio confirma, interce- 
dentibus sancta Dei genitrice Virgine Maria 
et beatissimo patre nostro sancto Antonio ma~- 
gno, et omnibus sanctis. 

Fratres: Amen. 

Deinde abbas generalis, facta altari reverentia, 
ad eos adhuc genuflexos conversus, facit abso- 
lutionem generalem in haec verba: 

Deus misereatur vestri et dimittat debita 
vestra, et tribuat vobis absolutionem et remis- 
sionem omnium peccatorum vestrorum. In no- 
mine + Patris et + Filit et + Spiritus Sancti. 

Fratres: Amen. Et surgant, elusque manum 
ordinatim osculantur, et ad suas singuli cellas 
secedunt. 


Cap. Ill. — De congregatione hegumenoram 
et electione abbatum provinciae vel mona- 
ster. 


1. Congregatio hegumenorum de semestri in 
semestrem ab abbate generali et quatuor hegu- 
menis celebretur, et quoties de rebus agendum 
est aut valde urgentibus aut potestatem eius- 
dem congregationis exigentibus. 

2. Penes abbatem generalem est illam indi- 
cere eique praesidere. Si vero ipse mortuus 
fuerit aut promotus, aut de ipsius causa et reatu 
consultandum sit, tunc ad omnes simul hegu- 
menos spectabit illam indicere, et prior in or- 
dine praesidebit tamquam vicarius abbatis ge- 
neralis, ut supra dictum est. 


439 


3. Per septem dies ea durabit; singulis au- 
tem diebus, praemissa oratione dominica et 
litaniis beatissimae Virginis coram altari ab 
aedituo parato, ianitore portam observante et ~ 
secretario ad mensam assidente, necnon duobus 
monachis suffragiorum cognitoribus, suiragia 
ferent, ut supra dictum est de congregatione 
generali. Porro secretarius, aedituus, ianitor et 
duo suffragiorum cognitores ab abbate generali 
et hegumenis praeeligendi sunt. Antequam vero 
prima congregatio inchoetur, sermo paraeneti- 
cus fiat ab idoneo monacho, quem abbas ge- 
neralis designaverit. 

4. Si post congregationem generalem eligendi 
sint abbates provinciarum et monasteriorum , 
primo congregationis die, sedentibus in ordine 
suo abbate generali et hegumenis, accedunt 
abbates quorum officlum expirat, vel eorum 
vicarii, unus post alium, et genuflexi, sigillum 
et officium in manibus abbatis generalis et he- 
gumenorum resignant et deponunt in haec 
verba: 

Reverendissimi patres. In manibus vestris 
resigno et depono officium abbatis provinciae N. 
vel monasterii N., quod mihi indigno commis- 
sum fuit; simulque veniam.peto de omnibus 
culpis a me in eo commissis. 

Si vicarius fuerit aut procurator, dicat: 

Reverendissimi patres. Nomine ac vice re- 
verendi patris N. in manibus vestris resigno 
et depono officium abbatis provinciae N, vel 
monasterii N., quod ipsi commissum fuit; si- 
mulque veniam peto de omnibus culpis ab ipso 
in eodem officio commissis. 

Facta resignatione, unusquisque extra con- 
gregationem recedet, et clauso ostio, legat se- 
cretarius coram abbate generali et hegumenis 
excessus vel defectus, si quos dicti abbates in 
suo officio commiserint, oblatas adversus eos 
subditorum monachorum accusationes et simi- 
lia, quae in ultimo triduo congregationis gene- 
ralis examinata sunt et in acta relata, ut cap. I 
huius partis, num. 11, dictum est. Mox gene- 
ralis et hegumeni de iis deliberent; et si quid 
in regulam , constitutiones, consuetudines vel 
monachos peccasse deprehensi fuerint, vocentur 
singillatim et introducantur ad congregationem, 
ibique reprehendantur et digna malefactis poe- 
nitentia mulctentur: alias omnes simul intro- 
ducantur, et genuflexi benedicantur ab abbate 
generali et absolvantur iis verbis: 

Deus misereatur vestri, etc., ut capite supe- 
riori circa finem. 

Tum extra congregationem dimittantur, et 
abbas generalis cum hegumenis per suffragia 
secreta eligat abbates provinciarum et mona- 
steriorum eodem modo, quo supra de electione 
generalis et hegumenorum dictum est. 

Suffragium in schedula scribatur sic: Eligo 
reverendum patrem N. in abbatem proyinciae N. 
vel monasterii N. 


440 


Extrahuntur autem suffragia a duobus mo- 
nachis eorum cognitoribus, et scribuntur in 
charta a secretario; et unus ex illis duobus, 
professione antiquior, nomen electi altiori voce 
pronunciat, ut generalis et hegumeni audiant ; 
et qui plura suffragia habuerit, ille abbas erit, 
quem proinde generalis proclamabit in haec 
verba ;: 

Nomine congregationis nostrae pronuncio et 
declaro reverendum patrem N. abbatem pro- 
vinciae vel monasterii N. 

Finito scrutinio, omnes electi abbates, qui 
in eo monasterio praesentes fuerint, vocantur 
a congregatione; et cum introducti fuerint, 
genua flectant coram abbate generali et hegu- 
menis, manumque eorum deosculantur, et in- 
vicem ab his ad osculum pacis admittuntur. 
Abbas autem generalis tradat unicuique eorum 
sigillum officii sui, deinde omnibus praeter he- 
gumenos genuflexis impertitur benedictionem , 
dicens ‘ 

Benedicat vos omnipotens Deus, Pater + et 
Filius + et Spiritus + Sanctus. 

Fratres, Amen; et procedunt unusquisque ad 
cellam suam. 

Abbas generalis et hegumeni tradunt singulis 
patentes literas tenoris sequentis : 

Venerabilibus fratribus ordinis sancti patris 
nostri Antonit, congregationis de Monte Li- 
bano, provinciae N. vel monasterit N., salutem 
in Domino et benedictionem. — Notum faci- 
mus vobis, fratres, congregationem hegume- 
norum habitam die N., mense N., anno N., 
communi consilio elegisse reverendum  pa- 
trem N. in abbatem vestrum proprium et pe- 
culiarem, qui carne et spiritu vos gubernet 
iuxta nostras consuetudines, constitutiones et 
regulam. Quocirca mandamus vobis in virtute 
sanctae obedientiae, ut eidem secundum nostrae 
Libaniticae congregationis regulam pareatis, 
eumque abbalem seu patrem nostrum appelle- 
tis, ipsique veluti legitimo praeposito vestro 
debitam obedientiam, honorem atque reveren- 
tiam exhibeatis. Si quis illi subesse noluerit, 
noverit se suorum votorum trangressorem 
fore. Benedictio sit super obedientes. — Da- 
tum in monasterio N., die N., mense N., an- 
no N. Congregatio hegumenorum. 

Sigillum + generalis et hegumenorum. 

Cum dictae literae ad monasterium venerint, 
unus ex fratribus, reliquis audientibus, in ec- 
clesia vel in refectorio, abbate electo praesente, 
illas legat: finitaque lectione, continuo abbati 
electo vel confirmato omnes genuflectant, abbas 
vero iis benedicat, dicens: 

Benedicat vos omnipotens Deus, Pater + et 
Filius + et Spiritus + Sanctus. 

Et respondent Amen; et surgunt, eiusque 
manum osculantur. Abbas suae electionis pa- 
tentes literas apud se custodiat: cumque sta- 
tuto tempore exauctoratus vel confirmatus fue- 


ACTA GREGORIL PP. XVI. 


rit, abbati generali illas restituet. Secretarius 
autem monasterii eas de verbo ad verbum de- 
scribat, et in archivio reponat. Sequentibus 
sex diebus in congregatione hegumenorum de 
rebus, ad universum ordinem spectantibus , 
agetur. 

5. Si vero congregatio hegumenorum non 
post congregationem generalem, sed praestitutis 
temporibus suis fiat, primo die de gravioribus 
negotiis agendum erit, postmodum reliqua de- 
finiantur. 

6. Terminata congregatione, describi curent 
a secretario acta omnia, electiones officialium 
et constitutiones, si quae factae fuerint, sigil- 
loque et propria generalis atque hegumenorum 
subscriptione firmentur, et in archivio repo- 
nantur. Quae vero monachis significanda sunt, 
ea per encyclicas literas, a generali et hegu- 
menis subscriptas, significentur. Exemplum au- 
tem literarum omnium, quae nomine congre- 
gationis huius mittentur, a secretario eiusdem 
congregationis descriptum maneat in libro re- 
gistrorum, qui in congregatione generali trada- 
tur novo abbati generali et novis hegumenis, 
in archivio reponendus. 


Cap. IV. — De congregatione provinciae 


et monasteriorum. 


1. Congregatio provinciae unoquoque anno 
per tridaum celebretur ab abbate provinciae et 
abbatibus monasteriorum subiectorum; congre- 
gatio vero monasteriorum sit quolibet mense 
per unum diem ab abbate monasterii et mo- 
nachis omnibus professis. Primam autem in- 
dicet abbas provinciae, alteram abbas monaste- 
rii; et illa quidem uno saltem mense ante con- 
stitutum diem significari debebit, haec. vero 
tribus ante diebus. 

2. Quo mense facienda erit congregatio pro- 
vinciae, praemittenda est opportuno tempore 
congregatio uniuscuiusque monasterii, ut in 
promptu habeat abbas, si quid ad eam con- 
gregationem referendum sit. Similiter quo anno 
celebrabitur congregatio generalis, opportune 
praemittatur congregatio provinciae. 

3. Congregationi provinciae, praeter abbates 
monasteriorum, intererit socius abbatis unius- 
cuiusque monasterli a congregatione monacho- 
rum eligendus. Eius autem electio fieri debet 
tribus saltem diebus, antequam ad congregatio- 
nem provinciae procedatur, ut sufficiens tempus 
habeat ad sumendum informationem de statu 
monasterii deque querelis et causis monacho- 
rum. Idem dicendum de socii abbatum ad con- 
gregationem generalem discessu. Omnia autem, 
quae socius congregationi generali vel provin- 
ciali, nomine monachorum praesentabit, debent 
esse sub sigillo monasterii clausa et ab iis sub- 
scripta. 


ANNO MDCCCXLV. 


4. In utraque congregatione idem ordo ser- 
vetur, de quo supra in congregatione hegume- 
norum dictum est num, 3 et 6. Secretarius au- 
tem, aedituus et ianitor ab abbate eligantur; 
duo vero suffragiorum cognitores a monachis 
ad congregationem convocatis. 

5. Agendum porro erit: primo de rebus spi- 
ritualibus ad profectum monachorum spectan- 
tibus, inquirendumque in mores uniuscuiusque, 
si quid contra regulam, constitutiones et con- 
suetudines peccetur; secundo de regimine su- 
periorum et subiectorum obedientia; tertio de 
temporalibus monasteriorum rebus. 

6. Abbate ad congregationem generalem eun- 
te, aut vicarium mittente, adhuc celebretur con- 
gregatio monachorum de mense in mensem, 
cui ipse abbas vel eius vicarius praeerit. Non 
tamen celebrari poterit congregatio provinciae, 
nisi de anno in annum, et ipso abbate prae- 
sente. 

7. Si abbas monasterii decesserit, vicarius 
mortem eius tam abbati provinciae quam abbati 
generali statim significabit; et interim mona- 
sterium administrabit usque ad novi abbatis 
electionem et adventum. Quod si vicarius in 
illo monasterio non fuerit, tunc antiquior pro- 
fessione vicarius erit, et, inter aequales profes- 
sione, antiquior aetate praeferatur, et sacerdos 
non sacerdoti. Mortuo autem abbate provinciae, 
abbas illius monasterii, in quo residere solet, 
ad abbatem generalem literas scribat. Nemo 
tamen in eius officio se immiscebit, donec ab- 
bas generalis in congregatione hegumenorum de 
successore aut vicario decreverit. 


Cap. V. — De congregatione hebdomadali. 


1. In qualibet hebdomada per omnia mo- 
nasteria feria sexta, aut alia die non impe- 
dita, debet fieri congregatio omnium mona- 
chorum. 

2. Sedentibus omnibus, et novitiis, si qui 
erunt, stantibus, abbas seu vicarius aliquid ex 
libris spiritualibus legat, vel legi faciat ad mo- 
nachos. 

3. Deinde (novitiis foras dimissis) idem ab- 
bas seu vicarius faciat brevem exhortationem 
contra defectus in monasterio occurrentes, nul- 
lam tamen personam nominando. 

4. Absoluta exhortatione, abbas stans, reli- 
quis genuflexis, dicat: 

Deus misereatur nostri, et dimittat debita 
nostra, et tribuat nobis absolutionem et veniam 
omnium peccatorum nostrorum. In nomine 
+ Patris et | Filii et Spiritus + Sancti. 

Fratres, Amen; et surgunt, elusque manum 
deosculantur, et ad suas unusquisque cellas 
abeunt. 


Acra Grecoru XVI. Vol. III. 


441 


Cap. VI. -— De electione in communi. 


1. Ab electione tam activa quam passiva in 
quolibet officio ordinis nostri, donec cum eo 
fuerit dispensatum, specialiter arcetur omnis 
excommunicatus, suspensus, interdictus , irre- 
gularis, non professus, et qui non subest no- 
strae congregationi, etiamsi fuerit monachus 
professus ordinis sancti patris nostri Antonii; 
item, qui ab ordine nostro apostataverit, et 
qui ab illo ad alium ordinem, etiam cum li- 
centia superiorum, transivit, nec postea ad no- 
strum rediit; item, qui habet impedimentum 
naturale, ut fatuus, delirus, lunaticus; item, 
qui est notorie infamis ob publicum delictum, 
ut est homicidium, fornicatio, furtum, periurium, 
ebrietas; item subornator, qui prece, pretio, 
minis vel quocumque alio modo induxerit eos, 
qui in electione vocem activam habent, ut se 
ipsum vel monachum aliquem determinatum 
eligant, singulatim eum nominando; item qui 
per se ipsum vel alium procurat sibi dignita- 
tem aliquam extra ordinem; item qui publice 
et scandalose Romano Pontifici, aut patriarchae 
vel ordinario loci detraxerit, aut eorum cano- 
nicas sanctiones contempserit ; denique, qui mo- 
nachum notorie indignum sciens et prudens 
aliquando elegerit. 

2. In iis impedimentis, quae ex iure cano- 
nico proveniunt, dispensatio petenda est a le- 
gitimo superiore, qualis est sanctissimus Ro- 
manus Pontifex, reverendissimus dominus pa- 
triarcha et ordinarius loci episcopus, respe- 
ctive. In aliis vero, quae ex nostris constitu- 
tionibus inducuntur, abbas generalis dispen- 
sare poterit, vel, eo absente, congregatio ge- 
neralis. 

3. Nemo eliget, aut eligere poterit in abbatem 
generalem, aut hegumenum, sive in abbatem 
provinciae, aut monasterii, nisi triginta annos 
saltem inchoatos aetatis habeat; et nisi sex annos 
in congregatione nostra compleverit, includendo 
annos probationis. 

4. In congregationibus hegumenorum pro- 
vinciae et monasterii, ii tantum vocem activam 
habent, quorum mentio ibi fit. Vocem vero 
passivam in congregatione generali et hegume- 
norum habere possunt omnes monachi profes- 
si; in congregatione vero provinciae et mona- 
steriorum, ii tantum monachi qui sunt illius 
provinciae et monasterii. 

5. Nemo potest habere plures voces activas, 
etiamsi habeat plura in ordine officia; sed unus- 
quisque unam tantum vocem habeat. 

6. Omnis electio fiat per suffragia secreta. 

7. Ante electionem legantur constilutiones 
de officio eligendorum et de electione. 

8. Si suffragia fuerint aequalia, aut in di- 
versas personas ita distrahantur, ut in nullum 
maior pars conveniat, id fiat quod supra cap. 11, 
num, 12 et 13 dictum est. 


56 


Cap. VII. — De visitatione. 


t. Abbas generalis semel saltem in triennio 
visitet omnia monasteria ordinis, et abbas pro- 
vinciae semel quolibet anno monasteria sibi 
subiecta, ut dictum est part. 11, cap. m1, n. 3, 
et cap. Vv, num. 2. 

2. Si legitime fuerint impediti, substituent 
vicarium visitatorem, cui tempus et auctorita- 
tem per suas literas definiant, eique socium 
seu secretarium adiungent. Nulli autem vicario 
visitatori credatur, nisi literas suae delegationis 
antea exhibuerit coram monachis in congrega- 
tione convocatis in eo monasterio quod visi- 
tandum erit; eam vero monachorum congre- 
gationem abbas convocabit statim atque ei ex- 
hibitae fuerint literae abbatis generalis, aut he- 
gumenorum, aut abbatis provinciae. Si autem 
abbas fuerit absens, aut obedire noluerit, tunc 
ipse vicarius visitator eam convocabit. 


FORMA LITERARUM VICARII VISITATORIS. 


Venerabilibus fratribus ordinis sancti patris 
nostri Antonii, congregationis de Monte Liba- 
no, provinciae N., vel monasterti N., salutem 
in Domino et benedictionem. 

Notum facimus vobis, fratres, nos elegisse 
reverendum patrem N. in vicarium nostrum, 
eique vices nostras commisisse, ut visitet vos 
et vestrum monasterium in temporalibus et 
spiritualibus, et inquirat in omnia ad vos di- 
ctumque monasterium spectantia, iuxta nostras 
consuetudines, constitutiones et regulam, cum 
facultate decernendi, quae decernenda esse ur- 
gens necessitas compulerit, alia vero ad nos 
deferendi; non tamen alium in locum suum 
substituendi, nec visitationem in quolibet mo- 
nasterio ultra triduum prorogandi. Quocirca 
mandamus vobis in virtute sanctae obedientiae, 
ut reverendissimum patrem N. tamquam vica- 
rium visitatorem a nobis deputatum recipiatis, 
eique debitam reverentiam et obedientiam iuxta 
commissum ipsi officium exhibeatis. Si quis illi 
contradicere ausus fuerit, noverit, se suorum 
votorum transgressorem fore. Benedictio sit 
super obedientes. Datum in monasterio N., 
die N., mense N., anno N. 

Abbas generalis, vel hegumeni, vel abbas 
provinciae N. — Loco F sigilli. 

3. Lectis in congregatione literis, statim o- 
mnes genuflectent, excepto vicario visitatore ; 
deinde surgentes deducunt illum in ecclesiam a 
dextris abbatis monasterii procedentem. 

Si abbas generalis aut abbas provinciae per- 
sonaliter ad visitandum monasterium veniret, 
convocata ab abbate loci monachorum congre- 
gatione, significabit breviter, ut praeparent se ad 
reddendam rationem, quam sequenti die exi- 
gere incipiet; deinde procedet una cum abbate 
monasterii et monachis ad ecclesiam, ut supra. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


. Ante aram maximam omnibus ordinatim 
genuflexis, abbas seu vicarius visitator, item 
genuflexus, ad portam mediam orabit aliquan- 
tulum: deinde intonabit psalmum cxivit Lau- 
dite Dominum de coelis, etc., quem una cum 
duobus sequentibus psalmis monachi alternatim 
canent; et dicto Gloria Patri, surgit abbas seu 
vicarius visitator, et facta ad altare reverentia, 
conversus ad monachos genuflexos facit absolu- 
tionem, dicens: 

Deus misereatur vestri, et dimittat debita 
vestra et tribuat vobis absolutionem et veniam 
omnium peccatorum vestrorum. In nomine 
Patris + et Filii + et Spiritus + Sancti. 

Fratres: Amen; et surgunt, eiusque manum 
ordinatim osculantur, et abeunt in cellas suas. 

5. Visitator primum locum tenebit cum 
socio suo, qui secretarii munus geret, etiam 
ante abbatem monasterii. Cum autem officio 
suo functus fuerit, ipse et socius locum iuxta 
dignitatem suam vel antiquitatem professionis 
habebit. 

6. Primo visitationis die, cantatis divinis of- 
ficiis, ac terminata per abbatem loci aut eius 
vicarium sacra liturgia, antequam detur a ce- 
lebrante benedictio, omnibus monachis ordina- 
tim genuflexis, visitator diligenter visitabit to- 
tam ecclesiam: ac primum aram maximam, ubi 
repositum est sanctissimum Eucharistiae sacra- 
mentum, deinde reliqua, si quae erunt, altaria, 
an omnia munda sint, et decenter ornata et 
composita: qua visitatione absoluta, reversus 
ad portam mediam, et facta altari reverentia, 
dat benedictionem, dicens: 

Benedicat vos omnipotens Deus, Pater + et 
Filius + et Spiritus + Sanctus. 

Fratres: Amen. 

Visitator prosequitur hanc admonitionem: 
Auctoritate Dei totiusque ordinis nostri, prae- 
cipio vobis in virtute sanctae obedientiee, ut, 
cum unusquisque vestrum de omnibus et sin- 
gulis personis ac rebus, ad hoc monasterium 
spectantibus, interrogatus fuerit, debeat, secun- 
dum conscientiam, pure et veraciter revelare, 
secluso omni odio, favore et affectu: nec ullus 
vestrum extra monasterium discedere praesu- 
mat sine expressa nostra licentia. 

Tum surgunt fratres et vadunt in cellas 
suas. Visitator, deposita stola, in sacristiam va- 
dit cum socio, abbate monasterii et praefe- 
cto ecclesiae, seu sacrista, eamque diligenter 
visitat, considerando an munda et composita 
sint vasa sacra, vestes, libri et omnia utensilia. 

Deinde procedit visitator cum socio et abbate 
loci ad cellam ipsius abbatis, qui primo offert 
visitatori scripta nomina et officia singulorum 
monachorum et personarum etiam saecularium, 
qui monasterio inserviunt; secundo, librum 
regulae et constitutionum ordinis; tertio, li- 
brum secretorum quae alii visitatores ei mona- 
sterio reliquerunt; quarto, libros proventuum 


ANNO MDCCCXLV. 


ét eXpensarum monasterii et ecclesiae. Quibus 
peractis, visitator ad cellam sibi destinatam, 
per ipsum abbatem loci, aut monachum ab eo 
designatum, advocabit singulos monachos et 
inquisitionem inchoabit a iunioribus et desinet 
in ipsum abbatem, qui de singulis ipsi reddet 
rationem. Quae autem a singulis monachis re- 
feruntur, per socium et secretarium visitationis 
in charta notabuntur, in quorum fine unusquis- 
que nomen suum subscribat, vel, si scribere 
nescierit, ipse secretarius eius nomen subscribat 
de ipsius mandato. 

7. Postridie visitator cum secretario lustra- 
bit, primo cellas omnium fratrum; secundo, 
alias monasterii mansiones, ut scholam, biblio- 
thecam, hospitium, infirmariam, vestiariam, 
cellarium, coquinam et refectorium, praesenti- 
bus abbate loci eoque monacho qui cellae il- 
lius curam habebit. 

8. Tertio et postremo die, convocata totius 
monasterii congregatione in locum ad id para- 
tum, visitater brevem adhortationem faciet ad 
procurandam regulae et constitutionum obser- 
vantiam, et legi faciat per secretarium monita 
relicta monasterio, moneatque omnes et singu- 
los, ut se ad poenitentiam negligentiarum fa- 
ciendam disponant: tum, genuflexis omnibus 
coram visitatore, culpas suas dicant ordinatim, 
incipiendo ab abbate loci usque ad iuniorem 
monachum, et veniam petant a visitatore, 
qui singulis cum discretione et charitate poe- 
nam iniungat salutarem: mox faciat absolutio- 
nem dicens: 

Deus misereatur vestri, etc., ut supra n. 4, 
atque ita cum osculo pacis dimittat congrega- 
tionem. 

g. Si ipse generalis aut abbas provinciae vi- 
sitationem facit, utatur auctoritate sua in cor- 
rectione abbatis et monachorum. 

Si vero fuerit vicarius, ad substituentem o- 
mnia referat; non tamen abbatem loci depo- 
nere, aut ab officio suspendere poterit, nisi spe- 
cialem facultatem habuerit a congregatione he- 
gumenorum. Quod si necessitas requirat, ut 
monachum de illo monasterio in aliud trans- 
ferat, id auctoritate sua facere poterit, si gene- 
ralis fuerit aut abbas provinciae; si vero dele- 
gatus fuerit, consentiente abbate loci, in quo est, 
et abbate monasterii, ad quod transferendus est 
monachus, id faciet ; illis autem dissentientibus, 
rem ad delegantem referet. 

10. Haec fere sunt, de quibus visitator in- 
quirere debet : 

An singuli debitam abbati obedientiam ex- 
hibeant. 

An abbas officio suo erga omnes aequaliter 
utatur. 

An inter omnes et singulos pax et concordia 
servetur. 


443 


An sit aliquis proprietarius in monasterio , 
vel scandalosus, ebriosus, otiosus, assuetus iu- 
rare vel turpia loqui, notatus de suspecta fa- 
miliaritate intra vel extra monasterium, cum 
scandalo alium non alloquens, rixosus, contu- 
meliosus. 

An ab omnibus observetur regula et consti- 
tutiones quoad divinum officium, confessionem, 
communionem, orationem mentalem, ieiunium, 
refectorium, silentium, aliaque communitatis 
officia, et quomodo ritus et caeremoniae eccle- 
siasticae observentur. 

An aliquid desit, vel superfuum sit in vi- 
ctu, potu, vestitu; et quomodo tractentur ab 
abbate tam monachi sani quam infirmi et ho- 
spites. 

Quomodo monachi iuniores instruantur, et 
qui sint mores saecularium qui sunt in mona- 
sterio coenobii. 

11. Acta omnia a secretario excerpta, sigil- 
loque munita, in archivium ordinis inferat, et 
si vicarius sive delegatus fuerit, ad abbatem 
generalem vel provinciae referat. 

12. Omnem operam adhibeat, ut pacem et 
concordiam in monasterio relinquat. 


PARS QUINTA 
Cap. I. — De processu iudiciali. 


Cum monachorum causae a superioribus eo- 
rum iudicandae sint, communis ordo iudiciorum 
servetur. 

1. Tudex secretarium praesentem habeat, ab 
ipso aut a maiori superiore eligendum, qui 
examini adsit et dicta examinandorum excipiat 
et sententiam scribat. 

2. Iudicium introducendum erit vel per ac- 
cusationem vel per denunciationem vel per dif- 
famationem. 

Si per accusationem processus inchoetur , 
certus esse debet accusator, et capita accusa- 
tionis porrectae sua manu subscribat, Ante omnia 
autem examinandus accusator, an sit integrae 
famae, an moveatur aliquo odio, aut alio pravo 
affectu; an quae proponit, habeant aliqua ad- 
minicula vel indicia veritatis, puta, quia accu- 
satus alias in eodem genere peccati deliquerit, 
aut alio modo eius fama et existimatio laboret. 
Haec autem exactius observanda sunt, quando 
accusatio procedit contra abbates: isti enim 
falsis delationibus et querelis maxime obnoxii 
sunt; et rursus cum regiminis columina * sint, 
non facile neque ex levibus delationibus in 
periculum existimationis et famae vocandi sunt. 

Si per denunciationem procedatur, denuncia- 
tor similiter certus sit, et subscribere se debet 
denunciationis capitibus, sicut accusator, etsi 


1 Videtur legendum columnae. 


444 


ipse non tenéatur processum prosequi et obie- 
ctae ' probare. 

Si autem per diffamationem procedatur, exa- 
minandum primo, an fama aut diffamatio a 
probis et honestis viris ortum habeat, eaque 
diffamatio non semel sed saepius ad aures su- 
periorum pervenerit. 

3, Post accusationem seu denunciationem 
seu diffamationem, iudex ad testium examina- 
tionem deveniat, a quibus exhibito de veritate 
dicenda iuramento, vel facto iis de veritate di- 
cenda in virtute sanctae obedientiae praecepto: 
primo, si sint extranei, generaliter interrogabit 
super eorum qualitatibus; deinde super prae- 
dictis capitibus accusationis; annotetque diem, 
mensem ac annum, quo singuli testes fuerint 
examinati et quaecumque deposuerint; demum 
curabit, ut iidem testes manu propria subscri- 
bant suas depositiones; et, si ipsi literas igno- 
rant, apponant sua manu figuram crucis, et 
alius ex ipsorum mandato subscribat eorum- 
dem nomina, annotando se illorum iussu sub- 
scripsisse. 

4. His peractis, iudex accusatum seu denun- 
ciatum vel diffamatum citabit, eumque exami- 
nabit super praedictis, non semel, sed bis, vel 
ter, cum intervallo tamen, ut, si contradictoria 
dixerit, possit ex sua confessione redargui; et, 
si opus fuerit, ad ream convincendum eumque 
ad veritatem dicendam inducendum, poterunt 
coram eo produci testes, qui ipsum convin- 
cant. 

5. Finito examine, dandum erit ipsi reo 
exemplar depositionum testium examinatorum 
sine eorum nominibus, cum termino compe- 
tenti ad faciendas suas defensiones; et, si de- 
licta sibi obiecta non diluat, eaque sint pro- 
bata sufficienter vel per rei confessionem, aut 
per testes reus fuerit convictus, poterit, prae- 
via citatione, ad sententiam deveniri, et reus 
in poena eius delicto debita condemnari. Si 
vero diluerit legitime, erit absolvendus aut 
declarandus innocens. Si autem de eius in- 
nocentia non plene constiterit, debet absolvi 
nihilominus , apposita clausula ex hactenus 
deductis, quia innocentia rei non fuit plene 
probata. 

6. Si abbas generalis vel hegumeni vel abbas 
provinciae commiserint alicui, ut causam exa- 
minet et iudicium ferat, is debet, primo, ter- 
minos facultatis suae non excedere, sed-intra 
eos se continere: nimirum, si examen tantum- 
modo ipsi commissum fuerit, non debet sen- 
tentiam ferre; secundo, confectum, ut supra, 
processum iudicialem, propriaque manu sub- 
scriptum et sigillo monasterii signatum, trans- 
mittat ad superiorem. 

7. Monachi omnes curare debent: primo, ut 
delinquentem caritative moneant iuxta sanctum 


AcTA GREGORII PP. XVi. 


evangelium, antequam accusetur vel denuncie- 
tur; secundo, ut, quantum fieri potest, evitent 
formam iudicii, multoque magis exceptiones , 
quae dari solent vel possunt contra solemnita- 
tem iuris in processu facto et sententia lata ; 
nam institutum monasticum, quod assumpsere, 
docet eos non contendere iudicio, sed propriae 
voluntati renunciare, poenitentiam agere et pro 
Domino pati. 

8. Non debet in re levi vel ex mera suspi- 
cione fieri accusatio aut denunciatio ; sed in de- 
licto gravi et certo vel quasi certo. Item ab 
accusatione excluduntur ebriosi, detractores, ira- 
cundi , aut similibus vitiis laborantes , qui, 
prius frequenter moniti, emendati non fuerint : 
et qui voce activa et passiva privati sunt, il- 
dem non debent a iudice ad testimonium ad- 
mitti, bene tamen ad informationem. Quando 
vero eX processu constiterit innocentia accusati, 
debet a iudice accusator in poena talionis con- 
demnari. 

g. Si delictum, de quo quis accusatur aut 
denunciatur vel inquiratur, non fuerit publicum, 
curare debet iudex ne illud evulget, sed secre- 
tum servet, quantum fieri potest. 

10. Qui poenitentiam sponte facere recusa- 
verit, compelli poterit per censuras. Quod si 
istas proterve spreverit, acriora remedia adhi- 
beantur; semper tamen habito respectu circum- 
stantiae loci, temporis et personae. 


Cap. Il. — De culpis et poenis. 


Cum constitutiones nostri ordinis non obli- 
gent ad culpam, nisi propter contemptum et 
scandalum, sed solum obligent ad poenam 
transgressoribus infligendam, ideo dicendum 
nunc est de poenis quae ad correptionem cul- 
parum imponuntur. 

1. In primis superiores intelligant, sibi cum 
fratribus agendum in spiritu lenitatis, nec, nisi 
causa attente perspecta, ad acriora remedia esse 
progrediendum. Quare plerumque praemittenda 
erit admonitio charitativa seu per se seu per 
alios, itaut subditus doceatur emendationem de- 
lictorum a superiore quaeri, non delinguentium 
ruinam. 

2. Intelligant pariter subditi, eadem pia animi 
praeparatione sibi suscipienda esse ista caritatis 
remedia, cum qua a superiore illa applicari 
iustum est credere, cum magno scilicet desi- 
derio proprii profectus et emendationis ; neque 
dandum locum diabolo suggerenti futiles que- 
relas adversus superiores, aut secum ipsis, aut, 
quod omnino cavendum est, cum aliis, prae- 
sertim externis, etiamsi contingat poenitentias 
iniungi insontibus ex falsa, ut aliquando acci- 
dere necesse est, delatione et errore. 

3. Praeterea superiores frequenter recogitent, 


1 Potius lege obiecta. 


ANNO MDCCCXLYV. 


se de suis subditis rationem Deo reddituros; 
ac proinde diligenter serioque caveant, ne ex 
propria indulgentia et remissione regularis di- 
sciplina laxetur; dum nimirum subditi, impu- 
nitatem sibi ex superioris conniventia pollicen- 
tes, quodlibet audere paulatim assuescant. 
Quamobrem caute circumspécteque attendant, 
ne quis contra constitutiones abusus quovis 
praetextu inducatur; noverintque ex parvis 
transgressionibus magnam quandoque ruinam 
disciplinae regulari imminere; idque si ipsorum 
vitio contingat, gravissimae ipsos noxae reos 
fore. 

_4. In poenis iniungendis superiores haec prae- 
cipue observent: 

Primum, ut, aucta gravitate culpae ex gra- 
vitate circumstantiarum, poena pariter augeatur; 
et in iis quidem monasteriis, in quibus est fre- 
quentior monachorum numerus, ad mensam 
communem, ex schedula a superiore vel eius 
vicario scribenda, legatur culpa et poena, in- 
dicato etiam nomine delinquentis ad commu- 
nem aedificationem, nisi forte ipse reus eodem 
in loco ex sua devotione velit se ipsum simili 
modo accusare. Quod etiam superior, cum id 
expedire in Domino iudicaverit, iniungere pot- 
erit. 

Secundum, ut poena gravior et gravissima 
nonnisi cum maturiori consilio patrum senio- 
rum ab abbate infligatur; eaque in scriptis et 
postquam de culpa constiterit per confessionem 
rei vel per competentia testimonia; et, si id 
rei gravitas exposcat, abbatis etiam generalis 
sententia rogetur. 

Tertium, ut fratribus provectae aetatis, quoad 
aliquas poenas aetati minime convenientes , 
abbas ita dispenset, ut alias simul magis con- 
gruentes iniungat. In graviori vero et gravissima 
culpa taxatam in constitutionibus poenam nul- 
latenus mutet, nisi causa commutandi sit le- 
gitime probata coram abbate generali. 

Quartum, ut abbas, dum alicuius culpam 
redarguit, aut poenam ei iniungit, caveat sum- 
mopere, ne id ex ira aut odio aut vehementi 
animi perturbatione faciat; multoque minus, 
ne iniuriosis verbis, aut contumeliis, sive im- 
precationibus reum excipiat. Quod si id fecerit, 
a seniore monasterii moneatur semel, bis et 
tertio; sique emendatus non fuerit, ad abbatem 
generalem deferatur, qui ei debitam culpae 
poenam omnino iniungat. 

5. Si quis ex fratribus iniunctam sibi poe- 
nitentiam ex protervia aut alia anim pertur- 
batione subire detrectaverit, in cella includi 
reum iubeat abbas; et postea mittat ad eum 
seniores patres, qui illum moneant ad poeni- 
tentiam et inducant ad obedientiam: quam si 
fecerit, bene erit, si autem adhuc in contuma- 
cia perseveraverit, triduo illum includi in cella 


445 


iubebit, et pane tantum et aqua vesci, idque, 
cum culpa, ob quam poena iniungitur, non sit 
gravior aut gravissima; nam in eo casu au- 
genda erit poenitentia iuxta qualitatem delicti, 
quemadmodum infra dicetur cap. xiv, num. 1. 

6. Cum culpae aliae sint leves, aliae graves, 
graviores et gravissimae, debet abbas poeniten- 
tias iuxta culparum qualitatem iniungere, ut 
infra praescribitur. Poenas vero commutare, 
et pro gravibus leves iniungere, aut vice versa 
pro levibus graves imponere, non poterit sine 
consilio et congregatione monachorum. Quae 
autem hic taxatae non sunt poenae, cum 
consilio eorumdem monachorum in Domino 
taxabit. 


Cap. III. -— De levi culpa et poena. 


Levium culparum non est numerus: ex his 
autem, quae hic apponuntur, de ceteris iudicari 
pronum erit. 

Levis culpa est: 

1. Si quis ad inchoationem officii, vel con- 
gregationis, vel collationis spiritualis non ad- 
fuerit. 

2. Si quis aliquid dixerit vel fecerit, unde 
fratres offendantur. 

3. Si quis quidpiam utensilium ex desidia 
fregerit aut perdiderit, vel cibi potusve aliquid 
effuderit. 

4. Si quis communi refectioni non inter- 
fuerit. 

5. Si quis constitutis horis silentium fre- 
gerit. 

6. Si quis pro victu, aut vestimentis, vel 
alia re murmuraverit. 

7. Si quis eorum, qui communibus officiis 
deputati sunt, munus suum in re aliqua ne- 
glexerit. 

8. Si quis potum vel cibum sine licentia 
sumpserit. 

g. Si officio in tabula assignato defuerit. 

10. Si quis in caeremoniis missae, divino- 
rumgue officiorum, minus decenter se gesserit, 
aut aliquid omiserit, vel de suo addiderit. 

11. Si quis oculos vagos ad vanitatem dire- 
xerit. 

12. Si quis strepitum in cella vel monasterio 
aut ecclesia sonitumque fecerit. 

Quicumque in praefatos et similes defectus 
inciderit, et de illis proclamatus fuerit, vel ipse 
se sponte proclamaverit, vel aliunde hoc ipsum 
constiterit, abbas iniungat peccanti unum psal- 
mum, vel aliquot orationes dominicas, vel psal- 
mos seu genuflexiones in refectorio aut in ec- 
clesia, iuxta modum quo excessit et qualitatem 
personae. 


446 


Care. IV. — De gravi culpa et poena. 

Gravem culpam censemus: 

1. Si quis frater cum fratre vel externo, in- 
tus vel foris, rixas habuerit; si quis frater vel 
saeculari contumeliam dixerit vel minas et ma- 
ledicta in eosdem protulerit. 

2. Si quis inter fratres discordiam, dicta 
unius alteri referendo vel alio modo, semina- 
verit. 

3. Si quis iurare, mentiri, turpia vel scur- 
rilia dicere, ad risum alios ineptis garritioni- 
bus provocare, silentium frangere, cum offen- 
sione praesertim fraterna, in consuetudinem 
duxerit. 

4. Si quis cum feminis aut pueris collo- 
quendo, attentis circumstantiis loci, temporis 
et personarum, suspicionem aliquam vitii in- 
gesserit, aul ingerere potuisse iure praesumptus 
fuerit. 

5. Si quis dormierit sine tunica et cucullo. 

6. Si quis exiverit sine socio assignato, aut 
illum mutaverit, aut extra monasterium reli- 
querit, vel solus sine licentia iverit, vel hora, 
qua in monasterium redire debet, non red- 
ierit. 

7. Si quis ex cella egrediatur, et per mona- 
sterlum vagetur tempore dormitionis. 

8. Si quis medicinam sumpserit, aut sangui- 
nis minutionem fecerit, sine licentia. 

g. Si quis culpam praeteritam fratri, pro qua 
satisfecit, improperaverit. 

10. Si quis ietunium ab ordine praescriptum 
fregerit. 

11. Si quis missam, confessionem, commu- 
nionem aut officlum divinum in choro sine li- 
centia omiserit. 

Pro supradictis et similibus culpis iniungan- 
tur ieiunium et strictum silentium per aliquod 
tempus, genuflectiones et prostrationes tempore 
refectionis communis aut in ecclesia, psalmi 
etiam et orationes aliquot dominicae, secundum 
discretionem abbatis. 


Cap. V. — De graviori culpa et poena. 


Gravior culpa est: 

1. Si quis ieiunia Ecclesiae violaverit. 

2. Si quis peccatum mortale manifeste com- 
miserit contra praecepta Dei vel Ecclesiae, prae- 
ter casus infra recensendos, cum de gravissima 
culpa sermo erit. 

3. Si quis, sciens et volens, sententiam ex- 
communicationis aut suspensionis incurrerit a 
iure vel ab homine latam, tam a praelato ec- 
clesiastico quam a superiore religioso; exceptis 
item casibus, in quibus ob gravissimam cul- 
pam excommunicatio vel suspensio infligitur. 

4. Si quis, sciens se esse excommunicatum 
aut suspensum, ut supra, celebraverit vel in 
suis ordinibus ministraverit. 


ACTA GREGORIL PP. xvi. 


5. Siquis calumniam in fratres struxerit, sive 
in iudicio sive privatim. 

6. Si quis per fas aut nefas procuraverit ut 
ipse vel alter eximatur a potestate superioris 
tam monasterii quam provinciae, aut abbatis 
generalis. ; 

7. Si quis per contumaciam vel manifestam 
rebellionem inobediens suo superiori fuerit, vel 
cum eo intus aut foris contenderit. 

8. Si quis secreta congregationum generalis, 
hegumenorum, provinciae et monasteriorum 
aliis monachis sive professis sive novitiis, vel 
etiam externis, temere revelaverit. 

g. Si quis decretis congregationum antedi- 
ctarum sese opposuerit, aut superiori praeci- 
pienti aliquid in virtute sanctae obedientiae 
contradixerit. 

10. Si quis praelato ecclesiastico aut prin- 
cipi saeculari, in eis quae ad illos spectant, 
inobediens et contumax extiterit. 

Pro huiusmodi et similibus culpis iniungan- 
tur ieiunia; item assignetur ultimus locus; pro- 
stratio ante fores templi vel refectorii vel chori, 
dum fratres intrant; seiunctio aut sequestratio 
a fratribus, itaut nullus fratrum audeat se illi 
coniungere vel aliquod ei mittere, nec vocetur 
ad aliquod officium in ecclesia vel in choro; 
mensa ponetur eidem sequestrata, ne cum 
aliis commisceatur ; demum privatio vocis acti- 
vae et passivae in stricta forma ad aliquot annos 
iniungatur. Ex praedictis autem poenis superior, 
cum consilio seniorum patrum, plura vel pau- 
ciora, longius vel brevius, iuxta culpam poe- 
nitenti imponat. 


Cap. VI. — De gravissima culpa et poena. 


Gravissima culpa est: 

1. Si quis haeresim aut schisma contra 
unam, sanctam, catholicam et apostolicam Ec- 
clesiam secutus fuerit, aut a fide christiana 
defecerit. 

2. Si ab ordine nostro post professionem 
apostataverit, dimisso vel retento habitu. 

3. Si quis proprietarius fuerit in pecunia , 
libris, vestibus, aut re alia magni momenti, 
tam recipiendo, quam dando, vel alienando. 

4. Si quis graviter fratrem vel extraneum 
quemcumque percusserit et leviter etiam supe- 
riorem, idque irato animo. 

5. Si quis sigillum confessionis fregerit. 

6. Si quis literas nomine abbatis generalis, 
hegumenorum, abbatis provinciae vel monaste- 
rii, aut monachi alicuius vel monachorum con- 
fixerit, sive eas sigillo officii aut dignitatis vel 
personae firmaverit, sive non: item qui literas, 
ad abbatem generalem aut hegumenos directas, 
interceperit aut aperuerit et legerit. 

7- Si quis veneficium, incantationem, sorti- 
legium, necromantiam, aut quamcumque aliam 
diaboli invocationem exercuerit, 


ANNO MDCCCXLYV. 


8. Si quis publicum scandalum vel infamiam 
gravem ordini fecerit per manifestum lapsum 
carnis cuiuscumque speciei sit. 

_ 9+ Si quis maligne conspirationem in supe- 
riorem suum machinatus fuerit. 

10. Si quis machinationes et schismata ad 
destructionem vel divisionem ordinis attenta- 
verit. 

11. Si quis a superiorum sententia ad tri- 
bunalia saecularia appellare aut confugere au- 
sus fuerit: quod si ab abbate gravari se prae- 
tenderit, ad abbatem generalem aut congrega- 
tionem hegumenorum, vel ad congregationem 
generalem recurrat; et si adhuc ab his prae- 
tenderit se gravari, recurrere poterit ad patriar- 
cham aut Romanum Pontificem. 

_12. Si quis ordinem aliquem ecclesiasticum 
sine superiorum licentia ab episcopo acceperit, 
aut sine licentia episcopi ordinarii ausus fue- 
rit ad saeculares concionari, eorum confessio- 
nes audire, a casibus ordinario reservatis, sciens 
et volens, illos absolvere, aut sacramenta ba- 
ptismi, extremae unctionis vel matrimonii ad- 
ministrare: uno verbo, ministeria parochi obire. 

Pro talibus criminibus, cum consilio patrum 
seniorum, praeter poenas gravioris culpae, reus 
privetur cucullo et corona, et in cellam tam- 
quam in carcerem detrudatur, ab omnium fra- 
trum consortio seiunctus ad aliquot menses. 
Ne tamen huiusmodi poenitens propter impa- 
tientiam suam in desperationem praeceps ruat, 
mittat ad eum quandoque superior patres se- 
niores, qui illum blandis verbis commoneant 
ad poenitentiam et provocent ad patientiam, 
foveant per consolationem et inducant ad emen- 
dationem. Recogitet autem abbas, qualem Deo 
sit ipse redditurus rationem, si forte sua im- 
patientia et imprudenti severitate fratrem per- 
dat, pro quo Christus mortuus est; memine- 
ritque sanctum patrem nostrum Antonium sol- 
licitum fuisse dicere: « fratrem, in aquas la- 
psum, erigendum esse, non ad naufragium im- 
pellendum ». 


Cap. VII. — De culpis et poenis 
superiorum, 


1. Quaecumque de levi, gravi, graviori et 
gravissima culpa et poena dicta sunt, ea de 
superioribus respective intelligantur; itaut de- 
linguentem abbatem monasterii abbas generalis 
puniat, hunc congregatio generalis; idque in- 
telligendum de poenis suspensionis ab officio, 
depositionis et privationis vocis, loci et coro- 
nae, de quibus infra sermo erit. 

2. Levis culpa abbatis est, si cellas mona- 
chorum et officinas per se vel per vicarium 
visitare neglexerit; si ad divinum officium et 
ad communem refectionem sine causa aliquo- 
ties non venerit; si e monasterio sine necessi- 


447 


tate exierit; si caeremonias ecclesiasticas minus 
decenter exercuerit; si quid dixerit vel fecerit, 
ut fratres offendantur; si in cibo, potu et ve- 
stimentis fratres cum indebita parsimonia tra- 
ctaverit; si erga aliquem fratrem plus favoris 
vel asperitatis exhibuerit; si quid poculentorum 
vel esculentorum, in re tamen parvi momenti, 
extraneis dederit sine causa legitima. Pro hu- 
iusmodi defectibus ab abbate maiore corripia- 
tur, et psalmi vel aliquot orationes dominicae 
seu genuflexiones ei iniungantur. 

Gravis culpa est: si fratri vel externo verba 
iniuriosa dixerit, maledicta et imprecationes 
pronunciaverit; si discordias inter fratres semi- 
naverit; si iurare, mentiri, turpia vel scurrilia 
dicere, frequenter deprehensus fuerit; si saecu- 
larium domos sine necessitate frequentaverit ; 
si cum feminis aut pueris colloquendo, attentis 
circumstantiis, suspicionem aliquam vitil inges- 
serit; si dormierit sine tunica et cucullo; si me- 
dicinam sine licentia medici sumpserit; si cul- 
pam praeteritam, pro qua satisfactum sit, alicui 
exprobaverit; si sine socio extra monasterium 
iverit; si ieiunium ab ordine praescriptum fre- 
gerit; si missam, divinum officium in choro 
sine causa omiserit; si absque eorum culpa 
officiales ab officiis maligne removerit. Pro hu- 
iusmodi culpis iniungatur iejunium per aliquot 
dies, item psalmi aliquot et orationes dominicae 
et genuflexiones. 

Gravior culpa est: si peccatum mortale ma- 
nifeste commiscrit contra praeceptum Dei vel 
Ecclesiae, praeter casus infra recensendos, cum 
de gravissima culpa sermo erit; si, sciens et 
volens, sententiam excommunicationis aut sus- 
pensionis incurrerit; si, sciens se esse excom- 
municatum vel suspensum, celebraverit vel in 
suis ordinibus ministraverit; si rationem dati 
et accepti in libro describere neglexerit ; si quem 
novitium admiserit non praevio examine; si 
nomina novitiorum et professorum non descri- 
pserit; si abbati generali aut abbati provinciae 
de statu sui monasterii aut provinciae non scri- 
pserit, ut supra suo loco dictum est; si mo- 
nachum de suo monasterio in aliud sine causa 
et sine congregatione monachorum miserit; si 
calumniam in fratres struxerit; si procuraverit, 
ut ipse vel alter eximatur a potestate superiori, 
aut in officio confirmetur; si per contumaciam 
vel manifestam rebellionem inobediens superiori 
fuerit, vel cum eo contenderit ; si secreta con- 
gregationum revelaverit; si decretis congrega- 
tionum, vel abbatis generalis, sese opposuerit ; 
si superiori praecipienti aliquid in virtute san- 
ctae obedientiae non obedierit; si quid parvi 
momenti in virtute sanctae obedientiae fratribus 
praecipere consueverit; si praelato ecclesiastico 
aut principi saeculari, in eis quae ad illos spe- 
ctant, contradicere culpabiliter ac temere prae- 
sumpserit; si fratribus, propriae conscientiae 
rationem iuxta morem reddentibus, secretum 


448 
non servaverit. Pro similibus culpis iniungatur 
ieiunium per plures dies: item psalmi plures 
et orationes dominicae et genuflexiones, aut 
demum ab officio suspendatur vel removeatur, 
ex consilio congregationis hegumenorum. 

Gravissima culpa est: si haereticus aut schi- 
smaticus fuerit, aut a christiana religione de- 
fecerit; si ab ordine nostro apostataverit; si 
graviter fratrem vel extraneum percusserit, et 
leviter etiam superiorem; si absque superioris 
licentia fabricam magni momenti praeceperit ; 
si munus a fratre acceperit, ut ei officium ali- 
quod committat; si bona mobilia aut immo- 
bilia monasterii sine congregatione monacho- 
rum, aut abbatis generalis, aut eorum, ad quos 
spectat, licentia, alienaverit ; si monachum pro- 
pria auctoritate e monasterio eiecerit sine li- 
centia abbatis generalis; si, sciens et volens, 
novitium impedimentum aliquod habentem ad- 
miserit, nec facultatem habuerit, vel a legitimo 
superiore obtinuerit; si sigillum confessionis 
fregerit ; si literas nomine abbatis generalis, vel 
hegumenorum, vel congregationis generalis con- 
finxerit, aut nomine monachorum}; si literas 
ad superiores directas interceperit, vel aperuerit 
et legerit; si veneficium, incantationem, sorti- 
legium, necromantiam, aut alias huiusmodi 
diabolicas artes exercu2rit ; si legitime convictus 
fuerit peccatum carnis admisisse; si conspira- 
tionem in abbatem generalem molitus fuerit; 
si machinationes et schismata ad destructionem 
vel divisionem ordinis attentaverit; si a supe- 
riorum sententia ad tribunal saecularium ap- 
pellaverit; si sine licentia abbatis generalis or- 
dinem aliquem ecclesiasticum acceperit, aut 
sine licentia episcopi ordinarii ausus fuerit 
concionari ad saeculares, eorum confessiones 
audire, aut reliqua facere quae facultatem or- 
dinarii requirunt. Pro talibus criminibus ex 
consilio congregationis hegumenorum, praeter 
poenas gravioris culpae, reus in cellam ad ali- 
quot menses tamquam in carcerem detrudatur. 
Praeterea vOce activa et passiva per quinquen- 
nium privetur. Si vero apostata fuerit vel ho- 
micida, aut proprietarius, eam poenam subeat 
quae infra describetur. Eamdem apostatarum 
poenam luent, qui a sancta catholica fide ad 
haeresim vel schisma vel infidelium sectam 
defecerint. 


Cap. VII. — De percussoribus. 


1. Si quis fratrum vel abbatum animo irato 
percussionem alicui comminatus fuerit, poenam 
gravioris culpae per hebdomadam sustinere co- 
gatur; si vero aliquem fratrem aut extraneum 
manu percusserit, eamdem poenam luat per 
quindecim dies, nisi gravis laesio fuerit; si vero 
percusserit ligno aut lapide vel alia re sine 
gravi laesione, per mensem eidem graviori poe- 
nae subiaceat. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


2. Propter gravem autem laesionem fratris 
vel extranei, sive manu sive quacumque alia 
re percussio fuerit, vel levem etiam laesionem 
superiori factam, percussor poenam gravissimae 
culpae per duos menses sustineat, et utraque 
voce per triennium careat, a solo abbate gene- 
rali absolvendus. 

3. Si vulnus lethale inferatur, mors tamen 
non sequatur, eamdem poenam gravissimae 
culpae per sex menses absque ulla dispensa- 
tione sustineat et per quinquennium voce ca- 
reat; si autem (quod Deus avertat) usque ad 
homicidium aliquis prolaberetur, talis omnino 
sine ulla dispensatione puniatur poenis gravis- 
simae culpae per decennium et utraque voce 
perpetuo careat. 

4. Tantum vero praedictis poenis addatur, 
quantum abbati de consilio patrum seniorum 
visum fuerit expedire, attenta qualitate personae 
percutientis, percussae, percussionis et scandali 
magnitudine. 

5. Frequentans hoc vitium etiam levi per- 
cussione, ad nullum officium eligibilis cen- 
seatur. 

6. Percussores superiorum, praeter expressas 
poenas, voce utraque perpetuo careant cum suis 
complicibus et fautoribus. 


Cap. IX. — De proprietariis. 


1. Qui cibum, potum aut alia parvi mo- 
menti sine licentia superioris receperit, prima 
vice caritative moneatur a superiore; pro se- 
cunda gravius reprehendatur, deinceps vero 
poena graviori puniatur pro arbitrio abbatis. 

2. Si pecuniam aut aliquam rem magni mo- 
menti sine licentia a quocumque habuerit vel 
alienaverit, non debet a confessario absolvi, nisi 
prius ipse poenitens illud superiori praesenta- 
verit, aut alienatum, si possibile fuerit, recu- 
peraverit. Deinde, si peccatum proprietatis pu- 
blicum fuerit, aut a superiore per indicia vel 
testes deprehensum, proprietarius, praeter pri- 
vationem vocis activae et passivae, per mensem 
gravioris culpae poenam luat, quae augeri et 
minui poterit iuxta qualitatem delicti et quan- 
titatem materiae. Debet autem a congregatione 
generali determinari quantitas materiae suffi- 
cientis ad culpam gravem proprietatis, ut dica- 
tur res magni momenti quae recipitur vel alie- 
natur et propter quam incurritur in casum 
reservatum et in poenam graviorem, atque 
eadem notificari. 

3. Si post mortem proprietarius quis in- 
ventus fuerit sive subditus sive abbas, nec in 
infirmitate peccatum suum confessus fuerit, de- 
que eo doluerit, sacrificium aut aliquod offi- 
cium pro ipsius anima non fiet et sepultura 
ecclesiastica privetur; idque cum consilio pa- 
trum seniorum, nisi forsan ex tali poena scan- 
dalum saecularibus generaretur, 


ANNO MDCCCXLY. 


4. Surripientes aliquid tam ex monasterio 
quam ex cella fratrum, et ab externis, praeter 
infamiam, duplicata poena proprietariorum pu- 
niantur. 


5. Qui non revelat pecunias, aut bona mo- 


bilia seu immobilia acquisita a se vel ab aliis 
fratribus, inter proprietarios recensetur et poena 
proprietariorum plectetur. Eamdem culpam et 
poenam incurret abbas, qui bona monasterii in 
loco abscondito ponit, sine duorum saltem fra- 
trum notitia. 


Car. X. — De apostatis. 


1. Monachus quicumque, si post professio- 
nem habitum sponte dimiserit, aut retento ha- 
bitu, sed inconsulto superiore, monasterium 
deseruerit, cum magna caritate et prudentia a 
superiore requiratur, qui proinde per se vel 
per alios omnem operam impendat, ut ovem 
errantem ad ovile quamprimum reducat. Re- 
deuntem cum omni caritate et paterni amoris 
significatione recipiat ; et antequam ad poenas 
poenitenti iniungendas procedat, eumdem do- 
ceat per se vel per aliquem ex patribus senio- 
ribus, non eas imponi ad ipsius poenitentis 
destructionem, sed ad aedificationem et salutem. 
Cum autem ad suscipiendam correptionem illius 
animum bene praeparatum fuisse compererit , 
sequentes poenitentias eidem iniungat cum con- 
silio patrum seniorum: 

Primo, ad praelationem per quinquennium 
inhabilis fiat et voce tum activa tum passiva 
privetur, et primo anno ultimum locum teneat; 
et per mensem integrum corona-et cucullo pri- 
vetur, si habitum dimisisset; secus, si eum 
retinuisset. Si vero laicus aut clericus in mino- 
ribus ordinibus constitutus esset, per quinquen- 
nium novissimus sedeat, et voce activa et pas- 
Siva privetur, perque mensem cucullo privetur 
si habitum dimisisset. 

Secundo, per aliquot menses in cellam in- 
cludatur, et ieiunet in pane et aqua. 

Tertio, per unam hebdomadam, postquam 
e cella egressus et ad consortium fratrum ad- 
missus fuerit, sequestratum locum habeat in 
ecclesia, in choro et in mensa. 

2. Si secundo vel tertio apostataverit, poenae 
suprapositae ei multiplicentur ex consilio pa- 
trum seniorum ; quod si cum scandalo, relicto 
ordine, inhoneste vixerit, aut diutius extra or- 
dinem permanserit, poena illi augeatur iuxta 
qualitatem scandali, delictorum et morae diu- 
turnitatem. De quo vero non constat quod 
habitum dimiserit, aut ex ordine fugerit, sed 
tantum vagus intra vel extra provinciam, prae- 
textu adeundi superiorem, in habitu circum- 
ierit, is poenas gravioris culpae sustineat iuxta 
moram vagationis et qualitatem delictorum ; ita 
tamen, ut superior prudenter prospiciat, quid, 
attento praesenti statu poenitentis, in Domino 


Acta Grecoru XVI. Vol, III, 


449 


expediat, adhibito etiam seniorum patrum con- 
silio, ne remedia, quae in salutem infirmorum 
fratrum excogitata sunt, in eorum ruinam et 
exitium vertantur. 

3. Apostata ab ordine monastico, vel fugi- 
tivus, sive monachus fuerit sive abbas, a nullo 
absolvi potest, nec in monasterium recipi, prae- 
terquam ab abbate generali; ad quem proinde 
remittendus erit reus, vel saltem scribendum. 
Cum autem abbas generalis facultatem suam 
abbati monasterii commiserit, tunc, convocata 
monachorum congregatione, genuflexus reus 
humiliter culpam suam dicat, et abbas intonat 
psalmum iti Miserere mei Deus, quem fratres 
alternatim prosequuntur, dictoque Gloria Patri, 
abbas illum absolvit, dicens: 

Deus misereatur tui et dimittat debita tua, 
et ego, auctoritate ipsius et reverendissimi pa- 
tris nostri abbatis generalis, absolvo te a vin- 
culo excommunicationis, in quam propter apo- 
stasiam vel fugam ex ordine incurristi, et re- 
stituo te communioni et unioni fidelium et par- 
ticipationi sanctorum Ecclesiae sacramentorum. 
In nomine + Patris et + Filit et Spiritus + San- 
cti. Amen. 

Sed si fuerit abbas generalis, dicat: 

Deus misereatur tui et dimittat debita tua 
et ego, auctoritate ipsius, absolvo te, etc. 

Tunc iniungat ei poenitentiam, ut supra. 

4. Tempus apostasiae vel fugae non com- 
putatur monacho inter annos monachatus. 

5. Idem dicendum est de apostasia a fide 
christiana vel catholica ad haeresim, schisma, 
aut infidelium sectam, quod dictum est de 
apostasia a professione monastica. Ab eo ta- 
men casu absolvi nequit, nisi ab ordinario com- 
petente. 


Cap. XI. — De excommunicatione. 


Solus abbas generalis potest poenam excom- 
municationis infligere monachis; id tamen raro 
admodum fiat, et ex urgentissima necessitate: 
et primo quidem ex consilio et deliberatione 
congregationis hegumenorum; secundo, ob unam 
ex culpis gravissimis, quae supra cap. vi et vII 
recensentur; tertio, post factum canonice pro- 
cessum et praemissa trina monitione canonica 
cum certis intervallis, utpote unius vel plurium 
dierum, aut etiam horarum, si periculum sit 
in mora; quarto, affigenda erit sententia excom- 
municationis cellae eius, qui excommunicatur, 
aut legenda in congregatione monachorum, sive 
excommunicatus praesens sive absens fuerit ; 
quinto, vulgandum erit eius nomen omnibus 
illius monasterii et provinciae monachis, ut ab 
omnibus devitetur. 

Sententia vero excommunicationis concipietur 
in hunc modum: 

Ego N. abbas generalis, habita hegumeno- 
rum N.N.N. N. congregatione, per hanc sen- 


57 


4.50 


tentiam, quam in scriptis pronuncio, auctori- 
tate Dei omnipotentis, Patris et Filti et Spi- 
ritus Sancti, et exigente contumacia fratris 
N.N. 0b tale delictum (quod debet omnino 
exprimi) 7psum excommunico et pro excom- 
municato haberi declaro; et tamdiu ipsum vi- 
tandum denuncio, donec adimpleverit quod 
mandatur. 

Si abbas monasterii vel visitator ex commis- 
sione abbatis generalis sententiam excommu- 
nicationis pronunciet, dicat: 

Ego N. abbas monasterii N., vel visitator 
monasterii aut provinciae N., specialiter ab 
abbate generali et hegumenis deputatus, per 
hanc sententiam, quam in scriptis pronun- 
cio, etc. 

Cum erit absolvendus, utatur abbas formula, 
quae supra descripta est cap. x. 

Omnis excommunicatus quacumque excom- 
municatione, sive a canone sive ab homine, 
tam a praelato ecclesiastico quam ab abbate 
generali, non ingrediatur ecclesiam vel chorum ; 
neque ad communem cum fratribus mensam 
admittatur, neque officio ullo aut dignitate fun- 
gatur in monasterio, neque vocem activam aut 
passivam habeat in electionibus; quinimo, 
quamdiu sic steterit, ab omnibus evitetur, do- 
nec resipiscat et a legitimo superiore absolva- 
tur, postquam id, quod praeceptum est, ad- 
impleverit. 


Cap. XII. — De privatione 
vocis, loci, cuculli et coronae. 


1. Qui privatur voce passiva, per hoc red- 
ditur inhabilis ad maiora officia in nostro or- 
dine; minora tamen potest exercere, ut sunt 
infirmarii, ianitoris, coqui et similia. Privatus 
autem voce activa non potest suffragium ferre 
in aliqua electione aut congregatione: neque 
potest fieri accusator aut testis adversus fra- 
trem. Potest tamen assumi secreto pro aliqua 
informatione rei necessariae. Privatus voce omni- 
moda, nullum fratrem poterit alloqui, nisi prius 
a superiore licentia petita pro aliqua re neces- 
saria. 

2. Nullus abbas audeat fratrem privare voce, 
nisi in casibus suprapositis ; idque adhibito con- 
silio et consensu patrum seniorum. 

3. Privatus loco, ultimum locum occupet in 
choro, ecclesia et refectorio; sacerdos quidem 
inter sacerdotes, diaconus inter diaconos, et sic 
deinceps. 

4. Qui poena erit maiori dignus, quam sit 
privatio loci aut vocis, propter suam_proter- 
viam et gravissimam culpam, poterit cucullo 
et corona privari, et ad obsequia infima in 
monasterio destinari, ut dictum est supra, cap. v, 
VI, VII, VIII et x. 


| deinde reus, nisi res notoria esset. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Cap. XIII. — De suspensione et depositione 


ab officio. 


1. Abbas, qui suspenditur ab officio, per 
hoc inhabilis redditur ad illud exercendum, et 
insuper utraque voce carebit. Si vero proterve 
officium exercuerit, procedi debet ad depositio- 
nem, et inhabilis redditur per quinquennium 
ad omne officium, et utraque voce carebit. 

2. Qui deponitur ab officio, per hoc privatur 
non solum eo officio, quod statim alteri com- 
mitti debet, sed etiam voce activa et passiva 
per annum carebit. ; 

3. Solus abbas generalis cum congregatione 
hegumenorum suspendere potest aut deponere 
hegumenum et abbatem provinciae ac mona- 
sterii. Abbatem vero generalem suspendere ac 
deponere non potest nisi congregatio generalis. 

4. Qui praeter abbatem generalem, hegume- 
nos et abbates provinciae vel monasteriorum 
ab officio suspenduntur vel deponuntur, non 
idcirco voce privabuntur, nisi in culpam gra- 
viorem et gravissimam incidissent. 

5. Nemo ex abbatibus suspendi aut deponi 
debet, nisi ob culpam, de qua supra. 

6. Si acciderit aliquod ex peccatis (avertat 
id Deus) quae sufficiunt ad abbatem generalem 
ab officio suspendendum vel privandum, simul 
atque per testimonia sufficientia, vel ipsius 
confessionem, aut facti notorietatem constite- 
rint, quatuor hegumeni una congregati, rem, 
donec veritas elucescat, secretam tenentes, con- 
gregationem generalem abbatum provinciarum 
et monasteriorum, literis omnium subscriptione 
signatis, convocabunt, ut dictum est supra, 
parte ELL ecap lav, 2.2. 

Si vero res divulgata et manifesta esset, non 
expectata hegumenorum convocatione, abbates 
locorum et provinciarum alii alios vocando 
conveniant. Et primum audiantur accusatores, 
Reo foras 
dimisso, primus hegumenorum cum antiquiore 
abbate et cum secretario, ad hanc causam ele- 
cto, de toto negotio scrutinium faciet. Et primo 
quaeretur, an constet de peccato quod obiici- 
tur; secundo, an huiusmodi sit, ut propter illud 
ab officio suspendi aut deponi debeat ; et idem 
suffragia promulget, quae, ut sufficiant, duas 
tertias partes excedent; et tunc statim de alio 
eligendo agatur, et, si fieri potest, non prius 
inde egrediantur, quam electionem perfecerint. 
In qua re duo animadvertenda sunt: primum, 
ut, si defectus ad suspensionem aut depositio- 
nem sufficientes non deprehendantur, aliis de 
rebus agatur, propter quas convocata congre- 
gatio videatur, et, quod ad abbatem generalem 
attinet, dissimuletur, imo vero nullo tempore 
divulgari debet, et sic, cum abbates convocan- 
tur, praemonendi sunt de secreto; secundum, 
si constitutum fuerit illum ab officio suspen- 
dere aut deponere, tunc etiam cum eodem ab- 


ANNO MDCCCXLY. 


bate generali secreto agendum est, ut ipsemet 
se officio abdicet; ut, cum hoc promulgatum 
fuerit, peccatum et officii propter peccatum 
privatio occultetur, 

Si autem defectus non fuerit eiusmodi, ut 
privandus officio suo sit, sed tantum corrigen- 
dus videretur, quinque eligehtur, quibus cura 
iniungatur considerandi, quae correctio ei con- 
veniat, et ipse omnino obedire congregationi 
generali teneatur. 

Crimina, ob quae abbas generalis suspendi 
vel deponi ab officio potest, sunt haec: si hae- 
reticus fuerit, aut schismaticus, aut a Christi 
fide ad sectam infidelium defecerit; si ab or- 
dine nostro apostataverit; si graviter fratrem 
vel extraneum percusserit, aut homicidium com- 
miserit ; si fabricam magni momenti pragcepe- 
rit, aut bona religionis alienaverit, aut novum 
monasterium acceperit vel fundaverit, aut vetus 
deseri iusserit , inconsulta congregatione hegu- 
menorum; si novitium contra constitutiones 
ordinis receperit habentem impedimenta, a qui- 
bus ipse dispensandi non habet facultatem; si 
sigillum confessionis fregerit; si literas ad con- 
gregationem generalem vel hegumenorum dire- 
Cctas interceperit et occultaverit aut aperuerit 
legeritque ; si veneficium, sortilegium et quid 
simile exercuerit; si peccatum carnis admiserit ; 
si mumera a fratre acceperit, ut ei officium 
aliquod daret; si muneribus, dolo, vi, aut arte 
qualibet officium sibi ipsi aut aliis dari aut 
confirmari procurayerit; si machinationes et 
schismata ad destructionem vel divisionem or- 
dinis fecerit; si a sententia congregationis ge- 
neralis aut hegumenorum ad tribunal saecula- 
rium appellaverit vel confugerit; si Romano 
Pontifici aut patriarchae contumaciter rebellis 
fuerit, aut fratres impulerit, ut eis rebelles sint 
et inobedientes; si sine licentia Ordinarii ea 
sacramenta administraverit, quae expressam 
licentiam requirunt. 

Si vero infirmo corpore et adversa valetudine 
fuerit, itaut regimini vacare non possit, non 
debet deponi, sed ei a congregatione hegume- 
norum vicarius substituatur, donec commissi 
regiminis triennium compleatur. 

7. Si quis hegumenorum in unum ex supra 
enumeratis criminibus inciderit, debet ab abbate 
generali et reliquis hegumenis deponi. 


Cap. XIV. -— De poena eiectionis ex ordine. 


1. Qui unum vel plures ex gravioribus vel 
gravissimis criminibus, a cap. v ad cap. xIU 
supra descriptis, commiserit, saepeque monitus 
non resipuerit; et qui poenitentiam pro illis 
non acceptaverit, sex mensium spatio in ieiunio 
probetur, et ad tres menses ab omnium consor- 
tio segregetur. Idque praeter privationem vocis 


451 


activae et passivae, aut etiam loci, coronae et 
cuculli, quam subire debebit iuxta qualitatem 
culpae gravioris aut gravissimae. 

Si vero unum ex infrascriptis gravissimis 
criminibus commiserit, atque semel, iterum ac 
tertio admonitus et correctus, ad idem crimen 
redierit, post tertiam admonitionem, ne alios 
contagione pestifera perdat, elici tandem poterit, 
servatis servandis; non aliter tamen, quam ab 
abbate generali de consilio et assensu quatuor 
hegumenorum; deque eius eiectione certior fiat 
reverendissimus dominus patriarcha ab eodem 
abbate generali. 

2. Eiectus, extra ordinem degens, sit perpe- 
tuo suspensus ab executione ordinum. 

3. Quia vero sumus in medio nationis pra- 
vae, ne forte eiectus ad haereticos vel infideles 
accedat, debebit abbas generalis rem antea cum 
patriarcha tractare, hominemque in manus eius 
consignare, ut pro sua prudentia et arbitrio de 
eo disponat. 

4. Crimina, ob quae monachus ex ordine 
elici potest, postquam, admonitus et correctus, 
non resipuerit, idest ter ea commiserit, terque 
de iis non resipuerit, quamvis ter admonitus 
et correctus, sunt haec: si a sancta catholica 
Ecclesia ad haereticos, schismaticos vel infideles 
defecerit; si ab ordine nostro apostataverit; si 
fratrem vel extraneum graviter percusserit aut 
occiderit; si fornicatus fuerit; si rem magni 
momenti furatus fuerit a monasterio vel a sae- 
cularibus; si, sciens et volens, cellam, mona- 
sterium, templum aut quid simile incenderit ; 
si sigillum confessionis fregerit; si veneficia, 
incantationes et cetera huiusmodi exercuerit; si 
in iudicio periurus fuerit; si ab obedientia 
Romani Pontificis aut patriarchae proterve re- 
bellaverit; si sine licentia Ordinarii, sciens et 
volens, ea sacramenta administraverit, quae 
expressam licentiam requirunt; si machinatio- 
nes et schismata fecerit ad destructionem vel 
divisionem ordinis; si a sententia abbatis ge- 
neralis aut congregationis generalis vel hegu- 
menorum ad infideles ' procuraverit; si ad in- 
fideles confugerit, ut procurent sibi vel aliis ali- 
quod officium vel dignitatem in ordine aut extra 
ordinem. 

Penes congregationem hegumenorum erit iu- 
dicare poenamque eiectionis infligere etiam ei 
monacho, qui non in idem ex supra dictis cri- 
minibus ter incidit, sed tria diversa vel plura 
ex lis crimina commisit. 

5. Atque hoc loco rursus superiores admo- 
neantur, ne sua socordia aut vitiosa severitate 
fratres suos ad hunc miserabilem saltum de 
monasterio ad saeculum, de saeculo in infer- 
num adigant; sed, cum vix ullum ingenium 
sit adeo pertinax et ferox, quod, aspirante Dei 
gratia, miansuetudine et lenitate superiorum 


1 Videtur deesse appellare. 


4.52 


vinci, tractuque temporis ad bonam frugem 
revocari non possit, ut superiores ad hoc ex- 
tremum remedium devenire non cogantur, di- 
scant ab Apostolo, omnia sua in charitate esse 
facienda. Charitas autem patiens est, benigna 
est; charitas non aemulatur, non agit perpe- 
ram, non inflatur, non est ambitiosa, non 
quaerit quae sua sunt, non irritatur, non co- 
gitat malum, non gaudet super iniquitate, sed 
congaudet veritati. Quamobrem, antequam ad 
eiectionis poenam progrediantur, praemittenda 
erunt omnia alia remedia a sanctis patribus 
praescripta; adeout, si fieri potest, communi 
omnium et privatae singulorum fratrum aedi- 
ficationi et saluti prospiciatur. 


Cap. Uttimum. — Monita generalia 
pro observatione constitutionum. 


1. Ut defectibus in ordinem sensim irrepen- 
tibus occurratur, et religiosa perfectio conser- 
vetur vel etiam augeatur, possunt aliquae novae 
constitutiones pro toto ordine praesentibus addi, 
quae eamdem vim ac robur habeant, sive non- 
nullae ex iis immutari vel abrogari; dummodo 
regula, quae in prioris partis capitibus duo- 
deviginti continetur, intacta maneat, idque non 
aliter fiat, nisi in congregatione generali. In- 
super pro bono particularium monasteriorum 
possunt ab abbate generali aut congregatione 
hegumenorum, vel a visitatoribus a generali 
vel hegumenorum congregatione deputatis, ali- 
quae particulares constitutiones fieri, quae tamen 
generalibus hisce constitutionibus expresse non 
adversentur, sed iis, quantum fieri potest, ac- 
commodentur. 

2. Explicatio constitutionum et regulae per- 
tinet ad solum abbatem generalem cum consilio 
hegumenorum}; isque erit genuinus earum sen- 
sus, in quem maior pars congregationis hegu- 
menorum consenserit. 

3. Omnes abbates tenebuntur habere in quo- 
libet monasterio duo saltem exemplaria regulae 
et constitutionum, tam generalium quam par- 
ticularium, si quae sunt proprii monasterii; 
illasque in publica mensa aut congregatione 
faciant legi fratribus, sub poena suspensionis 
ab officio, quolibet mense, die determinanda 
per congregationem generalem. Idque intelli- 
gitur de prima, secunda et quinta parte; nam 
tertia et quarta pars constitutionum legi debent 
semel in anno, die item per congregationem 
generalem determinanda. 

4. Et quia per vigilantiam aut socordiam 
superiorum ut plurimum profectus aut defectus 
monachorum in ordine constant, idcirco omnes 
superiores in Domino monentur, ut memores 
sint rationis, quam in novissimo die reddituri 
sunt pro grege sibi commisso. Ac propterea 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


omni studio invigilent, ut quae ex disciplina 
sancti patris nostri Antonii et ex regulis san- 
ctorum patrum nostrorum Pachomii et Basilii 
aliorumque sanctorum in hoc codice collecta 
sunt, quaeque maxime circa vota ordinis, cho- 
rum, orationem mentalem, ieiunium, aliaque 
spiritualia exercitia praescribuptur, omnia et 
singula adamussim observentur ; intelligantque 
super his, veluti fundamentis, totius monastici 
instituti aedificium construendum et amplian- 
dum esse. 

Ut vero omnia ordinate peragantur, mona- 
chus quisque officii sui regulas seu constitu- 
tiones in tabula vel codice scriptas apud se 
habeat, eaque diligenter perlegat et observare 
satagat. 

Ad laudem et gloriam Dei omnipotentis Pa- 
tris et Filii et Spiritus Sancti, et ad honorem 
sanctissimae Virginis Deiparae Mariae, et sancti 
patris nostri Antonii, omniumque sanctorum. 
Amen. 


CCCXXXIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus sodalitas Adorationis Perpetuae Ssmi 
Corporis D. N. I. C. in archisodalitatem 
erigitur in civitate Matriti}. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Cum Romano Pontifici nihil potius, nihil gra- 
tius nihilque optabilius esse possit, quam om- 
nium christifidelium mentes animosque ad cae- 
lestium rerum commentationem, ac religionis 
opera vehementer excitare atque informare, tum 
singulari sane benevolentia eas piorum hominum 
societates ipse prosequi solet, quae praecipuis 
pietatis exercitationibus addictae in Dei gloriam 
amplificandam animarumque salutem procuran- 
dam incumbunt. 

Exponendum Nobis curavit dilectus filius pre- 
sbyter Iosephus Ramirez Cotes Hispanus, in 
civitate Matriti, sodalitatem existere de Adora- 
tione Perpetua Ssmi Corporis D. N. I. C., quae 
in more habet Sacramentum augustum populo, 
supplicationis causa, quotidie proponere iuxta 
horarum quadraginta institutionem. Itaque idem 
dilectus filius presbyter Iosephus, qui eiusdem 
sodalitatis moderator est, ad illius decus et 
splendorem augendum, a Nobis supplici cum 
prece efflagitavit, ut illam archisodalitatis titulo 
et iuribus decorare velimus. Nos vero maiori 
fidelium spirituali bono prospicere summopere 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXLV. 


optantes, eiusmodi postulationibus alacri liben- 
tique animo annuendum censuimus. 

Quamobrem omnes et singulos quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
‘interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, sen- 
tentiis et poenis quovis modo et quacumque 
de causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, sodalitatem de Adoratione Perpetua 
Ssmi Corporis D. N. I. C., Matriti institutam, 
hisce literis, auctoritate Nostra apostolica, ar- 
chisodalitatis titulo perpetuum in modum de- 
coramus, atque illi propterea singula quaeque 
iura, privilegia, honores atque indulta, quovis 
nomine designanda, quibus aliae archisodalitates 
eX usu et consuetudine utuntur, fruuntur, vel 
uti ac frui possunt et poterunt, concedimus et 
indulgemus. Moderatoribus autem eius, eadem 
auctoritate Nostra, perpetuo facultatem facimus, 
cuius ope, alia quaeque sodalitia eiusdem no- 
minis et instituti extra Urbem ubilibet erecta, 
in commemoratam archisodalitatem, servata 
tamen forma constitutionis fel. rec. Clem. VIII 
praedecessoris nostri, adsciscere seu aggregare 
libere et licite possint, atque cum illis omnes 
et singulas indulgentias, p2ccatorum remissio- 
nes ac poenitentiarum relaxationes, quibus ipsa 
pollet, communicare. 

Haec concedimus atque elargimur, decer- 
nentes has praesentes literas firmas, validas et 
efficaces existere ac fore suosque plenarios et in- 
tegros effectus sortiri et obtinere, ac illis ad 
quos spectat et pro tempore quandocumque 
spectabit in omnibus et per omnia plenissime 
suffragari et ab eis respective inviolabiliter obser- 
vari; sicque in praemissis per quoscumque iu- 
dices ordinarios et delegatos, etiam causarum 
palatii Nostri apostolici auditores, iudicari et 
definiri debere, ac irritum et inane, si secus 
super his a quoquam, quavis auctoritate, scien- 
ter vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis, necnon, quoties opus fuerit, 
eiusdem sodalitatis etiam iuramento atque con- 
firmatione apostolica vel quavis firmitate alia 
roboratis statutis et consuetudinibus ; caeteris- 
que contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctam Mariam Maio- 
rem sub annulo piscatoris die trigesima se- 
ptembris millesimo octingentesimo quadrage- 
simo quinto, pontificatus Nostri anno decimo 


quinto. 


CCCXXXV. 


Regulae praésulibus missionum traditae 
pro institutione cleri indigenae. 


INSTRUCTIO 


sacrae congregationis de Prop. Fide ad archie- 
piscopos , episcopos, vicarios apostolicos 
aliosque missionum praesules '. 


Neminem profecto latere potest, quibus curis 
ac studiis Apostolica Sedes, pro collato sibi 
divinitus munere, in id assidue intenderit, ut, 
evangelicae legis lumine latius in dies per o- 
mnem terram effuso, iacentes adhuc in tenebris 
et umbra mortis populi aeternae veritatis glo- 
riam agnoscerent, susceptumque semel vitae 
verbum firmissime tenerent. Duo enim esse prae- 
cipua ac veluti necessaria catholicae religionis 
propagandae et stabiliendae instrumenta, mis- 
sionem scilicet episcoporum, quos Spiritus San- 
ctus posuit regere Ecclesiam Dei, et sedulam 
indigenae cleri institutionem, tum alia gravis- 
sima, tum praesertim apostolorum exemplum 
ac primitivae Ecclesiae testimonium manife- 
stissime evincunt. Sane, ut ea, ceteroquin no- 
tissima, hic praetermittantur, quae sacrae lite- 
rae et enucleatius ipsorum apostolorum episto- 
lae et acta opportune ac abunde in rem habent, 
audire omnino est s. Clementem Romanum, 

Petri discipulum ac s. Pauli adiutorem et 
comitem, ita de apostolis ad Corinthios scri- 
bentem ep. 1, cap. 44: « Praedictos (episcopos) 
constituerunt, ac deinceps futurae successionis 
hanc tradiderunt regulam, ut, cum illi defe- 
cissent, ministerium eorum ac munus alt pro- 
bati viri exciperent ». Et subsequenti saeculo 
s. Irenaeus (advers. haereses lib. 3, cap. 3) in- 
quiebat: « Habemus adnumerare eos, qui ab 
apostolis instituti sunt episcopi, et successores 
eorum usque ad nos ». Quin ea fuit initio Ec- 
clesiae de amplificando episcoporum numero 
deque iis per diversas regiones magis magisque 
distribuendis sollicitudo, ut id multo ante ae- 
tatem suam factum fere ubique affirmaverit 
s. Cyprianus his luculentissimis verbis in epi- 
stola 52 ad Antonianum: « Jampridem per 
omnes provincias et per urbes singulas ordi- 
nati sunt episcopi ». Quamobrem s. Augusti- 
nus contra Cresconium lib. 3, 18, commemo- 
rat episcopos ab ipsis apostolorum sedibus in- 
concussam seriem usque in sua tempora per- 
ducentes. 

Nec minus ex sacris monumentis evidens 
compertumque est apostolos missosque ab eis 
in ultimas etiam orbis partes episcopos plures 


1 Ex Iure Pontificio de Propaganda Fide. 


454 
quacumque sacerdotes et ministros initiasse , 
atque adeo clerum ex indigenis hominibus ad 
christianae religionis firmitatem et incrementum 
instituisse. Hine s. Ignatius Martyr, s. Petri 
discipulus eiusque in sede Antiochena post Evo- 
dium successor, constitutos variis in ecclesiis 
una cum episcopo presbyteros et diaconos ac- 
curate describit. « Studete, inquit in sua ad 
Magnesianos epistola n. 13, ut confirmemini in 
dogmatibus Domini et apostolorum... cum di- 
gnissimo episcopo vestro et digne contexta spi- 
rituali corona presbyterii vestri et secundum 
Deum agentibus diaconis ». Et in alia ad Smyr- 
nenses n. 12 salutat Deo dignum episcopum 
et Deo decorum presbyterium, et conservos... 
diaconos. Id ipsum de Corinthiorum Ecclesia 
liquet ex allata superius s. Clementis priore 
epistola cap. 40, ubi sic legitur: « summo quippe 
sacerdoti sua munia tributa sunt, et sacerdo- 
tibus locus proprius praestitutus est; levitis 
quoque sua ministeria incumbunt ». Denique 
non praetereundus Eusebius ab apostolorum 
aevo licet remotior, cuius apertissimus est qui 
sequitur locus (Historia Ecclesiastica lib. 3, 
cap. 23): « Cum post obitum tyranni ex in- 
sula Patmo Ephesum rediisset Ioannes, ad fi- 
nitimas quoque provincias rogatus se contulit, 
partim ut episcopos constitueret, partim ut ec- 
clesias integras disponeret ac formaret, partim 
etiam ut homines sibi a divino Spiritu indicatos 
in clerum quemdam seu sortem Domini sepo- 
neret >. 

Tam vero apostolorum exemplo et vestigiis 
inhaerentes Romani Pontifices universae Eccle- 
siae divina auctoritate praepositi, cum semper 
et ab antiquissimis usque temporibus, tum ma- 
xime tribus postremis saeculis per sacram hanc 
congregationem sanctissimo Propagandae Fidei 
negotio peculiariter addictam impense curarunt, 
ut multiplicatis, quo magis fieri posset, epi- 
scopis, erectisque pro locorum opportunitate 
ecclesiis, religionis incolumitati et commodo 
consultum iugiter esset. Atque hance saluberri- 
mam providentiae rationem non modo ad re- 
giones evangelico semine primum fecundatas, 
sed etiam ad illas, ubi, per saeculorum inter- 
valla, vel haeretica pravitate, vel ethnica iterum 
superstitione invalescente, res catholica misere 
periclitabatur, patere studiosissime voluerunt. 
Quod si nonnullis in locis ob adversas tempo- 
rum vices magnique momenti causas titulatos 
atque ordinarios episcopos constituere haud li- 
cuit, apostolicos tamen vicarios episcopali cha- 
ractere et potestate auctos, ad fidelem illic po- 
pulum regendum mittere non distulerunt; pau- 
cisque tantummodo in regionibus ob graviora 
rerum adiuncta simplices presbyteros catholico 
gregi praeesse passi sunt, eo certe consilio ac 
mente ut, cum primum datum esset, perfecta 
ibidem ecclesiasticae hierarchiae forma instau- 
raretur, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Porro autem Romanos Pontifices pro supremi 
officii sui sanctitate in id aeque omni ope atque 
opera incubuisse, ut, qui in diversas terrae 
partes abibant earumque ecclesiis praeficiebantur 
episcopi, ii indigenae cleri institutionem vehe- 
mentissime urgerent, res est, ut culque perspe- 
cta, ita multiplici documentorum genere con- 
firmata. Huc revera spectant omnigena subsidia 
in episcopos remotissimarum etiam regionum 
pluries collata ad seminaria erigenda, ubi pueri 
indigenae sacris deinceps initiandi ad pietatem 
et scientiam informarentur. Huc permulta na- 
tionalia collegia eumdem in finem sive Romae, 
sive alibi ingenti sumptu ac labore instituta et 
vel a fundamentis exstructa. Huc peculiares fa- 
cultates episcopis et vicariis apostolicis extra 
ordinem tributae; quo scilicet aliquibus prae- 
sertim in locis facilior esset indigenarum ho- 
minum ad presbyterii honorem et gradum ascen- 
sus. Huc demum innumerae fere Romanorum 
Pontificum epistolae et constitutiones, itemque 
tot ac tanta ipsorum auctoritate, per sacram 
hanc congregationem, edita documenta et de- 
creta, perspicuum procul dubio testimonium 
apostolicae de ista re sollicitudinis in aevum 
extitura, 

Perlongum nimis esset pontificias huiusmodi 
sanctiones singillatim recensere, vel solummodo 
etiam, serie a primis Ecclesiae saeculis ad nos 
deducta, commemorare. Satis sit nonnullas hic 
afferre, quae ab sacrae huius congregationis 
origine ad haec usque tempora latae identidem 
sunt. Itaque iam inde ab anno millesimo sex- 
centesimo vigesimo sexto Iaponiae episcopo man- 
datum fuerat, « ut Japonarios, quos necessa- 
rios et idoneos iudicaret, ad sacros ordines 
usque ad presbyteratum promdyveret ». At paulo 
post, die nempe vigesima octava novembris anni 
millesimi sexcentesimi trigesimi, generatim quo- 
ad Indos statutum est: « omnino providendum 
esse, ut qui ex Indis fuerint magis habiles, 
post diligentem et exactam eorum instructio- 
nem morumque eorumdem per aliquot annos 
probationem et in pietate christianaeque reli- 
gionis functionibus exercitationem, ad sacros 
ordines usque ad sacerdotium inclusive pro- 
moveantur. 

Anno autem millesimo sexcentesimo quin- 
quagesimo nono immortalis memoriae Pontifex 
Alexander VII monitos per sacram hance con- 
gregationem expresse voluit vicarios apostolicos 
ad Tunguini, Sinarum et Cochinchinae regna 
proficiscentes : « potissimam rationem episcopos 
in illas regiones mittendi, fuisse, ut omnibus 
modis atque rationibus curarent, iuventutem 
illam sic instituere, ut sacerdotii capaces red- 
derentur et ab eis consecrarentur ac suis locis 
per vastas easdem regiones collocarentur rem 
illic christianam summa diligentia iis dirigen- 
tibus curaturi »; itaque hunc finem semper 
ob oculos habere eos iussit, « ut ad sacros 


ANNO MDCCCXLYV. 


ordines quamplurimos et quam aptissimos ad- 
ducerent, instituerent et suo tempore promo- 
verent » '. 

Similia prorsus habent sapientissimi eiusdem 
Pontificis constitutiones Sacrosancti Apostola- 
tus officii? decima octava ianuarii millesimo 
sexcentesimo quinquagesimo' octavo, et Super 
cathedram 3 nona septembris millesimo sexcen- 
tesimo quinquagesimo nono, nec non Clemen- 
tis IX In excelsa* et Speculatores >, utraque 
die decima tertia septembris millesimo sexcen- 
tesimo sexagesimo nono, atque etiam Clemen- 
tis X Decet Romanum Pontificem © vigesima 
tertia decembris millesimo sexcentesimo septua- 
gesimo tertio, uno ipsoque sensu indicentes: 
« eo potissimum fine in Sinas, Tunquinum, 
Cochinchinam, Siamum et alia vicina regna 
missos ibique constitutos esse episcopos vica- 
rios apostolicos, ut ex christianis indigenis seu 
incolis illarum partium instituerentur clerici 
et sacerdotes, ac, crescente fide fideliumque 
numero, disciplinae ecclesiasticae usus paula- 
tim introduceretur ». 

Praeterea Innocentius XI literis apostolicis in 
forma brevis, quarum initium Onerosa pasto- 
ralis, circa Sinenses missiones, datis die prima 
aprilis millesimo sexcentesimo octuagesimo , 
apostolicorum vicariorum numerum augendum 
mandavit, ut amplissimae illae regiones recte 
et fructuose gubernarentur, et singuli eorum 
institutioni et ordinationi naturalium sive in- 
digenarum praecipue studerent. 

Quid? quod venerabilis hic Pontifex ad in- 
digenae cleri institutionem memoratis in regnis 
efficacissime promovendam eo progressus est, 
ut suis legatis Heliopolitano ac Berithensi epi- 
scopis inter alia potestatem fecerit cogendi etiam 
vicarios apostolicos poenis a. sacris canonibus 
inflictis, ad instruendos et ordinandos clericos 
et sacerdotes naturales sive indigenas, ut sci- 
licet indigenarum quoque episcuporum institu- 
tioni paulatim via sterneretur; quam quidem 
ipse Pontifex quibusdam in locis iam tum per- 
fici praecepit. His deinde eodem plane propo- 
sito accesserunt literae in forma brevis Clemen- 
tis XI Dudum felicis’ septima decembris mil- 
lesimo septingentesimo tertio, decretum ° Cle- 
mentis XII decima sexta aprilis millesimo se- 
ptingentesimo trigesimo sexto, plures Benedi- 
cti XIV constitutiones, epistola encyclica 9 Pii VI 
decima maii millesimo septingentesimo septua- 
gesimo quinto, ac tandem permulta in hanc rem 
ipsam a Ssmo D. N. Gregorio XVI, quem Deus 


455 


diutissime sospitet, per sacram hanc congrega- 
tionem constituta ac decreta. 

Atqui tamen impensis hisce et numquam in- 
termissis curis,-eum non respondisse exitum, 
quem Apostolica Sedes merito sibi pollicebatur, 
tristis experientia demonstrat. Silere quidem 
non licet complures episcopos aut apostolicos 
vicarios omni certe laude dignos, in Sinis prae- 
cipue et finitimis regnis, vel nuper ut datum 
ipsis fuit, vel jamdiu etiam in cleri indigenae 
institutione assidue uberique cum fructu adla- 
borare. Atque hinc sane repetendum, immo 
potius summopere laetandum, quod illic ca- 
tholica fides ita alte lateque radices egerit, ut 
tamquam nativa doctrina longo licet saeculo- 
rum decursu integra vigeat et immota consi- 
stat, nec diuturnae saevissimaeque ethnicorum 
persecutiones eam perimere umquam _ value- 
rint. 

Verum obversantur una simul menti, et ab 
extremis terrae finibus supplices veluti manus 
ad Sanctam Petri Cathedram protendere viden- 
tur miserrimi tantarum regionum incolae, quos 
inter plantata pridem magnis curis vinea Do- 
mini, agricolarum inopia, ob neglectam nempe 
indigenae cleri institutionem, in eo ferme est, 
ut arescat, aut vix aliquod interdum germen 
emittens, nascentis adhuc Ecclesiae conditio- 
nem praesefert. Interea illud Dei miserentis au- 
xilio nostris temporibus feliciter evenisse con- 
stat, ut vel pene sublatae vel saltem imminutae 
admodum sint difficultates, quae rei catholicae 
firmiori et magis canonica forma dilatandae 
alicubi praesertim obstabant; adeoque ad salu- 
tare opus properandum evangelica illa verba 
quodammodo impellant: Levate oculos vestros 
et videte regiones, quia albae sunt iam ad 
messem (loan. cap. 4, 25). 

Istiusmodi igitur causae fuerunt, cur sacra 
haec congregatio opportunissimum duxerit sin- 
gulos missionum praesides iterum iterumque 
hortari et monere, ut tantum negotium coniun- 
Ctis viribus impensius persequantur. Quare in 
generalibus comitiis diei decimae nonae mail 
praesentis anni de Pudicheriani conventus deli- 
berationibus agens, ut eximium episcopum Dru- 
siparensem aliosque probatissimos praesules in 
sancto, de quo sermo est, proposito magis ma- 
gisque confirmaret, ceteros autem, ubi opus sit, 
ad lata toties de hac ipsa re decreta pro suo 
munere revocaret, per hance instructionem ad 
omnes archiepiscopos, episcopos, vicarios apo- 
stolicos aliosque missionum praesides mitten- 


1 Instr. ad Vic. Ap. Tunquini et Cochinchinae 
anno MDCLIX. 

2 Bullar. Magn. edit. Rom. t. VI, part. 4, p. 212, 
Const. 85, et Bullar. Propag. t. I, p. 137. 

3 Bullar. Propag. in Append. t. I, p. 261. 

4 Bullar. Magn. t. VI, part. 6, p. 335, Const. 418, 
et Bullar. Propag. t. I, p. 164. 


5 Bullar. Magn. t. VI, part. 6, p. 357, Const. 119, 
et Bullar. Propag. t.I, p. 170. 

6 Bullar. Magn. t. VII, p. 242, Const. 145, et Bul- 
lar. Propag. t. 1, p. 205. 

7 Bullar. Propag. t. II, p. 1. 

8 Eod. Bullar. t. Il, p. 24, ad Graecos Calabros, 

9 Ibid, t. IV, p. 163. 


4.56 
dam, ea quae sequuntur statuere omnino ac 
mandare in Domino existimavit '. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


1. Et primo quidem omnes ac singuli mis- 
sionum praesides, quovis titulo earum regimen 


- 


1 Acta Synodi Pudicherianae habitae anno Do- 
mini MDCCCXLIV, vide apud Collect. Lacens. vol. VI, 
p. 650. Literas S. Cong. de huius Synodi approbatione 
referre utile existimamus, ut allatae Instructionis me- 
ritum intelligatur. 


Litterae Sacrae Congregationis de Propaganda Fide 
de Synodi Pudicherianae approbatione, R. P. D. 
Clementi Bonnand Episcopo Drusiparensi, Vicario 
Apostolico Orae Coromandelicae. 


I[lme ac Rme Domine, 


Praeclarum Catholicae Religionis fovendae ac dila- 
tandae studium, quo amplitudo tua ceterique sub te in 
ista dominicae vineae parte laborantes praestant, licet 
iamdudum notum ac manifestum, luculentius tamen et 
iucundo sane animo perspexerunt Emi Patres in gene- 
ralibus comitiis die XIX maii vertentis anni, ubi votis 
tuis lubenter annuentes, deliberationum summam Pu- 
dicheriani conventus, ad Synodi formam habiti die xv 
januarii superioris anni, ad examen revocarunt. Com- 
perta autem amplitudinis tuae et presbyterorum qui 
Synodo interfuerunt sapientia nec non fidei servandae 
atque ecclesiasticae disciplinae custodiendae voluntate, 
iidem Emi Patres memoratam Synodum in plerisque 
nedum laudarunt, immo vero etiam adprobarunt; ast 
simul pauca vel in melius flectenda, vel etiam emen- 
danda censuerunt, ita scilicet ut iis, quae mox adno- 
tabantur, correctis, de Synodi ipsius deliberationum 
per Sacram Congregationem confirmatione amplitudi- 
nem tuam certiorem fieri decreverint. 

1, Ac primo quidem quod attinet ad scholas, optat 
S.C. ut eae cunctis omnino Indorum classibus pa- 
teant (prout multa decreta et adhortationes S. C. et 
Pontificum Maximorum iamdiu mandaverunt), atque ut 
nulla doctrina tum sacra tum etiam saecularis iis de- 
negetur. 

Item optat S. C. ut a Missionariorum famulitio, cum 
fieri poterit, nulla classis christianorum Indorum ar- 
ceatur. 

m1. Gravis est abusus nec tolerabilis rebaptizandi 
omnes, quos cathechistae baptizaverint, propter gene- 
rale validitatis dubium. Id videlicet repetita Romana 
decreta vetant. Ergo nonnisi post institutum singulo- 
rum casuum examen ad baptismi conditionalem repe- 
titionem veniendum erit. 

Baptizatos porro ab hodiernis haereticis denuo a 
catholicis baptizari non est imprudens, nec insuetum, 
propter haereticorum) incertam et suspectam praxim, 
hon tamen eo nomine quod dubitetur de fidei bapti- 
zanlium capitibus. Etenim si certo constaret praedictos 
haereticos legitimam adhibuisse materiam, formam at- 
que intentionem, rebaptizare prorsus non liceret, ut 
omnes norunt, neque Synodi Patres certe ignoraverunt, 
qui illis decreti sui verbis nihil aliud fortasse designant, 
quam hodiernos haereticos Socinianos, Methodistas, 
Quakeros et forte alios, qui cum baptismi necessitatem 
negent, ritum fere contemnunt, atque idcirco baptizare 
recte (dubitantur) aut nullo modo creduntur. 

it, Ut omnes praecidantur ambiguitates, privatisque 
occurratur sententiis, in iis quae requiruntur circa sa. 
mem. Benedicti XIV constitutionem de ritibus mala- 
baricis, cunctis primum innotescere voluit S. C. illam 
definite praeceptivam esse, eiusque observantiam con- 
stanter tenendam. 

Eiusdem capitula, quantum opus est, catechumenis 
sunt exponenda, ita tamen, ut hi obedientiam omnibus 
generatim spondeant. 

Ab Apostolico demum Vicario curandum erit, ut 
hac in re et quoad debitum constitutioni obsequium, 
una eademque sit omnium operariorum agendi ratio. 

Ad dubium vero liturgicum super adultarum baptis- 


mate mulierum quod attinet, hic servandus ordo: Post 
secundam nimirum genuflexionem électae, legatur unica 
oratio Deus Abraham etc. absque exorcismis; post 
tertiam, sine oratione, quae non adest pro foeminis, 
duo recitentur exorcismi, nempe Exorcizo te etc. et 
Ergo, maledicte diabole etc., qui prioris exorcismi post 
primam genuflexionem continuatio sunt ac desinunt 
per verba quod nos fronti eius damus. Post haec autem 
legatur oratio Aeternam etc., quae utriusque sexus ba- 
ptizandis fidelibus communis est. 

1v. Infirmo ad mortem, qui absolutione peccatorum 
dignus habitus fuerit, sanctissimum quoque viaticum 
concedendum est. 

v. Facultas dispensandi a votis facultatem dispen- 
sandi a iureiurando per se non includit. 

vi. Demum nimia severitas Emis Patribus visa est, 
qua statuitur in Synodo, ne iis quidem, guorum tin tuto 
sit fides, concedendam unquam dispensationem ob le- 
gendos protestantium libros. Considerandum itaque ab 
Apostolico Vicario erit, utrum aliquot in casibus ab 
hac rigiditate remittendum sit. 

Haec circa Synodi deliberationes amplitudini tuae 
patefacienda mandarunt Emi Patres, vehementer exo- 
ptantes, ut, Pudicheriani praesulis exemplo, ad saluta- 
res eiusmodi conventus haud raro, ipsos etiam inter 
Antistites, quoad fieri posset, habendos, quod certe 
Ecclesiae et religioni beneverteret, ceteri quoque mis- 
sionum praesides adducantur. 

Nonnulla autem alia, quae, capta Pudicherianae 
eiusdem Synodi examinis occasione, ad reliquarum 
etiam missionum earumque praesulum normam prae- 
cipienda aut rursus inculcanda, Emi Patres existima- 
runt, ex peculiari, quam dein mittemus, instructione, 
probante SSmo Dno Nostro, amplitudini tuae appa- 
rebunt. Interea tamen scias volumus praecipuum in- 
structionis huiusce caput in eo versari, quod Synodi 
quoque Pudicherianae deliberationes iure merito tan- 
quam Religionis Christianae propagandae firmandaeque 
in quavis regione necessarium instrumentum agnove- 
runt, in optima scilicet indigenae cleri institutione. 

Cum vero ad eiusmodi opus iuxta mentem Apo- 
stolicae Sedis perficiendum amplitudo tua tuorumque 
laborum consortes missionarii vires omnes impendatis, 
eximiae tuae in primis virtuti ac pastorali sollicitudini 
promeritas ]audes Emi Patres peramanter tribuerunt, 
ceterosque presbyteros qui Synodo interfuerunt collau- 
dantes, probatissimos adiutores Iassensem Episcopum 
et RR. DD. de Bresillac electum Episcopum Prusensem, 
nec non Leroux, Roger, et Gailhot, ob potiorem vel 
Synodo vel seminariorum erectioni ac reformationi ad- 
hibitam ab iis operam, speciali commendatione dignos 
censuerunt. Omnes autem S.C. enixe in Domino hor- 
tatur, ut in idem iugiter studiosius incumbant. Neque 
praetereundos duxit RR. DD. Luquet ac Dupuis, quo- 
rum alter in credita sibi missionis negotiorum gestione 
praeclare se gessit, alter vero in utilissimis de religione 
libris exarandis vulgandisque indico idiomate iamdiu 
adlaborat. 

Postremo amantissimis aeque laudibus perspectam 
amplitudinis tuae tuorumque presbyterorum devotionem 
erga S.Sedem Apostolicam et constantem erga Sacram 
hanc Congregationem obsequentem voluntatem Emi 
Patres prosequi iusserunt; queis omnimodae propen- 
sionis nostrae significationes addimus, Deum omni- 
potentem maximum exorantes, ut fausta ac prospera 
omnibus largiatur, et amplitudinem tuam credito gregi 
quam diutissime servet ac sospitet. 

Romae, ex aedibus Sacrae Congregationis de Pro- 
paganda Fide, die xxv1 iulii mpcccxLy. 


} I. Ph. Card. Fransoni, Praef. 
t loannes Arch. Thessalonicensis, a Secretis. 


ANNO MDCCCXLV, 


gerant, ita rei catholicae promovendae et fir- 
mandae Operam navent, ut, ubi adhuc deside- 
rantur episcopi, praefici quantocius possint; ubi 
vero regionum amplitudo postulat aut sinit , 

ipsorum episcoporum numerus, territoriis divi- 
Sis, augeri, Ecclesiaeque ad perfectam hierar- 
chici regiminis formam constitui tandem ali- 
quando queant. 

2. Illud insuper aeque studiosissime curent, 
quod etiam praecipui illorum muneris est, ut 
ex christianis indigenis seu incolis earum par- 
tium probati clerici instituantur ac sacerdotes 
initientur; quo scilicet crescente fide fidelium- 
que numero, disciplinae ecclesiasticae usus pau- 
latim invalescat, ac religionis catholicae stabi- 
litati prospiciatur. Huius rei causa maxime prod- 
erit, immo necessarium erit, seminaria condere, 


in quibus adolescentes, qui a Deo ad sacerdo- 


tium vocati fuerint, bene diuque educentur sa- 
crisque doctrinis imbuantur. 

3. Ad omnem vero scientiam ac pietatem 
levitae indigenae informandi et in sacro mini- 
sterio sedulo exercendi sunt; ita quidem ut, 
quod iamdudum Apostolica Sedes in votis ha- 
bet, ad ecclesiastica quaevis munia atque ad 
ipsum missionum regimen idonei fiant et epi- 
scopali etiam charactere digni existant. Quae 
tamen maximi sane momenti res ut tutior eva- 
dat, et non sine religionis emolumento perfici 
suo tempore possit, qui ad tantum onus desi- 
gnantur, illi ferendo assuescant oportet. Qua- 
propter, quos ex indigenis clericis missionum 
praesides praestantiores censuerint, eos gradatim 
ad potiora implenda munera instituant, ac suos 
quoque vicarios pro opportunitate deputare non 
renuant. 

4. Hinc reiiciendus ac omnino abrogandus 


erit mos indigenas presbyteros ad cleri tantum > 


auxiliaris conditionem, eis merito molestam, 
deprimendi. Quin potius paulatim et cum fieri 
prudenter poterit ea regula inducenda, ut in- 
ter evangelicos operarios, sive indigenae ii 
sint, sive europaei, caeteris paribus, praela- 
tionis ordo ex antiquiori missionis exercitio 
servetur, atque adeo honores, officia et gradus 
illis tribuantur, qui diutius sacro munere per- 
functi sint. 

5. Ad haec compluribus in locis factum est, 
ut, neglecta et posthabita indigenae cleri insti- 
tutione, evangelici iidem operarii laicos cate- 
chistas adiutores sibi in ministerio adsciscere 
consueverint; et forsan eorum operam plerum- 
que fidei dilatationi perutilem experti sint. At 
cum non satis consentanee Apostolicae Sedis 
menti atque ecclesiastici ministerii rationi id 
egerint, et graves etiam hac in re abusus ex 
praedictorum catechistarum seu imperitia seu 
licentia praevaluisse innotuerit, sacra haec con- 
gregatio singulis missionum praesidibus man- 
dare non praetermittit, ut donec eiusmodi lai- 
corum auxilium ob cleri indigenae defectum 


Acta Grecori XVI. Vol. III. 


457 


vel paucitatem necessarium fuerit, viros morum 
intégritate et fide omnino conspicuos ad id 
muneris eligi ac erudiri rectissime satagant. 
Ceterum hac etiam de causa omnem per eos 
Operam in cleri indigenae institutionem dari 
iubet, ut nempe progressu temporis iuvenes” 
potius levitae et novus idem clerus catechista- 
rum officia pedetentim occupent et diligentius 
impleant. 

6. Quia alicubi in Indiarum etiam regionibus 
christiani ritus orientales, ac praesertim Syro- 
Chaldaicus, subsistunt, ideo missionarii, si 
quando de iis inter catholicos agetur, obser- 
vent omnino Benedicti XIV P. M. sapientissimam 
constitutionem, quae incipit Allatae sunt, editam 
die vigesima sexta iulii anno millesimo septin- 
gentesimo quinquagesimo quinto. 

7. Quod in praedicta constitutione Sacro- 
sancti Apostolatus officiti Alexander VII olim 
monuit Indorum parochos, ut caverent ullo 
sese modo ingerere in rebus spectantibus ad 
politiam saecularem; quodque pluribus verbis 
sacra congregatio in sua ad vicarios apostolicos 
apud Sinas instructione commendavit: id gra- 
viores nunc ob causas monendum est atque 
inculcandum, ne missionarii inter diversarum 
gentium regimina versantes, saecularibus atque 
politicis se negotiis immisceant, studiove par- 
tium atgue nationum scindantur; sic enim et 
ab evangelicis regulis discederent et propriam 
vocationem pessumdarent et se fortasse ac re- 
ligionem in discrimina multa coniicerent. 

8.,Postremo sacra eadem congregatio memo- 
ratos missionum praesides vehementer in Do- 
mino hortatur, ut non minori sollicitudine ad 
alias utiles admodum atque etiam necessarias 
institutiones animum convertant, sibique subdi- 
tos operarios ad eas adducant; ne quid nimi- 
rum desit, quod ad apostolici ministerii per- 
fectionem et animarum salutem ubique magis 
procurandam conferat. Eiusmodi profecto sunt 
peculiares quaedam orandi studio ac poeniten- 
tiae rigore commendatae societates, aliaeque ad 
exercenda misericordiae et christianae caritatis 
opera saluberrimae institutiones, ex quibus ca- 
tholica fides permulta hausisse emolumenta glo- 
riatur. Inter haec vero summopere et in primis 
omnino curanda est religiosa atque etiam ci- 
vilis puerorum et puellarum educatio, qua nil 
validius ad ipsius catholicae fidei incrementum, 
perennitatem et decus fingi umquam aut exco- 
gitari potest. Proinde nil prorsus omittatur, ut, 
optimis comparatis praeceptoribus, ac piarum 
feminarum sodalitatibus invectis, ad erudien- 
dam iuventutem ubilibet, quoad poterit, scho- 
lae et gymnasia aperiantur. Atque in id prae- 
terea vigilandum sedulo erit, ut missionarii, 
fideles populos in lis etiam quae socialem vi- 
tam spectant recte imbuendo atque informando, 
ad evangelicae doctrinae tramites ac indolem 
eorum labores et artes dirigere haudquaquam 


58 


458 


detrectent. Ex his autem omnibus, quae catho- 
licae religionis propagationi ac stabilitati miri- 
fice profatura persuasum cuique esse debet, ea 
sensim ex locis ipsis temporalia quoque com- 
moda missionibus obvenient, quae imminutis 
aut forte etiam deficientibus, ob temporum 
vices, exteris subsidiis, illarum necessitatibus 
sublevandis sufficiant. Operam denique impen- 
dant quotquot sunt missionum praesides, ut, 
quod ad fovendam fidei ac disciplinae unitatem 
plurimum interest, synodales saepe conventus 
celebrentur, unde maxime fiet, ut una eademque 
sit Operariorum agendi atque administrandi 
ratio et studiosissima animorum coniunctio ; 
neque in illud etiam adlaborare grave sit, ut 
ad necessarium inter S. Sedem ac missio- 
nes vinculum servandum expeditiores facilio- 
resque communicationum viae in dies pateant. 

Quam quidem sacrae congregationis instru- 
ctionem SSmo Domino nostro Gregorio divina 
providentia PP. XVI, per infrascriptum sacrae 
eiusdem congregationis secretarium relatam, in 
audientia habita die decima secunda novembris, 
Sanctitas Sua illam benigne in omnibus adpro- 
bavit et omnino servari mandavit. 

Datum Romae ex aedibus dictae sacrae con- 
gregationis die vigesima tertia novembris anni 
millesimi octingentesimi quadragesimi quinti. 


CCCXXXVI. 


Vehementer dolet de obitu Clementis Augusti 
-archiepiscopi Coloniensis eique praestantis- 
sima tribuit praeconia'. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE VIGESIMA QUARTA NOVEMBRIS 

AN. MILLESIMI OCTINGENTESIMI QUADRAG. QUINTI. 

Venerabiles fratres 


Quoniam ex hoc loco verba facere aliquando 
de venerabili fratre Clemente Augusto archie- 
piscopo Coloniensi officii Nostri ratio postula- 
vit: operae nunc pretium esse ducimus men- 
tionem eiusdem antistitis denuo coram vobis 
habere occasione obitus eius, quem non sine 
magno animi moerore audivimus accidisse die 
decima nona mensis octobris vertentis anni. De 
laudibus enim ipsius nunc tacere indecorum 
existimamus, quum extrema vitae eius anterio- 
ribus ita respondere visa sint, ut iure merito- 
que laetari debeat Ecclesia catholica, luculen- 
tum ab eo relictum exemplum, quod tum iis 
qui sunt ex nobis, tum iis qui foris sunt, plu- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


rimum prodesse possit ad salutem. Vos igitur, 
venerabiles fratres, hodie alloquentes, non so- 
lum iteramus, quae alias coram vobis eidem 
antistiti praestantissimo tribuimus praeconia, sed 
novis etiam laudum praedicationibus insignem 
eius virtutem libentissime extollimus. Una enim 
cum singulari sacrae doctrinae cultu solidae- 
que pietatis studio, summus in illo fuit ardor 
religionis, summa constantia, summus rerum 
humanarum contemptus. Ad ‘haec accedit exi- 
mium eum fuisse humilitatis cultorem, in qua 
quidem omnis virtutis fundamentum est: quo 
praeclarum illud specimen pertinet, quod cum 
cognovisset eam Nobis mentem esse, ut ipsum 
in amplissimum vestrum ordinem cooptaremus, 
studiose honorem istum declinare conatus sit. 
Nihilo tamen minus, si Divina permisisset Pro- 
videntia praesulem ipsum in alma Nostra urbe 
manere, postquam ut probe nostis huc adve- 
nerat, Nobis propositum erat eum, repugnante 
licet modestia sua, ad accipiendam cardinalatus 
dignitatem adducere. Persuasi enim eramus, 
egregiam eius virtutem dignam prorsus esse, 
quae excellentiore loco poneretur; sicque ob 
Nostrae adiumentum sollicitudinis et laboris 
vestri consortium, latius sese in Ecclesiae uni- 
versae utilitatem effunderet. Verum qui ex No- 
stro desiderio ornamentum Apostolicae huius 
Sedist esse debuisset, iam in coelesti patria, ut 
plane confidimus, a Deo per unigeniti Filii sui 
aeterni pastorum principis merita colloca- 
tus est. Ita sane sperare Nobis iubet eadem 
eximia virtus, quam in Coloniensi archiepi- 
scopo admirantes aspeximus. Si enim iuxta mo- 
nitum Apostoli haud contristari de dormientibus 
debemus sicut et ceteri qui spem non habent, 
quid cogitandum de viro, qui antequam ob- 
dormiret, splendore virtutis suae spectaculum 
fuerat factus mundo et angelis et hominibus? 
Ignorat nemo illud animi robur, quo catholicae 
religionis et ecclesiasticae disciplinae puritatem 
magnas etiam inter angustias asserere studuit. 
Bonum igitur certamen quum certaverit, nonne 
expectanda ipsi fuit a iusto iudice Christo Iesu 
corona justitiae, quae omnibus strenue legiti- 
meque certantibus reposita. est? Attamen cum 
iudicia Dei abyssus multa sint, etsi maximo- 
pere confidamus defunctum archiepiscopum 
miserae huius vitae tenebris exemptum, beatam 
apud superos lucem fuisse iam consequutum, 
eaque communis Nobis vobiscum sit consola- 
tio; tamen si quid ex humana fragilitate ad- 
huc illi expiandum supersit, Deo misericordia- 
rum patri humillime supplicamus, vosque idem 
facere Nobis omnino pollicemur, ut pretioso 
sanguine immaculati Agni humani generis re- 
dem ptotis dignetur benignus eius animae labes 
abstergere, quo tantus archiepiscopus quam 
citissime immarcescibilem gloriae coronam per- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes, 


ANNO MDCCCXLYV, - 


Cipiens, sicut illustris et clarus fuit in terris, 
sic et in coelis, cum omnibus iis qui ad iusti- 
tiam erudiunt multos, quasi stella fulgeat in 
perpetuas aeternitates. 


CCCXXXVII. 


Declarat S. R. E. cardinales, praestantissimos 
viros Laurentium Simonetti et Iacobum A- 
madori Piccolomini, quos creaverat et in 
pectore reservaverat in consistorio habito 

- die vigesima secunda mensis iulii millesimi 
octingentesimi quadragesimi quarti; simul 
alium virum S. R. E. cardinalem creat et 
in. pectore reservat', — 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE VIGESIMA QUARTA NOVEMBRIS 


AN. MILLESIMI OCTINGENTESIMI QUADRAG, 


QUINTI. 


Venerabiles fratres 


Sublimes implere sedes, quae per obitum in 
amplissimo vestro coetu vacuae factae sunt, ve- 
hementer optantes, duos saltem nunc consti- 
tuimus nominare ex lis, quos de more prae- 
decessorum Nostrorum ad cardinalatus digni- 
tatem, suis suffragantibus meritis, evehere vi- 
sum esset. Utrumque in consistorio habito die 
vicesimo secundo mensis iulii superioris anni 
millesimi octingentesimi quadragesimi quarti 
creavimus S.R.E. cardinales, eos autem postea, 
si Domino placuisset, evulgandos in pectore 
reservavimus. Ambos tales esse, qui omni ge- 
nere virtutum hoc fastigio dignos sese prae- 
beant, ratio suadet, qua muneribus suis per- 
functi sunt; ut propterea decus per eos et or- 
namentum inclyto collegio vestro accessurum 
videatur. Fore etiam e re Nostra huiusmodi 
consilium non dubitamus, qui in hac gravissima 
tum civili, tum, et maxime quidem, sacra pro- 
curatione Nobis imposita, multorum opera in- 
digemus. Christi autem Domini freti benigni- 
tate, firma in spe sumus, per adiutorium eius 
gratiae iudicium de iis Nostrum exitu ipso com- 
probatum iri. 

Sunt autem duo: Laurentius Simonetti et 
Iacobus Amadori Piccolomini. 

Ille quidem protonotarius apostolicus et ca- 
nonicus Vaticanus, sed antea canonicus fuerat 
basilicae Lateranensis, adiutor autem primus 
a Nobis datus fuit cardinali internis status ne- 
gotiis praeposito, et secretarius factus tum con- 
gregationis Studiorum, tum ad Consistorium ; 


459 


demum adsessor ad supremum tribunal Roma- 
nae ac Universalis Inquisitionis. 

Alter Amadori cognomen sumpsit ex prae- 
latura quae anno millesimo octingentesimo de- 
cimo octavo sibi obtigit, facto in iure periculo: 
quum ipse pertineat ad Senensem familiam 
Piccolomineam, ex qua duo prodierunt Nostri 
praedecessores, Pius Secundus et Pius Tertius. 
Praeter autem officium gestum in congregatione 
Boni Regiminis, inter iudices ordinarios supremi 
Consultantium tribunalis sedit multos annos, 
aggregatus interim in collegium Breviatorum 
Maioris Ordinis, deinde vero adlectus ad causas 
rerum ludicatarum dirimendas: clericus item 
Nostrae Camerae, ac postremo eiusdem deca- 
nus, Aquarum atque Viarum fuit curator, et 
Armorum Consilii praeses. Ambo in singulis 
muneribus et honortbus praeclara ingenii, stu- 
dii, prudentiae, dexteritatis ac fidei dederunt 
specimina. 

Praeter hos duos unum creare intendimus 
S. R. E. cardinalem, quem tamen in pectore 
reservamus arbitrio Nostro quandocumque evul- 
gandum. 

Quid vobis videtur? 

Auctoritate omnipotentis Dei sanctorumque 
apostolorum Petri et Pauli ac Nostra decla- 
ramus S. R. E. presbyteros cardinales 

Laurentium Simonetti 
adsess. Romanae et Universalis Inquisitionis, 
Jacobum Amadori Piccolomini 
Clericorum Camerae decanum. 

Cum dispensationibus, derogationibus et clau- 
sulis necessariis et opportunis. 

Alium autem creamus et in pectore reserva- 
mus arbitrio Nostro quandocumque declaran- 
dum. 

In nomine Patris + et Filii + et Spiritus + 
Sancti. Amen, 


CCCXXXVIII. 


EPISTOLA 


Ad Franciscum Xaverium archiepiscopum epi- 
scopum Melitensem scribens, ephemerides 
« L’Indicatore, giornale religioso » a Me- 
todistis in vulgus proditas, damnat. Et il- 
lum hortatur, ut singulari studio, consilio, 
contentione omnem operam praestet, qua 
hanc contagionem ab eius dioecesi depellat 
ac eliminet, et tam exitialia scripta a gre- 
gis oculis amoveat ?. 


‘ Ex Archivio Brevium ad Principes. 


2 Ex eodem Archivio, 


460 


Venerabili fratri 
Francisco Xaverio 
archiepiscopo episcopo Melitensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Inter maximas curas atque molestias, quibus 


in tanta temporum perversitate quotidie angi- 
mur atque conficimur ob multiplices Ecclesiae 
calamitates, turbulentis impiorum hominum 
molitionibus undique excitatas, acerbissimo sane 
dolore nuper cognovimus, venerabilis frater, 
istum tuum gregem novis nefariisque insidiis 
et motibus in summum periculura et discrimen 
adduci. Siquidem accepimus in ista insula iam 
inde a kalendis proximi mensis maii ex illorum 
typographeo qui Metodisti appellantur pestife- 
ras adversus catholicam religionem ephemerides 
italice elucubratas, atque inscriptas « L’ Indi- 
catore, giornale religioso » in vulgus prodi ac 
disseminari, quibus evangelicae veritatis inimici 
et captiosissimi iniquitatis administri, impro- 
vidam praesertim atque imperitam plebem in 
fraudem inducere pravisque erroribus inficere, 
atque ita a religione avellere, atque ad interi- 
tum impellere impie imprudenterque conantur. 
Cum igitur pro supremi Nostri pontificatus 
officio fidei depositum integrum inviolatumque 
custodire, atque universum dominicum gregem 
Nobis divinitus commissum a truculenta lupo- 
rum rabie atque insidiis incolumem servare de- 
beamus, in tanto rei catholicae et istarum fi- 
delium animarum damno summam quidem 
curam ac vigilantiam adhibeamus oportet, ne 
ista teterrima pestis in dies enutriatur atque 
excrescat. Quamobrem nulla interposita mora 
has literas ad te damus, venerabilis frater, qui- 
bus pastoralem tuum zelum et sollicitudinem 
vehementer in Domino excitamus, ut singulari 
studio, consilio, contentione tuam omnem in- 
dustriam et operam diligentissime praestes, quo 
hanc improbam contagionem a tua dioecesi 
depellas ac elimines, atque a tui gregis oculis 
tam exitialia scripta amoveas,, illumque a tam 
venenatis pascuis strenue arceas et avertas. Ita- 
que, venerabilis frater, istos fideles modis om- 
nibus hortari, monere numquam desine, ut in 
catholicae religionis doctrina stabiles et firmi 
permaneant atque illarum ephemeridum lectio- 
nem omnino abhorreant; sedulo devitent, ne 
miserandum in modum fraudibus irretiti ac 
foeda prorsus et vesana opinandi licentia de- 
cepti, in gravissimum fidei amittendae pericu- 
lum incidant. Qua in re perficienda parochos 
inprimis aliosque idoneos Ecclesiae ministros 
ac divini verbi praecones tuis vocibus monitis- 
que continenter urge ut, collatis viribus atque 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


consiliis, pro eo quo quisque in religionem et 
animarum salutem incendi debet amore et zelo, 
christianae plebis seductorum fallacias, insidias, 
errores detegant, pericula denuncient, atque 
assidue connitantur submovere lapides offensio- 
nis e medio populi et petram scandali confrin- 
gere, neque unquam patiantur, ut ipsis dor- 
mientibus, inimicus homo superseminet zizania 
in medio tritici. Confidimus porro, venerabilis 
frater, ut officii tui debito ac Nostris hisce 
literis summopere excitatus, maiori quo potes 
conatu, contendas opponere murum pro domo 
Israel atque episcopali robore et constantia stu- 
deas praeliari praelia Domini, nihil intentatum 
relinquens, quo tantam fidel animarum et san- 
ctioris disciplinae cladem, imo cuiusque civilis 
societatis labem a tua dioecesi propulses, ne 
pereuntes animas aeternus pastorum princeps 
de tua manu aliquando requirat. Nos quidem 
licet indigni, omni qua possemus humilium 
precum contentione, misericordiarum et lumi- 
num Patrem dies noctesque exorare non omit- 
temus, ut uberrimis divinae suae gratiae donis, 
tibi semper propitius adesse velit ad omnes 
boni pastoris partes cumulate implendas atque 
insidiantium hominum calliditatem declinan- 
dam, ut grex tuae curae commissus ab omni 
errore alienus crescat in scientia Dei atque am- 
bulet per semitas Domini. Cuius superni prae- 
sidii auspicem et praecipuae Nostrae in te ca- 
ritatis testem apostolicam benedictionem tibi 
ipsi, venerabilis frater, atyue illi, peramanter 
impertimur. 

Dutum Romae apud sanctum Petrum die vi- 
gesima sexta novemb. millesimo octingentesimo 
quadragesimo quinto, pontificatus Nostri anno 
decimo quinto. 


CCCXXXIX. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus confirmantur vetera indulta, privile- 
gia et gratiae spirituales et nova indulta, 
favore monialium congregationis S. Iosephi, 
vulgo Tavelle, civitatis Ravennatensis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Exponendum nuper curavere Nobis abbatissa 
seu priorissa et reliquae moniales congregationis 
S. Iosephi, vulgo Tavelle nuncupati, civitatis 
Ravennatensis, quod ipsae, pluribus indultis seu 
privilegiis et gratiis spiritualibus, utpote Insti- 
tuto suo pridem concessis, in hoc usque tempus 


t Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXLVI. 


uti consueverunt. Sed enim cum diversis de 
causis, quas in supplici libello aperuere , in 
praesens dubitent, an eisdem frui potuerint et 
possint, idcirco a Nobis enixe petivere, ut au- 
ctoritate Nostra apostolica, earum fayore eadem 
confirmare, et vero etiam, quatenus opus sit, 
de novo concedere dignaremur. Insuper, cum 
noOvissime puellas instituendas in suum mona- 
sterlum receperint , postulavere , ut praedicta 
privilegia, indulta et gratias spirituales puellis 
eisdem extenderemus, et item nova in earum 
favorem tribueremus. 

Nos igitur piis earumdem votis, quantum 
in Domino possumus, annuere volentes, omnes 
ac singulas, quibus hae literae favent, pecu- 
liari beneficentia prosequi volontes, et a qui- 
busvis excommunicationis et interdicti, ecclesia- 
sticis censuris, sententiis et poenis, quovis mo- 
do et quacumque de causa latis, si quas forte 
incurrerint, huius tantum rei gratia absolventes 
et absolutas fore censentes, auctoritate Nostra 
apostolica, tenore praesentium, haec indulta et 
spirituales gratias confirmamus, extendimus et, 
quatenus opus sit, de novo concedimus, scili- 
cet: primo, ut in dicti monasterii oratorio, 
quod privatum remanere declaramus, plures 
missae singulis diebus etiam per annum solem- 
nioribus, praedictis monialibus, puellis aliisque 
nunc et pro tempore ibi degentibus, in praece- 
pti adimplementum valiturae, celebrari libere 
et licite possint: ac peracta sacramentali pec- 
catorum confessione, de manu sacerdotis ibidem 
celebrantis praefatae omnes sacram Eucharistiam 
sumere queant; atque inibi etiam paschatis 
tempore sacram communionem de manu pa- 
rochi vel alterius sacerdotis ab eo deputandi 
sumentes, paschali praecepto satisfacere valeant. 

Secundo ut in eodem oratorio, quando sacra 
supellectili ad id praesertim necessaria instru- 
ctum ac decenter ornatum sit, SSmum Sacra- 
mentum asservari possit, dummodo ante taber- 
naculum, in quo SSmus de more asservatur, 
lampas diu noctuque continenter luceat, et eius- 
dem tabernaculi clavis diligenter custodienda 
penes monasterii sacristam seu cappellanum 
semper maneat. 

Tertio ut ibidem omnes ecclesiasticae fun- 
ctiones in publicis oratoriis fieri solitae peragi 
possint. Haec vero omnia, de quibus hactenus, 
de licentia’ Ordinarii concessa volumus. 

Quarto denique, ut omnes et singulae indul- 
gentiae tum plenariae tum partiales virginibus 
congregationis S. Iosephi, Tavelle nuncupati , 
civitatis Ravennatensis a Romanis Pontificibus 
praedecessoribus Nostris in perpetuum conces- 
sae, omnibus et singulis modernis monialibus 
eiusdem congregationis, nominis et civitatis, nec 
non puellis aliisque in eo monasterio nunc et 
pro tempore degentibus, in perpetuum valeant 


461 


et suffragentur, dummodo iniuncta pro illarum 
consecutione rite adimpleverint. 

Praeterea, ut a Nobis petitum est, auctori- 
tate item Nostra apostolica concedimus, ut 
puellae in dicto monasterio institutionis causa 
degentes, quo die primum ad sacram synaxim 
accedant, si pias ad Deum, pro christianorum 
principum concordia, haeresum extirpatione ac 
sanctae matris Ecclesiae exaltatione, preces ef- 
fuderint, plenariam omnium peccatorum suo- 
rum indulgentiam et remissionem, quam etiam 
animabus christifidelium, quae Deo in charitate 
coniunctae ab hac luce migraverint, per mo- 
dum suffragii applicari posse misericorditer in 
Domino consequi possint; ac tandem indulge- 
mus, ut in privato oratorio eiusdem monaste- 
rii, in quod praedictae omnes puellae precatio- 
num quotidianarum causa convenire assolent , 
quo die ibi festum Conceptionis B. M. V. per- 
agitur, de licentia Ordinarii, benedictio cum 
SSmo Eucharistiae Sacramento dari queat, nec 
non tres missae, quae in praecepti adimplemen- 
tum monialibus, puellis aliisque, ut supra, va- 
leant, celebrari possint, ac item, eo dumtaxat 
die, praedictae omnes de manu sacerdotis inibi 
celebrantis sacram synaxim recipere valeant. 

Non obstantibus constitutionibus et sanctio- 
nibus apostolicis caeterisque contrariis quibus- 
cumque praesentibus perpetuis futuris tempo- 
ribus valituris. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima nona decembris 
millesimo octingentesimo quadragesimo quinto, 
pontificatus Nostri anno decimo quinto. 


CCCXL. 


Praestantissimos viros Guillelmum Henriquez 
de Carvalho patriarcham Olyssiponensem, 
Xistum Riarium Sforza archiepiscopum 
Neapolitanum, et Iosephum Bernet archie- 
piscopum Aquensem S. R. E. presbyteros 
cardinales creat atque declarat'. 


. ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE DECIMANONA IANUARIL 
AN. MILLESIM OCTINGENTESIMI QUADRAGESIMI SEXTI,. 


Venerabiles fratres 


In summum apostolatus fastigium evecti, non 
suffragantibus certe meritis Nostris, sed solius 
Dei in Nos benignitate, illud sane Nobis ipsis 
est iucundum, quod praeclaros et illustres viros 
in amplissimum vestrum ordinem cooptando , 
tali eos honore possimus augere, quo aptiores 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


462 


evadant ad gloriam Dei procurandam et salu- 
tem animarum. Hinc tres hodierna die Sanctae 
Romanae Ecclesiae cardinales creare constitui- 
mus, absentes quidem a Nobis, sed cum cla- 
rissimis viris ac de religione optime meritis, 
qui Nos propius adiuvant, comparandos, exem- 
plum ea in re secuti praedecessorum Nostro- 
rum, qui ecclesiarum pastores ex diversis na- 
tionibus identidem hac ornare dignitate consue- 
verunt. Suas enim regendo ecclesias, ingentem 
afferre fructum possunt, qui in rei catholicae 
utilitatem etiam redundet. Sunt autem illi tres: 
unus patriarcha Olyssiponensis Guillelmus Hen- 
riquez de Carvalho, alter archiepiscopus Nea- 
politanus Xistus Riario—Sforza, tertius archie- 
piscopus Aquensis Ioseph Bernet eximii homines 
atque ea virtute praediti, qua in difficillimis 
hisce temporibus Ecclesia indiget. Nam pa- 
triarcha Olyssiponensis cum paulo ante fuerit 
episcopus Leiriensis, ita ecclesiam illam admi- 
nistravit, ut magnos, brevi licet tempore, fructus 
ex dioecesis praesertim visitatione perceperit: 
vir acris ingenii ac doctrina praestans, morum- 
que suavitate, qui non dubia etiam in Nos et 
Sanctam hance Sedem devotionis indicia prae- 
buit. Festinavimus autem in ordinem vestrum 
eum adscribere, precibus obsecundantes carissi- 
mae in Christo filiae Nostrae reginae fidelissi- 
mae id postulantis ex indulto, quod praede- 
cessor Noster recolendae memoriae Clemens XII, 
suo et successorum ac Sedis Apostolicae no- 
mine Olyssiponensi Ecclesiae impositus est. 
Archiepiscopus Neapolitanus multum tem- 
poris inter Nostros familiares fuit, et in basi- 
lica Vaticana canonicus, cuius propterea laudes 
nedum satis superque compertas habemus Nos 
ipsi, sed notas esse etiam vobis minime dubi- 
_ tamus. Praeclarum igitur viram hunc, ecclesia- 
~stico animatum zelo, ac prudentia doctrinaque 
praeditum, paucis ante mensibus episcopum 
Aversanae ecclesiae in Utriusque Siciliae regno 
constitueramus. At vero deinde ad urbem Nea- 
polim respicientes totius regni caput, quoniam 
ibi etiam antistes desiderabatur, praedictus epi- 
scopus utpote meritissimus ad archiepiscopatum 
Neapolitanum a Nobis translatus est. Ipse enim 
fecit, ut maximam spem haberemus de suis 
egregiis dotibus, ac proinde nobiliori eum sede 
dignum existimavimus, nec satis; expedire item 
in Domino iudicavimus, illam ad sedem trans- 
latum, inter collegas vestros annumerare. 
Archiepiscopus Aquensis a prima adolescen- 
tia talem prae se tulit ecclesiasticae militiae 
ardorem, ut sub initio ipso teterrimae seditionis 
regni Galliarum exturbatus seminario Sancti 
Sulpitii, ingentibus quae sacris Ecclesiae mini- 
stris instabant, spretis periculis, post alios or- 
dines clanculum horis nocturnis Lutetiae Pari- 
siorum sacerdotio curavit initiari. Suam deinde 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


multis in paroeciis apud Gallos operam im- 
pendit in bonum animarum, et sedatis procel- 
lis, in celebri domicilio Sancti Dionysii, Ludo- 
vico decimoctavo annitente, sectum ordinem 
instauravit. Factus postea episcopus Rupellen- 
sis, ac demum archiepiscopatu Aquensi deco- 
ratus, non modo gregis utriusque curam egit 
diligentissime, sed sanam quoque doctrinam 
sustinere, et Ecclesiae iura in iis quae ad iu- 
ventutis, clericorum praesertim institutionem 
pertinent, tueri conatus est; concors hoc in 
negotio cum aliis Galliarum regni episcopis, ut 
ex literis constat, quas ad gubernium misit. 
Haec aliaque sunt archiepiscopi Aquensis pro- 
merita. Rati ergo gratam facturos rem carissimo 
in Christo filio Nostro Ludovico Philippo Fran- 
corum regi christianissimo, quieum Nobis com- 
mendavit, provectionem ipsius admodum uti- 
lem reputans catholicae religioni, illum ad ve- 
strum ordinem adiungere deliberavimus. 
Quid vobis videtur? 

Auctoritate omnipotentis Dei, sanctorum apo- 
stolorum Petri et Pauli ac Nostra, creamus ac 
declaramus S. R. E. cardinales 

Guillelmum Henriquez de Carvalho 
patriarcham Olyssiponensem, 

Xistum Riarium-Sforza 
archiepiscopum Neapolitanum, 
Tosephum Bernet 
archiepiscopum Aquensem, 

Cum dispensationibus, derogationibus et clau- 
sulis necessariis et opportunis. : 

In nomine Patris + et Filii + et Spiritus + 
Sancti. Amen. 


CCCXLI. 
EPISTOLA 


Ferdinando regi Utriusque Siciliae respondet 
nuntianti partum regiae coniugis °. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Ferdinando 
regni Utriusque Siciliae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


lucundissimi regiae maiestati familiaeque tuae 
eventus nuntium afferentes, literas ad Nos tuas 
die duodecima ianuarii quam libenti hilarique 
animo acceperimus, nihil opus dicere putamus 
ad eum scribentes, qui sensus erga se ac suos 
Nostros probe nosse officiose confirmat. Natum 


ANNO 


quippe feliciter tibi ex carissima in Christo filia 
Nostra regina uxore tua filiolum principem Nos 
facis certiores Caietani, Mariae, Friderici_ nomi- 
nibus in sacro baptismate nuncupatum. Laetitiae 
€x novo isto regiae familiae incremento a vobis 
perceptae’ Nos participes profitemur ex animo, 
Deum O. M. suppliciter obsecrantes, ut sani 
beneque constituti infantis conformatio, praesa- 
gium esse velit sanae mentis ad omnem virtu- 
tem natae, unde adulta eius aetate vobis detur 
verae utilitatis et gloriae fructu gaudere. 

Omnis autem gratiae caelestis copiam eidem 
regiae tuae maiestati, reginae puerperae, recens 
natae proli tuisque omnibus implorantes a Do- 
mino, pignus paternae impensaeque caritatis 
Nostrae apostolicam benedictionem amantissime 
impertimur. 

_Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima septima ianuarii millesimo 
octingentesimo quadragesimo sexto, pontifica- 
tus Nostri anno decimo quinto. 


CCCXLII. 
De electione Iosephi Gazeni archiepiscopi Da- 


masceni in patriarcham Antiochenum Syro- 
Maronitarum }, 


ALLOCUTIO 
HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE DECIMA NONA IANUARIL 


AN. MILLESIMI OCTINGENTESIMI QUADRAGESIMI SEXTI. 


Venerabiles fratres 


Ob mortem Antiocheni patriarchae Maroni- - 


tarum Iosephi Habaisci, quae accidit die tertio 
et vicesimo mensis maii anni proximi, vacua 
illa sedes facta est. Quamobrem eiusdem na- 
tionis episcopi, post aliquam moram ex tem- 
porum calamitate interpositam, congregati apud 
Diman ad Libanum in monasterio S. Joannis 
Maronis, conferentes simul de idoneo succes- 
sore in locum defuncti patriarchae sufficiendo, 
venerabilem fratrem losephum Gazenum archie- 
piscopum Damasci duodevicesimo die augusti 
ad eam dignitatem designarunt. Electio haec 
seu postulatio ad Nos allata est per literas ab 
electoribus datas, qui et confirmationem No- 
stram, et subinde pallium de corpore sancti 
Petri novo patriarchae implorabant. Re autem 
omni sedulo perpensa ab his, quibus pro more 
commissa cura est huius generis negotiorum, 
scilicet a venerabilibus fratribus Nostris, qui ad 
Nostram congregationem pertinent Fidei Propa- 
gandae, visum in Domino est, ut, quam me- 


MDCCCXLVI. 


4.63 


moravimus, petitioni apostolica auctoritate ob- 
secundaremus. Sane constat archiepiscopum Da- 
mascenum integritate vitae ac doctrina illustrem 
esse, nec non et studio praestare fidei catho- 
licae ac salutis animarum. Hinc patefacta eius 
designatione in patriarcham, exultavit omnis 
Maronitarum gens, paucis tantum exceptis, qui 
rem privatis suis commodis metientes, episco- 
pos electores insectari et exagitare non sunt ve- 
riti. Sed et ipsi postea, qui tumultum cierant, 
salubriter in se reversi, actus suos emendandos, 
ut par omnino erat, curarunt. Quare Josephum 
Gazenum archiepiscopum Damasci dignum Nos 
agnoscentes, qui ad sedem patriarchalem Antio- 
chenam Maronitarum provehatur, factam ab 
episcopis eius nationis electionem seu postula- 
tionem libentissime admittimus. Ipsum proinde 
antistitem a vinculo ecclesiae Damascenae ar- 
chiepiscopalis absolventes, patriarcham antio- 
chenum praefatae nationis Maronitarum confir- 
mamus, constituimus et declaramus; atque sa- 
crum ei pallium, ut Apostolica haec Sedes as- 
solet, de corpore sumptum Principis Apostolo- 
rum mittendum decernimus. Inspectis porro 
qualitatibus novi istius patriarchae, magnam, 
Deo benedicente, in spem ingredimur, ipsum 
inter arentia Antiochiae saxa fore tamquam 
fluvium subiectas iuxta positas valles rigantem, 
per quem unum tricesimum et aliud sexagesi- 
mum, aliud vero centesimum fructum ferat: 
quemadmodum de Anatolio antistite Antio- 
cheno in epistola ad eum missa dixerat prae- 
decessor Noster, cuius mutuati, indigni licet, 
nomen sumus, S. Gregorius Magnus. 


Quid vobis videtur? 


Auctoritate omnipotentis Dei, sanctorum apo- 
stolorum Petri et Pauli ac Nostra confirmamus 
et approbamus electionem a venerabilibus fra- 
tribus episcopis Syro—Maronitis factam de per- 
sona venerabilis fratris Josephi Gazeni patriar- 
chae, quem absolvimus a vinculo quo tenetur 
ecclesiae Damascenae, ac transferimus ad pa- 
triarchalem ecclesiam Antiochenam Syro—Ma- 
ronitarum, praeficientes eum in patriarcham et 
pastorem eiusdem nationis, prout in decreto et 
schedula consistorialibus exprimetur, contrariis 
quibuscumque non obstantibus. 

In nomine Patris +, et Filii +, et Spiritus + . 


Sancti. Amen. 
% 


1 Ex Iure Pontificio de Propaganda Fide. 


404 
CCCXLII. 


Quae Pontifex ad bonum Ecclesiae, occasione 
adyventus Romam imperatoris Russiarum 
cum eo egit, recenset }. 


ALLOCUTIO 


HABITA IN CONSISTORIO SECRETO 
DIE DECIMA NONA IANUARITI 
AN. MILLESIMI OCTINGENTESIMI QUADRAGESIMI SEXTI,. 


Venerabiles fratres 


Ante anni proximi finem cum in Italiam 
longissimo itinere esset profectus serenissimus 
ac potentissimus Russiarum imperator et Po- 
loniae rex illustris, desiderio captus invisendae 
huius etiam almae Urbis Nostrae, eam, ut o- 
mnibus est notum, reipsa nuperrime petiit. 
Tllico autem pro ea qua praestat humanitate, 
Nos imprimis convenire voluit salutationis causa, 
quod ipsum officiose iterum fecit, antequam 
paucis postea diebus discederet. Dum autem 
ipsum eo, quo par est, excepimus honore, haud 
quidem apostolicum divina dispositione Nobis 
impositum ministerium obliti sumus. Obversa- 
tur enim assidue ante oculos Nostros misera 
catholicorum magno eidem principi subiecto- 
rum conditio, quam hoc ipso in loco non se- 
mel vobiscum amare deflevimus; ac propterea 
quum idem Nos atque Nostram voluerit civi- 
tatem adire, occasionem huiusmodi opportu- 
nam Nobis fore putavimus, ut lumine Spiritus 
Sancti humillimis precibus implorato, tot filio- 
rum Ecclesiae adeo Nobis dilectorum causam 
tueri coram ipso eorum principe, afflictisque 
per vastissimas eius ditionis provincias religio- 
nis catholicae rebus opitulari ac prospicere an- 
nitemur. Partes igitur Nostras hoc etiam tem- 
pore pro viribus implere haud omisimus; spe- 
rantes imperatorem ac regem pro sua aequi- 
tate non commissurum, ut iustissimis expostu- 
lationibus votisque Nostris in alma hac Urbe 
praesentiaque ipsa Nostra detrectaret annuere , 
atque ipse quidem horum se rationem habitu- 
rum promisit, cum Petropolim remeaverit. De 
reliquo spes omnis Nostra in Deo est, in cuius 
manu corda sunt regum. Quapropter a vobis, 
venerabiles fratres, in partem sollicitudinis No- 
strae vocatis enixe postuJamus, ut eumdem mi- 
sericordiarum Patrem una simul Nobiscum ore- 
tis, ad thronum gratiae eius cum fiducia ad- 
euntes, ut suum mittat auxilium ex alto, quo 
sanctae Christi Ecclesiae respirare tandem a 
malis contingat, quibus per Russiarum Polo- 
nicasque regiones divexatur, atque adeo catho- 
licis illic degentibus futura deinde sint prava 
in directa et aspera in vias planas. 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


GOGKEIV; 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus datur facultas ut in parochiali templo 
S. Sebastiani Martyris, Matriti existente, 
Sodalitas B. Mariae Virginis a Misericordia 
nuncupatae, singulis diebus festis, hora una 
ante auroram et post meridiem missam ce- 
lebrari facere possit ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ex more institutoque Romanorum Pontifi- 
cum praedecessorum Nostrorum id libenter in- 
dulgemus quod ad exercenda pietatis opera 
commodius videatur. 

Jamvero exponendum Nobis curarunt dilecti 
filii sodales sub tutela ac nomine B. Mariae Vir- 
ginis a Misericordia nuncupatae, quae sodalitas 
proprio in sacello erecta est in parochiali tem- 
plo S. Sebastiani Martyris in urbe Matriti, dioe- 
cesis Toletanae, sibi ex institutione Emmanue- 
lis de S°. Christobal eiusdem sodalitii, id onus 
incumbere, ut guolibet die festo una hora post 
meridiem missam celebrari facere debeant fide- 
lium commoditati, qui frequentes in memora- 
tum parochiale templum confluere solent ; eam- 
que ob causam opportunam facultatem tum a 
f, r. Pio VII praedecessore Nostro tum a Nobis 
ipsis ad decennii spatium fuisse assecutos; nunc 
vero quum idem intervallum finem habuerit, 
Nobis humiliter supplicant, ut eamdem facul- 
tatem in perpetuum ex apostolica Nostra venia 
eisdem concedamus. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes et a quibusvis excommunicationis et in- 


. terdicti aliisque ecclesiasticis censuris, sententiis 


et poenis quovis modo et quacumque de causa 
latis, si quas forte incurrerint, huius tantum rei 
gratia absolventes et absolutos fore censentes, 
auctoritate Nostra apostolica, tenore praesen- 
tium, eam facultatem perpetuo valituram con- 
cedimus, ut in memorato parochiali templo Ma- 
triti existente, eadem sodalitas singulis diebus 
festis hora una ante auroram et post meridiem 
missam celebrari facere possit et valeat. 

Haec concedimus atque indulgemus decer- 
nentes has literas firmas, validas et efficaces 
existere et fore, suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere, ac illis ad quos spe- 
ctat et pro tempore quandocumque spectabit, 
hoc futurisque temporibus plenissime suffra- 
gari. Non obstantibus apostolicis ac in universa- 
libus provincialibusque et synodalibus conciliis 
editis generalibus vel specialibus constitutioni- 
bus et ordinationibus , caeterisque contrariis 
quibuscumque. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO 


Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima tertia ianuarii mille- 
simo octingentesimo quadragesimo sexto, pon- 
tificatus Nostri anno decimo quinto. 


CCCKLV= 
EPISTOLA 


Duct Mutinae respondet mortem patris sui 
Francisci IV nuntianti'. 


Dilectissimo in Christo filio Nostro 
Francisco Estensi 
archiduci Austriae, duci Mutinae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilectissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Acerbissimum sane nuntium ex literis ab 
imperiali celsitudine tua die vicesimo secundo 
anni nuper incepti ad Nos datis accepimus. 
Facis enim Nos certiores dilectissimum in Chri- 
sto filium Nostrum archiducem Austriae, ducem 
Mutinae Franciscum IV patrem tuum pridie 
obiisse, quem omnibus propriis sapientis vere- 
que pli principis virtutibus ornatum iure optimo 
tecum colebamus, et habebamus carissimum. 
Communem igitur et caritatem habentes et 
moerorem, nihil certius habeas, volumus, quam 
summae perinde ac ipsi tibi Nobis esse curae, 
ut animae illi supplicibus, quoad possumus, 
apud Deum precibus suffragemur. 

Dum tamen in facta iactura occulta adoramus 
divinae consilia providentiae, eidem benedici- 
mus, cuius dispositione talis ei filius in per- 
sona imperialis celsitudinis tuae succedit, quem 
datur confidere parentem esse per omnia re- 
praesentaturum. Luculentissimum eius rei Nobis 
pignus est, quam profiteris firmissime devota 
et obsequens in personam humilitatis Nostrae 
et Sanctam Sedem Apostolicam voluntas, cul 
singulari studio paterni animi respondentes, im- 
pense gratulamur regiae celsitudini tuae, et au- 
spicem divini praesidii apostolicam benedictio- 
nem eidem tibi, dilectissime in Christo fili 
Noster, familiaeque tuae amantissime imper- 
timur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die nona februarii millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo sexto, pontificatus No- 
stri anno decimo sexto. 


MDCCCXLVI. 


465 


CCCXLVI. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Prorogat ad viginti annos facultates a Leo- 
ne XII praeposito generali S. I. concessas ?. 


Dilecto filio 
Ioanni Roothan 
praeposito generali Societatis Iesu 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Exponendum Nobis curasti, fel. recor. Leo- 
nem XII praedecessorem Nostrum per similes 
apostolicas literas, datas die decima prima iulii 
anno millesimo octingentesimo vigesimo sexto, 


| nonnullas facultates ad annos viginti praepo- 


sito generali Societatis Iesu contulisse cum sa- 
cerdotibus dictae Societatis sacras missiones ob- 
euntibus communicandas; quod temporis spa- 
tium quum finem sit habiturum, Nobis humi- 
liter supplicasti, ut ad aliud viginti annorum 
intervallum proferamus. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae 


'literae favent, peculiari indulgentia prosequi 


volentes, et a quibusvis excommunicationis, sus- 
pensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis cen- 
suris, sententiis ac poenis, quovis modo vel qua- 
vis de causa latis, si quas forte incurrerint, hu- 
ius tantum rei gratia absolventes et absolutos 
fore censentes, auctoritate Nostra apostolica, eas- 
dem facultates a Leone XII praedecessore No- 
stro praeposito generali istius Societatis con- 
cessas cum presbyteris dictae Societatis missio- 
narii munere fungentibus communicandas, ad 
alios viginti annos prorogamus, non obstantibus 
iis omnibus, quae in memoratis praedecessoris 
Nostri literis haud obstare decretum est. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima februarii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo -sexto, pontificatus 
Nostri anno decimo sexto. 


t Ex Archivio Brevium ad Principes. 


Acta Grecoru XVI. Vol. III, 


2 Ex Archivio Seeretariae Brevium. 


59 


4.66 
CCCXLVII. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus facultas conceditur Barensi ecclesiae, 
ut ab archiepiscopo pro tempore existente 
legi possit in pontificalibus epistola et evan- 
gelium latino et graeco idiomate '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


In suprema b. Petri apostolorum principis 
sede ex inaccesso divinae mentis consilio collo- 
cati, illud sedulo curamus, ut nunquam eorum 
factorum memoria excidat, quae ad fidei catho- 
licae veritatem firmandam atque etherodoxorum 
profligandos errores bene ac feliciter in Ecclesia 
gesta sunt. Iamvero, quum, ut ex ecclesiasticis 
annalibus eruitur, saeculo XI hoc est anno 
millesimo nonagesimo octavo ab Urbano II 
praedecessore Nostro undecimum concilium in 
metropolitana Barensi ecclesia celebratum fuerit, 
ad quod centum octoginta tres episcopi conve- 
nerunt, qui contra Graecorum errorem Spiritum 
Sanctum a Patre Filioque procedere proclama- 
runt, hinc venerabilis frater Michael Clari ar- 
chiepiscopus Barensis humiliter Nobis suppli- 
cavit, ut ad retinendam huius facti memoriam, 
ex apostolica Nostra venia liceat in eadem ec- 
clesia Barensi ab archiepiscopo pro tempore 
existente in pontificalibus obeundis epistolam 
et evangelium legi in utroque idiomate, latino 
nimirum et graeco, uti in more positum est 
apud ecclesias Tarentinam et Neritonensem. 

Nos igitur memorati antistitis votis annuere 
volentes, necnon omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti ecclesiasticis censuris, sententiis et poe- 
nis quovis modo et quacumque de causa latis, 
si quas forte incurrerint, huius tantum rei 
gratia absolventes ac absolutos fore censentes, 
de consilio venerabilium fratrum Nostrorum 
S. R. E. cardinalium ritibus tuendis praeposi- 
torum, auctoritate Nostra apostolica, hisce li- 
teris, eam facultatem perpetuo valituram con- 
cedimus, ut archiepiscopi Barensis ecclesiae 
pro tempore existentes, dum sacris in dicta 
ecclesia pontificali ritu operantur, epistolam 
atque evangelium latino et graeco idiomate le- 
gere possint et valeant, quemadmodum in usu 
est penes Tarentinam et Neritonensem ecclesias. 

Haec concedimus et indulgemus decernentes 
has litteras semper firmas, validas et efficaces 
existere ac fore, suosque plenarios et integros 
effectus sortiri et obtinere, ac illis ad quos spe- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


ctat et pro tempore quandocumque spectabit , 
in omnibus et per omnia plenissime suffragari, 
et ab eis respective inviolabiliter observart. 

Non obstantibus apostolicis ac in universa- 
libus provincialibusque et synodalibus conciliis 
editis generalibus vel specialibus constitutiont- 
bus et ordinationibus, ceterisque contraris qu1- 
buscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima februarii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo sexto, pontificatus No- 
stri anno decimo sexto. 


CCCXLVIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Ad singulos episcopos Austriae, ut fideles suos 
a revolutionis malo dehortentur, et ad de- 
bitam imperatori ac regi subiectionem exct- 
tent ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Inter gravissimas sollicitudines et angustias, 
quibus in hac tanta christianae et civilis reipu- 
blicae perturbatione premimur et urgemur, nunc 
acerbissimo animi Nostri moerore cognovimus, 
in istis regionibus carissimo in Christo filio 
Nostro Austriae imperatori, Hungariae regi 
apostolico et Bohemiae regi illustri subiectis, 
nefariam contra ipsius serenissimi principis 
imperium conspirationem iniri. Quae quidem 
clandestinis illorum hominum machinationi- 
bus et artibus conflatur, qui luctuosissimis 
hisce temporibus secundum desideria sua am- 
bulantes, tamquam fluctus feri maris despu- 
mantes confusiones suas, dominationem sper- 
nunt, maiestatem blasphemant, ac  subdoli 
et peritissimi fraudis artifices et fabricatores 
mendacii, tum  publici boni tum religionis 
praetextu impie abuti solent, atque ita impro- 
vidas imperitae multitudinis mentes decipere , 
in errorem inducere, ac seditiones, exitia ex- 
citare, et cuiusque potestatis iura, regimen dis- 
solvere, labefactare, imo funditus evertere, si 
fieri unquam posset, connituntur. Quo gravi 
tristique nuncio vehementer afflicti sumus, ve- 
nerabilis frater, cum praesertim Nobis com- 
perta explorataque sit egregia ipsius serenissimi 
principis pietas, qui de hac Apostolica Sede 
praeclare meritus, in suo imperio catholicam 
religionem eiusque cultores singulari studio 
tueri, defendere, ac populorum prosperitati pro 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


2 Ex opere cui titulus « Monumenta Catholica » vol. 3, p. 845, auctore Roskovani. 


ANNO MDCCCXLVI. 


viribus prospicere summopere gaudet. Atque 
eo vel maxime dolemus et angimur, quod ac- 
ceperimus quosdam ecclesiasticos viros pravis 
insidiantium hominum consiliis fraudibusque 
misere fuisse deceptos, nec defuisse ex paro- 
chis, qui in tanti momenti negotio a proprio 
officio incaute deflectere non ‘erubuerint. Itaque, 
venerabilis frater, etsi confidimus fraternitatem 
tuam pro episcopali vigilantia curam omnem 
et operam adhibere, ut fideles tibi commissi 
aures suas ab insidiis atque commentis sedu- 
ctorum hominum diligentissime avertant, atque 
in catholicae religionis praeceptionibus et in 
fide erga suum principem immoti persistant, 
eique subditi sint non solum propter iram, sed 
etiam propter conscientiam ac debitam eidem 
obedientiam , subiectionem fideliter praebeant, 
tamen has literas damus, ut maiori usque zelo 
sanam doctrinam de obedientia, quam omnes 
subditi sublimioribus potestatibus praestare o- 
mnino debent, iuxta Pauli apostoli monitum, 
atque ipsius divini pastorum principis praece- 
pta tuo gregi tradere et vehementissime incul- 
care contendas. Neque vero omittas pastorali- 
bus tuis curis ecclesiasticos illos tibi subiectos 
ad proprium officium revocare, qui eorum mu- 
neris et dignitatis obliti, seditiosis hisce motibus 
sese immiscere audent, ac tuum clerum mo- 
nere, exhortari, inflammare nunquam desine, 
ut vucationis suae memor, ac serio reputans, 
ministerium, quod accepit in Domino, christia- 
nam plebem qua opere, qua verbo, qua exem- 
plo a scelestis seditiosorum hominum conspi- 
rationibus arcere omni contentione adnitatur , 
eamque clare aperteque edoceat, non esse pote- 
statem nisi a Deo, illosque Dei ordinationi re- 
sistere, adeoque sibi damnationem acquirere, 
qui potestati resistunt, ac propterea praeceptum 
potestati ipsi obediendi a nemine unquam citra 
piaculum posse violari, nisi forte aliquid im- 
peretur, quod Dei et Ecclesiae legibus adver- 
satur. Non dubitamus profecto, ven. frater, 
quin hisce Nostris desideriis monitisque summa 
alacritate obsecundare studeas, nihilque inten- 
tatum relinquas, ut fideles tuae curae concrediti 
caligantium mentium deliramenta et improbos 
turbulentorum hominum motus, conatus, insidias 
vel maxime horreant, fugiant, devitent, atque 
ex catholicae Ecclesiae doctrina serenissimo suo 
principi subiecti omnem illi debitum honorem, 
obsequium praestent, atque ipsi fidelissime ob- 
temperent. Interim vero hac familiari epistola, 
praecipuam, qua te complectimur, benevolen- 
tiam testamur et confirmamus, atque aposto- 
licam benedictionem ex intimo corde profectam 
et cum omnis verae felicitatis voto coniunctam 
tibi ipsi, venerabilis frater, et omnibus quibus 
praees, clericis laicisque fidelibus peramanter 
impertimur. 


407 

Datum Romae apud s. Petrum die vigesima 
septima februarii millesimo octingentesimo qua- 
dragesimo sexto, pontificatus Nostri anno de- 
cimo sexto. 


CCCXLIX. 
MOTU-PROPRIO 


Tudici ecclesiastico appellationis in Sicilia fa- 
cultas dispensandi circa impedimenta matri- 
monialia tertii et quarti gradus, secundum 
attingentis, conceditur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Jamdiu Benedictus XIII] piae mem. praede- 
cessor Noster in apostolicis literis « Fideli ac 
prudenti » sub plumbo editis tertio kal. septem- 
bris millesimo septingentesimo vigesimo octavo, 
cum in regno Siciliae ultra pharum restitueret 
iuxta modum ac limites ibidem indicatos ec- 
clesiasticum iudicem et tribunal Appellationum, 
quod Monarchiae dicitur, eidem iudici ad com- 
moditatem et utilitatem nationis Siculae, spe- 
cialem inter alias facultatem concessit, ut gra- 
tis nulloque recepto vel minimo emolumento, 
et favore eorum tantum, qui vere pauperes es- 
sent et miserabiles ac labore manuum suarum 
viverent, matrimoniales dispensationes posset 
concedere in tertio et quarto gradu. Perlatum 
autem ad Nos est, ab eo inde tempore memo- 
ratum iudicem pauperibus Siculis dispensationes 
illas multoties concessisse in supradicto gradu 
tertio et quarto proximiorem alium gradum at- 
tingente; et nunc dubium aliquod ortum esse, 
num data illi facultas ad hunc quoque mixti 
gradus casum extenderetur. Hinc nomine ca- 
rissimi in Christo filii Nostri Ferdinandi II re- 
gni Utriusque Siciliae regis illustris, supplices 
Nobis preces oblatae sunt, ut ea super re, in 
qua tum animarum salutis, tum etiam publi- 
cae tranquillitatis summopere interest, provi- 
dere benignitate apostolica velimus. Nos igitur 
pientissimi regis desiderio, et ipsa huiusmodi 
causae gravitate permoti, post rem sedulo per- 
pensam, Motu—Proprio et de plenitudine apo- 
stolicae Nostrae auctoritatis, omnes et singulas 
matrimoniales dispensationes a supradicto ec- 
clesiastico iudice in gradu tertio et quarto pro- 
ximiores gradus attingente hactenus et supe- 
riori quocumque tempore concessas, necnon 
matrimonia earumdem dispensationum vi quan- 
documque contracta, aut etiam contrahenda , 
confirmamus, approbamus ac rata habemus, 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


468 


atque ad omnes iuris effectus in utroque foro 
pro ratis et validis habenda decernimus, insuper 
ad futurum tempus quod attinet, statuimus 
atque decernimus, ut idem iudex ecclesiasticus, 
prout ipsi iam Nostro nomine significandum 
curavimus, facultate in praedictis praedecessoris 
Nostri Benedicti XIII apostolicis literis sibi con- 
cessa, licite ac libere uti valeat pro eodem tertio 
et quarto gradu, etiam secundum gradum tan- 
tum attingente. 

Haec ita constituimus atque decernimus non 
obstantibus iis omnibus, quae idem praedeces- 
sor Noster in supradictis suis literis non ob- 
stare declaravit, nec non constitutione Benedi- 
cti XIV fel. item rec. praedecessoris Nostri super 
divisione materiarum, ceterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die tertia martii millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo sexto, pontificatus Nostri 
anno decimo sexto. 


CCCL. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Missionem Tunquini in duos vicariatus dis- 
tinctos dividit 1. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ex debito pastoralis officii superna Dei pro- 
videntia humeris Nostris impositi, non leve sane 
onus ferentes ob curam universi dominici gregis, 
illis praecipue ovibus, quae regiones ab hac 
Sede Apostolica, ubi catholicae centrum est 
unitatis, longe dissitas incolunt, maiori consu- 
lendum sedulitate censemus, ut in adventu Pa- 
storis aeterni, repertae intra verum ovile, ad 
pascua caelestia feliciter perduci valeant. 

Porro quum ven. fr. Petrus Andrea Retord 
episcopus Acantensis ac vicarius apostolicus 
Tunquini occidentalis rei catholicae magis fir- 
mandae promovendaeque vel maxime congruere 
exposuerit, ut nimis ampla memorata missio 
in duos distinctos vicariatus dividatur, quorum 
alter Occidentalis, alter vero Meridionalis nun- 
cupetur, adsignatis huic alteri satis amplis pro- 
vinciis Nghéan et Hatink una cum districtu seu 
territorio Bochiuh, quorum primus, sive Occi- 
dentalis sibi regendus relinguatur, Nos eiusdem 
antistitis postulatis libenter annuendum cen- 
suimus. 


Itaque de consilio venerabilium fratrum No-. 


strorum S. R. E. cardinalium negotiis Propa- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


gandae Fidei prazpositorum , Motu—Proprio , 
certa scientia deque apostolicae potestatis ple- 
nitudine, memoratas provincias Nghéan et Ha— 
tink cum territorio Bochiuh ab occidentali Tun- 
quini vicariatu dividimus ac dismembramus, 
easque in distinctum vicariatum apostolicum 
meridionalem nuncupandum erigimus et con- 
stituimus, a vicario apostolico ad Nostrum et 
S. huius Sedis beneplacitum gubernandum, de- 
cernentes hasce literas firmas, validas et efficaces 
existere et fore, suosque plenarios et integros etfe- 
clus sortiri et obtinere, atque iis, ad quos spectat 
seu spectabit, plenissime suifragari et ab omni- 
bus inviolabiliter observari; sicque in prae- 
missis per quoscumque iudices ordinarios et 
delegatos, etiam causarum palatii apostolici 
auditores, et S. R. E. cardinales, sublata eis 
et eorum cuilibet quavis aliter iudicandi et in- 
terpretandi facultate et auctoritate, iudicari et 
definiri debere, ac irritum et inane, si secus 
super his a quoquam quavis auctoritate scienter 
vel ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque constitutionibus et ordinationibus apo- 
stolicis , caeterisque expressa mentione dignis 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima septima martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo sexto, pontifi- 
catus Nostri anno decimo sexto. 


CCCLE 
BREST OD * 


Ad Iosephum electum episcopum Corycensem 
scribens, illi gratulatur ob eius integrita- 
tem, religionem ac pietatem; et ipsum horta- 
tur ut maiori usque alacritate et constantia 
praeliari praelia Domini pergat *. 


Venerabili fratri 
Iosepho electo episcopo Corycensi 
decano ecclesiae Budissinensis 
administratori episcopatus Misnensis 
et vicario apostolico Saxoniae 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quam de te opinionem atque fiduciam ha- 
beamus, ex Nostris apostolicis literis tertio ka- 
lendas huius mensis sub annulo piscatoris datis 
plane cognovisti, quibus te episcopum Cory- 
censem et vicarium apostolicum Saxoniae con- 


t Ex lure Pontificio de Propaganda Fide. 


2 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


ANNO MDCCCXLVI. 


stituimus, quamvis Budissinensis ecclesiae de- 
canus atque Misnensis episcopatus administra- 
tor existas. Quod sane pro hac vice ob pecu- 
liares praesentium rerum ac temporum rationes 
peragendum existimavimus, Etsi vero ex plu- 
tibus testimoniis, non mediocri animi Nostri 
consolatione acceperimus, quae tua sit integritas, 
religio, pietas, et quanta opera atque industria 
catholicam religionem, eiusque iura, libertatem 
tueri, defendere studeas, tamen cum minime 
ignoremus impios eiusdem sanctissimae religio- 
nis hostes omnia conari, ut illam, si fieri un- 
quam posset, funditus evertant, has literas da- 
mus, quibus, ven. fr., taum zelum meritis lau- 
dibus prosequimur, tibique animos addimus ut, 
caelesti ope omnino fretus, maiori usque ala- 
critate et constantia pergas strenue praeliari 
praelia Domini, atque in animarum salutem 
procurandam incumbere. Itaque in singulis istis 
regionibas tuae iurisdictioni subiectis, labora 
veluti bonus Christi miles, in omnibus vigila, 
ministerium tuum imple, et quantum cura, 
auctoritate, consilio eniti atque efficere potes, 
nihil unquam praetermitte, quod ad catholicae 
fidei causam ac spirituale populorum bonum 
pertinere posse existimaveris. Quamobrem, ven. 
fr., unquam desine episcopali fortitudine op- 
ponere murum pro domo Israel, omnesque vero 
non intermittas parochos praesertim aliosque ec- 
clesiae ministros pietate, doctrina ac prudentia 
spectatos continenter urgere ut, proprii officii 
memores, christianam plebem evangelii fluentis 


assidue imbuant, errantes de perditionis via ad 


salutis semitam reducant, et evinctos de lacu 
et umbra mortis in aeternae beatitudinis spem 
restituant. Nos quidem in omni oratione et 
obsecratione cum gratiarum actione misericor- 
diarum patrem et Deum totius consolationis 
humiliter exorare non omittemus, ut uberrimis 
quibusque suae bonitatis donis tibi, ven. fr. , 
semper propitius adesse, tuisque laboribus be- 
nedicere velit, quo omnes muneris tui partes 
ad maiorem ipsius nominis gloriam et anima- 
rum utilitatem cumulate implere valeas. Atque 
huius superni praesidii auspicem et praecipuae 
Nostrae in te benevolentiae testem, apostolicam 
benedictionem ex intimo corde profectam et 
cum omnis verae felicitatis voto coniunctam, 
tibi ipsi, ven. fr., et omnibus tuae curae de- 
mandatis peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s, Petrum die vigesima 
prima martii millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo sexto, pontificatus Nostri anno decimo 
sexto, 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


409 


CCCLIT. 
EPISTOLA 


Ad Federicum Augustum Saxoniae regem scri- 
bens, illum de electione facta Iosephi Dittrich 
electi episcopi Corycensis in Vicarium Apo- 
stolicum Saxoniae, certionem facit '. 


Carissimo in Christo filio Nostro 
Federico Augusto 
Saxoniae regi illustri 


GREGORIUS PP. XVI. 


Carissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Ubi cognovimus regiam maiestatem tuam 
iustis de causis vehementer optare, ut dilectus 
filius Josephus Dittrich, quamvis iam decanus 
ecclesiae Budissinensis, atque episcopatus Mi- 
gnensis in Lusitania administrator, a Nobis 
Saxoniae vicarius apostolicus eligeretur, atque 
ad episcopalem quoque proveheretur dignitatem, 
haud omisimus pro hac vice tuis desideriis ob- 
secundare, peculiarem praesertim rerum ratio- 
nem prae oculis habentes, atque ea pra2sertim 
spe adducti, ut id ad catholicae religionis uti- 
litatem istic procurandam valde prodesse queat. 
Itaque apostolicis Nostris literis, tertio kalendas 
huius mensis annulo piscatoris obsignatis, eum- 
dem presbyterum vicarium apostolicum Saxo- 
niae et episcopum Corycensem constituimus, 
atgue ita propensae Nostrae ad tua studia vo- 
luntatis testimonium libentissime exhibuimus. 
Ex quo profecto intelligis quam iucundum quo- 
que cordi Nostro fuisset aliis matestatis tuae 
postulationibus obsequi posse, ut nonnullas 
paroecias tuo regno adiunctas vel proxime ad- 
iungendas et spirituali Litomericensis antistitis 
regimini nunc commissas, ab illius iurisdictione 
auferre, ac Budissinensis ecclesiae decani et Mi 
snensis episcopatus administratoris auctoritat 
subiicere velimus. Verum, carissime in Christo 
fili Noster, inter alias huiusmodi difficultates, 
ex ipsis postulatis, maiestatis tuae nomine, de 
vicarii apostolici Saxoniae electione ad Nos de- 
latis clare aperteque patet, eam esse istius 1n- 
digenae cleri conditionem, ut non multi repe- 
riantur ecclesiastici viri, qui sacri ministeril 
muneribus ac paroeciis potissimum regendis 
omnino idonei esse possint. In hoc rerum statu, 
pro tua singulari prudentia optime perspicis 
catholicae religioni maxime conducere, atque 
ipsi Budissinensis ecclesiae decano et episcopa- 
tus Misnensis administratori vehementer utile 
esse, si pro re ac tempore ex Bohemia sacer- 


47° 
dotes arcessire valeat, qui paroeciarum prae- 
sertim praeficiantur regimini. Quod quidem 
difficilius foret, si ea, quod nunc est, cum Li- 
tomericensi antistite communicatio imminuere- 
tur. Hine porro evenit, ut illam paroeciarum 
scissionem haud opportunam existimemus, ac 
pro certo habemus, te, carissime in Christo fili 
Noster, ob eximium in catholicam religionem 
studium, re maturius perpensa, idem Nobiscum 
esse sensurum,. Jamvero quanta maiori possu- 
mus animi contentione a te etiam atque etiam 
efflagitamus, ut in tuis ipsis regionibus catho- 
licae religionis causam, eiusque cultores omni 
Ope atque auctoritate magis magisque tuteris, 
foveas atque defendas. Nec dubitamus, quin 
id summa alacritate praestare studeas, ut uber- 
rima omnipotentis Dei dona tibi regiaeque tuae 
domui comparare possis. Atque interim prae- 
cipuae Nostrae in te caritatis pignus accipe 
apostolicam benedictionem, quam ex imo corde 
depromptam et cum omnis verae solidaeque 
prosperitatis voto coniunctam tibi ipsi, caris- 
sime in Christo fili Noster, regiaeque familiae 
tuae amantissime impertimur. 

Datum Romae apud s, Petrum die vigesima 
prima martii millesimo octingentesimo quadra- 
gesimo sexto, pontificatus Nostri anno decimo 
sexto. 


CCCLITI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Provinciam Kouei-Kou a vicariatu ap. Sut- 
chuensi in Sinis separat et in novum distin- 
ctum vic, ap. erigit '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ex debito pastoralis officii superna Dei pro- 
videntia humeris Nostris impositi, non leve sane 
onus ferentes ob curam universi dominici gre- 
gis, illis praecipue ovibus, quae regiones ab 
hac Sede Apostolica, ubi catholicae centrum 
est unitatis, longe dissitas incolunt, maiori con- 
sulendum sedulitate censemus, ut in adventu 
Pastoris aeterni, repertae intra verum ovile, ad 
pascua coelestia feliciter perduci valeant. 

Ttaque, quum Nobis compertum fuerit nihil 
ad promovendam firmandamque in missionum 
locis rem catholicam conferre, quam imminuta 
per divisionem earum am plitudine praesules 
episcopos augere, Nos, att2nta nimis quidem 
ampli Sutchuensis vicariatus in Sinis locorum 
qualitate, natura et circumstantiis, provinciam 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Kouei-Kou nuncupatam dismembrare, atque 
ex ea distinctum vicariatum apostolicum con- 
stituendum censuimus. 

Igitur de consilio venzrabilium fratruam No- 
strorum S. R. E. cardinalium negotiis Pro- 
pagandae Fidei praepositorum, Motu—Proprio, 
atque ex certa scientia deque apostolicae pote- 
statis plenitudine, harum literarum vi, memo- 
ratam provinciam Kouei—Kou nuncupatam, a 
vicariatu Sutchuensi dismembramus, eamque in 
distinctum vicariatum apostolicum erigimus et 
constituimus, a vicario apostolico ad Nostrum 
et Sedis Apostolicae beneplacitum gubernan- 
dum, decernentes has literas firmas, validas et 
efficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, atque iis, 
ad quos spectat seu spectabit, plenissime suffra- 
gari, et ab omnibus inviolabiliter observari; 
sicque in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos, etiam causarum) palatii 
apostolici auditores et Sanctae Romanae Eccle- 
siae cardinales, sublata eis et eorum cuilibet 
quavis aliter iudicandi ac interpretandi facultate 
et auctoritate, iudicari et definiri debere, ac 
irritum et inane, si secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter con- 
tigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque constitutionibus et ordinationibus apo- 
stolicis, ceterisque expressa mentione dignis 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima septima martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo sexto, pontifica- 
tus Nostri anno decimo sexto. 


CCCLIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Iaponiae regnum, iuxta modum, in vicariatum 
apostolicum erigit ? 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ex debito pastoralis officii superna Dei pro- 
videntia humeris Nostris i im positi, non leve sane 
onus ferentes ob curam universi dominici gre- 
gis, illis praecipue ovibus, quae regiones ab 
hac Sede Apostolica, ubi catholicae centrum 
est unitatis, longe dissitas incolunt, maiori 
consulendum sedulitate censemus, ut in adventu 
Pastoris aeterni, repertae intra verum ovile, ad 
pascua coelestia feliciter perduci valeant. 


t Ex Iure Pont. de P. F, 


2 Ex eodem Iure. 


ANNO MDCCCXLVI. 


Itaque, quum Nobis compertum fuerit in Ia- 
poniae regnum operarios evangelicos, Deo ad- 
iuvante, denuo immittendi, et collapsae ob im- 
manem persecutionem rei catholicae excitandae 
spem affulsisse, atque ex insulis Lieou—Kieou 
magis quam ex Coreano vicariatu ad illud ad- 
eundi facultatem nunc sese offerre; cumque 
inter alia ad missionem ipsam vel ab exordio 
firmius, quo fieri possit, roborandam, eiusque 
necessitatibus ac periculis occurrendum neces- 
sarium videatur, praesulem illi praeficere, cha- 
ractere episcopali insignitum, Nos de consilio 
venn. fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium 
negotiis Propagandae Fidei praepositorum ex 
Japoniae regno una cum praedictis insulis Lieou- 
Kieou aliisque adiacentibus et alteri praesuli 
nondum subiectis, Motu—Proprio, certa scientia 
deque apostolicae potestatis plenitudine , vica- 
riatum apostolicum erigimus et constituimus, 
a vicario apostolico ad Nostrum et Sanctae Sedis 
Apostolicae arbitrium gubernandum: decernen- 
tes has literas firmas, validas et efficaces existere 
ac fore, suosque plenarios et integros effectus 
sortiri et obtinere, atque iis ad quos spectat 
seu spectabit plenissime suffragari, et ab omnibus 
inviolabiliter observari; sicque in praemissis per 
quoscumque iudices ordinarios et delegatos, etiam 
causarum palatii apostolici auditores et S.R.E. 
cardinales, sublata eis et eorum cuilibet quavis 
aliter iudicandi et interpretandi facultate et au- 
ctoritate, iudicari et definiri debere, ac irritum 
et inane, si secus super his a quoquam, quavis 
auctoritate, scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque constitutionibus et ordinationibus apo- 
stolicis, caeterisque expressa mentione dignis 
contrarlis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima septima martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo sexto, pontifica- 
tus Nostri anno decimo sexto. 


CCCLY. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Provincias Tche—Kiang et Kiang—Si in Sinis 
in duos vicariatus apostolicos dividit iuxta 
modum '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ex debito pastoralis officii superna Dei pro- 
videntia humeris Nostris impositi, non leve sane 
onus ferentes ob curam universi dominici gre- 


gre 
gis, illis praecipue ovibus, quae regiones ab 
hac Sede Apostolica, ubi catholicae centrum est 
unitatis, longe dissitas incolunt, maiori consu- 
lendum sedulitate censemus, ut in adventu 
Pastoris aeterni, repertae intra verum ovile, ad 
pascua coelestia feliciter perduci valeant. 

Iam vero, quum fel. me. episcopus Myriensis 
ac vicarius apostolicus provinciarum Tche-Kiang 
et Kiang-Si in Sinis, paulo antequam inopinato 
eventu e vita migraret, Nobis exponendum cu- 
raverit, ad magis formandam promovendamque 
catholicam rem peropportunum esse memoratas 
provincias dividere, easque in duos vicariatus 
erigere, quorum alter provinciam Kiang-—Si, a 
qua nomen acciperet, alter vero provinciam 
Tche—Kiang eodem nomine appellandus com- 
plecteretur, additis tamen huic alteri districtibus 
provinciae Kiang—Sou, nempe Tchang—tcheo— 
Sou, Kin—Kovey—Kien, Ou-—fy—Kien et Kiang— 
in-hiem, Nos de consilio venn. fratrum No- 
strorum S. R. E. cardinalium negotiis Pro- 
pagandae Fidei praepositorum, Motu Proprio, 
certa scientia, deque apostolicae potestatis ple- 
nitudine, memoratas provincias dividimus ac 
dismembramus, ex eisque duos inter se distin- - 
ctos vicariatus erigimus et constituimus, quo- 
rum alter provinciam Kian-si, a qua nomen 
accipiat, alter vero provinciam Tche—Kiang 
eodem nomine appellandus complectatur, una 
cum districtibus provinciae Kiang—Sou, nempe 
Tchang-tcheo—Sou, Kin—Kovey—Kien, Ou—fy-— 
Kien et Kiang—in—hiem, quos nimirum vicaria- 
tui Tche-Kiang adiicimus, decernentes has li- 
teras firmas, validas et efficaces existere et fore, 
suosque plenarios et integros effectus sortiri et 
obtinere, atque lis ad quos spectat seu spectabit, 
plenissime suffragari, et ab omnibus inviolabiliter 
observari; sicque in praemissis per quoscumque 
ijudices ordinarios et delegatos, etiam causarum 
palatii apostolici auditores, et S. R. E. car- 
dinales, sublata eis et eorum cuilibet quavis 
aliter iudicandi et interpretandi facultate et au- 
ctoritate, iudicari et definiri debere, ac irritum 
et inane, si secus super his a quoquam, quavis 
auctoritate, scienter vel ignoranter contigerit 
attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque constitutionibus et ordinationibus apo- 
stolicis, ceterisque expressa mentione dignis 
contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima septima martii millesimo 
octingentesimo quadragesimo sexto, pontificatus 
Nostri anno decimo sexto. 


1 Ex Ture Pontificio de Propaganda Fide. 


472 


CCCLVI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 
Regiones medii atque inferioris Thibeti in vi- 


cariatum ap. erigit ex urbe Lassa nomi- 
nandum }. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Ex debito pastoralis officii superna Dei pro- 
videntia humeris Nostris impositi, non leve sane 


onus ferentes ob curam universi dominici gre-— 


gis, illis praecipue ovibus, quae regiones ab hac 
Sede Apostolica, ubi catholicae centrum est uni- 
tatis, longe dissitas incolunt, maiori consulen- 
dum sedulitate censuimus, ut in adventu Pasto- 
ris aeterni, repertae intra verum ovile, ad pa- 
scua coelestia feliciter perduci valeant. 

Itaque, quum ven. frater Josephus Antonius 
Borghi Betsaidae episcopus ac missionis Thibet 
Industanae vicarius apostolicus, Nobis exponen- 
dum curaverit, se adeo ampli vicariatus curam 
gerere haud posse, Nobisque supplicaverit, ut, 
imminuto nonnullarum regionum sibi onere, 
eas aliis praesulibus committeremus, atque in- 
terea, ne suo fidei catholicae promovendae mu- 
neri deesset, remotiores quasdam regiones, me- 
dii nempe atque inferioris Thibeti nuncupatas, 
et missioni Sutchuensi finitimas, optime meriti 
seminarii Parisiensis missionum ad exteros alu- 
mnis curandas commendaverit, Nos memorati 
Betsaidae episcopi studium et consilium com- 
mendantes, ex memoratis regionibus vicariatum 
apostolicum ex praecipua ac centrali urbe Lassa 
appellandum, erigere constituimus. Nos igitur 
de consilio venn. fratrum Nostrorum S. R. E. 
cardinalium negociis Propagandae Fidei prae- 
positorum, Motu Proprio, certa scientia, deque 
apostolicae potestatis plenitudine, memoratas 
regiones medii atque inferioris Thibeti nuncu- 
patas et missioni Sutchuensi finitimas, a vica- 
riatu missionis Thibet—-Indostanae dismembra- 
mus, easque in distinctum vicariatum aposto- 
licum ex centrali urbe Lassa appellandum eri- 
gimus et constituimus, a vicario apostolico ad 
Nostrum et Sedis Apostolicae beneplacitum gu- 
bernandum, decernentes has literas, firmas, va- 
lidas ac efficaces existere et fore, suosque ple- 
naios et integros effectus sortiri et obtinere, 
atque iis, ad quos spectat seu spectabit, ple- 
nissime suffragari, et ab omnibus inviolabiliter 
observari; sicque in praemissis per quoscum- 
que iudices ordinarios et delegatos, etiam cau- 
sarum palatii apostolici auditores et S. R. E. 
cardinales, sublata eis et eorum cuilibet quavis 


1 Ex Iure Pontificio de Propaganda Fide. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


aliter iudicandi et interpretandi facultate et au- 
ctoritate, iudicari et definiri debere, ac irritum 
et inane, si secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit at- 
tentari. 

Non obstantibus etc. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die vigesima septima martii 
millesimo octingentesimo quadragesimo sexto, 
pontificatus Nostri anno decimo sexto. 


CCCLYVII. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Africanum territorium inter definitos limites 
in novum vicariatum ap. erigit ?. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Ex debito pastoralis officii inscrutabili Dei 
consilio humeris Nostris impositi, ad eas etiam 
gentes curas Nostras extendimus, quae extra 
Christi ovile misere versantur, ut intra Domini 
caulas inductae, ad aeternae vitae pascua valeant 
pervenire. 

Jam vero, quum ad catholicam fidem inter 
populos Africae interioris inducendam propa- 
gandamque Nobis visum fuerit expedire, ut in 
vicariatum apostolicum totum illud territorium 
erigatur, quod ad orientem limites attingit vi- 
cariatus apostolici Aegypti, atque apostolicae 
Abyssiniae praefecturae, quodque ad occiden- 
talem plagam terminatur ab‘apostolica praefe- 
ctura Guienarum, ad septentrionalem a prae- 
fectura Tripolitana, vicariatu apostolico Taneti 
et dioecesi Iuliae Caesareae , ad meridionalem 
vero a Montibus, ut aiunt, Lunae, salvis tamen 
omnino limitibus missionum et iurisdictionum 
iam legitime existentium, ac reservata, ut iuris 
est, facultate, prout in posterum adiuncta po- 
stulabunt, diversimode praedictum vicariatum 
circumscribendi aut dividendi: Nos de consilio 
venn. fratrum Nostrorum §, R. E. cardinalium 
negotiis Propagandae Fidei praepositorum, Mo- 
tu-Proprio, certa scientia ac matura delibera- 
tione, deque apostolicae potestatis plenitudine, 
dictum Africae territorium iuxta limites supe- 
rius indicatos in vicariatum apostolicum erigi- 
mus et constituimus, a vicario apostolico ad 
Nostrum et S. Sedis beneplacitum gubernandum, 
salvis tamen, ut praedictum est, limitibus mis- 
sionum et iurisdictionum iam legitime existen- 
tium, ac reservata Nobis ac Sanctae huic Sedi 
facultate, prout de iure, memoratum vicaria- 
tum recens erectum diversimode circumscribendi 


2 Ex eodem Iure. 


ANNO MDCCCXLVI, 


aut dividendi, veluti in posterum adiuncta po- 
stulabunt. 

Haec statuimus, non obstantibus Nostra et 
cancellariae apostolicae regula de iure quaesito 
non tollendo, aliisque constitutionibus et ordi- 
nationibus apostolicis, caeterisque expressa men- 
tione dignis contrariis quibuscumque. 

_Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die tertia aprilis millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo sexto, pontificatus Nostri 
anno decimo sexto, 


\ 


CCCLVIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Sodalitas Beatae Mariae Virginis de Mercede 
in tertium ordinem erigitur '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Expositum Nobis est nomine confratrum pii 
sodalitii a B. Maria Virgine de Mercede nun- 
cupati, existentis in civitate Auri—Preti dioecesis 
Marianen., iam inde ab anno millesimo septin- 
gentesimo sexagesimo septimo eamdem piam 
sodalitatem obtinuisse a priore generali ordinis 
B. Mariae Virginis de Mercede privilegium ag- 
gregationis et usus habitus, cinguli et scapula- 
ris, ad instar fratrum tertii ordinis, et anno 
millesimo septingentesimo octuagesimo ab Or- 
dinario dioecesis veniam habuisse huiusmodi 
habitum gestandi et emittendi professionem pa- 
riter ad instar fratrum tertii ordinis; nunc vero 
impensius optare, ut idem pium sodalitium in 
tertium ordinem erigatur; qua super re humi- 
liter flagitant, ut apostolica Nostra auctoritate 
eisdem consulamus. 

Nos igitur omnes et singulas personas, quibus 
hae literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti aliisque ecclesiasticis censuris, senten- 
tiis et poenis quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, de consilio venn. fratrum Nostrorum 
S. R. E. cardinalium negotiis Episcoporum et 
Regularium praepositorum , auctoritate Nostra 
apostolica, memoratum pium sodalitium in ter- 
tium ordinem erigimus et constituimus, ita ta- 
men, ut in eodem in tertium ordinem erecto, 
serventur quae de iure servanda sunt, et prae- 
sertim quae in constitutionibus ordinis dist. IV, 
cap. X, circa receptionem et regimen tertiario- 
rum praescribuntur, ‘scilicet : 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


Acta Grecoru XVI. Vol, JIT, 


473 


I. Ut illis, cuiuscumque sexus extiterint, non 
sine delectu et consilio ordinis pateat ingressus, 
enixe praecipimus commendatoribus et praelatis 
localibus, ne unquam tertiarium aliquem vel 
tertiarlam instituant, nisi praevia in scriptis 
magistri generalis vel provincialis facultate. 

II. Circa tertiarias autem non claustraliter 
viventes, nullam omnino licentiam a praedictis 
magistro et provinciali dispensari volumus, nisi 
prius fide digno testimonio, eis constet de mo- 
rum integritate et rei familiaris copia, quae 
victui sufficere possit, cum reliquis qualitatibus 
ad hoc de iure requisitis. 

III. Sub dictis ergo conditionibus, et non 
aliter, praefatus magister aut provincialis licen- 
tiam tribuat praelato locali, ut possit eiusmodi 
foeminas induere. Hinc autem stricte praecipi- 
mus, ut tam in istis quam in aliis cuiuscum- 
que sexus tertiariis induendis, servetur omnino 
breve apostolicum, quod incipit Nuper pro 
parte, SSmi D. N. Innocentii XI ordini nostro 
expeditum Romae trigesima septembris anno 
millesimo sexcentesimo octuagesimo, ubi sta- 
tuitur non licere superioribus localibus ordinis 
delegare auctoritatem conferendi habitum prae- 
dictis tertiariis, sed hoc pertinere ad ipsos pri- 
vative, posse tamen semel indutos per seipsos 
regere et instituere, vel, si malint, aliquem fra- 
trem ordinis designare virum probum et spe- 
ctabilem, qui eos instruat in iis quae observare 
debent. 

IV. Omnibus vero tertiariis utriusque sexus 
tam intra quam extra claustra degentibus, sa- 
lubriter constituimus, ut primo regulam sancti 
patris nostri Augustini prae manibus habeant, et 
prout congruat statui, inviolabiliter observent. 
Ulterius etiam constitutiones pro ipsorum mo- 
dulo et conditione contextas, et observantiam 
ducant, et super omnia sic praelatis obediant, 
ut iuxta suum propositum, aut simplicem vo- 
torum professionem, pie et laudabiliter vivere 
censeantur, et dignam retributionem prome- 
reantur a Domino. De his ergo debet eos im- 
pense praemonere director illorum et plus mi- 
nusye huiusmodi regularis disciplinae observan- 
tiam et obligationes commendare secundum 
eorum distinctionem et vitae ab ipsis propo- 
sitae ditferentiam. 

V. Universis tamen pium onus pro captivis 
orandi subiungat, quia illorum redemptio est 
specialis finis ordinis nostri, cuius habitum et 
professionem, qui quomodocumque susceperint, 
eorum subsidio respective se consecrat, ut pro 
illis redimendis quantum possit et se adstrin- 
xerit, elaboret, aut saltem pretium orationis 
impendat. 

Jamvero, quum in commemorata Auri-Preti 
civitate nullus conventus religiosorum Beatae 
Mariae Virginis de Mercede existat, illaque a 


60 


474. 


residentia superioris generalis longe distet, pecu- 
liaribus hisce circumstantiis inspectis, episcopo 
Marianen. pro tempore facultates impertimur, 
quas superiores generales et provinciales dicti 
ordinis habent relate ad tertiarios; parocho 
autem Auri—Preti facultates concedimus, quibus 
superiores locales eiusdem ordinis circa tertia- 
rios de iure vel legitima consuetudine gaudent ; 
quas quidem facultates in episcopo Marianen. 
et parocho perdurare volumus donec in eadem 
civitate conventus enunciati ordinis erigatur. 
Insuper hisce literis eidem episcopo Marianen. 
potestatem facimus, ex apostolica delegatione, 
sanandi defectus qui ex superius notatis con- 
cessionibus annorum millesimi septingentesimi 
sexagesimi septimi et millesimi septingentesimi 
octuagesimi fortasse promanaverint, et corri- 
gendi abusus siqui hucusque in superius me- 
morato sodalitio irrepserint. 

Haec statuimus et concedimus decernentes has 
literas firmas, validas et efficaces existere ac fore, 
suosque plenarios et integros effectus sortiri et 
obtinere, ac illis ad quos spectat et pro tem- 
pore quandocumque spectabit in omnibus et 
per omnia plenissime suffragari, et ab eis re- 
spective inviolabiliter observari; sicque in prae- 
missis per quoscumque iudices ordinarios et 
delegatos, etiam causarum palatii Nostri apo- 
stolici auditores, iudicari et definiri debere, ac 
irritum et inane, si secus super his a quoquam 
quavis auctoritate scienter vel ignoranter conti- 
gerit attentari. 

Non obstantibus apostolicis nec non praedi- 
cti ordinis constitutionibus et regulis etiam 
iuramento atque confirmatione apostolica vel 
quavis firmitate alia roboratis, statutis et con- 
suetudinibus, caeterisque contrariis quibus- 
cumque. 

Datum Romae apud s. Petruin sub annulo 
piscatoris die tertia aprilis millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo sexto, pontificatus Nostri 
anno decimo sexto. 


CCCLIX: 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Confirmatur institutum Sororum Poenitentium 
a S. Maria Magdalena, Taurini a marchio- 
nissa Barolo fundatum '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Quum nullis licet Nostris promeritis, aman- 
tissimi Nostri Reparatoris hic in terris vicariam 
geramus operam, qui venit in mundum ut sal- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


varet peccatores, nihil certe Nobis gratius esse 
potest, quam ut ea praesertim instituta omn1 
benignitate prosequamur, quae perfugium ac 
subsidium iis praebent, qui de perditionis via 
ad salutis semitam redire velint. 

Itaque non mediocri certe animi Nostri con- 
solatione a ven. fratre Aloysio archiepiscopo 
Taurinensi accepimus, dilectam in Christo filiam 
marchionissam Juliam Falletti a Barolo ex fa- 
milia Colbert, cuius eximiam ac plane singu- 
larem pietatem, religionem et christianam cha- 
ritatem pluribus praeclarissimisque testimoniis 
ac vero etiam monumentis exploratum habemus, 
iam inde ab anno millesimo octingentesimo 
trigesimo tertio laudabili liberalitatis exemplo 
curasse, ut Augustae Taurinorum domus ape- 
riretur iis mulieribus excipiendis, quae singu- 
lari miserantis Dei beneficio deplorandam ac 
flagitiosam anteactae vitae consuetudinem de- 
serunt, praeterita dolentes, et ad Deum con- 
versae reliquum vitae cursum in poenitentia, 
paupertate, castitate, obedientia agere exoptant. 
Hinc evenit, ut eadem in civitate institutum 
sororum poenitentium a S. Maria Magdalena 
erigeretur. 

Iamvero, quum a Nobis petitum fuerit, ut 
institutum ipsum, eiusque constitutiones et re- 
gulas, suprema Nostra auctoritate, approbare 
vellemus, Nos, gravissimo eiusdem ven. fratris 
testimonio accepto, qui huiusmodi pium opus 
summis laudibus prosequitur et quam maxime 
commendat, rem omnem nonnullis venerabilibus 
fratribus Nostris S. R. E. cardinalibus congre- 
gationis negotiis et consultationibus Episcopo- 
rum et Regularium praepositae examinandam 
commisimus. Qui quidem, rebus omnibus ma- 
ture sapienterque perpensis, institutum idem 
eiusque constitutiones et regulas probandas esse 
censuerunt. 

Nos igitur ea spe freti fore, ut ex huiusmodi 
instituto, Deo bene iuvante, magna in christia- 
nam et civilem societatem bona redundent, 
omnes, quibus hae Nostrae literae favent, pecu- 
liari beneficentia prosequi volentes, et a quibus- 
vis excommunicationis et interdicti, aliisque ec- 
clesiasticis censuris, sententiis et poenis quovis 
modo vel quavis de causa latis, si quas forte in- 
currerint, huius tantum rei gratia absolventes ac 
absolutos fore censentes, de eorumdem S. R. E. 
cardinalium consilio, hisce litteris, auctoritate 
Nostra apostolica, institutum Sororum Poeniten- ” 
tium aS. Maria Magdalena Augustae Taurino- 
rum, a memorata marchionissa Iulia aere suo 
fundatum, eiusque constitutiones et regulas, 
quarum exemplar authographum in tabulario 
eiusdem congregationis Episcoporum et Regu- 
larium asservatur, approbamus, sancimus et 
confirmamus, et omnes ac singulos iuris vel 
facti defectus, si qui forsan in regulas ipsas 


ae 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


ANNO MDCCCXLVI, 


conficiendas irrepserint, eadem auctoritate No- 
stra apostolica, supplemus atque sanamus, eas- 
que ab omnibus eiusdem instituti sororibus 
servari iubemus. Ut autem institutum ipsum, 
divina aspirante gratia, magis magisque in dies 
vigere atque florescere possit, eidem instituto 
omnes et singulas indulgentias benignitate No- 
stra communicamus, quibus sorores Sacratis- 
simi Cordis Iesu et Apostolicae huius Sedis 
concessione fruuntur et gaudent, ea tamen lege 
ut illius concessionis modus et forma omnino 
servetur. 

Haec statuimus, concedimus et indulgemus, 
decernentes has literas firmas, validas et effica- 
ces existere ac fore, suosque plenarios et inte- 
gros effectus sortiri et obtinere, ac illis ad quos 
spectat et pro tempore quandocumque specta- 
bit, in omnibus et per omnia plenissime suffra- 
gari et ab eis respective inviolabiliter observari; 
sicque in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos, etiam causarum palatii 
Nostri apostolici auditores, iudicari et definiri 
debere, ac irritum et inane si secus super his 
a quoquam quavis auctoritate scienter vel igno- 
ranter contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Benedicti XIV prae- 
decessoris Nostri, super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis, atque in universalibus con- 
stitutionibus et sanctionibus, vel quavis alia 
firmitate roboratis, statutis et consuetudinibus, 
privilegiis quoque indultis et literis apostolicis 
in contrarium praemissorum quomodolibet con- 
cessis, confirmatis et innovatis, quibus omni- 
bus illorum tenores praesentibus pro plene et 
sufficienter expressis ac de verbo ad verbum 
insertis habentes, illis alias in suo robore per- 
mansuris ad praemissorum effectum, hac vice 
dumtaxat specialiter et expresse derogamus, ce- 
terisque speciali et individua mentione ac de- 
rogatione -dignis in contrarium facientibus qui- 
buscumque. 

Volumus autem, ut praesentium literarum 
transumptis seu exemplis, etiam impressis, ma- 
nu tamen alicuius notarii publici subscriptis , et 
sigillo personae in ecclesiastica dignitate con- 
stitutae munitis, eadem prorsus tides adhi- 
beatur, quae adhiberetur ipsis praesentibus, si 
forent exhibitae vel ostensae. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die tertia aprilis millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo sexto, pontificatus Nostri 
anno decimo sexto. 


1 Ex Archivio Secretariae Brevium. 


479 
COELK: 


INDULTUM 


Quo fit concessio indumentorum magis insi- 
gnium canonicis ecclesiae Castellanensis, Cu- 
persanae dioecesis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Dignitatis insignia libenter deferimus eccle- 
siasticis viris, qui sacrorum ministerio addicti, 
divinas laudes canunt, sacrosque ritus in tem- 
plis celebrant, ut nimirum externis ornamentis 
admoneantur interiora animi, quae potiora sunt, 
comparare ornamenta, hoc est praeclaras quas- 
que virtutes, quibus christiano populo praelu- 
centes, ipsum ad solidae pietatis studium ve- 
hementius inflamment. 

-Tamvero, quum capitulum ecclesiae titulo 
S. Leonis Magni in oppido Castellanensi intra 
fines dioecesis Cupersanensis Nobis humiliter 
supplicaverit, ut ad maiorem sacrorum rituum 
splendorem ac decus ex apostolica Nostra venia 
ipsi liceat quaedam adhibere honoris insignia, 
Nos illius votis aequo animo obsecundandum 
existimavimus. 

Igitur omnes et singulos, quibus hae lit- 
terae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 
lentes et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti ecclesiasticis censuris et poenis, quovis 
modo et quacumque de causa latis, si quas forte 
incurrerint, huius tantum rei gratia absolventes 
et absolutos fore censentes, auctoritate Nostra a- 
postolica, faculratem impertimur perpetuis tem- 
poribus valituram, cuius ope eiusdem capituli 
primicerii rocchetum et palliolum seu mozze- 
tam sericam violacei coloris cum limbo ex pelle 
mustelae alpinae nivei coloris; reliqui vero par- 
ticipantes rocchetum, itemque mozzetam seri- 
cam violacei coloris, ad cuius oras assuta sil 
pellis cinerei coloris in sacris ritibus celebran- 
dis libere ac licite gestare possint et valeant. 

Haec concedimus ac indulgemus decernentes 
has litteras firmas, validas et efficaces existere et 
fore, suosque plenarios et integros effectus sor- 
tiri et obtinere, ac illis ad quos spectat et 
pro tempore quandocumque spectabit, in omni- 
bus et per omnia plenissime suffragari et ab eis 
respective inviolabiliter observari; sicque in 
praemissis per quoscumque iudices ordinarios 
et delegatos, etiam causarum palatii Nostri 
apostolici auditores, iudicari ac definiri de- 
bere, ac irritum et inane, si secus super his 
a quoquam quavis auctoritate, scienter vel 
ignoranter contigerit attentari. 

Non obstantibus apostolicis atque in universa- 


476 
libus provincialibusque et synodalibus conciliis 
editis generalibus, vel specialibus constitutioni- 
bus et ordinationibus apostolicis, etiam iura- 
mento atque confirmatione apostolica vel quavis 
firmitate alia roboratis statutis et consuetudi- 
nibus, ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die tertia aprilis millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo sexto, pontificatus Nostri 
anno decimo sexto. 


CCCLXI. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Quibus confirmatur institutum Sororum a 
S. Anna nuncupatarum, Taurini erectum, 
una cum constitutionibus '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Haud sane dubitandum est, quin rei sacrae 
ac publicae magnopere intersit, ut pietatis vir- 
tutisque praeceptionibus mature imbuantur ad- 
olescentes; quippe, si a teneris annis ingressi 
fuerint virtutis iter, futurum profecto est, ut 
ab eodem confirmata aetate numquam deflectant; 
ex quo porro fiet, ut optimis civibus, suumque 
munus egregie tuentibus christiana societas ef- 
florescat. Enim vero quanta puerorum gerenda 
cura sit, amantissimus humani generis reparator 
Christus Dominus ostendit, quum pueros blande 
invitans, Sinite, inquit, parvulos venire ad me, 
ac palam edixit omnibus, qui pueris ruinae 
atque exitii periculum creent, melius ipsis futu- 
rum, si in maris profundum demergantur. Quae 
cum ita sint, egregia inter christianae charitatis 
opera, illa procul dubio praecipuam merentur 
laudem, quae puerorum ac puellarum institu- 
tionem complectuntur, praesertim ex infimo 
genere, utpote quod omni carentes institutionis 
praesidio, vitiis plerumque miserrime indulgent. 
Praeclaris hisce christianae charitatis operibus 
accensenda est societas Sororum a sancta Anna 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


nuncupatarum, quam dilecta in Christo filia 
marchionissa Iulia Falletti a Barolo ex familia 
Colbert, eximia religionis, probitatis, munifi- 
centiae laude praestans, Augustae Taurinorum, 
iam inde ab anno millesimo octingentesimo 
trigesimo quarto illustri charitatis exemplo suis- 
que impensis erigendam curavit. Quae quidem 
societas id habet propositum, ut humilis generis 
puellas ad pietatem artesque ipsarum conditioni 
congruas informet, nullique desit charitatis offi- 
cio, ad quod exercendum advocetur. Nos vero, 
qui inscrutabili Dei consilio, meritis licet impa- 
ribus, in supremo apostolatus fastigio positi, 
nihil potius habemus, quam ut puerilis aetas a 
vitiorum abducatur illecebris, atque ad virtutem 
excitetur, ut integris praedicti moribus Eccle- 
siae filii succrescant, piissimae foeminae, quae 
istius operis auctrix est, consilium curasque 
commendamus, eiusdemque instituti sorores 
vehementius hortamur in Domino, ut strenue 
tam praeclaris coeptis insistant, et quas in di- 
sciplinam suam susceperint adolescentulas, pie- 
tatis ac virtutis studio omni ope curent inflam- 
mandas. Jam vero, quum petitum a Nobis 
fuerit, ut idem institutum eiusque regulas au- 
ctoritate apostolica confirmemus, ac venerabilis 
frater archiepiscopus Taurinensis, illud per suas 
literas tamquam Ecclesiae maxime fructuosum 
enixe commendaverit, Nos rem omnem non- 
nullis venn. fratribus Nostris S. R. E. cardina- 
libus ex congregatione consultationibus Episco- 
porum et Regularium praeposita, detulimus, 
qui quidem matura adhibita deliberatione me- 
moratum institutum dignum iudicarunt, cui 
apostolicae auctoritatis robur accederet. 

Itaque certa spe freti, fore ut, divina adspi- 
rante gratia, uberes ex dicta societate fructus 
existant, Omnes et singulos, quibus hae literae 
favent, peculiari beneficentia prosequi volentes, 
et a quibusvis excommunicationis et: interdicti 
aliisque ecclesiasticis sententiis, censuris et 
poenis, quovis modo vel quavis de causa latis, 
si quas forte incurrerint, huius tantum rei 
gratia absolventes et absolutos fore censentes, 
de consilio eorumdem S. R. E. cardinalium, 
institutum Sororum §S. Annae nuncupatarum, 
eiusque constitutiones et regulas, quarum exem- 
plar autographum in tabulario ciusdem congre- 


1 Ex domo generali’ Sororum « di S. Anna della 
Provvidenza » Augustae Taurinorum sita. 


DECRETUM 


Sanctissimus D. N. GREGORIUS P. P. XVI, atten- 
tis litteris commendatitiis reverendissimi archiepiscopi 
Taurinen., auditisque nonnullis S.R.E. cardinalibus 
ex Ss. congregatione Episcoporum et Regularium de- 
lectis, Institutum Sororum a S. Anna nuncupatarum 
cura piisimae marchionissae Falletti a Barolo ex fa- 
milia Colbert anno 1834 in dioecesi Taurinen. ere- 
ctum, eiusque regulas ac constitutiones prout in su- 
prascripto exemplari continentur, approbavit et confir- 


mavit. Ut vero memoratae sorores in intentum finem 
alacrius tendant, uberioresque in dies fructus afferant, 
earum Instituto eas omnes indulgentias ex speciali 
gratia communicavit, quibus ex apostolicis indultis So- 
rores sOcietatis sacratissimi Cordis Iesu fruuntur et 
gaudent, servata tamen eorumdem indultorum forma 
ac tenore. Annuit insuper Sanctitas Sua, ut praesens 
decretum per literas apostolicas in forma Brevis ex- 
pediatur. 

Datum Romae ex s. congregatione Episcoporum 
et Regularium die 8 martii 1846. 


P, Carp. Ostintus praef. 
CAIETANUS archiepis. Pergen. secr. 


ANNO MDCCCXLVI, 


gationis Episcoporum et Regularium asserva- 
tur, auctoritate Nostra apostolica approbamus 
et confirmamus, et omnes et singulos iuris vel 
facti defectus, si qui forsan in regulas ipsas 
irrepserint, eadem auctoritate Nostra ‘supplemus 
atque sanamus, easque ab omnibus eiusdem 
instituti sororibus servari praecipimus. Praeterea 
ut memoratae sorores ad propositum finem ala- 
crius tendant, uberioresque in dies fructus af- 
ferant , Bicdern omnes et singulas indulgentias 
communicamus, quibus ex apostolicis indultis 
sorores societatis SS. Cordis Iesu fruuntur et 
gaudent, servata tamen eorumdem indultorum 
forma ac tenore. : 

Haec statuimus, concedimus et indulgemus, 
decernentes has literas firmas, validas et efficaces 
existere et fore, suosque plenarios et integros 
eifectus sortiri ac obtinere, dictisque in omni- 
bus et per omnia plenissime suffragari; sicque 
in praemissis per quoscumque iudices ordina- 
rios et delegatos, etiam causarum palatii apo- 
stolici auditores, iudicari et definiri debere, 
ac irritum et inane, si secus super his a quo- 
quam quavis auctoritate scienter vel ignoranter 
contigerit attentari. 

Non obstantibus fel. rec. Bened. XIV _prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis ac in universalibus et syn- 
odalibus conciliis editis generalibus vel specia- 
libus constitutionibus et sanctionibus, vel quavis 
alia firmitate roboratis statutis et consuetudini- 
bus, privilegiis quogue, indultis et literis apo- 
stolicis in contrarium praemissorum quomodo- 
libet concessis, confirmatis et innovatis, quibus 
omnibus illorum tenores praesentibus pro plene 
et sufficienter expressis, ac de verbo ad verbum 
insertis habentes, illis alias in suo robore per- 
mansuris ad‘ praemissorum effectum hac vice 
dumtaxat specialiter et expresse derogamus, ce- 
terisque etiam speciali et individua mentione ac 
derogatione dignis in contrarium facientibus 
quibuscumque. 

Volumus autem, ut praesentium literarum 

transumptis seu exemplis, etiam impressis, 
manu alicuius notarii publici subscriptis et si- 
gillo personae in ecclesiastica dignitate consti- 
tutae munitis, eadem prorsus fides adhibeatur, 
quae adhiberetur ipsis praesentibus, si forent 
exhibitae vel ostensae. 
Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die tertia aprilis millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo sexto, pontificatus Nostri 
anno decimo sexto. 


477 | 


COSTILTUZIONI OE. REGOLE 
DELL’ ISTITUTO 
DELLE SUORE DI S. ANNA 
DELLA PROVVIDENZA 


PARTE PRIMA 


Tiroto J. 
Scopo dell’ Istituto. 


1. L’ Istituto delle Suore di Sant’ Anna della 
Provvidenza in Torino si dedica principalmente 
ad essere (ovunque sara volonta di Dio espressa 
per bocca dei loro superiori), come stromento 
della divina provvidenza nel procacciare alla 
classe indigente I’ educazione tanto della prima 
infanzia che delle figlie adulte nei villaggi e 
paesi poveri, disponendosi altres! a rendere 
al loro prossimo qualunque altro servizio di 
carita conforme al loro stato che in caso di 
necessita venisse loro comandato dai loro su- 
periori. 

2. Non per questo trascureranno I’ accurata 
educazione delle figlie, che riceveranno nel loro 
proprio monastero, alle quali pero non potranno 
mai insegnare quelle scienze ed arti che sono 
proprie d’una educazione pit elevata. Solo 
procureranno ad ogni potere di formarle alla 
pieta, ed a tutto cid che servir pud a renderle 
buone cristiane, e buone madri di famiglia. 


Tiroto II. 
Sistema generale dell’ [stituto. 


3. L’ Istituto ¢ composto di sole figlie. 

Esse professano vita comune sotto una di- 
sciplina religiosa. 

Si fanno voti temporanei. 

Si tiene sciolto dalla stretta clausura. 

4. Tutte le case e stabilimenti dell’ Istituto 
formano una sola congregazione, cui presiede 
una superiora generale assistita dal suo consi- 
glio, e con la protezione di un emo cardinale. 
Salvi i diritti della superiora generale, in tutto 
il rimanente le suore sono dipendenti dai ri- 
spettivi vescovi. 


iinrovo, ble 


Della superiora generale 
e delle assistenti generali. 


5. L’ Istituto delle Suore di Sant’ Anna é 
governato da una superiora generale. Dura nel- 
l ufficio anni sei, Non é proibito che possa 
essere rieletta. 


478 

6. La superiora generale ha per coadiutrici 
nel governo dell’ ordine quattro assistenti, ma 
finché sara ristretto il numero delle case se ne 
possono eleggere due soltanto. Durano nel- 
lV’ ufficio un sessennio, ma possono essere ri- 
elette. 

7. La superiora generale elegge in principio 
del suo governo, col consenso dell’ assistenti , 
una segretaria, che sara ancora cancelliera. 

8. Il consiglio generale dell’ Istituto si com- 
pone della superiora, delle assistenti e della 
cancelliera col voto soltanto consultivo. 

g. Le assistenti siedono in consiglio con 
Y ordine di anzianita di professione. La supe- 
riora convoca il suo consiglio in tutti gli af- 
fari di qualche importanza. 

10. Le assistenti hanno voto deliberativo nei 
seguenti casi: 1) per fondare nuove case o sta- 
bilimenti dell’ Istituto; 2) nel dover abbando- 
nare qualche casa o stabilimento; 3) nell’ espel- 
lere dall’ ordine una qualche suora incorreggi- 
bile; 4) nel deporre con giusta causa una su- 
periora locale, o anche la maestra delle novi- 
zie; 5) nel dover fissare le case di noviziato ; 
6) quando occorresse la necessita, che la supe- 
riora o per se stessa, o deputando una suora, 
visiti una qualche casa o stabilimento; 7) nel- 
l elezione delle superiore delle case; 8) nell’ ele- 
zione delle maestre delle novizie. In altri casi 
di grave importanza, quando la superiora gene- 
rale non volesse assumere sola la responsabilita 
dell’ evento. 

In ogni altra circostanza le assistenti saranno 
soltanto consultrici. 

11. La superiora generale veglia per la per- 
fetta osservanza delle regole, ed affinché I’ Isti- 
tuto ovunque ottenga il suo scopo. Mantiene 
relazioni per via di lettere con tutte le case 
dell’ Istituto, e con i vescovi nelle cui diocesi 
dimorano le suore. 

12. Spetta alla superiora generale di ricevere 
le postulanti all’ ordine. Col consenso del car- 
dinal protettore stabilisce i luoghi di noviziato. 

13. Se in qualche casa venisse meno la re- 
golare osservanza o accadesse qualche sconcerto 
(quod absit!), la superiora generale o per se 
stessa, O per mezzo di una suora deputata ne 
fara la visita. 

14. Se un vescovo non vorra che pit dimori 
nella sua diocesi una suora qualunque, la su- 
periora generale sara in obbligo di compiacerlo, 
sostituendone all’ uopo un’altra di gradimento 
dello stesso prelato. 

15. Benche la superiora generale abbia di- 
ritto di traslocare una suora qualunque da una 
diocesi all’ altra, anche senza consenso del ri- 
spettivo vescovo, pur tuttavia si determina, che 
non abbia ad esercitarlo che in caso di neces- 
sita, e per ragionevole motivo. Dovra ancora 
in tal caso la superiora generale prevenirne il 
vescovo con rispettosa lettera. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


16, La superiora generale nell’ esercizio delle 
sue speciali attribuzioni non dipende dal vescovo, 
nella cui diocesi ella risiede; ubbidisce al car- 
dinale protettore, cui dara ogni relazione dello 
stato della congregazione. 


Tiroto IV. 
Del cardinale protettore. 


17. Si prega il S, Padre ad accordare un 
emo e rmo cardinale residente in curia, per 
protettore dell’ Istituto delle Suore di Sant’ Anna. 

18. Accadendo la di lui morte, la superiora 
generale ne da la partecipazione a tutte le suore 
per suffragare la di lui anima. Quindi supplica 
il Sommo Pontefice a concedere all’ ordine un 
altro protettore. 

19. L’ emo protettore riceve nella sua tutela 
l ordine. Invigila sulla superiora generale, af- 
finche adempia bene il suo officio. Interpone 
l’ alta sua mediazione accadendo qualche dis- 
sapore tra il vescovo e la superiora generale. 

20. Accadendo disputa fra un vescovo e la 
superiora generale sopra la traslazione di una 
suora, la superiora non proceda innanzi nel suo 
impegno, ma consulti subito nell’ emergenza il 
cardinal protettore, lasciando a lui la cura di 
combinar I affare. 

21. E consultato dalla generale per intro- 
durre la prima volta le suore in una diocesi. 

22. Presiede all’ elezione della generale e delle 
assistenti nella forma ordinata nel seguente ti- 
tolo. 

23. Accadendo la morte della superiora ge- 
nerale prima che compisca il suo officio, il 
protettore deputa una suora per vicaria generale 
per fino alla nuova elezione. 


Tiroto V. 


Dell’ elezione della superiora generale 
e delle assistenti. 


24. Terminato che avra la superiora gene-’ 
rale il suo sessennio, o anche prima in caso di 
morte, si procedera subito alle nuove elezioni 
nell’ infrascritto modo. 

25. L’elezione si fara dalle suore per mezzo 
di schedule sigillate, spedite al cardinale pro- 
tettore in Roma: quelle che riporteranno oltre 
la meta la maggioranza dei voti saranno 1’ e- 
lette per superiora generale, o per assistenti. 

Il cardinale protettore conferma I!’ elezione. 

26. L’ eho protettore, onde facilitare I’ in- 
clusiva nell’ elezione, fara una nota di eligibili, 
dopo aver prese le dovute informazioni, affin- 
ché sappiano le suore a chi dare il voto nel 
caso in cui non conoscesserO quali sieno le 
pid idonee. Hanno poi la liberta secondo la 
loro coscienza, di eleggere qualunque suora 


ANNO MDCCCXLVI. 


fuori della nota, purché abbia i necessari re- 
quisiti. 

27. Niuna puo essere eletta per superiora che 
non abbia I’ eta di quaranta anni compiti, e 
dieci di professione parimenti compiti, ma in 
caso di necessita 1’ eto protettore potra dispen- 
sare affinché venga eletta una suora che abbia 
oltrepassato |’ anno trentesimo di sua eta, e 
quinto compito di sua professione. 

28. Per essere eletta assistente generale si 
richiede l’ eta di anni 30 compiti, e 8 pure 
compiti di professione. 

29. Sappiano ancora le elettrici essere elleno 
obbligate a dare il loro voto a quella, che 
secondo la loro coscienza conosceranno per la 
pit idonea a quell’ ufficio, con la mira sol- 
tanto alla maggior gloria di Dio, ed al bene 
dell’ Istituto. 

30. Per |’ elezione della superiora generale 
€ sue assistenti, avranno la voce attiva, cioé 
saranno elettrici le seguenti: 1) la generale, e 
assistenti che cessano, e quelle che sono state 
© superiore generali o assistenti generali; 2) le 
superiore in atto delle case o degli stabilimenti, 
le maestre delle novizie, le assistenti e la mae- 
stra principale delle scuole di una casa; 3) quelle 
che hanno coperto una volta la carica o di su- 
periora di uma casa, o di maestra delle no- 
vizie, o di maestra principale delle scuole di 
una casa. 

31. La superiora generale quattro mesi prima 
che termini il suo officio avvisa I’ emo protet- 
tore, onde prendere i necessari concerti per le 
future elezioni. 

32. Fatta la canonica elezione Il’ emo protet- 
tore ne da la partecipazione alla superiora che 
cessa, affinché questa ne dia avviso all’ elette, 
che subito saranno obbligate di portarsi al luogo 
di loro residenza. 

33. La nuova superiora, assunto il possesso 
della carica, scrive una circolare a tutte le case 
dell ordine, partecipando la nuova della sua 
elezione e delle assistenti. Scrivera ancora ri- 
spettosamente a ciascun vescovo nella cui dio- 
cesi esistono case o stabilimenti dell’ Istituto. 

34. Accadendo la morte della superiora ge- 
nerale, prima che termini il sessennio, la prima 
assistente ne dara subito avviso all’ eno pro- 
tettore per la nomina di una vicaria generale 
che governa sino alle prossime elezioni. 

35. Cessando di vivere una assistente, la 
superiora generale ne da avviso al protetto- 
re, affinché possa egli di sua autorita sosti- 
tuire altra suora in quest’ ufficio, in cui durera 
finché non cessa I’ attuale superiora generale. 
Se morendo un’assistente vi fosse meno di un 
anno per le nuove elezioni non avra luogo la 
sostituzione di un’ altra. 


479 


Trtoxto VI. 


Dei vescovi in relazione alle suore 
di Sant’ Anna. 


36. Non pud fondarsi in alcun luogo casa 
o stabilimento delle suore di S. Anna senza 
espresso consenso o licenza del vescovo dioce- 
sano. 

37. Le suore di S. Anna saranno ovunque 
sotto. la piena giurisdizione e dipendenza del 
rispettivo vescovo, salve le presenti regole con- 
tro le quali non potra cosa alcuna innovare. 

38. Il vescovo destina il confessore ordinario 
e straordinario, il predicatore ed il direttore 
per gli esercizi spirituali. Deputa inoltre un ec- 
clesiastico per direttore superiore immediato con 
quelle facolta che crede opportune. 

3g. Visita il vescovo a suo arbitrio la casa 
e gli stabilimenti, I’ educandato e le scuole. 
Rivede I amministrazione economica. Sorve- 
glia l’ andamento delle scuole e prende tutte 
quelle provvidenze che credera pit convenienti 
al bene delle ragazze che le frequentano. 

40. Se il vescovo nel rivedere |’ amministra- - 
zione economica della casa trovera dei sopra- 
vanzi, dovra erogarli a fondare per le suore 
qualche altro stabilimento di scuole gratuite in 
luoghi della sua diocesi che credera opportuni 
di concerto colla supériora generale. Perd si 
prelevera prima la decima parte di questi so- 
pravanzi che sara mandata alla detta superiora 
generale pel mantenimento di lei e delle sue 
assistenti. 

41. Pud il vescovo in caso di necessita im- 
piegare le suore di S. Anna in qualunque opera 
caritatevole conveniente al loro stato. 

42. Il vescovo ha diritto di obbligare la su- 
periora generale a rimuovere da una casa o da 
uno stabilimento una suora, ed anche che venga 
allontanata dalla sua diocesi. In questo caso 
dovra la generale presentarne un’ altra di gra- 
dimento del vescovo. 

43. IL vescovo deputa con la qualifica di 
direttore un ecclesiastico per rappresentarlo 
presso le suore. 

Ne determina le attribuzioni, e potra rimuo- 
verlo ad arbitrio. Non potra quest’ ecclesiastico 
essere confessore ne ordinario, né straordinario 
della comunita. 

44. La superiora della casa fara ricorso a 
questo direttore secondo il bisogno, e nulla 
d’importanza intraprendera senza il di lui con- 
siglio. 

45. Le case dell’ Istituto dove le religiose 
vivono in comunita perfetta, saranno imme- 
diatamente soggette alla giurisdizione dell’ or- 
dinario, 

Avranno per parroco il loro confessore. 

46. Le suore che dimorano negli stabilimenti 


4.80 


saranno soggette alla giurisdizione e sorveglianza 
del parroco del luogo. 

47. I confessori delle suore siano delle case 
o de’ stabilimenti non hanno alcun esercizio di 
autorita nel governo e disciplina della casa o 
stabilimento. 


Trroto VU; 
Della superiora e delle assistenti locali. 


48. In ogni casa dell’ Istituto presiede una 
superiora locale con due assistenti. Dicesi casa 
dell’ Istituto quella in cui la famiglia religiosa 
sia composta almeno di dodici suore che ivi 
convivono quasi in un monastero. 

49. La superiora locale viene eletta dalla 
superiora generale con l’assenso del suo con- 
siglio. Dura in officio per tre anni, ma potra 
essere rieletta per altro triennio, e cos} in se- 
guito. Durante il triennio del suo governo, non 
potra essere senza il suo consenso traslocata, 
né rimossa dall’ ufficio, eccettuato il caso in 
cui meritasse di essere deposta o che venisse 
eletta per superiora generale o per assistente 
generale. 

5o. Non potra essere eletta superiora locale 
una suora che non abbia I’ eta di quarant’ anni 
e dieci di religione. Ma in caso di necessita 
il cardinal protettore potra dispensare per far 
eleggere una che abbia oltrepassato |’ eta d’ anni 
trenta, ed abbia almeno cinque anni di profes- 
sione. 

51. S’inculca alla superiora locale di con- 
sigliarsi col vescovo diocesano in tutti gli af- 
fari di qualche importanza. 

52. La superiora locale € coadiuvata nel suo 
officio da due assistenti elette dal capitolo lo- 
cale, la prima delle quali é vicaria e fa le veci 
della superiora, quando questa € assente o im- 
pedita. Mancando la prima assistente supplisce 
in qualita di vicaria la seconda. 

53. Accadendo la morte della superiora lo- 
cale durante il suo officio, rimarra presidente 
la prima assistente sino al giorno che prendera 
possesso la nuova superiora. 


Tiroto VIII. 
Capitolo locale. 


54. Il capitolo locale si adunera con I’ in- 
tesa della superiora generale di tre in tre anni 
nel mese in cui si avra vacanza per le scuole. 
Vi presiede il vescovo diocesano o per se stesso 
o per mezzo del delegato. 

55. Nel capitolo si eleggono le due assistenti, 
l"economa, le deputate o superiore degli stabi- 
limenti dipendenti dalla casa, le maestre della 
scuola interna ed esterna e degli stabilimenti., 
e tutte le altre ufficiali. Tutte durano nell’ uf- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


ficio rispettivo per tre anni, ma potranno essere 
sempre rielette. 

56. Saranno elettrici nel capitolo locale tutte 
le suore professe della casa o degli stabilimenti 
che ne dipendono. Ma accadendo che alcuni 
stabilimenti rimangano assai lontani dalla casa, 
o pure che il servizio pubblico richieda che 
alcuna delle suore non si assenti neppure per 
breve tempo, in queste ed altre simili circo- 
stanze il vescovo, di concerto con la superiora, 
potra dispensarle dall’accedere al capitolo. 

57. Una suora per poter essere eletta prima 
o seconda assistente, od economa conviene, 
1) che abbia almeno dieci anni di professione, 
e soltanto il vescovo diocesano potra dispen- 
sare; 2) che abbia una competente sanita; 3) che 
sia sempre stata osservante della regola; 4) che 
nei differenti impieghi che ha esercitati abbia 
date prove non dubbie di prudenza, discrezione 
e zelo pel bene della comunita. 

58. In una camera attigua alla sala capito- 
lare si prepara un tavolino, calamaio e polvere, 
ed una quantita di schedule in bianco unifor- 
memente piegate. Nel mezzo della sala capito- 
lare poi un seggiolone pel vescovo o presidente, 
ed altre sedie, un tavolino, e sopra una pic- 
cola urna per mettervi le schedule scritte, e 
dall’.altra parte il crocifisso, sul medesimo ta- 
volino. 

5g. Arrivato il giorno stabilito pel capitolo 
al suono della campana si adunano le capito- 
lari, ciascheduna si mette al suo luogo, si canta 
il Veni Creator Spiritus, ed il vescovo o pre- 
sidente, fatta breve allocuzione, invita le sorelle 
a dare il voto per I’ elezione. 

60. Primo si eleggera a voti segreti la segre- 
taria del capitolo. Il presidente col consenso 
della superiora locale propone a tale ufficio una 
suora, e riportando questa due terzi di voti 
s’ intende eletta. 

Le altre elezioni si faranno per ischedule se- 
crete, e perciO non mai dovra pubblicarsi il 
nome dell’ elettrici. Per essere canoniche I’ ele- 
zioni capitolari, si richiedono due terzi dei voti. 

61. Secondo, si fara poi il primo scrutinio 
per l’elezione della prima assistente o vicaria. 
Il secondo scrutinio per la seconda assistente, 
e finalmente il terzo per eleggere I’ economa. 

62. Alla fine d’ ogni scrutinio si pubblica il 
nome dell’ eletta o elette: se in uno scrutinio 
nessuna avesse ricevuto le due terze parti di 
voti si fara un secondo scrutinio, ma solo per 
riguardo alle due sopra le quali si sono dati 
piu voti. 

63. Terminate le capitolari elezioni, e con- 
fermate le elette dal vescovo o presidente del 
capitolo, si faranno I’ elezioni a tutte le altre 
cariche ed ufficii dal consiglio o congregazione 
capitolare. 

64. La congregazione capitolare si compone 
del vescovo o presidente del capitolo, che po- 


ANNO MDCCCXLVI, 


tra accedere col suo voto in caso di parita di 
suffragi, della superiora locale, della prima as- 
sistente 0 vicaria, della seconda assistente, del- 
Yeconoma e della maestra delle: novizie; si 
faranno I elezioni a pluraliti di voti. Il presi- 
dente col consenso della superiora locale fara 
la proposta di quelle suore che dovranno bal- 
lottarsi. Terminate queste elezioni, a suono di 
campana saranno richiamate nella sala capito- 
lare tutte le suore per farne la pubblicazione. 

65. Benché tutte le uMiciali debbano durare 
nelle rispettive cariche per un triennio, pur tut- 
tavia_ per giusta e ragionevole causa la supe- 
riora locale col suo consiglio e con 1’ assenso 
del vescovo o del suo deputato direttore, potra 
rimuovere le suore dai rispettivi ufficii o cam- 
biarli, Parimenti in caso di morte o d’ impo- 
tenza di un ufficiale, il consiglio, come sopra, 
verra ad una nuova elezione pel posto vacante 
per sin al prossimo capitolo. 

66. Niuna suora potra mai ricusare una carica 
o qualunque ufficio a cui venisse eletta. 

67. Si termina il capitolo col canto Te Deum 
laudamus, quindi dalla secretaria si registrano 
Yelezioni tutte nel libro degli atti capitolari. 

68. Oltre al capitolo triennale per |’ elezioni 
pOssono occorrere altre cause di doverle con- 
vocare. 

In tali casi si osserveranno le. seguenti re- 
gole: 1) Per adunare il capitolo si richiede l’or- 
dine del vescovo o della generale; 2) presiede 
al capitolo il superiore ecclesiastico come de- 
legato del vescovo, eccettuato il caso in cui si 
trovasse presente la superiora generale alla quale 
spetterebbe la presidenza; 3) in tali capitoli 
hanno luogo col loro suffragio tutte le suore 
che dimorano in atto di casa; 4) adunate le 
suore, la superiora fa la proposta per essere 
discussa nell’adunanza; 5) ogni suora ivi pre- 
sente potra dire con umilta e modestia il pro- 
prio sentimento; 6) in fine si passa la propo- 
sizione a voti secreti, e se riporta la pluralita 
dei suffragi s’ intende ammessa; 7) il presi- 
dente e la presidente del capitolo potra accedere 
col suo suffragio quando la votazione fosse 
riuscita con voti eguali; fuori di questo caso 
non dara voto; 8) la secretaria registra nel 
libro I’ atto capitolare. 


Tiroto IX. 
Stabilimenti. — Suora deputata. 


69. Per fondare uno stabilimento si richiede 
il consenso del vescovo diocesano e della su- 
periora generale. 

70. Quando in una diocesi esiste una casa 
dell’ Istituto, tutti gli stabilimenti che ivi si 
formano, dipendono dalla superiora della casa 
di cui sono accessorie. 

71. In ogni stabilimento non potranno di- 


Acta Grecorit XVI. Vol. JI, 


481 


morare meno di due suore. La superiora lo- 
cale col suo consiglio ne da la presidenza ad 
una colla qualifica di deputata allo stabilimento. 
Le suore dello stabilimento ubbidiscono come 
a superiora alla deputata, e questa alla supe- 
riora della casa. 

72. Se venisse a formarsi uno stabilimento 
in una diocesi, dove non esiste casa dell’ Isti- 
tuto, dipendera immediatamente dalla generale, 
la quale potra renderlo dipendente a quella casa 
che credera pit opportuna, e dal vescovo della 
diocesi ove sara lo stabilimento. 

73. La superiora locale visita gli stabilimenti 
in ogni anno, e pitl spesso se fara di bisogno, 
per se stessa O per mezzo di altra suora da se 
deputata per visitatrice. 

74- La deputata rendera conto dell’ ammini- 
strazione alla superiora della casa in tempo di 
visita © quando creder’ opportuno la supe- 
riora. 

75. Le suore dimoranti negli stabilimenti 
vivono sotto la giurisdizione, protezione e sor- 
veglianza del rispettivo parroco. Non ricevono 
visite senza necessita neppure da persone eccle- 
siastiche; non accedono in alcuna casa, se non 
fosse per bisogno del loro ministero, e sempre 
accompagnate. Osservano la regola in tutti i 
punti per quanto @ compatibile con la loro si- 
tuazione ed impiego. 

76. Accedono in ogni anno alla casa dell’ I- 
stituto per farvi gli esercizi spirituali, quando 
non ne vengano dispensate per giusta ragione- 
vole causa dalla superiora locale. 

77. Non si potra abbandonare uno stabili- 
mento che col consenso del vescovo e della ge- 
nerale. 


TirereyX: 
Consiglio locale di disciplina. 


78. Il consiglio locale si compone della su- 
periora, della prima assistente e vicaria, della 
seconda assistente, dell’ economa e della mae- 
stra delle novizie, se sara casa di noviziato. 

79. Si aduna almeno una volta al mese. Vi 
presiede la superiora, la quale deve prima con- 
sigliarsi col vescovo o col superiore ecclesiastico 
circa le proposte da farsi in consiglio. La su- 
periora @ incaricata dell’ esecuzione; propria- 
mente la superiora non é obbligata a seguir 
sempre il consiglio e parere delle altre. Ma 
quando il suo fosse contrario al sentimento 
delle altre consigliere, prima di metterlo in 
pratica sara bene che si consulti col superiore. 

80. Nel consiglio si trattano tutti gli affari 
d’importanza, e specialmente circa il destinare 
o cambiare la suora e deputata negli stabili- 
menti, destinare o cambiare gli ufficii della 
casa, provvedere ai bisogni economici della 
casa e stabilimenti. Non perd si potra delibe- 


6] 


482 


ACTA GREGORII PP, XVI. 


rare in consiglio cosa alcuna circa quelli con- | messo il contratto, e le sara restituito il capi- 


tratti che richiedono le solennita canoniche, 
ma se ne potra tener discorso per darne op- 
portuni suggerimenti al vescovo. 

81. La secretaria infine ne scrive la delibe- 
razione, ma non ha alcun voto a meno che 
sia una delle uffiziali che hanno luogo al con- 
siglio. 


Trroto XI. 


Condizioni per I’ accettazione delle figlie 
dell’ Istituto. 


82. Le fanciulle che desiderano di essere ag- 
gregate all’ Istituto di S.Anna, si presentano alla 
superiora della casa della rispettiva diocesi. 

La superiora l’esamina, e prende tutte le 
opportune informazioni sulle postulanti. Ne fa 
inteso il vescovo diocesano e il suo delegato 
per conoscere se abbia qualche eccezione sulle 
qualita della fanciulla. Quindi ne scrive alla 
generale alla quale spetta ricevere e destinare 
ad un noviziato le postulanti. 

83. Se nella diocesi delle aspiranti non esi- 
stesse casa o stabilimento dell’ Istituto, si ri- 
volgeranno alla superiora della casa pit vicina, 
oO pure scriveranno immediatamente alla gene- 
rale. 

84. Condizioni personali. — Natali legittimi— 
Ottimi costumi - Buona indole — Sincera dispo- 
sizione alle virtu proprie dell’ Istituto, la quale 
risulti dagli opportuni attestati del parroco delle 
postulanti. Fede riportata dal sindaco del paese 
delle postulanti comprovanti I’ onesta della fa- 
miglia; abilita all’ insegnamento; sanita com- 
provata con certificato di vaccinazione, o di 
sofferto vaiuolo, o dal giudizio del medico or- 
dinario del monastero ; eta tra i sedici e ven- 
ticinque anni circa. 

85. Le postulanti, 1) pagheranno un anno 
e mezzo di pensione pel noviziato. Sara fissato 
il quantitativo della somma, prendendo norma 
dall’ uso di quelle diocesi in cui dovranno ve- 
stire l’ abito religioso; 2) porteranno un corredo 
sufficiente per due anni di noviziato prima della 
professione; al corredo che hanno portato al 
principio del noviziato si aggiungerd un sup- 
plemento, facendo ammontare il corredo al va- 
lore di 40 scudi; 3) all’ epoca della professione 
i parenti loro daranno o costituiranno una dote 
nella somma di scudi duecento, di cui la no- 
vizia nella vigilia della sua professione fara 
donazione condizionata al monastero. Nell’ atto 
di spropriazione dell’ uso dei beni che fanno 
le suore all’ epoca della loro professione, sara 
in loro facolta di poter dichiarare che il red- 
dito dei medesimi nei triennii del voto, possa 
andare a favore dell’ Istituto; 4) se al termine 
di tre anni, conformemente alla regola, essa 
yorra rientrare nella sua famiglia le sara ri- 


tale della sua dote, e cosi riacquista i dritti 
civili in quel modo che é stato stabilito dalle 
leggi del paese; 5) la superiora generale cono- 
scendo in un individuo delle qualita di virtt 
e di abilita utili al monastero, potra dispensare 
dalla dote, e ricevere le povere che ne fossero 
affatto prive; 6) la pensione dell’ anno e mezzo 
di noviziato non potra giammai venir rido- 
mandata dai parenti, né dalla giovine; 7) se 
per ragioni legittime ed approvate dall’ autorita 
ecclesiastica una suora venisse dispensata dai 
suoi voti, il tutto si compirebbe come se ella 
uscisse volontariamente; 8) quanto al corredo 
ne sara fatto esatto inventario, e verra restituito 
nello stato in cui si trovera, ovvero se ne dara I’ e- 
quivalente; g) al termine di sette anni, non si 
rendera piu il corredo, si rendera soltanto la 
dote. 


Trtoto XII. 
Gradi alla professione. 


86. La figlia accettata al noviziato, vi si 
trattiene pil o meno di un anno, secondo il 
giudizio de’ superiori, nell’ esercizio delle virtu 
descritte nel seguente titolo XIII, e in perfe- 
zionarsi nelle arti di leggere, dello scrivere, 
del conteggiare, del lavorare di mano, le 
quali occorreranno insegnarsi di poi nelle 
scuole. 

87. Dopo che la postulante avra compiuta 
la prova, la superiora si procurera la facolta 
di farle dare |’ esame di vocazione allo stato 
religioso, e di tenere capitolo ove si rivedra la 
condotta della postulante, e se questa verra 
approvata da pit della meta de’ voti, vestira 
lV abito di religiosa colle solite cerimonie, e pro- 
mettendo l’osservanza delle regole. Rinnovera 
per divozione la sua promessa il giorno della 
Circoncisione ed in quello di S. Anna 26 luglio, 
colla seguente formola: 

« Spero colla grazia di Gest Cristo d’ os- 
servare esattamente la santa regola, ed ho 
buona volonta di attendere alla perfezione re- 
ligiosa ». 

88. Appena poi sara compito il primo anno 
del suo noviziato si, fara un secondo capitolo 
in tutto simile al primo per la sua accetta- 
zione al secondo anno del suo noviziato, e 
non venendo accettata sara rimandata in sua 
casa. 

89. Un mese prima che spirino i due anni 
del noviziato, si otterra dall’ Ordinario le stesse 
facolta di sopra accennate, tanto per 1’ esame, 
che pel capitolo, ove sara esaminata di nuovo 
la condotta della novizia, la quale avendo i 
due terzi di voti favorevoli, sara ammessa alla 
professione. Non essendo approvata, verra ri- 
mandata alla sua famiglia. Le sara restituito 


ANNO MDCCCXLVI,. 


~ 


tutto cid che portd seco al monastero, fuorché 
la pensione di tutto il tempo della prova, e 
di una parte del noviziato. La determinazione 
presa dal capitolo verra notificata al vescovo 
per la di lui approvazione. La novizia fara gli 
spirituali esercizi di otto o dieci giorni prima 
di offrirsi a Dio per mezzo de’ tre voti di ob- 
bedienza, poverta e castita, i quali fara nelle 
mani di sua eccellenza monsignor vescovo, O 
di quello che sara da lui deputato, o ch’ ella 
rinnovera per divozione due volte nell’ anno, 
cioé il giorno della Circoncisione di N. S. Gest 
Cristo, aA il giorno festivo di S. Anna, speciale 
patrona dell’ Istituto, in presenza del direttore 
spirituale, immediatamente prima di ricevere 
dalla sua mano la santissima comunione, di- 
cendo: « Dio mio, rinnuovo i miei voti di 
poverta, castita ed ubbidienza, spero colla gra- 
zia vostra osservarli con tutta fedelt pel rima- 
nente degli anni tre, della mia fatta profes- 
sione ». Le suore anteporranno a questa rin- 
novazione gli spirituali esercizi od un pio tri- 
duo. Il vincolo poi de’ voti é di tre in tre anni. 

go. Resta la facolta al vescovo pro tempore 
di sciogliere il vincolo di questi voti anche 
prima del corso di tre anni a cui si estende, 
né cid fara tuttavia fuorché nel solo caso che 
la suora uscisse dall’ ordine. 

gi. La sopra indicata gradazione dando 
campo a maggiori prove dello spirito e della 
perseveranza di ciascuna suora, servira ezian- 
dio di norma cosi alla distribuzione delle ca- 
riche interne, come a quelle delle scuole di- 
staccate dalla casa centrale e fuori di citta. 


‘Tirernoe Xi; 


Virtit principali proposte allo studio 
delle novizie ed alla pratica delle professe. 


g2. Semplicita e modestia verginale, spirito 
e rigorosa osservanza di poverta. 

Carita paziente e zelante della salute, non 
solo dell’ infanzia, ma ancora delle giovani zi- 
telle. Spirito d’ orazione col quale Je suore si 
tengono perpetuamente alla presenza di Dio, 
ed abbandonate alla sua provvidenza. 

Obbedienza di volonta e di giudizio. 

Le quali virtt debbono essere tanto pil pro- 
vate e radicate nelle nostre suore, quanto I’es- 
sere sciolte dalla stretta clausura le espone a 
pit facile dissipamento. 


Trroto XIV. 


Distribuzione del tempo e delle ore 
del giorno. 


93. Essendo noi come pellegrini per la strada 
di questo mondo, ¢ necessario affrettarsi all’ ac- 
quisto della celeste patria, onde resta necessaria 


483 


una giusta ed accurata distribuzione delle ore 
del giorno per le varie occupazioni delle suore, 
onde non perdano inutilmente il tempo. 

E perd le suore dal primo giorno d’ aprile 
sino a tutto settembre s’ alzeranno da letto alle 
ore quattro e mezzo, eccettuati i due mesi di 
giugno e luglio, ne’ quali si alzeranno .alle ore 
quattro, attesa la lunghezza de’ giorni. Dal pri- 
mo di ottobre poi a tutto marzo s’ alzeranno 
alle ore cinque. 

Concesso un quarto d’ora per vestirsi, al 
suono del campanello si porteranno nella loro 
chiesa per fare la loro direzione di spirito ed 
attendere alle preghiere vocali a norma del loro 
formolario, quindi seguira la meditazione di 
mezz’ ora precisa, indi |’ assistenza alla s. messa. 
Sara perO in mano de’ superiori il poter far 
precedere la s. messa alla mezz’ ora di medi- 
tazione secondo le circostanze ed i bisogni della 
comunita. Quindi in tutto il tempo che seguira 
sino alle ore undici si occuperanno ai loro im- 
pieghi, o in quei lavori di mano che saranno 
imposti dall’ ubbidienza. 

Suonate le undici vi sara l’esame di coscienza 
di dieci minuti in circa, indi andranno a pranzo, 
ove si fara la lettura spirituale. 

Dopo il pranzo vi sara la ricreazione, che du- 
rera per lo spazio di un’ ora circa, nella quale 
le suore attenderanno a qualche facile lavoro 
di mano o no secondo la volonta giudiziosa e 
caritatevole della superiora. 

A mezzo giorno diranno I’ Angelus Domini, 
a un’ ora suonata il silenzio comandato dalla 
regola, il quale durera sino alle due, alle ore 
due si fara la lettura spirituale per un quarto 
d’ ora, quindi si trattera delle materie conte- 
nute nella suddetta lettura sino alle ore tre, ma 
prima di farla si recitera il Vent Creator. 
Quindi il catechismo per mezz’ora. Alle ore 
tre si suona la campana per rammentare I’ ora 
della morte di N. S. e si dice un atto di con- 
trizione e di carita, alle ore quattro diranno 
la terza parte del ss. rosario, eccettuati 1 giorni 
di domenica in cui si dira la corona del Si- 
gnore, e di venerdi quella della ss. Vergine 
Addolorata. Alle ore cinque ed un quarto si 
raduneranno per fare in comunione le orazioni 
vocali della sera. Alle cinque e mezzo la me- 
ditazione seguita di Pater, Ave e Gloria. 

La cena alle sei nella quale si fara come al 
pranzo la lettura spirituale, quindi la ricrea- 
zione di un’ ora, la quale finita, attenderanno 
alle occupazioni, sino alle ore otto e mezzo, 
al qual tempo si leggera la meditazione pel 
giorno seguente. Terminata la lettura si reche- 
ranno immediatamente alla loro chiesa per I’ a- 
dorazione del ss. Sacramento e delle cinque pia- 
ghe sacratissime del divin Redentore, indi re- 
citeranno i cingue salmi detti del nome di 
Maria, come nel formolario delle loro preghie- 

Termineranno con breve esame di coscienza, 


484 
seguito dall’ atto di contrizione e dall’ inno di 
compieta: 7’e lucis, col cantico Nunc dimittis. 

Alle ore nove precise andranno a letto in 
silenzio, il quale osserveranno rigorosamente 
sino dopo la s. messa della mattina seguente. 
Questo orario @ quello che deve seguirsi fedel- 
mente da che stanno nella casa del noviziato ; 
quelle poi che occupate sono nelle scuole od 
in altri uffizi di carita, devono bensi fare gli 
stessi esercizi di pieta, ma li faranno in quelle 
ore che loro verranno indicate dalla superiora 
locale. f 

g4. Le suore non sono obbligate per regola 
alla quotidiana recitazione dell’ officio, ma bensi 
in tutte le domeniche ed in ogni giorno festivo 
reciteranno nella loro chiesa |’ ufficio della 
B. Vergine in quelle ore tanto di mattina che 
di sera, che verranno prescritte dalla loro su- 
periora. Ed inoltre secondo la varieta dei tempi 
faranno commemorazione, o delle allegrezze o 
dei dolori di Maria SS., e si faranno in breve 
gli atti di fede, speranza e carita sovente, come 
gia si pratica nella comunita. 

g5. Oltre ai digiuni ed alle astinenze ordi- 
nate dalla S. Chiesa non vi @ regola che pre- 
scriva alle suore altra penitenza corporale, ne 
in questa potra alcuna seguire il proprio arbi- 
trio, ma obbedira al confessore e alla superiora. 

g6. Tutte le suore porteranno con sé qual- 
che libretto di spirituale documento, come I’ Imi- 
tazione di Gest Cristo, od il Combattimento 
spirituale dello Scupoli, per leggerne ogni giorno 
qualche breve squarcio. 

g7- Le suore si accosteranno regolarmente 
al tribunale di penitenza una volta nella setti- 
mana. Nell’ accusa dei loro falli si studino d’o- 
mettere le circostanze inutili, d’ esser brevi, e 
di dire con semplicita cid che pud contribuire 
ad ispirare loro l umilta. Il confessore ordina- 
rio sara dato dal vescovo diocesano. Abbiano 
le suore verso il loro confessore rispetto e con- 
fidenza, quale si conviene a chi é destinato 
da Dio ad esser padre, maestro e guida delle 
anime loro, e a dirigerle nel cammino della 
salute, la qual cosa non impedisce che profes- 
sino ancora molta apertura di cuore alla su- 
periora, e che possano in ogni circostanza ma- 
nifestare alla medesima le interne loro pene, 
a fine di profittarsi de’ di lei consigli ed am- 
maestramenti. 

g8. Vi € luogo regolarmente ad avere un 
confessore straordinario (il quale sia approvato 
da monsignor vescovo) di sei in sei mesi, ed 
anche fuori di questo tempo; chi ne ha biso- 
gno lo domandi. 

gg. La frequenza della s. comunione si fara 
regolarmente alla domenica e in tutti i giorni 
festivi, ed in quelli di martedi e giovedi, e nei 
giorni anniversari della nascita, vestizione e pro- 
fessione delle suore, e pel rimanente secondo 
il calendario. 


Fag ; 4 
ee . 


ACTA GREGORIL PP. XVI. ie _ 


£ . 
100. Il superiore o direttore con licenza del 


vescovo terra qualche volta istruzioni religiose 
alla comunita riunita. 

101. Le domeniche e le altre feste della Chiesa 
si santificheranno coll’ assistenza alle funzioni 
della propria loro chiesa, e quelle che sono fuori 
di citta e della casa centrale assisteranno alle 
funzioni della loro parrocchia. 

102. L’ Istituto celebra come principali sue 
feste, quella della divina Provvidenza, quella 
dei dolori di Maria SS. e quella di S. Anna. 

La festa della divina Provvidenza ¢ fissata 
alla domenica 14.*° dopo Pentecoste. Ove poi 
questo giorno concorra con la terza domenica 
di settembre, le suore celebreranno la comme- 
morazione dei dolori di Maria alla domenica 
quarta di settembre. 

Oltre le tre feste suddette sono ancora proprie 
di quest’ Istituto le seguenti: Le feste di Ma- 
ria SS., particolarmente sotto il titolo di Au- 
siliatrice, e di S. Giuseppe padre putativo di 
Gesti e sposo della SS. Vergine, e tutte le feste 
dei misteri allusivi all’ infanzia del SS. Bam- 
bino Gest. Inoltre le suore sono poste parti- 
colarmente sotto la protezione di S. Giovanni 
Battista; lo pregheranno ben di cuore di pre- 
parare loro le strade per la soda _perfezione 
e dilatazione della loro congregazione. Sieno 
pure divote di S. Giovanni Evangelista, di 
S. Carlo Borromeo, di S. Francesco di Sales , 
di S. Giulia vergine e martire, dei loro Angeli 
Custodi e di tutti i Santi. Si raccomanda alle 
suore di recitare sovente le litanie dei Santi 
per ottenere il successo per mezzo della loro 
intercessione, che possano sempre pit periezio- 
narsi nel loro santo istituto. 

Le suore si prepareranno a tali feste propriz 
dell’ Istituto con grandi sentimenti di pieta, ac- 
costandosi ai santi sacramenti, sempre ringra- 
ziando il Signore d’ aver loro accordato la grazia 
della vocazione ad un cosi santo stato. 

103. Si dovranno concertare in modo le va- 
canze delle diverse scuole, che tutte le suore 
dipendenti dalla medesima casa centrale vi si 
possano raccogliere una volta all’ anno per gli 
eserciz1 spirituali. 


Tireroe Xs 
Della clausura. 


104. Non professandosi dall’ Istituto la stretta 
clausura a motivo degli uffizi di caritA che deb- 
bono le suore prestare al prossimo, tuttavia si 
osserveranno le seguenti regole. 

Non s’ introdurranno in visita i forestieri che 
in quella parte della casa che é destinata al 
ricevimento dei secolari, e quando il caso lo 
richiedesse, nelle sole camere destinate alle edu- 
cande; tutte le altre occupate dalle suore, a 
cagione di esempio, dormitorio, refettorio, la- 


a de 


o « 


ne 
. & 
a 
>: % 
boratorio, ed infermeria sopratutto, sono luoghi 
. . : s : 
ove non é lecito introdurre altre persone, fuor- 


che quelle sole che il dovere ed il bisogno e 
la convenienza quivi chiamassero. (Questa regola 


‘ Fe ANNO MDcCcxLYE, 485 
* 
Trroro XVI. 
; Del silenzio. 
* 


non € punto fatta per I’ insigne fondatrice e be- 
nefattrice di quest’ Istituto, la signora marchesa 
Giulietta di Barolo). 

105. Non potranno mai uscire di casa, nep- 
pure per gli esercizi della loro vocazione senza 
il permesso della superiora, e dovendo per 
questi uscire, lo faranno sempre in compagnia 
di una suora, o di una secolare approvata dalla 
superiora,. 

106. Dovranno fuori di casa dipendere sem- 
pre ed obbedire a quella di loro che dalla su- 
periora sara stata assegnata per fare le sue veci, 
€ questa poi al suo ritorno dovyra riferire alla 
superiora tutto cid che sara stato fatto, che 
sar’ accaduto, in somma ogni altra cosa dal 
momento che sono uscite. Solo si esige che in 
ogni modo portino seco il contegno, la dignita 
e la modestia, e che camminino posatamente. 
Nondimeno, in riguardo alla carita, la suora 
pit debole sar’ sempre quella che regolera i 
passi dell’ altra. 

107. E proibito di fermarsi per le strade a 
discorrere, fuorché la necessita lo esiga, e lo 
giustifichi in faccia di chi vede. 

108. Al passeggio non usciranno mai sole, 
e la superiora assegnera il luogo ed il tempo 
opportuno, 

10g. Frattanto le suore non prenderanno mai 
cibo in casa dei secolari, n2 anche fossero loro 
parenti, né avra luogo dispensa, fuorché per 
viaggio o per altra grave necessita. 

110. Se facendo viaggio arrivassero le suore 
in un luogo ove dovessero fermarsi alquanto 
a pernottare, e ivi fosservi suore del medesimo 
Istituto, vi prenderanno stanza, ancorché aves- 
sero in quel luogo parenti o conoscenti. Si 
raccomanda alle suore albergatrici di riceverle 
con tutte le dimostrazioni di benevolenza e 
cortesia. La superiora le fara salutare da tutte 
le suore della casa, e le trattera nel miglior 
modo che potra, senza ricevere nulla per le 
loro spese. 

111. Dovendo far viaggio una suora fuori di 
diocesi sara sempre munita di una lettera di 
ubbidienza dalla generale, se poi nella diocesi, 
dalla superiora locale, la quale nell’ uno e nel- 
V altro caso le dara tutto il necessario, e la fara 
accompagnare da una persona fidata. 

112. Non frequenteranno neppure case de’ si- 
gnori parrochi, né vi presteranno servigi, ne vi 
si fermeranno a pranzo, ne a radunanze di ri- 
creazioni, ne di divozioni. 


113. Tl silenzio materiale @ di poco merito, 
se non € accompagnato dall’ interno raccogli- 
mento, che qual dolce catena tiene unita l’ a- 
nima a Dio. Egli @ anche cibo e riposo spi- 
rituale, che di forza e rinvigorisce l’ animo 
nostro, per arrivare alla piu alta perfezione. 
In una comunita religiosa, non vi @ cosa mi- 
gliore, n& pitt edificante nel tempo stesso, che 
il parlare con tuono modesto, e per soli motivi 
di necessith, di carita e d’ edificazione. 

Oltre a questo silenzio generale e primario 
egli é di tutta convenienza, che ve ne sia uno 
da osservarsi colla massima fed2lta e sara que- 
sto: 1) dalla ricreazione del dopo pranzo sino 
dopo la lettura; 2) dal segno delle preghiere 
della sera sino dopo las. messa dell’ indomani 
mattina; 3) nel tempo degli esercizi di comu- 
nita, per esempio nel tempo delle preghiere 
comuni, ed in quello che si sta a mensa ecc. 


Trroto XVII. 
Del voto di castita. 


114. Per doppia ragione il voto di santa 
castita é€ necessario alle figlie di S. Anna della 
Provvidenza. 

Per I’ officio di carita che tocca loro d’ istra- 
dare e d’istruire, per quanto pud a loro ap- 
partenere, i prossimi nella via della salute, 
perché impiego € questo somigliante a quello 
degli angeli santi, e percid resta conveniente 
e mecessario ch’ esse ancora abbiano un cuor 
puro ed uno stato angelico, giacché le persone 
vergini sono chiamate gli angeli della terra. 

Perché la loro vocazione per ess2re bene ese- 
guita richiede un totale distacco interno ed 
esterno da tutto cid che non é Dio. Di pit es- 
sendosi in ogni parte dell’ Istituto contemplata 
sempre l’ imitazione del nostro Divin Maestro, 
il pit che fosse possibile, anche in questa parte 
conveniente e giusto si € questo voto, avendo 
egli voluto vivere non solo vergine, ma nascere 
da Madre Vergine, e tra Maria SS. ed il santo 
discepolo Giovanni morire vergine. 

Per I’ osservanza di questo voto -viene loro 
inculcata la pitt vigilante custodia dei loro sensi 
per la porta de’ quali entra l'inimico dell’ anima. 
In somma fa d’ uopo pensare, ch’ esse non deb- 
bono né vivere né respirare altro desiderio che 
per il loro sposo celeste, con tutta onesta, pu- 
rita, mondezza e santita di spirito, di parole, 
di contegno e d’azioni per mezzo d’ una con- 
versazione immacolata ed angelica, ricordando 
loro, che vengono chiamati dal Signore beati 
e mondi di cuore, perche vedranno Dio, 


4.86 


Per custodire un cosi gran tesoro in se stesse, 
loro si raccomanda il pensiero continuo della 
presenza di Dio sollevandosi a lui sovente con 
atti di viva fede, di ferma speranza e di ar- 
dente carita, non tralasciando il massimo pre- 
servativo ancora, suggerito e prescritto da tutti 
i santi, cioeé la santa mortificazione interna ed 
‘ esterna, la prima senza limiti, e la seconda 
colla misura che dall’ obbedienza verra loro 
permessa. E se le medesime saranno veramente 
divote della loro unica madre Maria SS. e del 
glorioso di lei sposo S. Giuseppe, purche con 
profonda umilt& mettano in pratica le loro 
regole e tutto cid che in questo capitolo viene 
loro insinuato, confidino nei meriti di Gest 
Cristo, che andranno a cantare nel cielo il 
cantico dell’ Agnello immacolato riserbato, per 
tutti quelli ai quali Iddio avra concesso la grazia 
di vivere e morire nello stato verginale. 


Tiroto XVIII. 
Del voto di poverta. 


115.° Tutti i beni donati o per qualsivoglia 
altro titolo spettanti all’istituto o case o sta- 
bilimento di Sant’ Anna, rimangono sotto la 
tutela, che i sacri canoni danno ai vescovi nei 
beni temporali dei pii istituti. PerciO i beni 
dell’ istituto di S. Anna non potranno essere 
alienati né sopra di essi farsi contratti di alie- 
nazione, come di vendita, compra, permuta- 
zione, ipoteca, enfiteusi ecc. senza le solennita 
canoniche e specialmente senza il consenso, o 
del vescovo o della S. Sede, secondo i diversi 
casi contemplati dal diritto canonico. 

Posta la base che quest’ istituto esser debba 
stabilito e fondato sull’ imitazione del crocifisso, 
non vi vogliono molte parole per provare che 
in esso debba professarsi und strettissima po- 
verta, bastando fissare in lui pochi momenti 
lo sguardo per vedere che gli mancarono sulla 
croce eziandio le cose assolutamente necessarie. 

E per poco che le suore ponderino questo 
mistero, vedranno che qualunque pit rigida 
poverta potessero esercitare, sara sempre un 
niente a paragone di quella praticata dal nostro 
Divin Redentore sull’ altare della Croce. Non- 
dimeno si scrive altres! sopra questo voto, af- 
finché comprendano le suore esser questo non 
solamente conveniente e adattato, volendo se- 
guir da vicino Gest Cristo crocifisso, ma asso- 
lutamente necessario a chi vuol vivere in un 
istituto dedicato interamente alle opere sante 
di carita. Ivi non si ha, nell’ esercizio di quelle, 
altro oggetto, né vuolsi altra mercede, che Dio 
solo sorgente d’ ogni bene, il quale per un nuovo 
tratto della sua divina provvidenza cred e so- 
stenne finora quest’ Istituto, ed é I’ unico ap- 
poggio cui Je suore debbono riguardare pel 
sostentamento della loro vita, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


116. Sara dovere stretto della superiora I’ in- 
vigilare che nel vitto, vestito e in tutte le altre 
cose necessarie alla comunita regni sempre la 
decenza insieme colla poverta. E se la divina 
Provvidenza volesse rendere degne le sue figlie 
di mancare del necessario, si rallegrino allora 
assai, pensando che per esse si avvicina il regno 
di Dio. 

117. Dietro gli esempi di molti santi fon- 
datori di ordini religiosi, massime di S. Fran- 
cesco di Sales e di S. Teresa, eccettuati devono 
essere da questa poverta I’ altare e la chiesa, 
ove gli arredi ed i mobili potranno esser ricchi 
e preziosi, secondo che santamente si possono 
avere per onore e gloria di Dio, il quale vi 
risiede in modo particolare ed ammirabile. 

118. Qualunque cosa le suore portino all’ i- 
stituto vuol essere amministrata e goduta in 
comune, ricevendo ciascuna dalla comune lor 
madre la religione, il vitto, il vestito, i mo- 
bili, libri ecc., tutto come per sola carita, ne 
potendosi appropriare |’ uso di checchessia, ne 
dare, né ricevere, né imprestare, ne cangiare 
cosa alcuna senza la licenza della superiora. 


Trroto XIX. 
Del voto dell’ obbedienza. 


119. La vita delle figlie di S. Anna dovendo 
essere un perfetto olocausto, mancherebbe al 
sagrifizio la parte migliore, se non vi entrasse 
V offerta della propria volonta, che appunto col 
voto di obbedienza si porge alla maesta infi- 
nita di Dio. Oltre di che avendo I’ istituto per 
iscopo singolare l imitazione di quello che si 
féce obbediente sino alla morte, e alla morte 
di croce, come in questa parte |’ imiterebbero 
le suore, se fino che vivono in esso, non solo 
cogli atti, ma col sacro legame eziandio di 
questo voto non fossero intieramente consa- 
crate? 

120. Veniamo ora alla pratica di questa 
virtl tanto commendata dalla sacra scrittura e 
dai santi padri, e diciamo quali sieno le qua- 
lita di lei principali. Primieramente obbediscano 
le suore in ispirito di fede, riguardando Dio 
in chi comanda; 2) sia la loro obbedienza 
pronta, perche chi obbedisce a Dio non deve 
frapporre dimora; 3) sia confidente aspettando 
con ferma speranza, anzi tenendo per certo, che 
quello che dalla obbedienza viene disposto, sia 
il migliore pel vantaggio proprio e per quello 
della cosa che si ha per le mani; 4) sia amo- 
rosa, facendola di buon cuore, con amare |’ ob- 
bedienza e Dio che comanda questa virtt; 5) sia 
gioconda e volenterosa, vale a dire senza af- 
fanno, malinconia e contestazioni, affinché paia 
evidente che venga dal cuore; 6) sia cieca ove 
non apparisca il peccato, senza voler esaminare 
e criticare le ragioni occulte del comando. E 


ANNO MDCCCXLVI. 


per maggior profitto si deve anche avvertire 
che la vera obbedienza non consiste soltanto 
nell’ eseguire materialmente cid che viene ordi- 
nato, ma nel soggettare il proprio giudizio e 
la propria volonta al giudizio ed alla volonta 
-altrui, con vero spirito di umilta, il che é 
proprio delle anime consacrate a Dio, e per- 
suase che le azioni esteriori senza il sagrifizio 
del cuore sono un nulla innanzi a lui. Alla 
perfezione di questa virtt contribuisce poi molto 
Vinterpretare la volonta della superiora, e l’a- 
dempirla, ancorché non se ne abbia ancora avuto 
espresso comando, e questo con purita d’ inten- 
zione non gia per guadagnarsi Il’ amore e la stima 
delle creature, ma solo per piacere vieppit al 
Creatore. 

121. Finalmente |’ obbedienza deve essere 
universale, cio deve estendersi non solo alla 
superiora, ma alla vicaria ossia prima assi- 
stente, ed a qualunque delle compagne, che per 
cagione del proprio impiego fosse per quel 
tempo o per quella occasione destinata ad es- 
sere la prima, a tutte le quali si deve obbedire 
in egual modo che alla superiora. Non basta 
perO neppur questo, perché possa dirsi univer- 
sale l’ ubbidienza. Conviene altresi che si estenda 
esattamente a tutte le regole non solo interne, 
riguardanti I’ interno sistema dell’ istituto ab- 
bracciato, ma ad ogni altra cosa nelle presenti 
costituzioni espresse, ad ogni comando si a 
viva voce, che in silenzio, di legittimi superiori. 

Insomma questa universalita di obbedienza 
abbraccia ogni luogo ed ogni tempo, dovendosi 
egualmente obbedire in casa che fuori, nella 
cucina che nella camera del lavoro, sottomet- 
tendo in tutte le occasioni egualmente la crea- 
tura al suo Creatore, lasciando volentieri a 
qualunque cenno dell’ obbedienza qualsiasi opera 
la pil interessante e la pil santa. 

Ecco dunque il vero modo di obbedire delle 
suore, ed ecco il modo altresi praticando il 
quale impegneranno la divina misericordia a 
spargere le sue abbondanti benedizioni sopra 
di esse, e sopra tutte le occupazioni di carita, 
in cui piacera al Signore d’ impegnarle. 


Tiroto XX. 
Regole comuni a tutte le suore. 


122. Ogni giorno, nel tempo debito, le suore 
faranno in sette varie volte una breve comme- 
morazione dei sette dolori di Maria SS., e quelle 
che saranno dall’ ubbidienza e dalla carita im- 
piegate le reciteranno nel tempo che potranno. 

Dai vesperi poi del sabato santo fino a tutta 
la domenica in Albis, e finalmente tutta I’ ot- 
tava dell’ Assunzione gloriosa di Maria SS. al 
cielo, reciteranno in vece a quelle stesse varie 
ore, le sette allegrezze della Beatissima Vergine 
Maria. 


487 
123, Nel quarto d’ora gia assegnato per la 
lezione spirituale adopereranno quei libri che 
verranno loro indicati. I libri poi che si rac- 
comandano come utili a tutti sono: Il Kempis, 
il Combattimento spirituale dello Scupoli, ed 
il Rodriguez. Due volte poi la settimana si 
serviranno per lezione spirituale di qualche ot- 
timo catechismo, come sarebbe quello di Bel- 
larmino, il catechismo romano e simili. 

124. Tutte le suore addette ad una casa cen- 
trale dovranno una volta all’ anno essere richia- 
mate alla medesima a farvi gli spirituali eser- 
cizi, ma non essendo possibile, atteso le opere 
di carita, che tutte vengano a farli unitamente, 
li faranno ripartitamente “in due o pit volte, 
restando alla prudenza e discrezione della su- 
periora centrale lo stabilire il tempo a ciascuna, 
ed essa procurera di sceglierlo in modo che non 
porti danno, o il meno possibile ai rami di 
carita dal!’ istituto abbracciati. 

125, Nessuna s’ingerisca negli impieghi delle 
altre sorelle, né voglia in verun modo entrare 
a correggerle, quando non ne abbia commis- 
sione da chi comanda. 

126. Tutte le lettere che verranno scritte alle 
suore saranno aperte e lette dalla superiora, la 
quale le dara, o no, alle suore, come giudi- 
chera meglio, enon potranno né scrivere, né 
spedire alcuna lettera senza il permesso della 
superiora. 

127. Non s’intendono perd comprese le let- 
tere di risposta che potesse dare il confessore 
alle lettere delle suore, scritte al medesimo col 
permesso della superiora, le quali pure saranno 
suggellate senza esser lette dalla superiora me- 
desima. , 

128. Avranno perd il permesso di scrivere 
senza chiederne la licenza dalla superiora, al- 
Y emo protettore, alla superiora generale, al 
vescovo diocesano, al superiore ecclesiastico o 
direttore, e parimenti riceveranno le risposte 
a tali lettere senza che la superiora possa per- 
mettersi mai di aprirle. 

129. Quando saranno visitate dai loro pa- 
renti, o altra persona, dimanderanno il per- 
messo alla superiora, ed in sua compagnia, o 
con altra suora a cid dalla superiora deputata, 
andranno nel luogo a tale oggetto destinato. 
Si raccomanda caldamente alla suora la pru- 
denza e modestia cristiana nelle visite indispen- 
sabili che riceveranno in parlatorio; si piglie- 
ranno le cautele necessarie per ovviare ad ogni 
inconyeniente. E siccome le figlie di S. Anna 
della Provvidenza hanno tante occupazioni , 
mancando loro il tempo di trattenersi colle 
visite, quando non si trattasse di affari e biso- 
gni, le medesime persone non si ammetteranno 
pi. d’ una volta al mese. 

130. A nessuna sia permesso di dare com- 
missione né a ragazze di scuola, né a donne, 
né a chicchessia per sé o per altri, senza li- 


488 


cenza della superiora, alla quale dovrassi rife- 
rire qualunque ambasciata venisse fatta. 

131. Ognuna deve riconoscersi per la mi- 
nima di tutte e per tale riguardarsi. Per con- 
seguente nessuna manchera mai agli atti umili, 
né scuserassi dall’ esercitare gli uffizi piu. abbietti 
della casa, nei quali vicendevolmente la supe- 
riora andra esercitandole a norma delle loro 
forze, e di cid che prudentemente ne giudichera 
nel Signore. 

132. Nella casa e molto pit fuori di essa, 
adoprerannuo sempre un parlare umile, non yo- 
lendo difendere il proprio sentimento, col troppo 
sostenerlo, e molto meno coll’ alterare e con dire 
parole aspre, pungenti di rimprovero, o di va- 
nita relativamente a se stesse, ne riguardo a 
quel bene che il Signore si degnasse cavare 
dall’ opera, ma nascondendo e riservando le 
loro operazioni private, particolari e comunt 
pei soli occhi di Dio, non mai parlando di 
nascita e di ricchezze se nel mondo ne avessero 
avute. 

133. Debbono dimostrarsi nel tratto, nel 
contegno e nella compostezza degli sguardi e 
di tutta la persona quali debbono essere, cioe 
imitatrici di Cristo crocifisso e povere serve dei 
poveri. 

134. Tutte assieme nel refettorio si ristore- 
ranno con quel povero cibo che verra sommi- 
nistrato. Nel tempo della tavola si fara la let- 
tura di qualche libro spirituale bensi, ma atto 
anche ad istruire e sollevare le suore. Non si 
lagnino mai dei cibi, anzi abbiano questa par- 
ticolare avvertenza di non discorrere mai di 
mangiare, ne di cose relative a questo: mani- 
festino perd confidentemente ogni loro bisogno 
alla superiora. 

135. Dormira ciascuna, quando la localita 
lo permetta, in camera separata, la porta della 
quale non si possa chiudere a chiave, e nella 
quale vi sara un piccolo letto composto del solo 
pagliericcio. Potranno similmente tenere in ca- 
mera un piccolo tavolino senza chiave ed una 
sedia ordinaria. Appesa al letto terranno una 
piletta di acqua santa, un crocifisso colla croce 
di legno, ed un’ immagine di Maria Santissima 
Addolorata di carta. Dovranno le suore in ogni 
stagione dell’ anno tenere, quando sono a letto, 
almeno una coperta, e tenere le fenestre chiuse. 
Cosi pure non potranno uscire dalla loro ca- 
mera, se non sono rivestite decentemente, e col 
proprio abito. 

136. Tutto il vestiario sara uniforme, mo- 
desto ed umile e povero che non ismentisca il 
carattere di serve dei poveri. 

Il colore del medesimo sara nero di lana. La 
forma dell’ abito sara quale fu stabilita. Invi- 
gilera la superiora che abbiano bastantemente 
di che ripararsi dal freddo e vestirsi in ogni 
stagione. Le calze saranno nere. Le scarpe sa- 
ranno nere di pelle quali convengono a povere. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Non saranno permessi alle suore guanti di seta 
o di pelle fina, o bianchi di qualsiasi genere, 
ma tanto nella state che nell’ inverno li avranno 
di colore 0 scuro 0 nero. 

137. La biancheria dovra essere tutta adattata 
pure all’ uso dei poveri. 

138. Porteranno tutte i capelli tagliati, e sulla 
testa una cuffia bianca liscia, incollata, aderente 
al viso che si protenda innanazi. 

139. Le posate ed il vasellame per I’ uso 
delle suore saranno, il pil che sia possibile, 
di materia durevole ed il pit conforme allo 
spirito di santa cariti, e secondo il giudizio 
della superiora. 

140. Non potranno in alcan modo portare 
ornamenti d’ oro, ne veruna cosa preziosa sopra 
le loro persone, ma bensi nel solo caso di poter 
conservare la loro vista, potranno portare alle 
loro orecchie piccoli cerchietti d’ oro, semplici, 
e similmente potranno portare al collo pendente 
da una corda nera una croce di legno. . 

141. Vi sara nella casa il luogo destinato 
a guardarobe comune, ove sara riposta la bian- 
cheria, i vestimenti, ed ogni cosa di simil ge- 
nere ad uso delle suore. E quelle tra se depu- 
tate dalla superiora per averne cura, dovranno 
pure dispensare i lavori alle suore per la co- 
munita secondo la loro capacita, edi loro im- 
pieghi, d’intelligenza colla superiora, o sua as- 
sistente. 

142. In un giorno di ciascuna settimana 
dalla suora destinata a tale oggetto dalla su- 
periora si portera sul letto delle suore tutto 
il bisognevole per cambiarsi, ed ogni sorella 
dovra riportare nel luogo a cid destinato la 
biancheria cambiata. 

143. Non potranno tenere in alcun modo 
bestiuole per divertimento, ne vasi di fiori od 
erbe odorifere in particolare, ma ne potranno 
avere in comune, se la superiora lo giudica, e 
coll’assenso della medesima sara lecito fare fiori 
artificiali per la chiesa. 

144. Venendo mandata alle suore qualsiasi 
cosa in dono da chicchessia, sara tutto conse- 
gnato alla superiora, che ne disporra come cre- 
dera meglio, senza essere obbligata di rendere 
conto delle sue disposizioni. Parimenti le suore 
non faranno dono alcuno né grande né piccolo 
alle persone di fuori senza I’ assenso della loro 
superiora, ed a lei tocca il considerare se con- 
venga o no il concederlo. 

145. Qualunque delle suore che non si senta 
bene in salute, ne dia avviso alla superiora 
affinché possa a tempo provvedere il necessario 
per la sanita dell’ inferma. 

146. Quando alcuna sia inferma obbediri 
non solo alla superiora, ma anche al medico 
o chirurgo, ed alla suora infermiera, perché la 
governino nel corpo come meglio stimeranno 
innanzi a Dio. E nel tempo dell’ infermita pro- 
cureranno di mostrar pazienza e rassegnazione 


ANNO MDCCCXLVI. 


alla volonta di Dio con tranguillita di spirito 
in mano di quel Signore, che é padre amoroso 
si nel conservare in buona salute, come nell’ af- 
fliggerci con malattie e dolori. 

147. Benche nelle regole gia date in questo 
titolo e negli altri, siasi bastantemente prov- 
veduto anche nella carita stambievole fra le 
suore; nondimeno si ricorda qui nuovamente 
alle suore tutte, quanto sieno tenute ad osser- 
vare strettamente la carita fraterna la pit per- 
fetta fra loro, giacché sarebbe una cosa mo- 
struosa, che quelle le quali presero per iscopo 
Y imitazione di Gest Cristo, trascurassero poi 
l osservanza di quel precetto suo, e per I’ ese- 
cuzione del quale volle morire su la croce. 
Oltre dunque il raccomandarsi lo scambievole 
compatimento ed indistinta, universale, comune 
dilezione, resta pure prescritto che se mai suc- 
cedesse ad alcuna di mancare alla carita verso 
qualche suora, debba chiederle scusa e ricon- 
ciliarsi con essa nel primo momento ch’ essa 
con calma di spirito potra riflettere al suo 
mancamento, o almeno certamente prima di 
andare a dormire. 

E per maggior perfezione della carita fra- 
terna, ognuna preferira con piacere le como- 
dita delle sue sorelle alle proprie, e in tutte 
le loro necessita s’ aiuteranno e solleveranno 
con dimostrazioni piene di benevolenza e di 
amicizia, e non si lascieranno mai vincere da 
alcun sentimento di gelosia le une contro le altre. 

Desidereranno le suore di fare ai prossimi 
tutto il bene che loro sia possibile ne’ rami 
dell’ istituto, a cui vengono applicate, e secondo 
la loro vocazione, e intendendo sempre di 
aiutare e servire nei prossimi il nostro Si- 
gnore Gestii Cristo, il solo degno di essere 
amato. 

148. Affine di far progresso nella virtu, ¢ 
conveniente che tutte le suore abbiano confi- 
denza ed apertura di cuore colla superiora, 
come quella che dopo il confessore é destinata 
da Dio a dirigerle nella via della vittu e della 
perfezione. 

Potranno quindi in ogni tempo, secondo il 
bisogno aprire il loro cuore alla superiora tutte 
le suore indistintamente, in primo luogo due 
volte all’ anno, per manifestare la loro posi- 
zione presente, i successi loro nelle scuole, gli 
affanni e tribolazioni, come anche le consola- 
zioni che possono provare, e generalmente di 
tutto guanto ha relazione agli impieghi che 
hanno pec le mani; in secondo luogo lo fa- 
ranno anche le suore una volta al mese alla 
superiora, ed alla maestra tutte le novizie ogni 
quindici giorni. Egli é in tali circostanze che 
scoprendo il loro cuore, possono ricevere av- 
visi e consigli, onde riuscire nell’ esercizio della 
orazione mentale, nella pratica della mortifica- 
zione, nell’ osservanza delle regole, e nella vita 
spirituale. 


Acta Grecori XVI. Vol, I. 


489 


149. Tutte le suore assisteranno alla confe- 
renza che la superiora terra per istruirle dei 
loro doveri, come per correggere i difetti e di- 
sordini che potrebbero far rallentare il fervore 
el’ osservanza nella comunita ; assisteranno pa- 
rimente al capitolo che la medesima superiora 
terra tutte le settimane, vi diranno la loro colpa 
con umilta, riceveranno gli avvisi, correzioni 
€ penitenze con rispetto e sommessione, e si 
guarderanno di dare il minimo segnale di loro 
disapprovazione, e tanto meno di dispetto. Av- 
vertano le suore di non parlare tra di loro, 
essendo fuori del capitolo, di quanto hanno 
udito o veduto. 

150. Le suore si applicheranno seriamente 
e totalmente a fare colla pit’ grande perfezione 
la volonta di Dio senza trattenersi a pregiu- 
dizio dei loro doveri, a considerare inutilmente 
cid, che Dio ed i loro superiori vorranno de- 
terminare, quanto ad impiegarle per I’ avvenire, 
ma ognuna nel suo impiego cerchi di tendere 
alla perfezione, senza lusingarsi che quando 
sar’ occupata in altro uffizio pit daddovero 
attendera a se stessa, ciocché sarebbe con grande 
inganno, mentre cosi perderebbe tempo e si 
raffredderebbe nella vita spirituale. 

Attendano tutte con ogni possibile premura 
alle cose spirituali da cui solo deriva quell’ in- 
terno fervore, che ci muove dolcemente ad uni- 
formarci in tutto a Gesu Cristo nostro divin 
esemplare e sposo delle anime nostre. 


Tirono XX. 


Breve dichiarazione dell’ obbligo delle suore 
di S. Anna della Provvidenza all’ osservanza 
di queste regole. 


151. Le presenti regole non obbligano in 
modo alcuno per se medesime a peccato, ma 
solo in riguardo alle circostanze seguenti. 

Quando si fa qualche mancamento nella re- 
gola per qualche disordinata passione, come 
non andar in coro a ora debita, per una grande 
negligenza e pigrizia; mangiar fuori di pasto, 
per una grande avidita e golosita; rompere il 
silenzio per collera, ed altri simili; benche tali 
peccati non siano bene spesso mortali. Come 
appare, non é la regola, né le costituzioni, che 
in questi casi cagionino il peccato, ma le cir- 
costanze che per natura loro lo cagionerebbero 
in ogni altra occasione, perche sarebbe sempre 
peccato ai medesimi secolari di non fare quello, 
che @ necessario alla salute, e di trasgredire 
qualche legge per disprezzo, di violare i voti, 
di dare scandalo al prossimo, d’ abbandonarsi 
a qualche sregolata passione. 

152. Benché le regole dell’ istituto di S. Anna 
non obblighino a peccato per loro stesse, pure 
temeranno sempre le suore di trasgredirle, se 
si ricordano che la vocazione loro é€ una grazia 


62 


A9° 
del Signore molto particolare, della quale bi- 
sognera dar conto nel giorno della morte. Por- 
tino stampata nella memoria la sentenza del 
Savio: Chi trascura la sua strada sara ucciso: 
or la strada delle suore di S. Anna sono le 
regole loro, nelle quali devono camminare di 
virtth in virtt sino a che vedano I’ eterno loro 
sposo in Sionne; perd vi camminino saviamente 
ed attentamente senza discostarsi né alla dritta 
né alla sinistra. 


Tiroto XXII. 
Delle correzioni e penitenze. 


153. Non ostante che per render tranquilla 
la coscienza siasi stimata cosa prudente di non 
obbligare le suore a peccato con le presenti 
regole, pur tuttavia per mantenere nel suo vi- 
gore I’ esterna disciplina ed impedire la rilas- 
satezza dell’ istituto, si autorizzano la superiora 
generale e tutte le superiore locali a dar peni- 
tenze a quelle suore che le trasgrediscano, a 
proporzione della loro mancanza. 

154. Circa la qualita delle pene da imporsi 
si Osservi quanto in proposito viene ordinato 
nel titolo xu, Direttorio spirituale, del capi- 
tolo delle colpe. Avvertano perd le superiore 
di ben distinguere la qualita ed il grado della 
colpa, cioeé se é stata commessa con deliberata 
volonta, se per negligenza, se con recidivita, 
se con iscandali ecc. 

155. Le suore nell’ essere corrette e punite 
Si porranno in ginocchio. Riceveranno con 
umilta e rassegnazione la mortificazione che 
Dio lor manda. Si guardino dal lamentarsi della 
pena imposta loro, ancorché credessero di non 
esser colpevoli. Eseguiranno la penitenza con 
ilarita di spirito per quanto l’ umana debolezza 
lo permette, e si guardino poi dal mostrarsi 
turbate, il che sarebbe segno di poca virtu. 


Tiroto XXIII. 


Dei giorni fra Tl anno in cui le suore di 
S. Anna potranno accostarsi alla santa Co- 
munione. 


156. In tutte le domeniche ed altre feste di 
precetto , e in tutti i martedi e giovedi del- 
V anno. 

Nei giorni anche feriali sacri alla Vergine 
Santissima. 

Nelle due novene principali di Pentecoste, 
nell’ ottava del Corpus Domini, e nella novena 
e festa della nostra patrona la gloriosa S. Anna; 
ma per umilta verso il SS. Sacramento viene 
eccettuato un giorno solo in tali novene, ed 
ottava, in cui se ne asterranno a loro arbitrio. 


Nei venerdi di marzo e nei sabati del mese. 


di maggio sacro a Maria Santissima. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Nei giorni dedicati all’ Invenzione ed Esal- 
tazione di S. Croce, alla SS. Sindone, a S. Fran- 
cesco di Sales, a S. Giulia martire, a S. Giro- 
lamo Emiliano, a S. Gaetano, a S. Filomena 
martire, a S. Giuseppe Calasanzio, ai Santi 
Angeli Custodi, a S. Teresa, a S. Carlo Borro- 
meo, a S. Caterina vergine e martire, ed a 
S. Francesco Saverio. 

Nei giorni anniversari della nascita, vesti- 
zione, e della santa professione di ciascuna 
delle suore in particolare. Nel giorno del santo 
protettore del paese ove si trovano gli stabili- 
menti. 

Nel giorno del santo protettore del mese per 
ognuna in particolare. 

Nel giorno immediatamente successivo alla 
morte di alcuna suora, dei benefattori riguar- 
devoli del monastero e dei nostri superiori 
tanto ecclesiastici che secolari, e nel giorno 
del loro anniversario immediatamente succes- 
sivo. 

In ogni occorrenza in cui fosse nota la vo- 
lonta o la brama dell’ emo cardinale protettore, — 
del vescovo diocesano, oppure quella del so- 
yrano e di ciascun membro componenti la reale 
famiglia, oppure quella dell’ illustrissima e 
piissima fondatrice signora marchesa Giulietta 
Falletti di Barolo nata Colbert. 


PARTE SECONDA 


—p——— 


DIRETTORIO SPIRITUALE 


CERIMONIALE 


Tiroto I. 
Della levata. 


157. Le suore devono allo svegliarsi porre 
la loro anima in Dio con alcuni santi pensieri, 
come sarebbero i seguenti: 

« [l sonno ¢ l’ immagine della morte, ed il 
risvegliamento é quello della risurrezione » ov- 
vero di quella voce che risuonera nell’ ultimo 
giorno, dicendo: « O morti levatevi, venite al 
giudizio ». 

Oppure dicano con Giobbe: « Io credo che 
il mio Redentore é vivente, e che io nell’ ultimo 
giorno risusciterd ». 

« Oh mio Dio! fate che cid sia alla glo- 
ria eterna, l’ anima mia riposa in questa spe- 
ranza ». 


ANNO MDCCCXLVI. 


Altre volte dicano: « In quel giorno voi mi 
chiamerete 0 mio Dio, e vi risponderd, voi 
porgerete la destra all’ opera delle vostre mani, 
voi contate tutti i miei passi. — Oh Gesu! 
Oh Maria madre di Gest! Oh buon Gest! vi 
dono il mio cuore per sempre >. 

« Veni Domine Iesu, Signor Gest venite nel 
mio cuore per possederlo interamente. Oh Gest! 
siatemi Gest! » 

O altri simili pensieri che lo Spirito Santo 
lor suggerira. 

158. Nel cominciare a vestirsi diranno: 

« Gest, Maria, Giuseppe! mio Dio, vi.dono 
il cuore mio, prendetelo vi prego, affinché nes- 
suna creatura venga a possederlo, e che egli sia 
tutto vostro ». 

Indi faranno il segno della santa croce e 
reciteranno vocalmente il Pater, |’ Ave, il Credo. 

159. Essendo vestite si prostreranno subito 
per adorare Dio profondamente, e bacieranno 
la terra, pensando con divozione che su questa 
il Salvatore Gest e la gloriosa Vergine Maria 
hanno camminato. Oh! che dolcezza per le 
anime che fanno questi esercizi con divota per- 
severanza ! 

160. Quindi vadano alla cappella, se po- 
tranno, e in caso d’impedimento facciano le 
orazioni avanti |’ immagine dell’ oratorio, cioé : 

L’ Angelus Domini 

Un atto di adorazione 

Pater, Ave, Credo 
Salve Regina 
Angele Dei. 

Atti di fede, speranza, carita e contrizione 
Confiteor 
Litanie del SS. Nome di Gest 

Pater, Ave e Gloria Patri in onore del 
s. protettore del mese. 

De profundis per le suore defunte 

Atto di offerta 

Apparecchio per I’ orazione « Credo o Si- 
gnore » ecc. 

Indi si legge la meditazione la quale si fa 
per mezz’ ora. Alla fine si dira: 

« Vi ringrazio o mio Dio » ecc. Pater, Ave 
e Gloria Patri, il tutto come nel formulario. 

161. Le suore consacreranno 

La domenica al mistero della Santissima 
Trinita. 

Il lunedy alle perfezioni divine. 

IL martedi al mistero dell’ Incarnazione. 

Il mercoledi alla vita di Gest Cristo. 

Il giovedi al Santissimo Sacramento dell’ al- 
tare. 

Il venerdi alla passione di Nostro Signore 
Gesitt Cristo. 

Il sabato alla santa Famiglia. 


491 


‘Lrronosll. 
Della meditazione. 


162. Le suore seguiranno il metodo diS. Fran- 
cesco di Sales prescritto per la meditazione, 
nella seconda parte della sua Introduzione alla 
vita divota. Esse leggeranno ed apprenderanno 
tutte le regole da lui date per praticare facil- 
mente ed utilmente questo santo esercizio, uno 
dzi pit necessari per la loro santificazione. Ne 
daremo qui un ristretto, del quale le suore si 
serviranno comunemente. 

163. Affinché sieno sempre disposte a far 
bene la meditazione, bisogna che si serbino 
ordinariamente in una grande presenza di Dio, 
ed in una esatta mortificazione di passioni e 
di sensi, onde il loro spirito sia sempre pronto 
ad unirsi con Dio, conservandolo ognora vicino 
a lui. Altrimenti avranno mille pene, e per- 
deranno molto tempo quando vorranno racco- 
gliersi per fare meditazione. 

164. L’ orazione ha tre parti, preparazione, 
meditazione e conclusione. 

Nella preparazione bisogna far tre cose: Met- 
tersi alla presenza di Dio. — Invocare il suo 
soccorso ed i suoi lumi. —- Proporsi il sog- 
getto che si vuol meditare. 

Nella meditazione bisogna far tre cose: Con- 
siderare e ben penetrare le verita proposte. — 
Muovere il cuore con sante aspirazioni. — Pren- 
dere forti risoluzioni di praticare il bene e cor- 
reggere il male, conformemente al soggetto me- 


_ditato. 


Nella conclusione bisogna ancora far tre cose, 
cio2, ringraziare Dio delle grazie ricevute nel- 
Y orazione; chiedere la grazia di praticar fe- 
delmente questi affetti e buoni proponimenti 
avuti nell’ orazione. 

165. Per mettere in pratica questo metodo, 
nell’ ore d’ orazione si metteranno in ginocchio, 
mortificheranno i loro sensi, e raccoglieranno 
lo spirito nel fondo del loro interno, che é 
quel luogo nascosto, entro cui Dio risiede sem- 
pre e si comunica alle anime solitarie. Essendo 
cosi ben raccolte, comincieranno colla prepa- 
razione. : 

In primo luogo faranno un atto di viva fede 
col quale si persuaderanno che Dio sta.loro 
presente, e che esse stanno intieramente in 
loro. 

In secondo luogo si riconosceranno indegne 
di presentarsi alla divina maesta per causa delle 
loro miserie, colpe ed incapacita di formare da 
se stesse un buon pensiero. Gli chiederanno col 
perdono i lumi e le grazie occorrenti per far 
bene orazione. 

In terzo luogo si proporranno allo spirito il 
soggetto, che letto avranno per I’ orazione, e 
s¢ non se ne ricordano, lo rileggeranno, 


492 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


166. Dopo questo passeranno alla seconda | I’ occupazione degli angeli e dei santi che can- 


parte della meditazione, nella quale primiera- 
mente applicheranno lo spirito a ben conside- 
rare tutte le circostanze del soggetto preso, e 
vi rifletteranno finche l abbiano penetrato. 

Secondariamente prenderanno buoni movi- 
menti nel cuore e santi affetti per portare la 
volonta all’ amore, ed alla pratica del bene, o 
all’ odio ed alla fuga del male, che avranno 
meditato dopo essersi bene animate da quei 
santi affetti. 

In terzo luogo prenderanno ferme risoluzioni 
d’ eseguire tutti i buoni sentimenti ricevuti da 
Dio, proponendosi di metterli in pratica nelle 
tali e tali occasioni. 

Indi passeranno alla terza parte della medi- 
tazione che é la conclusione, nella quale ren- 
deranno grazie a Dio di tutti i lumi, affetti e 
proponimenti ricevuti per mezzo della sua divina 
bonta. 

Gliel’ offriranno con tutti i meriti del suo 
divin figlio Gest Cristo, riconoscendo che dalla 
pura bonta sua, e pei soli meriti di questo di- 
vin figlio, tutte queste grazie sono state loro 
concesse. 

Gli chiederanno grazia di adempire fedelmente 
i buoni affetti e proponimenti, ricordandosi che 
siccome € stato necessario che la sua grazia li 
abbia formati nel loro cuore, cosi € necessa- 
rio che esse li conservino e riducano in pratica. 

Conchiusa la meditazione chiederanno per- 
dono a Dio delle distrazioni e negligenze avu- 
tevi, quindi si porranno in mente due o tre 
dei migliori pensieri e proponimenti, che Dio 
loro avra ispirati, i quali serviranno come di 
un mazzolino spirituale, che col suo buon odore 
imbalsamera |’ anima loro. 

167. Impiegheranno al pili un mezzo quarto 
d’ ora a far tanto i tre atti di preparazione, 
quanto i tre della conclusione, ed il rimanente 
del tempo lo impiegheranno alle considerazioni 
e agli affetti e proponimenti che sono le prin- 
cipali pitt profittevoli occupazioni del meditare. 

Finalmente procureranno di serbare con di- 
ligenza in cuore tutti 1 buoni sentimenti da Dio 
prodotti, badando a non distrarsi, a stare alla 
presenza di Dio, ed a praticare fedelmente le 
prese risoluzioni. Altrimenti abuserebbero del- 
Y orazione, e dovrebbero temere di ayerne ad 
essere castigate da Dio. 


Trroto III. 
Dell’ uffizio e delle preghiere vocali. 


168. Le suore avranno un gran rispetto ed 
una grande stima dell’ uffizio e delle preghiere 
vocali, poiché Gest Cristo stesso ha pregato 
spesse volte il suo Padre eterno, e ci ha inse- 
gnato a pregare vocalmente allorquando insegnd 
ai suoi apostoli a dire il Pater noster, Tal é 


‘ = 


tano incessantemente le lodi di Dio in cielo. 
Lo Spirito Santo che governa la Chiesa mili- 
tante fa pregare vocalmente tutti i fedeli e can- 
tare le lodi di Dio. 

169. Avranno le suore in singolar raccoman- 
dazione la semplicita, modestia e prontezza 
all’ ubbidienza. 

Percid allorché gli uffizi suoneranno, esse 
devono correre alla voce dello sposo che le 
chiama, cioé partire allegramentz al primo colpo 
di campana, mettersi alla presenza di Dio, e 
ad imitazione di S. Bernardo chiedere alla pro- 
pria anima che cosa vadano a fare in Chiesa 
od in coro. Possono pur tenere questo metodo 
in tutti gli altri esercizj, affinché portino in 
ciascheduno di essi lo spirito che conviene, altra 
essendo la compostezza voluta al coro, ed altra 
quella voluta alla ricreazione. 

170. In questi esercizi che riguardano im- 
mediatamente l’ onore ed il servizio di Dio, 
bisogna portare uno spirito umile, grave, divoto, 
e seriamente amoroso. Prima dunque di comin- 
ciare |’ uffizio o le altre preghiere, le suore ec- 
citeranno le loro anime a somiglianti affetti, e 
dopo I’ atto di adorazione offriranno a nostro 
Signore quest’ azione per sua gloria ed onore 
della SS. Vergine. 

Dicendo il Deus in adiutorium devono pen- 
sare che N. S. Gest Cristo loro risponde: State 
anche attente all’amor mio. 

Per mantenersi in conveniente rispetto ed at- 
tenzione, bisogna che considerino di tempo in 
tempo quanto onore e quanta grazia sia per 
loro il fare quaggitii in terra il medesimo uf- 
fizio che gli angioli in cielo, sebbene essi in 
diverso linguaggio pronunzino le lodi dello 
stesso Signore, la cui grandezza maestosa fa 
tremare i pit alti serafini. 

171. Quelle che intenderanno qualche poco 
di cid che dicono nell’ uffizio, adoperino fedel- 
mente questo talento, secondo il beneplacito 
di Dio che loro l’ha dato per aiutarle a tenersi 
raccolte, mediante buoni affetti che potranno 
ritrarre. E quelle che nulla intenderanno, si 
tengano semplicemente attente a Dio, facendo 
fervorosi slanci del cuore, mentre l’altro coro 
dice il versetto e durante le pause. 

172. Ma Ja principale attenzione che debbono 
avere le suore non ancora abituate all’ uffizio, 
si ¢ di ben pronunciare e di far bene le pause 
agli asterischi, di prevedere quel che hanno a 
dire, secondo le cariche a loro affidate, di te- 
nersi pronte per cominciare, e di far le ceri- 
monie con gravita e decoro, non eccedendo in 
timore di errare, né in presunzione di far bene. 

Le suore avranno una sollecitudine speciale, 
affinche I’ uffizio sacro venga celebrato colla 
riverenza e devozione dovuta alla presenza 
della divina maesta e coll’ osservanza del ce- 
rimoniale, 


ANNO MDCCCXLVI. 


Trroto IV. 
Come bisogni udir la santa messa. 


173. Nel tempo che il sacerdote si prepara, 
bisogna mettersi alla presenza di Dio, e quando 
dice il Confiteor, bisogna prostrarsi collo spi- 
rito innanzi a Dio, riconoscere i peccati com- 
messi, detestarli e chiedergliene perdono. 

Poi si potra dire la corona od altre preci 
sino all’ evangelio, al quale conviene levarsi 
prontamente, per dimostrare decisa volonta di 
camminare nella via de’ comandi evangelici, e 
dire: « Gest Cristo fu obbediente sino alla morte, 
ed alla morte medesima della croce ». 

Quando si sono alzate facciano il segno di 
croce sulla fronte, sulla bocca e sul cuore di- 


cendo: « Dio sia nel mio spirito, nella mia. 


bocca e nel mio cuore, affinché io riceva il suo 
santo evangelio ». Se dicesi il Credo bisogna 
dirlo protestando mentalmente di voler vivere 
e morire nella fede della S. Chiesa. 

Dopo il Sanctus bisogna con grande umilta 
e riverenza pensare al benefizio della morte e 
passione del Salvatore, supplicandolo di volerne 
applicare il merito alla salute di tutte le anime, 
e particolarmente alla nostra salute ed a quella 
dei figli della sua Chiesa, alla gloria e felicita 
di tutti i Santi, ed al sollievo delle anime sante 
del purgatorio. 

All’ elevazione del SS. Sacramento bisogna 
con grande contrizione di cuore adorarlo, quindi 
col sacerdote offrirlo a Dio Padre per la remis- 
sione de’ nostri peccati, e di quelli di tutto il 
mondo. Dopo I elevazione bisogna ringraziare 
Gesu Cristo della sua passione, e dell’ istitu- 
zione di questo ss. sacrifizio dell’ altare. 

Quando il sacerdote dice il Puter bisogna 
dirlo con lui a voce o mentalmente con grande 
umilta e divozione, come se si udisse pronun- 
ziare da N. S. stesso, e si ripetesse parola per 
parola dopo di lui. In seguito se non si ha 
a fare la comunione reale, bisogna farla spi- 
rituale, accostandosi al divin Salvatore con santo 
desiderio di unirsi a lui, e di riceverlo nel cuore. 

Alla benedizione bisogna rappresentarsi che 
ad un tempo Gestt Cristo ci da la sua. 


Tiroto V. 
Esame di coscienza. 


174. Le suore devono fare il loro esame di 
coscienza due volte al giorno, la mattina 
prima del pranzo, e la sera in fine della pre- 
ghiera. 

Devono confessare e riconoscere avanti a Dio 
non essere trascorso quasi giorno, senza che lo 
abbiano in qualche modo ofeso. Ed essendo 
noi ciechi ne’ nostri propri affari dobbiamo chie- 
dere i lumi dello Spirito Santo onde poter co- 
noscere i nostri falli. 


493 

Quindi faranno un atto di viva fede di stare 
alla presenza di Dio, e poi quanto segue: 

1°, Ringraziare Dio de’ beni ricevuti, massime 
del non essere stati condannati all’ inferno dopo 
tanti peccati, e di trovarsi tuttora in stato di 
chiedergliene perdono e di farne penitenza. 

2°, Domandargli i lumi opportuni, e met- 
tersi subito ad esaminare se stesse per conoscere 
nell’ esame particolare se abbiano atteso a cor- 
reggere quel vizio, e ad acquistare quella tale 
virtt col profittare delle occasioni. 

3.° Proporsi in esame particolare di badar 
meglio ad estirpare dalla radice quel vizio o 
ad acquistare quella virtt, e di usare percid 
quei mezzi ch’esse innanzi a Dio ravvisano ne- 
cessari all’ impresa, e proporsi nell’ esame ge- 
nerale di badare a non cader pit in quei difetti 
e specialmente nel pit grave del quale si giu- 
dichi essere colpevole, risolvendo di usare i 
mezzi necessari per evitare quei mancamenti e 
sopra tutto il pil condannabile. 

4°. Chiederne al Signore perdono con atto 
di dolore, e con proponimento d’ usare i detti 
mezzi. 

5°. Pregar Dio d’ accettare il pentimento, 
e di benedire le risoluzioni affinché si prati- 
chino. 

Se nell’ esaminarsi nulla potranno trovare, si 
umilieranno profondamente avanti a Dio, ren- 
dendogli grazie, e confessandogli nondimeno di 
aver commesso molti falli, de’ quali non hanno 
memoria né conoscenza. 

Per facilitare l’esame, util cosa @ quando 
cadono in qualche mancanza nella giornata, 
d’ esaminarsi prontamente e riflettere per qual 
motivo ed intenzione |’ abbiano commessa. 
Quindi umiliandosi avanti a Dio imprimeranno 
quell’ osservazione nel loro spirito onde porla 
nll’ esame della sera. 

Per poter ben conoscere le loro mancanze, 
le suore rifletteranno come siansi regolate nel- 
Y orazione agli uffizi, nel silenzio, nelle adu- 
nanze comuni, ed in caso che siano state im- 
piegate in cosa straordinaria, o che abbiano 
avuto permesso di parlare in particolare, quali 
propositi vi abbiano tenuti essendo in cid che 
si suol mancare con grande scapito. 

Non solo possono praticare quest’ esame tra 
sé, ma eziandio potranno vicendevolmente pro- 
vocarsi in certi tempi alla pratica di qualche 
virttl, cio@ all’ approssimarsi delle feste princi- 
pali, e quando la superiora lo giudichera a 
proposito. 


Tiroto VI. 
Della refezione. 
175. Le suore non anderanno al refettorio 


soltanto per cibarsi, ma anche per obbedire a 
Dio ed alla regola, udire la lettura spirituale, 


494 “ 


e praticare uffizi di umilta, come sarebbero 
baciare i piedi alle suore, stare nel tempo della 
benedizione della mensa nel mezzo del refet- 
torio in ginocchio colle braccia sollevate in 
forma di croce, mangiare in ginocchio nel mezzo 
del refettorio ad una piccola tavola ecc. Per 
fare questi uffizi di umilta si dee ricercarne 
licenza dalla superiora ad arbitrio, or dalle une, 
or dalle altre. 

Esse dimostreranno quella premura che dee 
aver ciascuno di mortificarsi, ed avanzarsi 
nelle vie della virtt ed in particolar modo 
dell’ umilta. 

Trovandosene alcuna troppo delicata 0 troppo 
ghiotta nel cibarsi, fara entrando nel refettorio 
una ferma risoluzione invocando la grazia di 
nostro Signore, onde le dia coraggio di supe- 
rarsi. 

La delicata rifletta al fiele presentato a N. S. 
G. C. nei suoi pit acuti dolori, la ghiotta pensi 
all’ astinenza, ed ai rigorosi digiuni dei padri 
del deserto e di tanti santi che hanno si po- 
tentemente vinto la volutta. 

Le suore non usciranno mai di tavola senza 
essersi prima in qualche cosa mortificate. Non- 
dimeno faranno uso senza scrupolo né difficolta 
delle vivande a loro date per ristoro delle loro 
forze, prendendo con rassegnazione dalle mani 
del Signore, e colla possibile indifferenza tanto 
per le carni, come per qualunque altro cibo, 
cid che loro piace, come cid che non brame- 
rebbero. 

Assisteranno alla benedizione della mensa 
ed al rendimento di grazie con gran modestia. 
Osserveranno esattamente il silenzio. Finalmente 
udiranno la lettura che si fa a tavola con at- 
tenzione si, ma che a loro non sia d’ impedi- 
mento a rifocillarsi sufficientemente. 


Tiroto VII. 
Della ricreazione. 


176. Le suore andando al luogo della ri- 
creazione, dimanderanno al Signore la grazia 
di non dirvi né farvi niente che non sia a gloria 
sua. Giunte al luogo della ricreazione, la prima 
parola sara: « Sia lodato Gest Cristo » ; il che 
Osserveranno parimenti di dire per primo saluto 
al parlatorio e tra loro. 

Nel tempo della ricreazione parlino con voce 
piuttosto dimessa, senza mai sollevarla strepi- 
tosamente, e di cose che possano giovare al 
loro bene spirituale. Questo ¢ quel tempo pre- 
ziosoO in cui dovrebbero riaccendersi di carita 
scambievole, ed animarsi l’ una coll’ altra nel 
servizio di Dio. Schivino perd ad ogni conto 
le questioni litigiose, e se talvolta occorresse 
fra loro alcuna differenza di parere, si rimet- 
tano alla decisione della superiora, evitando cosi 


ACTA GREGORIL PP. XVI. - 


qualungue mancamento per collera ed ostina- 
zione nel proprio giudizio. ’ 

177. Non si ritirino a parlare mai due sole 
insieme, niuna interrompa il discorso dell’ altra 
ma stia ad udire con carita ed attenzione. Non 
sia sempre una a parlare, ma a vicenda or 
Yuna or l’ altra, e di cose che sollevino lo 
spirito, senza né divagarlo dalla divozione, née 
occuparlo di soverchio in cose serie e molto 
meno malinconiche. 

178. Nella ricreazione schivino due eccessi ; 
una molta allegrezza disdicevole a persone con- 
sacrate al divin servizio, ed una silenziosa ma- 
linconia pregiudicevole in sommo grado alla 
carit’ verso se medesima e le altre. Ma par- 
lando si ricreino, si.amino, si ispirino amor 
fraterno e caritatevole confidenza, e s’ aiutino 
insieme a rallegrarsi e consolarsi nell’ intrapreso 
stato di cristiana perfezione. 

Considerino il tempo della ricreazione come 
una palestra in cui si esercitino le virti pit 
vere e sode di cariti, pazienza, mansuetudine, 
umilta, mortificazione ecc., e percid niuna 
manchi mai d’ intervenirvi, eccetto il caso di 
assoluta impotenza, colla facolta sempre della 
superiora. 

179. Non si parli mai della propria patria 
con vanto soverchio, dando segno di volerla 
esaltare sopra altre citta e paesi, ma piuttosto 
ringrazino Dio che le abbia fatte nascere senza 
lor merito in paesi cattolici, nel seno della vera 
religione cattolica romana. 

180. Se taluna andasse soggetta a parlare 
di se, a far scoppi di risa, a parlare troppo 
forte od a trascorrere in altre sconvenienze, pro- 
curi entrando di por mente a quella imperfe- 
zione, e risolva di stare attenta per non rica- 
dervi, invocando percid la grazia dello Spirito 
Santo, e l’aiuto dell’ Angelo Custode. 

Non pensino che sia poca virtu il fare de- 
bitamente la ricreazione, e non ci vadano per 
usanza senza riflettere, ma bensi preparate, e 
con divozione. Parlino di cose che possano 
insieme ricreare e servire a spirituale edifica- 
zione. E tali saranno quelle che meno avranno 
di speculativo, e piu d’ atfetti religiosamente 
onesti e soavemente religiosi. 

181. Nelle ricreazioni procurino di fuggire 
la singolarita, la solitudine e la tristezza. 
Non si mostrino leggiere nel tratto. 

Non siano scomposte. 

Non siano ciarliere. 

Non iraconde. 

Non litigiose ed ironiche. 

Non moleste e pungenti. 

Non alzino troppo la voce, né ridano smo- 
deratamente. 


ANNO MDCCCXLVI. s. 


Tiroto VIII. 
Del silenzio. 


182. Le nostre suore entrando in silenzio, 
Si metteranno pit particolarmente alla presenza 
di Dio, gli chiederanno grazia d’ impiegare il 
silenzio secondo il fine pel quale é stato cosi 
santamente istituito, che é non solo per impe- 
dire il vano ciarlare, ma anche per togliere i 
pensieri vagabondi ed inutili, per portare a 
discorrere col divino sposo, e per prendere 
nuove forze ad oggetto di lavorare di continuo 
al suo santo servizio. 

Potranno valersi della meditazione del mat- 
tino, guardando nostro Signore in quel mistero 
in cui lo hanno meditato, e si fermeranno sovra 
alcuni punti da loro pit gustati. Per esempio 
se hanno meditato il mistero della flagellazione, 
e se il dolce ed amoroso sguardo che il beni- 
gno Salvatore gettava di tempo in tempo su 
quelli che lo flagellavano, toccd i loro cuori, 
esse devono rappresentarselo pitt volte, facendo 
questo slancio: «Oh dolce Gest! miratemi cogli 
occhi della vostra misericordia! » Oppure: « Ah 
Signore, togliete da me tutto quello che pud 
spiacere ai vostri occhi! » 

Potranno altresi stare dolcemente a pié di 
nostro Signore, come la Maddalena, ascoltando 
cid che egli dira al loro cuore, guardando la 
bonta e l amore di lui, e parlandogli di tanto 
in tanto per mezzo di slanci di cuore e d’ o- 
razioni giaculatorie, come le seguenti o simili: 

« Oh mio Dio! voi siete mio padre, riceve- 
temi fra le braccia della vostra provvidenza >. 

« Mio Dio abbiate pieta della mia miseria ». 

« Mio Signore, deh! che io non viva che 
per voi >». 

« Ah! Salvator mio, datemi l’amor vostro ». 

« Voi siete, o mio Dio, tutta la mia spe- 
ranza >. 

« Gest siatemi Gest >. 

« Salvatore dell’anima mia, quando sarod io 
tutta vostra? » 

« Oh mio Dio, fate di me secondo la vostra 
divina volonta! » 

« Signore, deh! che io non viva, se non vivo 
per voi ». 

« O mio re, quando vi vedrd io nella vostra 
gloria! » — 

« Signore, siate propizio a me povera pec- 
catrice ». 

« Ah! mio Dio, quando vi amerd io per- 
fettamente! » 

« Signore, datemi un cuore umile e man- 
sueto ». 

« Salute mia ed amor mio, o mio Dio, voi 
siete il mio tutto ». 

« O Gest, voi siete la delizia del cuor mio ». 

« Deh! Signore, ch’ io adempia tutte le vo- 
stre volonta ». 


: 495 


« Oh bonta immensa del mio Dio! » 

« Mio supremo bene, io non voglio altro 
che voi! » 

« Per bonta vostra, guardatemi dal dispia- 
cervi >. 


Alla Beatissima Vergine. 


« Mia cara madre, vi saluto e vi venero di 
tutto cuore >». 

« Madre di misericordia, pregate per me ». 

« Regina del cielo, vi raccomando I’ anima 
mia ». 

« Dolce madre mia, ottenetemi |’ amor del 
vostro figlio >. 

« Oh mia cara speranza dopo Gesu! 

« Mi getto ai piedi vostri, dolce rifugio dei 
peccatori >. 

« Fatemi sentire il vostro potere verso la 
SS. Trinita, o gloriosa Vergine! ». 


All’ Angelo Custode. 


« Angelo mio glorioso, che mi custodite, 
pregate per me >». 

« Caro mio Custode, datemi la vostra be- 
nedizione ». 

« Spirito beato, difendetemi dal nemico ». 

« Mio caro protettore, datemi una gran fe- 
delta alle vostre ispirazioni ». 

Le suore faranno altrettanto verso i santi e 
le sante a cui avranno particolar devozione, 
come §S. Anna, S. Gioacchino, S. Giuseppe, 
S. Gio. Battista, S. Giovanni Evangelista protet- 
tore delle vergini, S. Carlo Borromeo, le SS. 
Giulia e Filomena vergini e martiri, S. Francesco 
Saverio, S. Francesco di Sales, S. Giuseppe Ca- 
lasanzio, S. Martino vescovo, S. Luigi Gonzaga, 
S. Teresa, ed altri gloriosi santi e sante di cui 
sara letta la vita a tavola. 

E quando avranno qualche difficolta negli 
esercizi delle virtl, se esse mireranno qualche 
santo nella pratica di quelle che egli ha eser- 
citate, mentre era in questa vita, verranno da 
lui ammaestrate e soccorse. 


Tirotre IX: 
Dell’ andare a letto. 


183. Le suore si spoglieranno prontamente, 
e per quanto é possibile, tengano lo spirito at- 
tento al punto che sara letto per I’ orazione 
del mattino. 

Siano esattissime a custodire l’ onesta ed il 
santo pudore, e facciano attenzione di non es- 
sere vedute dalle altre né alzandosi né corican- 
dosi quando non hanno ciascuna una camera. 

Nello spogliarsi domanderanno a Dio che le 
spogli dell’ antica umanita, affinche sieno dis- 
poste a rivestirsi della nuova, 


496 

Non escano dal dormitorio o dalla cella 
senza essere vestite, eccettuata qualche urgente 
necessita, née senza avere la gran cuffia bianca 
in capo. 

Si mettano a letto in quella positura che 
prenderebbero se vedessero nostro signor Gesu 
Cristo coi propri occhi, poiché davvero egli 
le guarda in questa azione come in ogni altra. 

Stando in letto si ricordino che nostro Si- 
gnore e molti santi dormirono sulla fredda terra 
e che forse fra poco esse saranno cosi stese 
nella tomba. 

Lo ringrazino considerando quanto sieno ob- 
bligate ad amarlo e servirlo perche la dolce 
sua bonta le provvede cosi paternamente di 
tutte le loro piccole comodita, e preghino Dio 
che le assista all’ ora della morte; offriranno 
quindi il loro sonno a Dio, unendolo con quello 
che prendeva Gestt Cristo quando era sulla 
terra. 

Pregheranno la SS. Vergine, S. Anna, S. Giu- 
seppe, tutti i santi ed angeli, e particolarmente 
’Angelo Custode, di pregar Dio per loro du- 
rante il loro dormire. Finalmente prenderanno 
la loro croce, la bac eranno con umilta ed amore, 
dicendo: Jn manus tuas, Domine, commendo 
spiritum meum — Mio Dio, rimetto I anima 
mia nelle vostre mani, e mi do tutta a voi. 

Si porranno quindi la croce sul cuore, e 
piegate le braccia sul petto, pronunzieranno i 
SS. nomi di Gest, Giuseppe e Maria. 

Procurino di addormentarsi sempre con qual- 
che buon pensiero, stante che vi € un demonio 
che spia il loro sonno per infettarlo con qual- 
che cattiva immaginazione, e ve n’é pur uno 
che spia il momento in cui si risveglino, a fine 
di empire il loro spirito di mille vane ed inutili 
idee. 


Tiro.o Xx. 
Della confessione. 


184. Per prepararsi alla confessione, le suore 
si porranno in ginocchio, diranno il Veni Crea- 
tor, e dimanderanno la grazia di far bene 
quest’ azione, che é delle pit importanti per 
la salute. 

Faranno |’ esame di coscienza, come gii é 
stato detto altrove, e principalmente cerchino 
di mettersi in tale stato per questa confessione, 
come se dopo dovessero morire. 

Collocheranno per quanto potranno i loro 
peccati in ordine, ponendo prima quelli contro 
Dio, poi quelli contro le persone superiori, 
contro il prossimo, e contro se stesse, spie- 
gando brevemente cid in cui avranno peccato 
in pensieri, parole, opere ed ommissioni. Se 
Y ordinare i loro peccati le imbroglia, li dicano 
con quella successione, che la memoria sug- 
gerira, 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


Devono evitare le narrazioni, dicano solamente 
i loro peccati in poche parole, per quanto ¢ 
possibile, aggiungendo tuttavia le circostanze 
necessarie. Non si scuseranno, non accuseranno 
mai le altre, né mai diranno il nome di alcuna. 
Non devono mai andare a quel sacramento per 
abitudine, né per vaniti, ne per timore umano, 
né per iscrupolo, né storditamente, né per amor 
proprio, ma per solo motivo di andare con 
umilta ¢ semplicita, con gran dolore e santa 
confusione a confessare tutti i loro peccati ai 
piedi del ministro di Gest Cristo per riceverne 
il perdono. 

Devono presentarsi al sacerdote appunto come 
la Maddalena si presento ai piedi di Gest Cristo. 
Gli domanderanno la sua benedizione, poi di- 
ranno il Confiteor sino a mea cu'pa, indi si 
accuseranno dei loro peccati, pensando e cre- 
dendo che li accusano a Gest Cristo stesso, 
il cui spirito ed autorita risiedono nel sacer- 
dote. 

Finita la confessione de’ peccati, potranno, 
secondo il consiglio di S. Francesco di Sales, 
accusare qualche peccato della vita passata, a 
fine di rinnovare il dolore nel cuore. Poscia 
per terminare diranno queste parole: Di tutti 
questi miei peccati e degli altri da me non co- 
nosciuti dimando umiissimamente perdono a 
Dio, e ne dimando a lei, padre, la penitenza. 

Diranno mea culpa, e rinnoveranno I’ atto 
di contrizione mentre il sacerdote le assolve. 

Ascoltino umilmente la penitenza e gli av- 
visi salutari che loro da il confessore, in egual 
modo che se venissero dati da Gesu Cristo, 
stampandoseli nel cuore con gran desiderio di 
profittarne. Ma se consiglia qualche cosa con- 
traria alle regole ed agli usi della casa, lo pre- 
gheranno di scusarle perché credono non essere 
cid conforme a quanto é loro prescritto. Come 
pure se venisse loro ingiunta qualche penitenza 
straordinaria e fuori dell’ andamento della co- 
munita, diranno: « Padre mio, supplico umil- 
mente vostra reverenza di cangiarmi questa pe- 
nitenza, non potendo io adempirla ». 

Dopo l’assoluzione s’alzeranno e faranno un 
profondo inchino ritirandosi, adorando e rin- 
graziando la suprema maesta di Dio e la sua 
misericordia che loro ha perdonato per mezzo 
dell’ assoluzione del sacerdote. 

Dopo la confessione facciano al pit presto 
la penitenza colla massima devozione, e con- 
servino quanto pit potranno il dolore de’ pec- 
cati nel cuore. Non devono parlare di quel che 
loro € stato detto in confessione, eccetto che 
fosse qualche cosa di tale utilita che sembrasse 
opportuno il dirlo per istruzione ed edificazione 
degli altri, senza perd far conoscere d’ onde 
Y abbiano saputo. 

Al suono della campana per la confessione, 
si renderanno al luogo assegnato con tale esat- 
tezza che non bisogni andarle a cercare. 


ANNO MDCCCXLVI. 


Quella che si sara confessata andra diligen- 
temente a chiamare quella che segue, e le due 


o tre che vengono dopo, e cosi consecutivamente 


dall’una all’ altra. 
Virono Xi. 
Della santa comunione. 


185. Questo sagramento richiederebbe una 
cosi grande preparazione che vi é da spaven- 
tarsi al pensarvi, ma il nostro caro Gest’ ha 
tanta bonta che si contenta volentieri delle no- 
stre piccole disposizioni, purché sieno accom- 
pagnate da grande amore, umilta e purita. 

Nella vigilia della comunione faranno sempre 
qualche mortificazione che lor dia un po’ di 
pena. Fino dalla sera comincieranno a sospi- 
rare la santa comunione e si addormenteranno 
quindi in questo santo pensiero. 

Appena saranno svegliate, pregheranno fre- 
quentemente la B. Vergine e tutti i santi di 
preparare la loro anima a ricevere un cosi gran 
Dio. « Io vi desidero un milione di volte, di- 
ceva S. Bernardo, Signor Gest, oh! quando 
verrete voi dentro di me! » 

Nel mattino della s. comunione applicheranno 
una buona parte dell’ orazione per disporvisi, 
si laveranno le mani, se fa di bisogno. Evi- 
teranno ogni sorta di discorso, e si terranno 
in un dolce ed amoroso raccoglimento. 

Odano la messa pitt divotamente del solito, 
s’e possibile, e s’ occupino tutte a purificare 
l anima colla contrizione, con viva fede, e col 
considerare la suprema maesta di Gest che loro 
imprimera gran rispetto e profondissimo an- 
nientamento, accompagnato da sentimenti di 
tenero amore verso il loro caro sposo, e da 
ardente desiderio di riceverlo. 

Offriranno pure la comunione che si dispon- 
gono a fare pei medesimi fini, per cui devono 
offrire la messa, cioé per glorificare Iddio, per 
ringraziarlo dei suoi benefizi, per avere il per- 
dono dei peccati, per ottenere le grazie di cui 
abbisognano, e per rinnovare la memoria della 
passione e della morte di Gest Cristo. 

Potranno, oltre le intenzioni generali, offrirla 
per qualche intenzione particolare per se stesse, 
pei propri parenti, amici o nemici, o per le 
anime del purgatorio, e potranno altresi unire 
tutte quelle particolari intenzioni ad una co- 
munione medesima. 

Dopo inghiottita la sacratissima ostia, si 
ritireranno modestamente, facendo la genufles- 
sione nel partirsi dalla divina mensa, e procu- 
reranno di essere tutto fuoco e fiamma per quel 
Dio d’ amore, praticando 1 seguenti cinque atti 
in sua presenza. 

Lo adorino profondamente, ed invitino tutte 
le potenze del cielo e della terra, e principal- 
mente la loro anima ed il loro corpo a ren- 


Acta Grecori XVI, Vol, JIT, 


497 


dergli tutte le adorazioni che gli son dovute, 
o almeno tutte quelle che ei pud aspettare da 
si misere creature. 

Lo ringrazino con tutte le loro forze di es- 
sersi degnato di abitare in loro, ed invitino 
altresi tutte le creature a rendergli senza fine 
un milione di grazie per un benefizio cosi ine- 
stimabile. 

Lo amino quanto pil’ possono in ricono- 
scenza del suo amore, rinunzino a tutte le cose 
per amore di lui, e si consacrino senza riserva 
alla sua purissima volonta con un perfetto sa- 
crifizio di s¢, in tutto cid che a lui meglio 
piacera per il tempo e per I’ eternita. 

Gli domandino tutte le virtt. di cui hanno 
maggior bisogno, la correzione di qualche vizio 
che pit domina in loro, e tutto cid che stime- 
ranno a loro necessario per la gloria di lui. 
Pregheranno nello stesso tempo per tutte le 
necessita del mondo, segnatamente per il sommo 
Pontefice e per tutti gli ordini della Chiesa, 
pel reverendissimo vescovo e clero della diocesi, 
pel sovrano e sua reale famiglia, pei superiori 
particolari e benefattori del monistero, pei pro- 
pri parenti ed amici e nemici, per quelli che 
loro sono particolarmente raccomandati, e per 
le anime del purgatorio, ricordandosi di gua- 
dagnare quelle indulgenze che potranno, si per 
sollevare quelle, si per se stesse. 

Infine lo pregheranno istantemente di dar loro 
la sua benedizione prima di ritirarsi, e chiede- 
ranno che quella benedizione operi in loro un 
cangiamento simile a quello della consacrazione, 
nella quale il pane si cangia in lui stesso, co- 
sicché parimente esse siano affatto cangiate in lui, 
ed egli viva in loro, e conducano col divino suo 
spirito tutti i loro pensieri, parole, passioni, 
inclinazioni, opere ed intenzioni. 

Prima di finire il ringraziamento, offriranno 
a Gest Cristo tutto cid che hanno da fare e 
faranno sino all’ ultima comunione, come al- 
trettanti ringraziamenti del favore a loro com- 
partito di venire ad abitare in esse. 

Vadano poscia ad occuparsi delle loro fac- 
cende, senza pero distrarsi dalla presenza di 
Gesti Cristo. 

Imitino la SS. Vergine che portando Gest in 
seno, aveva il cuore e lo spirito sempre unito 
con lui, e non faceva cosa alcuna, fuorché se- 
condo lo spirito di lui stesso, con carita, umilta, 
pazienza, purita e tutte le virtu di lui, onde 
non era pit. dessa che viveva, ma solamente 
Gest in lei. 

Bisogna egualmente che le suore, dopo la 
santa comunione, non vivano pil, ma si veda 
Gestt solo vivere in loro, e che esse nel loro 
interno ed esterno facciano comparire la vita 
e le virtu di quel caro Salvatore. 


68 


498 
Tiroto XII. 


Digiuno e disciplina. 


186. Ancorché non vi sia regola che obblighi 
le suore a digiuno particolare, fuori di quelli 
prescritti dalla santa madre Chiesa, tuttavia le 
suore colla licenza della superiora potranno 
uniformarsi alla consuetudine pit che lodevole 
di digiunare in ogni sabato ad onore della sa- 
cratissima Vergine, e se il sabato cadesse in 
giorno festivo, potrebbero digiunare, sempre 
colla licenza della superiora, il giorno di ve- 
nerdi in onore della sacrosanta passione di Gest 
e di Maria SS. addolorata. Il che potrebbero 
ancora nel giorno avanti la loro vestizione e santa 
professione; e questi digiuni unirli in ispirito 
ai digiuni di Gest Cristo, il quale digiund in 
modo si rigoroso che ne soffri la fame, cer- 
cando cosi Je suore di soffrire nei loro corpi, 
in modo perd che la loro sanita e le loro oc- 
cupazioni lo possano permettere. Lo stesso é 
a dirsi circa il fare Ja disciplina, per il che 
ci vuole parimente la licenza della superiora. 
In questo esercizio procurino le suore d’ andar 
meditando bene il rigore della flagellazione di 
Gest Cristo, che n’ ebbe tutto il sacratissimo 
corpo piagato e livido dalle sanguinose ferite. 


Tiroto XII. 
Del capitolo delle colpe. 


187. La superiora di ciascuna casa dell’ Isti- 
tuto terra il capitolo delle colpe, come sta pre- 
scritto nelle costituzioni all’ articolo 26 delle 
regole comuni. 

188. Ogni sabato dopo la ricreazione della 
sera, tutte le suore, si professe che novizie, 
v’ interverranno indispensabilmente. Le sole am- 
malate ne saranno eccettuate. 

189. Si fara il capitolo in luogo segreto , 
dal quale non si possa udire di fuori cid che 
vi si dica. 

La superiora e le suore essendovi tutte rau- 
nate, si porranno in ginocchio, e diranno il 
Veni creator Spiritus, che la superiora inco- 
minciera, ed in fine dira I’ orazione dello Spi- 
rito Santo ; dopo cid le suore essendosi disposte 
a sedere per ordine, la superiora leggera o fara 
leggere un titolo delle costituzioni, od altro 
libro divoto atto ad istruire e correggere le 
suore intorno cid che giudichera essere in quel 
tempo pit necessario ed utile per loro corre- 
zione ed avanzamento spirituale: se mancasse 
il tempo di leggere dira soltanto cid che giu- 
dichera espediente per loro istruzione, e per 
l osservanza delle costituzioni. 

190. La superiora, terminato il discorso, dira 
sit nomen Domini benedictum, ed incontanente 
tutte le suore si metteranno in ginocchio, e la 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


prima di esse baciera la terra, poi dira le sue 
colpe accusandosi con voce intelligibile d alcuni 
de’suoi mancamenti; indi ascoltera con umilta 
stando in ginocchio, tutto cid che la superiora 
le dira per sua correzione, ed accettera la peni- 
tenza che le imporra; baciera poi la terra, e stara 
tuttavia in ginocchio finché tutte le suore ab- 
biano successivamente detto le loro colpe nello 
stesso modo. 

Quando tutte avranno dette le colpe, la su- 
periora s’alzera dalla sua seggiola dicendo Be- 
nedicamus Domino. Allora tutte le suore in- 
ginocchiate si alzeranno rispondendo Deo gra- 
tias, dopo di che usciranno dal capitolo in si- 
lenzio. 

191. Se vi saranno delle novizie si mette- 
ranno le prime in ginocchio, diranno le loro 
colpe, riceveranno gli avvisi, correzioni e pe- 
nitenze che la superiora giudichera nel Signore 
convenienti, indi essa lor dira d’ uscire dal ca- 
pitolo, il che faranno senza indugio. Le suore 
professe che saranno rimaste a sedere sino a 
quell’ istante, si metteranno in ginocchio e di- 
ranno le loro colpe come sopra. 

Le suore udiranno con grande attenzione e 
profondo rispetto tutto cid che la superiora dira 
per loro istruzione comune, e per loro corre- 
zione particolare. Non devono punto rispondere 
per contrastare Oo scusarsi, e Cosi pure non par- 
lare durante il capitolo, fuorché la superiora 
le interrogasse o desse loro il permesso di dire 
la propria ragione. 

192. Nel dire le loro colpe non si accuse- 
ranno che di mancamenti esterni, e di quelli 
in specie che si commettono contro le regole 
o generali o particolari de’ rispettivi uffizi, come 
sarebbe, per esempio, d’ aver mancato al silen- 
zio, alla modestia degli occhi, di essere stata 
negligente ad intervenire agli esercizi della co- 
munita, d’ aver detta qualche parola aspra alle 
sorelle, di non aver osservata |’ esterna compo- 
stezza nella persona, di non aver tenuto proprio 
e ben ordinato il loro uffizio. La superiora 
poi dara gli avvisi tanto in particolare che 
in generale, secondo che stimera piu conve- 
niente. 

193. Quest’ accusa che si fa nel capitolo, 
punto non impedisce che gli stessi difetti gia 
manifestati nel capitolo delle colpe non possono 
essere materia di confessione. Anzi lo devono 
essere quando specialmente non sono gia com- 
messi per semplice inavyertenza o sorpresa, ma 
per negligenza o trascuraggine volontaria. 

194. Si guardino le suore dal riguardare 
questa accusa nel capitolo come semplice for- 
malita, ma I’ accompagnino collo spirito inte- 
riore, con sentimenti d’ umilta e di compun- 
zione. Se in questo modo viene fatta, riuscira 
grata ed accettevole agli occhi di Dio, servira 
per ottenere la remissione delle medesime colpe, 
ed otterra altresi molte grazie; col medesimo 


ANNO 


spirito conviene accettare le correzioni e peni- 
tenze che ivi vengono imposte dalla superiora, 
e guardarsi, terminato il capitolo, sia dal mor- 
morare, che dal lagnarsi di quanto loro ha 
detto la superiora. 

La superiora potra imporre prudentemente 
penitenze adattate alle mancanze delle sue in- 
feriori, come a cagione d’ esempio, ingiungere 
alcune preghiere, letture o meditazioni straor- 
dinarie, il silenzio per qualche ora, baciar la 
terra, stare in ginocchio, andar prive di qualche 
ricreazione, mangiar per terra in refettorio, 
baciar i piedi alle suore, ed altre simili auste- 
rita e penitenze, che la superiora saggiamente 
_giudichera essere utili per la correzione delle 
suore. 


TiroLo XIV. 
I doveri delle novizie verso la loro maestra. 


195. Abbiano le novizie un amor sincero ed 
affettuoso verso la loro maestra, ed una confi- 
denza filiale scortata da rispetto. Le attestino 
la loro riconoscenza della sollecitudine che si 
prende per istradarle nella via della perfezione. 

196. Le novizie devono seguire con umilta 
la direzione della maestra, rendendole conto 
esatto delle loro azioni e di tutto il loro in- 
terno. Avendo a parlare in particolare, lo fa- 
ranno nello stesso modo che verra accennato 
qui appresso concernente la superiora. 

197- Quando le novizie saranno alle adu- 
nanze ove la superiora si trovera presente, non 
fara d’ uopo che s’ alzino allorché la direttrice 
oO maestra entrera od uscira, ma faranno solo 
un inchino col capo. Se tuttavia la maestra 
dovesse parlare ad alcuna di esse in qualsivo- 
glia luogo si trovino, bisogna che la novizia 
s’ alzi in piedi, cosi pure quando entrera in 
noviziato. 

198. Quando la superiora inviera una novizia 
fuori dell’ adunanza per occuparla in qualche 
faccenda o lavoro, non fa bisogno che questa 
vada dalla maestra per dimandarle la licenza, 
ma solo se fosse per un tempo notabile, le 
direbbe: « Mia maestra, la nostra madre m’ in- 
via in tal luogo ». Indi fara un inchino alla 
superiora del luogo ove sara. 

199. Tosto che si dara il segno colla cam- 
pana del silenzio o d’ altro esercizio, le novizie 
si ritireranno nel noviziato, e si metteranno pil 
particolarmente alla presenza di Dio, dimandan- 
dogli la sua grazia, a fine di cavar "frutto dagli 
insegnamenti che loro saranno dati. Sono au- 
torizzate a fare delle questioni alla maestra 
per aver maggior schiarimento delle regole e 
costituzioni. 

200. Quando la maestra avra terminato di 
leggere o spiegar loro un articolo della regola 
del direttorio o del catechismo, se ne staranno 


MDCCCXLVI, 


wed) 


in silenzio, occupandosi in cid che sara stato 
loro indicato. 

201. Non usciranno in verun modo dal no- 
viziato senza licenza della maestra, o di quella 
ch’ essa avr’ nominata assistente, e nell’ u- 
scire, l’ avvertano del luogo ove hanno d’ an- 
dare. 

202. Le novizie professe non sono tenute a 
stare nel noviziato, se non quando si praticano 
gli esercizi di pieta. S’ indirizzeranno alla mae- 
stra in tutte le loro necessita, fuorche quando 
sono in presenza della superiora. Renderanno 
il loro conto ogni mese alla maestra. 

203. Tutte le suore che sono sotto la dire- 
zione della maestra delle novizie le presteranno 
semplicissima ubbidienza in tutto cid che essa 
comandera senza replicare, né scusarsi, e non 
parleranno in verun modo di cid che si pra- 
tica nel noviziato. 

204. Le novizie non tralascieranno mai di 
far quel dovere o lavoro a cui sono tenute nel 
noviziato, fuorche quando la maestra_ parlera 
a tutte in comune, cioé il mercoledi mattina 
dopo che avranno dette le loro colpe. Esse 
devono secondo il significato del loro nome di 
novizie tenersi per le minime ed ultime di tutte, 
ed essere per conseguenza assai umili e servi- 
zievoli, rispettando ognuna con segnalata som- 
missione. 


Tiroto XV. 
I doveri delle suore verso la superiora. 


205. Le suore avranno sommo rispetto verso 
la superiora, considerando Dio in essa, I’ ono- 
reranno, e stimeranno qual organo dello Spirito 
Santo, e percid quando le manifesteranno il 
loro interno, si metteranno in ginocchio umi- 
liandosi non solo col corpo, ma eziandio collo 
spirito, e riceveranno i suoi avvisi, ammoni- 
zioni e correzioni, come se loro venissero dati 
dalla bocca stessa di Dio. Se poi la superiora 
ingiungesse loro di sedere, lo faranno sempli- 
cemente. 

206. Se per caso la superiora fosse costretta 
a mortificare qualche suora, questa tosto s’in- 
ginocchiera, stando con occhi dimessi e le mani 
giunte, sintanto che la superiora abbia cessato 
di parlarle. Quindi baciera la terra, e se la 
superiora vi é ancora, le fara un profondo in- 
chino rialzandosi. E certamente cosa utilissima 
il ricevere in questa foggia le mortificazioni ed 
umiliazioni come rimedii convenevoli e neces- 
sarii alle loro spirituali malattie. Pensino le 
suore di essere quali fanciullette a cui la buona 
e caritatevole madre da I’ assenzio e I aloe, 
droghe ambedue amarissime, |’ una per difen- 
dere dai vermi, I’ altra per meglio dissetarle, 
e cosi assuefarle a nutrimenti sodi. Pertanto 
guardinsi di credere, quando si fara loro una 


500 


correzione, o verrd lor dato un avvertimento, 
che cid si faccia per passione e cattiva volonta. 
Ma all’ incontro sieno certe che questo proce- 
dere @ una vera dimostrazione dell’ amore e 
desiderio che si ha di vederle perseverare nella 
vocazione, ed arrivare alla pit alta perfezione. 

207. Dovunque si trovino le suore, se ve- 
nisse la superiora a passare vicino a loro, s’al- 
zeranno e faranno un profondo inchino, eccetto 
che fossero in preghiera, in chiesa od altrove. 

TitoLo XVI. 
Cerimoniale della vestizione. 

208. Questa cerimonia si fa nell’ oratorio 
dal vescovo o suo delegato. L’ altare debb’ es- 
sere ornato sin dalla sera della vigilia siccome 
nei giorni di feste grand. 

Le aspiranti in veste secolare, ma modestis- 
sima, e secondo la loro condizione, vengono 
introdotte nell’ oratorio dalla maestra delle 
novizie, 

Due ceste sono collocate a pie’ dell’ altare. 
In una sono gli abiti della religione, nell’ altra 
la cuffia e la croce. 

La maestra delle novizie dice al superiore 
presentandogli le aspiranti: 

« Mio illustrissimo e reverendissimo padre 
(o mio reverendo padre, se la vestizione la 
fa il delegato del vescovo) vengo a presentarle 
queste aspiranti, le quali desiderano prendere 
il santo abito dell’ Istituto di S. Anna della 
Provvidenza; si degni di consentirvi, e di be- 
nedire il loro ingresso nell’ Istituto, affinché Dio 
faccia loro la grazia di perseverarvi, e di cre- 
scervi di virtu in virtu sino al giorno della ri- 
compensa immortale ». 

Il superiore volgendosi alla superiora: 

« Mia reverenda madre e cara figlia in Gest 
Cristo, crede ella che queste aspiranti sieno 
degne d’ entrare in detto Istituto? » 

La superiora risponde: 

« Il voto della madre maestra me ne fa certa, 
e la conoscenza che ho di queste aspiranti me 
lo conferma ». 

Il superiore volgendosi alle aspiranti che 
stanno in piedi innanzi a lui: 

« Mie care figlie, sapete voi che lo stato al 
quale aspirate porta seco la pratica dei consigli 
evangelici, e che non gli si pud essere fedele, 
se non abbandonando tutto per conformarsi al- 
Y esempio di Gest Cristo nella istruzione, e 
nelle opere di carit’; se non rinunciando a sé 
ed alla propria volonta per obbedire ai supe- 
riori? » 

Ciascuna aspirante risponde per ordine di 
eta: 

« Lo so, e persevero nel mio proposito >». 

Il superiore: 

« Vi sia fatto, mie care figlie, secondo le 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


vostre sante risoluzioni, secondo il voto della 
vostra madre maestra, I’ attestato della reverenda 
madre superiora, 1’ autorizzazione dei vostri 
parenti, e la vostra volonta; vi ammetto in 
nome di monsignor vescovo a prendere I’ abito 
di sorella, e ad entrare nella Congregazione 
delle suore di S. Anna della Provvidenza. De- 
gnisi lo Spirito Santo, che invochiamo per voi, 
di benedire e santificare il vostro ingresso in 
questa Congregazione, ora e per sempre. Cosi 
sia ». 

Il superiore intuona il Veni Creator in gi- 
nocchio in mezzo all’ altare, e le suore contt- 
nuano cantando a due cori. 

Dopo I’ inno el orazione il superiore ascende 
all’ altare, e va dalla parte dell’ epistola per 
benedire gli abiti. 

Le postulanti si alzano, e cosi pure gli as- 
sistentt. 


Benedizione degli abiti. 


D. Adiutorium nostrum in nomine Domini. 
R. Qui fecit coelum et terram. 

D. Domine exaudi orationem meam. 

R. Et clamor meus ad te veniat. 

D. Dominus vobiscum. 

R. Et cum spiritu tuo. 


Oremus. 


Deus omnipotens et maxime iustorum remu- 
nerator, qui vestimentum salutis et indumen- 
tum iucunditatis aeternae tuis fidelibus promi- 
sisti, clementiam tuam suppliciter exoramus, ut 
haec indumenta humilitatem cordis et contem- 
ptum mundi significantia benefdicas, et quas 
venerandae vestibus Congregationis tuae Divinae 
Providentiae temporaliter induis, beata facias 
immortalitate vestiri. Per Dominum etc. in uni- 
tate elusdem etc. 

R. Amen. 


Oremus. 


Domine Deus summe, clemens et misericors, 
bonarum virtutum dator, et omnium_ benedi- 
ctionum largus infusor, te obnixis precibus de- 
precamur, ut has vestes beneydicere et sancti}- 
ficare digneris, quas famulae tuae induere vo- 
lunt, ut inter reliquas foeminas se tibi cogno- 
scant dicatas. Per Christum Dominum no- 
strum. 

R. Amen. 


Oremus. 


Exaudi, omnipotens Deus, preces nostras, et 
has vestes quas famulae tuae exposcunt uber- 
rima benedictione perfunde, sicuti perfudisti 
vestes omnium religiosarum tibi per omnia 
placentium, ita eas benetdicere et sancti}ficare 
digneris, ac praesta, clementissime Pater, ut 
supradictis famulabus tuis sint hae vestes sa- 
lutis profectio, initium sanctitatis, contra omnia 


tela inimici robusta defensio, ut centesimi mu- 
neris opulentia, perseverante continentia diten- 
tur. Per Christam Dominum nostrum. 

R. Amen. 


Benedizione del soggolo e della cuffia. 


D. Dominus vobiscum. 
R. Et cum spiritu tuo. 


Oremus. 


Suppliciter te, Domine, rogamus, ut super 
has vestes ancillarum tuarum capitibus impo- 
nendas, benedictio tua benigna descendat, et sint 
hae vestes benedictae, consecratae, immaculatae 
et sanctae. Per Christum Dominum nostrum. 


Oremus. 


Caput omnium fidelium, Deus et totius cor- 
poris Salvator, haec operimenta velaminum, 
quae famulae tuae propter tuum tuaeque geni- 
tricis Beatissimae Virginis Mariae amorem, suis 
capitibus sunt impositurae, dextera tua sancti}- 
fica, ut hoc quod per illa mystice datur intel- 
ligi, tua semper custodia , corporeque pariter 
et animo incontaminatis servent, et quando 
ad perpetuam sanctorum remunerationem ve- 
nerint, cum prudentibus et ipsae virginibus 
praeparatae, te perducente, ad sempiternas fe- 
licitatis nuptias introire mereantur. Qui vivis 
et regnas Deus per omnia saecula saeculorum. 
Amen. 

Dopo tali orazioni il funzionante asperge 
le vesti, il soggolo e la cuffia di acqua be- 
nedetta, ed incensa queste cose in segno di 
croce. Poi siede, si copre, e dice nel presen- 
tare loro gli abiti: 

Ricevete, carissime figlie, con questo religioso 
vestimento il caratcere di vere suore di S. Anna 
della Provvidenza; andate, ed abbandonate di 
buon cuore i principii e le divise del mondo. 
Vestitevi esteriormente di questi abiti che non 
respirano se non |’ umilta di Gesu Cristo, e 


siate interiormente vestite dello spirito di questo 


divin Salvatore. 

Le novizie fanno una profonda riverenza 
e seguono la loro maestra nell interno della 
casa per vestire il nuovo sant’ abito. . 

Durante tutto il tempo che le novizie si 
stanno vestendo, le suore cantano cose ana- 
loghe alla cerimonia. 

Le novizie vengono condotte dalla maestra 
a pie’ dell’ altare a due a due, e nel mentre 
si canta il Veni, sponsa etc., e terminato, il 
superiore da a ciascuna una candela accesa, 
e lor volge queste parole: 

Ricevete, mie care figlie (e qui loro s’ im- 
pone il nuovo nome di religione) il lume cor- 
porale in segno del lume spirituale, con cui 
supplichiamo il Signore d’ illuminarvi, affinche 
colla grazia dello Spirito Santo possiate essere 


ANNO MDCCCXLVI. 


501 


per mezzo delle vostre virtt il lume delle anime, 
a cui darete educazione; e dopo avere colla 
vostra vocazione glorificato Gest Cristo e la sua 
Chiesa, siate voi stesse glorificate dal Padre, 
dal Figlio e dallo Spirito Santo in tutti i secoli 
de’ secoli. Cosi sia. 

Dopo la distribuzione delle candele il supe- 
riore ascende all’ altare ch’ ei bacia, poi dice: 

D. Dominus vobiscum. 

R. Et cum spiritu tuo. 


Oremus. 


Domine Iesu Christe, lumen mundi et splen- 
dor gloriae Dei Patris omnipotentis, illumina 
faciem tuam speciosissimam super has famulas 
tuas, ut lumine vultus tui illustratae, et ignis 
amoris tui accensae, quae tibi placita cogno- 
scant, et eadem sine fine perficiant. Qui vivis 
et regnas Deus per omnia saecula saeculorum. 

R. Amen. 


Benedizione della croce. 


D. Dominus vobiscum. 
R. Et cum spiritu tuo. 


Oremus. 


Rogamus te, sancte Pater omnipotens aeterne 
Deus, ut digneris benetdicere illa signa tuae 
sanctae crucis, ut sint potestatibus tenebrarum 
in terrorem, et sororibus Divinae Providentiae 
et S. Annae in salutem, in solamen ac tutelam 
adversus omnia mundi pericula. Per Christum 
Dominum nostrum. 

R. Amen. 

Il superiore getta acqua benedetta sulle 
croci, e le incensa. Ne mette una fra le mani 
di ciascuna, e dice: 

Ricevete, carissime figlie, la croce della Con- 
gregazione delle suore di S. Anna della Prov- 
videnza, quale amabilissima catena, e sicuris- 
simo riparo contro tutte le insidie del nemico, 
affinche essendo crocifisse al mondo, possiate 
sotto il giogo della vera obbedienza, in com- 
pagnia di tutti i santi, e non formando con 
tutte le vostre sorelle che un solo spirito ed un 
solo cuore, trionfare per sempre con N.S.G.C., 
il quale col Padre e collo Spirito Santo vive 
e regna in tutti i secoli de’ secoli. 

Allorché tutte le suore hanno ricevuto la 
croce, la superiora e la maestra delle novizie 
la sospendono loro al collo. 

Appena finita la parlata del superiore, il 
coro canta tre strofe del Vexilla regis, cioé 
la prima e le due ultime; nella penultima si 
dice: O crux ave, spes unica in hac triumphi 
gloria etc. 

Dopo Tl’ inno il superiore s’ alza e volto al- 
l’ altare dice: 

D. Dominus vobiscum. 

R. Et cum spiritu tuo. 


502 


Oremus. 


Respice quaesumus, Domine, super has fa- 
mulas tuas, pro quibus Dominus noster Iesus 
Christus non dubitavit manibus tradi nocentium, 
et crucis subire tormentum, Qui tecum vivit et 
regnat etc. 

R. Amen. 

Il celebrante detto I’ Oremus siede di bel 
nuovo, e dice: 

Carissime figlie, il Signore ha cominciato in 
voi la sua si buona e sant’ opera, pregate di 
cuore ch’ egli la perfezioni con accrescere sempre 
pit in voi I’ abbondanza della sua grazia, e 
cid faccia ad onore della Beatissima Vergine 
Maria sua madre, che voi sotto il mesto titolo 
di Addolorata onorate specialmente qual madre 
pietosa, e sotto i cui auspicii riceveste oggi 
Y onore e la grazia di potervi vestire di questo 
sant’ abito nero, esprimente |’ acerbita e la me- 
stizia dei suoi santi ed inesprimibili dolori; 
mentre io (come delegato dall’ illmo e remo 
monsignor vescovo di questa diocesi) vi do la 
pace e vi benetdico nel nome del Padre, del 
Figliuolo e dello Spirito Santo. Cosi sia. 

Si recitano le litanie dei santi. Dopo detto 
ut omnibus fidelibus defunctis requiem aeter- 
nam donare digneris, e dopo che il coro ha 
risposto te rogamus audi nos, 7 superiore 
s’ alza, e volto alle postulanti che si tengono 
profondamente inchinate, le benedice a cia- 
scuna delle tre supplicazioni seguenti, che 
egli canta o recita sul medesimo tono che i 
cantori: 

¥. Ut has praesentes ancillas eligere et benet 
dicere digneris, 

RB. Te rogamus audi nos. 

wv. Ut has praesentes ancillas eligere et bene 
dicere digneris, 

RB. Te rogamus audi nos. 

v. Ut has praesentes ancillas eligere et bene} 
dicere digneris, 

R. Te rogamus audi nos. 

Il superiore s’ inginocchia e termina le li- 
tanie dicendo: 

Ut nos exaudire digneris. 

Il coro: Te rogamus audi nos Fili Dei etc. 


Trroto XVII. 
Della professione. Preparazione remota. 


209. La novizia si sara disposta col fare dal 
canto suo quanto le incombe, prima di pre- 
sentarsi a pie’ dell’ altare per offerire a Dio il 
sagrifizio di tutta se medesima, vale a dire avra 
fatti gli spirituali esercizi di otto o dieci giorni. 
Purificata la sua coscienza in quel tempo per 
mezzo di una straordinaria confessione, col- 
l assenso perd del suo direttore spirituale, 
aperto interamente il suo cuore colla madre 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


superiora, e colla sua maestra, e manifestate 
loro le sue disposizioni presenti, e risoluzioni 
per Il’ avvenire, la vigilia dira la sua colpa in 
presenza di tutta la comunita, le dimandera 
perdono di tutte le male edificazioni che puo 
averle dato nel tempo del suo noviziato. F1- 
nalmente la ringraziera della carita usatale non 
ostante i suoi difetti, coll’averla ammessa nel 
numero de’ suoi membri, per mezzo della santa 
professione, ove spera, mediante la grazia di 
Dio e l’ aiuto delle loro preghiere, corrispon- 
dere ad un tanto fayore. 

210. Se le sue forze fisiche, non che la su- 
periora lo permettono, digiunera la vigilia, la 
quale passera nel massimo raccoglimento in- 
terno ed esterno. 


Preparazione prossima. 


211. La comunita si disporra anche, accio 
la funzione si eseguisca col maggior decoro e 
divozione; si fara quella stessa mattina della 
professione, come pure della vestizione la S. Co- 
munione per le nuove spose di Gest Cristo ; 
tutte le suore pregheranno per esse, accid Dio si 
degni corroborare i loro buoni e santi propositi. 

212. L’altare sara ornato come si é detto 
per la vestizione; si porranno sull’ altare in 
cornu epistolae altrettante medaglie di S. Anna, 
quante saranno le novizie che hanno da fare 
i santi voti; terrassi parimenti |’ acqua santa 
e l’ aspersorio per benedirle, il turibolo coll’ in- 
censo per quindi incensarle prima di darle alle 
alle neoprofesse; vi saranno anche preparate 
sul tavolino che deve trovarsi disposto dalla 
parte dell’ epistola, altrettante torchie e corone 
di fiori che si daranno dal-prelato ad ognuna 
delle novelle professe. 

Sulla predella dell’ altare vi sara una seggiola 
pel prelato. 

Se vi € il discorso si disporranno dirimpetto 
al sacro pergamo altrettante seggiole, quanti 
saranno gli ecclesiastici che accompagnino il 
prelato nella funzione, e saran disposti dalla 
sagrestana sulla panca della sagrestia gli abiti 
sacerdotali adattati alla funzione, e quanto fa 
di bisogno per la benedizione del SS. Sacramento: 
avvertasi di rimettere nelle mani del prelato il 
cerimoniale della professione, e darglielo per 
tempo. 

Finalmente si dda dalla sagrestana il segno 
con la campana a tutta la comunita, accio si 
raduni nella chiesa, quindi si accenderanno 
sei candele all’ altar maggiore come per la ve- 
stizione. 


Cerimoniale della professione. 


213. La novizia, o se pit d’ una, tutte as- 
steme presentandosi avanti I altare, e fatta 


riverente genuflessione al SS. Sacramento s’in- 
ginocchiano. 


ANNO MDCCCXLVI. 


La madre superiora perd e la maestra delle 
novizie stanno in piedi. 

Il prelato seduto all’altare nella parte del- 
l epistola dice: 

D. Che domandate o figlie? 

R. Io domando per amor di Dio, ed alla 
carita delle sorelle, di potermi consacrare al 
servizio di Dio e del prossimo per mezzo dei 
santi voti semplici di tre in tre anni, come ora 
si professano in questo santo Istituto. 

D. Mie dilettissime figlie, avete poi ben 
pensato alle obbligazioni di cui voi vi incari- 
cate facendo professione in questo santo Isti- 
tuto delle suore di S. Anna della Provvidenza? 

R. Vi pensai ben seriamente, ed avendone 
fatta la prova nel tempo del noviziato, benché 
grande sia la mia debolezza, tuttavia colla gra- 
zia di N. S. G. C. ho buona volonta e spero 
di soddisfarvi. 

Il prelato dice: 

Se tale, o figlie, si é la vostra risoluzione, 
a voi tocca pregar bene di cuore lo Spirito 
Santo, affinché coll’ abbondanza delle sue grazie 
discenda sopra di voi, e col dono della sua 
santa fortezza vi confermi per tutta la vita 
nella santa volonta di operare il bene, e che 
distaccandovi perfettamente dai vostri piu cari 
parenti, altro fine voi pit’ non abbiate che il 
dolcissimo e puro amore di Gest Cristo, ed 
altro mai non cerchiate che la vita eterna. Ed 
anche voi, o venerande suore, unite le fervide 
vostre orazioni alle nostre, onde mentre voi 
mostrate disposizioni favorevoli da accettare 
queste novizie come vostre sorelle in questo 
santo Istituto, lo Spirito Santo diffonda 1 suoi 
lumi sovra di esse, affinché possano conoscere 
tutte le gravi obbligazioni a cui le astringe lo 
spirito della loro vocazione, ed accese nel cuore 
dal fuoco del santo divino amore possano di- 
ventare, mediante l’ esattissima osservanza dei 
loro santi voti e della santa regola, fervide ed 
amantissime spose di Gesti Cristo, coll’ essere 
perfette religiose. 

Il prelato s’ inginocchia avanti I altare, e 
s’ intuona il Veni Creator. 

D. Emitte spiritum tuum et creabuntur. 

R. Et renoyabis faciem terrae. 


Oremus. 


Deus qui corda fidelium Sancti Spiritus il- 
lustratione docuisti, da nobis in eodem Spiritu 
recta sapere, et de eius semper consolatione 
gaudere, 

Largire nobis, quaesumus Domine, spiritum 
cogitandi quae recta sunt, propitius et agendi: 
ut qui sine te esse non possumus, secundum 
te vivere valeamus. Per Christum Dominum 
nostrum. 

R. Amen. 


503 


Il prelato seduto all’ altare in cornu epi- 
stolae dice: 

Alzatevi o figlie, ed ascoltate: voi doman- 
dando nel giorno d’ oggi di fare la vostra santa 
professione fra queste venerande suore di S. Anna 
della Provvidenza, il cui santo Istituto é desti- 
nato principalmente per I’ istruzione religiosa 
della infanzia, e massime del ceto dei poveri, 
dovete ricordarvi di quei precetti che diede 
N. S. G. C. a riguardo dei ragazzi, e che v’ in- 
combe sacro dovere di mettere in pratica, come 
sta registrato nel vangelo di S. Matteo cap. 18. 
Gest insegnando chi avra maggior gloria in 
cielo, avendo chiamato a sé un fanciullo e po- 
stolo in mezzo ai suoi discepoli che lo circon- 
davano, disse: In verita io vi dico, che se voi 
non diventerete modesti, umili e semplici come 
sono i fanciulli, voi non entrerete nel regno 
de’ cieli; ma colui che si umiliera nell’ animo 
e nell’ affetto come questo fanciullo, é quello 
che € maggiore nel regno de’ cieli, e chi ne 
prendera cura usera benevolenza a me stesso ; 
ma colui il quale dara scandalo ad uno di 
questi ragazzi, sarebbe pitt espediente che si 
attaccasse al collo una pietra la pil pesante, 
ed andasse a gettarsi nel piu profondo del mare. 
Ora vedendo da queste parole del nostro divin 
Salvatore quali obbligazioni vi saranno addos- 
sate in forza della santa professione, o dilet- 
tissime figlie, che bramate di fare in questo 
pio Istituto? Ve lo dird io: tocchera a voi di 
farvi un sacro dovere d’allevare ed istruire con 
cristiana ed eroica pazienza Il’ infanzia, com- 
messa alla vostra cura, di darle un’ educazione 
la piu religiosa, accurata e diligente, d’ impri- 
mere nei teneri loro cuori i misteri e le mas- 
sime della nostra cattolica fede, e qual sia l’ ob- 
bedienza, che essi debbono ai loro genitori, ai 
legittimi loro sovrani, e massimamente al Som- 
mo Romano Pontefice, formare insomma i te- 
neri loro cuori alla nostra santa religione ed 
ai buoni costumi, e prenderne la pit attenta 
cura e sollecitudine, e quale madre la pit af- 
fettuosa loro professare e portare la pil grande 
benevolenza; tocchera a voi il rientrare in voi 
stesse, e ritornare alla bella semplicita dei ra- 
gazzi, poiché la semplicita unita con la pru- 
denza si é¢ quella che forma, dice S. Giovanni 
Crisostomo, I’ apice e la sostanza della filosofia 
cristiana, ed ¢ quella che costituisce una vita 
angelica. Tocchera a voi I’ unire insieme la 
semplicita della colomba colla prudenza del 
serpente, e come i piccoli ragazzi, per la loro 
eta vanno esenti da ogni arroganza, dal furore 
della vana gloria, dalla insensatezza dell’ odio 
detestabile, dallo spirito di contesa, ed uniscono 
la semplicita all’ umilta; cosi tocchera a voi 
Y essere umili e semplici nello stesso tempo se 
bramerete aver maggior gloria in cielo. Riflet- 
tete ancora, o dilettissime figlie in Gest Cristo, 
che entrando yoi in questo santo Istituto come 


504 


in luogo ed arca di sicurezza per ivi conse- 
crarvi al servizio del vostro celeste sposo, per 
cosi operare e meglio assicurarvi l’ eterna vostra 
salute, dovete in esso cercare continuamente la 
maggior gloria di Dio, ma attendere ancora 
alle opere di carita verso il prossimo, per I’ e- 
sercizio delle quali potendo trovarvi esposte ai 
pericoli del mondo insidiatore e perfido, e la 
vostra condotta essere soggetta alle maligne os- 
servazioni, alle calunnie e punture le pill ve- 
lenose delle lingue mordaci degli empii, dovete 
essere circondate dalla pit rigida mortificazione 
dei vostri sensi, e dotate di una virtt non co- 
mune, e superiore in certo modo alla virtu 
delle religiose claustrali, che vivono affatto se- 
parate dal mondo, 

Dunque la virttii interna della vostra purita 
e verginale candore deve essere tale, che tra- 
sparendo nell’ esterno, e negli occhi, e nelle 
parole, e nel vostro dignitoso contegno e por- 


tamento, sia l’ angelica vostra modestia di onore.| 


al vostro santo Istituto, e di santa edificazione 
al pubblico. Modestia vestra, dirovvi con 
S. Paolo ai Filippensi c. 4, modestia vestra 
nota sit omnibus hominibus. Per la vostra dol- 
cezza, sofferente mansuetudine, ardente carita 
ed ilare giocondita d’animo, ed ogni altra virtu, 
mostratevi qual vaso ricolmo e sovrabbondante 
di virtu e di sante azioni, cosicché in ogni vo- 
stro passo spandendo ovunque soavita e buon 
odore di Gest Cristo, il vostro buon esempio 
risplendendo agli occhi delle popolazioni, fra 
le quali voi vi troverete in forza della virtu e 
del voto di santa obbedienza, tutti sieno co- 
stretti di conoscere |’ utilita del vostro santo 
Istituto, e cosi darne gloria al Padre, al Figlio 
ed allo Spirito Santo. Cosi sia. 

D. Ora che avete udito, o figlie, tutti i do- 
veri dello stato religioso e del sacro Istituto, 
che si deve abbracciare, siete ancora voi dispo- 
ste a perseverare nella domanda e nel propo- 
sito di fare i santi voti di castita, poverta ed 
ubbidienza ? 

R. Si tale & la mia risoluzione. 

Il prelato dice alla superiora ed alle suore: 

D. Voi avete udito o venerande suore, la 
domanda e la replicata istanza che hanno fatto 
queste sorelle novizie. Accordate voi il vostro 
assenso anche per parte di questa santa co- 
munita ? 

La madre superiora: 

R. Le nostre sorelle accordano ben volentieri, 
che colla grazia di Dio elleno abbiano la for- 
tuna di vivere e morire in questa santa comu- 
nita, e che intanto a questo fine elleno facciano 
pure i santi voti e la santa professione secondo 
la regola del nostro santo Istituto. 

‘Il prelato dice: 

Sia ringraziato Iddio: ecco al fine compiti 
i vostri santi desiderii: vi sia concessa la gra- 
aia come voi I’ avete domandata al Signore: 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


date in questo momento un perseverante ed 
ultimo addio al mondo, e con la vostra lam- 
pada ornata coll’ olio delle buone opere, ed 
accesa dal fuoco del santo divino amore, an- 
date incontro al vostro celeste sposo: ecco, egli 
a voi gia s’avvicina, sfogate pure i vostri pit 
casti e santi affetti, unitevi pure al coro di 
altre vergini spose di Gest, vostre sorelle, e 
colla gran martire S. Agnese intuonate: Ecce 
venio. 

Le suore cantano in coro: 

Ecce venio ad te, quem amavi, quem quae- 
sivi, quem semper optavi. 

Il prelato dice: 

Avvicinatevi o dilettissime figlie, ecco il mo- 
mento felice delle vostre nozze spirituali, e della 
vostra santa professione. 

Quindi ciascuna novizia assistita dalla ma- 
dre superiora o dalla maestra delle novizie, 
(0 altre due suore deputate dalla superiora, 
quando I’ una o I altra fossero impedite) in- 
ginocchiata sul primo gradino dell altare, e 
ai piedi del prelato fa la sua professione con 
queste precise parole: 

Io suor N. N. fo voto e prometto a Dio on- 
nipotente, alla B. V. Maria, a S. Anna, ed alla 
presenza vostra, r. padre, di vivere pel corso 
di tre anni in obbedienza, castita e poverta 
sotto la regola e costituzione approvate dalla 
S. Sede Cattolica, Apostolica, Romana. 

Il prelato dice: 

Ed io, se con perseveranza voi osserverete 
queste cose, vi prometto la vita eterna. 

Il coro delle religiose, a nome delle nuove 
professe che intuonano, canta: 

Ecce quod concupivi iam video: quod spe- 
raviiam teneo: ipsi sum iuneta in coelis, quem 
in terris posita, tota devotione dilexi. 

Il prelato dice: 

D. Venite o spose di Cristo, ricevete la co- 
rona che il Signore vi ha preparata in eterno. 

Ognuna delle nuove professe ad una ad una 
risponde: 

R. Ecco I’ ancella del Signore, sia fatto a 
me secondo la vostra parola. 

Ognuna delle nuove professe si ferma in 
piedi a due o tre passi dal prelato, e poi ad 
una ad una inginocchiandosi a’ suoi piedi, il 
prelato mette una corona di fiori sul capo di 
ciascuna e dice: 

Il signore vi orni come spose. 

E le nuove professe ad una ad una rispon- 
dono mentre il prelato lor mette la corona 
sul capo: 

Benedici o anima mia, il Signore, che m’in- 
corona nella sua misericordia, ed appaga coi 
suoi beni il mio desiderio. 

Il coro delle religiose intuona I antifona: 

Veni sponsa Christi, accipe coronam, quam 
tibi Dominus praeparavit in aeternum. 


ANNO 


Poscia il prelato benedice la medaglia o 
medaglie di S. Anna, e dice: 

D. Adiutorium nostrum in nomine Domini. 

R. Qui fecit coelum et terram. 

D. Dominus vobiscum. 

R. Et cum spiritu tuo, 


Oremus. 


Omnipotens sempiterne Deus, qui sanctorum 
tuorum imagines sculpi non reprobas, ut quo- 
ties illas eels corporis intuemur, toties eorum 
actus et sanctitatem ad imitandum memoriae 
oculis meditemur, hanc quaesumus imaginem 
sculptam in honorem et memoriam beatae An- 
nae, matris beatissimae Virginis Mariae adopta- 
tam bene+ydicere et sancti} ficare digneris, et 
praesta ut quicumque coram illa beatam An- 
nam matrem beatissimae Virginis suppliciter 
colere et honorare studuerit, illius meritis et 
obtentu, a te gratiam in praesenti, et aeternam 
gloriam obtineat in futuro. Per eumdem Chri- 
stum Dominum nostrum. 

Aspergatur aqua benedicta. 

Poscia il prelato distribuisce la medaglia e 
dice: 

In questa scolpita e benedetta immagine della 
gloriosa S. Anna vostra matrona, ricevete, o 
dilettissime figlie in Gest Cristo, il sospirato 
distintivo della vostra santa professione, ora 
fatta in questo pio Istituto, e portandola divo- 
tamente per tutta la vita, imparate da si gran 
Santa vostra madre a crescere ogni giorno nel- 
VP umilta, nella prudenza, nella castita, nella 
pazienza, nell’amor di Dio, e in tutte le virtt 
della pit alta perfezione religiosa, come S. Anna 
ebbe un continuo stimolo a crescere ogni giorno 
di virtt in virti le pit perfette, avendo sotto 
gli occhi |’ eccelsa santita che appariva in tutte 
le azioni, in tutte le parole, in tutti gli affetti 
e movimenti della sua benedetta e gloriosa figlia 
Maria Vergine SS. E dalla grandissima e ri- 
spettosa cura e diligenza ch’ ella ebbe nelv’ al- 
_levare si gran figlia piena di grazia, che fu poi 
madre dell’ eterno Verbo, imparate ancor voi 
a pregarla ben di cuore, onde colla di lei in- 
tercessione in paradiso, vi ottenga da Dio, che 
colla vostra piu accurata diligenza possiate cri- 
stianamente allevare I’ infanzia a voi commessa 
nelle scuole e praticare la carita verso de’ po- 
veri, onde mediante |’ aiuto di Dio, colla luce 
delle vostre virt, tutti e tutte possano pol me- 
ritarsi di diventare ed essere veri figli di Gest 
e di Maria. 

Il prelato intuona: 

D. Ora pro nobis beata Anna. 

R. Ut digni efficiamur promissionibus Christi. 

D. Dominus vobiscum. 

R. Et cum spiritu tuo. 


Acra Grecori XVI. Vol. III. 


MDCCCXLVI,. 


505 


Oremus. 


Deus, qui beatae Annae gratiam conferre 
dignatus es, ut Genitricis Filii tui mater etfici 
mereretur, concede propitius, ut cuius solemnia 
celebramus (se non é il giorno della festa si 
dice commemorationem) eius apud te patro- 
ciniis adiuvemur. Per Christum Dominum no- 
strum, 

Qui le religiose intuonano la seguente an- 
tifona: 

Ipsi sum desponsata, cui angeli serviunt, 
cuius pulchritudinem sol et luna mirantur, ipsi 
me tota devotione committo. 

Il prelato s’ alzera, e dira avanti I altare 
l orazione seguente: 

D. Salvas fac ancillas tuas. 

R. Deus meus sperantes in te. 

D. Domine exaudi orationem meam. 

R. Et clamor meus ad te veniat. 

D. Dominus vobiscum. 

R. Et cum spiritu tuo. 

"=e 


Oremus. 


Omnipotens sempiterne Deus, qui humanae 
fragilitatis infirmitatem agnoscis, respice quae- 
sumus, super has famulas tuas, et larga tuae 
bene}dictionis abundantia imbecillitatem earum 
corrobora : ut promissa nunc vota, quae prae- 
veniendo aspirasti, per auxilium gratiae tuae, 
sancte et religiose vivendo valeant vigilanter 
observare, et observando ad vitam pervenire 
sempiternam. Per Christum Dominum nostrum. 

Amen. 

Il prelato seduto sulla seggiola da una can- 
dela accesa alle nuove professe dicendo: 

Risplenda la luce delle vostre azioni e del 
vostro buon esempio in faccia al mondo, af- 
finché tutti dieno gloria a Dio onnipotente. 

Ora andate in pace, mie dilettissime figlie, 
ed il sommo Iddio vi faccia la grazia di pro- 
durre gli effetti delle vostre sante risoluzioni, 
e la SS. Vergine addolorata in un colla sua 
madre la gloriosa S. Anna si degnino di pren- 
dervi nel numero delle lor figlie, ed ottenervi 
che Dio dalla celeste Sionne vi benedica in tutti 
i giorni della vostra vita. 

Indi loro da la santa benedizione con queste 
parole: 

Virtus perseverantiae et pax omnipotentis Dei 
Patris, et Filii, et Spiritus Sancti descendat 
super vos et maneat semper. 

Il coro delle religiose canta: Oh quam bo- 
num, et quam iucundum habitare sorores in 
unum. 

Indi finita l antifona il coro canta il sal- 
mo 121 Laetatus sum, quindi si ripete I anti- 
fona Oh quam. JI prelato allora intuona il 
Te Deum, finito il quale si dara la benedi- 
zione col SS. Sacramento. 


64 


2 


506 


Dopo la benedizione del SS. Sacramento le 
novelle professe vanno ad abbracciare rispet- 
tosamente la madre superiora che loro indi- 
rizza le seguenti parole: 

Noi non siamo che un cuor solo ed un’ anima 
sola. 

Le professe rispondono : 

La mia anima da gloria al Signore, ed il 
mio spirito € rapito dalla gloria di Dio mio 
Salvatore. 

Quindi vanno ad abbracciare le altre sorelle 
presenti, 


Tiroto XVIII. 
Cerimoniale dell’ ufficio. 


214. § I. Del segno della santa croce oltre 
al cominciare e terminare. 

1°. Il segno della s. croce si fa al Deus in 
adiutorium. Nel cominciare i tre cantici, Be- 
nedictus, Magnificat, Nunc dimittis, ed alle 
parole: Pater et Filius et Spiritus Sanctus 
amen del Benedicat: si fa poi questo segno 
soltanto col pollice, al Domine labia mea ape- 
ries etc. sulla bocca, ed al Converte nos Deus etc. 
sul cuore. 

2°. Il segno della s. croce si fa in italiano 
quando é preceduto o lo sussegue qualche pre- 
ghiera in italiano, e si fa in latino quando 
quelle sono in latino. 

215. § II. Delle genuflessioni. 

1°, Tutte le suore e postulanti devono fare 
genuflessione ogni volta che passano innanzi al 
SS. Sacramento. 

2°. Alle parole Venite adoremus et procida- 
mus ante Deum. 

3°, Alle parole del Te Deum — Te ergo 
quaesumus tuis famulis subveni, quas pretioso 
sanguine redemisti. 

4°. L’ebdomadaria prima di dire gli Oremus. 

5°, Le versicolarie ogni volta che passano 
in mezzo al coro per qualche uffiziatura, e 
lV ultima volta che di la si partono per andare 
ai loro posti. 

Per fare la genuflessione, non solamente si 
deve piegare un ginocchio, ma anche un poco 
il capo. 

216. § III. Della profonda inchinazione. 

1°, Una profonda inchinazione é dechinare 
il capo ed il corpo di modo, che tenendo le 
braccia pendenti, le mani coprano le ginocchia. 

2°. Ne fanno una a tutti i Gloria Patri etc. 

3°, Ed a quelle parole del Te Deum — San- 
ctus etc. 

4°. Quelle che leggono le lezioni, ne fanno 
una nel chiedere la benedizione, anzi riman- 
gono inchinate sino alla fine della detta bene- 
dizione. 

5°. La cantora ne fa una nel mezzo del coro 
prima d’ incominciare gl’ invitatorii. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


6°. Le versicolarie poi ne fanno tre, ogni 
volta che vengono via dall’ altare, eccetto l'ul- 
tima volta facendo allora la genuflessione, ne 
fanno una al SS. Sacramento, un’altra al coro, 
e poi una reciprocamente I’ una all’ altra. 

217. § IV. Delle mezze inchinazioni. 

1°, Le suore chineranno il capo ed un poco 
il corpo ai nomi SS. del SS. Sacramento, di 
Gest, di Maria, e di S. Anna, per essere la 
protettrice dell’ Istituto. 

2°, Al salmo 112, alle parole Sit nomen Do- 
mini benedictum etc., e nel tempo del Con- 
fiteor. 

Stanno poi le suore in ginocchio dal prin- 
cipio dell’ uffizio sino al Domine labia mea 
aperies etc. Nel primo versetto dell’ Ave maris 
stella; dall’ ultima antifona che si dice secondo 
i tempi, eccettuato il tempo pasquale che si 
dice Regina coeli laetare alleluia, che si dice 
stando in piedi, le altre antifone si dicono 
stando in ginocchio; la sola ebdomadaria si alza 
per dire lultimo Oremus. 

Stanno assise nel tempo dei salmi, delle le- 
zioni, eccetto quelle che le dicono, ed a tutto 
il rimanente stanno in piedi, anzi si alzano ad 
ogni salmo alla prima parola dopo I’ asterisco 
dell’ ultimo versetto, e seggono al secondo ver- 
setto del salmo seguente. 

L’ aperi Domine non si dice che al principio 
del mattutino, dovendo poi dire solamente il 
Domine in untone etc. all’ore ed al vespro. 

Le parole per Christum Dominum nostrum 
le dice ’ ebdomadaria, rispondendosi dalle altre 
Amen. 

In fine degli inni si risponde amen dal coro 
che non ha detto I’ ultimo versetto. Il Sacro- 
sanctae non si dice che al fine di compieta, 
e le parole per infinita saecula saeculorum, 
le dice soltanto |’ ebdomadaria, e si risponde 
amen dalle altre. 

Quando si fa I uffizio doppio si recita due 
volte ciascuna delle antifone del mattutino, 
laudi e vespro una volta avanti e I’ altra dopo 
del salmo. 

218. § V. Doveri dell’ ebdomadaria. 

L’ ebdomadaria non occupa altro luogo che 
quello secondo la sua anzianita. E dessa che 
incomincia e termina |’ uffizio, incomincia i 
cantici, dice le preci, pronunzia la benedizione, 
per la prima e terza lezione, e dice gli Oremus. 

219. § VI. Doveri della cantora. 

Incomincia tutti gli inni ed i primi salmi, 
dice gl’ invitatorii, e per questo va nel mezzo 
del coro, pronuncia la benedizione per la se- 
conda lezione, e dice poi la terza, chiedendo 
la benedizione all’ ebdomadaria dice alcuni ver- 
setti, intuona le antifone dei cantici, eccetto 
quella del Benedicite omnia opera etc. 

220. § VII. Delle versicolarie. 

Quest’ uffizio deve esercitarsi dalle novizie 
nelle case di noviziato; le versicolarie devono 


ANNO MDCCCXLVI. 


esser due, il loro luogo é di stare alla cima 
del coro, cioe le ultime, la prima deve stare 
dalla parte opposta-della cantora. Il loro uffizio 
€ d’ intuonare le antifone de’ salmi, e del can- 
tico Benedicite omnia opera etc. diranno le 
due prime lezioni ed alcuni _versetti. 

In quanto alle antifone, la prima versicolaria 
intuona la prima; la seconda, la seconda; la 
prima intuona la terza, e cos} alternativamente. 
Le antifone delle ore le intuona sempre la prima 
versicolaria. Per cid fare non escano dal loro 
posto, ma essendo dritte in piedi, si rivolte- 
ranno un poco verso quella che deve incomin- 
ciare il salmo, e dice cid che ha da dire fa- 
cendo una mezza inchinazione. Vanno sempre 
in mezzo al coro per dire i versetti e le lezioni, 
procurando di arrivarvi tutte due assieme. L’ ul- 
tima versicolaria dice la prima lezione doman- 
dando la benedizione all’ ebdomadaria, I’ altra 
dice la prima lezione domandando la benedi- 
zione alla cantora; nel tempo che una dice la 
lezione, l’altra dopo averle fatto un’ inchinazione 
se ne va al suo luogo, ritornando poi di nuovo 
nel mezzo del coro per dire i versetti assieme 
all’ altra; nell’ arrivarvi non fa la genuflessione. 


OssERVAZIONE. 


221. Le impiegate all’ uffizio devono fuggire 
due eccessi opposti, uno di presumere di se 
stesse, pensando di esser capaci, e di far bene, 
lV altro temersi di troppo ed avvilirsi, il che le 
rende inette; abbiano pertanto presente questa 
massima: che il troppo confidare in noi mede- 
simi, ed il perdersi d’ animo per nulla nasce 
da mancanza d’umilta, e che per non isbagliarla 
bisogna tenersi nel punto di mezzo. 


PARTE TERZA 


REGOLE PARTICOLARI 


Tiroto I. 
Regole per la superiora locale. 


222. Siccome |’ anima ed il cuore spandono 
i loro influssi, movimenti ed azioni a tutte le 
parti del corpo, cosi pure le superiore locali 
devono invigorire ed animare con la loro ca- 
rita, vigilanza ed esempio tutta la congrega- 
zione , vivificando col loro zelo tutte le suore 
che Dio benedetto ha commesse alla loro cura, 
procurando che le costituzioni sieno osservate 
esattamente, e che la carita fraterna e santa 
amicizia fiorisca nella congregazione. Per otte- 


507 


nere tal cosa apriranno il loro cuore materno 
ed amichevole a tutte le loro figlie egual- 
mente, affinché ricorrano con tutta confidenza 
ad esse in tutte le loro difficolta, scrupoli e 
turbamenti. 

223. Egli ¢ importantissimo pel buon go- 
verno dell’ Istituto, che la superiora locale co- 
nosca a fondo tutti i soggetti, e percid: 
1°. E necessario che le deputate o superiore 
degli stabilimenti le diano di tempo in tempo, 
e tutte le volte che ella giudichera espediente, 
notizia esatta de’ caratteri, delle disposizioni, 
e della condotta de’ soggetti della loro comu- 
nita. 

2°. Che tutte le persone dell’ Istituto abbiano 
la liberta di scrivere alla superiora locale, senza 
che si. possano leggere le loro lettere, né quelle 
che ne riceverebbero in risposta. 

3°. Che le suore sieno sempre disposte a 
manifestare le loro disposizioni interne a lei 
stessa come a qualunque altra suora che essa 
delegasse in sua vece. 

Osservi per quanto potra tutte le costituzioni, 
non permettasi particolarita veruna, astengasi 
pure dal prendere o ricevere vantaggio alcuno 
parziale, sia negli abiti che nei cibi ed altre 
cose, fuorche la necessita lo richiedesse. 

224. Comandera tanto in particolare che in 
generale con parole e contegno serio e maestoso, 
ma nello stesso tempo giocondo e soave, con 
viso e sembiante risoluto, ma dolce ed umile, 
e con cuore pieno di amore e desiderio del pro- 
fitto spirituale di quelle a cui comanda. 

225. Nella distribuzione degli uffici, non se- 
guiti in verun modo le sue inclinazioni, ma 
abbia piuttosto riguardo al bene generale della 
comunita; vigilera con dolcezza e carita su ca- 
duna delle sue officiali, e si assicurera che ab- 
biano tutte una copia delle regole loro proprie, 
affinche le adempiano secondo la volonta del 
Signore, e lo spirito dell’ Istituto. 

226. Tenga |’ occhio attento e vigilante sul 
piccolo corpo di questa congregazione, affinché 
tutte le parti non respirino altro che pace, 
concordia, unione, e zelo pel servizio amabi- 
lissimo di Dio e del prossimo, specialmente 
de’ poveri. 

Per agevolare una tanta intrapresa, cosa ot- 
tima sarebbe che (oltre al rendimento di conto, 
sia dello stato interno e spirituale dell’ anima, 
che degli uffizi ed impieghi affidati, ed altre 
cose esterne che deve farsi da ogni sorella alla 
superiora di sel in sei mesi) tal rendimento di 
conto si praticasse eziandio ogni mese per mag- 
gior perfezione delle inferiori; non é solo le- 
cito, ma necessario che la superiora esamini 
le sorelle , interrogandole prudentemente dello 
stato presente dello spirito per poter poi a 
loro dare aiuto, eccitamento, correzioni o sol- 
lievo. 

227. Per animare col suo esempio alla pra- 


508 


tica dell’ umilta, ella medesima esercitera di 
tanto in tanto e fara esercitare dalle anziane 
gli uffizi pid abbietti ed umili della casa, gu- 
stando con piacere ad imitazione del divin 
maestro e sposo delle anime nostre, di prestare 
piccoli, bassi ed infimi servizi, che egli stesso 
non isdegnd di rendere ai suoi discepoli. 

228. Nelle mortificazioni corporali, che le so- 
relle non faranno giammai senza il consenso 
della superiora, ella consultera il loro tempe- 
ramento, badera che il loro fervore non le tra- 
sporti al di 1a delle loro forze. 

229. Con amore materno allevera le suore, 
che, quali fanciulle saranno ancora deboli nella 
virtt e divozione, ricordandosi del detto di 
S. Bernardo abate, indirizzato a tutti quelli che 
servono di guida alle anime. La carica delle 
anime, dice il santo, non é delle forti, ma 
bensi delle deboli; per altro non deve la supe- 
riora abbandonarle come perfette, e perderle di 
vista. Il motivo n’é evidente e palpabile; ci 
vuol poco al sesso femminile per retrocedere 
dalle vie della perfezione. 

230. Abbia cura grande che le sorelle siano 
esatte nel far praticare le loro orazioni, medi- 
tazioni, esami di coscienza, orazioni giacula- 
torie, letture, raccoglimento interno, continua 
presenza di Dio, e purita d’ intenzione in tutte 
le loro azioni. 

231. Non permettera parzialita per I’ uso dei 
sacramenti, perché invece di una santa e ri- 
spettosa comunione, non se ne facciano altre 
per imitazione, gelosia, propria stima e vanita. 

232. Non ammonira o castighera in pubblico 
i falli commessi, ma in privato e con carita, 
fuorché la colpa fosse tale, che per I’ edifica- 
zione di quelle che l hanno veduta commettere, 
chiedesse un pronto ed immediato castigo. In 
tale caso dovra far si che biasimando il vizio, 
si scusi la viziosa, e neil’ atto che si fa temere, 
procuri assai di farsi amare. 

233. Le superiore si guardino quando sono 
in passione di correggere o penitenziare le suore 
difettose, ma aspettino di essere in calma, af- 
finché si conosca, che non |’ amor proprio, 
ma il solo zelo per I’ Istituto, e la carita 
verso la sorella colpevole le movono a morti- 
ficarla. 

234. Dovranno ancora le superiore differire 
la correzione e la penitenza quando si accor- 
gono che la sorella delinquente sia in collera 
o fortemente disturbata, ed attenderanno il mo- 
mento opportuno per rendere proficuo alla di- 
fettosa il rigore della pena. 

235. Le superiore raddoppino il loro amore 
ed il loro zelo verso la sorella debole e difet- 
tosa, sempre colla mira di renderla migliore; 
se la suora confessa il suo fallo, si umilia, e 
promette con etficace volonta |’ emendazione, 
la superiora colla dolce carita di Gest Cristo 
l accolga, la consoli, ma non per questo le 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


risparmi la penitenza, quando specialmente il 
fallo é conosciuto dalla comunita. 

236. Se mai (che Dio non permetta) una so- 
rella si rendesse incorreggibile, la superiora lo- 
cale ne dara avviso alla generale per l’ oppor-.- 
tuno provvedimento. 

237. Almeno una volta per settimana la 
superiora terra colle sue suore una conferenza 
sul sistema che teneva in Parigi il vero ama- 
tore di Dio e degli uomini S. Vincenzo de’ Paoli 
alle Figlie della Carita, alcune volte spiegando 
loro una qualche singolare virti, I’ esercizio 
della quale sia loro in modo particolare neces- 
sario, ora interrogandole sopra questo argo- 
mento, ed ora sugli obblighi loro, onde am- 
maestrarle ed animarle ad eseguire santamente 
il loro dovere con Dio e coi prossimi, oltre 
al dare con cid un vero mezzo alle suore per 
vieppiu accendere e conservare quella cordiale 
unione e dilezione tra loro, che- deve essere 
uno dei caratteri distintivi dell’ Istituto. La 
superiora chiudera la conferenza col pren- 
dere delle risoluzioni profittevoli e salutari ad 
ognuna. 

238. Tutti i sabati terra parimenti capitolo 
per ivi regolare e correggere i difetti di tutte 
le suore, le quali saranno obbligate ad assi- 
stervi, per dire le colpe; le sole inferme n’an- 
dranno esenti. 

239. La superiora potra prudentemente im- 
porre delle penitenze adattate alle colpe delle 
sue inferiori. 

240. Mettera gran cura accid la sua ammo- 
nitrice abbia tutta la liberta e facilita di par- 
larle, e ricevera umilmente ed in privato gli 
avvisi che le verranno dati, affinché le suore 
possano avere giusta confidenza e liberta di 
avvertirla o farla avvertire nella necessita. Le 
suore si rammenteranno pure che sono inferiori, 
e che la-loro superiora tiene il luogo di Dio 
fra esse. 

241. Non dia mai il permesso alle suore di 
cangiare nulla nella foggia degli abiti, ed im- 
pedisca parimenti, che si introducano nella co- 
munita cose disdicevoli, o contro la santa pu- 
dicizia, 0 contro la perfetta carita, poverta ed 
obbedienza. Se vi fossero suore che avessero 
troppa inclinazione a conversare con secolari, 
ancorché fossero di professione ecclesiastica o 
religiosa, © prossimi parenti, tronchera quanto 
prima queste inclinazioni, licenziando i secolari, 
e ricusando alle suore tali visite e trattenimenti. 
Se poi le suore allegassero bisogni spirituali, 
in tal caso dovrassi far loro intendere che le 
costituzioni ed i superiori loro sono capacissimi 
di provvederle in qualsiasi loro bisogno, e che 
se questo non basta, possono volgersi al con- 


_fessore straordinario, che dovra essere una per- 


sona di esimia virtt, di santi ed illibati costumi, 
riconosciuto per tale, fornito di somma prudenza 
ed eguale sapienza. 


; ANNO MDCCCXLVI. 


242. Non usciranno dal: monastero lettere 
verune, se prima la superiora non le avra lette 
e sigillate col suo sigillo, come pure tutte quelle 
che verranno scritte alle suore saranno aperte 
e lette dalla superiora, la quale le dara o non 
dara alle suore come giudichera meglio, e non po- 
tranno né scrivere né spedire alcuna lettera senza 
il permesso della superiora. 

243. Per riguardo allo scrivere ai confessori 
che avevano nel secolo, o negli stabilimenti, 
potra accordarlo una o due volte; che se bra- 
massero di scrivere di pit, non lo permettera 
senza il consenso del superiore. 

244. La superiora terra un registro esatto 
delle persone della casa, e dei loro voti; avra 
cura che questi sieno rinnovati all’ epoche fis- 
sate dalle costituzioni, cioé ogni tre anni. 

245. Avra presso di sé un libercolo o me- 
moriale ove indichera per tempo le cose im- 
portanti per non dimenticarle, e per non la- 
sciarsi vincere dal numero degli affari e dalla 
moltitudine delle particolarita, ed in ispecie le 
risposte da farsi alle lettere ed altre corrispon- 
denze sia colle suore degli stabilimenti, che coi 
secolari. 

246. All’ avvicinarsi delle feste proprie del- 
l’ Istituto essa raddoppiera di zelo e di fervore 
per disporvi le sue figlie. Ella concertera colla 
sagrestana per dare a quelle feste tutto I’ ap- 
parato e decoro che si richiede. 

247. Nel consiglio di disciplina, oltre alle 
consigliere stabilite dalla regola, potra la su- 
periora chiamare altre sorelle quando lo giu- 
dicasse opportuno. Proporra loro sinceramente 
quello che vi é da decidere colle ragioni che 
le vennero per piii vie, senza dimostrarsi pro- 
clive pil per una cosa che per I’ altra, affin- 
ché le inferiori sieno pit in liberta di dire 
nel Signore il loro parere sulle materie pro- 
poste. 

248. Provvedera con particolar cura alle ne- 
cessita delle inferme, non risparmiando nulla 
di quanto il medico giudichera opportuno e 
necessario. Quando poi la malattia di una suora 
od educanda si manifestera pericolosa, le dara 
delle suore per assisterla giorno e notte. Fara 
anche chiamare il confessore, accid la visiti 
spesso per insinuarle sentimenti di compunzione, 
di pazienza e di rassegnazione al volere divino 
ed indifferenza per la vita e per la morte. La 
visitera anch’ essa pil volte al giorno per con- 
solarla, e se fa d’ uopo prestarle anche servigi 
caritatevoli. Sua cura principale sia poi che le 
ammalate vengano munite dei SS. Sacramenti, 
prima che siano prive di cognizione. 

249. Se un’ educanda s’ infermasse, il suo 
padre e la sua madre o chi ne fa le veci po- 
tranno vederia nella infermeria colla licenza 
della superiora, ed in presenza dell’ infermiera 
od altra suora deputata dalla medesima supe- 
riora, 


509 


250. La superiora sara anche attenta alla 
necessita e bisogni di tutte le sue inferiori, 
secondo la sincerita della cristiana carita, e non 
secondo le inclinazioni naturali, e senza riguardo 
ne al rango od all’ origine delle figlie, ne ai 
talenti, qualita o prerogative. Si asterra dal- 
l avere famigliarita particolari con alcuna, per 
non dare alle altre motivo di tentazioni. 

251. Sia accortissima, acciO le figlie non 
vengano mai ammesse nella congregazione , 
prima che la loro vocazione non sia esperi- 
mentata. 

Questa accettazione deve essere affatto scevra 
da rispetti umani e considerazioni mondane; la 
sola volonta di Dio, il vantaggio ed avanza- 
mento dell’ Istituto devono essere lo scopo unico 
delle accettazioni. 

252. La superiora non limitera il suo zelo 
e la sua vigilanza alla sola accettazione delle 
figlie, ma quando sono ammesse, raddoppiera 
la sollecitudine e cura acciO vengano ammae- 
strate nei loro doveri, in particolar modo nella 
santa osservanza. La superiora unitamente alle 
suore capitolari, devono ponderare attentamente 
V umore, le inclinazioni e la condotta delle pro- 
vande; ed in caso che non avessero le qualita 
o non fossero atte all’ Istituto, congedarle senza 
indugio; indi invigilera indefessamente, accid 
le novizie sieno allevate secondo lo spirito della 
piccola congregazione di S. Anna col desiderio 
della pit alta perfezione in tutte le cose, ed 
esatta osservanza delle sante costituzioni. 

253. La cura degli studi tanto del noviziato 
che del pensionato meritera egualmente la sua 
sollecitudine ed attenzione. Si accertera frequen- 
temente da se stessa della regolarita delle mae- 
stre, della docilita delle allieve e del buon or- 
dine delle scuole; ella ricevera spesso su tutti 
questi articoli le comunicazioni della maestra 
del noviziato e della principale del pensionato ; 
procurera in primo luogo che le giovani non 
sieno meno fondate nella pieta e nella religione, 
che nei lavori e nelle scienze umane. 

254. La superiora invigilera sulla sanita delle 
maestre con tutta la tenerezza e bonta di una 
buona madre, e procurera loro i soccorsi che 
giudichera convenevoli, fra i quali vi sara un 
giorno di vacanza ogni settimana per riparare 
le loro forze e disporle a nuova fatica. 

255. Ella non permettera I’ ingresso nel mo- 
nistero a persone estranee fuorché venisse co- 
stretta a cedere alle istanze di un padre o di 
una madre, che vorrebbero vedere il pensionato, 
e cid che ne dipende. Questa licenza non si 
accordera che una sola volta e prima dell’ in- 
gresso delle allieve. 

256. La superiora presiedera per quanto po- 
tra al refettorio come pure a tutte le adunanze, 
e nella sua assenza sara dovere della prima as- 
sistente il rappresentarla, sia nel refettorio che 
in qualsiasi altro luogo, fuorché nel coro ove 


510 


non prendera che il secondo posto. Le suore 
poi non prenderanno altro rango che quello 
della loro vocazione, senza avere riguardo né 
all’ eta né alla nascita. 

257. Ella indichera i libri che si hanno da 
leggere in refettorio ed alle letture spirituali, e 
sara dovere della assistente in qualita di biblio- 
tecaria il recarli per tempo, ed il ritirarli quando 
saranno letti. 

258. La superiora baderd acciocché non ab- 
biano ingresso nella casa, né libri, ne altri og- 
getti senza il suo assenso, e fara su questo im- 
portantissimo articolo le ben dovute raccoman- 
dazioni alla portinaia ed alle ispettrici dei par- 
latorii. 

259. La superiora raccomandera alle sue fi- 
glie la prudenza e la modestia cristiana nelle 
visite indispensabili che riceveranno in parla- 
torio, e pigliera secondo le costituzioni le cau- 
tele necessarie per impedire che nascano degli 
abusi. 

260. La superiora non fara alcuna spesa stra- 
ordinaria di somma rilevante, né alcun regalo 
o dono di valore senza il parere del suo con- 
siglio e del deputato ecclesiastico, né occorrera 
farne ad altre persone se non a quelle che avranno 
prestati servigi alla comunita; dell’ elemosine 
poi non ne fara d’ importanti senza aver preso 
il parere del suo consiglio. 

261. Vi sara in una camera custodita una 
cassa a due chiavi differenti, una delle quali 
sara nelle mani della superiora, el’ altra della 
prima assistente. 

In questa cassa verrd depositato tutto il da- 
naro che entra nel monastero, i frutti cioe delle 
possessioni, dei capitali, delle pigioni, il prezzo 
dei lavori ecc. Dentro detta cassa si terra 
pure un libro ove da una parte si segnera 
la somma messavi, e dall’ altra la somma e- 
stratta. 

262. Se per caso sorgessero discordie pei 
beni temporali del monistero non s’ intimerano 
liti che all’ estremo, e dopo averne conferito 
con il vescovo o col di lui deputato, e tentate 
tutte le vie di riconciliazione e di accomoda- 
mento, rimettendosi in tali frangenti senza ri- 
serva nelle mani di persone esperte e di co- 
scienza, preferendo il loro sentimento con per- 
dita ancorché fosse notabile, per vie amichevoli, 
a tutto il guadagno che si potesse fare colle 
liti. Tale e il parere di molti santi fondatori 
d’ ordini religiosi. 

263. Finalmente la superiora dev’ essere molto 
unita a Dio per mezzo della preghiera, sicché 
ella sia lo specchio e modello di tutte le virtt 
fra le sue figlie; ed affinché sia sempre in grado 
di attingere dal seno del divin Salvatore la forza 
ed i lumi di cui ha gran bisogno; ricordisi pure 
che la sua carica di superiora invece d’ innal- 
zatla, la umilia, essendo veramente la serva 
delle serve di Gest Cristo e dei poveri. 


ACTA GREGORII PP. 


XVI. 


Rispettera tutte le sue inferiori, preferendo, 
per quanto lo permette il buon ordine, la loro 
soddisfazione alla sua propria. 

264. Per ultimo é dovere della superiora di 
far pregare pei fondatori e benefattori; eppercio 
non si limitera alle sole epoche fissate nel ce- 
rimoniale per far celebrare il santo sacrificio 
della messa, si per i fondatori e benefattori vivi 
che pei defunti; ricorrera al superiore in queste 
circostanze per Ottenere uma comunione gene- 
rale. Di pid regolera col suo consiglio cid che 
la riconoscenza e la carita richiedono per ri- 
spetto ai benefattori particolari. Cid che sta 
scritto in favore dei benefattori temporali, s’ in- 
tende pur anche dei superiori ecclesiastici, veri 
benefattori e padri della famiglia religiosa. 


Trroto II. 
Regole per la prima assistente. 


265. La prima assistente o vicaria, ed in 
sua mancanza la seconda assistente, dirige la 
famiglia nel caso d’ impedimento della supe- 
riora, sia a cagione di assenza o di malattia, 
ed in tali casi ne tiene il potere ed il luogo, 
facendone le veci, fuorch? nel coro ed in chiesa, 
ove non prendera altro luogo che il suo solito, 
che sara sempre il primo ed il pid’ onorevole 
dopo quello della superiora. Pertanto sara at- 
tenta a trovarsi ovungue ragunate saranno le 
suore per farle tenere in rispetto, ed osservare 
le costituzioni. 

266. Avra un zelo ardente per I’ osservanza 
delle costituzioni, particolarmente di quelle che 
concernono Il’ ordine esteriore della casa, a ca- 
gione d’ esempio, il silenzio, la modestia, il 
lavoro manuale ecc., avvertendo con prudenza 
la superiora dei mancamenti che vi sopravver- 
ranno. 

Ricordisi che qual luogo-tenente della supe- 
riora, deve in tutto e per tutto concorrere seco 
lei pel buon successo e stato della casa reli- 
giosa, e progresso delle suore nella perfezione, 
essendo la prima, per quanto potra, ad ese- 
guire non solo gli ordini della superiora, ma 
anche le intenzioni. 

267. L’assistente si dimostrera perfettamente 
unita alla superiora come membro al suo caro, 
colla sua carita, la sua deferenza, la sua totale 
sommessione e dipendenza, in modo che questa 
unione si manifesti tanto nelle sue parole, che 
nelle sue azioni, e sia in cid un modello a tutte 
le suore, il che coll’ aiuto di Dio giovera non 
poco a conciliare maggior autorita alla supe- 
riora, ed accrescere I’ affezione di tutti i mem- 
bri verso la medesima. 

268. L’ assistente deve essere ripiena dello 
spirito del Signore, e d’ una tenera pieta, di 
una singolare prudenza e di una consumata 
esperienza, istrutta a fondo di tutto cid che 


ANNO MDCCCXLVI. 


concerne gli statuti, le regole e lo spirito della 
Congregazione. 

269. Abbia parimente |’ occhio vigilante su 
d’ ogni genere d’officine, camere ed altri luoghi 
del monistero, accid si veda dovunque risplen- 
dere la santa poverta, la nettezza e la decenza. 

Badi puntualmente all’ ordine delle azioni 
della giornata, affinché si facciano ne’ tempi 
debiti e nei luoghi assegnati dalla regola. Os- 
servi altres1 che tutte le persone componenti 
la famiglia religiosa siano caritatevolmente prov- 
vedute di tutto il bisognevole, ed in questo 
punto ella deve dar prova di una carita affet- 
tuosa, piena di previdenza, antivedendo per 
quanto potra un giorno per I’ altro cid che’ avra 
da fare, e di chi dovra servirsi per agevolare 
Pintrapresa, mettendo in iscritto quello che sara 
di qualche momento. 

270. La cura delle ammalate le stara gran- 
demente a cuore. Procurera loro tutto quanto 
il necessario, e badera che sieno assistite con 
tutto il riguardo possibile, tanto per lo spiri- 
tuale che pel temporale. Essa é ancora inca- 
ricata d’ invigilare sulla salute corporale della 
superiora; e dopo di aver conferito con le con- 
sigliere, avra diritto di comandarle, e farle pren- 
dere quelle misure necessarie per la corporale 
sua sanita. 

271. I libri, gli arredi del monistero e le 
suppellettili di ciascun officio in particolare sa- 
ranno commessi alla di lei custodia. Ne terra 
registro, il quale essa verifichera una volta 
anno in compagnia della superiora. Dovra 
ancora la prima assistente tenere una delle chiavi 
della cassa del danaro coerentemente a quanto 
si € detto di sopra. 


Trroto III. 
Regole per le deputate agli stabilimenti. 


272. Tutte le regole ed avvertimenti dati alla 
superiora locale o delle case, devono servire 
proporzionalmente, per quanto possono appli- 
carsi agli stabilimenti, alle deputate o superiore 
delle piccole comunita. 

273. Le deputate devono scrivere spesso alla 
superiora locale per renderle noto lo stato dello 
stabilimento, e per provvedere a tutte le occor- 
renze delle suore loro suddite. 

274. Le deputate si concerteranno colla su- 
periora locale circa il tempo in cui le suore 
degli stabilimenti devono portarsi alla casa per 
farvi ogni anno gli esercizi spirituali. 


Tiroro TV. 
, 
Regole per I economa. 


275. Una suora avra cura di tutto il tem- 
porale del monistero in qualita di economa o 
procuratrice generale del medesimo. Ella assu- 


511 


mera questo impiego con allegrezza e fedelta 
particolare ad imitazione delle sante donne che 
si occupavano a preparare. il necessario sosten- 
tamento corporale tanto a G. C. quanto agli 
Apostoli. 

276. Fara tutte le provvisioni della casa in 
tempo e stagione convenevole; indi facendole 
ritirare in luogo adattato, le visitera frequen- 
temente per impedirne il danneggiamento. Essa 
provvedera pure quanto sara bisognevole a tutte 
le uffiziali nei rispettivi loro impieghi. 

277. Terra registro esatto di tutto I attivo 
e passivo; oltre poi a questo libro mastro, ossia 
registro, ne avra un altro per notarvi le mi- 
nute spese che si fanno giornalmente, il.che indi 
avra cura di rapportare esattamente ogni mese 
al primo registro. 

278. Sul finire dell’ anno aggiustera i conti 
colia superiora, per poi presentarli al deputato 
dal vescovo pel monistero, a norma delle co- 
stituzioni. 

279. Tanto nella compra, che nella distri- 
buzione degli oggetti necessari al totale del mo- 
nistero e delle suore in particolare, si rammen- 
tera in primo luogo della santa poverta, virtt 
che quale signora e regina fa fiorire le comu- 
nita religiose che la praticano; in secondo luogo 
di contentare in ispirito di carita le spose di 
Gest Cristo. 

280. Badi l economa a non lasciare contrarre 
debiti al monastero, pagando percid nel tempo 
determinato i salari e stipendi, soddisfacendo 
quanto prima chi si affaticd e prestO servigio 
al monistero, e pagando nel comperare. Cosi 
saranno contenti tutti coloro che avranno a fare 
colla comunita, e questo conservera la tran- 
quillita e l’ onore della Congregazione. 

281. Il libro mastro e le somme notabili si 
porteranno nella cassa del monistero. Il libro 
detto giornaliere ed il denaro per le spese mi- 
nute, l’economa li terra presso di sé sotto 
chiave. 

282. Per agevolarsi la compra degli oggetti 
commestibili, combustibili ecc. avra un cata- 
logo, ove i suddetti oggetti pit mecessari sa- 
ranno messi per ordine col prezzo solito e col 
tempo pit opportuno per comperarli. Mediante 
la lettura di questo catalogo lI’ economa verra 
aiutata a non trasgredire il voto della santa 
poverta che facilmente viene offesa da chi non 
é affatto esperto in simili incombenze. 


Tiroto V. 
Regola della maestra delle novizie. 


283. Dalla buona direzione delle novizie, 
qual cibo spirituale, dipendono la conservazione 
ed il felice progresso della Congregazione tutta. 
Pertanto la maestra delle novizie, che deve pren- 
derne cura, non solo dovra essere prudente, 


512 


dolce e divota, ma procuri di essere la stessa 
dolcezza, prudenza e divozione, affinche con 
amore pit che materno innalzi le novizie di 
grado in grado alla pit alta perfezione reli- 
giosa, quali future spose dell’ Unigenito Figlio 
di Dio. 

284. Sia convinta la maestra che la vera e 
soda divozione non consiste gid in qualche 
moto passeggiero di tenerezza o in qualche 
desiderio indeterminato e generale di acqui- 
stare la virtu, ma bensi in un impegno costante 
di praticare in tutti gl’ incontri della vita la 
mortificazione dell’amor proprio, dei propri 
capricci, e delle sregolate passioni che vivono 
ancora nel loro cuore, come parimente una 
sincera e continua attenzione ad osservare per 
quanto possano tutte le regole dell’ Istituto, per 
fare unicamente la volonta di Dio. In tal modo 
colla grazia del Signore si renderanno in breve 
fervorose nella preghiera, esatte ai loro doveri 
e modeste nelle ricreazioni, caritatevoli verso 
le compagne ed ogni genere di persone, sem- 
pre pronte all’ obbedienza, in una parola vere 
religiose divote senza vanita ne illusione. 

285. Lo spirito della maestra deve essere 
umilmente generoso, nobile ed universale, cio¢ 
che si estenda a tutto per condurre le sue figlie 
ad una virti maschia, potente, coraggiosa, su- 
blime ed universale; maneggiera tuttavia i cuori 
delle novizie non gia a norma dell’idea che se 
ne formd essa, ma secondo |’ impulso della gra- 
zia dello Spirito Santo, in ciascheduna cercando 
di conoscerlo per aiutarle a seguirlo dolcemente 
ed affettuosamente. 

286. Fara loro ponderare principalmente I’ in- 
tenzione che hanno avuto nello scegliere questo 
santo stato col rinunziare al mondo, abbrac- 
ciando la croce di Gest Cristo, che non é altro 
che la perfetta abnegazione di loro stesse per 
divenire pit unite a Dio, e servire al prossimo 
in tutte le opere di carita. Si uniranno a Dio 
per mezzo della fedelta che avranno alla divina 
grazia in mortificare e crocifiggere le loro pas- 
sioni interne e sensi esterni, a misura che i 
vizi scemeranno nei loro cuori, vi pianteranno 
Je virtt opposte; a tal effetto si fara loro in- 
tendere che non vi é cosa pit consolante che 
il vincere coraggiosamente per Dio. I frutti di 
tali vittorie non possono decantarsi che da quelli 
che li esperimenteranno. ‘ 

287. Per essere cosi grande |’ intrapresa, in- 
culchera alle novizie a non far capitale sulle 
proprie forze, ma porre tutta la confidenza in 
Dio e nell’ intercessione potentissima di Maria 
Santissima, come pure in quella della gloriosa 
sua genitrice S. Anna speciale patrona dell’ Isti- 
tuto. Posto cid come base dell’ edificio spiri- 
tuale, verranno consolidate colla istruzione della 
maestra, la quale loro insegnera il modo di 
fare con frutto I’ orazione, la meditazione, |’e- 
same di coscienza tanto in generale, quanto in 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


particolare, ed altri esercizi di divozione, come 
anche a confessarsi brevemente e sinceramente, 
a far buon uso dei sacramenti di Penitenza e 
di Eucaristia, a recitare l’ uffizio con divoto 
contegno e rispetto, a ben pronunziarlo, a far 
le pause negli asterischi, a prevedere quello che 
hanno a dire. Loro insegnera parimenti a leg- 
gere e scrivere ecc. 

288. La maestra non si fermera alle sole 
apparenze esteriori delle novizie, le quali molte 
fiate non provengono che dall’aspetto del corpo, 
ovvero dalla capacita dello spirito, bensi si 


inoltrera per quanto le sara possibile nell’ in- 


timo del cuore delle figlie a fine di poter di- 
scernere i loro vizi e virtu, e di qual mezzo 
debba servirsi per condurle allo stato di per- 
fezione. 

289. Per mantenerle vieppiii nello stato di 
semplicita religiosa e purita di mente e di cuore 
raunera tutte le novizie a capitolo ogni merco- 
ledi per dirvi le loro colpe, ricevere gli avver- 
timenti e correzioni che alla maestra parranno 
utili e necessari in quel tempo ed in quella cir- 
costanza, accettando di buon grado tutto quello 
che le verra detto, avendo ferma fiducia che 
il Signore le dara gli aiuti opportuni a fin 
di eseguire quanto sara loro ingiunto e pro- 
posto, per avanzarsi nelle vie della perfezicne 
religiosa. 

290. Se la maestra é tenuta di amare le sue 
figlie, e portarle tutte nel suo cuore materno, 
incombe parimenti a queste di portarle e pro- 
fessarle rispetto, amore e confidenza: la prima 
prova che gliene possono dare sié di manife- 
starle il loro interno ed i pil occulti sentimenti, 
cosa questa indispensabile a chiunque vuol ten- 
dere alla religiosa perfezione. La maestra poi 
non si rechera a maraviglia quando le udira 
a palesare i loro difetti e mancanze, pensando 
in tali momenti quanto grande sia la propria 
debolezza, se eila non fosse continuamente as- 
sistita dalla divina grazia: ella si studiera a 
tutta possa di dar loro i rimedi opportuni e 
salutari. 

291. Accadendo che qualche novizia fosse 
grandemente molestata ed afflitta da tentazioni 
e pene di spirito, l aiutera per quanto potra, 
dicendole in tale circostanza tutto cid che la 
sua carita, prudenza e zelo le suggeriranno, e 
se questo non bastasse per tranquillarla, la in- 
coraggira ad aprire il suo cuore al confessore ; 
intanto preghera Dio e fara pregare per lei. 

292. La maestra potra, secondo a lei parra 
conveniente , servirsi alle volte delle novizie 
stesse per far saggio della loro dolcezza, pa- 
zienza e capacita nell’ insegnare alle compagne 
a leggere, scrivere, conteggiare, cucire ecc. 

293. Avra parimente cura delle giovani pro- 
fesse per due anni consecutivi dopo la loro 
santa professione, mantenendole sempre nel 
primiero spirito del noviziato, insomma alle- 


ANNO MDCCCXLVI. 


vandole coraggiosamente e dolcemente nella pra- 
tica di quello che é pil. perfetto nelle costitu- 
zioni e nelle virtu cristiane e religiose. 


Trroto VI. 
Regole delle consigliere. 


294. Siccome le consigliere della superiora 
sono ordinariamente tre, la prima assistente o 
vicaria, la seconda assistente e |’ economa, non 
fa d’ uopo nominare altre suore per quest’ uf- 
fizio; basti che le summentovate uffiziali met- 
tano in pratica quanto sta scritto in questo 
titolo delle consigliere quando si tratta di farne 
Y ufizio. L’ impiego adunque delle consigliere 
é di aiutare la superiora colla loro esperienza 
e coi loro lumi. Li dimanderanno a Dio nel- 
V orazione, attingendo nel fonte della divina 
sapienza quello zelo e quella prudenza e purita 
d’ intenzione che devono animarle nell’ esercizio 
di una funzione di tanta importanza. 

295. Essendo consultate, non daranno il loro 
parere prima di esser bene informate della cosa 
di cui si deve trattare, e dopo maturo esame 
anteponendovi sempre la preghiera, tanto pit 
se si trattasse di cose importanti e difficili. 
Diranno il loro sentimento con calma, prudenza 
e ritegno: se poi l’argomento paresse loro me- 
ritare maggior esame, lo faranno conoscere alla 
superiora. 

296. Esporranno brevemente la loro ragione, 
e se per istabilirla fosse d’ uopo distruggere 
quella delle altre, lo faranno sempre con mo- 
destia, fuggendo in cid la caparbieta e la stima 
del proprio giudizio. 

297. Se una consigliera avesse proposta una 
Opinione strana e ridicola, le altre non debbono 
per ciO avere e manifestare la menoma aliena- 
zione od antipatia verso la detta consigliera, 
loro sorella in Cristo Signor nostro. 

298. Se il loro parere fosse dissimile da 
quello della superiora, e la cosa fosse di gran 
rilievo, potranno dopo maturo esame, e dopo 
aver supplicato istantemente il Padre de’ lumi, 
conferirne col direttore o col vescovo. 

299. Non lascieranno mai scorgere la loro 
Opinione a chicchessia fuori del consiglio; sot- 
toporranno generalmente il loro giudizio a quello 
della superiora, facendo ogni possibile per far 
valere ed accreditare quanto la superiora avra 
stabilito. 

300. Venendo loro in mente un qualct 
buon sentimento si pel bene dell’ Istituto, che 
pel privato di alcun individuo appartenente al 
medesimo, potranno, ancorché non fossero ri- 
chieste, proporlo rispettosamente alla superiora. 

301. Osserveranno un inviolabile secreto: 

1°. Sovra tutto cid che sara stato proposto 
e stabilito nel consiglio. 

2°. Sul parere particolare di ognuna. 


Acta Grecorit XVI. Vol, III. 


513 


3°. Sopra tutto quanto sara stato loro comu- 
nicato dalla superiora concernente gl’ interessi 
dell’ Istituto in generale, ovvero quei degl’ in- 
dividui, ancorché vi si trovassero interessate. 

302. Se una consigliera credesse avere alcun 
avviso od osservazione di conseguenza ad in- 
dirizzare alla superiora, lo fara in tutta sem- 
plicita, dopo essersi raccomandata a Dio nel- 
’ orazione, e questo si fara per mezzo della 
prima assistente. 

303. Si ricordino che il titolo di consigliere 
non da loro verun diritto d’ ingerirsi nel go- 
verno della casa, anzi devono a tutte le suore 
lesempio pit perfetto di rispetto, sommessione 
ed ubbidienza alla superiora. 


Trroto VII. 
Regole della visitatrice. 


304. Siccome la divina provvidenza potrebbe 
per avventura darci altre case, e servirsi della 
nostra Congregazione per la gloria sua e pel 
vantaggio de’ prossimi nostri anche in altri paesi, 
cosi € conveniente che fin d’ora si stabiliscano 
alcune. regole, le quali dovra esattamente porre 
in pratica quella suora, la quale verra scelta 
per loro fare la visita, affinché in essa si man- 
tenga lo spirito proprio della vocazione, I’ os- 
servanza delle costituzioni, e si ponga rimedio 
a quelli abusi e difetti che sogliono per umana 
fragilita introdursi nelle comunita anche le me- 
glio ordinate. 

305. Questa visitatrice verra scelta dalla su- 
periora generale per visitare una o pil case 
dell Istituto, o pure verra eletta dalla superiora 
locale per visitare gli stabilimenti che ne di- 
pendono. 

306. Terminata la visita, non le competera 
alcuna preminenza od impiego, seppure non 
sara stata prima, o verra appresso eletta per 
un qualche uffizio. 

307. La superiora generale e le superiore 
locali dovranno implorare dal Signore la sua 
grazia ed i suoi lumi, affinché riesca bene la 
scelta, e procureranno che la visitatrice abbia 
sopra tutto le seguenti qualita: 

1°. Che sia una persona e d’ umilta e delle 
pit osservanti delle regole, affinché possa emen- 
dare e correggere gli abusi pit coll’ esempio 
che colle parole. 

2°, Che sia ben fornita di quella carita dolce 
e mansueta, la quale ad esempio di nostro Si- 
gnore sia atta a commuovere i cuori senza in- 
asprirli, ed a temprare la soavita col dovuto 
rigore, e sia ben lontana dal finir di rompere 
la canna gid fessa, od estinguere il lucignolo 
ancor fumante sotto pretesto di quella raddriz- 
zare, € questo riaccendere. 

3°, Che unisca allo zelo la moderazione, 
la prudenza ed una sufficiente discrezione degli 
spiriti. 

65 


514 


4°. Che conosca bene I’ amministrazione 
delle case, ed abbia I’ attivita e la costanza 
necessaria per ben disimpegnare siffatto ufficio. 

308. La delegata visitatrice nell’ atto che si 
porta a visitare quella o quelle case dell’ Isti- 
tuto, che le saranno assegnate, le sara data una 
compagna per tutto il tempo della visita, se 
cosi la superiora stimera convenire. 

30g. Prima d’ intraprendere la visita procu- 
rera d’ implorare il divino aiuto non solo coi 
mezzi ordinarii ed abituali, ma eziandio con 
preghiere straordinarie, con un giorno di ritiro 
per intendersela piu famigliarmente col Signore, 
colla pratica di alcune mortificazioni ecc.; in- 
somma si dara intieramente a Dio, si spogliera 
d’ ogni rispetto umano, e si persuadera alta- 
mente dell’importanza del ministero a cui viene 
destinata. 

310. Giunta nella casa che dovra visitare, 
sara ben tosto sospesa |’ autorita della superiora 
locale, ed essa ne assumera le veci anche nelle 
funzioni comuni ed ordinarie, e cesseranno anche 
tutte le licenze accordate dalla medesima supe- 
riora locale, le quali saranno poi revocate, con- 
fermate 0 modificate secondo stimera conve- 
niente d’ innanzi a Dio. 

311. In tempo della visita fara leggere, pre- 
sente tutta la comunita, le costituzioni comuni, 
e vi fara sopra quelle osservazioni, le quali 
parranno pil necessarie. 

312. Essa rileggera pure le regole particolari 
di ciascun impiego per averle presenti alla me- 
moria, onde dare a ciascuna impiegata gli av- 
visi opportuni. 

313. Invitera tutte le sorelle a venire una 
per volta in sua stanza per farvi la comuni- 
cazione, € in questa si conterra in modo di 
apparire piuttosto una madre amorevole, la 
quale si prende a cuore la salute ed il buon 
essere delle sue figlie, che non una maestra od 
una_riformatrice. 

314. Nella comunicazione s’ informera in 
primo luogo da ciascuna in generale dello stato 
dell’ anima, riguardo alla contentezza della pro- 
pria vocazione, alla pace del cuore, alla tran- 
quillita dello spirito, alle pene interiori e cose 
simili; poscia sempre con affabilita e dolcezza 
discendera alle pratiche particolari dell’ orazione 
mentale e preghiere vocali, all’ osservanza delle 
regole anche le pit minute, all’ obbedienza, allo 
spirito di raccoglimento, alla concordia colle 
sorelle ecc,, e avra una cura speciale di esami- 
nare le mancanze che potrebbero esservi contro 
la bella virtu della carita fraterna, quindi do- 
mandera conto del modo con cui ciascuna am- 
ministra il suo impiego, e le domandera anche 
se in casa veda qualche cosa che le dispiaccia, 
se prova delle difficolta nell’ adempire al pro- 
prio ufficio, se ha la necessaria confidenza colla 
superiora, se € maicontenta di qualche sorella, 
e se le pare esservi alcun abuso, cui farebbe 


ACTA GREGORII PP. XVI, 


d’ uopo rimediare; ma nell’ interrogare avra 
sempre la massima prudenza, e sopra tutto nel 
dare gli avvisi si diportera in modo che nes- 
suna possa accorgersi lei essere stata informata 
per relazione di altre, affinche non possano 
nascerne diffidenze e dissapori di sorta alcuna. 

315. Lasciera in liberta le sorelle di mani- 
festare i loro sentimenti, e fare la loro comu- 
nicazione anche per iscritto, e in tal caso le 
istruira del modo e dell’ ordine che esse de- 
vono tenere, come si @ notato nell’ articolo pre- 
cedente, e prima di terminare la visita resti- 
tuir’ a ciascuna sorella la propria carta, ov- 
vero |’ abbruciera in sua presenza. 

316. Visitera minutamente la cappella, la 
sacrestia, i dormitori, le scuole, la cucina, la 
sartoria e le altre officine di casa, per vedere 
se il tutto sia mantenuto con decoro e pulitezza 
conveniente, se non vi sia nulla contro la po- 
verta ed anche |’ uniformita che prescrive la 
regola, ed avra altresi la massima premura d’in- 
formarsi se le inferme siano-in tutto e per tutto 
ben trattate ed assistite. 

317. S'informera eziandio diligentemente ri- 
guardo alle relazioni che le sorelle hanno cogli 
esterni, se siano troppo facili a portarsi nelle 
case particolari senza un preciso bisogno, ad 
ammettere visite non necessarie, od anch2 nelle 
necessarie trattenersi troppo a lungo, dando 
poi occasione a discorsi vani e frivoli; se fre- 
quenti la casa qualche persona, la quale possa 
essere pericolosa, o recare qualche sorta di am- 
mirazione se non di scandalo, e se rapporto 
all’ ora ed al luogo, in cui si ricevono le vi- 
site nulla vi possa scorgere di contrario a quella 
severa cautela che una comunita religiosa di 
donne deve prendere di se medesima, affine di 
conservare illibato il costume, .e senza macchia 
la riputazione che le é necessaria per la gloria 
di Dio e |’ utilita del prossimo. 

318. Quantungue la visitatrice non debba 
erigersi in giudice del confessore della casa, o 
del parroco, o d’ altri ecclesiastici, i quali po- 
trebbero nella casa o stabilimento aver qualche 
sorta d’ ingerenza, sara perd suo dovere d’ in- 
formarsi se alcuna delle sorelle abbia col con- 
fessore 0 poca confidenza nel confessarsi, ov- 
vero fuori di confessione troppa famigliarita ; 
se il confessore non si trattenga pit di quello 
che € assolutamente necessario; se le appaia 
oO soverchiamente rigoroso, o soverchiamente 
indulgente; se le sorelle prendano consiglio, o 
facciano dei rapporti al parroco o ad altri preti, 
e di tutto questo poi ne rendera informato il 
direttore della casa. 

31g. Sara bene altresi, che in termini gene- 
rali interroghi alcuna delle educande e fanciulle 
se non abbiano alcuna lagnanza da fare, se non 
sieno soddisfatte, ben assistite ecc. per poter 
cosi rilevare se regna il buon ordine, I’ armo- 
nia, la pace. 


ANNO MDCCCXLVI. 


320. Si fara render conto, se lo crede op- 
portuno, dalla superiora o dall’ economa, se 
vi é, della sua amministrazione, almeno perd 
sempre dara una scorsa ai libri dell’ entrata e 
dell’ uscita della casa, ed anche agli altri libri 
e carte della comunita, e vedra se i conti sieno 
tenuti colla dovuta chiarezza e precisione, 

dan. Terra particolari colloquii colla supe- 
riora, ed a costei manifestera il suo sentimento 
riguardo a quello che le parra doversi riformare 
O correggere, e procurera in somma, che il tutto 
sia riformato e corretto con comune _intel- 
ligenza e soddisfazione per quanto sara pos- 
sibile, 

322. Prima di terminare la visita dara gli 
avvisi Opportuni in particolare a chi ne abbi- 
sogna, e poi anche gli avvisi generali a tutta 
la comunita, e se lo stimera conveniente li la- 
sciera anche in iscritto con obbligo di rileg- 
gerli di tempo in tempo, secondo a lei piacera 
di determinare. 

323. Riguardo agli impieghi, la cui destina- 
zione 0 cambiamento competono alla superiora 
locale, potra la visitatrice destinare 0 cambiare 
come le parra dover fare dinanzi a nostro Si- 
gnore; riguardo poi a quelli, la cui nomina 
appartiene alla superiora generale, non si pren- 
dera cura di provvedere essa medesima, quan- 
tunque le paiano necessari i cambiamenti, ma 
ne dara parte alla superiora suddetta e lasciera 
che ella disponga e provveda. 

324. Scrivera in un libro apposito tutto quanto 
ha operato nella visita, e se vi sara qualche 
cosa d’importanza da decidere, lo rimettera 
alla superiora generale, o a quella superiora 
locale che Il’ avra delegata, ed a cui del pari 
rendera conto minuto di tutto quello che ha 
Osservato nella casa visitata, e sara ben con- 
tenta che la superiora le faccia avvertire tutti 
gli sbagli e mancamenti, che nella medesima 
potrebbe aver commesso. 

325. Per ultimo, rendera al Signore, termi- 
nata la visita, li dovuti ringraziamenti, a lui 
solo dara la gloria di quel poco bene, che per 
mezzo della sua umile serva si é degnato di 
operare, ricordandosi che da lui discende ogni 
dato buono ed ogni dono perfetto, che la no- 
stra sufficienza viene da lui, e che noi per noi 
soli non che di buona azione, nemmeno siamo 
capaci di un buon pensiero, e percid preghera 
ferventemente il Signore a perfezionare quel 
bene che per sua bonta si € degnato di inco- 
minciare, ed a benedire e consolidare sempre 
viemaggiormente la nostra piccola Congrega- 
zione, che egli si € piaciuto di suscitare per 
gloria sua, salute nostra ed utilita del nostro 
prossimo. 


515 
Triroto VIII. 


Della maestra principale del pensionato. 


326. La maestra principale del pensionato 
deve dipendere dalla superiora locale in tutto 
quello che riguarda il suo ufficio. 

Supponendo la miglior volonta possibile alle 
varie maestre di un pensionato, sara difficile, 
che ogni cosa vi sia nell’ ordine, se una di loro 
non soda un’ autorita pit: grande delle altre, | 
e se queste non si sottomettono a cid che la’ 
maestra principale stimera dovere decidere pel 
bene deile educande. 

Ma nell’ esigere dalle maestre tal sommes- 
sione, € d’uopo che la maestra principale pro- 
curi di meritarla pit per riconosciuto zelo ed 
esperienza, che pel posto che ella occupa. Ecco 
le osservazioni che sembra le possano esser utili, 
per arrivare a tal fine. . 

327. La maestra principale deve accurata- 
mente evitare ogni parzialita, sia verso le sot- 
to-maestre, sia verso le allieve. Bisogna che 
ciascuna possa persuadersi di avere un’ egual 
parte come un eguale diritto all’ affetto della 
maestra principale, e questa deve esser pronta 
a ricevere tutte le osservazioni delle altre mae- 
‘stre, colla medesima attenzione, che se fossero 
sue maggiori. 

L’ occuparsi incessantemente alla gloria di 
Dio, il formare teneri cuori al suo amore divino, 
V impiegare ingegno e talento, quali stromenti 
utili per dirigere tali cuori a cosi nobil fine; 
ecco le principali mire che aver ‘deve la pri- 
maria maestra del pensionato. Se sara fedele 
a questi suoi doveri otterra dal cielo le piu 
copiose benedizioni, tanto sopra se stessa, 
quanto sopra le sue non interrotte occupazioni. 

Porgera ferventi suppliche a Dio per ottenere 
lo spirito di orazione, fervore e zelo. Di pit 
a fine di adempiere utilmente il suo ufficio, le 
bisogna un giudizio sano e saldo, un’ indefessa 
vigilanza, un discernimento sperimentato, una 
prudenza illuminata, e finalmente una fermezza 
savia, tuttavia temperata da bonta, dolcezza e 
zelo, 

328. Il principale suo dovere é d’ invigilare 
sopra tutto cid che puod interessare il bene spi- 
rituale e temporale delle allieve, il che pari- 
mente @ da dirsi delle sotto-maestre in cid che 
concerne |’ ufficio loro, facendo che si mantenga 
vivo e costante il buon ordine e I’ esatta osser- 
vanza del regolamento del pensionato. 

329. Il grado che occupa ben lungi dal ren- 
derla indipendente dalla superiora, vieppiu la 
stringe coi rinforzati legami che ad essa |’ uni- 
scono, rappresentando ella I’ autorita della su- 
periora nel governo che le viene affidato. Avra 
cura d’informarla frequentemente dello stato 
del pensionato, del progresso che fanno le alunne 
' negli studi e nella pieta, della sanita loro, E- 


516 


sporra alla medesima gli affari difficili che si 
hanno da maneggiare, le maestre che si hanno 
da cangiare, gli abusi da riformare, i miglio- 
ramenti da farsietc., ed avra ricorso ai suoi 
consigli. 

330. Dovendo invigilare sulle maestre accid 
adempiano fedelmente il loro impiego, lo fara 
sempre con quella dolcezza e carita che ren- 
dono amabile e facile l’ ubbidienza, e se mai 
alcuna volta avesse la mala sorte di allontanarsi 
dal suo dovere, tosto l’ ammonira caritatevol- 
‘mente, e se durasse nel suo traviamento, ne 
dara parte alla superiora. 

Lungi dal compromettere riguardo alle allieve, 
Y autorita delle maestre con parole o modi im- 
prudenti, si sforzera di conciliare loro |’ ami- 
cizia e la confidenza e tutto il rispetto delle 
alunne, dando ella stessa alle prelodate sotto- 
superiore ogni possibile dimostrazione di con- 
discendenza e di rispetto confacente coi doveri 
della sua carica. 

331. Depositaria - dell’ autorita dei parenti 
sulle figlie a loro affidate, ella verso di tutte 
avra viscere e carita di madre, animandole dol- 
cemente al bene, ed amandole egualmente in 
Dio Signor nostro. 

Nelle intime e particolari conversazioni che 
avra colle sue discepole, adoprera tutto per gua- 
dagnare la loro confidenza, ed aprire 1 loro 
cuori, a fine di sradicarne le cattive affezioni 
e male abitudini, e farvi indi germogliare |’ a- 
more di Dio, della religione e della virtu. 

332. Il principale scopo delle sue sollecitu- 
dini deve essere sopra tutto I’ invigilare accid 
la loro innocenza non venga meno, e tanta 
sara la sua vigilanza, che a tal fine mai e poi 
mai, ne essa né le altre maestre perdano le 
allieve di vista. 

E facile giudicare da cid quanto debba esser 
grande la vigilanza delle maestre, e particolar- 
mente quella della maestra principale. Ella deve 
badare che osservino una grande modestia in 
tutte le loro azioni, massimamente nel levarsi 
e€ mettersi a letto, che non vi sia mai nelle loro 
mani né libri, ne immagini indecenti ecc., e 
che le loro conversazioni sieno sempre quali 
convengono alle figlie: se dunque una _ pensio- 
maria cominciasse a tenere discorsi sconvenienti, 
si affrettera a mandarla via, dopo averla avver- 
tita una o due volte al pit. Se vi fosse molta 
speranza di cangiarla, potrebbe bastare di se- 
parare la colpevole per qualche tempo, ma non 
conviene dissimularsi che nelle classi inferiori 
il pericolo e de’ pit grandi tosto che trattasi 
di costumatezza. 

333, Bisogna aver cura di invigilare affinché 
le alunne non formino legami particolari. A 
tale effetto lor si daranno posti fissi al lavoro, 
a tavola etc., e cid si fara in modo che le pit 
stordite sieno separate le une dalle altre. Si 
cangeranno quei posti di quando in quando. 


ACTA GREGORIL 


PP. Xvi. 


334. Nelle conferenze poi che avra almeno 
ogni otto giorni colle sottomaestre, raccoman- 
dera loro caldamente questa vigilanza qual sacro 
dovere, cui non potranno trascurare senza ca- 
gionare conseguenze funestissime. 

335. Se la maestra principale deve essere 
generosa nel premiare, sara egualmente salda 
quando si trattera di castigare. Lo fara con tutto 
l’ apparecchio e la gravita necessaria, benche 
la dolcezza debba sempre prevalere in essa al 
rigore. 

336. Tanto nelle relazioni coi parenti, quanto 
nelle lettere che sara nel caso di scriver loro, 
sia esatta, civile, precisa negli affari, condi- 
scendente nelle cose che non traggono conse- 
guenze, ma salda nell’ impedire qualsiasi pre- 
tensione che potesse condurre ad abusi. 

337. Essendo la religione il primario scopo 
dell’ educazione, la maestra principale del pen- 
sionato si studiera non solo di farne ben co- 
noscere i principii alle alunne, ma di farne 
inoltre provare, gustare e praticare le massime, 
e a tale effetto fara loro, o ella stessa o per 
via delle sotto-maestre, penetrare nell’ anima 
buone istruzioni, ove i principali doveri della 
religione sieno sempre mai esposti sotto |’ ap- 
parenza la pit dolce, facile e piena di conso- 
lazione. 

338. Ricevera dalla superiora gli ordini per 
gli spirituali esercizi annuali delle allieve, ne 
conferira col confessore e colla sotto-maestra, e 
fara eseguire il regolamento fatto per gli esercizi. 

33g. Concertera col confessore sul mezzo di 
assicurarsi che tutte si confessino nel tempo 
determinato , e quando lo credera necessario 
adoprera gli opportuni mezzi.per procurare loro 
un confessore straordinario. 

340. L’epoca delia prima comunione essendo 
la pil importante del tempo dell’ educazione 
e anzi di tutta la vita, allora debbono sopra- 
tutto le maestre raddoppiare di vigilanza, di 
sollecitudine e di fervore nelle preghiere. Oltre 
le istruzioni particolari ed ordinarie sara neces- 
sario di farne altre per quelle che s’ apparec- 
chiano alla prima comunione. Si badera che 
sieno istruite di tutto cid che riguarda i prin- 
cipali musteri della nostra santa religione ed i 
sacramenti di Penitenza ed Eucaristia, di modo 
che possano rispondere convenevolmente alle 
domande del sacerdote che |’ esaminera. Non 
si trascurera niente per prepararle a quella im- 
portante ed augusta azione affinché essa faccia 
sul loro cuore impressione pit. durevole. 

341. Oltre la cura dell’ istruzione e della 
condotta religiosa delle alunne, la maestra prin- 
cipale del pensionato é@ di pid incaricata d’ in- 
vigilare sulla loro sanita, cibo, vestimenta ecc. 

342. Potra scaricarsi di una parte di queste 
minute azioni, le quali sarebbero infinite, su 
quelle suore che le verranno a tale effetto as- 
segnate dalla superiora. 


ANNO MDCCCXLVI. 


343. I libri della biblioteca e gli archivi del 
pensionato saranno sotto la sua ispezione par- 
ticolare. Ancorché possa eleggere una _bibliote- 
caria fra le allieve, tuttavia avra |’ occhio aperto, 
accid non entrino alcuni libri nel pensionato, 
senza che li abbia veduti, e fara spesso la vi- 
sita nelle cassette, armarii ecc. 

344. Ricevera dalla superiora le lettere in- 
dirizzate alle educande, e le fara trasmettere 
dissigillate dalle rispettive loro maestre di 
classe, dopo che le avra lette, se lo giudica 
necessario. . 

345. Presentandosi dai parenti una allieva, 
la prima maestra col consenso della superiora 
la ricevera cortesemente con modi dolci ed af- 
fettuosi, ma non l’ ammettera che dopo aver 
preso tutte le informazioni relative all’ eta, con- 
dotta e disposizioni, ed averle comunicate alla 
superiora. 

346. Se alla maestra principale é confidata 
la recezione delle pensionarie, ella deve por- 
tarvi somma attenzione di non introdurre alcuna 
fanciulla, di cui la condotta e i discorsi pos- 
sano divenire pericolosi. Ella osservera essere 
zelo male inteso il ricevere in un pensionato 
una figlia capace di corrompere le compagne, 
sotto lo specioso pretesto di convertirla. 

347. Se dopo prese tutte le informazioni 
sulla fanciulla si giudica doverla ammettere, la 
maestra principale del pensionato scrivera nel 
registro il suo nome, la sua eta ed il giorno 
del suo ingresso. Prendera parimenti memo- 
ria degli oggetti che seco avra portati, e le 
dara un numero per segnare le sue vestimenta 
e biancheria. 

348. Essendole rimessa |’ allieva, la condurra 
immediatamente avanti al SS. Sacramento, indi 
alla superiora. Allorche |’ educanda si sara al- 
quanto calmata, la maestra principale 1’ inter- 
roghera per assicurarsi di cio che sappia, affine 
di poterle assegnare una classe confacente alla 
sua cCapaciti. 

349. Su di un registro particolare terra me- 
moria delle osservazioni che avra fatto sopra 
V indole delle allieve, i loro progressi nelle 
virtue negli studi, 1 loro difetti ecc. 

350. Se vi fossero spese da farsi pel man- 
tenimento delle allieve, la maestra principale 
le fara col denaro che i parenti depositarono 
nelle sue mani, ovvero ne dara una memoria 
all’ economa, la quale si prendera |’ assunto 
di provvedervi e di riceverne il rimborso. 
L’ economa ricevera e scriverd parimenti sui 
suoi libri i trimestri di pensione delle allieve. 

351. Quando un’ educanda dovra ritirarsi dal 
pensionato, la maestra principale la scrivera 
nel catalogo delle uscite colle indicazioni con- 
venevoli. Se cid accadesse a motivo di cattiva 
condotta non lo potra esprimere senza il parere 
della superiora. 

352. Nel caso che non potesse rimettere |’ al- 


5t7 


lieva nelle mani dei genitori suoi, o di quelle 
persone che li rappresentano, non la rimettera 
almeno che a persone affidatissime ed autoriz- 
zate dagli stessi-parenti dell’ allieva. 

353. Quando i registri d’ entrata e d’ uscita 
saranno ripieni, si depositeranno negli ar- 
chivi. 

354. Conferira spesso colla maestra degli 
studi sull’andamento delle classi, 1’ esattezza 
delle maestre al loro dovere, i progressi delle 
allieve ecc. Regolera pure colla maestra degli 
studi l’ ordine e la durata degli esami da farsi 
fra I’ anno, ed i premi che si rechera ad onore 
e dovere di distribuire. 

355. Distribuira le decorazioni in uso presso 
il pensionato, e invigilera accid le decorate 
adempiano fedelmente i doveri annessi a queste 
distinzioni. 

356. Terra ogni otto giorni conferenze, ove 
assisteranno le maestre di classe. Ivi si fara dare 
ragguaglio di tutto cid che pud esserle neces- 
sario ed utile di sapere, e dara alle, sotto- 
maestre quegli avvisi che nel Signore ella cre- 
dera loro utili, sempre perd con dolcezza e 
carita. 

357. Raddoppiera la sua vigilanza e fara in- 
vigilare con accuratezza nei dormitori alle ore 
della levata delle alunne e dell’ andar a letto. 
Di pit si assicurera che i dormitori sieno sem- 
pre chiusi di giorno, e non concedera alle al- 
lieve fuorche difficilmente e per ragioni- cono- 
sciute indispensabili, il permesso di salirvi. 

358. Presiedera al refettorio, o si fara rap- 
presentare da altre maestre, come in tutti gli 
altri esercizi, Potra alcune volte interrompere 
utilmente la lettura, interrogare e dare alle al- 
lieve la dispensa generale del silenzio. 

359. Le ricreazioni saranno uno dei princi- 
pali oggetti della sua applicazione. Le allieve 
vi saranno esattamente custodite, ed essa avra 
V occhio vigilantissimo sui giuochi, accid non 
vi si mescoli nulla di contrario alle leggi della 
modestia, giocondita di spirito, dolcezza e reli- 
gione, virtu tutte che debbono segnalare questo 
pensionato di S. Anna. 

360. Qualora un’ allieva sia chiamata al 
parlatorio, se la maestra principale non ha 
motivo di rifiuto, le concedera il permesso di 
andarvi, facendola accompagnare da una ispet- 
trice. 

361. Le allieve ammalate saranno |’ oggetto 
della sua pit tenera ed affettuosa sollecitudine, 
ma nel prodigar loro ogni cura e consola- 
zione di madre, si guardera dall’ autorizzare 
con un eccesso di bonta la vana delicatezza di 
quelle che sarebbero soltanto leggiermente in- 
disposte. 

362. Lasciera alla maestra del lavoro lo 
smaltimento e la distribuzione del lavoro ma- 
nuale, e prendera spesso informazioni dei pro- 
gressi delle allieye, 


518 


363. La maestra principale del pensionato 
sara ripiena di condiscendenza, considerazione 
e carita verso le sottomaestre sue coadiutrici } 
cid non impedisce che ella vigili sulle loro ope- 
razioni e doveri, affinché sieno ben eseguiti, e 
che |’ ordine e la pulizia regnino in tutte le 
parti del pensionato. Raccomandera loro ii buon 
uso del tempo, I’ esattezza, la mansuetudine, 
non che le altre virtu. , 

364. In somma negli incontri in cui la mae- 
stra principale si trovi come oppressa dal pe- 
sante carico delle sue indefesse operazioni, dia 
una occhiata al suo divino Sposo crocifisso per 
attingere nuove forze e coraggio di imitarlo, 
essendo egli un tanto esemplare di.zelo, pa- 
zienza e carita verso le sue creature. 


Tiroto IX. 
Regole comuni alle sotto-maestre. 


365. Le maestre senza dir mai niente che 
possa troppo umiliare le alunne, cercheranno 
di affezionarle coll’esempio di N.S. G. C., alla 
vita oscura che devy’essere la loro sorte. Avranno 
fatto molto se pervengono a sradicare dal loro 
cuore il germe di vanita e di ambizione, causa 
frequente della mala condotta delle giovani che 
non vivono in guardia contro quelle funeste 
passioni. 

366. Conviene sopratutto che le maestre uni- 
scano gran‘bonta e savia fermezza, che perdo- 
nino sovente, ma che non cedano mai per de- 
bolezza; colla pazienza si ottiene tutto dalle 
figlie, purché siano convinte che le maestre 
operano con giustizia e senza passione, esse 
traggono gran frutto dalle penitenze impo- 
ste, e€ vi si sottomettono anche senza mor- 
morare. 

367. Allorché una figlia confessera un suo 
torto, verra rimproverata con molta dolcezza, 
ma se ella prendesse |’ abitudine di mancare poi 
di confessare i torti, bisognerebbe ugualmente 
imporle una penitenza. 

368. Se qualche allieva commettesse un fallo 
grave, bisognerebbe riservarne la penitenza alla 

‘maestra principale, ma se il fallo non fosse 
noto a tutte le allieve, bisognerebbe che la 
penitenza nol fosse neppure. 

369. Allorché un’ alunna chiede perdono ad 
una maestra, questa deve sempre accoglierla 
con bonta, e dimostrare che accetta le scuse 
portate, ma non deve far grazia della penitenza, 
se non quando cid le sembri utile per animare 
un carattere timido, altrimenti le allieve se ne 
farebbero un giuoco. 

370. Perdonato un fallo, non bisogna piu 
aver |’ aria di ricordarsene, affinche la figlia non 
Si persuada che si abbiano prevenzioni contro 
di lei. In generale il pit. grande ostacolo al- 
Y emendazione é I avvilirsi; importa preser- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


vare da cid i caratteri timidi di cui abbiamo 
parlato. 

371. Non conviene mai lasciare conoscere che 
si sospetti un’ allieva di qua.che grave di- 
fetto, come di mentire o rubare; cio I’ umi- 
lia e puo dar l’idea del male. Bensi fa d’ uo- 
po sorvegliarle attentamente e prenderle sul 
fatto. 

372. Non fara mai ad un’ allieva tali rim- 
proveri che possano avvilirla, come: voi Siete 
un cattivo carattere, voi siete sciocca ecc. Ma 
deesi temprare sempre talmente la correzione, 
che |’ allieva veda, che si aspetta meglio da 
lei, e che si rende giustizia alle sue buone 
qualita. 

373. Non bisogna nemmeno lodar eccessiva- 
mente, il che pud nuocere molto ad un’ al- 
lieva, oltrecché nelle altre ecciterebbe contro lei 
una gelosia, che potrebbe avere triste conse- 
guenze. 

374. Nel concedere opportune lodi e ricom- 
pense alla pieta, eviteranno le sotto-maestre 
d’ introdurre fra le pensionarie un certo spirito 
d’ipocrisia, di cui le figlie sono pit suscettibili 
che non si pensa. 

Quindi né la maestra principale né le altre 
maestre non daranno troppa importanza ai sen- 
timenti di pieta dimostrati con affettazione, ma 
tutte esprimeranno sovente conoscersi la vera 
virt pia dalle opere che dai discorsi, e pro- 
veranno con prudenza e discrezione quelle al- 
lieve che dimandassero particolari esercizi di 
pieta, a fine di discernere se non sia per pi- 
grizia o per singolarizzarsi. 

375. Non mai lodare i talenti naturali, come 
la destrezza, la memoria, meno ancora i van- 
taggi puramente esteriori, ma dare opportuni 
elogi all’ applicazione, alla buona volonta, so- 
pratutto se l’ allieva che ne ha dato prova, avra 
fatto sforzi per pervenirvi. 

376. Non mai proporre sé medesime per 
motivo degli sforzi che esigono dalle educande, 
e quindi non dir loro: Fate questo per farmi 
piacere. Bisogna anzi suggerire loro costante- 
mente motivi di fede e di pieta. 

377. Importa egualmente di prevenire nelle 
pensionarie la pigrizia e la trascuratezza, e d’in- 
vigilare accid l’eccesso del lavoro non danneggi 
la loro salute. 3 

Quindi non si permejtera mai che lavorino 
immediatamente dopo i pasti, e si badera 
che facciano esercizi sufficienti da mantenere 
le forze. 

378. Quantunque non si debba esigere lo 
stesso da tutti i caratteri, vi é tuttavia una 
misura generale da tenersi per |’ ammissione 
delle allieve nelle congregazioni, ed é che non 
commettano quei falli i quali sebbene il cuore 
non vi abbia parte, pure cagionano cattiva edi- 
ficazione, come sarebbe il dare risposte aspre 
e sgarbate, un gran disordine ecc. Bisogna al- 


ANNO MDCCCXLVI. 


lora esprimere alle figlie che ne sono colpevoli, 
quanto rincresca che tali difetti le privino della 
grazia di entrare nella congregazione. Bisogna 
sopratutto rendersi difficile ad ammetterle in 
yuella della B. Vergine. 

379. E d’ uopo che le allieve vedano sempre 
il pit perfetto accordo fra le maestre: nulla 
farebbe in loro una pid funesta impressione, che 
il riputarle di opinioni diverse. 

380. Assisteranno alla conferenza ebdoma- 
daria che terra la maestra principale, ed ivi 
manifesteranno semplicemente e con verit& tutto 
cid che ha relazione colle classi, i successi e 
la condotta delle allieve. 

381. Saranno esattissime osservatrici del re- 
.golamento del pensionato, e lo faranno anche 
osservare dalle discepole. Non faranno la me- 
noma innovazione, eccetto per buone ragioni 
dopo averne ottenuto espresso consenso dalla 
superiora o dalla maestra principale. 

382. Quando le allieve verranno ad esse per 
confidare i loro interni sentimenti ed aprire i 
loro cuori, le maestre le accoglieranno con som- 
ma bonta ed affetto, e con interesse materno, 
il che faranno con molta prudenza, non usando 
di queste confidenze per altro che per giova- 
mento delle allieve, e per mantenere i buoni 
costumi e la religione. 

383. L’ espérienza dara alla maestra princi- 
pale come a tutte le altre le lezioni pit utili 
e pill preziose, ma cid che gia risulta da quella 
di tutti i tempi, si é che il bene immenso 
che puo derivare da una educazione cristiana é 
sempre il frutto della virtu, della pieta, e del 
generoso zelo delle persone che vi presiedono. 

384. Finalmente bisognera sempre avere di- 
nanzi agli occhi, di quanta importanza sia la 
missione che Dio affida alle persone incaricate 
dell’ educazione dell’ infanzia. Intesa che sia 
questa importanza, ella porta naturalmente a 
chiedere di continuo l’aiuto di nostro Signore, 
per guadagnare a lui quei teneri cuori. Si sop- 
portano allora con pazienza e gioia le pene 
inseparabili dell’ aver cura delle figlie, se vede 
in ciascuna di loro un’ anima di un prezzo 
infinito, che Gest Cristo ama di un amore 
immenso, e di cui domandera conto un giorno. 
Si ripensera sovente quel che il divin Salvatore 
ha detto: Lasciate venir a me 1 pargoletti, 
e si considerera come gran bene il poter aiu- 
tare quelle povere creature ad avvicinarsi al 
divin maestro. 


Tiroto X. 
Regole delle maestre delle scuole esterne. 


385. Nelle scuole esterne dovranno le mae- 
stre seguire in tutto il regolamento che si tro- 
vera nella quarta parte di queste costituzioni, 
di cui fanno parte integrale. 


519 


Le maestre delle scuole esterne dipenderanno 
immediatamente dalla maestra principale, e 
questa dalla superiora, nell’ esercizio del loro 
uffizio. 

386. Uno dei rami contemplati singolarmente 
in quest’ opera sono le scuole, nelle quali, per 
vero dire, avranno le suore maggior occasione 
di mostrare al Signore un amore verace, e di 
esercitare la pazienza pitt che in qualunque altro 
ramo di carita abbracciato da questa santa isti- 
tuzione. Esso dimanda un assiduo sacrificio di 
tutta la persona, ed un esercizio continuo di 
carita, di pazienza con ragazzine e giovanette, 
le quali molte volte non solo sono rozze, igno- 
ranti e miserabilissime, ma tuttavia ancora sa- 
ranno state allevate o per le strade, senza prin- 
cipio alcuno, o senza disciplina da genitori 
simili ad esse; nel qual caso per ridurle al 
bene, le maestre avranno da soffrire fatiche, ~ 
molestie, rimproveri, strapazzi, e qualche volta 
anche calunnie. 

387. Questa perd é la messe che costa pit 
cara bensi, ma che rende pit frutto, dipendendo 
dall’ educazion2 ordinariamente la condotta di 
tutta la vita; e se grande prova d’ amore verso 
Dio si reputa (siccome la reputano tutti i Santi) 
la conversione de’ peccatori, quanto pil dolce 
sara prevenire ed impedire i peccati medesimi 
prima che succedano, e salvare, per modo di 
spiegarsi, il Signore dagli oltraggi, anzi che 
procurare I’ umiliazione dell’ oltraggiatore? 

388. Quelle dunque che dalle suore maestre 
di scuola in questa santa opera deesi avere in 
mira, si é d’ accogliere quelle fanciulle come 
accoglierebbero il nostro divin Salvatore, e di 
formarle tutte per lui, istillando loro una pieta 
tenera bensi, ma veramente soda, ammaestran- 
dole a poco a poco nelle cose della santa fede, 
invigilando perché s’ accostino bene, con: fre- 
quenza e con frutto ai santissimi sacramenti, 
in somma facendo loro conoscere Gest Cristo, 
giacche egli non € amato perché non € cono- 
sciuto. 

389. Non s’intende perd di escludere che si 
ponga singolare attenzione affinché riescano 
abili ed anche eccellenti nei loro lavori. Che 
anzi uno dei mezzi opportuni per tenere le 
povere figlie lontane dal pericolo di offendere 
Dio, si @ quello di dar loro da guadagnarsi il 
pane onorevolmente, onde anche questo viene 
particolarmente raccomandato alle maestre; ma 
solo si fa loro riflettere, doversi sempre ante- 
porre il regno di Dio agli umani interessi, e 
dover prestarsi per questi sempre in ordine a 
Dio. Ecco pertanto le regole per porgere alle 
maestre i mezzi atti ad ottenere quanto vien 
loro raccomandato. 

~ 390. In primo luogo verra dalla superiora 
eletta quella suora da essa giudicata capace per 
prima maestra delle scuole, alla quale dovranno 


| le suore tutte che nelle scuole saranno impie- 


520 


gate, ubbidire intieramente in tutto cid che le 
scuole riguarda. 

391. A questa renderanno conto di quanto 
concerne la scuola, ricorrendo alla medesima 
per tutto cid che per la scuola potesse abbiso- 
gnare, comportandosi verso la medesima col 
rispetto ed ubbidienza che porteredbero alla 
superiora. 

392. Le maestre debbono sopratutto stare 
attente di non mostrare preferenza alcuna per 
una o Valtra ragazza, ributtando o ricevendo 
di mal garbo le meno gradevoli. Debbono mo- 
strare a tutte la stessa affezione, trattarle colla 
stessa bonta, aver di tutte la medesima cura, 
dovendo in tutte egualmente vedere e servire 
Gest’ Cristo. Che se vi fosse ragione di prefe- 
renza, questa sarebbe solo per la maggior po- 
verta e mala educazione delle ragazze, giacche 
la carita piu si diffonde dove maggiore é il 
bisogno, e ne’ poveri v ha una similitudine 
speciale del divin Salvatore. 

393. Abbiano parimente cura le maestre che 
le ragazze, per quanto la loro poverta lo per- 
mette, si avvezzino alla nettezza, che non ven- 
gano scarmigliate, e che si correggano dal di- 
fetto della sudicieria, facendo loro capire come 
tale sudiceria considerata per inezia e non cu- 
ranza, produca un raddoppiamento di miseria. 

394. Un giorno vicendevolmente per ogni 
ragazza si fara scopare e ripulire la scuola, 
perch si avvezzino anche in questa parte a 
rendersi atte ad assistere alle loro famiglie. 

395. Non accetteranno, ne terranno ragazze 
nelle scuole se non sarsnno vestite modesta- 
mente, e qualora per estrema poverta non a- 
vessero modo di coprirsi, venga dalle maestre 
riferito questo sommo bisogno alla prima mae- 
stra delle scuole perche ne conferisca colla su- 
periora, onde questa veda. se sia possibile di 
provvedere a cosi grande necessita. 

396. Abbiano le maestre un’ attenzione sin- 
golare ad avvezzare le ragazze quanto piu si 
possa a perfetta compostezza, essendo questa 
di tanta difesa alla savia condotta. 

397. Non permettano mai le maestre che 
nelle scuole le ragazze parlino insieme soito 
voce, ne permettano giammai giuochi di mano, 
né scherzi simili. Nel circolo delle medesime non 
permettano che stiano sedute |’ una troppo vi- 
cina all’altra, né che scambievolmente si rega- 
lino, 0 cangino insieme la loro roba. 

398. Non permettano mai che vengano por- 
tati in iscuola romanzi, né altri libri, od im- 
magini, 0 canzonette profane o poco modeste, 
e non lascino mai cantare alle ragazze se non 
canzoncine spirituali. Non permettano neppure 
che raccontino gli affari delle proprie famiglie, 
ne che mormorino di alcuno. 

399. Si guardino esattamente le maestre dal 
darsi mai torto I’ una all’altra, correggendo le 
ragazze ; ma se ad una sembrasse migliore il 


ACTA GREGORII PP, XVI. 


regolarsi in altro modo, combini colla supe- 
riora la cosa, e la superiora concertera il tutto 
d’ accordo colla maestra principale. E se por- 
tasse il bisogno di farlo sul momento, parli 
colla suora in modo che le ragazze non se ne 
accorgano. f 

400. Si avverta sempre che la suora desti- 
nata dalla superiora per prima di quella scuola, 
deve essere dall’ altra ubbidita, cid non togliendo 
perd che se la seconda vedesse cosa: nella pri- 
ma che non le sembrasse retta e che abbiso- 
gnasse pronto riparo, non possa con umilta av- 
vertire sul momento la suora, regolandosi poi 
come si disse di sopra. 

401. Occorrendo le novene del SS. Natale, 
della Pentecoste, e delle solennita di Maria SS. 
si facciano fra loro, ma brevemente, ed avver- 
tendo di regolarsi in modo da non istancare 
le ragazze. Nello stesso tempo facciano loro 
comprendere, che la vera maniera di far le 
novene con frutto sié di esercitare la virtu del 
loro stato, singolarmente nelle loro famiglie, e 
neli’amore di ubbidienza e del lavoro. 

402. Non si accettino né mai si lavorino nelle 
scuole vesti o lavori d’ altra sorta, che non sieno 
decenti, né per questo temano mai che man- 
chino 1 lavori, impegnato essendo il Signore a 
provvederle. 

403. Insegnando a lavorare alle ragazze, at- 
tendano bensi le maestre ad insegnare loro con 
attenzione, ma non dimentichino mai di tener 
Tl occhio aperto sopra le ragazze medesime. 
Inoltre le maestre non si applichino ivi a par- 
ticolari lavori d’ impegno ad oggetto d’ impa- 
rarli, e non lo facciano né per loro capriccio, 
né se pur fosse per giovamento della scuola, 
perché fino a che attendono a quelli, é impos- 
sibile che adempiano il loro dovere. 

404. Dimandando le ragazze. di uscire di 
scuola per qualsiasi motivo, non si permetta 
loro di uscirne pia d’ una alla volta, né si la- 
sci andare un’ altra sino che non sia tornata 
la prima. 

405. In conseguenza di quanto nella prece- 
dente regola si disse, superfluo sarebbe I’ ordi- 
nare alle maestre di non lasciar mai nemmeno 
un momento le ragazze sole tra loro. Ma la 
cosa © tanto importante, che non si pud non 
ingiungere alle maestre, che se l’una delle due 
maestre d’una scuola uscisse anche per brevis- 
simo tempo, resti sempre l’altra, e se la mae- 
stra che esce prevedesse di doversi trattenere 
fuori di scuola un poco lungamente, ne av- 
verta la prima maestra o la superiora perché 
venga provveduta la scuola di altra maestra in 
sua vece. : 

406. Le maestre sieno oltremodo dolci e 
pazienti colle fanciulle, e dovendo correggerle 
o castigarle, si guardino dal percuoterle. Negli 
altri castighi, oltre l’osservare sempre le regole 
della pit stretta ed esatta modestia, sieno altres}, 


ANNO MDCCCXLVI. 


discrete, ne mai correggano per impeto di pas- 
sione, 0 in momento di cattivo umore, ma in 
istato di calma, avendo solo in vista il mag- 
gior bene spirituale, ed il vero vantaggio delle 
ragazze medesime. 

407. Per ben riuscire nell’ educazione delle 
loro allieve, conviene che le maestre indaghino 
le indoli ed i temperamenti, non essendo adat- 
tato per una quello che andra bene per un’al- 
tra. Conosciuto questo, veggano di reggere cia- 
scheduna pel modo suo, consistendo il vantag- 
gio dell’ educazione nella formazione del cuore, 
€ questo, attesi i varii affetti umani, domanda 
in una pid dolcezza, in altra pitt forza, in altra 
pil. ragione, e cosi discorrendo. 

408. Non permettano alle ragazze il ribat- 
tere con risposte a quanto loro dicono, essendo 
questo vizio la cagione d’ assai disunione di 
famiglie. Ma se hanno vere ragioni da esporre 
alle maestre, non sul momento che sono cor- 
rette, ma dopo permettano loro di dirle. 

409. Non lascino mai impunite le bugie, 
vizio odioso e dannoso dinanzi a Dio e dinanzi 
agli uomini. Cerchino di avvezzarle ad un pen- 
sare giusto, ragionevole, approfittando per cid 
de’ discorsi famigliari, e delle cose che loro suc- 
cedono, cercando di pit, che né per invidia, né 
per altro motivo non perdano mai la buona 
armonia tra loro. 

410. Quando commettono qualche fallo, pit 
del castigo procurino la loro emendazione, ed 
esigano che domandino scusa, il che tanto ri- 
pugna alle ragazze, per I’ ereditaria nostra ra- 
dice della superbia. 

411. Il vero modo di tenerle come si deve 
si € quello di tenere un equabile contegno, non 
facendo loro discorsi superflui. Solo nel tempo 
delle istruzioni conviene che le trattino con tutta 
cordialita ed affetto, facendo loro comprendere, 
che se nel rimanente della giornata non le trat- 
tengono in egual modo, non é per altro che 
pel loro vero bene. 

412. Pertanto le maestre faranno osservare 
alle ragazze un rigoroso silenzio in tutto il 
tempo deila scuola; poi per mantenere I’ or- 
dine e risparmiare alle maestre parole faticose 
avvezzeranno le allieve all’ uso del segno, l’e- 
sperienza avendone fatto conoscere ottimi gli 
effetti. 

413. Gli studi delle scolare esterne si limi- 
teranno a quello del catechismo della diocesi, 
il breve per le piccoline e il compendio per le 
maggiori. Sara poi riputato un premio per le 
pit’ diligenti e studiose quello della s. Bibbia. 
Impareranno a leggere e scrivere, e qui le mae- 
stre avvertano che gli esemplari di cui si ser- 
viranno per dar da scrivere alle ragazze sieno 
egualmente istruttivi che edificanti. Le quattro 
prime operazioni dell’ aritmetica basteranno alle 
pit istruite, e le due prime pel comune delle 
allieve. 


Acta Grecoriu XVI. Vol, JIL. 


Sot 


414. Le maestre terranno un libercolo sul 
quale scriveranno ogni giorno la buona 0 cat- 
tiva condotta delle allieve; questo libretto gio- 
vera loro assai per le conferenze che: le sotto- 
maestre avranno colla principale, come anche 
per la distribuzione delle ricompense ebdoma- 
darie, e de’ premi alla fine dell’ anno. 

415. Quando le ragazze confidano loro qual- 
che cosa, non le sgridino mai, né le rimpro- 
verino, ma se occorre di farlo, le rimproverino 
in altro momento. Cosi pure se una ragazza 
dimanda loro un’ opinione o consiglio, I’ accor- 
dino con tutta carita, cércando iJ maggior loro 
vantaggio. 

416. Succedendo il caso di trovare qualche 
ragazza incorreggibile o per fierezza di tempe- 
ramento, o per essere di cattivo esempio si in 
parole, si in fatti alle altre allieve, dopo aver 
tentati tutti i mezzi per ridurla, le maestre ne 
parleranno colla principale, perché possa questa, 
col parere della superiora, licenziarla. 

417. Sieno cautissime e diligentissime le 
sorelle maestre a custodire tutte queste regole, 
né mai sotto pretesto alcuno omettano di os-: 
servarne veruna per non rendersi indegne delle 
divine misericordie, assistenze e benedizioni sulle 
loro fatiche, e per non rendere infruttuosa pel 
bene delle anime quella vita di sacrifizio e di 
carita che in questo impiego possono condurre. 
Anzi se amano acquistar meriti, adempiano tali 
regole con maggiore impegno. Inoltre riflettano 
che siccome in “generale quelle che sono impie- 
gate nelle scuole non possono esercitarsi nel- 
V altro: caritatevole ramo dall’ Istituto abbrac- 
ciato, cioe di qualunque altra opera di carita 
che verra ingiunta dal vescovo diocesano, se- 
condo 1 bisogni, percid conviene ch’ esse rivol- 
gano ogni loro premura a santificarsi in questo 
impiego con grande esercizio di pazienza, ca- 
rita, mansuetudine e dolcezza. 


Tiroto XI. 
Regole della sagrestana. 


418. Dove le suore hanno chiesa pubblica 
(dicesi tale quando vi accedono i secolari), la 
sagrestana non dovra mai portarsi alla chiesa 
e sagrestia esteriore. 

41g. Verra pertanto deputato dalla superiora 
col consenso del vescovo un sagrestano il quale 
ricevera |’ occorrente al servizio della chiesa 
dalla sagrestana. 

420. Se occorresse qualche bisogno per cui 
dovesse la sagrestana portarsi in chiesa od in 
sagrestia , potra andarvi quando sono chiuse 
le porte esterne e con licenza della superiora. 

421. La sagrestana dovra essere molto vi- 
gilante, di grande avvedimento, ripiena di zelo 
per l onore e décoro della casa di Dio. 

422. Avra Ll ispezione sopra la sagrestia e 


66 


522 


su tutto quanto spetta I’ interno della chiesa , 
V ordine dei posti, la distribuzione dei quadri, 
dei reliquiarii ecc.; e dovendosi fare alcune ri- 
parazioni. di momento alla chiesa, ne dara 
parte alla superiora. 

423. Il decoro e la decenza degli altari at- 
trarranno principalmente la sua attenzione, avra 
cura che la biancheria dell’ altare e le tovaglie 
della comunione sieno mai sempre pulitissime, 
pensando al prezzo immenso della vittima che 
vi si Offre. 

424. Nei giorni di grandi cerimonie e solen- 
nita, non si prendera’ per la decorazione del- 
l altare in imprestito cosa a.cuna, prima di 
avere ottenuto |’ assenso della superiora; delle 
cose avute in prestito si prendera una dili- 
gentissima cura, e si restituiranno quanto 
prima. 

425. Provvedera per la s. messa al colore 
della pianeta a norma del calendario della dio- 
cesi. 

426. Presentandosi un sacerdote forestiere per 
celebrare la s. messa, ne dara tosto avviso al 
superiore o alla superiora, affinche possano 
prenderne le notizie, gl’ indirizzi, ed anche le 
cautele opportune. 

427. Rammentera alla superiora le preghiere 
da farsi pel morti nei tempi debiti, e reggera 
le cerimonie che le accompagnano. 

428. Le sara dato un catalogo di tutti quanti 
gli arredi della chiesa e della sagrestia; li vi- 
sitera di quando in quando, e rinnovera quelli 
che saranno in disuso, sempre pero coll’ assenso 
espresso della superiora. Terra per quanto po- 
tra tre categorie di arredi sacri, cioe: 1) per 
le feste doppie di prima classe; 2) per le dop- 
pie di seconda classe, e per le domeniche tutte 
fra l’ anno; 3) per i giorni feriali. 

429. Occorrendo qualche funzione, preparera 
tutto il necessario per tempo, anticipando un 
giorno per I’ altro, massime per quelle della 
settimana santa. 

430. Il suo portamento ed aspetto, le sue 
parole e tutto in essa deve esser modesto, tanto 
nella chiesa che nella sagrestia. Vi osservera il 
silenzio, e non si fermerd a conversare con 
chicchessia, ma dopo aver soddisfatto con brevi 
e cortesi parole alle domande de’ sacerdoti, at- 
tendera ai fatti suoi, non si avvicinera all’ aJ- 
tare che per necessita e con profondo racco- 
glimento, commossa dalla santita di Dio che 
vi risiede, e dalla sua indegnita personale. 

431. Qualche istante prima della s. messa 
si portera alla sagrestia, preparera tutto pel 
s. sacrificio, affinche il sacerdote non abbia ad 
aspettare. 

432. L’ acqua ed il vino devono essere di 
buona qualita, e cavati lo stesso giorno, le 
ostie bianche e monde, le ampolline ripulite 
dentro e fuori. 

433. Avra cura che si trovi sempre nella sa- 


ACTA GREGORIL PP. XVI. 


grestia acqua per lavare le mani dei sacerdoti, 
ed una tovaglia per asciugarle. 

434. Quando dovra nettare ¢€ spazzare | al- 
tare lo faccia con santo rispetto, adempiendo 
con zelo le funzioni attive di Marta, e si forzi 
d’ imitare Maria nel suo affetto a contemplare 
il divin maestro. : 

435. Manterra adorna notte e giorno la lam- 
pada che arde davanti il SS. Sacramento, ba- 
dera acciocché I’ acqua santa non manchi mai 
nelle pilette, e nei giorni prefissi dalla supe- 
riora la provvedera nei dormitoi e nelle camere 
delle sorelle. 

436. Per le feste doppie di prima classe, e 
quelle proprie dell’ Istituto, addobbera con molto 
decoro 1’ altare e la chiesa. Si suoneranno in 
detto giorno le campane a doppio. 

437. Aprira alla mattina la porta della 
chiesa, e la chiudera secondo la volonta della 
superiora, alla quale saranno rimesse le chiavi 
alla sera. 

438. Una volta la settimana o pil frequen- 
temente se fa d’ uopo, la chiesa sara scopata, 
le sedie ed i banchi messi all’ ordine ecc. La 
superiora le dara in tali incontri alcune suore 
per aiutarla. 

439. Gli armadii e cassette della sagrestia 
esser debbono frequentemente visitati e ripuliti, 
gli arredi sacri devono esservi disposti con tal 
ordine che al primo bisogno sia facile il ri- 
trovarli. 

440. La sagrestana terra per favore singolare 
e prezioso il servire pitt particolarmente I’ al- 
tissimo Iddio nella sua casa. 

441. Si studiera indefessamente di conservarsi 
in una gran purita di cuore, per esser ella in 
dovere di avvicinarsi pil’ spesso al purissimo 
ed adorabilissimo agnello immacolato Gesu Si- 
gnor nostro, 


Trroto XI. 
Regole dell’ infermiera. 


442. Le principali qualiia dell’ infermiera 
devono essere dolcezza, pazienza, esattezza, at- 
tivita e non ordinaria nettezza. 

443. Avra gran cura delle ammalate, per- 
suasa che, servendole, ha Il’ onore di servire a 
Gest. Cristo. L’ infermeria sara sempre tenuta 
in ordine, 1 letti rassettati e puliti, e per ren- 
derla pit amena ed allegra Il’ adornera con 
quadri e fiori. I varii rimedi saranno preparati 
con zelo e somministrati con garbo; si studiera 
di contentare in ispirito di carita le ammalate 
per quanto potra, eccetto perd sempre in cid 
che potrebbe esser loro nocivo. 

444. Osservera scrupolosamente gli ordini 
dei medici e chirurghi, dara loro ragguaglio 
esatto del periodo della febbre, e dei sintomi 
osservati dalla loro ultima visita. 


ANNO MDCCCXLVI, 


445. Per quanto sia possibile si prepareranno 

nella cucina dell’ infermeria |’ acqua, i rimedii 
ed altri oggetti necessari e relativi alle am- 
malate. 
_ 446. Avra cura speciale delle convalescenti, 
invigilando sul loro riposo, sul cibo e regime 
che hanno da tenere, eseguendo puntualmente 
quanto avra ordinato il medico. 

447. Sopportera pazientemente e con gran 
dolcezza le lagnanze ed il mal umore delle 
ammalate, le divertira e fortifichera con pie 
letture, ma brevi, e con parole edificanti e ca- 
ritatevoli. 

Tutto questo si faccia per amore dello sposo 
celeste. 

448. Se contagiosa e comunicabile fosse la 
malattia, prendera tutte le cautele che vuole 
la prudenza cristiana, e senza affanno riporra 
nelle mani di Dio il pensiero della sanita, e 
persino della vita. 

449. Avra un catalogo delle masserizie a lei 
rimesse dalla vestiaria, ed altri oggetti destinati 
all’ uso dell’ infermeria. Invigilera accid non na- 
scano abusi in adoprar tali oggetti. 

450. Obbedira in tutto agli ordini della su- 
periora; avendo altre suore in aiuto nel suo 
impiego, sara per timore di Dio molto unita 
seco loro col dolce vincolo della pace, man- 
terra viva quella bella fiamma della carita fra- 
terna, ch’é uno dei pit preziosi pregi delle 
famiglie religiose. 

451. Finalmente, se il male della suora od 
altra persona affidata alla sua cura si prolun- 
gasse o crescesse, l’ infermiera ne dara avviso 
alla superiora, affinche |’ ammalata venga for- 
tificata colla s. Comunione o cogli ultimi sa- 
cramenti quando fossero necessari. 


Trroto XIII. 
Regole della vestiaria. 


452. Le qualita principali della vestiaria 
devono essere un grande amore della nettezza 
e dell’ ordine in ogni cosa, una carita previ- 
dente ed applicata, la vigilanza e lo zelo per 
Y osservanza della poverta religiosa. 

Nelle occupazioni manterra lo spirito raccolto 
in Dio. 

453. In sua custodia saranno le biancherie 
della casa, il vestiario e tutto cid che pud avervi 
relazione. Invigilera accuratamente su tali ar- 
ticoli, come appartenenti ai poveri di Gest 
Cristo. 

454. Avra un registro per notarvi tutti gli 
effetti di qualche valore a lei affidati. Es- 
sendone fatti dei nuovi, l’inserira nel suo re- 
gistro. 

455. Gli abiti saranno deposti per ordine nel 
vestiario; i vecchi e logori saranno separati dai 
nuoyi, e li fara aggiustare quando il bisogno 


523 


lo domandera, secondo le regole della poverta 
religiosa. Essendo essi fuori d’ uso, ne dara 
parte alla superiora. 

456. Nelle case di noviziato vi sara nel ve- 
stiario un luogo a parte per tenervi gli effetti 
apportati dalle novizie; vi unira una memoria 
che ne indichi la quantita. Tal memoria sara 
sottoscritta dalla stessa novizia, o dalla supe- 
riora. 

IL tutto si conservera sino alla professione. 

457. Spetta alla vestiaria il sapere quali 
sieno gl’ individui che mancano di abito e di 
biancherie, ne fara la riferta alla superiora, ese- 
guendone poi gli ordini. Nella distribuzione che 
le occorre di fare, segua meno gl’impulsi del- 
l’inclinazione particolare, che le regole della 
carita, della convenienza e del bisogno. 

458. Ogni sabato distribuira la lingeria bian- 
ca, e la portera sul letto di ciascuna suora. 
Dara ordinariamente le lenzuola pulite ogni 
mese, fuorché la superiora giudicasse opportuno 
farlo pit spesso. 

459. Il suo impiego per necessita I’ obbliga 
ad invigilare sui racconciamenti e fatture si 
delle biancherie che delle vestimenta. Nel di- 
spensare i lavori alle suore, lo fara con dolcezza 
e discrezione. 

460. Oltre alle vestimenta e biancherie , la 
vestiaria sara di pill incaricata di tutto quanto 
concerne i letti, come le cortine, le coperte, i 
materassi ecc., tutte le quali cose saranno te- 
nute con gran cura ed ordine, affinche non 
venga a scemarsi la roba a motivo della sua 
negligenza. 

461. Visitera spesso la biancheria e tutto cid 
che sta sotto la dipendenza del suo uffizio per 
mantenerle in buono stato. Allorché credera 
aver bisogno di aiuto, lo dimandera alla supe- 
riora, la quale fara conforme le parra utile e 
necessario in Dio benedetto. 


Tiroto XIV. 
Regole dell’ ispettrice dei parlatorii. 


462. La superiora destinera una o pit suore, 
delle pit regolari e delle pit discrete della co- 
munita per accompagnare le persone che sono 
chiamate al parlatorio. Si sceglieranno per que- 
st’ effetto suore prudenti, modeste ed atte ad 
edificare colla loro dolcezza, saviezza e ri- 
tegno. 

463. Quando la superiora sara informata 
dalla portinaia che una persona della casa é 
chiamata al parlatorio, essa indichera I’ ispet- 
trice che deve accompagnarla. 

464. L’ ispettrice comparira al parlatorio con 
quella che essa accompagna, inoltrandosi mo- 
destamente nella conversazione, 0 no, secondo 
che giudichera a proposito. Se la visita si pro- 
lungasse al di la dei limiti consueti, ne ammo- 


524 


nira dolcemente la persona, e termineranno la 
seduta. 

465. Occorrendo al parlatorio cosa alcuna 
contro la regotarita e lo spirito dell’ Istituto, 
tosto lo fara osservare con carita alla persona 
che ella ha accompagnata, ed al ritorno dal 
parlatorio, o senza fallo nel decorso della gior- 
nata, ne informera la superiora. 


TitoLto XV. 
Regole delle portinaie. 


466. Vi saranno due o pit portinaie, si pel 
buon ordine che pel servizio del monistero. 

Una di loro sara la prima portinaia, e stara 
ordinariamente al suo luogo per render ragione 
a chi verra di fuori. 

467. Le portinaie devono essere molto cir- 
cospette si nel fare avvedutamente ed esatta- 
mente le risposte ed ambasciate che vengono 
recate al monistero, e quelle pure che di questo 
‘escono, si nel fare dolcemente aspettare quelle 
persone, alle quali non é possibile il dare pronta 
risposta, 

468. Le portinaie debbono essere interna- 
mente raccolte in Dio, prudenti, caritatevoli, 
attive, vigilanti e dotate di gran sodezza. 
Tutte invigileranno, acciO regni tra esse una 
gran carita, molta condiscendenza e buona ar- 
monia. 

469. Esse andranno alla porta al primo 
tocco della campana, con zelo si ma senza 
precipitazione, rispondendo tosto dalla finestri- 
na, e non si apriranno le porte interne che 
dopo aver conosciuto |’ oggetto della dimanda ; 
avendolo inteso, s’ introdurranno le persone 
nel parlatorio, e ne daranno tosto parte alla 
superiora. Presentandosi il medico o il chirurgo 
ne daranno avviso all’ infermiera ed alla suora 
destinata ad accompagnarli. 

470. Le portinaie devono essere parche nel 
parlare con chicchessia che si presenti alla porta, 
usando sempre termini mansueti, prudenti e 
caritatevoli con ogni ceto di persone, di modo 
che, se sia possibile, tutti si ritirino paghi e 
soddisfatti delle loro parole. 

471. Tutti gli oggetti che le portinaie ri- 
ceveranno per |’ interno del pensionato, ver- 
ranno rimessi alle maestre, salvo sempre le 
lettere. 

472. Se si portasse in dono cosa alcuna pel 
vantaggio della comunita, le portinaie ne fa- 
ranno la riferta la sera dopo la ricreazione, af- 
finché. si preghi pei benefattori. 

473. Non faranno veruna ambasciata di fuori 
alle suore, ne delle suore a quei di fuori, 
fuorché ne avessero espresso comando dalla 
superiora , ovvero dalla maestra delle novizie, 
o di quelle del pensionato relativamente al loro 
impiego. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


474. Non lascieranno mai le chiavi alla 
porta né di giorno né di notte. Il giorno le 
terranno presso di loro, e sul far della notte, 
dopo chiuse tutte le porte, ne porteranno le 
chiavi alla superiora. Le dette chiavi verranno 
rimesse alle portinaie la mattina seguente, dopo 
la levata. 

475. Nelle ore destinate agli esercizi di co- 
munita, per esempio nel tempo delle preghiere, 
della mensa ecc. non disturberanno o chiame- 
ranno veruna suora senza grave necessita, e 
faranno dolcemente intendere alle persone di 
fuori la difficolta, portandole eziandio ad aspet- 
tare pazientemente, od a ritornare alle ore piu 
adattate. 

476. Rimetteranno alla superiora tutte le’ 
lettere che verranno al monistero,. e non ne la- 
scieranno uscire veruna senza il suo ordine. 
Avranno parimenti I’ occhio a quanto uscira 
di casa, e se fossero cose importanti, ne pren- 
deranno memoria. 

477. Nel suono del campanello udranno la 
voce di Dio che le chiama. Vi troveranno I’ u- 
tilira ed il bene di rammemorarsi spesso la 
presenza di Dio accompagnata dall’ esercizio 
di molte virtt, massime di carita e fedelta, e 
cosi faranno acquisto di meriti per la beata 
eternita. 


Tiroto XVI. 
Regole della refettoriera. 


478. La refettoriera invigilera sul refettorio 
e su tutto cid che ne dipende; sara pulita, vi- 
gilante ed esatta; avra spesso presente |’ esem- 
pio di G. Cristo, il quale, come sta scritto nel 
sacrosanto evangelio, non isdegnd di servire ai 
suoi discepoli. 

479. Le tavole saranno preparate un quarto 
d’ ora prima del pasto, e questo quarto d’ ora 
sara impiegato dalla refettoriera sia nel dare 
una rivista alle tavole, sia nel servire gli ali- 
menti ed il vino. 

480. Si raduneranno le convalescenti ad una 
medesima tavola, e la refettoriera non le ser- 
vira d’ altro, se non di quello che le sara stato 
indicato dalla superiora o dall’ infermiera. 

481. Avra un inventario esatto degli effetti 
dipendenti dal refettorio, e li terra accurata- 
meénie in un luogo destinato a tal effetto. 


TiroLro XVII. 
Regole della dispensiera. 


482. La dispensiera deve esercitare il suo 
impiego con fedelta, esattezza e carita, man- 
tenendosi ognora raccolta in Dio in mezzo alle 
sue occupazioni; sia officiosa verso le suore, 
ed in mezzo alle doglianze che potrebbero na- 


ANNO MDCCCXLVI. 


Scere contro di lei, si conservi dolce e paziente 
in sopportarle per amor di Dio. 

_483. Ella € specialmente incaricata d’ invi- 
gilare e custodire nella dispensa tutti gli arti- 
coli relativi al consumo, e di farne la distri- 
buzione secondo i bisogni. Invigilera pur anche 
accio non nascano abusi nell’ uso dei suddetti 
oggetti. 

_ 484. Tl legno, il vino ed altre provvisioni 
importanti sono egualmente sotto la sua ispe- 
zione. Terra sotto chiave nella dispensa le pro- 
visioni, ed il vino nella cantina, visitera spesso 
tali cose, e se minacciassero di corrompersi, ne 
dara avviso all’ economa, come pure del tempo 
Opportuno per rinnovarle. 


Tiroto XVIII. 


Regole della cuoca. 


485. La cuoca sara umile, caritatevole, rac- 
colta in Dio Signor nostro; si rammentera che 
lavorando per le sue sorelle lavora per Gesu 
Cristo medesimo. 

Si unira per servirlo ai sentimenti pii ed af- 
fettuosi di S. Marta, fuggendo tuttavia la tur- 
bazione e la troppa sollecitudine. 

486. Osservera e fara osservare la pulitezza 
nella cucina, nel vasellame, nella batteria, come 
pure nel preparare gli alimenti. 

487. Nella distribuzione dei cibi si servira 
ordinariamente di una lunga forchetta e di un 
coltello destinato a tal uso. 

488. Sara esatta in tenere tutto il bisogne- 
vole apparecchiato per i pasti, e metterlo a 
mensa almeno cinque minuti prima del suonare 
della campana. 

489. Non adoprera le legna, il carbone ed 
altri oggetti che con grande economia, mante- 
nendo per quanto potra lo spirito di santa po- 
verta religiosa. 

490. Se alcuna suora entrera in cucina (il 
che non si puo senza il permesso) per qualun- 
que oggetto siasi, essa le rimettera speditamente 
quello di che ha bisogno, fuggendo i discorsi 
e parole inutili e superflue. 

491. Colle sue aiutanti di cucina, ancorche 
fossero novizie, le quali saranno sotto la sua 
ispezione, evitera ogni modo di parlare impe- 
rioso ed aspro, ma sara tutta con tutte, piena 
di carita e affabilita. 

492. Per procedere con maggiore tranquil- 
lita e liberta di spirito nel suo impiego, di- 
mandera alla dispensiera, la vigilia, le prov- 
visioni che le saranno necessarie pel giorno 
seguente. 

493. Se la cura delle ammalate conducesse 
alla cucina qualche infermiera, la cuoca avra 
per essa tutti i riguardi, |’ aiutera di buon 
grado in tutto cid che concernera il suo im- 


piego. 


525 


494. Se per attendere al suo ufficio ella fosse 
frastornata in alcun modo da’ suoi spirituali 
esercizi, avverta di supplirvi nei momenti che 
avra liberi. 

495. Ella sara sotto la dipendenza dell’ eco- 
noma e della dispensiera, e ricevera da esse 
gli ordini per la qualita dei cibi e il modo di 
prepararli. 

496. Prendera tutta la cura possibile per 
formare alla cucina quelle che dalla superiora 
le saranno assegnate per aiutarla nelle sue fa- 
tiche. 

497. Le aiutanti di cucina poi saranno sot- 
tomesse agli ordini della cuoca per aiutarla nel 
suo impiego. 

498. Il loro principale ufficio é di lavare il 
vasellame, di scopare la cucina, di ripulire i 
legumi ecc, Tutto questo lo faranno con pro- 
prieta, intelligenza e buona volonta. 

499. Le aiutanti di cucina devono essere 
umili, docili, obbedienti, parche nel parlare, 
raccolte, ésatte ai loro doveri ed esercizi di 
pieta, e se fossero obbligate di ometterne 
alcuno a motivo del loro impiego, avranno 
cura di ripigliarlo al primo tempo libero che 
avranno. 

Si rammentino che altrettanto il loro ufficio 
comparisce basso ed abbietto agli occhi degli 
uomini, tanto pili esse saranno conformi a Gest 
Cristo, le cui pit tenere affezioni (mentre visse 
fra noi) sono state per I’ umilta. 


PARTE QUARTA 


REGOLAMENTO 


PER LE SCUOLE ESTERNE DELL’ ISTITUTO 
DELLE SUORE DI S. ANNA. 


500. Poiché la cristiana educazione delle fan- 
ciulle povere forma lo scopo principale dell’ I- 
stituto delle suore di S. Anna, si rende neces- 
sario che per meglio ottenere questo fine, sia 
data, ovunque si trovano, col medesimo spi- 
rito ed in modo uniforme. 

Quindi la sagra congregazione de’ Vescovi e 
Regolari ha ordinato che venisse aggiunto alle 
costituzioni, come parte integrante di esse, il 
presente regolamento, per esser di norma co- 
stante alle suore di S. Anna nella direzione 
delle scuole esterne per le povere, erette nelle 
loro case e stabilimenti. 

Per servire poi alla chiarezza viene diviso 
nel seguenti titoli, 


526 


Trroto I. 
Ammissione alle scuole gratuite. 


5o1. L’ ammettere le fanciulle povere alle 
scuole esterne delle case dell’ Istituto spetta 
alla prima maestra col consenso della supe- 
riora locale, in quelle degli stabilimenti, al- 
I’ anziana. 

502. Le fanciulle verranno presentate dai 
loro rispettivi parenti o da chi ne ha cura. 

503. Non si ricevono che quelle che tro- 
vansi nell’ anno settimo incominciato della 
loro eta. 

504. Se eccedono i tredici anni, la prima 
maestra nelle case, e |’ anziana negli stabilimenti, 
prima di ammettere tali fanciulle alle scuole 
prenderanno esatta informazione dei loro co- 
stumi, o dal parroco o da altra persona degna 
di fede. 

505. Essendo queste scuole destinate alle 
fanciulle indigenti, si accettano bensi povera- 
mente vestite, ma non sia poi trascurata la 
possibile pulizia. 

506. Il numero é determinato dalla capacita 
della scuola, sulla base perd che le scolare 
non eccedano il numero di 100 per ogni due 
maestre. 

507. Ammessa alla scuola, viene assegnato 
alla fanciulla un numero, il quale nel caso di 
uniformita di nomi, tiene luogo di sua deno- 
minazione. Ogni volta che entra nella scuola 
é ricevuta dalla maestra, e dice ad alta voce: 
Sia lodato Gesu Cristo, ed @ condotta al posto 
statole destinato. 


Tiroto II. 
Metodo della scuola. 


508. La scuola ha luogo tutti i giorni non 
feriati, escluso il giovedi. Durante la scuola si 
mantiene perfetto silenzio. Si danno i segni col 
solito stromento, come praticano i Fratelli della 
dottrina cristiana nelle loro scuole. 

5og. All’ ora stabilita si da principio alla 
scuola della mattina. Quando le fanciulle sono 
presso che tutte entrate si recitano le orazioni 
ad alta voce ed in comune. Si dice cioé il Vi 
adoro, Pater noster, Ave Maria, Credo, Salve 
Regina, Angele Dei, i comandamenti della 
legge di Dio, i precetti della Chiesa, e gli atti 
di fede, speranza, carita e contrizione. 

510. Finita la preghiera, seguono le le- 
zioni con l’ ordine seguente: Un’ ora di calli- 
grafia, mezz’ ora di aritmetica. Si recita quindi 
la lezione sul catechismo che hanno studiata 
il giorno precedente. Mentre le une recitano o 
leggono, le altre o scrivono o lavorano. Lo 
stesso s’ intende per la scuola pomeridiana. 

Al dopo pranzo — Due ore, parte nella let- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


tura, parte nei lavori donneschi. — Poi un’ ora 
nella spiegazione della dottrina cristiana e nel- 
l’ istruzione religiosa. Si termina la scuola colla 
recita delle stesse orazioni in comune, che si 
dicono alla mattina. 

511. La scuola é@ divisa in tre, quattro, o 
anche pit classi, secondo il numero e I’ abilita 
delle fanciulle. 

Quando un’ allieva si dimostra sufficiente- 
mente istruita €¢ promossa alla classe superiore. 


Trroto III. 
Istruzione elementare. 


512. Le suore di S. Anna devono avere in 
mira di formare buone madri di famiglia. Sara 
utile per raggiungere questo scopo di dare alle 
fanciulle del popolo un’ elementare istruzione. 
Questa deve limitarsi ad insegnare loro a leg- 
gere e scrivere ed i primi elementi dell’ arit- 
metica pratica. 

513. Essendo la scuola ripartita in classi, 
anche le parti di questa istruzione saranno di- 
vise proporzionalmente per le stesse classi se- 
condo la capacita delle allieve. L’ infima classe 
impara | abbecedario, ed a leggere 1 numeri 
arabici, finché poi si arrivi alla classe suprema 
la quale viene perfezionata nella lettura, nello 
scrivere e far conti. 

514. L’ insegnamento abbecedario si fa con 
P uso di una tavola a cartellone affisso al muro 
in cui oltre all’A, B, C, ed il modo di silla- 
bare, sono scritte in grossi caratteri le cifre 
arabiche. 

515. La lettura nella classe rispettiva si fa 
ad alta voce alternativamente da una scolara 
scelta dalla maestra, mentre le altre della stessa 
classe stanno attente sul proprio libro, del quale 
sono tutte egualmente provviste. 

516. Per la scrittura si copia un dato pe- 
riodo, che loro si fa scrivere sotto dettatura. 
La maestra quindi rivede lo scritto di ciascuna 
fanciulla per correggere gli errori specialmente 
di ortografia, e cosi ancora per rettificare le 
Operazioni aritmetiche. 

517. Il vescovo diocesano deve essere con- 
sapevole di quali libri si fa uso nelle scuole, 
tanto degli elementari come anche di quelli che 
riguardano I’ istruzione religiosa e morale. Non 
Si potranno cambiare né introdurre dei nuovi 
senza il permesso del vescovo o del suo depu- 
tato ecclesiastico. 


Triroto IV. 
Istruzione religiosa. 


518. Il principale impegno delle maestre nel- 
’ ammaestramento religioso deve consistere nel 
far bene apprendere alle allieve la dottrina cri- 
stiana, procurando non solo di far loro rite- 


ANNO MDCCCXLVI. 


nere in memoria le parole, ma molto pit nel 
far penetrare il senso, per quanto comporta la 
capacita delle fanciulle. Le spiegazioni che in 
proposito faranno le maestre sieno chiare, con- 
cise ed adattate alle menti deboli delle fan- 
ciulle. 

51g. Useranno le maestré per testo della 
dottrina cristiana quello fissato per la diocesi, 
o che venga loro assegnato dal vescovo dio- 
cesano. 

520. Insistere debbono con somma cura le 
suore di S. Anna a formare il cuore delle fan- 
ciulle alla vita cristiana. Percid le maestre ter- 
ranno alle allieve frequenti istruzioni, nelle 
quali con chiarezza, con dolcezza, con calore 
mostreranno loro i doveri del cristiano verso 
Dio, verso se stesse, verso il prossimo. 

521. Verso Dio. Insegneranno alle fanciulle 
lo stretto obbligo di amarlo con tutta ) anima 
e con tutte le forze, quali ne sieno i mezzi e 
la pratica maniera di usarli, il modo di ado- 
rarlo, di fare orazione, di spesso rammentarlo, 
di dirigere a Dio tutte le proprie operazioni 
con pura intenzione. 

Il modo di accostarsi ai SS. Sacramenti della 
Penitenza e Comunione. Insegneranno loro la 
maniera di essere vere divote di Maria SS. e 
dei Santi, e di suffragare le anime del purga- 
torio. 

522. Verso se stesse. Per infondere nelle 
allieve l’amore al santo pudore, coi modi pid 
delicati e prudenti insinueranno loro le regole 
tutte della cristiana modestia, il disprezzo delle 
vanita del mondo e della soverchia cura di 
comparire. Inspirino loro la sobrieta in tutto, 
Y orrore alla menzogna ed alla finzione, di es- 
sere pazienti e tolleranti, reprimere le loro pas- 
sioncelle, non essere garrule, ciarliere, me cu- 
riose dei fatti altrui. 

523. Verso il prossimo. Insegnino loro in 
che consista il gravissimo precetto di carita 
verso il prossimo, come debbano amar tutti 
indistintamente, compresi gli inimici, far del 
bene a tutti per quanto le circostanze permet- 
teranno, con I’ esercizio delle opere di miseri- 
cordia, di esser caute, di non contristar alcuno, 
di riconciliarsi subito con perdonare di cuore 
alle persone offese le ingiurie ricevute. Inse- 
gnino loro il rispetto, l’ amore e I’ ubbidienza 


verso i loro genitori, e verso gli altri con- 
giunti. 
Trroto V. 
Layvort. 


524. Dovendo le maestre avere in mira nel- 
Y educazione delle fanciulle di farle divenire 
buone madri di famiglia, dopo la premura che 
devono usare per I’ istruzione religiosa e morale 
delle loro allieve, devono rendere queste atte a 


524 


servire la propria casa con il lavoro, insegnan- 
dole nel tempo stesso a non rimanere mai in 
ozi0. 

525. Pertanto verranno insegnati alle fan- 
ciulle i primi lavori donneschi, di far calze, 
di cucire, rammendare, rattoppare ed altri si- 
mili che permettono le circostanze. 

526. Ogni fanciulla sara provvista dai suoi 
parenti degli oggetti necessari al lavoro, il cui 
prodotto spetta sempre ai medesimi parenti. 

527. In caso che i genitori non provvedes- 
sero di lavori le proprie figlie, e che glielo prov- 
vedessero le maestre, il prodotto va a van- 
taggio del luogo pio. Le maestre potranno dare 
una piccola retribuzione in premio a quelle che 
avranno meglio eseguiti i detti lavori. 


Trroto VI. 
Confessione. 


528. Incombe alle maestre di istruire con 
premura le allieve intorno ai SS. Sacramenti 
della Confessione e Comunione. 

Incominciando da quello della Penitenza , 
procurino di far loro conoscere la necessita , 
V utilita e gli effetti di questo Sacramento, e 
con quali disposizioni vi si devono accostare. 

Insegnino loro che devono pregare Iddio per 
avere la grazia di ben disporsi a ricevere con 
frutto il sacramento della Penitenza. Adattan- 
dosi alla intelligenza delle fanciulle, insegnino 
loro la maniera di far I’ esame di coscienza, 
come eccitarsi al dolore, al proposito, come il 
dolore debba esser vero, interno del cuore, so- 
prannaturale, sommo ed universale; in qual 
maniera far l’ accusa, e come questa debba farsi 
semplice, verace, senza scuse, ecc. 

Infine come debbono eseguire la penitenza 
sacramentale. 

529. Una volta al mese la maestra conduce 
le scolare alla confessione e vi-assiste finche 
sieno tutte confessate. 


Trroto VII. 
Comunione. 


530. Sara cura parimente delle maestre d’ 1- 
struire le fanciulle intorno all’ accostarsi degna- 
mente a ricevere la SS. Comunione. Rammen- 
tino alle allieve |’ immenso amore di Gest 
Cristo verso le anime nostre nell’ istituzione di 
questo divin sacramento. Spieghino loro la 
dignita di questo sacramento, gli effetti che 
produce nell’ anima, ed i frutti che se ne pos- 
sono ricavare da coloro che si accostano a 
ricevere con tutte le disposizioni la SS. Comu- 
nione. 

531. Dopo la confessione la maestra fa pra- 
ticare in comune, per quanto € possibile, la 


528 
preparazione ed il ringraziamento alla Comu- 
nione a quelle che vi si devono accostare. La 
maestra non dara segno di avvedersi che alcuna 


delle allieve di Comunione, dopo essersi con- 
fessata , non acceda alla santa mensa. Ma se 


cid accadesse con molta frequenza, e ne deri-— 


vasse scandalo nelle altre, la maestra privata- 
mente l’ ammonira con piacevolezza, con ma- 
niere insinuanti, non richiedendo mai la ca- 
gione per cui si @ la fanciulla astenuta dalla 
Comunione, e non dimostrando mai sinistro 
sospetto. 

532. La prima Comunione forma un’ epoca 
segnalata nella vita di un cristiano. Dalla prima 
Comunione fatta colle dovute disposizioni pud 
dipendere una serie di grazie per condurre un’ a- 
nima al porto dell’ eterna salute. Pertanto si 
raccomanda alla carita delle maestre di fare 
ogni sforzo affinché le fanciulle facciano con 
gran fervore la loro prima Comunione. 

533. Giunte le fanciulle all’ eta ed a quel 
grado d’ intelligenza necessari per far loro ri- 
cevere la SS. Comunione, le maestre dopo 
averle convenientemente istrutte, si concerte- 
ranno con i rispettivi parrochi deile scolare, 
per farle accostare la prima volta alla santa 
mensa. 

534. Sara in arbitrio dei suddetti parrochi 
di esaminare queste comunicande, come anche 
di somministrar loro di propria mano la prima 
Comunione. 

535. Avuto il consenso del parroco e fatti 
intesi i parenti delle fanciulle, verranno pre- 
messi nella stessa scuola o in una stanza atti- 
gua alcuni giorni di spirituali esercizi, sotto 
la direzione della maestra. 


Trroto VIII. 
Santificazione della festa. 


536. In tutti i giorni festivi le scolare si 
radunano nella scuola all’ ora assegnata. Le 
maestre fanno loro un po’ di spiegazione del 
vangelo del giorno, quindi le conducono alla 
santa messa tutte insieme, ordinandole due 
a due. 

537. Finita la messa, si dividono in pil com- 
pagnie secondo il numero delle maestre, dalle 
quali sono poi accompagnate sino a poca di- 
stanza dalle case loro. 


Trroro IX. 
Correzioni e punizioni. 


538. Richiedendosi per la buona educazione 
o pubblica o privata della gioventt che i di- 
fettosi vengano con opportuni modi corretti e 
puniti, ed essendo necessario di mantenere nelle 
scuole l’ ordine e la disciplina, ed impedire 


ACTA GREGORII PP. Xvi. 


| che i difetti delle une vengano imitati dalle 


altre, si rende indispensabile che le maestre 
s’ impegnino a correggere e punire i difetti delle 
fanciulle che frequentano la scuola pia. 

539. Pertanto le maestre devono ammonire, 
correggere e punire le fanciulle insubordinate 
e difettose. Le penitenze da infliggersi alle de- 
linquenti saranno proporzionate al grado della 
colpa. Consisteranno le pene, 0 con segregare 
le difettose durante la scuola in un angolo 
della sala, o con obbligarle a stare ginocchioni, 
o con altre simili mortificazioni che feriscono 
! amor proprio delle fanciulle. 

540. Se poi la fanciulla si rendesse incorreg- 
gibile con ammirazione e scandalo delle altre, 
o che la mancanza fosse assai grave, la mae- 
stra con |’ intesa della superiora locale o del- 
I’ anziana, procedera al congedo della rea, man- 
dando prima a diffidarne i parenti. Si racco- 
manda perd di procedere in tal bisogna con 
maturita e somma prudenza. 

541. Le maestre nell’ammonire e correggere 
le allieve, alternino i modi dolci o severi, se- 
condo I’ indole delle fanciulle, come che giu- 
dicheranno convenire per ottenere |’ emendazione 
del difetto. 

Sieno perd imparziali senza aver mai predi- 
lezione o avversione per alcuna. 

Se mai per umana debolezza: sentisse la mae- 
stra in cuore suo irritazione o impazienza, dif- 
ferisca la punizione e correzione, finche abbia 
ricuperata la calma. 

542. Parimenti accorgendosi la maestra che 
una fanciulla trovasi fortemente irritata o in un 
eccesso di collera, in quel momento procuri 
che questa si calmi. Ma quando poi I’ allieva 
avra ricuperato il sangue freddo, allora pro- 
ceda alla correzione e punizione, specialmente 
obbligandola a riparare lo scandalo verso le 
altre, se mai vi fosse stato. 

543. Quando arrivasse all’ orecchio della mae- 
stra che una fanciulla avesse commessa qualche 
mancanza nei luoghi e tempi in cui non rimane 
sotto la sorveglianza delle suore, se il manca- 
mento non € noto alle altre allieve, la corre- 
zione ed ammonizione sara privata. 


Tiroto X. 
Esame e premiazione. 


544. Interessa che il pubblico conosca il pro- 
fitto delle fanciulle, che frequentano le scuole 
delle suore di S. Anna. Percid verra in ogni 
anno stabilito un giorno in cui si fara accurato 
esame delle classi sopra i diversi rami, cioé - 
sul catechismo, lettura, calligrafia, aritmetica 
e lavori. 

545. Quelle fanciulle che oltre ad un segna- 
lato profitto ne’ diversi rami di sopra accennati, 
avranno in tutto l’ anno dato saggio di pieta, 


ANNO MDCCCXLVI. 


di morigeratezza, e sopratutto di subordinazione, 
verranno premiate. 

546. Il premio sara di pit gradi con pro- 
porzione al merito. Consiste in una decora- 
zione di una medaglia d’ argento, e nel dis- 
tribuire loro libri di divozione ed oggetti di 
vestiario. 

547. L’ esame e la premiazione si fara alla 
presenza non solo della superiora, o anziana 
e delle maestre, ma ancora del superiore eccle- 
siastico, e del parroco, negli stabilimenti, e dei 
benefattori della scuola. 


Trroto XI. 
Congregazione delle serve di Maria. 


548. Per vieppit assodare nella cristiana virtu 
le giovanette, per nutrire la loro pieta, per far 
nascere fra loro una santa emulazione al bene 
in ogni scuola diretta dalle suore di S. Anna, 
colla autorita e beneplacito del vescovo dioce- 
sano, Vi sara una pia associazione sotto il nome 
di congregazione delle serve di Maria. 

549. L’ essere aggregate tra le serve di Maria 
dovra considerarsi come un_ premio che si ac- 
corda alle pit virtuose delle fanciulle. Pertanto 
le maestre nelle loro istruzioni procurino di 
persuadere alle fanciulle quanto sia grande I’ o- 
nore di essere annoverate tra le serve di Maria. 
Si deve far loro considerare un tal favore, e 
percid le aspiranti devono esser tenute per 
qualche tempo in prova. 

550. Per esservi aggregate si richiedono le 
seguenti condizioni: 1.° Che abbiano fatta la 
prima comunione; 2.° il buon attestato delle 
maestre; 3.° l’ assistenza agli ufficii di Chiesa 
con pieta e raccoglimento; 4.° che abbiano dato 
segno di divozione verso Maria SS.; 5.° che 
dimostrino all’esterno singolare modestia; 6.° che 
sappiano bene la dottrina cristiana. Non solo 
le scolare vengono ammesse a questa pia con- 
gregazione, ma anche quelle figlie dei dintorni 
che per la loro pieta e morigerata condotta se 
ne mostrano degne. 

Dovranno pero esser munite dell’ attestato del 
parroco circa i loro buoni costumi. 

551. Il distintivo delle aggregate ¢ una me- 
daglia colla impronta della Beata Vergine della 
Concezione, che loro si appende al collo. 

552. La prima maestra sara la presidente 
di questa pia unione. Jn ogni domenica nella 
scuola tiene ‘colle congregate una conferenza 
spirituale per insegnare i loro doveri ed il modo 
di praticare le cristiane virtu. 

553. Se qualche fanciulla dopo essere stata 
ageregata fra le serve di Maria se ne rendesse 
indegna colla sua condotta, verra cancellata 
dal ruolo. 


529 


Se la traviata fanciulla fosse colpevole sol- 
tanto di difetti, prima di escluderla dalla con- 
gregazione dovra esser replicate volte ammonita 
e mimacciata, e solo quando si mostrasse in- 
correggibile le si dara il congedo. 

554. Ma poiche potrebbe recare grande pre- 
giudizio alla convenienza ed onore di una fan- 
ciulla |’ essere cancellata come colpevole dal 
ruolo delle aggregate, in tal bisogna si dovra 
procedere con somma maturita, prudenza e con- 
siglio, anche avuto riguardo di non procacciare 
odiosita all’ Istituto. 

555. Pertanto la presidente non dovra esclu- 
dere dal ruolo delle aggregate una figlia senza 
il consiglio del superiore ecclesiastico della casa 
o del rispettivo parroco negli stabilimenti, e 
senza il consenso della superiora locale. 


CCCLXIE 
BU Leia 


Qua fit dismembratio paroeciarum a dioecesi 
Utinensi earumque incorporatio dioecesi Bel- 
lunensi '. 


GREGORIUS EPISCOPUS 


servus servorum Dei 
ad perpetuam rei memoriam. 


Universalis Ecclesiae regimen, humilitati No- 
strae divinitus demandatum, ilud quandoque 
a Nobis exigit, ut, immutatis locorum, tempo- 
rum rerumque circumstantiis, nonnullarum dioe- 
cesium territoria vel imminuantur suprema No- 
stra auctoritate, vel peropportune amplificentur, 
prout maior christifidelium spiritualis utilitas 
postulare sibi videatur. 

Haec quidem Nobis ex apostolici muneris 
officio cogitantibus, dilectissimus in Christo fi- 
lius Noster Ferdinandus I, Austriae imperator 
et Venetae ditionis rex serenissimus, per nobi- 
lem virum comitem de Lutztow, suum apud 
Apostolicam hance Sedem extraordinarium ora- 
torem, enixas Nobis preces afferendas curavit, 
ut eas omnes et singulas paroecias ab Utinensi 
dioecesi seiungi dismembrarique decerneremus, 
intra regionum illarum ambitum impraesentia- 
rum conclusas, quae collective olim vulgari 
nomine nuncupabantur Distretto di Cadore, 
modo vero dicuntur Distretto di Pieve e di 
Auronzo, atque illorum et incolarum-votis ob- 
secundandis , has ipsas paroecias ab Utinensi 
ecclesia divulsas, proximo Bellunensis dioece- 
seos territorio superaddi, sive, ut aiunt, incor- 
porari iuberemus. Cuius rei, nedum utilitatem, 


t Ex Archivio Secretariae Brevium. 


Acra Grecorit XVI. Vol. JI. 


67 


530 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


sed omnimodam quoque necessitatem ex prae- | dinaria potestate et iurisdictione episcopi1 pro 


habitis observationibus super eorum locorum 
distantia ab Utinensi episcopali sede, et ex nimis 
arduo quem modo iidem fideles lamentantur, 
et faciliori qui exinde pateret ad episcopum 
accessu, liquido demonstrari perhibuerunt. Cae- 
terum Utinensis dioecesis, uti perlatum ad Nos 
est, eX nova eiusmodi circumscriptione, viginti 
tum paroecias amitteret, ubi triginta duo in- 
colarum millia supra nongentos ac triginta de- 
gunt, inter quos sacerdotes numero ferme no- 
naginta quatuor recensentur; attamen, his quo- 
que demptis, paroeciae fere biscentum eidem 
superessent, in quibus biscentum nonaginta se- 
ptem inhabitantium millia super tercentos qua- 
draginta quinque numerantur, inter quos mille 
ac centum circiter sacerdotes. E contra: Bellu- 
nensis dioecesis, ab alia Feltrensi ecclesia seor- 
sum sumpta, praedictis quoque paroeciis eidem 
additis, tres ac sexaginta paroecias contineret, 
centum et quingue capitum millibus inhabita- 
tas, ac bis centum et prope viginti quingue 
sacerdotibus instructas. Quamobrem in conside- 
rationem vocatum est ex levi huiusmodi Uti- 
nensis dioecesis iactura, ingentia quidem spiri- 
tualia commoda, eaque iamdiu exoptata alteri 
Bellunensi dioecesi obventura esse, quibus illud 
praecipue adcensebant, clerum scilicet, iis in 
regionibus degentem, vulgo Distretti di Pieve 
e di Auronzo, per totam subinde Bellunensem 
dioecesim, animarum procurationi vacaturum, 
quod, in praesenti rerum conditione, non haud 
facile eidem in universa Utinensi dioecesi, fa- 
cere contingit. Ea siquidem potissimum de 
causa, in memoratis tantummodo locis, alias 
vulgo nuncupatis Distretto di Cadore, sacrum 
ministerium idem clerus exercet, quod veneta 
utatur loqueia, minus quidem usitata in cae- 
teris Utinensibus paroeciis, ubi Foroiuliensis 
dialectus potissimum invalescit. His itaque 
aliisque initis rationibus permoti, cunctis quae 
inspicienda erant matura deliberatione perpen- 
sis, derogantes insuper ac supplentes, quatenus 
Opus sit, consensui quorumcumque interesse 
habentium, praelaudati serenissimi aeque ac 
pientissimi imperatoris desideriis satisfacere con- 
stituimus. Quamobrem ex certa scientia deque 
apostolicae potestatis plenitudine, omnia et sin- 
gula loca sive paroecias quae Utinensi dioecesi 
adhuc subiacent, iisque in territoriis continen- 
tur, sub Veneta ditione sitis, quae vulgo ap- 
pellantur Distretto di Pieve e di Auronzo, alias 
vero Distretto di Cadore, una cum omnibus 
et singulis inibi existentibus ecclesiis, oratoriis 
et, si quae sint, coenobiis, monasteriis , piis 
institutis, nec non cum quibuscumque benefi- 
clis regularibus et saecularibus, itidemque cum 
clericis, presbyteris, beneficiatis, religiosis, cum 
omnibus denique habitatoribus cuiuscumque 
gradus, status, ordinis et conditionis, ab eadem 
Utinensi dioecesi subtrahimus, nec non ab or- 


tempore Utinensis in perpetaum dividimus , 
dismembramus et eximimus. Hac autem divi- 
sione, dismembratione et exem ptione peracta, 
ipsamet territoria, sive, ut aiunt, Distretti di 
Pieve e di Auronzo, omnia nempe ac singula 
loca, seu quotquot ibidem hodie prostant pa- 
roeciae, perpetuum in modum adiungimus atque 
incorporamus proximae dioecesi Bellunensi, o- 
mnesque pariter ac singulas, dummodo spiri- 
tuali exemptione non fruantur, ecclesias, ora- 
toria, et, si quae sint, coenobia, monasteria, 
pia instituta, et quaecumque beneficia tam sae- 
cularia quam regularia, omnesque insimul cle- 
ricos, presbyteros, religiosos, incolas cuiuscum- 
que gradus, status, ordinis atque conditionis, 
cum omnibus quidem honoribus et oneribus, 
iuribus et privilegiis, ordinariae episcopi pro 
tempore Bellunensis iurisdictioni et potestati 
subiicimus. Cum vero ad spiritualem iurisdi- 
ctionem rerumque ecclesiasticarum administra- 
tionem. recte exercendam intersit quidem, ut 
quilibet episcopus certo ac determinato modo 
cognoscat fines dioeceseos sibi commissae ; hinc 
volumus, ut executor inferius designandus, prae- 
sentium literarum apostolicarum, in suo exe- 
cutoriali decreto, singillatim accurateque expo- 
nat nomina, territoria et limites cuiuscumque 
paroeciae, quae, uti praedicitur, ab Utinensi 
dioecesi sunt dismembrandae, ac Bellunensi epi- 
scopatui tribuendae atque adiudicandae. Ut 
autem integrum hocce negotium quaquaversus 
rite expleatur, volumus atque decernimus, ut 
omnes et singulae scripturae, instrumenta, be- 
neficiorum fundationes, legatorum tabulae, alia- 
que cuncta documenta et acta exarata, quae 
res, personas et loca quaecumque earumdem 
regionum, vulgo Distretto di Pieve e di Au- 
ronzo, respiciunt, subinde quamprimum inqui- 
rantur, secernantur et extrahantur a pristina 
cancellaria episcopali Utinensi, protinusque in- 
serantur et adserventur in cancellaria episcopa- 
tus Bellunensis. Denique in executorem apo- 
stolicarum harum literarum deligimus ac de- 
putamus dilectum filium Nostrum Jacobum ti- 
tuli Ss. Mm. Nerei et Achillei S. R. E. cardi- 
nalem Monico, patriarcham Venetiarum, cum 
facultatibus necessariis et opportunis, ut ipse, 
per se vel per aliam personam in ecclesiastica 
dignitate constitutam, ab ipso subdelegandam, 
valeat omnia statuere ac decernere, quibus cun- 
cta superius decreta rite cumulateque perfician- 
tur, atque adeo eidem lIacobo cardinali execu- 
tori sive eius subdelegato facultatem concedi- 
mus definitive pronunciandi super quacumque 
Oppositione adversus praedicta quomodolibet 
oritura. Eidem insuper exequutori iniungimus 
ac praecipimus, ut infra tres menses ab expleta 
earumdem Nostrarum literarum executione, mit- 
tat ad Nostram congregationem Rebus Consi- 
storialibus praepositam, accuratum authentica- 


ANNO MDCCCXLVI. 


que forma exaratum exemplar decretorum o- 
mnium, quae in praefatarum literarum execu- 
tione tulerit, ut ea insimul in tabulario eius- 
dem congregationis, sicuti par est, adser- 
ventur. 

Praesentes autem literas, et in eis contenta 
quaecumque, etiam ex eo quod quilibet in- 
teresse habentes vel habere praetendentes, vo- 
cati et auditi non fuerint vel praemissis non 
consenserint, eorum consensul, quatenus opus 
sit, de apostolicae potestatis plenitudine sup- 
plendo, nullo unguam tempore de subreptionis 
vel obreptionis vitio, seu intentionis Nostrae 
vel aliquo etiam simili defectu notari, impu- 
gnari aut in controversiam vocari posse, sed 


semper et perpetuo validas et efficaces existere 


et fore, suosque plenarios et integros effectus 
sortiri et obtinere, ac ab omnibus ad quos spe- 
ctat inviolabiliter observari debere; volumus 
atque decernimus, non obstantibus de iure quae- 
sito non tollendo, de suppressionibus committen- 
.dis ad partes, vocatis quorum interest, aliisque 
Nostris et cancellariae apostolicae regulis, ac in 
synodalibus , provincialibus universalibusque 
conciliis editis, vel specialibus vel generalibus 
constitutionibus et ordinationibus apostolicis et 
quibusvis Romanorum Pontificum praedeces- 
sorum Nostrorum dispositionibus , ceterisque 
contrarils quibuscumque. 

Volumus etiam, ut harum literarum Nostra- 
rum transumptis etiam impressis, manu tamen 
alicuius notarii publici subscriptis, et sigillo 
personae in ecclesiastica dignitate constitutae 
munitis, eadem prorsus fides exhibeatur, quae 
ipsis praesentibus adhiberetur, si forent exhi- 
bitae vel ostensae. 

Nulli ergo omnino hominum liceat hanc 
paginam Nostrarum dismembrationis vel divi- 
sionis, exemptionis, adiunctionis, incorporatio- 
nis, subiectionis, concessionis , commissionis, 
deputationis, mandati, decreti, derogationis ac 
voluntatis, infringere vel ei ausu temerario con- 
traire. Si quis autem hoc attentare praesum- 
pserit, indignationem omnipotentis Dei et beato- 
rum Petri et Pauli apostolorum eius se noverit 
incursurum. 

Datum Romae apud s. Petrum anno incar- 
cationis dominicae millesimo octingentesimo 
quadragesimo sexto, pridie kal. maias, pontifi- 
catus Nostri anno decimo sexto. 


CCCLXIII. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Africanum territorium ad meridiem Abissiniae, . 
a populis Gallas habitum, in noyum vicar. 
apost. erigit ', 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Pastoralis muneris oficium, humilitati Nostrae 
commissum, omnino postulat, ut ad eas prae- 
sertim oves curas Nostras extendamus, quae ab 
hac Apostolica Sede, catholicae unitatis centro, 
disiunctae sunt, ut in adventu Pastoris aeterni 
intra verum ovile repertae, ad aeternae vitae 
pascua perducantur. 

Itaque, quum de populis Gallas, ad Abissi-+ 
niae meridiem sitis, ea Nobis relata fuerint, 
quae spem afferant fore, ut eorumdem occasione 
Christi grex augeatur, ac spirituali eorumdem 
bono possit provideri, novum ibi vicariatum 
apostolicum erigendum existimavimus. 

Nos igitur de consilio venerabilium fratrum 
Nostrorum S. R. E. cardinalium negociis Pro- 
pagandae Fidei praepositorum, Motu—Proprio, 
ex certa scientia ac matura deliberatione Nostra, 
deque apostolicae potestatis plenitudine, novum 
vicariatum apostolicum, qui memoratam uni- 
versam regionem in Abissinia complectatur , 
erigimus et constituimus, a vicario apostolico 
ad Nostrum et S. huius Apostolicae Sedis be- 
neplacitum gubernandum. 

Decernentes has literas firmas, validas et ef- 
ficaces existere et fore, suosque plenarios et 
integros effectus sortiri et obtinere, dictisque in 
omnibus et per omnia plenissime suffragari; 
sicque in praemissis per quoscumque iudices 
ordinarios et delegatos, etiam causarum palatii 
apostolici auditores, iudicari et definiri debere, 
ac irritum et inane, si secus super his a quo- 
quam quavis auctoritate, scienter vel ignoranter 
contigerit attentari. 

Non obstantibus Nostra et cancellariae apo- 
stolicae regula de iure quaesito non tollendo, 
aliisque apostolicis ac in universalibus provin- 
cialibusque et synodalibus conciliis editis gene- 
ralibus vel specialibus constitutionibus et ordi- 
nationibus, ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die quarta maii millesimo octingen- 
tesimo quadragesimo sexto, pontificatus Nostri 
anno decimo sexto. 


1 Ex Iure Pontificio de Propaganda Fide. 


532 


CCCLXIV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Novo vicariatui ap. inter populos Gallas in 
Africa erecto, Guillelmum Massaia ep. Cas- 
siensem praeficit '. 


Dilecto filio 
Guillelmo Massaia 
presb. fratrum ord. Minorum Capuccinorum. 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Apostolatus officium, meritis licet imparibus, 
Nobis ex alto commissum, quo ecclesiarum 
omnium regimini divina dispositione praeside- 
mus, utiliter exequi, adiuvante Domino, cu- 
pientes, solliciti corde reddimur et solertes, ut, 
cum de ecclesiarum ipsarum regiminibus agitur 
committendis, tales eis in pastores praeficere 
studeamus, qui populum suae curae creditum, 
sciant non solum doctrina verbi, sed etiam 
exemplo boni operis informare, commissasque 
sibi ecclesias in statu pacifico et tranquillo ve- 
lint et valeant, auctore Domino, salubriter 
regere et feliciter gubernare. Dudum siquidem 
provisionem ecclesiarum omnium nunc vacan- 
tium quaeque in posterum vacaturae, ordina- 
tioni ac provisioni Nostrae reservavimus, decer- 
nentes ex tunc irritum et inane, si secus super 
his a quoquam, quavis auctoritate, scienter vel 
ignoranter contigerit attentari. 

Postmodum vero episcopali ecclesiae Cas- 
siensi, quae in partibus infidelium existit, pa- 
storis solatio destitutae, Nos ad eiusdem ecclesiae, 
de cuius vacatione relatus fide digni Nos fecerunt 
certiores, provisionem celerem atque felicem, in 
qua nemo praeter Nos se potuit seu poterit in- 
tromittere, reservatione ac decreto obsistentibus 
supradictis, ne illa longae vacationis exponatur 
incommodis, paterno ac sollicito studio inten- 
dentes, post deliberationem, quam de praefi- 
ciendo eidem ecclesiae personam utilem ac fru- 
ctuosam, cum venerabilibus fratribus Nostris 
S. R. E. cardinalibus negotiis Propagandae Fidei 
praepositis, habuimus diligentem; demum ad 
te, qui ex legitimo matrimonio procreatus, vel 
in aetate legitima constitutus existis, de cuius 
morum integritate, doctrina, ac prudentia et chri- 
stianae religionis et catholicae fidei zelo fide 
digna accepimus testimonia, oculos mentis 
Nostrae direximus. Quibus omnibus mature 
perpensis, te a quibusvis excommunicationis , 
suspensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis 
censuris, sententiis et poenis, quovis modo vel 


ACTA GREGORIL PP. XVI. 


| quacumque de causa latis, si quas forte incur- 


risti, huius tantum rei gratia absolventes et ab- 
solutum fore censentes, eamdem ecclesiam epi- 
scopalem Cassiensem, de persona tua, Nobis et 
memoratis cardinalibus ob tuorum exigentiam 
meritorum accepta, de fratrum eorumdem con- 
silio, auctoritate apostolica, tenore praesentium 
providemus, teque illi in episcopum praeficimus 
atque pastorem; curam, regimen et administra- 
tionem ipsius ecclesiae tibi in spiritualibus et 
temporalibus plenarie committendo, in illo qui 
dat gratiam et largitur dona confisi, quod di- 
rigente Domino actus tuos, praedicta ecclesia 
Cassiensis per tuae circumspectionis industriam 
et studium utiliter ac prospere dirigatur et in 
spiritualibus ac temporalibus orthodoxa religio 
incrementa suscipiat. 

Iugum igitur Domini, tuis impositum hume- 
ris, prompta devotione complectens, curam 
et administrationem praefatas ita studeas fi- 
deliter prudenterque exercere, ut ecclesia prae- 
fata gaudeat se provido gubernatori et fructuoso 
administratori esse commissam, ac tu praeter 
aeternae retributionis praemium Nostram quo- 
que et Sedis Apostolicae uberius exinde con- 
sequi merearis benedictionem et gratiam. Prae- 
terea tibi, ut ad ecclesiam praefatam, quam- 
diu ab infidelibus detinebitur, accedere et apud 
eam personaliter residere minime tenearis, dicta 
auctoritate concedimus atque indulgemus. Tibi 
insuper, ut a quocumque malueris catholico an- 
tistite S. Nostrae Sedis gratiam et communionem 
habente, adcitis et in hoc illi adsistentibus duo- 
bus aliis episcopis, vel, quatenus hi commode 
reperiri nequeant, duobus eorum loco presby- 
teris saecularibus, vel cuiuscumque ordinis, 
congregationis et institati regularibus, similem 
praefatae huius S. Sedis gratiam et communio- 
nem habentibus, munus consecrationis recipere 
libere et licite possis et valeas; atque eidem an- 
tistiti, ut, receptis a te prius catholicae fidei pro- 
fessione, iuxta articulos pridem a Sancta Sede 
propositos, ac Nostro et Romanae Ecclesiae 
nomine fidelitatis debitae iuramento, praefatum 
munus tibi, auctoritate Nostra, impendere licite 
valeat, plenam harum literarum serie tribuimus 
facultatem. Volumus tamen, eadem auctoritate 
praecipimus ut, nisi receptis a te per dictum anti- 
stitem iuramento et professione fidei huiusmodi, 
ipse antistes consecrationis munus tibi impendere, 
tuque illud recipere praesumpseritis, idem an- 
tistes a pontificalis officii exercitio, ac tam ipse 
quam tu a regimine et administratione eccle- 
siarum vestrarum suspensi sitis eo ipso. 

Non obstantibus apostolicis ac in univer- 
salibus provincialibusque et synodalibus con- 
ciliis editis generalibus vel specialibus constitu- 
tionibus et ordinationibus, caeterisque contrariis 
quibuscumque. 


1 Ex lure Pontificio de Propaganda Fide, 


ANNO MDCCCXLVI, ' 


Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima secunda maii millesimo 
octingentesimo quadragesimo sexto, pontifica- 
tus Nostri anno decimo sexto. 


CCCLXYV. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Manduriensem vicar. apost. in Indiis Orient. 
- Soc. Iesu committit, adiectis conditionibus et 
praevia limitum definitione '. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Ex pastoralis officii debito ad meliorem com- 
plurium Indiarum Orientalium missionum cir- 
cumspectionem et administrationem curas No- 
stras convertentes, Manduriensis qguoque missio- 
nis res ad examen revocavimus et illius regi- 
mini satius prospiciendum existimavimus. 

Itaque audito dilecto filio praeposito g generali 
Societatis Iesu, cui memorata missio iampri- 
dem commendata fuit, adhibitaque matura de- 
liberatione, utrum ac quomodo expediret eidem 
missioni praeficere presbyterum dictae societatis, 
cum titulo ac facultatibus vicarii apostolici, et 
cum charactere episcopali titulo ecclesiae in 


partibus infidelium; Nos de consilio venerabi-: 


lium fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium 
negotiis Propagandae Fidei praepositorum, prae- 
via definitione limitum ipsius missionis, illius 
regimen, adiectis tamen certis quibusdam con- 
ditionibus , presbytero Societatis [Jesu commit- 
tendo censuimus. Itaque certa scientia, Motu— 
Proprio ac matura deliberatione Nostra, deque 
apostolicae auctoritatis plenitudine, Mandurien- 
sis missionis regimen presbytero Societatis Jesu 
committi volumus ac mandamus, hisce expres- 
sis conditionibus : 

1. Ur electio eiusdem vicarii apostolici fieri 
debeat a congregatione venerabilium fratrum 
Nostrorum S. R. E. cardinalium Propagandae 
Fidei praepositorum, inter tres patres Societatis 
eiusdem, a praeposito generali designandos. 

2. Ut vicarius apostolicus regularis etiam ac 
primarius sit in missione superior presbytero- 
rum suae societatis, atque adeo iuxta instituti 
regulas in lis, quae ad disciplinam regularem 
pertinent, missionarios moderetur ac regat. 

3. Ut idem vicarius apostolicus in gubernio 
missionis, nec non in administratione fundorum 
et pecuniarum quocumque titulo illi obvenien- 
tium, omnia ex sententia dictae congregationis 
cardinalium Propagandae Fidei praepositorum 
peragere debeat, cum qua directe et immediate 


533 


communicet, ad eamque singulis trienniis de 
vero statu-missionis referre teneatur tum circa 
spirituales, tum circa temporales res ipsam re- 
spicientes, onerata super his omnibus ipsius’ 
conscientia. 

Iam vero, quod pertinet ad limites missio- 
nis seu vicariatus Manduriensis, habita missio- 
num finitimarum et eorum quae hac de re 
antea statuta sunt, ratione, eumdem vicariatum 
pro nunc, ac donec fortasse eum in plures di- 
videre temporum adiuncta non requirant, ita 
definitum volumus ac mandamus, ut scilicet , 
sicut ad Orientem ac Meridiem a mari circum- 
scribitur, et ad Occidentem a Montibus Gates, 
ita ad Septentrionem fines eius constituant me- 
ridionalis linea provinciae seu missionis Coim- 
batorensis, flumen Cavery, eiusque ramus Vet- 
tar usque ad mare. 

Haec volumus, non obstantibus apostolicis, 
ac in universalibus provincialibusque et syn- 
odalibus conciliis editis generalibus vel specia- 
libus constitutionibus et ordinationibus, caete- 
risque contrariis quibuscumque, 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima nona maii millesimo 
octingentesimo quadragesimo sexto, pontifica- 
tus Nostri anno decimo sexto. 


CCCLXVI. 


LN. D,U.L-T.UM 


Quo fit concessio indumentorum insignium 
favore mansionariorum ecclesiae Salernita- 
nae”. 


GREGORIUS PP. XVI. 


ad perpetuam rei memoriam. 


Sacrorum induméntorum insignia ecclesiasti- 
cis viris libenter deferimus, ut exterioribus or- 
namentis admoveantur interiora virtutum sibi 
ornamenta parare, quo digne possint versari 
in sacrorum ministerio ac christianae plebi bo- 
norum operum exemplo, tanquam lucernam su- 
per candelabrum positam, enitere. 

Itaque quum dilecti filii mansionarii metro- 
politani templi Salernitani a Nobis humiliter 
petierint, ut ad maius in sacris ritibus cele- 
brandis decus conciliandum, ex apostolica No- 
stra venia cappam magnam laneam violaceam 
coopertam ex pelle cinerei coloris induere pos- 
sint haud gravate inducimur, ut eorum precibus 
obsecundamus. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae lite- 
rae favent, peculiari beneficentia prosequi vo- 


1 Ex Iure Pont. de Prop. Fide. 


2 Ex Archivio Secretariae Brevium, 


534 


lentes, et a quibusvis excommunicationis et in- 
terdicti aliisque ecclesiasticis censuris, sententiis 
et poenis quovis modo et quacumque de causa 
latis, si quas forte incurrerint, huius tantum rei 
gratia absolventes et absolutos fore censentes , 
mansionariis metropolitani templi Salernitani 
tam praesentibus quam futuris, auctoritate No- 
stra apostolica, hisce literis, facultatem conce- 
dimus, ut in sacris ritibus peragendis cappam 
magnam laneam violaceam, cui assuta sit pellis 
cinerei coloris, quaeque caudam habeat brevio- 
rem ea quam canonici gestant, libere ac licite 
induere possint et valeant, eosque sic decoratos 
a nullo unquam quavis auctoritate et quovis 
titulo hac super re perturbari posse decernimus. 

Non obstantibus, fel. rec. Benedicti XIV prae- 
decessoris Nostri super divisione materiarum, 
aliisque apostolicis atque in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus et 
Ordinationibus apostolicis etiam iuramento at- 
que confirmatione apostolica, vel quavis firmi- 
tate alia roboratis, statutis et consuetudinibus, 
ceterisque contrariis quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die decima nona maii mil- 
lesimo octingentesimo quadragesimo sexto, pon- 
tificatus Nostri anno decimo sexto. 


CECEXVH. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Presbyterum S.J. praeficiendum novo vica- 
riatut Manduriensi, dispensat a voto et ob- 
ligatione electioni contrariis '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad futuram rei memoriam. 


Pro apostolici Nostri muneris officio Mandu- 
rien. missionis regimini prospicientes, aliquem 
ex presbyteris Societatis Iesu, cui memorata 
missio iamdudum commendata est, ad munus 
vicarli apostolici cum charactere episcopali ti- 
tulo ecclesiae in partibus infidelium in memo- 
rata missione, prout a Nobis circumscripta est, 
obeundum deputandum censuimus, iuxta tamen 
certas.conditiones hac super re a Nobis prae- 
scriptas: quapropter, ut eligendus vicarius apo- 
stolicus a dictarum conditionum ac decretorum 
observantia nulla plane ratione detineri possit, 
Nos eumdem ab omni obligatione per profes- 
sionem suscepta solvendum censuimus, quae 
nimirum supradictis conditionibus contraire at- 
que obstare videatur. Idcirco de consilio venn. 
fratrum Nostrorum S. R. E. cardinalium nego- 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


ciis Propagandae Fidei praepositorum, Motu-— 
Proprio, certa scientia ac de apostolicae pote- 
statis plenitudine, Societatis Tesu presbyterum 
in vicarium apostolicum Manduriensis missionis 
eligendum dispensamus, ac solvimus ab ea con- 
stiiutionum societatis regula seu obligatione de 
non admittenda excipiendaque ulla extra socie- 
tatem praelatione seu dignitate, itemque a voto 
quod a sacerdotibus professis emittitur, de non 
recusando scilicet consilio praepositi generalis 
societatis ipsius, vel eius delegati in commissi 
sibi muneris exercitio, si quando fieret, ut ad 
alicuius ecclesiae regimen eligantur, atque in- 
super a quavis alia omnino obligatione per pro- 
fessionem regularum suscepta, quae forte supra 
relatis conditionibus decretisque contrarium 
praeferat ; firma tamen remanente obligatione, 
ut episcopus vicarius apostolicus, antequam 
muneri suo det operam, iusiurandum praestet 
iuxta formulam a fel. rec. Benedicto XIV prae- 
decessore Nostro pro episcopis traditam in con- 
stitutione quae incipit Omnium sollicitudinem, 
data pridie idus septembris anni millesimi se- 
ptingentesimi quadragesimi quarti de ritibus, 
caeremoniis in regno Manduriensi. 

Ita statuimus, volumus ac mandamus, non 
obstantibus apostolicis ac in universalibus pro- 
vincialibusque et synodalibus conciliis editis 
generalibus vel specialibus constitutionibus et 
ordinationibus, nec non supradictae Societatis 
Tesu regulis ac statutis, etiam iuramento, confir- 
matione apostolica vel alia quavis firmitate ro- 
boratis, ceterisque in contrarium facientibus 
quibuscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die decima nona maii millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo sexto, pontificatus No- 
stri anno decimo sexto. 


CCCLXVIII. 
LITTERAE APOSTOLICAE 


Iulio Alexio Soc. Iesu presbytero, novo vica- 
riatui Manduriensi praeficiendo, titulum ep. 
eccl. T’amassen. in insula Cypri confert *. 


Dilecto filio 
Alexio Canoz 
presbytero Societatis Iesu 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Apostolatus officium, meritis licet imparibus, 
Nobis ex alto commissum, quo ecclesiarum 
omnium regimini divina dispositione praeside- 


1 Ex Ture Pontificio de P. F, 


2 Ex eodem Iure, 


ANNO MDCCCXLVI, 


mus, utiliter exequi, adiuvante Domino, cu- 
pientes, solliciti corde reddimur et solertes, ut, 
cum de ecclesiarum i ipsarum regiminibus agitur 
committendis, tales eis in pastores praeficere 
Sstudeamus, qui populum suae curae creditum 
sciant non solum doctrina verbi, sed etiam 
exemplo boni operis informare, commissasque 
sibi ecclesias in statu pacifico et tranquillo ve- 
lint et valeant, auctore Domino, salubriter re- 
gere et feliciter gubernare. Dudum siquidem 
provisionem ecclesiaram omnium nunc vacan- 
tium, quaeque in posterum vacaturae, ordina- 
tioni ac provisioni Nostrae reservavimus, des 
cernentes ex tunc irritum et inane, si secus 
super his a quoquam quavis auctoritate scienter 
vel ignoranter contigerit attentari. 

Postmodum vero, episcopali ecclesia Tamas- 
sen. in insula Cypri in partibus infidelium, 
pastoris solatio destituta, Nos ad eiusdem ec- 
clesiae, de cuius vacatione relatus fide digni 
fecerunt Nos certiores, provisionem celerem. et 
felicem, in qua nullus praeter Nos se potuit 
seu potest intromittere, reservatione ac decreto 
obsistentibus supradictis, ne illa longae vaca- 
tionis exponatur incommodis, paterno ac sol- 
licito studio intendentes, post deliberationem , 
quam de praeficiendo eidem ecclesiae personam 
utilem ac fructuosam cum venn. fratribus No- 
stris S. R. E. cardinalibus negociis Propagan- 
dae Fidei praepositis habuimus diligentem, de- 
mum ad te, qui ex legitimo matrimonio pro- 
creatus et in aetate legitima constitutus existis, 
de cuius morum integritate, doctrina ac pru- 
dentia et christianae religionis ac catholicae fi- 
dei zelo fide digna accepimus testimonia, oculos 
mentis Nostrae direximus. 

Quibus omnibus mature perpensis, te, a vane 
busvis excommunicationis, suspensionis et in- 
terdicti, allisque ecclesiasticis sententiis, cen- 
suris et poenis quovis modo et quacumque de 
causa latis, si quas forte incurristi, huius tan- 
tum rei gratia absolventes et absolutum fore 
censentes, eamdem ecclesiam episcopalem Ta- 
massen. de persona tua Nobis et memoratis 
cardinalibus ob tuorum exigentiam meritorum 
accepta, de eorumdem fratrum consilio, aucto- 
ritate apostolica, tenore praesentium, provide- 
mus, teque illi in episcopum praeficimus et 
pastorem, curam, regimen et administrationem 
ipsius ecclésiae tibi in spiritualibus et tempo- 
ralibus plenarie committendo, in illo qui dat 
gratiam et largitur dona confisi, quod, dirigente 
Domino actus tuos, praedicta ecclesia Tamassen. 
per tuae circumspectionis industriam et studium 
utiliter ac prospere dirigatur ac in spiritualibus 
ac temporalibus orthodoxa religio incrementa 
suscipiat. Iugum igitur Domini tuis impositum 
humeris prompta devotione complectens, curam 
et administrationem praefatas ita studeas fide- 


5135 


liter prudenterque exercere, ut ecclesia praefata 
gaudeat se provido gubernatori et fructuoso ad- 
ministratori esse commissam, ac tu, praeter 
aeternae retributionis praemium, Nostram quo- 
que et Sedis Apostolicae uberius exinde con- 
sequi merearis benedictionem et gratiam. 

Praeterza tibi, ut ad ecclesiam praefatam , 
quamdiu ab infidelibus detinebitur, accedere 
et apud eam personaliter residere minime te- 
nearis, dicta auctoritate concedimus atque in- 
dulgemus. Tibi insuper, ut a quocumque ma- 
lueris catholico antistite Sanctae Nostrae Sedis 
gratiam et communionem habente, adcitis et 
in hoc illi adsistentibus duobus aliis episcopis, 
vel, quatenus hi commode reperiri nequeant , 
duobus eorum loco presbyteris saecularibus vel 
cuiuscumque ordinis, congregationis et instituti 
regularibus similem praefatae huius Sanctae Se- 
dis gratiam et communionem habentibus, mu- 
nus consecrationis recipere libere et licite possis 
et valeas, atque eidem antistiti, ut, receptis a 
te prius catholicae fidei professione iuxta arti- 
culos pridem a S. Sede propositos ac Nostro 
et Romanae Ecclesiae nomine fidelitatis debitae 
iuramento, praefatum munus tibi, auctoritate 
Nostra, impendere licite valeat, plenam harum 
licerarum serie tribuimus facultatem. 

Volumus tamen, eadem auctoritate praeci- 
pimus, ut, nisi receptis a te per dictum anti- 
stitem iuramento et professione fidei huius- 
modi, ipse antistes consecrationis munus tibi 
impendere tuque illud recipere praesumpseritis, 
idem antistes a pontificalis officli exercitio, ac 
tam ipse quam tu a regimine et administra- 
tione ecclesiarum vestrarum suspensi sitis eo 
ipso. 

Non obstantibus apostolicis ac in universa- 
libus provincialibusque et synodalibus conciliis 
editis generalibus vel specialibus constitutioni- 
bus et ordinationibus, ceterisque contrariis qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima secunda maii millesimo 
octingentesimo quadragesimo sexto, pontifica- 
tus Nostri anno decimo sexto. 


/ 


CECLXIX. 


LITTERAE APOSTOLICAE 


Alexium Canoz presbyt. Soc. Iesu, novo Man- 
duriensi vic. ap. in Indiis Orientalibus prae- 


fou, 


t Ex Iure Pontificio de P. F. 


536 


Dilecto filio 
Alexio Canoz 
presbytero Soc. Iesu 


GREGORIUS PP. XVI. ° 


Dilecte fili, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quum Manduriensis missionis, ut in praesens 
circumscribitur, regimen quibusdam sub con- 
ditionibus presbytero Soc. Jesu cum charactere 
episcopali et cum apostolici vicarii titulo ac 
facultatibus committendum censuerimus, addita 
etiam solutione ac dispensatione a quovis vin- 
culo , suspensione aut voto per professionem 
regularem suscepto aut emisso, quod memo- 
ratis conditionibus decretisque quovis modo ad- 
sciscere posset: Nos, mature omnibus perpen- 
sis, de consilio venn. fratrum Nostrorum S. R. E. 
cardinalium Propagandae Fidei praepositorum, 
inter tres presbyteros a dilecto filio praeposito 
generali eiusdem Societatis, ad id muneris Nobis 
commendatos, te ad huiusmodi vicarii aposto- 
lici officium deputandum censuimus, quippe 
de tua pietate, doctrina, prudentia ac fidei ca- 
tholicae promovendae studio praeclare accepta 
sunt testimonia, in huiusmodi vicarium eligere 
statuimus. 

Te igitur, quem episcopum ecclesiae Tamas- 
sen. in partibus infidelium per similes Nostras 
apostolicas literas hoc ipso die datas renuntia- 
vimus, a quibusvis excommunicationis, suspen- 
sionis et interdicti, aliisque ecclesiasticis censu- 
ris, sententiis et poenis quovis modo et qua- 
cumque de causa latis, si quas forte incurristi, 
huius tantum rei gratia absolventes et absolutum 
fore censentes, hisce literis, auctoritate Nostra 
apostolica, vicarium apostolicum Manduriensis 
missionis cum omnibus facultatibus necessariis 
et opportunis tenore praesentium eligimus, con- 
stituimus ac renuntiamus. Mandamus praeterea 
omnibus et singulis ad quos spectat, ut te in 
vicarium apostolicum huiusmodi recipiant et 
admittant, tibique faveant, pareant ac praesto 
sint, tuaque mandata efficaciter adimpleant, 
secus sententiam seu poenam quam rile tuleris 
seu statueris in rebelles, ratam habebimus, ac 
faciemus, auctorante Domino, usque ad satisfa- 
ctionem condignam inviolabiliter observari. 

Non obstantibus apostolicis ac in” univer- 
salibus provincialibusque et synodalibus conci- 
liis editis generalibus vel specialibus constitu- 
tionibus et ordinationibus, ceterisque contrariis 
quibuscumque. 

Datum Romae apud sanctum Petrum sub 
annulo piscatoris die vigesima secunda maii 
millesimo octingentesimo quadragesimo sexto, 
pontificatus Nostri anno decimo sexto. 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


CCCLXX. 
r INDULTUM 


Ecclesiae collegiatae Triorae, dioecesis Venti- 
miliae, datur facultas gestandi in perpe- 
tuum cappam et rocchetum in functioni- 
bus '. 


GREGORIUS PP. XVI. 
ad perpetuam rei memoriam. 


Exponendum Nobis curavere dilecti filii ca- 
nonici insignis collegialis ecclesiae Triorae, in 
ista dioecesi Ventimiliensi, se variis abhinc an- 
nis, cappae formam, qua antiquitus utebantur,. 
immutasse, quippe illam rotundam effecerunt 
cum caputio, et ex anteriori parte clausam glo- 
bulis, vulgo bottoni, nec non rocchetum etiam 
induisse absque tamen apostolica venia; qua- 
propter supplices a Nobis petunt, ut quidquid 
hac super re illegitime gestum est, auctoritate 
Nostra apostolica remittamus, eisque in per- 
petuum concedamus, ut memorata cappa et 
roccheto uti possint et valeant. 

Nos igitur omnes et singulos, quibus hae 
literae favent, peculiari beneficentia prosequi 
volentes, et a quibusvis excommunicationis et 
interdicti aliisque ecclesiasticis censuris, sen- 
tentiis et poenis quovis modo et quacumque 
de causa latis, si quas forte incurrerint, huius 
tantum rei gratia absolventes et absolutos fore 
censentes, gravi tuo, ven. frater, accepto testi- 
monio, ex quo Nobis innotuit, dictam collegiatam 
antiquiorem esse in ista dioecesi, et eiusdem 
canonicos bonorum operum et sacerdotalis vitae 
exemplo populo praelucere, tibi per praesentes 
eas partes committimus, ut auctoritate Nostra 
apostolica, quidquid ab eiusdem collegiatae ec- 
clesiae canonicis in induendis memoratis insi- 
gnibus absque venia apostolica minus legitime 
gestum est, sanes ac remittas, ac facultatem 
facias, ut memoratae collegialis ecclesiae cano- 
nici, tam praesentes quam futuri, cappa et roc- 
cheto, quibus in praesens utuntur, perpetuis 
futuris temporibus in sacris ritibus celebrandis 
libere ac licite uti possint et valeant. 

Hoc concedimus atque indulgemus, non ob- 
stantibus fel. rec. Bened. XIV praedecessoris No- 
stri super divisione materiarum, aliisque con- 
stitutionibus et sanctionibus apostolicis, necnon 
legis fundationis memoratae collegiatae ec- 
clesiae etiam iuramento, confirmatione aposto- 
lica vel quavis firmitate alia roboratis, statutis 
et consuetudinibus, caeterisque contrarlis qui- 
buscumque. 

Datum Romae apud s, Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima secunda maii mille- 
simo octingentesimo quadragesimo sexto, pon- 
tificatus Nostri anno decimo sexto. 


1 Ex Archivio Collegialis Ecclesiae Triorae, dioecesis Ventimiliae. 


ANNO MDCCCXLVI, 


CCCLXXI. 
EPISTOLA 


Dolet de matrimoniis mixtis ab Ecclesia vetitis, 
in Friburgensi dioecesi invectis, ac laudat 
episcopum doctrinam Ecclesiae in ea re pro- 
moventem et abusus tollere conantem; plu- 
ribus confirmat, et ubique valere asserit, 
benedictionem in iisdem matrimoniis imper- 
tiri non posse, quae contrahantur sine dis- 
pensatione et cautionibus, etsi alicubi ob in- 
vectam consuetudinem toleretur ut iis bene- 
dicatur, si dispensatio et cautiones praeces- 
Serint '. 


Venerabili fratri episcopo Friburgensi 


GREGORIUS PP. XVI. 


Venerabilis frater, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Non sine gravi animi Nostri moerore iam 
noscebamus, ven. frater, quae tuis literis die 
quarta proximi mensis martii ad Nos datis do- 
lenter significas, de deploranda in istis regio- 
nibus catholicos inter et acatholicos matrimo- 
niorum frequentia, deque civilis potestatis in 
eiusmodi nuptiis agendi ratione. Compertum 
enim exploratumque est, catholicos, seu viros 
seu mulieres, qui mixtis nuptiis temere con- 
trahendis, se ac prolem inde suscipiendam in 
perversionis periculum iniiciunt, contra natu- 
ralem divinamque legem peccare. Quam sane 
legem sartam tectamque tueri contendit Eccle- 
sia et haec Apostolica Sedes, seu in generali 
ipsarum nuptiarum prohibitione, seu in cau- 
tionibus, quas iure suo exigit, cum ob graves 
aliquas causas ea coniugia aegre admodum sinit, 
ut scilicet non solum catholicus coniux ab aca- 
tholico perverti non possit, quin potius ille 
teneri se sciat ad hunc pro viribus ab errore 
retrahendum, verum etiam ut proles utriusque 
sexus ex hisce matrimoniis procreanda in ca- 
tholicae religionis sanctitate omnino educari 
debeat. Quamobrem, ven. fr., meritis te in Do- 
mino laudibus summopere prosequimur, quod, 
pro. episcopalis tui ministerii officio, in tanti 
momenti rem curas cogitationesque merito con- 
verteris, Ecclesiae de mixtis matrimoniis doctri- 
nam, ius libertatemque tueri, vindicare studue- 
ris, ac pastorali robore et constantia exortos 
abusus de medio tollere, tuisque praesertim 
parochis saepius praecipere, mandare non de- 
stiteris, ut in huiusmodi nuptiis Ecclesiae re- 
gulas a Nobis et praedecessoribus Nostris tanto 
studio inculcatas, religiosissime servent. 

Et quidem, quod ad benedictionem attinet, 
eam, veluti optime noscis, haec Apostolica 


537 


Sedes prohibere consuevit in illis quoque ma- 
trimoniis , quae inter catholicos et acatholicos 
ineuntur, impetrata eiusdem Sedis venia atque 
adhibitis cautionibus ab illa praescriptis. Atque 
etsi deinde tolerari potuerit, ut mos in nonnul- 
lis regionibus inductus servaretur, benedicendi 
matrimoniis mixtis initis cum Ecclesiae venia 
et praedictis cautionibus, nunquam tamen to- 
leranda est eadem benedictio in iis casibus, in 
quibus, nulla accedente Ecclesiae venia, nec prae- 
viis necessariis cautionibus, manifestum idem- 
que gravissimum admittitur crimen in ipso ma- 
trimonii foedere ineundo. Nunquam enim to- 
lerari debet, ut sacrilegis hisce contractibus sacri 
ritus admisceantur, et sacerdotes Dei videantur 
suo facto probare, quod ore illicitum esse edo- 
cent et praedicant. Atque id probe sentiunt 
adversarii nostri, qui certe in huiusmodi nu- 
ptiis de catholici sacerdotis benedictione minime 
laborarent, nisi intelligerent illam conducere ad 
extenuandam, atque adeo ad obliterandam sen- 
sim in catholici populi animis memoriam ca- 
nonum, qui haec detestantur connubia, et con- 
stantissimi studii, quo sancta mater Ecclesia 
filios suos avertere consuevit ab iisdem coniu- 
giis in eorum futuraeque prolis perniciem con- 
trahendis. Nostri scilicet contradictores cogno- 
scunt, si res ex eorum votis succederet, facile 
inde futurum, ut catholicae potissimum foe- 
minae aut licita aut non tam graviter illicita 
existimarent ea coniugia, quae sacris Ecclesiae 
ritibus et sacerdotali benedictione honestari vi- 
derent. 

Atque haec consona sunt praeceptionibus et 
monitis, quae sive in Nostris, sive in decessoris 
Nostri Pii VIII ad diversos archiepiscopos et 
episcopos literis sive instructionibus, aut eius 
aut Nostro iussu editis, consignata fuisse co- 
gnoscis, ven. frater. Nec vero refert, si ad non- 
nullos tantum antistites, qui hanc Apostolicam 
Sedem consuluerant, illae instructiones datae 
sunt, quasi aliis liberum sit, illarum non sequi 
sententiam. Enimvero non agitur hic de aliqua 
nova lege a Nostro praedecessore aut a Nobis 
inducta, quum uterque Nostrum eo potius spe- 
ctaverit, ut, pro locorum adiunctis, emollire- 
mus, quoad fieri potest, disciplinae severitatem, 
et ea simul inculcaremus, quae pravis usibus 
tollendis, sanae doctrinae deposito custodiendo, 
ac matrimonii sanctitati, catholicae religionis 
incolumitati et animarum saluti tuendae neces- 
saria iudicavimus. Itaque, etiamsi literae et in- 
structiones illae, in qua parte aliquid novi in- 
dulgent vel tolerant, ad ea tantum referuntur 
loca, pro quibus datae sunt, nullis tamen limi- 
tibus illarum circumscribitur ratio, quatenus 
incommutabilem annunciant Ecclesiae doctri- 
nam, canonumque inculcant sententiam, et pra- 
vos, qui alicubi invalescebant, usus proscribunt. 


1 Ex lure Pontificio de P. F. 
Acta Grecormu XVI. Vol. III. 


68 


538 


Atque huc pertinet quae hac de re a Nobis in- 
dicata fuerunt in pluribus allocutionibus ad 
venn. fratres Nostros S. R. E. cardinales in con- 
sistorio, quarto id. decembris millesimo octin- 
gentesimo trigesimo septimo, idibus septembris 
millesimo octingentesimo trigesimo octavo et 
postridie nonis iulii millesimo octingentesimo 
trigesimo nono habitis, quas statim typis in 
vulgus edi iussimus. 

Haec tuis commemoratis literis rescribenda 


censuimus ven. frater, ut alacriori usque studio 


et firmitate omnes boni pastoris partes implere, 
atque in tanti momenti negotio Ecclesiae cau- 
sam propugnare pergas, nihilque intentatum re- 
linquas, quod ad tui gregis salutem procuran- 
dam pertinere posse cognoveris. Nos quidem 
pro officii Nostri munere, quantum cum Do- 
mino poterimus, haud omittemus omnem ope- 
ram adhibere, ut sacrae istic res, Deo bene 
iuvante, in meliorem conditionem adducantur. 
Interim vero, dum tibi de pastorali tua solli- 
citudine vehementer gratulamur, Nostrae in te 
praecipuae benevolentiae testem ac caelestium 
omnium munerum auspicem, apostolicam bene- 
dictionem ex intimo corde depromptam, tibi 
ipsi, venerabilis frater, et omnibus tuae eccle- 
siae Clericis laicisque fidelibus peramanter im- 
pertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima tertia maii millesimo 
octingentesimo quadragesimo sexto, pontifica- 
tus Nostri anno decimo sexto. 


CCCLXXII. 
HPS TOL A 


Ad Iulium Goussin, Praesidem generalem So- 
cietatis S. Vincentii a Paulo scribens, ei gra- 
tias agit pro libro, dono accepto et inscripto 
« Manuel de la Societé de S. Vincent de 
Paul». Ei autem gratulatur quod Socictas 
ipsa tum in Gallia tum in alius Europae et 
Americae dioecesibus prospere feliciterque 
progrediatur 3. 


Dilecto filio 
Iulio Goussin 
praesidi generali 
societatis s. Vincentii a Paulo 


Lutetiam Parisiorum 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilecte fili, 
salute et apostolicam benedictionem. 


Libenti sane animo tuas obsequentissimas 
accepimus literas, quibus nomine ipsius socie- 
tatis S. Vincentii a Paulo, lbrum Nobis dono 


ACTA GREGORII PP. XVI. 


mittere voluisti, gallica lingua exaratum cum 
Parisiensibus typis superiori anno in lucem edi- 
tum et inscriptum « Manuel de la Societé de 
S. Vincent de Paul ». Equidem gravissimis su- 
premi Nostri pontificatus curis assidue distenti, 
nihil adhuc de eo libro degustare potuimus. 
Gratissimum vero Nobis fuit ex iisdem Literis 
cognoscere societatem ipsam tum in Gallia, tum 
in aliis Europae et Americae dioecesibus, di- 
vina adspirante gratia, prospere feliciterque in 
dies progredi, eiusque societatis sodales summa 
Nos et hanc Petri Cathedram observantia pro- 
sequi, sedulamque industriam in christianae 
caritatis operibus exercendis impendere, atque 
in pauperibus iuvandis eo praesertim spectare 
ut illorum animi sanctissimis Nostrae religio- 
nis praeceptionibus imbuantur atque ad_ vir- 
tutem et honestatem instituantur. Itaque et ei- 
dem societati gratulamur et a clementissimo 
bonorum omnium largitore Deo suppliciter po- 
_scimus, ut ad maiorem sui nominis gloriam et 
proximorum utilitatem societati ipsi eiusque 
sodalibus caelesti sua ope semper propitius ad- 
esse velit. 

Interim vero pro dono gratias agimus ad 
superni praesidii auspicem et praecipuae Nostrae 
benevolentiae testem apostolicam benedictionem 
tibi ipsi, dilecte fili, qui eidem societati praees, 
ac omnibus illius sodalibus intimo cordis affe- 
ctad amanter impertimur. 

Datum Romae apud s. Petrum sub annulo 
piscatoris die vigesima septima maii millesimo 
octingentesimo quadragesimo sexto, pontifica- 
tus Nostri anno decimo sexto. 


CCCLXXIII. 
EPISTOLA 


Indulget, ut in ducatu Mutinensi, nonnullis in 
casibus ac praescripta ratione tribunalia sae- 
cularia dignoscant et iudicent causas vel 
civiles vel criminales de ecclesiasticis viris; 
utque in quacumque eiusdem ducatus dioe- 
cesi consilium seu commissio instituatur , 
episcopo praeside, de beneficiorum reditibus 
recte administrandis et erogandis ?. 


Dilectissimo in Christo filio 
Francisco IV 
Aestino et Mutinensium duci 


GREGORIUS PP. XVI. 


Dilectissime in Christo fili Noster, 
salutem et apostolicam benedictionem. 


Quantum christianae reipublicae intersit, ut 
sacra Ecclesiae iura a supremis regibus et prin- 


1 Ex Archivio Brevium ad Principes. 


| 2 Ex Archivio S. Congr. Negot. Ecclesiast. extra ord. 


ANNO MDCCCXLVI. 


, 
cipibus aestuosas etiam inter commutationes 
temporum acerbitate partas sancte inviolateque 
retineantur, non est cur spectatae pietati vir- 
tutique tuae explicemus.’ Nos enim ab eo us- 
que die, quo pontificium solium trepidanter 
quidem , sed Deo obsequentes conscendimus , 
impensi, quo flagras, pro catholica religione 
studii, singularis erga Nos et hanc Apostolicam 
Sedem obsequii et Observantiae sensus satis su- 
perque perspeximus. 

Nunc vero, ad tot tantasque, quibus prae- 
fulges, virtutes, quidam veluti cumulus accessit, 
propterea, quia probe noscens in vigentibus tuae 
ditionis legibus nonnulla reperiri, quae sacris 
iuribus adversantur, atque hactenus cum eccle- 
siasticae iurisdictionis detrimento vim habuere, 
hisce catholicae religioni illatis iacturis prospi- 
cere constituisti, atque Ecclesiae et sacrorum 
ministroram dignitatem tueri. 

Verum gquum ob temporum calamitatem 
aliasque impeditissimas difficultates huiusmodi 
mala omnino de medio tollere, prout tuis erat 
in votis, haud potueris, iccirco per dilectissi- 
mum filium comitem Hieronymum Riccini 
tuum a consiliis Status ac Mutinae praefectum, 
virum pietate, ingenio, doctrina rerumque usu 
praestantem semel iterumque Nos adiisti, ut 
nonnullis in rebus, quae ad ecclesiasticam di- 
sciplinam et ad fori episcopalis exercitium, ubi 
praesertim de criminibus agitur, pertinent, No- 
stram indulgentiam tibi praebere velimus. 

Nos igitur te, eximiis in orthodoxam religio- 
nem et hanc Sanctam Sedem meritis praeditum 
et illustrem, praecipuo quodam paterni animi 
Nostri affectu prosequuti, tuisque votis benigne 
annuentes, sartis tectisque semper Ecclesiae 
legibus, aliquid ab illius disciplina relaxare 
haud gravate inducimar. 

Quapropter auctoritate Nostra apostolica, hi- 
sce literis indulgemus, ut causae vere civiles 
ecclesiasticos inter et laicos viros, vel etiam 
duos inter ecclesiasticos a tribunali saeculari 
cognoscantur et iudicentur. 

Sinimus praeterea, ut tribunalia saecularia 
causas iudicent criminales de ecclesiasticis viris 


7) 


539 


in criminibus laesae maiestatis , seditionis et 
vectigalium fraudationis, dummodo tamen ali- 
quis eat praepositus, seu deputatus e clero 
adlegendus, ac debita servetur ratio in compre- 
hendendo reo, atque in conficiendis actis, com- 
municatis cum episcopo consiliis. 

Si vero reus poena capitis fuerit damnatus, 
autographa acta episcopo tradantur, ac neces- 
sarium ipsi episcopo tempus concedatur,. ut ex 
sacrorum canonum legibus iudicet, utrum de- 
gradationis poena locum habeat, nec ne, sine 
qua nunquam mortis sententia exequutioni man- 
dari poterit. 

Ad haec permittimus, ut causae ecclesiasticae 
dictae, proptereaquod cum spirituali et eccle- 
Siastica re coniunctae, illaeé nempe beneficia et 
decimas spectantes, si clericum inter et laicum 
agantur, a tribunali saeculari in possessorio 
tantum iudicentur. 

Denique indulgemus, ut in quacumque tuae 
ditionis dioecesi, consilium seu commissio ex 
duobus cathedralis ecclesiae canonicis atque ex 
procuratoré seu administro a te designando con- 
flata constituatur, quae commissio, episcopo 
praeside, vacantium beneficiorum reditus admi- 
nistrare atque erogare possit, itemque benefi- 
ciorum fundis recte administrandis advigilare, 
quamvis viri beneficiis ipsis instructi vitam 
agant. 

Proprii autem cuiusque dioecesis episcopi 
erit, duos canonicos pro huiusmodi commis- 
sione praescriptos eligere, eosque removere, 
itemque ea praescribere, quae ad commissio- 
nem ipsam instituendam opportuna esse cen- 
suerit. Haec sinimus atque indulgemus, non 
obstantibus apostolicis ac in universalibus etc. 
etiam speciali mentione dignis, in contrarium 
quibuscumque. 

Tibi autem, dilectissime in Christo fili, cum 
diuturnae ac solidae felicitatis auspicio aposto- 
licam benedictionem paternae Nostrae: in te be- 
nevolentiae testem peramanter impertimur. 

Datum Romae apud s, Petrum die trigesima 
aprilis millesimo octingentesimo quadragesimo 


primo. 


v 
- “ 

Ae, Aone 

1 1’ iJ 1 

v 
v if . iw 
: ; 

k a 
t 

4 Porn ee. 

' 
' ' i] 
I * / « 
- 


tad ae 


UMP clas SERS ANE Ld? Seliyp cg, Lure 2A oR ae 
> sig Bier Me) an ee A, ak 4 e As: a bila nyse 
Pir Seg die “ne rr " ey ee al i) : phat Zp ee os . dds FAs ’ 


ae 
aa “ty f aon Rida 


INDEX RERUM 


I. Lrrreraz Aposroricaz sub annulo pi- pac. 


scatoris « Multiplices inter » die 15 ianua- 
rii 1840, quibus periclitantium puellarum 
gynaeceum ab administratione commissa- 
rii camerae apostolicae aufertur, illudque 
iterum pontificii aerarii praefecto perpetuo 
committitur, cum potestate designandi 
puellas in id gynaeceum cooptandas, et 
reddituum administrationem regendi res- 
que oeconomicas moderandi. ...... 

II, Inputtum « Cum Nobis» die 7 februa- 
rii 1840, quo fit concessio indumentorum 
magis insignium favore canonicorum Apua- 
nae, ecclesiae ‘Cathedralis.). 6S 3 

III. Lirreraz Apostontcaz sub annulo 
piscatoris « Ad supremum » die 7 februa- 
rii 1840, quibus regiam ecclesiam S. Aloy- 
sii Gallorum Urbis a parochialium eccle- 
siarum numero penitus aufert et animarum 
curam ecclesiae S. Mariae Magdalenae Cle- 
ricorum Ministrantium Infirmis perpetuo 
COMMA 5 sce ee Se ee ee ee ae 

IV. Lirreraz Apostouicag sub annulo pi- 
scatoris « Pastorale officium» die 14 fe- 
bruarii 1840, quibus ad avertenda religio- 
nis pericula ab insula Mauritia, ad eam 
mittit vicarii apostolici munere et facul- 
tatibus praeditum Bernardum Collier, con- 
gregationis Anglo—Benedictinae. .. . 

V. Epistrora « Cum amaritudine » die 
1g februarii 1840, qua gratulatur praesidi 
novi instituti catholici in Anglia, eo con- 
silio invecti, ut catholici in fide serventur 
et libri edantur ad vindicandam Eccle- 
siam ab haereticorum calumniis. .... 

VI. Inputtum « Honorifica insignia » die 
14. februarii 1840, quo canonicis ecclesiae 
cathedralis Mutinensis, facultas tribuitur 
gestandi tibialia violacei coloris..... 

VII. Litrerazt Apostoricaz sub annulo 
piscatoris « Exponendum Nobis » die 17 
martii 1840, quibus paroecia s. Aegydii 
de Piscinale iterum instituitur, et presby- 
ter Iosephus Core, eidem veluti parochus 
-praeficiendus, a lege concursus solvitur. . 

VIII]. Lirreraz AposTontcaz sub an- 
nulo piscatoris « Romano Pontifici » die 
24 martii 1840, quibus constitutiones, sta- 
tuta et regulae fratrum congregationis Sa- 
cratissimorum Cordium Iesu et Mariae, 


wv 


Ur 


necnon et Adorationis Perpetuae SS. Sa- pac. 


cramenti Altaris adprobantur....... 
JX. Lirrerakz Apostonicaze sub annulo 
piscatoris « Romanum decet » die 31 mar- 
tii 1840, quibus paroecia in regio sa- 
cello, vulgo Portici, erigitur atque insti- 
tuitur, eique peculiaria quaedam loca at- 
EPUB WET So oe ee teas serene wet eee 

X. Inputtum « Romanorum indulgen- 
tia» die 7 aprilis 1840, quo canonicis ca- 
thedralis templi Ripani datur facultas ge- 
standi vestem talarem cum fascia violacei 
coloris et collare ac floccum in pileo eius- 
dem yiolaceizcoloris © 5. F050. See aut 

XI. Lirrerag Apostoticaz sub annulo 
piscatoris « Exponendum Nobis » die 10 
aprilis 1840, quibus episcopo Lucionensi 
datur facultas instituendi confraternitates 
in sua dioecesi haud rite erectas..... 

XII. Eptsrota « Apostolatus officium » 
die 10 aprilis 1840, qua intuitu Syrorum 
Chaldaeorum Malabaris, vicario aposto- 
lico Verapolis in praesentia subiectis, qui 
antea archiepiscopo Cranganorensi subii- 
ciebantur, iisque optantibus, praefatum vi- 
carium ad titulum ecclesiae archiepisco- 
Paliscevehiter s,s a wwetatsar en mee 

XII. Lirreraz Apostonicaz sub an- 
nulo piscatoris « Jn apostolicae » die to 
aprilis 1840, quibus novo cathedrali tem- 
plo Cadicen. et illius canonicorum collegio, 
omnia et singula quaeque iura, privilegia, 
indulta tribuuntur, quibus antea frueban- 
TOS be rehab inn oP Le arm acer bate, oe 

XIV. AnLocurio « Afflictas i in Tun- 
guino » die 27 aprilis 1840, qua prae- 
dicat illorum virtutem, qui in Tunqui- 
mensi persecutione pro fide Christi sua 
corpora ‘tradiderunt) 7.20 ee os 

XY. Atzocutio « Quas Ecclesia Ca- 
tholica » die 27 aprilis 1840, qua Nicolao 
Isaiae Iacobi Babylonensis, nationis Chal- 
daeorum patriarchae, sacrum pallium con- 
COIL Gear re om ees beet ree wr ee 

XVI. Lirreraz AposTouicar sub annulo 
piscatoris « Per similes » die 28 aprilis 
1840, quibus episcopo Passavien. conce- 
ditur ut ea utatur facultate, quae Bava- 
riae archiepiscopis et episcopis per similes 
apostolicas literas, die decima nona de- 


8 


40 


42 


44. 


542 


cembris millesimo octingentesimo vige- 
simo quarto datas, fuit tributa..... 

XVII. Butta « Apostolicam sollicitudi- 
nem » quinto kalendas maias 1840, qua 
fit nova erectio ecclesiae episcopalis Cali- 
forniges 10 A Mericn tue tse eon eer ae eee 

XVIII. Butta « Beneficentissimo » duo- 
decimo kalendas iunii 1840, qua fit nova 
erectio archiepiscopalis ecclesiae sancti:Ia- 
cobi, in America meridionali, olim episco- 
Pals SUC ah seute orders eta ie oy yeh ees 

XIX. Epitsrora « Has ad te literas » 
die 23 maii 1840, qua constantia Philippi 
Feliciani episcopi Chelmensis in vera fide 
atque unitate custodienda laudatur, simul- 
que multa eidem insinuantur, ne catholici 
Ruthénies hills: recedaat. 3: west: Gennes 

XX. Nora orrictatis S. R. E. cardi- 
nalis a secretis Status « JI sottoscritto » 
1 iunii 1840, qua nomine Pontificis dolet 
de malis quibus afflicta est Religio Catho- 
Lica ime reginie RUSSICIS ;::.<046 foofcuisll» Sere 

XXI. Butta « Ubi universalis Eccle- 
siae » die 2 junii 1840, qua occasione di- 
visionis territorii inter reges Belgarum et 
Belgii (vulgo dei Paesi Bassi) separatis a 
dioecesibus Leodiensi et Namurcensi plu- 
ribus civitatibus, oppidis, paroeciis etc., 
ex eorum nonnullis constituit vicariatum 
apostolicum Limburgensem; alia addit 
cum districtibus Ravestein et Megen vica- 
riatui apostolico Buscoducensi, a quo ta- 
men vicariatu separat oppidum de Lom- 
mel, quod Leodiensi dioecesi unit; alia tan- 
dem aggregat vicariatui Luxemburgensi . 

XXII. Lirrerazg Apostoutcaz sub an- 
nulo piscatoris « Multa inter pia » die 
5 iunii 1840, quibus domus Filiarum op- 
pidi Lovere (Brescia) aliaeque omnes quae 
in posterum in regionibus regni Insubrium 
Venetorum (Lombardo Veneto) a domo 
eiusdem instituti civitatis Vesontii (Besan- 
Rone pseiBNGUNtIth, pai. harem ae 

XXII. Inputtum « Romani munificen- 
tia » die 16 iunii 1840, quo fit concessio 
indumentorum magis insignium canonicis 
PuCemsisycivitatisiig hs .aieewk ae Gas sae 

XXIV. Butta « Ubi primum » kalendis 
iulii 1840, qua fit erectio episcopalis ec- 
clesiae s. Caroli in America meridionali. 

XXV. Buta « Ad apostolicae potestatis 
fastigium » kalendas iulii 1840, qua fit 
erectio episcopalis ecclesiae de Serena in 
America) metidionali secu. cis eal yebeieits 

XXVI. Lirreraz Apostroricaz sub an- 
nulo piscatoris « Jn amplissimo » die 3 
iulii 1840, quibus statuit abbatem s. Mau- 
ritii in inferiori Valesia pro tempore, epi- 
scopali charactere decorandum esse, eique 
conferendum episcopatum Bethleem Syriae 
in partibus infidelium ....... 


INDEX RERUM 


PAG. 


49 


50 


32 


56 


62 


63 


66 


XXVII. Lurreraz Aposrortcag sub an- pac. 


nulo piscatoris « Muneris apostolici ratio » 
die 3 iulii 1840, quibus ex quatuor vica- 
riatibus apostolicis Angliae regnum com- 
plectentibus, octo constituit, unicuique no- 
mine et limitibus assignatis. ......- 

XXVIII. Lirreraz AposToricaE sub an- 
nulo piscatoris « Cum nobiles viri » die 7 
iulii 1840, quibus confirmantur tituli mar- 
chionis di Roma Vecchia, principis di Ci- 
vitella Cesi et ducis di Ceri pro Alexan- 
dro Torlonia eiusque posteris primoge- 
ICIS. x s:cp tev, ules eke ie yee ee ee 

XXIX. Eprisroua « Litteras accepimus » 
die 13 iulii 1840, qua cum Leopoldo Bel- 
garum rege gratulatur de nova suscepta 
PLOLE 5 vi tert rie care ma eee Wepre ae eee ee 

XXX. Episroua « Certiores facti » die 
15 iulii 1840, qua regi Birmannorum gra- 
tias agit ob eius benevolentiam in chri- 
stianos, eique additis nonnullis muneribus, 
illos cum vicario apostolico Avae et Pegu 
ac missionarlis commendat ....... 

XXXI. Lirreraz Apostoricaz sub an- 
nulo piscatoris « Cum ex religiosis fami- 
liis » die 21 iulii 1840, quibus adproba- 
tur et confirmatur donatio novi templi et 
coenobii Viaregii in dioecesi Lucensi, a 
Lucensium duce, favore fratrum ordinis 
Servorum Beatae Mariae Virginis facta. . 

XXXII. Lirreraz Apostoricag sub an- 
nulo piscatoris « Pastorale officium » die 
24 iulii 1840, quibus delegatum et visita- 
torem apostolicum intuitu fidei propagan- 
dae, ad abyssinos mittit Thoedorum Abu- 
karim episcopum Italiensem, cui iam com- 
missa fuerat cura catholicorum Coptorum 
ACY DIR ge iin mda de “5 evemnale tie bee 

XXXII. Lirrzraz AposTo.icar sub an- 
nulo piscatoris « Piorum hominum » die 
28 iulii 1840, quibus confraternitas Boni 
Pastoris et Beatae Mariae Virginis in ca- 
thedrali ecclesia Rhedonensi in confrater- 
nitakemy-evrehitds yo) dada eae Se tee 

XXXIV. Inputtum « Romanorum indul- 
gentia » die 4 augusti 1840, quo facultas 
gestandi nonnulla insignia senioribus par- 
ticipantibus cathedralis ecclesiae Melphi- 
ten. concessa a Pio VII, ad reliquos par- 
ticIpantes -protenditur feisigie. seinen tee 

XXXYV. Lirreraz ApostTouicaz sub an- 
nulo piscatoris « Cum viri » die 7 augu- 
sti 1840, quibus ecclesia s. Mariae oppidi 
Scigliano—Diano, in Neocastrensi dioecesi, 
in collegialem ecclesiam erigitur. .... 

XXXVI. Nora « Il sottoscritto » die 
16 augusti 1840, qua cardinalis a secre- 
tis Status nomine Pontificis conqueritur 
quominus episcopus Podlachiensis longe a 
sua dioecesi sit detentus, et cum dilecto 
grege communicare non possit...... 


7° 


71 


74 


id 


XXXVI. Lrrrerar Apostortcas sub an- 
nulo piscatoris « Ubi primum » die 18 au- 
gusti 1840, quibus Aloysium S. R. E. car- 
dinalem Lambruschini deputat pro conse- 
cratione augusti templi Mariae Sanctae An- 
gelorum ad ASSISTUMSSIUL Cemetery. « : 

XXXVIII. Moru proprio « Cum ad a au- 
gendam » die 18 augusti 1840, quo pro- 
vinciam Yun-Nan in Sinis segregat a vi- 
cariatu Sutchuensi, et erigit in novum vi- 
carilatum apostolicum, cuius curam com- 
mittit seminario Parisiensi missionum ad 
€xXteros. a... BEG TONG LOS O00) egos 

XXXIX. Epistona « Cum per similes » 
die 28 augusti 1840, qua superiori semi- 
narli Parisiensis missionum ad_ exteros 
committit electionem vicarii apostolici 
Yun-—nan, charactere episcopali decorandi, 
eX missionariis eiusdem seminarii in Sinis 
PUG OU AAS eee wie fogs honk ede Ses 

XL. Motu proprio « Cum per similes » 
die 28 augusti 1840, quo Mongoliam eri- 
git in peculiarem vicariatum apostolicum 
a vicariatu Leao-tung disiunctum, eius- 
que curam tradit congregationi Missionis 
Sancti pwiacentl a. Panlo..0 60%. Ss. 

XLI. Epistota « Cum per similes » die 
28 augusti 1840, qua superiori generali 
congregationis Missionis mandat, ut novo 
vicariatui Mongoliae unum ex alumnis 
congregationis praeficiat, episcopali titulo 
POC UNSEA Fo ea gte A riate hag ote «ete ot’ 

XLII. Eptstora « Cum ad iurgia» die 
28 augusti 1840, qua visitatorem apostoli- 
cum pro missione in Bosnia eligit. . .. 

XLII. Episrora « Longe alia» die 1 
septembris 1840, qua ad Fridericum Guil- 
lelmum Borussiae regem scribens, dolet 
de eius luctu; hinc cum eo laetatur de 
suscepto imperio, eumque vehementer hor- 
tatur ut nihil impediat quominus catho- 
lici iis utantur conditionibus, quibus ad 
liberum cultus exercitium opus habent. . 

XLIV. Eptstota Encyciica « Probe no- 
stis » die 18 septembris 1840, qua deplo- 
rat impiorum conatus ad religionem evel- 
lendam ; animum recreat suum recolendo 
Ecclesiae triumphos per apostolicos ope- 
rarios ; societatem Propagationis Fidei, 
Lugduni institutam, laudibus prosequi- 
tur; praesules hortatur huius ‘societatis 
WICreMMenta OVETC ClCe eae a ays <0) he 

XLV. Lirreraz AposToLicaE sub an- 
nulo piscatoris « Cum nobiles familiae » 
die 25 septembris 1840, quibus praedium 
vulgo Solfagnano in marchionatum eri- 
UCR ei sae gta k= ites se ew Me er'eh se 

XLVI. Epistora « Praeclara» die 1 
octobris 1840, qua cum Francisco Estense 
Archiduce Austriae et Mutinae duce dolet 
de morte eius uxoris, eumque consolatur. 


INDEX RERUM 


PAG, 


7s) 


80 


81 


81 


82 


82 


83 


83 


86 


XLVI. Attocurio 
numenta » tertio nonas octobris 1840, 
de consecratione altaris maximi basilicae 
Sie Pat onebroet ct ays denee a: Perea eee CaO ane 

XLVIII. Eprsrona « Ita reipsa» die 
12 octobris 1840, qua cum Guillelmo 
Neerlandiae rege illustri laetatur de nova 
SUSCEDTAePraLel iver ttre AOU) parce tees 

IL. Eptstota « Quo cor Nostrum » die 
4 novembris 1840, qua respondet principi 
insularum Gambieres, propriam conver- 
sionem ac pietatis opera ac praesertim 
templi aedificationem ex lapide susce- 
ptam Pontifici manifestanti; eum cum 
populo ad perseverandum allicit, et plura 
numismata ex auro et argento ad eum 
elusque uxorem dono mittit. ...... 

L. Eptstota « Quae dilectum » die 5 
novembris 1840, qua Scipionem Fabbri- 
nium ad aulam Brasiliae imperii inter- 
TuITithUra ces erate fe de rom cee ae 

LI. Eprstona « Pastorale officium » die 
12 novembris qua coadiutorem vicariatus 
apostolici Madraspatani, vicarium apo- 
stolicum Bengalensem seu Calcuttae con- 
SCI tease cies a tan ee ee moe 

LII. Episrora « Redditae Nobis » die 
12 novembris 1840, qua ad Guilelmum I 
Neerlandiae regem scribit, qui Pontificem 
certiorem fecerat de regni abdicatione fa- 
Chend amar. Pesce woe es Nebhdae ae e me 

LUI. Eptsrora « Duplex debemus » 
die 12 novembris 1840, qua cum Guillel- 
mo II Neerlandiae rege laetatur de nuper 
suscepto regno, atque ei omnia prospera 
feliclaque;Ominatilr <0. ak) tena 

LIV. Episrota « Cum graves » die 2 
novembris 1840, qua Antonium Mussabini 
archiepiscopum Smyrnarum  visitatorem 
apostolicum eligit ad inquirendum de fide 
et moribus Graecorum et Albanensium 
ViGfiisqUetSicilige FeGNinn. cone sgismephs fake 

LY. Epistota « Nuntium afferunt » die 
23 novembris 1840, qua Petro Brasiliae 
imperatori ex animo gratulatur, quod per 
generalem conventum, aetate maior sit de- 
claratus, ut imperii prehenderet guberna- 
cula ; spem fore declarat, ut fides catho- 
lica integra et inviolata servetur; ei tan- 
dem omnia prospera feliciaque ominatur. 

LVI. Atrtocutio « Quot quantaque » 
die 14 decembris 1840, qua Ioannem Ma- 
riam Mastai—Ferretti episcopum Imolen- 
sem et Gasparem Pianetti episcopum Vi- 
terbiensem, S. R. E. presbyteros cardinales 
creat atque declarat; duos autem alios 
praestantissimos viros S. R. E. cardinales 
creare constituit, quos tamen in pectore 
VOSGEV AGRO ts) co ea gentine catia alae ymca 

LVII. Eptsroia « Plures accepimus » die 
19 decembris 1840, qua laudat praesules 


543 


« Sacra inter mo- PaG. 


87 


go 


gl 


Q2 


544 


INDEX RERUM 


provinciae Baltimoren. in America, ob ce- paG, 


lebratam IV synodum, et decreta ad fidem 
et disciplinam servandam promovendam- 
que lata, quaeque Sedis Apostolicae exa- 
mini subiecerat ; eisque significat acceptu- 
ros esse per literas sacrae congregationis, 
quae peculiariter de decretis illis eorum- 
que petitionibus statuerit. ....... 

LVIII. Eptsrona Encyciica « Augustis- 
simam » die 21 decembris 1840, qua com- 
memorat quae gesta sunt ad_basilicae 
s. Pauli restaurationem, de cuius conse- 
cratione a se peracta vehementer laetatur. 
Ad templum perficiendum christifideles 
hortatur, ut propria liberalitate Pauli se- 
PULCIUM. SXOIMMENE oes mato > en sone 

LIX. ULrrreras AposToLicaE sub an- 
nulo piscatoris « Cum ex testimoniis » die 
25 decembis 1840, quibus vicarium apo- 
stolicum districtus Walliae, in Anglia vi- 
sitatorem deputat provinciae Anglicanae 
ordinis Fratrum Minorum S. Francisci 
DUICHOrismDSerTantlaes (2. eh ata te ns 

LX. Inputtum « Romani indulgentia » 
die 1z ianuarii 1841, quo fit concessio 
indumentorum magis insignium canonicis 
ecclesiae collegiatae Aquae Spartae, Tu- 
METLIAGs MIOCCESIS Oi us owes nis arene Penne 

LXI. Lirreraz ApostToLicazE sub an- 
nulo piscatoris « Piis hominum » die 19 
ianuarii 1841, quibus societati erectae in 
ecclesia s. Mariae in Monterone, indul- 
gentia plenaria in die inscriptionis con- 
Colm cra. SS Se PaaS 

LXII. Butta « Cum nos hodie » quinto 
kalendas februarii 1841, qua Jacobo Holas 
patriarchae Ciliciae Armenorum pallium 
CGA he pene gees ay setae ie toners ga eS 

LXIII. Burra « Romani Pontificis » 
quinto kalendas februarii 1841, qua Ia- 
cobum Holas archiepiscopum Amasen. in 
patriarcham Ciliciae Armenorum eligit. . 

LXIV. Lirrzeraz Apostonicaz sub an- 
nulo piscatoris « Magnitudo et praestan- 
tia» die 23 ianuarii 1841, quibus abbati 
monasterii s. Pauli datur’ facultas cele- 
brandi missam pontificalem in altari ma- 
KiGOO MDASUACHERS PAULI at uvls aunties geet es 

LXV. EptstoLa « Quae nos » die 26 ia- 
nuarii 1841, qua ad Ludovicum Philip- 
pum scribens, Mauritii De Bonald merita 
declarat, eumque Romana purpura dignum 
existimat. . .. Pos Ooo, Geo ash 

LXVI. Motu Proprio « Cum ad reli- 
gionis » die 26 ianuarii 1841, quo statui- 
tur pensio annua scutatorum sexaginta, ab 
omni onere libera, super fructibus, ab Apo- 
stolica Sede sibi reservatis, quae Chryptae 
Ferratae-attmbUitur.cca use ae ee 

LXVII. Lrrreraz Apostoricag sub an- 
nulo piscatoris « Exponi Nobis » die 12 


94 


o7 


o7 


99 


100 


102 


februarii 1841, quibus fratribus archisoda- pac. 


litatis s. Mariae in Monterone indulgentiae 
conceduntur. .. . ideale? oar 
LX VIII. ete « vain dilectus fi- 
lius » die 16 februarii 1841, qua patriarchae 
nationis Maronitarum scribit de subsidiis, 
quae catholicae nationes tribuunt, ut Ma- 
ronitis et Ecclesiae apud illos belli vicis- 
situdinibus afflictae, succurrant..... 
LXIX. Lrrreraz Apostoticagz sub an- 
nulo piscatoris « Pastorale officium » die 
26 februarii 1841, quibus Dominicum Le- 
febvre vicarium apostolicum Cochinchinae 
missionis eligit, si episcopus Metellopoli- 
tanus, non iam designato coadiutore, ex 
hac: vita. SICTAVeTIE 18 fon. t.. Js (oie eee ee 
LXX. Lirreraz Apostoiicaz sub an- 
nulo piscatoris « De Cochinchinae » die 
26 februarii 1841, quibus vicario aposto- 
lico Tunquini occidentalis committit eli- 
gere et consecrare novum vicarium apo- 
stolicum Cochinchinae, si vicarius apo- 
stolicus et coadiutor diem supremum 
ODEADE oo apo oe 6 athe Oe ae es 
LXXI. Episrora « Non sine iucunda » 
die 28 februarii 1841, qua archiepiscopo 
Armacano et per eum ceteris praesulibus 
Hiberniae gratulatur ob unanimem consen- 
sionem in iis excipiendis quae circa natio- 
nale instituendae iuventutis bh ras sacra 
COngregatio. TESPORGERAL 4 a. wtih ee 
LXXIJ. Attocutio « Afflictas in Hi- 
spania » kalendis martii 1841, vehemen- 
ter dolet de iuiuria S. Sedi a Matritensi 
gubernio illata; impia decreta recenset qui- 
bus bellum catholicae rei indicitur. Tri- 
statur de nonnullis sacerdotihus qui cum 
gubernio, in oppressionem Ecclesiae con- 
spirant. Memorat quae gesta sunt contra 
Ramirez vicesgerentem nuntiaturae. Lo- 
quitur de usurpato a laicis iudicio in re- 
bus, fidei doctrinam respicientibus. Que- 
ritur violatam pontificiam dignitatem in 
persona vicesgerentis et violata pene omnia 
Eicclesig@ AUN 5a: cas ieee oe ee 
LXXIII. Atrocurio « Amplitudinem » 
die 1 martii 1841, Ludovicum de Bonald 
archiepiscopum Lugdunensem S. R. E. 
presbyterum cardinalem creat atque de- 
clarat, alium vero praestantissimum vi- 
rum S.R.E.cardinalem creat et in pectore 
TESCEVAC 5.00 iieie She weet as re a 
LXXIV. Inputtum « Honorum insignia » 
die 5 martii 1841, quo fit concessio indu- 
mentorum insignium favore canonicorum 
collegialis ecclesiae, oppidi Capo di Monte, 
Montis Falisci dioeceseos../. . 214°. « . 
LXXY. Lirrgraz Apostoricar sub an- 
nulo piscatoris « Universi dominici » die 
g martii 1841, quibus separat a dioecesi 
Gandavensi eas par»ecias provinciae Ze- 


105 


105 


106 


108 


108 


109 


mes) 


landiae, quae modo ditioni regis Belgii 
(Paesi Bassi) subsunt, easque unit vica- 
riatuy apostolico Bredae ) 3-.2.:% %.- « * 
_ULXXVI. Eptsrora « Pontificii muneris » 
die 14 martii 1841, quo praesidi reipu- 
blicae Haitarum in insula S. Dominici com- 
mendat episcopum S, Ludovici, quem illuc 
mittit novum delegatum, ut damna reli- 
gionis ibi gliscentia, eius praesidio fultus, 
BCParat es DOSSID. ga) & hones! wy ves Sve) 64 § 
LXXVII. Moru-Proprio « In supremo » 
die 23 martii 1841, nonnulla declarat et 
decernit circa missiones custodiae Terrae 
Sanctae in Palaestina ac in vicariatibus apo- 
stolicis Syriae et Aegypti; poenitentiarios 
in urbe Hierosolymitana constituit ; tem- 
pus pro officialibus ac visitantibus ad se- 
REMMI, OUGIORAL Ws tele. ve aye «5's 
LXXVIII. Lrrreraz Apostoricas sub an- 
nulo piscatoris « Cum Nobis » die 26 mar- 
tii 1841, quibus congregatio Presbytero- 
rum Adoratorum et Contemplatorum San- 
ctissimi Cordis Iesu, ab archiepiscopo To- 
losano instituta, laudatur atque commen- 
eNO ee ee Ua tinval a pe eh os va oe i ees 
LXXIX. Lrrreragk Apostoticag sub an- 
nulo piscatoris « Cum universi » die 30 
martii 1841, quibus ruralis paroecia sancti 
Bartholomaei supprimitur atque illarum 


INDEX RERUM 


PAG, 


113 


I14 


ee, 


animarum cura cum paroecia s. Silvestri 


oppidi Piegaro coniungitur........ 

LXXX. Episrota « Quaecumque » die 
5 aprilis 1841, qua cum Ferdinando regni 
utriusque Siciliae rege laetatur de nova 
SISCOREE PUM a os Late tinue ho wns Ws 

LXXXI. Eprsrora « Magna cum animi 
voluptate » die 7 aprilis 1841, qua Nico- 
laum imperatorem Russorum per episto- 
lam datam die 7 aprilis millesimo octin- 
gentesimo quadragesimo primo denuo ob- 
secrat Summus Pontifex, ut catholicos sui 
imperii libere ipsorum religionem profi- 
PETS SIAN Ue Yon 3 aE ain eaehee eae) =f 8 

LXXXII. Epistota « Memores officti » 
die 7 aprilis 1841, qua Marcellum Gut- 
kowski episcopum Podlachiensem, ab epi- 
scopali sede expulsum, hortatur, ut pro 
bono pacis et ad gregis incolumitatem, 
suam dioecesim relinquat........ 

LXXXIII. Eptstota « Ad regiam tuam » 
die 9 aprilis 1841, qua ad aulam Caroli 
Alberti, Sardiniae regis, nuntium Thomam 
Paschalem, archiepiscopum Thebanum, 
IEE ge cays MIB Ies. less Do) 0) 42 ean shee opts 

LXXXIV. Episrona « Quas vestro » die 
30 aprilis 1841, qua agit cum praesulibus 
Hungariae de matrimoniis mixtis ab Ec- 
clesia reprobatis, de causis et cautionibus 
quibus nonnunquam permittuntur, ac de 
improbando parochorum usu qui, nulla 
accedente dispensatione, nec cautionibus 


Acta Grecori XVI. Vol. Jil. 


118 


120 


120 


I21 


122 


545 


exactis, eisdem matrimoniis benedicunt. pac. 


Praesules laudat quod hunc abusum pas- 
sim sustulerint ; permittit tamen, ipsis pe- 
tentibus, ut, ad maiora mala evitanda, pa- 
rochi materialem tantum praesentiam hi- 
sce matrimoniis, quae impedire nequeunt, 
exhibeant excepturi dumtaxat coniugum 
consensum ; non omissuri tamen catholi- 
cum postea coniugem de obligationibus, 
quashabet,” adMmonere to. ce atactees eas 

LXXXYV. Lirreraz APOSTOLICAE sub an- 
nulo piscatoris « Universi dominici gregis » 
die 30 aprilis 1841, quibus ad consulen- 
dum gravibus religionis et fidelium neces- 
sitatibus in reipublica Haitarum, illuc mittit 
delegatum apostolicum episcopum S, Lu- 
dovici in America septentrionali. . ... . 

LXXXVI. Instructio « Memores officii » 
die 30 aprilis 1841, de matrimoniis mixtis 

LXXXVII. Epistoia « Ex litteris » die 
4 mali 1841, qua respondet archiepiscopo 
Parisiensi, notam sibi esse novam socie- 
tatem pro missionibus in locis haeretico- 
rum Europae sitis disiunctam ab illa, Pro- 
pagationis Fidei, dicta; at ob graves ra- 
tiones se optare, ut eadem societas exitum 
non habeat; responso adnectit litteras 
s. congregationis de re agentes et indi- 
cantes quid a fidelibus peragendum sit. . 

LXXXVUI. Lirreraz Apostoricaz sub 
annulo piscatoris « Omnium saluti » die 4 
maii 1841, quibus altare archisodalitatis 
s. Mariae in Monterone privilegio aposto- 
Wwe@  CECOLatUt=s: 10" 5: ieee cope eure ae cmtaet 

LXXXIX. Epistota « Maxime Nobis » 
die 10 mali 1841, qua ad Petrum impe- 
ratorem Brasiliae, legatum extraordina- 
PUNTERS: sn jisatent Sakata ee oa. 

XC. Epistota « Nullis explicari verbis » 
die 17 maii 1841, qua ad reginam Por- 
tugalliae scribens, animi consolationem 
patefacit ex eo quod rebus ab ea gestis in 
illo regno remedium afferre promittat. . 

XC]. Lirreraz Apostoxicar sub annulo 
piscatoris « Cam Romano Pontifici » die 
18 maii 1841, quibus sodalitas Angelo- 
rum, Friburgi instituta, in archisodalita- 
fem MenALttiTe +1401 shen ee eds 

XCII. Eptsrora « Inter praecipuas cu- 
ras» die 1g maii 1841, qua institutum 
s. Dorotheae approbatur citer aie sy os 

XCIII. Inputtum « Postquam inscruta- 
bili» die 21 maii 1841, quo Theresiae 
Mariae Verzeri, generali superiossae insti- 
tuti Filiaram S. Cordis Iesu in Gallia Ci- 
salpina, concedit, ut in omnibus ecclesiis 
publicis eiusdem instituti, confraternita- 
tem S. Cordis Iesu erigere possit, cum an- 
nexis indulgentiis et gratiis, quibus con- 
fraternitas de Urbe in ecclesia s. Mariae 
in Cappella nuncupata, gaudet..... 


69 


122 


124 


125 


127 


128 


129 


129 


130 


Lot 


546 


“XCIV. Inputtum « Romano certe decet pac. 


Pontifici » die 21 maii 1841, quo insti- 
tuto Filiarum S. Cordis Iesu in Gallia Ci- 
salpina existenti, concedit omnes indul- 
gentias quibus gaudet institutum illustrium 
foeminarum, seu Filiarum S. Cordis Iesu 
in Galliis*fundatume. iss Visions aot ae 

XCV. Instructio « Cum Romanus Pon- 
tifex » die 22 maii 1841, de matrimoniis 
THURUIS = sebeiet on ate wiciet ee oie coe ate 

XCVI. Lirreraz Apostoricar sub an- 
nulo piscatoris « Piorum hominum » die 
8 iunii 1841, quibus sodalitas s. Mariae 
in Monterone, archisodalitatis titulo con- 
Gecorgtaied: Fis) se een ied tees oe ee ta) oe 

XCVII. Inputtum « Romani Pontifices » 
die 8 iunii 1841, canonicis cathedralis Pa- 
piensis datur facultas gestandi tibialia et 
floccum in pileo violacei coloris. .... 

XCVIII. Lrrreraz Aposrortcar sub an- 
nulo piscatoris « Cum divino edocente Spi- 
Spiritu » die 11 iunii 1841, quibus insti- 
tutum Filiarum Sacri Cordis Jesu appro- 
PALUE TA ered Savhs Se Ms teh ien em Sim et ret ee 

IC. Lrrreraz ApostonicaE sub annulo 
piscatoris « Romanum certe decet » die 
18 iunii 1841, quibus fit confirmatio 
translationis cathedralis ecclesiae Lincen- 
sis, illegitime factae, restituta ecclesia ad 
Panceclde #epeldtas tie che hg Ne ene Maes 

C. Decretum « Presbyterorum » die 2 
iulii 1841, quo nonnulla decernuntur con- 
gregationem Sanctissimi Redemptoris re- 
Spicicntias <3) SC sawe se ee bon 3 a een 

CI. Lirreraz AposTonicaz sub annulo 
piscatoris « Cum in vinea Domini» die 
6 iulii 1841, quibus confirmatur institu- 
tum congregationis Oratorii S. Philippi 
Nerii in urbe Lugduni, dioecesis Mechoacan 
in Indits *occidentalibus.* 4 “neo 

CII. Atnocurio « Maximi sane mo- 
menti » die 12 iulit 1841, Silvestrum Belli 
canonicum vaticanum et assessorem Uni- 
versalis Inquisitionis, S. R. E. cardinalem 
creat atque declarat; duos autem alios 
praestantissimos viros creat et in pectore 
TCSCEVAU rama Verto, sites la a te tte ts oe 

CHI. Lirreraz Apostouicaz sub annulo 
piscatoris « De spirituali » die 13 iulii 
1841, quibus derogat cuidam fundationi, 
et ex eiusdem bonis canonicatum presby- 
teralem in collegiali templo oppidi Rotella 
CLIGIC hes ce eet nee) a etiet e ae oe 

CIV. Burra « Inter apostolicae » idi- 
bus iulii 1841, qua fit translatio cathe- 
dralis ecclesiae ex veteri in novam Caser- 

CV. Moru—Proprio « Universi domi- 
nici» die 16 iulii 1841, quo erigit in vi- 
cariatum apostolicum provinciam Texas in 
America septentrionali, regendam per vi- 


135 


138 


14.0 


141 


141 


INDEX RERUM 


carium apostolicum, episcopali dignitate pac. 


fulgentem’ 00. 26g s 7 piteierte twice tna 

CVI. Eptsrora « Perlatum ad Nos » 
die 17 iulii 1841, Michaeli Lewicki me- 
tropolitae Ruthenorum unitorum gratulatur 
de Romani Pontificis primatu vindicato ex 
libris liturgicis, quibus Graeco—Russi et 
Rutheni utuntur; calumniam eorum re- 
fellit, qui asserunt Ecclesiam catholicam 
latini ritus, avertere orientales a propriis 
ritibus, et de transitu ad alienum ritum 
doceti i. Ws fe. di EE ee em te 

CVII. Inputtum « Apostolicae provi-- 
dentiae » die 27 iulii 1841, quo fit con- 
cessio indumentorum magis insignium fa- 
vore canonicorum basilicae S. Laurentii, 
Florentiae, 2. ‘225 52/2 es Sis ee ets 

CVIII. Lirreraz AposroLtcaE sub an- 
nulo piscatoris « Cum divini Nostri» die 
6 augusti 1841, quibus institutum Soro- 
rum Misericordiae eiusque constitutiones 
adprobantur, et eiusdem instituti domo- 
rum, in Austriaca ditione existentium, ar- 
chiepiscopus Pragensis superior declara- 

CIX. Epistota « Dudum Nos » die 22 
augusti 1841, dolet cum vicario aposto- 
lico Gibraltariae ac reprobat audaciam ae- 
dituorum, eiusdem vicarii apostolici au- 
ctoritatem et s. congregationis contemnen- 
tium, et ad laicum magistratum appel- 
lantium. Eos monet in censuras incidisse, 
et optat ut in bonam frugem redeant. 
Declarat aedituorum munus a vicario apo- 
stolico pendere, cuius agendi rationem lau- 
dat, et ipsum iure prohibuisse, ne pecunia 
occasione sacramentorum exigeretur. Spe- 
rat tandem gubernium pactae iam catho- 
licae religionis libertati non defuturum. . 

CX. Episrota « Perspecta Nobis » die 
29 augusti 1841, qua impedimentum con- 
sanguinitatis in secundo gradu inter Vi- 
ctorem Emmanuelem Sabaudiae ducem et 
Adelaidem archiducem Austriae existens, 
soluttimenuntiats o'% SVee een meee 

CXI. Epistora « E lungo tempo » die 
29 augusti 1841, qua domino regionis, 
Tigre in Abyssinia Desgiamaccio Ubie 
scribit de reditu ad fidem et de muneribus. 

CXII. Lirreraz Apostonicaz sub an- 
nulo piscatoris « Universi dominici gre- 
his » die 10 septembris 1841, quibus vi- 
cariatum apostolicum Siamensem in duos 
partitur, quorum alterum orientalem, al- 
terum occidentalem Siamensem, praefi- 
nitis limitibus nuncupandum esse decer- 
nit, atque utriusque vicarium constituit. . 

CXIH. Lrrreraz Apostoricaz sub an- 
nulo piscatoris « Quamyvis per similes » 
die 17 septembris 1841, quibus vicarium 
apostolicum Coreae, iuxta modum, eligit. 


146 


147 


We 


152 


169 


170 


17! 


171 


172 


CXIV. Episrona « Peryenerunt » die 
17 septembris 1841, qua electio antistitis 
Limburgensis per capitulum facta irrita 
declaratur , quum civile gubernium in 
actum electionis tantopere influxerit ut li- 
bertatem eligentium fere perimeret. . . . 

CXY. Lirreraz Apostouicar sub annulo 
piscatoris « Ad apostolicae dignitatis » 
die 24 septembris 1841, quibus ecclesia 
cathedralis Reatina in basilicam erigitur. . 

CXVI. Lirreraz AposTouicar ub al- 
nulo piscatoris « Cum de universi domi- 
nici » die 24 septembris 1841, quibus non- 
nulla statuuntur de Canonicissis Regula- 
ribus Lateranensibus Neapolis...... 

CXVII. Butta « Mysticam Petri navicu- 
lam » kalendis octobris 1841, qua episco- 
patum Cameracensem in archiepiscopatum 
erigit, eique suffraganeam subiicit eccle- 


Sint mATreDateNSeIas fos feet las an Wess es 
CXVIII. Eptsrota « Litterae » die 16 
octobris 1841, qua cum I. Collin de 


Plancy, Hagam comite, laetatur, eo quod 
ab incredulitate ad lucem catholicae ve- 
ritatis redierit, eumque ab _ ecclesiasticis 
censuris absolvit....... Sas 

CXIX. Lirrerar APOSTOLICAR “sub an- 
nulo piscatoris « Cum hominum mentes » 
die 31 octobris 1841, quibus nonnulla de 
equestri Auratae Militiae ordine decer- 
nontor. .<. 

CXX. EPIsroua « ‘Nihil profecto » > die 
12 novembris 1841, qua Leopoldum Au- 
striae archiducem consolatur in morte eius 
filiae primogenitae. ... 

. CXXI. Epistota « Redditae Nobis » odie 
22 novembris, qua ad Fridericum Guillel- 
mum Borussiae regem scribens, ei gra- 
tias agit, eo quod ad aulam pontificiam 
nobilem virum de Buch ministrum lega- 
tionis miserit ... , : 

CXXII. Butta « Styiiwon » septimo ka- 
lendas decembris 1841, qua fit dismem- 
bratio dioecesis Sabinensis...... 

CXXIII. Lirreraz Apostouicaz sub an- 
nulo piscatoris « Inter multiplices » die 
17 decembris 1841, quibus separat a dioe- 
cesi Regipolitana (Kingstoniensi) occiden- 
talem provinciam Canadae superioris, et 
hance in novum et distinctum ab illa epi- 
scopatum erigit, cuius sedes ab episcopo, 
ui illi statim praeficitur, determinanda sit. 

CXXIV. Decretum « Sacerdos » die 17 
decembris 1841, quo societas Presbytero- 
rum Pretiosissimi Sanguinis laudatur ac 
commendatur, ciusque alumni a parocho- 
rum auctoritate eximuntur.... : 

CXXV. Epistota « Cum aliquandiu > 
die 23 decembris 1841, qua cum Nicolao | 
omnium Russiarum imperatore laetatur de 
nuptiis initis inter filium principem Ale- 


INDEX RERUM 


PAG, 


174 


174 


176 


180 


181 


181 


547 


xandrum et Mariam, filiam Hassiae ma- pac. 


Gi CU GIS2 stn sapeyr ahs | om aye 

CXXVI. Eptstora « Quo magis » die 
3 ianuarii 1842, qua cim Ludovico Ba- 
variae rege dolet de morte reginae hono- 
ratissimae viduae Maximiliani patris et an- 
tecessoris eius, eumque consolatur. . . 

CXXVII. Lirreraz Apostouicar sub an- 
nulo piscatoris « Apostolicae huius Sedis » 
die 7 ianuarii 1842, quibus oppidum vulgo 
Monte S. Giovanni, Verulanae dioecesis, 
in civitatem erigitur. 

CXXVIII. Epistoza « Literas tuas » die 
1g ianuarii 1842, qua archiepiscopo pri- 
mati Armeno Constantinopolitano, ad onus 
episcopale ferendum, coadiutorem promit- 
tit. Archiepiscopum et gentem Armenorum 
paterna dilectione se prosequi fatetur . . 

CXXIX. Autocurio « Communis No- 
biscum » die 24 ianuarii 1842. S.R. E. 
cardinales declarat Franciscum Xaverium 
Massimo aedium pontificiarum praeposi- 
tum, Aloysium Vannicelli Urbis guberna- 
torem, Carolum Acton Camerae Aposto- 
licae auditorem; insuper S. R. E. presby- 
teros cardinales creat atque declarat Fri- 
dericum Iosephum Schwarzenberg et Co- 
smam Corsi... 

CXXX. eevocnno, « cod De Pip » die 
24 ianuarii 1842; de novo ecclesiae Sa- 
binensis statu... . tae 

CXXXI. Episroia « Romani Pontificis > 
quinto kalendas februarii 1842. Iacobum 
Holas ab episcopis nationis Armenorum 
in patriarcham Ciliciae electum seu postu- 
latum in ea dignitate confirmat..... 

CXXXII. Ertstota « Cum Nos » quinto 
kalendas februarii 1842. Patriarchae Cili- 
ciae Armenorum, Iacobo Holas, pallium 
concedity. joys 

CXXXIII. ALLoeuTio « ' Benedicti ATV » 


a, 0 Wed ot lek carer tet le 


-die 27 ianuarii 18425; qua tradita origine 


et historia Ciliciae patriarchatus, confirmat 
et approbat electionem factam illius eccle- 
siae in persona Iacobi eae ae Iacobi 
POE, Ville. 4 ark i Moe igeM see aks 

CXXXIV. Eptsroua « PE nuper » die 
6 februarii 1842, qua patriarchae Hieroso- 
lymitano et Alexandrino nationis Graeco- 
Melchitae scribit de auxilio principibus de- 
mandato pro fidelibus eius ritus. ... . 

CXXXV. Morvu-Proprio « Ex munere » 
die 15 februarii 1842, quo insulam No- 
vae Scotiae, cui hactenus praeerat vicarius 
apostolicus, in episcopatum erigit cum sede 
ii SU rie antic tein! “carta call «tits 

CXXXVI. Lirreraz AposToLicar sub 
annulo piscatoris « Apostolatus officium » 
die 15 februarii 1842, quibus novo erecto 
episcopatui Novae Scotiae praeficit Guil- 
lelmum Fraser, episcopum Thanen.... 


ovie 


188 


188 


190 


Igl 


192 


192 


194 


LO 


198 


548 


INDEX 


CXXXVII. Ertsroxa « Officium » die 16 PAG. 


februarii 1842, qua ad Petrum episcopum 
Augustanum scribens, graviter cum ¢0 
queritur de iis quae in funere Bavariae re- 
ginae, quae in haeresi vixerat, acta sunt 

CXXXVIII. Inpunrum « Romani Ponti- 
fices » die 18 februarii 1842, quo fit 
concessio indumentorum magis insignium 


favore canonicorum cathedralis ecclesiae 


SAbisensis = Pak alle ap EMG BAR Ae eee ae 
CXXXIX. Larreran AposToLicat sub 
annulo piscatoris « Catholicae religionis » 
die 22 februarii 1842, quibus publicae pre- 
ces commendantur et indicuntar ob infe- 
licem religionis statum in Hispaniae re- 
gno, concessa plenaria indulgentia in forma 
Tibilaeie use Oe es 2 en tees noek 
CXL. Lrrreraz Apostortcaz sub an- 
nulo piscatoris « Romanorum indulgentia » 
die 3 martii 1842, quibus canonicis col- 
_legiatae ecclesiae oppidi Spinazzola, dioe- 
cesis Venosinae, datur facultas gestandi 
rocchetum et almutiam cum caputio vio- 
lacei coloris, cui pertexta sit pellis subci- 
NELICI COLOPIS#. Th 2. TAT et. bavtel eo e e 
CXLI. Eprsrora « Probe noscis » die 
3 martii 1842, Aloysii S. R. E. cardinalis 
Lambruschini a secretis Status ad omnes 
episcopos pontificiae ditionis, qua decla- 
rantur facultates, quibus uti possint poe- 
nitentiae sacramenti administri, tempore 
Jubilaei pro Hispania indictii ...... 
CXLII. Eprstoua « Has fidelissimae tuae 
maiestati » die 12 martii 1842, qua ad 
Mariam Portugalliae et Algarbiorum re- 
ginam auream rosam mittit....... 
CXLIII. Episrora « Redditae Nobis » 
die 12 martii 1842, qua ad Mariam Por- 
tugalliae reginam scribens, gratum habet 
quod proles ab ea nascitura, sacro fonti 
nomine’ sto admovedtur i. 6 da 
CXLIV. Lirreraz Apostoricar sub an- 
nulo piscatoris « Romanorum certe decet » 
die 18 martii 1842, quibus nonnulla sta- 
tuuntur de abbatia vulgo del Tiglietto, A- 
quensi in dioecesi instituta ....... 
CXLV. Eptsrota « Quod propositum > 
die 28 martii 1842, qua Raphaelem For- 
narium apud Belgarum regem internun- 
tium, ad eamdem regiam aulam nuntium 
Gestipatirs & fresh ce eed ees Melee 
CXLVI. Eptsrota « Opportunum » die 
28 martii 1842, qua Engelbertum S. R. E. 
presbyterum cardinalem Sterchx omnes- 
que episcopos Belgicos de dignitate archie- 
piscopali ac nuntii titulo, Raphaéli For- 
nari apud Belgarum regem So cer- 
tiores facit... 4.26: 5 he Miby ey te 
CXLVII. EPIsTOLA « ‘Nostrum + > die 28 
martii 1842, qua ad Aloysiam Belgarum 
reginam scribens, nuntium apostolicum 


200 


201 


202 


203 


204 


204 


206 


207 


RERUM 


Raphaelem Fornari, cuius merita osten- PAG. 


dit, ex animo commendat.....+.-- 

CXLVII. Eprstora Encycrica « Inter 
ea» die 1 aprilis 1842, qua ad Helvetiae 
episcopos scribens de iniuriosis legibus in 
coenobiorum perniciem latis, maxime con- 
queritur. Poenas canonicas iis inflictas qui 
hoc agunt, recenset. Monet episcopos alie- 
nationem bonorum Ecclesiae sine ecclesia- 
stica auctoritate irritam nullamque esse. 
Ipsis enixe commendat, ut fideles moneant, 
acceptam possessionem tuta conscientia re- 
tinere NON POSBE.~ iy 2955s >) op! a oes 

CXLIX. Lrrrerak Aposrouicar sub an- 
nulo piscatoris « Ex debito » die 5 aprilis 
1842, quibus vicariatum apostolicum No- 
vae Hollandiae sive Australiae in tres epi- 
scopatus proprie dictos partitur, Sydne- 
yensem, Hobartoniensem et Adelaidensem. 

CL. Lrrrerak AposToticar sub annulo 
piscatoris « Ecclesiarum omnium » die 5 
aprilis 1842, quibus ‘Aloysio S. R. E. car- 
dinali Lambruschini, episcopo Sabinensi, 
datur facultas expediendi bullas pro bene- 
ficiis vacaturis in sua dioecesi. ..... 

CLI. Eptstotra « Qui pro singulari » 
die 7 aprilis 1842, qua cum Ferdinando 
Austriae imperatore dolet de morte archi- 
ducis Herminiae Amaliae, cuius praeclara 
merita ostendit, eumque in eius dolore 
COnsolatlit 4. +) «9-0» 214 eis 

CLIL. Eptsrora « Qui sensus » die 7 
aprilis 1842, qua ad Ferdinandum Au- 
striae imperatorem scribens, cum eo lae- 
tatur de matrimonio inito inter filiam ar- 
chiducis Rainieri pro—regis. regni Lom- 
bardo—Veneto et Victorem Emanuelem Sa- 
baudias: ducemy so Ace e) oie, Sees 

CLIT. Eptstora « Cognitum Nobis » 
die 8 aprilis 1842, qua ad Ludovicum 
Bavariae regem scribens, cum eo laetatur 
de nuptiis initis inter Adelgundam ipsius 
filiam et Franciscum Ferdinandam archi- 
ducem Austriae, Mutinensium ducis pri- 
MOgeMIeUM ® 1a, CAC TER, Sage ee 

CLIV. Lirreraz Apostouicaz sub an- 
nulo piscatoris « Ad supremum totius Ec- 
clesiae » die 22 aprilis 1842, quibus se- 
dem episcopalem Sydneyensem in Au- 
stralia metropolitanam constituit, cuius 
suffraganei sint episcopi Hobartoniensis et 
Adelgidensig :Al@enES Custodian MOm er 

CLV. Eristora « Compertum » die 23 
aprilis 1842, qua cum Carolo Alberto 
Sardiniae rege gaudet de matrimonio inito 
inter Victorem Emanuelem principem Sa- 
baudiae et Mariam Adelaidem filiam ar- 
chidtcis“Austiiae Wik. oe; 2 leetier eee 

CLVI. Eptstota « Ad tam multa > die 
23 aprilis 1842, qua de nuptiis initis inter 
fillum archiducem Franciscum principem 


207 


208 


209 


211 


211 


213 


Matinae heredem et Adelaidem Ludo- 
vici Bavariae regis filiam, cum Francisco 
Estense et Mutinae duce laetatur... . 

CLVII. Eptstrora « Omnis iucunda» die 
30 mail 1842, qua cum Leopoldo Austriae 
archiduce laetatur de nova suscepta prole. 

CLVIII. Inputrum « Romani Pontifices » 
die 14 iunii 1842, quo beneficiatis cathe- 
dralis ecclesiae Alatrinae datur facultas 
gestandi, loco mozzettae, cappam pellibus 
Cinepacel (colotis sleieh ers ie: ble tere 

CLIX. Inputtum « Romani Pontifices » 
die 17 iunii 1842, quo fit concessio indu- 
mentorum magis insignium canonicis Mas- 
sae Fiscagliae, Cervien. dioecesis .... 

CLX. Lirrerage Apostoricag sub annulo 
piscatoris « Cum christianae et civili » die 
21 iunii 1842, quibus confirmatur titulus 
Cappellae Gregorianae, itemque conceditur 
facultas canendi cum musices studiosis et 
professoribus in templis S. Ignatii et Iesu, 
Societatis Iesu, die intra octavam festi 
ETT LP Seas 28 ce aan a oe a 

CLXI. Lirreraz Apostonicaz sub an- 
nulo piscatoris « Cum nobiles familiae » 
die 22 iunii 1842, quibus fit erectio praedii 
Valle Pietra in marchionatum, cum iure 
successionis non solum pro primogenitis 
masculis, verum etiam pro consanguineis 
masculis ex linea ab ipso designanda. . 

CLXII. Episrora « Literas accepimus » 
die 25 iunii 1842, qua ad episcopum Rot- 
teburgensem scribens, ordinationes civiles 
in regno Wurtembergico quoad negotia 
ecclesiastica editae, prout ad depressionem 
Ecclesiae Catholicae tendunt, perstringun- 
tur. Episcopus monetur, ut in procurandis 
officii sui partibus, unicam, per sacros ca- 
nones et vigentem disciplinam Ecclesiae, 
defixam regulam sequatur........ 

CLXIII. Lirreraz AposTouicar sub an- 
nulo piscatoris « Cum viri » die 28 iu- 
nii 1842, quibus fundus, vulgo Pietralata, 
cum aliis bonis adiectis, in marchionatum 
erigitur, cum iure successionis non solum 
pro primogenitis masculinis, verum etiam 
pro primogenitis consanguineis ex linea ab 
Orarare (designaadase says. i ie 

CLXIV..Episrota « Gaudi nuntium » 
die 30 iunii 1842, qua cum Ferdinando 
Austriae imperatore laetatur de suscepta 
prole archiducis Francisci eius fratris . . 

CLXY. Eptsroua « Litteras accepimus » 
die 9 iulii 1842, qua ad Rupertum Leiss, 
monachorum Schyrensium ord. S. Bene- 
dicti praesidem scribens, ipsum docet circa 
ritus pro defunctis celebrandos. Consilium, 
offerendi sacrificium universim pro regia 
familia catholica, cum regina extra com- 
munionem Ecclesiae moriatur, vehemen- 
tissime reprobat; hinc si contingat ipsam 


INDEX RERUM 


PAG, 


Vie 


214 


215 


21-5 


216 


217 


218 


221 


extra veram fidem diem supremum obire, 
gravissimum Ecclesiae interdictum mona- 
chis eius curae concreditis violari ne per- 
MISCAC her Cortana icehaike (abe. pene 

CUXVI. Lirreraz Apostouticag sub an- 
nulo piscatoris « Cum Nobis » die 15 iulii 
1842, quibus sodalitas SS. Cordis Mariae, 
Varsaviae, in archisodalitatem erigitur. . 

CLXVII. Attocutio « Haerentem » die 
22 iulii 1842, qua vehementer dolet de 


malis quibus est afflicta religio catholica: 


in imperialibus regnis Russiae et Polo- 
niae. Spem fovere declarat, ut reddita ca- 
tholicae Ecclesiae libertate, omnia tandem 
in pace oqUlesaantaiaisiar swe fey rebar cee 

CLXVIII. Erisrora « Studium » die 6 
augusti 1842, ad Thomam Gousset ar- 
chiepiscopum Rhemensem scribens, eum 
monet de libris liturgicis sectandis. . . . 

CLXIX. Lrrreraz Apostouicaz sub an- 
nulo piscatoris « Pastoris aeterni » die 
23 augusti 1842, quibus disiungit a vi- 
cariatu apostolico Oceaniae occidentalis, 
curae concredito Societatis Lugdunensis 
B. M. V., plures regiones, quas in no- 
vum vicariatum apostolicum, Centralem 
nuncupandum, erigit, eidem societati com- 
mittendum iiss ska sia ties. aaa ne 

CLXX. Lrrreraz Apostoricag sub an- 
nulo piscatoris « Cum novus » die 23 au- 
gusti 1842, quibus coadiutorem vicario 
apostolico Oceaniae centralis instituit . . 

CLXXI. Lrrreraz Apostoricar sub an- 
nulo piscatoris « Cum gravissimis ex cau- 
sis » die 23 augusti 1842, quibus novum 
vicariatum apostolicum, Centralem nun- 
cupatum, confectum ex terris disiunctis a 
vicariatu apostolico Oceaniae occidentalis, 
curae committit Petri Bataillon..... 

CLXXII. Lirreraz AposToricar sub an- 
nulo piscatoris « Cum novus » die 23 au- 
gusti 1842, quibus Guillelmum Dusarre 
coadiutorem novi electi Petri Bataillon 
vicarii apostolici centralis vicariatus Ocea- 
Wide Clgieeetis. Let tks tole ems 

CLXXII. Lirrerar AposToricar sub an- 
nulo piscatoris « De universi dominici gre- 
gis » die 25 augusti 1842, quibus visita- 
torem apostolicum in archidioecesi Anti- 
barensi, iuxta modum, eligit. . .... 

CLXXIV. Litreraz Aposrouicas sub an- 
nulo piscatoris « Cum ex recta» die 30 
augusti 1842, quibus trium congregatio- 
num monachorum Basilian. Melchitarum 
in Monte Libano, iuxta modum, visitato- 
rem, apostoli¢um i decernit. .:ansinctecm % 

CLXXV. Moru—Proprio « Apostolici 
ministerii » die 20 septembris 1842, quo 
Hollandicam missionem de Curacao in 
America meridionali in vicariatum apo- 
SOMCMMG .CLISit. aetatsicsl tae aie a kts 


549 


PAG. 


222 


225 


223 


224 


225 


226 


226 


227 


227 


228 


229 


550 


CLXXVI. LrtrreraAE APosToLicagk sub PAG. 


annulo piscatoris « Cum per similes » die 
20 septembris 1842, quibus sedem epi- 
scopalem, quam anno praeterito -erexerat 


in provincia occidentali Canadae superio- 


ris, in urbe Toronto figendam esse statuit, 
et graphice determinat huius dioecesis 
fines 5-15 Perea > re diastase Os aoe 

CLXXVII. Buta « < Universalis Eccle- 
side » quarto kalendas octobris 1842, qua 
fit erectio cathedralis ecclesiae S. Salva- 
toris invAg@erica icentralioe%. sie nae 

CLXXVIII. Lrrreraz Aposro.tcaz sub 
annulo piscatoris « Dominici gregis » die 
30 septembris 1842, quibus in America se- 
ptentrionali dividit a dioecesi Carolinopo- 
litana novam Brunopolim seu Brunswik, 
eamque in proprie dictam dioecesim a 
Carolinopolitana distinctam constituit . . 

CLXXIX. Lirreraz Aposrouicag sub an- 
nulo piscatoris « De universi dominici » 
die 3 octobris 1842, quibus novum in- 
stituit vicariatum uapostolicum qui Gui- 
neam superiorem atque inferiorem, et re- 
gionem Sierra Leone complectatur.. . 

CLXXX. Butta « Quamvis Romani 
Pontifices » nonis octobris 1842, qua fit 
circumscriptio seu commutatio et incor- 
poratio paroeciarum Leodien, et Namur- 
CEM. WM Delaico” KegDONe ieee er eee 

CLXXXI. Epistota « Ex perlatis > die 
24 octobris 1842, qua ad Hermannum 
episcopum Macrensem scribens, cum eo 
de illius singulari pietate ac religionis 
studio laetatur. De libello a Sartorio pa- 
rocho Rohrbacensi edito loquitur. Episco- 
pum monet, ut eorum audaciam compe- 
scat, quorum sermo et doctrina sunt in 
destructionem ; illum item hortatur ut epi- 
scopalem visitationem perficiat. Scanda- 
lum sacerdotum reprobat, qui cum pro- 
testantibus connivere sese student... . 

CLXXXII. Inputtum « Cum divini cul- 
tus » die 25 novembris 1842, quo fit con- 
cessio indumentorum magis insignium fa- 
vore canonicorum metropolitanae ecclesiae 
Dearrgae tie Sots st ae eh st tele eee 

CUXXXIII. Lrrreraz Apostoricar sub 
annulo piscatoris « Plurima inter » die 19 
novembris 1842, quibus rectori Piae Ca- 
thecumenorum Domus Urbis, parochialem 
iurisdictionem concedit super ibi moran- 
tes. et*domicilium *habentes 02). hh Pk 

CLXXXIV. Episrota « Accidit sane » 
die 28 novembris 1842, qua Petrum Bra- 
siliae imperatorem ab impedimento con- 
sanguineitatis solvit, ut Christinam Ma- 
riam regis utriusque Siciliae sororem, in 
uxorem “dweére+possit ®, Uv.eqme oiemnereee 

CLXXXY. Inputrum « Romanorum be- 
neficientia » die 29 novembris 1842, quo 


229 


230 


Bid 


234 


234 


237 


239 


239 


24.1 


INDEX RERUM 


fit concessio indumentorum insignium fa- pac. 
vore canonicorum collegialis ecclesiae Ca- 
stri Novi, Portuensis dioecesis. * . .. - 241 
CLXXXVI. Eptstoia « Ex litteris » die 
4 decembris 1842, qua abbati generali fra- 
trum Armenorum ordinis s. Antonii gra- 
tulatur de eius confirmatione in abbatia, 
a capitulo generali Ordinis statuta. . . . 242 
CLXXXVII. Eptstona « Accepimus » 
die 11 decembris 1842, qua respondet . 
abbati generali congregationis Anglo—be- 
nedictinae, sibi capituli generalis celebra- 
tionem ac simul monachorum studium 
erga Sedem Apostolicam et regularem ob- 
servantia significanti. . ... . » «s « «.- 242 
CLXXXVIII. Eprsrora « Ex literis » 
die 1 ianuarii 1843, qua administratorem 
apostolicum dioecesis Nanchinensis conso- 
latur ob aerumnas quas ipse patitur; edm- 
que monet per s. Congregationem cogni- 
turum quid ab ipso agendum quoad sa- 
cerdotes et Societatem Iesu . . +4. . 5 243 
CLXXXIX. Inputtum « Romanorum be- 
neficientia » die 10 ianuarii 1843, quo fit 
concessio indumentorum magis insignium 
favore canonicorum  cathedralis tém pli 
A versani wh: (<td US So eee 
CXC. Butta « Quum divini cultus » idi- 
bus ianuarii 1843, qua fit erectio conca- 
thedralis in civitate Pitilianensi, illuc 
etiam translato capitulo Soanensi.. ... 244 
CXCI. Inputtum « Religiosas mulierum 
sodalitates » die 23 ianuarii 1843, quo 
Theresiae Verzeri, praepositae generali sa- 
crarum virginum, quae Filiae Sacri Cordis 
nuncupantur, concedit usum- oratorli pri- 
Vath sche u7vky ok Pee eee ee 
CXCII. Atnocutio « Duodecimum » die 
27 lanuarii 1843, qua Franciscum a Paula 
Villadicani archiepiscopum Messanensem, 
Ignatium JToannem Cadolini archiepisco- 
pum Edessenum, S. R. E. presbyteros car- 
dinales, diaconos vero Paulum Mangelli 
et Ioannem Serafini creat atque declarat. 252 
CXCIII. Burra « Romani Pontificis » 
octavo kalendas februarii 1843, qua ele- 
ctionem seu postulationem Michaelis Der— 
Asdnazarian archiepiscopi Caesareae in 
patriarcham Ciliciae confirmat. . .... 253 
CXCIV. Eptsrota « Cum Nos » octavo 
kalendas februarii 1843, pallium concedit 
Michaeli Der—Asdnazarian in patriarcham 
Cilictaéuelecto n) win ie sees 
CXCV. Eptsrona « Nuntium > odie I fee 
bruarii 1843, qua ad Ferdinandum regenf 
Utriusque Siciliae scribens, eum consola- 
tur in morte Antonii comitis Lyciensis 
fratris'sui: 2%: . te ales: SUR eee Es 
CXCVI. Lirreraz Apostoricar sub an- 
nulo piscatoris « Piorum hominum » die 
7 februarii 1843, quibus sodalitas Sanctis- 


simi et Afflictissimi Cordis Mariae erigi- 
tur in archisodalitatem ......... 

CXCVII. Lrrreraz Apostoticar sub an- 
nulo piscatoris « Cum nullis certe» die 
10 februarii 1843, quibus pia Presbytero- 
rum Sodalitas in parochiali ecclesia S. Lau- 
rentii in Lucina sub auspiciis immaculati 
Mariae Cordis constituitur, et Regulae ad- 
PSODANLUEN a: gr eo Nome te SRE 2 

CXCVIII. Lirreraz Apostoricar sub an- 
nulo piscatoris « Jn sublimi » die 10 fe- 
bruarii 1843, quibus ecclesia episcopalis 
S. Salvatoris Americae centralis erigitur in 
Basilicamminarenn © <8). Gee. 0) Ps 

CXCIX. Eprsrota « Diu Nos sollicitos » 
die 23 februarii 1843, ad Franciscum De 
Auguirre pro-praesidem ditionis ab Aequa- 
tore nuncupatae scribens, illum certiorem 
facit, Conchensis ecclesiae regimini episco- 
pum Petrum Antonium Torre praefecisse. 

CC. Epistota « Has regiae maiestati » 
die 11 martii 1843, qua Leopoldo Belga- 
rum regi commendat archiepiscopum Da- 
miatensem Toachim Pecci, nuntium apo- 
Si PUETS oS SS as gr hoi a Soe Pa ee 

CCI. Eptstora « Veniet » die 11 mar- 
tii 1843, qua Aloysiae Belgarum reginae 
commendat Ioachim Pecci nuntium apo- 
stolicum apud ejus aulam........ 

CCII. Erisrota « Aderit » die 11 mar- 
tii 1843, qua commendat archiepiscopum 
Damiatensem Joachim Pecci, quem mittit 
nuntium ordinarium apud regem Belgarum. 

CCIII. Eptsrora « Ut Nobis iucundis- 
simum » die 11 martii' 1843, qua S.R.E. 
cardinali De Bonald archiepiscopo Lugdu- 
nensi, Joachim Pecci nuntium apud aulam 
regis Belgarum commendat....... 

CCIY. Epistora « Has nobilitati tuae » 
die 11 martii 1843, qua comiti Camillo de 
Briey, Belgarum regis exterarum relatio- 
num ministro, loachim Pecci nuntium apo- 
stoucuar commendates a. ess 

CCV. Episrota « Annuimus » die 11 
martii 1843, loannem Lindo praesidem 
S. Salvatoris in America monet de ere- 
ctione novae cathedralis ecclesiae in urbe 
S. Salvatoris, ad quam Georgium de Vi- 
teri episcopum consecratum provehit. . . 

CCVI. Epistora « A venerabili » die 
15 martii 1843, qua ad Joannem Petrum 
Boyer Haitarum reipublicae praesidem re- 
spondens, eius gratissimum habet  studii 
testimonium, quo est animatus religionis 
in Haitana republica tuendae. Cum illo 
dein tristatur de horribili terraemotu, quo 
non pauca pars christiani illius gregis con- 
cussa est. Ut autem res sacrae in melio- 
rem ordinem restituantur, illuc mittit le- 
gatum, qui propositae conventionis ca- 
pita paulisper tantum immutata afferet, 


INDEX RERUM 


PAG. 
256 


257 


259 


259 


262 


262 


55t 


quae tamen immutationes nihil prorsus pac. 


quod civilis sit ordinis attingunt..... 

CCVII. Lirreraz Apostonicak sub an- 
nulo piscatoris « Apostolatus officium » 
die 21 martii 1843, quibus fr. Fidelis 
Sutter a Ferrara vicarius apostolicus mis- 
sionis —Thunetanae nominatur, episcopali 
charactere haud insignitus. ....... 

CCVIII. Lirreraz Apostonicag sub an- 
nulo piscatoris « Ex debito » die 21 mar- 
tii 1843, quibus missionem Thuneti in 
Africa in vicariatum apostolicum erigit . 

CCIX. Lirrerarz AposToLicar sub an- 
nulo piscatoris « Ea praesertim » die 31 
martii 1843, quibus parocho S. Laurentii 
in Lucina datur facultas in ea paroecia 
Sodalitatem Cordis Mariae instituendi . . 

CCX. Attocurio « Conquesti sumus » 
die 3 aprilis 1843. Memorat ea quae pro 
spirituali bono Portugalliae regni acta sunt, 
praecipue in electione episcoporum. Hinc 
nonnullos ecclesiasticos viros episcopos no- 
minat, quorum Franciscum a S. Ludovico, 
olim episcopum Colimbriensem, promovet 
ad patriarchalem ecclesiam Olisiponensem, 
Petrum Paulum de Tigueiredo ad episco- 
palem ecclesiam Bracharensem, Guillel- 
mum Henriquez de Carvalho ad ecclesiam 
Leiriensem regendam proponit...... 

CCXI. Eptstoza « In consistorio « die 
6 aprilis 1843, qua Franciscum patriar- 
cham Lisbonensem monet, ex peculiari 
gratia indulsisse, ut statim ac literas ac- 
cepit, munere et iuribus pastoralis regi- 
minis, sublatis existentibus impedimentis, 
uti potuisset. Hine reprobat consuetudi- 
nem suscipiendi procurationem vacantis 
ecclesiae, nondum obtenta approbatione 
Sedis Apostolicae ; tunc enim vicariorum 
capitularium constitutio ad arbitrium laicae 
potestatis transferretur, illudque conseque- 
retur, ut Romanus Pontifex ab ecclesia iam 
occupata repellere nequeat hominem a prin- 
cipe nominatum, et episcopali munere in- 
dignum. Canones autem Ecclesiae, in an- 
tistitum electione, reiiciunt talem abusum, 
qui Ecclesiae libertati vincula iniicit. . . 

CCXII. Butia « In suprema » sexto idus 
aprilis 1843, qua fit concessio indumento- 
rum magis insignium favore canonicorum 
cathedralis ecclesiae Aversae....... 

CCXIH. Butta « Quo maiori » nonis 
aprilis 1843, qua Parisiis fit erectio ca- 
pituli regii in ecclesia S. Dionysii episcopi 
Ct SONAL TiS PIO as rt) Ie PR iails 

CCXIV. Lrrreraz AposTo.icar sub an- 
nulo piscatoris « Ex debito » die 11 apri- 
lis 1843, quibus paroecia cathedralis Gua- 
yaquil reipublicae Aequatoris a decanatu 
dividitur, et dicta paroecia in canonicatum 
GUAR GIEE osteo; sig, o> Yas ete tetas hehe te aeee 


263 


264 


204. 


2605 


266 


267 


269 


bya 


CCXV. Epistoia « Adiit Nos » die 24 Pac. 


aprilis 1843, qua imperatori Brasiliae, 
constituenti legatum suum apud S. Sedem, 
respomdets telivts. Gia oritieiee Le ee eieugmame 
CCXVI. Episrora « Literas  accepi- 
mus » die 30 aprilis 1843, qua ad Lo- 
tharium Anselmum archiepiscopum Mo- 
nacensem et Frisingensem scribens, recor- 
datur quae acta sunt in morte reginae 
acatholicae, et quae sit eius sententia 
quam manifestavit in epistolis ad episco- 
pum Augustanum et ad religiosum viram 
praesidem coenobii Scyrensis; hinc ad 
ipsum mittit exemplum suarum literarum, 
ut iuxta ea quae in illis continentur, agat. 
Prudentiam praesulis laudat, quum_ ipse 
regem praemonuerit de doctrina ac legibus 
Ecclesiae, quae reginae extra Christi ovile 
defunctae, catholicos ritus non permittit. 
CCXVII. Episrora « Rogasti nuper » 
die 30 aprilis 1843, qua ad Henricum 
episcopum Passaviensem, qui Pontificem 
rogaverat, quaenam esset eius sententia 
circa funera solvenda homini extra Eccle- 
siae unitatem morienti, respondet. Ad 
illum mittit exemplum epistolarum quas 
de eadem re scripsit ad episcopum Augu- 
stanum et ad praesidem coenobii Scyrensis, 
in quibus continetur doctrina Ecclesiae, 
funera catholica, acatholicis tradita, repro- 
bantis. Illi gratulatur quod in adhibitis re- 
giis funeribus a sanctissimis Ecclesiae re- 
BUlis sMOMMACSCIVELIE eas yea aero.) 
CCXVIII. Lirreraz Apostoticag sub an- 
nulo piscatoris « Pias hominum sodali- 
tates » die 2, iunii 1843, quibus sodalitas 
B. M. Virginis de Rosario in ecclesia s. Do- 
minici, Arborensis civitatis ci baa in 
archisodalitatem ierigitur. ).fi0.00 sued. 
CCXIX. Eptsrota « Litteras » die 3 j iu- 
nii 1843, ad Emmanuelem archiepiscopum 
Sanctae Fidei in Indiis occidentalibus re- 
spondet, qui ad Pontificem retulerat de 
decretis a praeside et a moderatoribus rei- 
publicae editis, ut pium opus missionum 
in Indiis occidentalibus pene neglectum, 
instauraretur, atque illuc revocarentur re- 
ligiosi viri Societatis Iesu. Pontifex pro- 
mittit haec omnia quam celeriter se ad 
exitum adducturum. Archiepiscopo autem 
gratulatur, quod in tota Neogranatensi re- 
publica, religio catholica integra inviola- 
taque servetur, et vehementer consolatur, 
quod epistolae pontificiae pro afflictis in 
Hispania religionis rebus, omni venera- 
tione ab ipsius reipublicae populo fuerint 
feCeptae het), eae eee Spare 
CCXX. Butua « Ex sublimi » quarto 
nonas iunii 1843, qua fit suppressio ec- 
clesiae Maynen. et erectio ecclesiae de Cha- 
chapoyas,.in “America i.) Am san ale 


272 


278 


275 


274 


“0295 


276 


ES SY 


— 


INDEX RERUM 


CCXXI. Attocutio « Jn consistorio » re. 


die 15 iunii 1843, qua providet per no- 
vos pastores tribus viduatis ecclesiis Por- 
tugallensi, Goanae et Macaonensi; dein 
binos praestantissimos viros creat cardi- 
nales, nempe Franciscum Saraiva a S. Lu- 
dovico patriarcham Lisbonensem, et An- 
tonium Mariam Cadolini episcopum An- 
conae et Humanae. . . 

CCXXII. Butta « Divina disponente 
clementia « decimo kalendas iunii 1843, 
qua Iosephum M. de Silva Torres archie- 
piscopum Goan. eligit......+-+.. 

CCXXIII. Eprsrora « Nuncium ad te > 
die 8 iulii 1843, archiepiscopo Goano Io- 
sepho a Silva Torres mentem suam aperit 
de eius nominatione, quae iuxta lit. Multa 
praeclare est intelligenda ; eum monet nul- 
lam exercere posse iurisdictionem in re- 
gionibus quae vicarii apostolici traditae 
sunt regimini, etsi antea archiepiscopo 
Goae subiicerentur. ..... 

CCXXIV. Eptstota « Jn consistorio » 
die 8 iulii 1843, qua electum episcopum 
Macaonensem monet exercere non posse 
iurisdictionem in lis regionibus, olim ad 
Macaonen. episcopum pertinentibus, quas 
Sedes Apostolica aliis regendas tradidit . 

CCXXYV. Lirreraz AposTouicaE sub an- 
nulo piscatoris « Inter maximas » die 5 
augusti 1843, quibus fit damnatio et pro- 
hibitio libri, cui titulus « Lettera sulla 
direzione degli studi di Francesco Forti, 
GINEVTE RES CR oh ote eae . 

CCXXVI. Inputtum « Romanus Ponti- 
fex » die 8 augusti 1843, quo fit con- 
cessio indumentorum insignium favore be- 
neficiariorum collegialis ecclesiae ab Angelo 
Custode, Anagninae civitatis....... 

CCXXVII. LirrerazE AposTouicaE sub 
annulo piscatoris « Expositum Nobis » die 
8 augusti 1843, quibus piis sodalitatibus 
ad extirpandas blasphemias et impreca- 
tiones, tempore sacrarum missionum in- 
stituendis, concedit ipsas indulgentias, qui- 
bus locuptetata est eadem pia sodalitas de 
Urbésete as Wiis, Elis eo Splieosigeie ce 

CCXXVIII. Inpuntem « Ponti ificiae No- 
strae » die 11 augusti 1843, quo fit con- 
cessio indumentorum magis insignium fa- 
vore canonicorum cathedralis ecclesiae Ala- 
trinae+ icivecte hytiehe wes Sa eee 

CCXXIX. Inputtum « Romanorum Pon- 
tificum » die 11 augusti 1843, quo fit con- 
cessio indumentorum insignium favore col- 
legialis ecclesiae oppidi Roccasecca, Pri- 
vernensis: dioecesis):}i) 515: /t Ns-been wane 

CCXXX. Lirrerag Aposto.icag sub an- 
nulo piscatoris « Universi dominici gregis » 
die 11 augusti 1843, quibus in Pensyl- 
vania occidentali, quam ab episcopatu 


6, @, we, th, ee 27 eee 


279) 


280 


281 


282 


283 


284 


285 


285 


286 


ee 
Philadelphiensi separat, novam sedem epi- pac. 
scopalem erigit in civitate Pittsburgensi 
collocandam , et Baltimorensis suffraga- 
TICE OUE 221 UATE ORI LS eMart MEAS Go SO a 
CCXXXI]. Epistora « Ad gravissimas 
angustias » die 31 augusti 1843, quibus 
acerbissime dolet quod in Melitensi dioe- 
cesi variae pestiferae sectae longe lateque, 
cum magno bonorum moerore, omnia la- 
befactare et catholicae religionis funda- 
menta evertere conentur. Episcopum hor- 
tatur, ut omni industria ac providentia 
prospiciat, ne grex eius curae commissus 
fiat in rapinam, et oves in devorationem 
Pres Hemera aM ca teat eels hee Gn 
CCXXXIL. Lrrreraz AposTonicaE sud 
annulo piscatoris « Romanorum Pontifi- 
cum» die 1 septembris 1843, quibus fra- 
tribus archisodalitatis SSmi Sacramenti 
pagi, vulgo Fiumalbo, dioecesis Mutinen- 
sis, datur facultas induendi mozzettam la- 
SIGAMATMIEL COMOTIS.. << 5 5 50-4 6 cece w 4s 
CCXXXIII. Eptsrora « In Sancta hac 
Petri Sede» die 4 septembris 1843, qua 
contra scandalum electionis et consecra- 
tionis pseudo-—antistitis Harlemensis Hen- 
rici Ioannis Van Buul a Joanne Van Sauten 
factae, vocem attollit. Hanc electionem et 
consecrationem illegitimam irritamque de- 
clarat, ac ipsum Henricum omnesque qui 
electioni et consecrationi, opera, consilio et 
consensu adfuerunt, excommunicat. . . . 290 
CCXXXIV. Lirreraz Aposrouicaz sub 
annulo piscatoris « In sublimi » die 15 
septembris 1843, quibus collegio parocho- 
rum civitatis Pisauri (Pesaro) datur facul- 
tas induendi mozzettam nigri coloris cum 
purpurcis: filamentis jo" 5.04... 
CCXXXYV. Inputtum « Romani Pontifi- 
ces » die 26 septembris 1843, quo Ca- 
strum Vallis Montonis (Valmontone) civi- 
tatis titulo ac iuribus decoratur. .... 
CCXXXVI. Lirreraz AposToLicaz sub 
annulo piscatoris « In suprema » die 27 
septembris 1843, quibus canonicis cathe- 
dralis templi Signini datur facultas utendi 
collare ac talari veste violacei coloris in 
sacris functionibus peragendis..... . 292 
CCXXXVII. Lirreraz AposToLicar sub 
annulo piscatoris « Romanorum Pontifi- 
cum » die 28 septembris 1843, quibus ca- 
nonicis cathedralis ecclesiae Nursinae datur 
facultas induendi cappam magnam... 
CCXXXVIII. Eptsrota « Allatum » die 
12 octobris 1843, archiepiscopum Pari- 
siensem reprehendit ob nonnulla eius sta- 
tuta ad confessiones excipiendas..... 
CCXXXIX. Butta « Humani generis » 
die 15 octobris 1843, qua ven. serva Dei 
Maria Francisca a Vulneribus D.N. I. C., 
honore Beatorum decoratur....... 


INDEX RERUM 


287 


287 


289 


291 


291 


293 


293 


294 
Acta Grecoru XVI. Vol. III. 


ale, 


CCXL. Lirreraz Aposroticaz sub an- Pac. 
nulo piscatoris « Cum religiosae fami- 
liae » die 17 octobris 1843, ‘quibus abba- 
tibus Benedictinis Gallicae Congregationis 
datur indultum, ut statim ac abbates 
electi sint, tanquam a Summo Pontifice 
benedicti: habeanttiraass. .ikpaoy Aas os 

CCXUI. Eptsrora « Vehementer » die 
21 octobris 1843, qua ad _ presbyterum 
Etienne, superiorem generalem congrega- 
tionis Missionis s. Vincentii a Paulo, scri- 
bens, cum eo laetatur de generali con- 
ventu Lutetiae Parisiorum habito, in quo 
ille cunctis suffragiis superior generalis 
fuerat electus. Item debitas reddit gratias 
pro tabula quam dono recepit, imaginem 
referente V. I. Gabrielis Perboyre, qui in 
Sinarum imperio missionarii munere stre- 
nue functus, ac tot labores, pericula, cer- 
tamina pro catholica fide fortiter constan- 
terque perpessus, die 11 septembris 1840, 
martyrii palmam obtinuerat....... 

CCXLII. Eptsrora « Ubi novam » die 
8 novembris 1843, qua ad episcopum Ba- 
iocensem scribens, cum eo dolet de nova 
secta in animarum perditionem exorta. 
Commenta ac deliria huius societatis re- 
censet. Episcopo enixe commendat, ut in- 
dustriam ac omnes opes quae in eius po- 
testate sunt, conferat, ut fideles sibi con- 
crediti stabiles in catholicae Ecclesiae fide 
Permianeante ween e 4 cr ae aeem eee 

CCXLIN. Butta « Quamvis » quinto 
idus novembris 1843, qua capitulum Lis- 
bonense patriarchale et collegiale extin- 
guitur, et datur facultas, ut novum tem- 
plum erigatur in quo sedes_patriarchalis 
eccleside Rresideat. “ym. elias these nee 

CCXLIV. Inputtum « Ecclesiasticos v1- 
ros » die 17 novembris 1843, quo fit con- 
cessio indumentorum insignium favore ca- 
nonicorum collegialis templi Marinensis. . 

CCXLY. Lirreraz Aposroricar sub an- 
nulo piscatoris « Jn suprema.» die 28 no- 
vembris 1843, quibus Hartfordia in sedem 
episcopalent erigitur’.."a. sts wee nets 

CCXLVI. LrrrerazE AposTo.icak sub an- 
nulo piscatoris « In suprema » die 28 no- 
vembris 1843, quibus Chicagia in sedem 
€piscopalemin erisitiaitc- yarn ywiom sere tretees care 
 CCXLVIL. Lirreraz ApostTo.iicaE sub 
annulo piscatoris « Jn suprema » die 28 
novembris 1843, quibus Milovanchia in 
gedem-cpiscOpalemmercitiT ep wis op i 

CCXLVII. Lirreraz Apostoricaz sub 
annulo piscatoris « In suprema » die 28 
novembris 1843, quibus novam episcopa- 
lem sedem Petriculae in foederatis Ame- 
ricae septentrionalis regionibus constituit, 
cuius dioecesis statum Arkansas comple- 
CEREUS pane STEED? i eaigeree cle weenie 2s 


296 


cS) 


298 


299 


302 


303 


303 


304. 


304. 
70 


554 


CCXLIX. Butta « Apostolici ministe- 
rii » quarto nonas decembris 1843, pro 
sacrario ecclesiae cathedralis Sabinensis 
statuitur pensio quinquaginta scutatorum 
solvenda a praepositura collegiatae eccle- 
siae s. Stephani a Monte Sancto (S. Ste- 
fano di Monte Santo) dioecesis Firmanae. 

CCL. Lirreraz Apostoricak sub an- 
nulo piscatoris « Pastorale officium » die 
1 decembris 1843, quibus erigit vicaria- 
tum apostolicum in regionibus trans Mon- 
tes Saxeos positis et Columbia seu Ore- 
gon appellatis in America septentrionali, 
quarum pars ad archiepiscopum Quebe- 
censem, pars ad episcopum S. Ludovici 
lactones opectantin bias cueii. citeaity is tame a. 

CCLI. Episrota « Gratissimae Nobis » 
die 2 decembris 1843, qua ad archiepi- 
scopum Baltimorensem et episcopos eius 
suffraganeos scribit de quinto provinciali 
CONCING JOCLEDUALOn i aah S2sp nee rate tal oe. 

CCLI. Lirreraz ApostToitcak sub an- 
nulo piscatoris « Quidquid » die 5 decem- 
bris 1843, quibus decano capituli cathe- 
dralis Brunensis datur facultas utendi be- 
nedictione abbatiali et consecrandi vasa 
sacra cum assensu episcopi existentis pro 
SONOMA coe dad. ORD fog OG a Bee 

CCLIIM. Moru—Proprio « Nihil opta- 
tius » die 22 decembris 1843, de palatii 
Cancellariae Apostolicae divisione.... 

CCLIV. Eptsrota « Tuas accepimus li- 
teras » die 23 decembris 1843, qua mona- 
sterll monialium s. Augustini in Mediola- 
nensi civitate instaurationem confirmat et 
APPIODAC syste oti. canleliibe StaRe sks 2% 

CCLY. Butta « Quod olim » nonis ia- 
nuaril 1844, qua fit dismembratio territorii 
a dioecesi Ilascalensi, et erectio novae sedis 
episcopalisides Vera, Crucesentvs.s Goa 

CCLVI. Lirreraz Apostortcaz sub an- 
nulo piscatoris « Romani Pontifices » die 
g jianuarii 1844, quibus episcopo Iuliae 
Caesareae eiusque successoribus tribuitur 
in perpetuum facultas crucem ante se ele- 
vandi in dicta civitate eiusque dioecesi 
tantum, ad instar archiepiscoporum. . . 

CCLVII. Eptsroua « Periucundae No- 
bis » die 10 ianuarii 1844, qua ad epi- 
scopum Bellunensem scribens, ei gratulatur 
quod patrium seminarium in dies flo- 
TOSCAR cape. o cea ew io’. Ga. enone. oe 

CCLVIII. Butta « Quae olim » idibus 
ianuarii 1844, qua fit exemptio ecclesia- 
rum Sancti Thomae atque Angolen. in 
Africa a iure metropolitico sedis archie- 
piscopalis ssmi Salvatoris in Brasilia, ea- 
rumque subiectio iurisdictioni patriarchali 
Lisbonensitag., Ritoholaet bn skeen keene 

CCLIX. Attocutio « Admonet Nos » 
die 22 ianuarii 1844, qua Paschalem Gizzi 


INDEX RERUM 


PAG. 


306 


307 


1 ba) 


hey 


316 


¢ 


archiepiscopum Thebanum, Antonium Ma- 
riam Cagiano de Azevedo, et Nicolaum Pa- 


racciani Clarelli presbyteros cardinales creat 


atque declarat ; alium autem praestantis- 
simum virum in pectore reservat.... 

CCLX. Lirreraz Apostouicaz sub an- 
nulo piscatoris « Sodalitates » die 23 ia- 
nuarii 1844, quibus religiosis virginibus 
Filiis S. Cordis datur facultas, ut universae 
éiusdem instituti domus a paroeciali iu- 
risdictione exemptae sint et Ordinariis im- 
médiate subiectae.<. “sts aatits lie cet ee 

CCLXI. Atiocutio « Successione » die 
25 ianuarii 1844, qua electionem seu po- 
stulationem Michaelis Der—Asdnazadrian 
archiepiscopi Caesareensis in patriarcham 
Ciliciae Armenorum, ab episcopis Armeni 
ritus factam, confirmat et approbat. . . 

CCLXII. Eptsrora « Quod de itinere » 
die 1 februarii 1844, qua imperatori Bra- 
siliae respondet, matrimonium suum nun- 
{1aNCl . Sa. a 5 5 eta ee ee ce 

CCLXII. Lirreraz Apostouicas sub an- 
nulo piscatoris « Quum ad componenda » 
die 23 februarii 1844, quibus Carolum 
Pooten administratorem apostolicum ar- 
chidiozcesis Antibarensis nominat .... 

CCLXIV. Litreraz AposroticaE sub 
annulo piscatoris « Apostolatus officium » 
die 23 februarii 1844, quibus Carolo Poo- 
ten administratori archidioecesis Antiba- 
rensis titulum ecclesiae Maronien. sub 
arch. Traianopolitan. confert...... 

CCLXV. Inputtum « Honoris insignia » 
die 27 februarii 1844, quo fit concessio 
indumentorum insignium favore canoni- 
corum collegialis ecclesiae s. Angeli Cu- 
stodis, Anagninae dioecesis ....... 

CCLXVI. Lirrerar AposToticag sub an- 
nulo piscatoris « Per similes » die 2 mar- 
tii 1844, quibus vicario apostolico Gui- 
neae titulum episcopalem ecclesiae Eucar- 
pien. confert, relicto titulo Constatinen. . 

CCLXVII. Inputtum « Peculiaribus ho- 
noris insignibus » die 2 martii 1844, quo 
fit concessio indumentorum insignium fa- 
vore collegialis ecclesiae canonicorum san- 
ctae Mariae in civitate Valmontonis. . . 

CCLXVIII. Lirreraz ApostouicazE sub 
annulo piscatoris « Quum dilectus » die 
8 martii 1844, quibus confirmatur decre- 
tum ministri generalis ordinis S, Francisci, 
quo conventus Belgici a provincia Germa- 
nica inferiori separantur et in formalem 
provinciam ‘eriguntiraicin).22 as eens 

CCLXIX. Lirreraz Apostoricag sub an- 
nulo piscatoris « Quum ob interitum » die 
22 martii 1844, quibus episcopo Bellinensi, 
vicario apostolico regni Coreae, datur fa- 
cultas eligendi et consecrandi suum coadiu- 
COPIA, 5.2 seco 01, ob tsieheosteies Beene 


318 


319 


321 


322 


Be, 


323 


324 


325 


%. 


INDEX RERUM 


yD 


CCLXX. Inputtum « Iucundum » die pac. | edito in ducatu Etruriae, quo typogra- pac. 


22 martii 1844, quo beneficiariis cathe- 
dralis templi Signinae Civitatis concedun- 
tur nonnulla ‘insignia 2°. ees 

CCLXXI. Eptstona « Ecclesiae univer- 
Saé» die 26 martii 1844, qua queritur 
cum episcopo Neo—Aurelianensi de cona- 
tibus aedituorum contra potestatem epi- 
scopalem; eos improbat, illosque moni- 
tos vult ut resipiscant, ne ae ecclesia~ 
sticis plectantur. .. . . 

CCLXXII. Eptstrora « Etsi summo » di die 
26 martii 1844, qua ad Philippum Feli- 
cianum episcopum Chelmensem scribens, 
cum eo dolet de vaferrimis schismatico- 
rum contra catholicam Ecclesiam consiliis, 
quum non pauci homines ad schisma mi- 
graverint. Episcopum enixe commendat, 
ut industriam atque opes omnes quae in 
eius potestate sunt, conferat, ad eius dioe- 
cesis pericula deprecanda; et praecipue 
illum monet, ne desinat pro viribus gre- 
gem suum hortari, ut in catholica fide, 
sine qua nulla est AS immotus eee 
maneat.. 0). ; 

CCLXXIII. Episrota. « Gum: maxima 
damna » die 31 martii 1844, qua cum 
Aloysio Antonio archiepiscopo Pragensi 
dolet de fraudibus nefariisque machina- 
tionibus impiorum hominum contra Christi 
ovile, et praecipue de bello contra catho- 
licam Ecclesiam ac Apostolicam Sedem in 
Bohemia. Illum monet, ut maiori studio 
et contentione christianam plebem adver- 
sus Hussitas tueatur; hinc acriter esse 
pugnandum, ne aliud fundamentum po- 
natur praeter id quod a Christo Iesu sta- 
tutum est. Ur autem his periculis occur- 
rere possit, archiepiscopum monet, ut cu- 
ras cogitationesque in eius dioecesis semi- 
narium conferre nunquam desinat, quo 
adolescentes clerici inibi morantes ad o- 
mnem virtutem atque pietatem mature 
PE oO) fs I ar oar 

CCLXXIV. Lirreraz AposToiicaz sub 
annulo piscatoris « Ex debito » die 16 
aprilis 1844, quibus regiones ad sinum 
Hudsonium et [acobinianum (vulgo Baie 
d’ Hudson et de James), ab archiepiscopatu 
Quebecensi separat, et in vicariatum apo- 
stolicum constituit, cuius fines etiam de- 
terminantur... 5 

CGCLXXYV. Lirrerae AposToLicar sub 
annulo piscatoris « Pastorale officium » 
die 16 aprilis 1844, quibus novo vica- 
riatui apostolico in regionibus ad Sinum 
Hudsonium et Sinum lacobinianum erecto, 
episcopum Iuliopolitanum praeficit. . . 

CCLXXVI. Eptstota « Maximis angu- 
stiis » die 27 aprilis 1844, qua cum ar- 
chiepiscopo Florentino dolet de decreto 


325 


326 


326 


328 


329 


phis severissime prohibetur quaecumque 
sacrorum antistitum scripta typis edere, 
nisi prius illa magistratus subiiciantur exa- 
mini. Ilo enim libertati Ecclesiae vulnus 
imponitur; hinc praesules hortatur, ut 
mere passive se habeant quoad vincula a 
gubernio iniecta. ... LO ee 
CCLXXVII. Epistona -Enevettca « In- 
ter pr aecipuas machinationes » postridie 
nonas maii 1844, qua de societatis biblicae 
conatibus contra verbum Scripturarum scri- 
bit ; calumniasque de prohibita Scriptura- 
rum lectione refutat ; contra molimina so- 
ciorum Foederis Christiani antistites et 
populos’ édocet.. 206 Ay ONS arth 
CCLXXVII. Lrrrerar Apostonticag sub 
annulo piscatoris « Romani Pontifices » 
die 17 maii 1844, quibus Ceccanum ci- 
Vitatis honore decoratur « «<3 +9. <9 0- 
CCLXXIX. Butia « Gravissimum sane 
munus » idibus maii 1844, qua erigitur 
ecclesia episcopalis Netensis (Noto) . 
CCLXXX. Butta « Ecclesiae univer- 
salis regimen » octavo kalendas iunii 1844, 
qua fit dismembratio dioeceseos Agrigenti- 
nae, Cephaludensis, Nicosiensis et Herbi- 
tensis, ac inde erectio novae sedis ee 
palis in oppido Calatanisettae. ... 
CCLXXXI. Butta « Ut animarum pa- 
stores » pridie kalendas iunii 1844, qua 
fit dismembratio ac inde erectio novae se- 
dis episcopalis in oppido Drepani. ... 
CCLXXXII. Buria « In suprema» de- 
cimo tertio kalendas iunii 1844, qua fit 
Siciliana circumscriptio, ac Syracusana ec- 
clesia cathedralis in ecclesiam archiepi- 
scopalem et metropolitanam erigitur. . . 
CCLXXXILI. Lirrerar AposroricagE sub 
annulo piscatoris « Quum ex apostolici 
Nostri » die 14 iunit 1844, quibus nu- 
merum dierum festorum coercet pro locis 
dominio serenissimae Lusitaniae et Algar- 
biorum reginae subiectis. .. . as 
CCLXXXIV. LITTERAE APOSTOLICAR sub 
annulo piscatoris « Singulari Nos» se- 
ptimo kalendas iulias 1844, quibus liber 
gallice conscriptus Paroles d’un Croyant, 
quo populi corrumpuntur ad ordinem so- 
cialem dissolvendum, damnatur..... 
CCLXXXV.. Butta Quodcumque » 
quinto kalendas iulii 1844, qua fit ere- 
ctio episcopatus in oppido Jacii in Sicilia. 
CCLXXXVI. Lrrreraz AposToLicag sub 
annulo piscatoris « Apostolatus officium » 
die 5 iulii 1844, quibus fr. Fidelis Sutter 


a Ferrara vicarius apostolicus Tunetanae. 


missionis eligitur episcopus ecclesiae Ro- 
sdligneiet Aide Ses as Re Nig on ate 

CCLXXXVII. “EpIstona « Gravissimis 
curis » die 11 iulii 1844, qua ad Franci- 


330 


B82 


336 


346 


BOA 


356 


307 


359 


556 


ciscum Nicolaum archiepiscopum Turo- 
nensem scribens, miserrimum statum Ve- 
netensis dioecesis deflet; hinc illi com- 
mittit, ut ad illius ecclesiae episcopum 
pergat, eumque Pontificis nomine moneat 
et hortetur, ut mentis suae oculos aperiat 
ac serio cogitet atque consideret in quanto 
aeternae damnationis periculo ipse verse- 
(uitge aoe damnis propria vexetur 
dioecesis. . . pe eee ey ee 

CCLXXXVIIL. LIrTERAE APOSTOLICAE 
sub annulo piscatoris « Cum per similes » 
die 12 iulii 1844, quibus iura metropo- 
litica sedi Quebecensi tribuit, tres sedes 
episcopales ei suffraganeas assignat, Maria- 
nopolitanam, Kingstoniensem, et Toron- 
tinam, et episcopis Carolinopolis , Novae 
Brunopolis et Halifax praecipit, ut concilio 
provinciali Quebecensi, cum celebratur, in- 
tersimireeor, ap ee ee 

CCLXXXIX. Lirrerar APOSTOLICAE sub 
annulo piscatoris « Honorum insignia » 
die 16 iulii 1844, quibus capitulo eccle- 
siae cathedralis Macarskae datur facultas 
utendi cruce ante pectus, rochetto et moz- 
POLCAs tars Gain baneuelnadaitg ine Sis Gehee Serko aes hes ete 

CCXC. Inpuntum « Dignitatis insigni- 
bus » die 16 iulii 1844, quo fit concessio 
indumentorum insignium favore parochi 
et cleri ecclesiae s. Mariae in oppido Sco- 
patiewNolanacidioscesis.iktin': = tees! 

CCXCI. Lirreraze Apostroiicarz sub an- 
nulo piscatoris « Ex debito » die 19 iulii 
1844, quibus Melanesiae et Micronesiae 
vicariatus apostolicos erigit, separans eas 
regiones a vicariatu Oceaniae occidentalis, 
definit utriusque limites novi vicariatus, 
ambos interim per unum tantum vicarium 
apostolicum regendos statuit, et curam 
utriusque tradit societati Lugdunensi B. Ma- 
CiAC VALS MISES Geng bens de hig ties ae) cope? ks 

CCXCI. Evistrona « Maiestati tuae » 
die 24 iulii 1844, qua ad Ferdinandum 
Austriae imperatorem scribens, vehementer 
dolet de funestissimo bello quo vexatur in 
Graecia religio catholica; hinc ipsum ro- 
gat, ut invicto animi robore, Dei causam 
SUSCIpiag atquendéelendat., ©. virseoeks a & 
“CCXCII. Inputrum « Ecclesiae mini- 
sterio » die 6 augusti 1844, quo fit con- 
cessio indumentorum magis insignium fa- 
vore canonicorum collegiatae ecclesiae op- 
pidi Argentae, dioecesis Ravennatensis. . 

CCXCIY. Lirrerar Aposrouicar sub an- 
nulo piscatoris « Pastorale officium » die 
3 augusti 1844, quibus ab orientali Ocea- 
niae missione Sandwichianum Archipela- 
gum dividit, et ex eo vicariatum aposto- 
ta constituit, concreditum societati san- 
ctissimorum Cordium Iesu et Mariae. . . 

CCXCYV. Inputtum « Quum Nobis » die 


INDEX RERUM 


PAG. 


366 


367 


bo 
[on 
eo 


“3 
970 


templi Cryptalearum Tarentinae dioecesis 
(Grottaglie) datur facultas utendi primo 
ordini cappa magna et flocco violaceo ; 
secundo ordini rochetto et mozzetta vio- 
lacei Coloris.. 23, 5 sR silaient ste eee 
CCXCVI. Inputtum « Gratum sane » 
die 20 augusti 1844, quo fit concessio 
indumentorum insignium favore canoni- 
corum oppidi Monte Prandone, Ripanae 
BMOGCESIS 5 6.45 0) o's cp > let ops ane 
CCXCVII. Lirreraz AposroLicaE sub 
annulo piscatoris « Ad augendam » die 28 
augusti 1844, quibus indulgentiae conce- 
duntur sororibus congregationis Filiarum 
Charitatis, nuncupat. di Lovere, Brixien. 
dioecesis «5. 39s Gist pip vee eee 
CCXCVII. Lirreraz APOSTOLICAE sub 
annulo piscatoris « Decet Romanum Pon- 
tificem » die 22 septembris 1844, quibus 
episcopatum Halifaxiensem in Nova Scotia 
in duos dividit, et unicuique suos fines 
ASSISNAL 5 «5, 0 ey Polen = lors (ieee = Ieee 
CCIC. Eptsrora « Graviter sane » die 
28 septembris 1844, qua ad Carolum Caie- 
tanum, tituli S. Marci, presbyterum S.R.E. 
cardinalem Gaysruk archiepiscopum Medio- 
lanensem scribens, vehementer dolet de Bre- 
viario Mediolani edito, in quo multa con- 
tinentur quae catholico dogmati adver- 
santurae«, + Sips OTe eee ee ee 
CCC. Lirreraz Apostrottcaz sub an- 
nulo piscatoris « Exponendum Nobis » die 
29 octobris 1844, quibus datur facultas de- 
signandi unum dumtaxat altare privilegia- 
tum in perpetuum in omnibus parochia- 
libus ecclesiis Podlachiensis dioecesis, dum- 
modo in illis intuitu paroeciae aliud altare 
privilegiatum’ pon. existaty ois, 4 ue eae 
CCCI. Inputtum « Exponendum Nobis » > 
die 22 novembris 1844, quo concedit, ut 
in omnibus institutis religiosarum mulie- 
rum Filiarum Caritatis quae vulgo della 
Carita di Milano nuncupantur, privatum 
Oratoriilm: .CMeabar.~ +5 Pegs Se tee, Rhee 
CCCII. Lirreraz ApostTouicaz sub an- 
nulo piscatoris « Romanum decet » die 10 
ianuarii 1845, quibus membris societatis 
S. Vincentii a Paulo, Parisiis institutae, 
nonnullae indulgentiae tribuuntur ... . 
CCCII. Lirreraz AposToticar sub an- 
nulo piscatoris « In supremo » die 24 ia- 
nuarii 1845, quibus pia instituta a comite 
Gaspare Spontini erecta in oppido Maio- 
lati adprobantur et confirmantur.... . 
CCCIV. Butta « Onerosa » decimo 
quarto kalendas februarii 1845, qua fit 
provisio patriarchalis ecclesiae Antiochenae 
Syro—Maronitarum pro archiepiscopo ab 
episcopis et clero nationis Syro—Maronita- 
: rum electo et postulato, cum adprobatione 


20 augusti 1844, quo canonicis collegialis pac. 


373 


375 


375 


| 


376 


electionis et postulationis, sanatione defe- 
ctuum ac decreto emittendi fidei profes- 
slonem ac iuramentum fidelitatis prae- 
Stand he Rite AP mage ah is ites, B%: 

CCCY. Eptstora « Cum Nos » die 
quarto decimo kalendas februarii 1845, 


INDEX 


PAG. 


378 


qua pallium pro patriarcha Antiochen, 


Syro—Maronitarum lTosepho Gazeno, ex 
ecclesia archiepiscopali in ipsam _patriar- 
chalem translato, concedit. .Y..... 
CCCVI. Lrrrerag Apostoricar sub an- 
nulo piscatoris « In suprema» die 7 fe- 
bruarii 1845, quibus archipelagum ab Ami- 
cis disiungit a vicariatu apostolico Ocea- 
niae centralis, et unit, donec aliter statua- 
tur, vicariatui Oceaniae occidentalis. . 
CCCVII. Lrrreraz Apostortcar sub an- 
nulo piscatoris « Pastoralis officii » die 7 
februarii 1845, quibus in Indostano no- 
vum* constituit vicariatum apostolicum, 
Patna nuncupandum, cuius fines describit, 
et cuius regiones a vicariatu Agrae se- 
SERENE nein a raed det gee Pia: Sane GP Me jprse cansehs eee 
CCCVIII. Lirreraz AposTouicag sub an- 
nulo piscatoris « Exponendum Nobis » 
die 11 februarii 1845, quibus episcopo Bal- 
neoregiensi facultas tribuitur uniendi in 
perpetuum mensae capitulari ecclesiae ca- 
thedralis et favore ipsorum canonicorum 
simplex beneficium iam ad idem capitu- 
Hibs Aper UCR S ne seatl tern ia ba Tet doch 
CCCIX. Eptstota « Quanta laetitia » 
die 1 martii 1845, graviter queritur cum 
archiepiscopo Goae, quod, contra pro- 
missa internuntio pontificio facta et com- 
mendationem ac monita Sedis Apostolicae, 
specie adducta bullarum propriae institu- 
tionis, consueta formula conscriptarum, 
eiusdem Sedis litteras et decreta despexerit, 
iurisdictionem usurpaverit in regiones vi- 
cariis apostolicis concreditas, atque occa- 
sionem schismati praebuerit ; eumque hor- 
tatur ut, memor promissorum et iura- 
menti, quod recipiens consecrationem emi- 
sit, simul etiam obedientiae Cathedrae Petri 
ebatde MkCSIISCAL ci) eS 5 Gi Ta Tee) 
CCCX. Inputtum » Honorum insignia » 
die 4 martii 1845, quo capitulo civitatis 
Petrae Sanctae (Pisanae dioecesis) datur 
facultas, ut praepositus palmariam (bugia) 
adhibeat, atque primus canonicus archi- 
presbyteralem titulum sumat....... 
CCCXI. Lirreraz Apostonicaz sub an- 
nulo piscatoris « Sollicitudo omnium Ec- 
clesiarum » die 7 martii 1845, quibus 
approbantur statuta communitatis Sancti 
Ludovici Gallorum, de Urbe....... 
CCCXII. Lirreraz AposTortcar sub an- 
nulo piscatoris « Cum monachorum or- 
dines » die 11 martii 1845, quibus abbati 
generali ordinis S. Antonii in Libano Ar- 


38am 


383 


384. 


384 


387 


388 


RERUM 


557, 


meni ritus, et ex—generalibus, concedit pon- pac. 


tificalium usum in sacris ritibus celebran- 
dis, annulum autem extra sacros ritus et 
abbati generali etiam crucem pectoralem ; 
abbatibus vero, actu monasteria regenti- 
bus, annulum, et in sacris ritibus etiam 
Dacuuhathinds oft. olraiicinli oatianantsrebiense « 

CCCXIHI. Attocurto « Jn curam » die 


bs aprilis 1845, praestantissimos viros Lu- 


dovicum Altierium archiepiscopum Ephe- 
sinum, Viennae Austriae nuntium aposto- 
licum, Fabium Mariam Asquinium pa- 
triarcham Constantinopolitanum, Franci- 
scum Capaccinium Camerae Apostolicae 
auditorem generalem, presbyteros cardi- 
nales, et Iosephum Zacchia gubernatorem 
Urbis, diaconum cardinalem evulgat, et 
alios quatuor in pectore reservat..... 

CCCXIYV. Lirrerar AposTouicae sub an- 
nulo piscatoris « Exponendum Nobis » die 
22 aprilis 1845, quibus paroecia s. Michaelis 
Archangeli eiusque bona capitulo canonico- 
rum oppidi Montis Georgii (Monte Gior- 
gio) dioecesis Firmanae attribuuntur. . . 


CCCXV. Epistora « Summa quidem » - 


die 23 aprilis 1845, qua ad Aloysium Io- 
sephum archiepiscopum Pragensem, Au- 
gustinum Bartholomaeum episc. Litome- 
ricen., Carolum Borromeo episc. Regino- 
gradicen. et Ernestum Constantinum episc. 
Budvicensem scribens, illorum pietatem 
commendat, qua illi declaraverant, quod 
Virgo Dei Genitrix absque originali labe 
concepta a fidelibus celebraretur. Hinc iam 
significat permisisse, ut die etus Conceptio- 
ni sacra, tum in pontificio sacello, tum in 
aliis almae Urbis ecclesiis, in missae prae- 
fatione, Beatissimae Virginis immaculata 
dicatur Conceptio, atque in cleri Romani 
kalendao; notetunis x as seek Ses sir ote tee 

CCCXVI. Lirreraz AposToricae sub an- 
nulo piscatoris « Quum ex pastorali » 
die 25 aprilis 1845, quibus confirmatur 
societas sub titulo S. Iosephi contra pra- 
vos libros iustituta, in dioecesi Leodien. . 

CCCXVII. Lirreraz AposTouicak sub an- 
nulo piscatoris « Universo dominico gregi » 
die 6 maii 1845, quibus novum erigit epi- 
scopatum in Australia occidentali, cum 
sede in urbe Perth, eius territorium abstra- 
hens ab archidioecesi Sydneyensi, cuius ar- 
chiepiscopi suffraganeus sit novus episco- 
pus Perthensis. Huic autem episcopo subii- 
cit insuper districtus Essington et Sonde 
tanquam duos vicariatus apostolicos, ab 
ipso, donec erigantur in dioeceses, re- 
PendOsMiine teobike, lobe pac wk ae eiiae mete mee 

CCCXVIII. Ertsrona « Non mediocri » 
die 7 mali 1845, qua Vincentii Odoardi 
archiepiscopi Viennensis, Gregorii Thomae 
episc. Lincensis et Antonii episc. S, Hip- 


389 


392 


393 


394 


558 


polyti vota maxime commendat, quibus pac. 


illi declaraverant, ut Deipara Virgo Maria 
absque labe originali concepta a fidelibus 
suarum dioecesium colaretur et celebreretur 
CCCXIX. Inpuntum « Ex more institu- 
toque » die g maii 1845, quo fit con- 
cessio indumentorum insignium favore ca- 
nonicorum  collegialis ecclesiae oppidi 
Monte Prandone, Ripanae dioecesis. . . 
CCCXX. Episrora « Libentissime » die 
28 maii 1845, qua indulgentias iis con- 
cedit qui pro viribus curant, ut pauperes 
concubinarii, prava ac miseranda peccandi 
consuetudine abiecta, legitimo matrimonii 
vinculo*coniunpanting. ee Fas. Ses 
CCCXXI. Lirreraz Aposrouicag sub an- 
nulo piscatoris « Gratum sane Nobis » 
die 3 iunii 1845, quibus sodalitas B. Ma- 
riae Virginis, Neapolis instituta, in archi- 
Sogalitatems serivitutila ths. S. Beton 
CCCXXII. Lirterat AposToLicaE sub 
annulo piscatoris « Apostolatus officium » 
die 10 iunii 1845, de promotione epi- 
scopi titularis et vicarii apostolici in locis 
MAISTO ES eae as a? Gola PeUhee oy & Mans 
CCCXXII. Lirreraz Aposroiicaz sub 
annulo piscatoris « Exponendum Nobis » 
die 27 iunii 1845, quibus sodalitas SSmi 
Nominis Jesu, Oristani, in archisodalitatem 
CTEPICUE ee ote tet ee A ries 
CCCXXIV. InDULTUM « Ex more insti- 
tutoque » die 27 iunii 1845, quo fit con- 
cessio indumentorum insignium favore ca- 
nonicorum ecclesiae collegiatae in pee 
COPTER a eee Ta ore ee Genet ales Liem 
CCCXXYV. Ertstoua « Inter gravissi- 
mas » die 28 iunii 1845, ad archiepi- 
scopos et episcopos Etruriae scribens, ve- 
hementer dolet, quod multa adversus Ec- 
clesiae iura sacraeque auctoritatis liber- 
tatem, cum bonorum scandalo, a saeculari 
potestate incessanter agantur. Maxime im- 
probat decretum archiducis Austriae et 
Etruriae magni ducis, praedicationem 
Verbi Dei intra fines magni ducatus sacer- 
dotibus exteris interdicens. Hinc praesules 
hortatur, ut imperialem ac regiam celsi- 
tudinem obtestentur, ut serio recogitet 
quam absonum alienumque sit a pietate 
catholici principis alligare verbum Dei in 
ditione sua et evangelicis praeconibus im- 
pedimentaimterponere 2 °2P 5. 
CCCXXVI. Eptstota « Licet indubia > 
die 6 iulii 1845, qua duos ex moderatori- 
bus seminarii Parisiensis missionum ad 
exteros impense laudat, et commemoratis 
laboribus in missionibus ab alumnis eius- 
dem instituti exantlatis, corpus b. mar- 
tyris Phosphori eidem seminario donat 
propediem® mittendum @ 4ngn | eho eriens 
CCCXXVII. Episrora « Grave admo- 


395 


395 


396 


397 


39 


398 


399 


. 400 


4.01 


| 


INDEX RERUM 


dum » die 16 iulii 1845, 
Hyppolytum episcopum Carnotensem scri- 
bens, illi praecipit, ut decernat ac anim- 
advertat quae curanda et providenda sunt 
in instituto Sororum a Sacratissimis Cor- 
dibus, ‘Iesu: et Mariae.s as). 20s ast 

CCCXXVIII. Inputtum « Gratum sane 
Nobis » die 24 iulii 1845, quo fit con- 
cessio indumentorum insignium favore ca- 
‘nonicorum collegialis ecclesiae oppidi Sa- 
vignano, Ariminensis dioecesis. .... . 

CCCXXIX. Inpurtum « Gratum quidem 
Nobis » die 12 augusti 1845, quo cano- 
nicis cathedralis ecclesiae S. Miniati non- 
nulla honorum insignia conceduntur. . . 

CCCXXX. Inputtum « Praestantes vi- 
ros » die 12 augusti 1845, quo fit con- 
cessio indumentorum magis insignium fa- 
vore canonicorum collegialis ecclesiae Fi- 
ciclensis, Miniatensis dioecesis. .... ? 

CCCXXXI. Inputtum « Romanorum 
Pontificum » die 12 augusti 1845, quo fit 
concessio indumentorum magis insignium 
favore canonicorum oppidi S. Crucis, Mi- 
niatensie didecesis: J-2°S. 5. Alive 

CCCXXXII. Inputtum « Ecclesiae mi- 
nisterio » die 12 augusti 1845, quo ca- 
nonicis collegiatae ecclesiae s. Petri oppidi 
Castri Franci, dioecesis Miniatensis, fit con- 
cessio indumentorum magis insignium. . 

CCCXXXIII. Lrrreraz Apostoricarz sub 
annulo piscatoris « Monachorum instituta » 
die 26 septembris 1845, confirmat insti- 
tutum monachorum Chaldaeorum s. Hor- 
misdae, Ordinis s. Antonii, ac monachis 
observandas proponit regulas pro Anto- 
nianis Maronitis, a Clemente XII appro- 
batas, nonnullis tamen in illis mutatio- 
nibus factis, per s. congregationem de Pro- 
paganda Fide patefaciendis ....... 

CCCXXXIV. Lirreraz AposTouicae sub 
annulo piscatoris « Cum Romano Ponti- 
fici » die 30 septembris 1845, quibus soda- 
litas Adorationis Perpetuae SSmi Corporis 
D. N. I. C. in archisodalitatem erigitur in 
eivitate. Mairitts. 5 “v1. = ss a) weedee te yee 

CCCXXXV. Instructio sacrae congr. 
de Propaganda Fide « Neminem profecto » 
die 23 novembris 1845, quibus praesulibus 
missionum traduntur regulae pro institu- 
tione cleri indigenae. .. . Se en 

CCCXXXVI. Attocutio « iGhosian ex 
hoc loco » die 24 novembris 1845, qua 
vehementer dolet de obitu Clementis Au- 
gusti archiepiscopi Coloniensis eique eb 
stantissima tribuit praeconia. ...... 

CCCXXXVII. Attocurio « Sublimes it im- 
plere sedes » die 24 novembris 1845, de- 
clarat S.R.E. cardinales, praestantissimos 
viros Laurentium Simonetti et Jacobum 
Amadori Piccolomini, quos creaverat et in 


ad Claudium pac. 


402 


403 


403 


404 


405 


405 


406 


458. 


pectore reservaverat in consistorio abies 
die vigesima secunda mensis iulii 1844 5 
simul Suna virum S. R. E. cardinalem 
creat et im pectore reservat..... 5. 

CCCXXXVIII. Eprstoua « Inter maxi- 
mas curas » die 26 novembris 1845, ad 
Franciscum Xaverium archiepiscopum epi- 
scopum Melitensem scribens, ephemerides 
« ['Indicatore, giornale religioso » a Me- 
todistis in vulgus proditas, Sania Et 
illum hortatur, ut singulari studio, consi- 
lio, contentione, omnem operam praestet, 
qua hanc contagionem ab eius dioecesi 
depellat ac eliminet, et tam exitialia scri- 
pta a gregis oculis amoveat....... 

CCCXXXIX. Lrrreraz Apostoricag sub 
annulo piscatoris « Exponendum nuper » 
die 19 decembris 1845, quibus confirman- 
tur vetera indulta, privilegia et gratiae 
spirituales et nova indulta favore monia- 
lium congregationis S, Iosephi, vulgo 7’a- 
velle, civitatis Ravennatensis. ... : 

CCCXL. Attocutio « In summum Apo- 
stolatus fastigium » die 19 ianuarii 1846, 
praestantissimos viros Guillelmum Henri- 
quez de Carvalho patriarcham Olyssipo- 
nensem, Xystum Riarium Sforza archiepi- 
scopum Neapolitanum et Iosephum Bernet 
archiepiscopum Aquensem S.R. E. presby- 
teros cardinales creat atque declarat. . . 

CCCXLI. Eptstona « Iucundissimi » die 
17 ianuarii 1846, qua Ferdinando regi u- 
triusque Siciliae respondet, partum con- 
PPS USMUINEIAL sen rekist fe Vclw suisse! 6 ts! el 

CCCXLII. Attocutio « Ob mortem » 
die 19 ianuarii 1846, de electione Iosephi 
Gazeni archiepiscopi Damasceni in patri- 
archam Antiochenum Syro—Maronitarum. 

CCCXLIII. Atiocutto « Ante anni pro- 
ximi finem » die 19 ianuarii 1846, quae 
Pontifex pro bono Ecclesiae, occasione 
adventus Romam imperatoris Russiarum 
imvewierne necenset 2 pe ae : 

CCCXLIV. LITTERAE APosTOLIcAr sub 
annulo piscatoris « Ex more institutoque » 
die 23 ianuarii 1846, quibus datur facultas, 
ut in parochiali templo s. Sebastiani Mar- 
tyris, Matriti existente, sodalitas B. Mariae 
Virginis a Misericordia nuncupatae, sin- 
gulis diebus festis hora una ante auroram 
et post meridiem missam celebrari facere 
URE eo oy ee a a re ee en A 

CCCXLYV. Eptsrota « Acerbissimum 
sane » die g februarii 1846, Duci Mutinae 
respondet, mortem patris sui Francisci IV 
CLE ied aes pus tl y «eaves! on 6s. ekin cs ag 

CCCXLVI. Lrrreraz AposronicaE sub 
annulo piscatoris « Exponendum Nobis » 
die 1o februarii 1846, quibus prorogat ad 
viginti annos facultates a Leone XII prae- 
posito generali S. I. comcessas. ..... 


INDEX RERUM 


PAG. 


459 


459 


461 


464 


464 


465 


465 


Cy 


annulo piscatoris « Jn supremo» die 10 
februarii 1846, quibus facultas conceditur 
Barensi ecclesiae, ut ab archiepiscopo pro 
tempore existente legi possit in pontifica- 
libus epistola ‘et evangelium latino et 
Bracco sPGLOMAteNy Wil saw te) ce. Weta Mrae ip 

CCCXLUVIID. Lirreraz Aposrouicaz sub 
annulo piscatoris « Inter gravissimas solli- 
| citudines » die 27 februarii 1846, ad singu- 
los episcopos Austriae, ut fideles suos a re- 
volutionis malo dehortentur, et ad debitam 
imperatori ac regi subiectionem excitent. 

CCCXLIX. Morvu-Proprio « Jamdiu Be- 
nedictus XIII » die 3 martii 1846, quo iu- 
dici ecclesiastico appellationis in Sicilia 
conceditur facultas dispensandi circa im- 
pedimenta matrimonialia tertii et quarti 
gradus, secundum attingentis ...... 

CCCL. Lrrreraz ApostTouicaz sub an- 
nulo piscatoris « Ex debito » die 17 martii 
1846, quibus missionem Tunquini in duos 
vicariatus distinctos dividit....... 

CCCLI. Eprsrora « Quam de te opi- 
nionem » die 21 martii 1846, qua ad Io- 
sephum electum episcopum Corycensem 
scribens, illi gratulatur ob eius integrita- 
tem, religionem ac pietatem; et ipsum 
hortatur, ut maiori usque alacritate et 
constantia pracliari praelia Domini pergat. 

CCCLII. Eprstota « Ubi cognovimus » 
die 21 martii 1846, qua ad Federicum Au- 
gustum Saxoniae regem scribens, illum de 
electione facta Iosephi Dittrich electi epi- 
scopi Corycensis in vicarium apostolicum 
Saxoniae Acertiorém “facity™ swt. 0s. state 

CCCLII. Lirreraz AposToutcar sub an- 
nulo piscatoris « Ex debito > die 27 mar- 
til 1846, quibus provinciam Kouei-Kou 
a vicariatu apostolico Sutchuensi in Sinis 
separat, et in novum distinctum vicaria- 
tun “apostolicumeerigit’)|.* tsar. ed 

CCCLIV. Lrrreraz AposTo.icag sub an- 
nulo piscatoris « Ex debito » die 27 martii 
1846, quibus Iaponiae regnum, iuxta mo- 
dum, in vicariatum apostolicum erigit. . 

CCCLY. Lrrreraz AposTouicag sub an- 
nulo piscatoris « Ex debito » die 27 mar- 
tii 1846, quibus provincias Tche—Kiang et 
Kiang—Si in Sinis in duos vicariatus apo- 
stolicos dividit luxta modum ...... 

CCCLVI. Lirrgraz AposTouicar sub an- 
nulo piscatoris « Ex debito » die 27 mar- 
tii 1846, quibus regiones medii atque in- 
ferioris Thibeti in vicariatum apostolicum 
erigit ex urbe Lassa nominandum... . 

CCCLVII. Lrrreraz AposroLicaE sub 
annulo piscatoris « Ex debito » die 3 apri- 
lis 1846, quibus Africanum territorium 
inter definitos limites in novum vicaria- 
tum apostolicum erigit. 


559 


CCCXLVII. Lirreraz Aposrouicar sub pac. 


466 


4.66 


407 


468 


4.68 


469 


470 


470 


471 


472 


472 


5608.” 
CCCBEVIII. 
annulo piscatoris « Expositum Nobis » die 
3 aprilis 1846, quibus sodalitas B. Mariae 
Virg. de Mercede in tertium ordinem eri- 
SilUP za beeca) Wigs Posie ee: o RN RRR ne 
CCCLIX: LIrreRak APOSTOLICAE sub an- 
nulo piscatoris « Quum nullis licet » die 
3 aprilis 1846, quibus confirmatur insti- 
tutum Sororum Poenitentium a s. Maria 
Magdalena, Taurini a marchionissa Barolo 
Fu Gavuma ger esl iot ee SMS ee kee ireas 
CCCLX. Inputrum « Dignitatis insi- 
gnia » die 3 aprilis 1846, quo fit concessio 
indumentorum magis insignium canonicis 
ecclesiae Castellanensis, Cupersanae dioe- 
CESIS SH EAC AL Coole be aatiaed vite arm ited tec eee 
CCCLXI. Lirreras AposTouicar sub an- 
nulo piscatoris « Haud sane » die 3 apri- 
lis 1846, quibus confirmatur institutum 
Sororum a s. Anna nuncupatarum, Tau- 
rini erectum, una cum constitutionibus . 
CCCUXII. Butta « Universalis Eccle- 
siae » pridie kal. maias 1846, qua fit 
dismembratio paroeciarum a dioecesi Uti- 
nensi earumque incorporatio dioecesi Bel- 
LOEIASES PRs, Cail «MOT arte ee. (tae coals 
CCCLXIII. Lirreraz AposToLicag sub 
annulo piscatoris « Pastoralis muneris » 
die 4 maii 1846, quibus Africanum terri- 
torium ad meridiem Abissiniae, a populis 
Gallas habitum, in novum vicariatum apo- 
SONG, CRUZI 5 ey fe isig. Ga 8h) goat ane Comm 
CCCLXIV. Lirrzraz AposToLicaz sub 
annulo piscatoris « Apostolatus officium » 
die 12 maii 1846, quibus novo vicariatui 
apostolico inter populos Gallas in Africa 
erecto, Guillelmum Massaia ep. Cassien- 
semi rach Citewlawceaise Sti lege an A 
CCCLXY. Lirreraz AposToLicaz sub 
annulo piscatoris « Ex pastoralis officii » 
die 19 maii 1846, quibus Manduriensem 
vic. apost. in Indiis orient. Soc. Iesu com- 
mittit, adiectis conditionibus et praevia li- 
mitum detinitione <rens: Ssh) 5 Sa 
CCCUXYVI, Inputrum « Sacror um indu- 
mentorum » diz 1g maii 1846, quo fit 
concessio indumentorum insignium favore 
mansionariorum ecclesiae Salernitanae . . 
CCCUXVII. Lirreraz Apostoricar sub 
annulo piscatoris « Pro apostolici » die 19 
maii 1846, quibus presbyterum S., I. prae- 


LirreraAg APOSTOLICAE sub pac. 


474 


479 


476 


529 


513.1 


Leal 
SS) 
OO 


INDEX RERUM 


ficiendum novo vicariatui Manduriensi, pac. 


dispensat a voto et obligatione electioni 
contrariis . 

CCGUXNUL ise APOSTOLICAE sub 
annulo piscatoris « Apostolatus officium » 
die 22 maii 1846, quibus Iulio Alexio 
Soc. Iesu presbytero, novo vicariatui Man- 
duriensi praeficiendo, titulum ep. eccl. Ta- 
massen. in insula Cypri confert..... 

CCCLXIX. Lirreraz AposroLicaz sub 
annulo piscatoris « Quum Manduriensis » 
die 22 maii 1846, quibus Alexium Canoz 
presbyt. Soc. Iesu, novo Manduriensi vic. 
ap. in Indiis orientalibus prachcits ic ser 

CCCLXX. Inputtum « Exponendum No- 
bis » die 22 maii 1846, quo ecclesiae col- 
legiatae Triorae, dioecesis Ventimiliae, da- 
tur facultas gestandi in perpetuum cappam 
et rocchetum in functionibus....... 

CCCLXXI. Eptsroia « Non sine gravi » 
die 23 maii 1846, qua dolet de matrimo- 
niis mixtis ab Ecclesia vetitis in Fribur- 
gensi dioecesi invectis, ac laudat episco- 
pum doctrinam Ecclesiae in ea re promo- 
ventem et abusus tollere conantem ; plu- 
ribus confirmat, et ubique valere asserit, 
benedictionem in iisdem matrimoniis im- 
pertiri non posse, quae contrahantur, sine 
dispensatione et cautionibus, etsi alicubi 
ob invectam consuetudinem toleretur, quod 
lis benedicatur, si dispensatio et cautiones 
praccessesint giiccs7 a) he eee oe eee 

CCCLXXII. Eptstoua « Libenti sane » 
die 27 maii 1846, qua ad Julium Goussin, 
praesidem generalem Societatis s. Vincentii 
a Paulo scribens, ei gratias agit pro libro 
dono accepto et inscripto « Manuel de la 
société de st. Vincent de Paul ». Ei autem 
gratulatur, quod Societas ipsa tum in Gallia 
tum in aliis Europae et Americae dioe- 
cesibus prospere feliciterque progrediatur. 

CCCLXXII. Ertstona « Quantum chri- 
stianae » die 30 aprilis 1841, qua indulget, 
ut in ducatu Mutinensi, nonnullis in casi- 
bas ac praescripta ratione tribunalia sae- 
cularia dignoscant et iudicent causas vel 
civiles vel criminales de ecclesiasticis vi- 
ris; utque in quacumque eiusdem ducatus 
dioecesi consilium seu commissio insti- 
tuatur, episcopo praeside, de beneficiorum 
reditibus recte administrandis et erogandis. 


534 


534. 


535 


536 


397 


538 


538 


INDEX VOCABULORUM INITIALIUM 


OMNIUM CONSTITUTIONUM 


QUAE IN HOC VOLUMINE CONTINENTUR 


Accepimus. 


Acerbissimum sane . 


WAceidit sane’. . 


Ad apostolicae dignitatis . 
Ad apostolicae potestatis . 


Ad augendam 


Ad gravissimas angustias. 


Ad regiam tuam . 
Ad supremum 

Ad supremum , 
Ad tam multa . 


Aderit cum Nostris . 


Adiit Nos. . 
Admonet Nos. . 


Afflictas in Hispania. 
Afflictas in Tunquino . 


Allatum isthinc. 


Amplitudinem collegii vestri : 


Annuimus . . 
Ante anni proximi 


Apostolatus officium. 
Apostolatus officium. 
Apostolatus officium. 
Apostolatus officium. 
Apostolatus officium. 
Apostolatus officium. 
Apostolatus officium. 
Apostolatus officium. 


. 


Apostolicam sollicitudinem - 


Apostolicae huius Sedis 
Apostolicae providentiae . 
Apostolici ministerii . 
Apostolici ministerii. 


Augustissimam . 
A venerabili fratre. 


Benedicti XIV . 
Beneficentissimo. 
Binas nuper . . 


. 


Catholicae religionis . 
Certiores facti . 
Cognitum Nobis . 
Communis Nobiscum 
Compertum habenti . 
Conquesti sumus . 


Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 
Cum 


ad augendam . 
ad iurgia . 

ad religionis. 
aliquandiu 
amaritudine . 


C 


christianae et Sone a eae 


de universi . 
divini cultus. 
divini Nostri. 
divino edocente 


Spirita : 


ex religiosis familtiSaounerser 


ex recta 
ex testimoniis . 


graves acceperimuS. . . 


gravissimis . . 


hominum mentes ... . . 
in vinea, Domini. . ss 
maxima : 
monachorum eedines ; 


nobiles familiae 
nobiles familiae 
nobiles viri . 
Nobis 

Nobis 

Nobis 


Nos electionem. . 


Nos electionem. 
Nos hodie. 

Nos hodie. 
NOWUS# ca. -) te 
novus 

nullis. . 

per similes . 
per similes . 
per similes . 
per similes . 
per similes . . 


562 INDEX VOCABULORUM INITIALIUM 


PAG, 
Cum religiosae familiae . . 4/0. ..5/ 5 290 
Cum Romano Ponutici: 547% ant eae toe 
Oum Romanos Pontificin. s,s te 42 
Cum. Romanus Pontiferr 51a 44 £8 aie 
Cum universi dominici,.... 4°...» 118 
Come visio aw Beeb ys ela tS es Pea 
CU ga Vigo et as 6 ee eee. 


Exponendum Nobis... .. +... 
Exponendum Nobis... . . 
Exponendum Nobis... . +... 
Exponendum Nobis. . . 

Exponendum Nobis... .. +... 
Exponendum Nobis. .......- +» 9536 
Exponendum nuper. .....-. + + 460 


Exponi Nobis » s « « s) 70! sj 0) s0mmaam 4 
Expositum Nobis. . . . «++ « + « 285 
D Expositum Nobis. . ¢ « . ss «= » 478 


Ex sublimi,=3 <2) «402° 2 eras > ee 


Decet Romanum Pontificem. .... . 372 


Des@ochinchinace. ss eseeweetee Gen TOS e 
DG SOWIE Ge oe alot os hates pens nar Td 
Desuniversiew.: ES Pe ie tran ee oo ks 


Gaudii nuntium. . . 3 < 4» sos See 
Gratissimae: Nobis... .. “0 S/S ee 
Gratum quidem Nobis. . .... . « 403 
Gratum ‘sane Nobis’... 2m >see oge 
Gratum sane Nobis.. . . a>. S=s 5 307 
Gratum sane: Nobis 37>. s"20 .-7e= ar eee 
Grave admodum . ... 1 @. &~ «9s S =408 
Gravissimis: caris” . goss) ae ee 
Gravissimum* sane, 3 J s'a 5) Sy eee 
Graviter'<Same2: 0.1. Ses -2 “a IS a ee 


im! 


Has. regiae.. 6. 4-00 a Recs) So Sie 


De universi*dominici. spe co bo 
DIPHiatiswiMnsig ladon Flies Ae eae 
Dignitatis; thsignibiss! «2% Mt. ee S67 
Divina tdisponenté.. «os os) 8) 204) (Ahi BGO 
DIWGINOS er RSs os ey ae WR, LG 
Domibici-gregis. a < «See | a aes 
DOC eNOS ysis ince», BERS RP AIOG 
SeDUGdecIMUtN nets) SG oo La Nee eh eR Oe 
Duplex, debemuls:-e. sis, cH oe 92 


re) 
wo 
4 


Hab praecentim gaia Ps eos BM ey MD 
Ecclesiaeviuniversae. 4.4040 SSS 9386 


Ecclesiae universalis. : 5 341 | Haerentem ciligee eens . 224 
Ecclesiae ministerio . , 369 | Has ad te literas . 54 
Ecclesiae ministerio . eke 405 | Has fidelissimae tuae 204 
Ecclesiarum omnium : 3 210 | Has nobilitati tuae é 262 
Ecclesiasticos viros . m 302 | Haud sane. ... . ‘ 476 
E lungo tempo. ahd ont taht 171 | Honorifica insignia . 6 


EXSL-SUMIINO A) ce RE Ses 
Pxedebito M3 So 4hsi ck cee Petes Bag 
Rachdebito: sae Secs FORTE Ay (Gn 
ES depito, a 494.37 aloe eee ees ee 
Mxmdebito ts 4 eas ec ens Oe omer as 
Bxrdebitoa a, oe Sts ans ee ee 
Pardebirorien. 5) fir ar, ae BAGS 
ERReDIlO His este cers Se eae, 
[EXAMCDIGO.~. 5+ as) RMS ee ney en eee Sim 
PO eMeMtO a> Sh shee oa eavi Siraet is 
Ex debito . 
Ex debito . 


Honoris Gnsignia =... 4.5.) Sa ee oee 
Honorum:dnsignia, .. . se i es 
Honorum insignia. . .. - ; 
Honorum <insignia. ... «4 soe 
Humant : gen¢ris.) + 25. See heees 


famndin ws. 6A. sew See ; 
a eae ales *,. Ngee. TIP Sottoseritto. 2c) senate, eee 
oie el ee ets grec) TIS BOPLOSCRIETO. 15.7 te: he Uy OR ie 
Ex litteris . 3 eT OPM AS, Ohee- 4 Tao pliSsimnO sag wasn eee eee 
FES MLCESIS 2 GUNS Sl ot : . 242 | In apostolicae dignitatis ..... : 
Ex literis fraternitatis tuae. 4°27, S242 | In’ consistorio: <<). Se 
Ex more. 2s 8 i Bigs) Iniconsistorio. =. 604 = 0.) eee eee 
Exe mores 48221. Sime te Sy te) ee Se ee OIE INN CORGISTOR ND, a eee aa : 
Ex more. . 5 ie, SOS AOE Tn cura 5 oe aes tees ie 
Ex muneré. 4 soe. ao oN 5 A ein csancta: haces te Bee 
Ex pastoralis- officii. .*. ¥. "(Pep 2 4) "533 ia sublitni yuo ee) 2 eee 
Ex operlatis. sts. Nua Ne Sk ee nh Slab itaaaee ay sat Resets ee a eee 
Exponendum Nobis. . . 5 7 | In summum Apostolatus. ..... . 461 
Exponendum Nobis... . so soe ee. O'@ Sa) En Siiprema es yea eee eee 
Exponendum Nobis. . . sy 6% O74 Vl Tinbisu prominin, Seok Wie oe eee 


In suprema ... 
In* suprema 9.6: 
Lae Suprema: v.90 16 
im SUpreMmay «3 5. 
foesuprema << as 
Inestprema !. 5. 
In ssuprema--.s. . 
Ig isuprenio, <2... 
In supremo . 
Inter apostolicae. 
inter ea. 's. .. 
Inter gravissimas . 
Inter gravissimas . 
Inter maximas . . 
Inter maximas . . 
Inter multiplices . 
Inter praecipuas. . 
Inter praecipuas. . 
Macreipsa. . ss 
Iucundissimi. . . 
Tucundum . .. . 


Libenti sane animo . 


Libentissime . 
Licet indubia. . . 
‘or ee pee 
Litteras accepimus. 
Litteras accepimus. 
Litteras accepimus. 
Litteras accepimus. 
Litteras libentissime 
Literas tuas . . 
Longe alia. . . 


Magna cum animi. 


Magnitudo et praestantia 


Maiestati tuae .. 
Maxime Nobis . . 


° 


Maximi sane momenti. 


Maximis angustiis. 
Memores officii . 
Memores officii. . 


. 


Monachorum instituta . 


Multa inter pia. 
Multiplices. 
Muneris apostolici. 
Mysticam .. . 


Neminem profecto. 
Nihil optatius . 

Nihil profecto . . 
Non mediocri. . . 
Non sine gravi. . 


e 


INDEX VOCABULORUM INITIALIUM 


PAG, 
CHEE rR OOS 
; nals GPO 
els ene DOZ. 
eae. MO. 
Ratgier ten sod 
cig 383 

~ bape 24.60 
Sonic h EO 
aes 376 
es eens 
ees) 

wie) aepreherhiOO 
ee . 466 
Sirs 283 
uteteis 4.60 
Se se OZ 
oLee BIO 

= ase 
Ren re POO 
is 462 
Teens ieee 
. 538 

xt cob is 396 
BWPD ae eae On 
Rake 

ora — 93 
ce em 

: 5 PY 

% sifew 273 
Sie ha ePO 
as 190 
ylee ee 83 
el 20 

: o* FO2 
eA 369 
129 

Reade 7; 
eel) 

ats Ph bed 
MERE OS ose, 
Sate A400 

“ 61 

: ciieg I 
: Pave tg 6) 
le 176 

é Ae ieee) 
same “308 
A cer uaCy) 50) 
Ee oe 395 
teins. ToMAOOY, 


Non sine iucunda, ... 


Nostrum et Apostolicae Sedis 


WNullisexphicart’, = 9. Acai" 
INURE opt cami rt mei ie 
Nuntium afferunt. . . 

INCUCHOTIT AS! ch 9. 


O 


ODE MOMeM eis ie sone ye. 
Officium perlibenter. . . 
Omnis iucunda Nobis . 

Onintumisalutiess<. ©1354. 
Onerosa pastoralis. . . . 
Opportunum in Domino. 


ir 


Pastorale officium. ... 
Pastorale officium. . . 
Pastorale oficium. ... 
Pastorale oficium. ... 
Pastorale officium. ... 
Pastorale officium. . , 
Pastorale oficium. .. . 
Pastoralis muneris officium 
Pastoraliseonicit-s: ame. 
Pastoris aeterni. . . . 
Peculiaribus honoris. . . 
Perlatum ad Nos ... . 
Perg Siniiles scat sere 50 
Pervisimiless oe noes sa one 
Perspecta Nobis. . . .= 
Pervenerunti—m, ses me yeh ice 
Periucundae Nobis. .. . 
Pias hominum .. . 
Piisehomiiiiey ae aon eee 
Piorum hominum. ... 
Piorum hominum. .. . 
Piorum hominum., .. . 
Plures accepimusy:.°. « 
Plorimvayinteraewvsr anes 
Pontificiae Nostrae. . .. 
Pontiticiis munerisy.ie ee a 
Postquam inscrutabili . . 
Praeclara christianae. . . 
Praestantes viros .... 
Presbyterorum saecularium 
Pro apostolici Nostri . . 
PLObEMNOSCISH. jain Meee. 
Probesnostisia. ecsumemeenie 


Quaecumque illa.. . .°% 
Ouaeodilectum .-. . 

OWUAOCOMI: esau <> 
CIBETINGS 90 st os 9 es 
@aagmudette.- 5. Ge 


120 

go 
316 
103 
468 


564 INDEX VOCABULORUM INITIALIUM 
PAG. | :: 
Quamvis aequo. . . . ... . «~~» 299 | Romanorum indulgentia. . . 
Quamvis per simile. . . . . . . . »*172-| Romanorum indulgentia . . . 
Quamvis Romani Pontifices. . .. . 235 | Romanorum indulgentia .. . 
Quanta. laetitia. . . ‘ . . . . 385 | Romanorum Pontificum .. . 
Quantum christianae reipublicaé . . « « 538 | Romanorum Pontificum . . 
Quas Ecclesia. . . .. . «+.» + + » 48 | Romanorum Pontificum .. . 
Owasivestio a ..4 ee ose, he als ce es a) Ee Pontificum .. . 
Quidquid ob divinum cultum . . 307 | Romanum certe decet... . 
Qui pro singulari. .. . ae 211 | Romanum certe decet... . 
Qi’ Senstishy Ss sche Bay tse 211 | Romanum decet... ver 
Qao cor, Nostaim’.. 2...) ets . 89 | Romanum decet .. . 4 « 
Quodcumque. ... o(teiteo te’ 6°85Q-) Romanms Pogtiler, 5) sae 
Quod de itinere. . : ooh «1820 
Oirod olim: ii. 3.) ss Sine cee Geas 310 S 
Quod propositum . vie Eee teeo 
Quod tandiu. . .. wi goseity ove MALO? 
Sie taMaviss, =e ts ets te 189 oe i ee hte 
(Qa gnmonee ce yey. miss; pl aswel 4 200 a eee eee eee ‘ 
Quoniam ex hoc loco. . oe 458 Sacrorum indumentorum. . 
Quot quantaque. . : re aks: Bag cr Nog RS. 2) ve 
Quum ad componenda. aes 351 | codalitates. . oo. oie 
Quam ailectus <<. ; : ob Sollicitudo omnium ecclesiarum 
Quum dilectus . . Mas , ; 324 ar p pag Sass : : 
Ouum diyini-cultus . Piet ani tudium quo dtd spent : 
Quum ex apostolici . i 356 Sublimes implere sedes. . . 
Quum ex pastorali . . . ne, moos Successione patriarcharum ~ 
Quum Manduriensis . ices 535 | Summa quidem. . . . 
Quum Nobis . AS Cotunis 370 
Quamenallis =. 2.9. fete ses i Ii 
Quum ob interitum. . Sa bone at's 32) 
Tuas accepimus. .. . epee 
R 
U 
Redditae Nobis. . : Rate ys tng t 
Redditae Nobis. . i : b ieey | Ubt.cognomimus. So. eee 
Redditae Nobis . é RAE Ss Oars 204 | Ubi novam. Sole Ae ae 
RC oesag sn on ae ss SOM oa. | PL PEONRN ae opts 
Rogasti nuper . ee : i ead Ubi primum . : 
Romani indulgentia. . . ate Pe, « Geis Sah Ubi universalis Reclewan fs Togs 
Romani munificentia. . 5 ; 62 | Universalis Ecclesiae. . . 
Romani Pontifices. . .. . . » 135 | Universalis Ecclesiae . : 
Romani Pontifices. — $ x) bag i URIVersi -dominicl «sins os 
Romani Pontifices. : eye ig ps  Giaivers! omic nose ane 
Romani Pontifices. . .. SrOteiee . 215 | Universi dominici. . ane 
Romani Pontifices. . . . ar 291 Universi dominici. . ... 
Romani Pontifices. . Ree . 315 | Universi dominici. . . eb 
Romani Pontifices. . .... : 336 | Universo dominico ..... 
Romani Pontificis. . |. . A ten Fo. WE MObIST A Bia” Gules £ 
Romani Pontificis. . . . more . 1g2 | Ut animarum pastores: . 
Romani Pontificis . : : . 253 
Romano certe decet. . - Rae ao: V 
Romano Pontifici. . : Stent ouat 8 
Romanorum beneficentia. . . - » 241°(°Vehementer Nos ..°. eS 
Romanorum beneficentia . are 2 2H AE Wemiet.s ter oc tac ck et eee 
co yh, 140 o> BO BS (cegeo— : 
IMPRIMATUR 
Fr. Albertus Lepidi Ord. Praed. S. P. A. Magister. 
IMPRIMATUR 


Iosephus Ceppetelli Archiep. Myren. Vicesg. 


Pd 
iy 


ay Se oD: Se a Se ag Sa ) 


Sst (S>) LG 7 | LH : ” C 
& % 2 z ‘ ‘ Lorn 
ser = ~ 7 y pate oY 5 ae 
\ Z C i y a S S ss =) » 
; g € Vig ( 
fe, BG) ro) je a atv f x BRS 
d © d >) i . : ~O- : 
1\ S AR. . ( 4 A \ \ 
\ \ \ © ‘ : \ tis S 
i “ = > ~~ % S Y 
+ yy ae J 
IG ; : : c ry D D ws) 
F % ss 0 : _ 
fas ss x 2 2) S y (& 
y dU d «a ( Oy 
} S ob s S 
$ A \ 
Y »f &, ny 
ff Y 


S oe 
Zee i @x es CF L 
: Sy : Qe UK ~~ & a5¢ se 
Bea 


2 SB 


7 ; fe Be : =) e ‘ ) ae @ e : Ks 3 “<> y Mh ’ NS & 
ae KO: BOG aN ce LOO: ae . 
S TICES RS és ONO ee Be a 
is aw > : z Ze : rm z | 
oe Oe ay ea ae py ve 


cH ae ee aK ow 


Ey, 


LE 


BP) Ad ea TRIER) CL Fan et LDR TR) CRON RL 

SB KS Ae AQ: a e : 
os = : é ; : =e 

EROS 


S 


£) 

ea e 

a y DEN EES SS = € 

ZB Se < ZB ee : Ey TG ac Toa ag AP 
Soa | ‘ 2 > 


d A 2G Ser 
MEAXe ( is 15).S : NX 
og 5 We PLO >: oS Bs ; : 
5 5, oN a te iG es : % . / e COS e 4 Y, 
Os Bie OF CS% IN 
Se J — ex 
ue 7 


ox SOS as oN EO 


.s : 
A Fenny 2 . [AY 


f ake Grey 2 
~, EKER) ce 
a a | g 


) 
ff 
CGA. 


OK 
ee 


AC OLS 


y= 23 


26670 


Ss) 
Cd 


SY (ans 
WA JER 3) LG 
os 


{ We 


SS BS 


= 
ISON CC 


7 »- fC >» Sw € a 
g t RG, , 
\ S ENN 
oN 


<a ies: 
CTS RR) ARC, SS He 
y = ts — 
eS 


2 
a ; * i 1 : x = rae é 
; SAC ype AN Ss 2 < : zy 5 . » LG to D> RS S y a Os 
« z = ~ . “Ss % 7 ~ & Lf - oC Gy 
RO Pepe ee eR OP NO CO aay 
S i eaN Ih ia . 4 faa; any BE ER 
Dn& Z : IG 4 aL ) (fm © ; 


; \ ) TEX 5 
SESE ES se 


(— , 


C , SY 
‘ \ (7 SS 
A . } . 3 ws 4 7 £ ‘ ~ ASS 
\ NY ~ > & é ~ C A. 5 
> CK, ws, LS x6 é o S U : : 
FR s f _ dl e yy 


CSCO 


= 7 
4 Se h 


C5 TE 


) 7 Vf S 2 é > kK SS 2 
SA > YS S a 
ie Se 
| a8) 


C 


ws 


4 SF fe », & * 
CIN IS 


U 

N 
LX os 
7 


7 


( 


PNW 
Bs 


(4 
ey 1a - P Fa 7 Ng V sa ; "1 ) Y Z 
CC) o y / : G C \ t \\ Dy, 
(Lf § (( j \ S S. we ' La 7 
TOI eI RS te NOEey 
‘EX = : s , "| m f 
we 4 ft ~) C > z = G L SS © d mo * bf d 4 p ‘ ‘ 7 X 
we Om ’ \ tA. : ViGes x S 7 ae, pes 
YS Z [ ws S rf \ De ) : A ¢ 
J) $y \ NY = 5 PX so) \ y > a Ln : bent Se ves 7 V7 
JES Wee 5 - - = 3 sy v f a oy <9 ys 
BER ee L x x Aen P 0) 


EX ~s 
the 


NS ~) 
ge E ; 
aad =o. Vi 
os ) 
ae A ©, Me: SON 


& a Can e- te Qé : % : . 


OF Se 


re ee ee 
OFF, 2 


na 
ca Pge mtd Gah Oh 
pte 6 
ote LF eo, 
Bo ote deen : 
Sate cea 
: LF tise 


Ore fee 


ra ena 
Aiea ens 


ant, 


~ 


Yea ves 


es, 


“ 


oe 
al 


eis 
we ity “ 


Ie 


wierd 


atin 
ling 
1s 
fs 


we 
G24 


Cheers 
Papa 


Seas TY 
Can 


eas 
ai 


<<, 
hie ne Se I 
PEP Rh 


* 
FEE 


Fe teu 


SiS 
Tes SENS 
Fie tea 


inte 


Ax, 


pees ey 
ee 
teeta aA 


os 
=n 


See 
: 


be) 
wings OAs 
Hie tes 
Sore 


Al ee 


aed 


hE ee 
Sa wtg ta 


es 


ry 
me Ruysteg 
aS ty 

oe 


Tas 
hte